بیگ ڕید

**بیگ ڕید** () ڕاپرسییەک بوو بۆ دیاریکردنی باشترین ڕۆمانی ھەموو سەردەمەکان، کە لە ساڵی ٢٠٠٣ لە بەریتانیا و لەلایەن ب بی سیەوە ئەنجام درا.
لەم ڕاپرسییەدا کە لەسەر ھێڵ و لە ڕێگەی ڕاژەی کورتە پەیام و تەلەفۆن ئەنجام درا، زیاتر لە ٧٥٠ ھەزار کەس لە خەڵکی بەریتانیا بەشدارییان کرد. لە کۆتاییدا پێڕستی باشترین ٢٠٠ ڕۆمان لە بەریتانیا بڵاو کرایەوە.
## مەبەست
بی بی سی دەستی بە خوێندنەوەی گەورە کرد بە ئامانجی دۆزینەوەی «خۆشەویستترین ڕۆمانی نەتەوە» لە ڕێگەی دەنگدانی بینەرانەوە لە ڕێگەی وێب، کورتەنامە و تەلەفۆنەوە. نمایشەکە مشتومڕی لێکەوتەوە بەھۆی پەیڕەوکردنی شێوازێکی ھەستبزوێن بۆ ئەدەب، بەڵام لایەنگرانی ستایشیان کرد بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی ھۆشیاری گشتی خوێندنەوە. خەڵکی بەریتانیا لە بنەڕەتدا دەنگیان بە ھەر ڕۆمانێک دا کە ئارەزوویان لێ بوو. لەمەوە، پێڕستێکی ٢٠٠ کتێب ئامادەکرا، و ٢١ بەرزترینیان بۆ دەنگدانی زیاتر خرانەڕوو، بەو مەرجەی تەنھا یەک کتێب بۆ ھەر نووسەرێک لەناو ٢١ کتێبی سەرەکیدا ڕێگەپێدراو بوو. بەو پێیەی ڕاپرسییەکە لەسەر بنەمای ڕۆمان بوو، شانۆنامەکانی ویلیام شکسپیر بەشێک نەبوون لە ڕاپرسییەکە.

## ٢٠٠ باشترین ڕۆمان لە [[شانشینی یەکگرتوو]]
«شای ئەنگوستیلەکان» لە نووسینی جەی. ئاڕ. ئاڕ. تۆلکین

«شانازی و پێشوەختە» لە نووسینی جەین ئۆستن

«ماددە تاریکەکانی» لە نووسینی فیلیپ پولمان

«ڕێبەری گالیسکەچی بۆ گالاکسی» لە نووسینی دۆگلاس ئادەمز

«ھاری پۆتەر و جامی ئاگر» لە نووسینی جەی. کەی. ڕۆولینگ

«کوشتنی بولبولێکی لاساییکەرەوە» لە نووسینی ھارپەر لی

«وینی دە پوو» لە نووسینی ئەی. ئەی. میلن

«نۆزدە و ھەشتا و چوار» لە نووسینی جۆرج ئۆروێڵ

«شێرەکە، جادووگەرەکە و جلوبەرگەکە» لە نووسینی سی. ئێس. لویس

«جەین ئایر» لە نووسینی شارلۆت برۆنتی

«گرتن-٢٢» لە نووسینی جۆزێف ھێلەر

«بەرزاییەکانی وزەرینگ» لە نووسینی ئیمیلی برۆنتی

«گۆرانی باڵندە» لە نووسینی سێباستیان فۆکس

«ڕیبێکا» لە نووسینی دافنی دو مۆریێ

«گرتەیەر لەناو جۆ» لە نووسینی جەی. دی. سالینجەر

«با لەناو بیدەکاندا» لە نووسینی کینێس گراھام

«ھیوا گەورەکان» لە نووسینی چارڵز دیکینز

«ژنانی بچووک» لە نووسینی لویزا مەی ئەلکۆت

«ماندۆلینی کاپتن کۆرێلی» لە نووسینی لویس دێ بێرنیێر

«جەنگ و ئاشتی» لە نووسینی لیۆ تۆلستۆی

«لەگەڵ بادا چوو» لە نووسینی مارگرێت میچڵ

«ھاری پۆتەر و بەردی فەیلەسوف» لە نووسینی جەی. کەی. ڕۆولینگ

«ھاری پۆتەر و ژووری نھێنییەکان» لە نووسینی جەی. کەی. ڕۆولینگ

«ھاری پۆتەر و زیندانییەکەی ئازکابان» لە نووسینی جەی. کەی. ڕۆولینگ

«ھۆبیت» لە نووسینی جەی. ئاڕ. ئاڕ. تۆلکین

«تێس لە بنەماڵەی دێربەرڤیڵ» لە نووسینی تۆماس ھاردی

«میدڵمارچ» لە نووسینی جۆرج ئێلیەت

«نوێژێک بۆ ئۆین مینی» لە نووسینی جۆن ئێرڤینگ

«ترێیەکانی تووڕەیی» لە نووسینی جۆن شتاینبێک

«سەرکێشییەکانی ئەلیس لە وڵاتی سەیر و سەمەرە» لە نووسینی لویس کارۆل

«چیرۆکی ترەیسی بیکەر» لە نووسینی جاکلین ویلسۆن

«سەد ساڵ لە تەنیایی» لە نووسینی گابرێل گارسیا مارکێز

«ستوونەکانی زەوی» لە نووسینی کێن فۆلێت

«دەیڤد کۆپەرفیڵد» لە نووسینی چارڵز دیکینز

«چارلی و کارگەی شوکولاتە» لە نووسینی ڕۆاڵد داڵ

«دوورگەی گەنجینە» لە نووسینی ڕۆبێرت لویس ستیڤنسن

«شارۆچکەیەک وەک ئەلیس» لە نووسینی نێڤیل شوت

«قەناعەت» لە نووسینی جەین ئۆستن

«دون» لە نووسینی فرانک ھێربێرت

«ئێما» لە نووسینی جەین ئۆستن

«ئان لە گرین گەیبڵز» لە نووسینی لوسی مۆد مۆنتگۆمێری

«واتەرشیپ داون» لە نووسینی ڕیچارد ئادەمز

«گاتسبی مەزن» لە نووسینی ئێف. سکۆت فیتزجێراڵد

«کۆنتی مۆنتی کریستۆ» لە نووسینی ئەلێکساندەر دوما

«سەردانەوەی برایدسھێد» لە نووسینی ئیڤلین وۆ

«کێڵگەی ئاژەڵان» لە نووسینی جۆرج ئۆروێڵ

«گۆرانییەکی کریسمس» لە نووسینی چارڵز دیکینز

«دوور لە قەرەباڵغی شێتانە» لە نووسینی تۆماس ھاردی

«شەوشاد بەڕێز تۆم» لە نووسینی میشێل ماگۆریان

«گەڕانی شێڵ» لە نووسینی ڕۆزاموند پیلچەر

«باخچە نھێنییەکە» لە نووسینی فرانسیس ھۆدگسۆن بێرنێت

«دەربارەی مشک و پیاوان» لە نووسینی جۆن شتاینبێک

«ڕاوەستان» لە نووسینی ستیڤن کینگ

«ئانا کارینینا» لە نووسینی لیۆ تۆلستۆی

«کوڕێکی گونجاو» لە نووسینی ڤیکرام سێت

«بی ئێف جی» لە نووسینی ڕۆاڵد داڵ

«قەل و ئەمازۆنەکان» لە نووسینی ئارتەر ڕانسۆم

«جوانی ڕەش» لە نووسینی ئانا سیوێڵ

«ئارتێمیس فاول» لە نووسینی ئۆین کۆڵفەر

«تاوان و سزا» لە نووسینی فیۆدۆر دۆستۆیێڤسکی

«سفر و خاچەکان» لە نووسینی مالۆری بلاکمان

«یاداشتەکانی گێیشایەک» لە نووسینی ئارتەر گۆڵدن

«چیرۆکی دوو شار» لە نووسینی چارڵز دیکینز

«باڵندە دڕکاوییەکان» لە نووسینی کۆلین مەککۆلۆ

«مۆرت» لە نووسینی تێری پراچێت

«داری جادوویی دوور» لە نووسینی ئینید بلیتۆن

«ماگوس» لە نووسینی جۆن فاولز

«نیشانە باشەکان» لە نووسینی نیڵ گەیمەن و تێری پراچێت

«پاسەوانەکان! پاسەوانەکان!» لە نووسینی تێری پراچێت

«شای مێشەکان» لە نووسینی ویلیام گۆڵدینگ

«بۆن» لە نووسینی پاتریک زوسکیند

«خێرخوازە پانتۆڵ دڕاوەکان» لە نووسینی ڕۆبێرت ترێسێل

«پاسەوانی شەو» لە نووسینی تێری پراچێت

«ماتیڵدا» لە نووسینی ڕۆاڵد داڵ

«یاداشتی بریجیت جۆنز» لە نووسینی ھێلین فیڵدینگ

«مێژووی نھێنی» لە نووسینی دۆنا تارت

«ژنە سپییەکە» لە نووسینی ویلکی کۆلینز

«یولیسیس» لە نووسینی جەیمس جۆیس

«ماڵی ڕەش» لە نووسینی چارڵز دیکینز

«کاری دووانە» لە نووسینی جاکلین ویلسۆن

«تویتەکان» لە نووسینی ڕۆاڵد داڵ

«من قەڵاکە دەگرم» لە نووسینی دۆدی سمیت

«کونەکان» لە نووسینی لویس سەیکەر

«گۆرمێنگاست» لە نووسینی مێرڤین پیک

«خواوەندی شتە بچووکەکان» لە نووسینی ئارونداتی ڕۆی

«ڤیکی فریشتە» لە نووسینی جاکلین ویلسۆن

«جیھانی نوێی ئازا» لە نووسینی ئاڵدۆس ھەکسلی

«کێڵگەی ئاسوودەیی سارد» لە نووسینی ستێلا گیبۆنز

«جادووگەر» لە نووسینی ڕەیمۆند ئی. فەیست

«لەسەر ڕێگا» لە نووسینی جاک کێرواک

«باوکی ئایینی» لە نووسینی ماریۆ پوزۆ

«ھۆزی ورچی ئەشکەوت» لە نووسینی جین ئێم. ئاوێڵ

«ڕەنگی جادوو» لە نووسینی تێری پراچێت

«کیمیاگەر» لە نووسینی پاولۆ کۆیلۆ

«کاترین» لە نووسینی ئانیا سیتۆن

«کەین و ئابێل» لە نووسینی جێفری ئارچەر

«خۆشەویستی لە سەردەمی کۆلێرا» لە نووسینی گابرێل گارسیا مارکێز

«کچان لە خۆشەویستیدا» لە نووسینی جاکلین ویلسۆن

«یاداشتەکانی شازادە» لە نووسینی مێگ کابۆت

«منداڵانی نیوەشەو» لە نووسینی سەلمان ڕوشدی

«سێ پیاو لە بەلەمێکدا» لە نووسینی جێرۆم ک. جێرۆم

«خواوەندە بچووکەکان» لە نووسینی تێری پراچێت

«کەنار دەریا» لە نووسینی ئەلێکس گارلاند

«دراکیولا» لە نووسینی برام ستۆکەر

«خاڵی سپی» لە نووسینی ئەنتۆنی ھۆرۆویتز

«کاغەزەکانی پیکویک» لە نووسینی چارڵز دیکینز

«گەردەلوول شکێن» لە نووسینی ئەنتۆنی ھۆرۆویتز

«کارگەی زەردەواڵە» لە نووسینی ئیان بانکیس

«ڕۆژی چەقەڵ» لە نووسینی فرێدریک فۆرسایت

«دایکە وێنەکێشراوەکە» لە نووسینی جاکلین ویلسۆن

«جودی نادیار» لە نووسینی تۆماس ھاردی

«یاداشتی نھێنی ئادریان مۆڵ، تەمەن ١٣ و سێ چارەک» لە نووسینی سو تاونسێند

«دەریای دڵڕەق» لە نووسینی نیکۆلاس مۆنسارات

«بێچارەکان» لە نووسینی ڤیکتۆر ھوگۆ

«سەرۆکی شارەوانی کاستەربریج» لە نووسینی تۆماس ھاردی

«یاری بوێری» لە نووسینی جاکلین ویلسۆن

«کچە خراپەکان» لە نووسینی جاکلین ویلسۆن

«وێنەی دۆریان گرەی» لە نووسینی ئۆسکار وایڵد

«شۆگون» لە نووسینی جەیمس کلاڤێڵ

«ڕۆژی تریفیدەکان» لە نووسینی جۆن ویندام

«لۆلا ڕۆز» لە نووسینی جاکلین ویلسۆن

«بازاڕی خۆنواندن» لە نووسینی ویلیام مەیക്پیس تاکەرەی

«داستانی فۆرسایت» لە نووسینی جۆن گاڵسوێرتی

«ماڵی گەڵاکان» لە نووسینی مارک ز. دانیلێوسکی

«ئینجیلی ژەھراوی» لە نووسینی باربارا کینگسۆڵڤەر

«پیاوی دروێنە» لە نووسینی تێری پراچێت

«ئەنگوس، تانگ و ماچکردنی تەواو» لە نووسینی لویز ڕێنیسن

«سەگی باسکەرڤیڵ» لە نووسینی ئارتەر کۆنان دۆیڵ

«خاوەندارێتی: ڕۆمانسێک» لە نووسینی ئەی. ئێس. بایت

«مامۆستا و مارگەریتا» لە نووسینی میخائیل بولگاکۆڤ

«چیرۆکی کارەکەر» لە نووسینی مارگرێت ئاتوود

«دانی، پاڵەوانی جیھان» لە نووسینی ڕۆاڵد داڵ

«ڕۆژھەڵاتی عەدەن» لە نووسینی جۆن شتاینبێک

«دەرمانی سەرسوڕھێنەری جۆرج» لە نووسینی ڕۆاڵد داڵ

«خوشکە نامۆکان» لە نووسینی تێری پراچێت

«ڕەنگی وەنەوشەیی» لە نووسینی ئەلیس واکەر

«باوکی بەراز» لە نووسینی تێری پراچێت

«سی و نۆ ھەنگاوەکە» لە نووسینی جۆن بوچان

«کچان لە فرمێسکدا» لە نووسینی جاکلین ویلسۆن

«شەوانی خەوتن» لە نووسینی جاکلین ویلسۆن

«ھەموو شتێک لە بەرەی ڕۆژئاواوە ئارامە» لە نووسینی ئێریچ ماریا ڕیمارک

«لە پشت پەردەی مۆزەخانە» لە نووسینی کەیت ئاتکینسن

«دڵسۆزی بەرز» لە نووسینی نیک ھۆڕنبی

«ئەو» لە نووسینی ستیڤن کینگ

«جەیمس و قۆخە زەبەلاحەکە» لە نووسینی ڕۆاڵد داڵ

«مایلی سەوز» لە نووسینی ستیڤن کینگ

«پەپوولە» لە نووسینی ھێنری شاریێر

«پیاوان لە چەکدا» لە نووسینی تێری پراچێت

«مامۆستا و فەرماندە» لە نووسینی پاتریک ئۆبرایان

«کلیلی ئێسک» لە نووسینی ئەنتۆنی ھۆرۆویتز

«مۆسیقای ڕۆح» لە نووسینی تێری پراچێت

«دزی کات» لە نووسینی تێری پراچێت

«فیلی پێنجەم» لە نووسینی تێری پراچێت

«کەفارەت» لە نووسینی ئیان مەککیوان

«نھێنییەکان» لە نووسینی جاکلین ویلسۆن

«شمشێرە زیوییەکە» لە نووسینی ئیان سێڕایلیەر

«یەکێک بەسەر ھێلانەی کوکووەوە فڕی» لە نووسینی کێن کێسی

«دڵی تاریکی» لە نووسینی جۆزێف کۆنراد

«کیم» لە نووسینی ڕودیارد کیپلینگ

«دوورینی خاچ» لە نووسینی دایانا گاباڵدۆن

«مۆبی-دیک» لە نووسینی ھێرمان مێلڤیل

«خواوەندی ڕووبار» لە نووسینی ویلبور سمیت

«گۆرانی خۆرئاوابوون» لە نووسینی لویس گراسیک گیبۆن

«ھەواڵەکانی کەشتیوانی» لە نووسینی ئی. ئانی پروڵکس

«جیھان بەپێی گارپ» لە نووسینی جۆن ئێرڤینگ

«لۆرنا دون» لە نووسینی ئاڕ. دی. بلاکمۆر

«کچان درەنگ دەچنە دەرەوە» لە نووسینی جاکلین ویلسۆن

«کۆشکە دوورەکان» لە نووسینی ئێم. ئێم. کەی

«جادووگەرەکان» لە نووسینی ڕۆاڵد داڵ

«تۆڕی شارلۆت» لە نووسینی ئی. بی. وایت

«فرانکنشتاین» لە نووسینی ماری شێلی

«ئەوان لەسەر چیمەن یاریان دەکرد» لە نووسینی تێری ڤێنابڵز و گۆردۆن ویلیامز

«پیرەمێرد و دەریا» لە نووسینی ئێرنست ھێمینگوای

«ناوی گوڵەکە» لە نووسینی ئومبێرتۆ ئیکۆ

«جیھانی سۆفی» لە نووسینی جۆستاین گاردەر

«منداڵی زبڵدان» لە نووسینی جاکلین ویلسۆن

«بەڕێز فۆکسی نایاب» لە نووسینی ڕۆاڵد داڵ

«لۆلیتا» لە نووسینی ڤلادیمیر نابۆکۆڤ

«نەورەسی جۆناتان لیڤینگستۆن» لە نووسینی ڕیچارد باخ

«شازادە بچکۆلەکە» لە نووسینی ئەنتوان دۆ سانت-ئێکزوپێری

«منداڵە جانتاکە» لە نووسینی جاکلین ویلسۆن

«ئۆلیڤەر تویست» لە نووسینی چارڵز دیکینز

«ھێزی یەک» لە نووسینی برایش کۆرتنی

«سایلاس مارنەر» لە نووسینی جۆرج ئێلیەت

«شێتی ئەمریکی» لە نووسینی برێت ئیستن ئێلیس

«یاداشتی ھیچ کەسێک» لە نووسینی جۆرج و ویدۆن گرۆسمیت

«ترینسپۆتینگ» لە نووسینی ئێرڤین وێڵش

«گوزبەمپس» لە نووسینی ئاڕ. ئێڵ. ستین

«ھایدی» لە نووسینی جۆھانا سپیری

«کوڕان و خۆشەویستان» لە نووسینی دی. ئێچ. لۆڕێنس

«سووکەلەیی بوونی بەرگەنەگیراو» لە نووسینی میلان کوندێرا

«پیاو و کوڕ» لە نووسینی تۆنی پارسۆنز

«ڕاستییەکە» لە نووسینی تێری پراچێت

«جەنگی جیھانەکان» لە نووسینی ئێچ. جی. وێڵز

«چرپەکاری ئەسپ» لە نووسینی نیکۆلاس ئیڤانس

«ھاوسەنگییەکی جوان» لە نووسینی ڕۆھینتۆن میستری

«جادووگەران لە دەرەوە» لە نووسینی تێری پراچێت

«پاشای پێشوو و ئاییندە» لە نووسینی تی. ئێچ. وایت

«کرمی زۆر برسی» لە نووسینی ئێریک کارڵ

«گوڵەکان لە بنمیچدا» لە نووسینی ڤی. سی. ئەندروز

## ئەمانەش ببینە
* ١٠٠ باشترین ڕۆمان بەپێی کتێبخانەی مۆدێرن
* ١٠٠ کتێبی سەدەی لو مۆند
## سەرچاوەکان

* 

پۆل:پێڕستی باشترین کتێبەکان
پۆل:پێڕستی ڕۆمانەکان
پۆل:پەرەپێدانی کتێب