open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گەڵاڵە (چیرۆک)

**گەڵاڵە** بریتییە لە پێکھاتە و چوارچێوە و ڕێکخستنی لۆژیکی ڕووداوەکان لە بەرھەمێکی ئەدەبی یان ھونەری وەک چیرۆک و شانۆنامە و شیعردا. وشەی «گەڵاڵە» لە چیرۆکەکەدا بە واتای گێڕانەوەی ڕووداوەکانی چیرۆکەکە دێت لەگەڵ جەختکردنەوە لەسەر پەیوەندییەکانی ھۆ و ھۆکرد.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:خەیاڵ
پێغەمبەران لە قورئاندا

لە قورئاندا ناوی بیست و پێنج پێغەمبەر ھاتووە، ھەژدە دانەیان لە سوورەتی ئەنعام ھاتوون ، و ئەوانی تریش لە سوورەتەکانی تردا ھاتوون.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئیسلام
پۆل:قورئان
پۆل:دەقە ئایینییەکان
پۆل:پێغەمبەران
شانۆی پاڵاس (نیویۆرک)

**شانۆی پاڵاس** شانۆیەکی بڕۆدوەیە لە ١٥٦٤ شانۆی تری بڕۆدوەی و ڕووی لە تایمز سکوێرە لە گەڕەکی میدتاون مانھاتن لە شاری نیویۆرک.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
ڤیتۆر ڕۆکێ

**ڤیتۆر ھوگۆ ڕۆکێ فێرێیرا** (؛ لەدایکبووی ٢٨ی شوباتی ٢٠٠٥) ناسراو بە **ڤیتۆر ڕۆکی**، یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری بەڕازیلییە کە وەک ھێرشبەر  لە خوولی لا لیگا یاری بۆ یانەی بارسێلۆنا و  و ھەڵبژاردەی بەڕازیل دەکات.

## ژیانی پیشەگەری

### یانە

### هەڵبژاردە
لە ٣ی ئازاری ٢٠٢٣، ڤیتۆر ڕۆکێ بۆ یەکەمجار لەلایەن ڕامۆن مێنێزیس ڕاهێنەری کاتی  هەڵبژاردەی بەڕازیل بانگهێشتکرا بۆ ئەوەی لە یارییەکی دۆستانەدا بەرامبەر مەغریب لە ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٣ بەشداری بکات  

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٥
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەڕازیلی
پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
شانۆی بڕۆدوەی

**شانۆی برادۆی** کە زۆرجار کورتکراوەتەوە بە **بڕۆدوەی**، ئاماژەیە بۆ ئەو نمایشانەی کە لە یەکێک لە ٤٠ شانۆی پیشەیی کە ٥٠٠ کورسی یان زیاتری تێدایە لە ناوچەی شانۆی شەقامی بڕۆدوەی لە مانھاتن لە نیویۆرک ئەنجام دەدرێن. زۆر کەس شانۆی بڕۆدوەی لەگەڵ شانۆی وێست ئێندی لەندەن بە شوێنی باشترین نمایشی بازرگانی لە وڵاتانی ئینگلیزی زمان دەزانن.

## سەرچاوەکان
*
کلکداری ھاڵی

**کلکداری ھاڵی** () بەفەرمی پێی دەڵێن **١پی/ھاڵی** () کلکدارێکی کورتخولە کە ھەر ٧٥–٧٩ ساڵ جارێک لە زەوییەوە دەبینرێت. ھاڵی تاکە کلکداری کورتخولی ناسراوە کە ڕێکوپێکانە بە چاوی پەتی لە زەوییەوە دەبینرێت، و بەم شێوەیە تاکە کلکداری چاوی پەتییە کە دەشێت دووجار لە تەمەنی مرۆڤێکدا دەربکەوێت. دوایین جار لە ١٩٨٦ لە بەشەکانی ناوەوەی سیستمی خۆری دەرکەوتووە و جارێکی تر لە ناوەڕاستی ٢٠٦١دا دەردەکەوێتەوە.

گەڕانەوە خولییەکانی ھاڵی بۆ سیستمی خۆریی ناوەکی لە لایەن ئەستێرەناسانی جیھانەوە لە لانیکەم ٢٤٠ پێشزایینەوە چاودێری و تۆمار کراوە. بەڵام لە ١٧٠٥ ئەستێرەناسی ئینگلیز ئێدمۆند ھاڵی لەوە تێ گەیشت کە ئەم دەرکەوتنانە دووبارە دەرکەوتنەوەی ھەمان کلکدارن. لە ئەنجامی ئەم دۆزینەوەیەدا، کلکدارەکە بە ناوی ھاڵییەوە ناو نراوە.

## ئەمانەش ببینە
* خولگەی کێپلەری

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:کلکداری ھاڵی
پۆل:ئەستێرەی بەیت لەحم
پۆل:کلکدارە ژمارەدارەکان
پۆل:کلکدارە خولییەکان
پۆل:کلکدارەکانی نزیک زەوی
پۆل:ئەو تەنە فەلەکییانەی کە لە کۆنەوە ناسراون
مایکڵ بەی

**مایکل بنیامین بەی** (لەدایکبووی ١٧ی شوباتی ١٩٦٥) دەرھێنەر و بەرھەمھێنەری سینەمایی ئەمریکییە. ئەو زیاتر بە فیلمە ئەکشنەکانی کە بوودجەیەکی زۆرە، و بەکارھێنانی بەرفراوانی کاریگەرییە تایبەتەکانی ناسراوە، لەوانەش نمایشکردنی بەردەوامی تەقینەوەکان کە لە کارەکانیدا دەبینرێت. ئەو فیلمانەی کە بەرھەمی ھێناوە و دەرھێنانی بۆ کردووە بریتین لە فیلمی ئارماگدۆن (١٩٩٨)، پیرڵ ھاربەر (٢٠٠١) و فرەنچایزی ترانسفۆرمەرز (٢٠٠٧-ئێستا) کە داھاتی زیاتر لە ٧٫٨ ملیار دۆلاری لە سەرانسەری جیھاندا بەدەستھێناوە، ئەمەش وای کردووە ببێتە یەکێک لە سەرکەوتووترین دەرھێنەرە بازرگانییەکان. سەرەڕای سەرکەوتنی بازرگانی لە بۆکس ئۆفیسدا، بەڵام بەگشتی کارەکانی بای لەلایەن ڕەخنەگرانی فیلمەوە چاوپۆشی لێدەکرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:دەرھێنەرانی فیلمە ئەکشنییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی زانستی خەیاڵی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە لۆس ئانجلەس
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
جۆن تورتورۆ

**جۆن مایکل تورتورۆ** (لە ٢٨ی شوباتی ١٩٥٧ لە شاری بروکلینی ویلایەتی نیویۆرک لەدایکبووە)، ئەکتەر و نووسەر و دەرھێنەری ئەمریکییە. کەسێکی کاسۆلیکە، تورتورۆ دایک و باوکێکی ئیتاڵی ھەیە. دایکی کاترین گۆرانیبێژی ئاماتۆر بوو لە جاز و باوکی نیکۆلاس تورتورۆ وەک دارتاش و کرێکاری بیناسازی کاری دەکرد.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:نووسەرانی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئیتاڵی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئیتالی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:سیناریۆنووسانی ئیتالی
پۆل:سیناریۆنووسە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی شاری نیویۆرک
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی کان بۆ باشترین ئەکتەر
پیتەر کاڵن

**پیتەر کلۆڤەر کاڵن** ( ; لەدایکبووی ) ئەکتەری دەنگییە و خەڵکی کەنەدایە. لە ساڵی ١٩٦٢ەوە چالاکە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئەکتەری دەنگی پیاوی کەنەدی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیست و یەک
پۆل:ئەکتەرە پیاوە کەنەدییەکان
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیستەم
پۆل:ئەکتەرە تەلەڤیزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا
پۆل:ئەکتەرانی یاری ڤیدیۆیی پیاوی کەنەدی
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی مۆنتریال
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە تەلەفزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا
ئەلێکس کورتزمان

**ئەلێکساندەر ھیلاری کورتزمان**، لە ٧ی ئەیلوولی ١٩٧٣ لە دایکبووە، سینەماکاری ئەمریکییە. لە ساڵی ٢٠٠٩ەوە بە کارەکانی لە زنجیرەی *ستار ترێک* ناسراوە، ھاوبەشی نووسینی سیناریۆی فیلمەکانی *ترانسفۆرمەرز* (٢٠٠٧)، *ترانسفۆرمەرز: تۆڵەسەندنەوەی کەوتووەکان* و *ستار ترێک* (٢٠٠٩)، *ستار ترێک ئینتو دارکنێس* (٢٠١٣) و *[[پیاوی جاڵجاڵۆکەی سەرسووڕھێنەر ٢]]* (٢٠١٤).

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە لۆس ئانجلەس
پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
پۆل:سیناریۆنووسە جولەکەکانی ئەمریکا
پۆل:نمایشكاران
ڕۆبێرتۆ ئۆرچی

**ڕۆبێرتۆ گاستۆن ئۆرچی** (لەدایکبووی ٢٠ی تەممووزی ١٩٧٣ – ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥) بەرھەمھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆن و سیناریۆنووسێکی مەکسیکی-ئەمریکی بوو. ھاوکارییە درێژخایەنەکانی لەگەڵ ئەلێکس کورتزمان لە قوتابخانە لە کالیفۆرنیا دەستی پێکرد.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:نمایشکاران
پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:مردووانی ٢٠٢٥
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
پۆل:نمایشكاران
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی مەکسیکی
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ئۆتۆبۆت

**ئۆتۆبۆت** ()  ئاماژەیە بۆ زنجیرە فیلمەکان کە لەسەر بنەمای فرەنچایزی بەناوبانگی ترانسفۆرمەرز دروستکراون کە ئۆتۆبووەتەکان نمایش دەکەن، کە کۆمەڵێک ڕۆبۆتی ھەستیارن و دژی دیسێپتیکۆنەکان شەڕ دەکەن. یەکەم فیلمی ئۆتۆبۆت کە بە سادەیی ناوی ترانزفۆرمێرز بوو، لە ساڵی ٢٠٠٧ بڵاوکرایەوە و لە دەرھێنانی مایکل بەی بوو. فیلمەکە سەرکەوتنێکی گەورەی بازرگانی بەدەستھێنا و چەندین بەدواداچوونی لێکەوتەوە، لەوانە ترانسفۆرمەرز: تۆڵەسەندنەوەی کەوتووەکان، ترانسفۆرمەرەکان: تاریکی مانگ، ترانسفۆرمەرز: سەردەمی لەناوچوون، و ترانسفۆرمەرز: دوا شوڕشگێڕ. ئۆتۆبووەتەکان وەک پاڵەوانی ئەم فیلمانە وێنا کراون، ھەروەھا لەلایەن کارەکتەرە مرۆیییەکانەوە یارمەتیان دەدرێت لە ھەوڵەکانیان بۆ ڕێگریکردن لە دەستبەسەرداگرتنی جیھان لەلایەن دیسێپتیکۆنە خراپەکانەوە. فیلمەکان بە کاریگەرییە بینراوەکانی سەرنجڕاکێش و زنجیرە ئەکشنە چڕەکانیان ناسراون، ھەروەھا ڕۆبووەتە ئایکۆنییەکانیان، لەوانە ئۆپتیموس پرایم و بامبڵبی. دوایین فیلمی ئۆتۆبۆت بریتییە لە فیلمی Bumblebee کە لە ساڵی ٢٠١٨دا بڵاوکرایەوە، بە پێچەوانەی فیلمەکانی پێشوو، Bumblebee زیاتر سەرنجی لەسەر کارەکتەری Bumblebee و پەیوەندییەکەی لەگەڵ کچێکی ھەرزەکار بەناوی چارلییە. فیلمەکە بەھۆی چیرۆکە دڵخۆشکەرەکەیەوە ستایشی ڕەخنەگرانی زۆری لێکرا و وەک گۆڕانکارییەکی تازەگەری لە خێراییدا لە چاو جەختکردنەوە لە فیلمەکانی پێشوودا لەسەر ئەکشنی سەروو سەرەوە وەسفکراوە؛ بۆیە فیلمەکانی ئۆتۆبۆت بە تێکەڵەیەکی سەرنجڕاکێشی زانستی خەیاڵی و ئەکشن و نوکتە ناسراون و بەردەوامن لە بەناوبانگبوونیان لەلایەن ھەوادارانی زنجیرەی ترانسفۆرمەرزەوە

## سەرچاوەکان
*
مارتن کیمی

وێنۆک|کەسایەتیی مارتن

**یەکەم ئەفسەری پۆلیس «مارتن کریستۆفەر کیمی»** () کەسایەتییەکی خەیاڵییە کە کێڤن دوراند لە وەرزی چوارەم و شەشەمی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ئەمریکیی کەناڵی ئەی بی سی بەناوی ونبوو ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت. کیمی لە ئەڵقەی پێنجەمی "وەرزی چوارەم"دا وەک ئەندامێکی تیمی کەشتییەکی بارھەڵگر بە ناوی کاھانا دەناسێنرێت، کە لە دەریای ئەو دوورگەیەدایە زۆربەی دیمەنەکانی زنجیرەی ونبوو تێیدا ڕوودەدات. لە نیوەی دووەمی وەرزەکەدا، کیمی وەک دژبەری سەرەکی کاری کرد. سەرۆکی تیمێکی بەکرێگیراوە کە لەلایەن ملیاردێر چارڵز ویدمۆرەوە بەکرێ گیراوە (کە ئالان دەیل ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت). دەنێردرێتە دوورگەکە بۆ ئەرکێک بۆ گرتنی دوژمنی ویدمۆر (مایکل ئیمێرسن) لەماڵەکەی خۆیدا، و پاشان دوورگەکەش بسوتێنن.

## سەرچاوەکان

پۆل:بەکرێگیراوە خەیاڵییەکان
پۆل:بکوژە خەیاڵییەکان
پۆل:کارەکتەرە کوڕە ئەمریکییەکان لە تەلەڤیزیۆن
مۆسیقای ھیپ ھۆپ

**ھیپ ھۆپ** یان **مۆسیقای ڕاپ** () کە یەکێکە لە جۆرەکانی مۆسیقا و چاند لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، و مۆسیقایەکی بەناوبانگە کە لەلایەن ئەمریکییە ئەفریقییەکان و ئەمریکییە لاتینییەکان پەرەی پێدراوە.   بە جووڵانەوەیەکی چاندی ڕەشپێستەکان یان ئەمریکییە ئەفریقییەکان دادەنرێت.

ھیپ ھۆپ لە ساڵی ١٩٧٠ ەوە لە نیویۆرک سەریھەڵدا، بە تایبەتی لە گەڕەکی برۆنکس، و تەنیا لە ساڵی ١٩٧٩ ناسرا بەھۆی بەربەستی ھەژاری کە یارمەتیدەر نەبوو لە بڵاوبوونەوەی ئەم چاندە بە خێرایی چونکە وەک وەڵامی بوو بۆ ئەو ڕەگەزپەرستییەی کە تووشی بوون و وەک گوزارشتێک لە خۆدەربڕین لە بەرامبەر کێشە کۆمەڵایەتییەکانی وەک ھەژاری و بێکاری و ڕەگەزپەرستی و نادادپەروەری، تا دواتر بوو بە چاند و ھونەرێکی سەربەخۆ.

پاتەرسۆن، پرۆفیسۆری چالاکی مۆسیقای ھیپ ھۆپ دەڵێت: «چاندی ھیپ ھۆپ وەڵامێکە بۆ ئەو نادادپەروەری و ڕەگەزپەرستییەی کە ڕەشپێستەکان لە کەسانی سپی پێستەوە تووشی بوون و ھەروەھا ڕژێمێکی پەیوەندییە لەنێوان ڕەشپێستەکان لە سەرانسەری ئەمریکادا».

## سەرچاوەکان

پۆل:دەیەی ٢٠١٠ مۆد و رەوتەکان
پۆل:شێوازەکانی مۆسیقای ئەمریکا
پۆل:ھیپ ھۆپ
لینتز

**لینتز** سێیەم گەورەترین شارە لە نەمسا کە دانیشتووانەکەی بە ٢٠٠،٠٠٠ مەزندە دەکرێت.
لە ساڵی ٢٠٠٩ پایتەختی ڕۆشنبیری ئەورووپا بوو.

## کەشووهەوا

## سەرچاوەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی دانووب
شای لەبەف

**شای سید لەبەف** (لەدایکبووی ١١ی حوزەیرانی ١٩٨٦) ئەکتەر، نمایشکار، و فیلمسازێکی ئەمریکییە. ڕۆڵی لویس ستیڤنسی گێڕا لە زنجیرەی کەناڵی دیزنیی *[[ئیڤن ستیڤنس]]*، کە بەھۆیەوە لە ساڵەکانی ٢٠٠١ و ٢٠٠٢دا بۆ خەڵاتی ھونەرمەندە لاوەکان پاڵێورا و خەڵاتێکی دەیتایم ئێمیی بردەوە لە ٢٠٠٣دا. یەکەم کاری فیلمیی بریتی بوو لە *ڕێگای کریسمس* (١٩٩٨). لە ٢٠٠٤دا، یەکەم کاری دەرھێنانی ئەنجام دا کە کورتە فیلمێک بوو بە ناوی *با ڕقمان خۆشبوێت* و دواتر کورتە فیلمێکی تری دەرھێنا بە ناوی *[[شێت (فیلمی ٢٠١١)|شێت]]* (٢٠١١)، لە ڕاپەرانی ئەمریکی کەیج و کید کەدی ڕۆڵی سەرەکییان تێدا گێڕا.

لە ٢٠٠٧دا، لەبەف لە فیلمە سەرکەوتووەکانی *[[پشێوی (فیلم)|پشێوی]]* و *[[بەرزیی شەپۆل (فیلم)|بەرزیی شەپۆل]]*دا بەشداریی کرد بە ڕۆڵی سەرەکی. ھەمان ساڵ ھەڵبژێردرا بۆ فیلمی خەیاڵی زانستیی *[[گۆڕدراوەکان (فیلم)|گۆڕدراوەکان]]*ی مایکڵ بەی بە ڕۆڵی سام ویتویکی، کە پاڵەوانی سەرەکیی زنجیرەکەیە. *گۆڕدراوەکان* لە بۆکس ئۆفیسدا سەرکەوتوو بوو و یەکێک بوو لە پڕداھاتترین فیلمەکانی ٢٠٠٧. لەبەف دواتر لە پاشھاتەکانی *[[گۆڕدراوەکان: تۆڵەی کەوتووەکە]]* (٢٠٠٩) و *[[گۆڕدراوەکان: تاریکیی مانگ]]* (٢٠١١)دا ڕۆڵی دەرکەوتەوە، و ھەردووکیان بە ھەمان شێوە سەرکەوتوو بوون. لە ٢٠٠٨دا، ڕۆڵی ھێنری «مەت ویلیامز» جۆنزی سێیەمی گێڕا لە فیلمی *[[ئیندیانا جۆنز و شانشینی کەللەسەرە کریستاڵییەکە]]*.

دەرکەوتنەکانی تری لە فیلمدا بریتین لە *[[کونەکان (فیلم)|کونەکان]]* (٢٠٠٣)، *[[کۆنستانتین (فیلم)|کۆنستانتین]]* (٢٠٠٥)، *[[وۆڵ ستریت: پارە ھەرگیز ناخەوێت]]* (٢٠١٠)، *[[بێیاسا (فیلم)|بێیاسا]]* (٢٠١٢)، *[[ئەو کۆمپانیایەی دەیھێڵیتەوە (فیلم)|ئەو کۆمپانیایەی دەیھێڵیتەوە]]* (٢٠١٢)، *[[نیمفۆمەینیاک (فیلم)|نیمفۆمەینیاک]]* (٢٠١٣)، *[[چارلی کەنتریمان]]* (٢٠١٣)، *[[تووڕەیی (فیلمی ٢٠١٤)|تووڕەیی]]* (٢٠١٤)، *[[ھەنگوینی ئەمریکی (فیلم)|ھەنگوینی ئەمریکی]]* (٢٠١٦), *[[بۆرگ دژی مەکئێنرۆی]]* (٢٠١٧)، *[[کوڕی ھەنگوین (فیلم)|کوڕی ھەنگوین]]* (٢٠١٩)، *[[بازی کەرەی وەنەشامی]]* (٢٠١٩)، *[[پارچەکانی ژنێک]]* (٢٠٢٠)، و *[[پادرێ پیۆ (فیلم)|*پادرێ پیۆ]]'' (٢٠٢٢).

لە ٢٠١٤وە، لەبەف لە زۆر پڕۆژەی نمایشی گشتیدا دەرکەوتووە لەگەڵ لەبەف، ڕۆنکۆ ئاند تێرنەر.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەو ئەمریکییانەی پەیڕەوی کڵێسای کاتۆلیکی ڕۆم دەکەن
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:زیندووان
پۆل:ڕێبازەکانی ئەکتەران
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە لۆس ئانجلەس
پۆل:درووستکەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا
حەوت کانی

alt=حەوت کانی|وێنۆک|سەیرانگای حەوت کانی
**حەوت کانی** ناوی سەیرانگایەکی شاری نەغەدەیە لە پارێزگای ورمێ لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کە لە ٣ کیلۆمەتری باشووری ڕۆژئاوای شاری نەغەدە و لە بەشی ڕۆژهەڵاتی چیای سوڵتان یەعقووب هەڵکەوتووە.

ئەم کانییە لەتەنیشت کانیاوێکی کێوییە کە ئاو لە حەوت شوێنەوە لەڕێگای بەشی باکووریی شاخەکە دەڕژێت و کانییەکی جوان دروست دەکات. دەوترێت لە ڕابردوودا تامی ئاوی هەریەکێک لەم حەوت دانە کانییە جیاواز بووە لە کانییەکەی تر و خوێ و ماددەی کانزاییی تایبەتیان هەبووە. 

لە خوارەوەی بەشی باکووریی شاخەکەدا حەوزێک بە شێوەی گۆزە چا کراوە و ئاوی ئەم کانیاوانە لەم حەوزەدا کۆ دەبێتەوە. لەم حەوزەدا ماسیی جۆراوجۆریش هەیە کە خەڵکی شارەکە لەنێو حەوزەکەیان هاویشتووە. لە دەوروبەری گۆمەکەدا، لاشەقام، گیا و گوڵی جۆراوجۆری لێیە و داری چنار یەکێک لە جۆرەکانی داری ئەم پارکەیە.

## تایبەتمەندییەکان

تایبەتمەندییەکانی ئەم سەیرانگایە بریتین لە: ئاوی خواردنەوە، شاری کایە، حەوت دانە کانیاو، گۆمی ئاو، شوێنی سەوزایی، خزمەتگوزاری، دامەزراوەی پزیشکی، تەندروستی و وەرزشی، وچانگە (شوێنی پشوودان)، خواردنگە و چێشتخانە و شوێنی ڕاگرتنی ماشێن. 

هەروەها لە ڕۆژانی بەفراویی زستاندا خەڵک بۆ خۆشی و سەیران و خلیسکێن لەسەر بەفر دێنە شاخی حەوت کانی. 

## سەرچاوەکان


پۆل:شارستانی نەغەدە
پۆل:نەغەدە
پۆل:پارک
پۆل:کانی
پۆل:کانیاو
پۆل:حەوت کانی
تەنەکانی مێسییە

**تەنەکانی مێسییە** بریتین لە ١١٠ تەنی فەلەکی کە لەلایەن ئەستێرەناسی فەرەنسی چارڵز مێسییە لە پێرستەکەی بەناوی *پێرستی تەمەئەستێرە و پۆلە ئەستێرەکان* کۆکراوەتەوە. بەھوی ئەوەکە مێسییە دڵبەستەی کلکدارەکان بوو، ئەو تەنە ناکلکدارانەی کە دەیبینی، لە ناو پێرستێکدا کۆی کردەوە. مێسییە ئەم پێرستەی بە ھاوکاری یاریدەرەکەی، پییەر مێشی سازکردوە و یەکێکە لە ھەرە بەناوبانگترین پێرستەکانی تەنەکانی ئەستێرەناسی. ئەم پێرستە بریتیە لە تەنەکانی قوولی ئاسمانی کە بە ئاسانی لە نیوەگۆی باکووریەوە دەبیندریت و لە نێوان ئەستێرەوانانی ناپیشەییدا زور خۆشەویستە.

## تەنەکانی مێسییە

## سەرچاوەکان

پۆل:گەردوون
پۆل:چەمکەکان لە زانستی گەردوونناسیدا
فێستیڤاڵی لۆکارنۆ

وێنۆک

**فێستیڤاڵی لۆکارنۆ** (به ئیتاڵی: Locarno Festival) فێستیڤاڵێکی نێودەوڵەتی فیلمە کە لە ساڵی ١٩٤٦ەوە هەموو ساڵێک لە شاری لۆکارنۆی سویسرا بەڕێوەدەچێت. دوای فێستیڤاڵی کان و ڤێنیز و بەرلین، فێستیڤاڵی لۆکارنۆ چوارەم فێستیڤاڵی سینەمایی بەناوبانگە لە ئەوروپا .

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای فارسی ڕێکەوتی ١٧ی ٦ی ٢٠٢٣
ڕۆبێرت سانت ئەلبانس

**ڕۆبێرتی سانت ئەلبانس** (بە ئینگلیزی: Robert St. Albans) شۆڕشگێر و فەرماندەیەکی سەربازی خاچھەڵگری ئینگلیز بوو لە سوارچاکانی پەرستگا، لە ساڵی ١٨٨٥ زایینی بەرامبەر بە ٥٨٠ی کۆچی ڕۆبێرت سەرسام بوو بە ڕەوشتی موسڵمانان لە کاتی شەڕدا لە ژێر کاریگەری سەرکردە سەڵاحەددینی ئەییوبی کە دواتر مەسیحییەتی جێهێشت و بوو بە موسڵمان، پاشان چووە بینینی سەڵاحەدین دواتر هاوسەرگیری لەگەڵ یەکێک لە خوشکەزاکانی سەڵاحەدیندا کرد و کردییە فەرماندەی سوپاکەی، دوای دوو ساڵ سەڵاحەدین دەستیکرد بە ڕزگارکردنی فەلەستین لەژێر داگیرکاری خاچھەڵگران لە ساڵی ١١٨٧ زایینی بەرامبەر ٥٨٢ کۆچی کە ڕۆبێرت یەکێک بوو لەو فەرماندەی سوپایانەی کە لە  جەنگی حەتین فەلەستینیان ڕزگارکرد.  بەهۆی ئەوەی ڕۆبێرت مەسیحییەتی جێهێشتبوو ببووە موسڵمان خاچھەڵگران ڕاپەرین و ناڕازایان دەربڕی ئەمەش وورەی سوارچاکانی پەرستگای لەو کاتەدا ووروژاند. ڕۆبێرت لە هەمان ساڵدا کۆچی دوایی کرد کە قودس لە دەستی خاچھەڵگران ڕزگارکرا و گەرایەوە لای موسڵمانان.ڕۆژهەڵاتناسی ئینگلیز تۆماس ئارنۆڵد لە کتێبی *بانگەواز بۆ ئیسلام* سەبارەت بەم بابەتە دەڵێت:وا دیارە ئەخڵاقی سەڵاحەددین وە ژیانی قارەمانانەی کاریگەری تایبەتی ئەفسووناوی لەسەر مەسیحییەکانی سەردەمی خۆی هەبوو، بەجۆرێک کە کۆمەڵە شۆڕشگێرێکی مەسیحی کە وازیان لە ئایین و گەلەکەیان هێنا هاتنە ناو ئیسلام، کە کاتێک شۆڕشگێرێکی ئینگلیزی لە سوارچاکانی پەرستگا بە ناوی ڕۆبێرت سانت ئەلبانس لە ساڵی ١١٨٥ وازی لە مەسیحییەت هێنا و ئیسلامی قبوڵ کرد، پاشان هاوسەرگیری لەگەڵ یەکێک لە خوشکەزاکانی سەڵاحەدین دەکات و پاش دوو ساڵ سەڵاحەدین فەلەستین ڕزگاردەکات و شکست بە خاچھەڵگران دێنێت لە جەنگی حەتین کە پاشای قودس جۆی لە نێو دیلەکان بوو وە بۆ ئێوارەی شەڕەکە پاشا شەش شۆڕشگێری بەجێهیشت دواتر بە ئارەززوی خۆیان بەرەو کەمپی سەڵاحەددین هەڵهاتن.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئیسلام
پۆل:مەسیحییەت
پۆل:١١٨٥
پۆل:ئینگلیزەکان
پۆل:مردووانی ١١٨٧
پۆل:موسڵمانانی ئینگلیز
پۆل:موسڵمانەکانی سەدەی ١٢ەم
پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١٢یەم
کێڤن دوراند

**کیڤن سێرج دوراند** (لەدایکبووی ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٧٤) ئەکتەرێکی کەنەدییە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئەکتەری دەنگی پیاوی کەنەدی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیست و یەک
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیستەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە کەنەدییەکان
پۆل:ئەکتەرە تەلەڤیزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە تەلەفزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا
ڕۆماریۆ

**ڕۆماریۆ دی سۆزا فاریا** (لەدایکبووی ٢٩ی کانوونی دووەمی ١٩٦٦)، بە **ڕۆماریۆ** ناسراوە، سیاسەتوانێکی بەڕازیلییە، و یاریزانی پیشەگەری پێشووی تۆپی پێی بەڕازیلە. زیاتر لە ٧٠٠ گۆڵی تۆمارکردووە و یەکێکە لەو یاریزانە کەمانەی کە لانیکەم ١٠٠ گۆڵی بۆ سێ یانەی جیاواز تۆمارکردووە. بە یەکێک لە باشترین یاریزانە مێژوویەکانی تۆپی پێ دادەنرێت. ڕۆماریۆ لە ساڵی ١٩٩٤ لە جامی جیھانی فیفا ڕۆڵی سەرەکی ھەبوو لە بردنەوەی نازناوەکە بۆ بەڕازیل و وەک باشترین یاریزانی پاڵەوانێتییەکە خەڵاتی تۆپی زێڕینی وەرگرت. ھەر لەو ساڵەدا وەک باشترین یاریزانی جیھان دەستنیشانکرا، لە ساڵی ٢٠٠٢ بۆ تیپی خەونەکانی جامی جیھانیی فیفا ھەڵبژێردرا، لە ساڵی ٢٠٠٤دا ناوی لە پێرستی فیفا ١٠٠ باشترین یاریزانە زیندووەکانی جیھاندا بوو

لەسەر ئاستی یانەکان، دوای ئەوەی پەرەی بە ژیانی وەرزشی سەرەتایی خۆی لە بەرازیل دا، ڕۆماریۆ لە ساڵی ١٩٨٨ ڕووی لە یانەی ئاییندھۆڤن کرد لە ھۆڵەندا. لە ماوەی پێنج وەرزی یاریکردنی لە یانەکە سێ جار بووە پاڵەوانی خولی نایابی ھۆڵەندا، و بە گشتی ١٦٥ گۆڵی لە ١٦٧ یاریدا تۆمارکردووە. لە ساڵی ١٩٩٣ ڕووی لە یانەی بارسێلۆنا کرد و بووە بەشێک لە " تیپی خەونەکان "ی یۆھان کرۆیف. لە وەرزی یەکەمی لالیگادا سەرکەوتنی بەدەستھێنا و بە تۆمارکردنی ٣٠ گۆڵ لە ٣٣ یاریدا بووە گۆڵکاری خولەکە. لە نیوەی دووەمی ژیانی وەرزشیدا ڕۆماریۆ یاری بۆ یانەکانی ناو شاری ڕیۆ دی جانیرۆی بەرازیل کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٠ لەگەڵ ڤاسکۆ داگاما نازناوی خولی بەڕازیلی بەدەستھێنا و سێ جار گۆڵکاری خولەکە بوو. لە کۆتایی ژیانی وەرزشیدا بۆ ماوەیەکی کورتیش لە قەتەر و ئەمریکا و ئوسترالیا یاری کردووە.

ڕۆماریۆ بە تۆمارکردنی ٥٥گۆڵ لە ٧٠ یاریدا، چوارەم گۆڵکاری ھەڵبژاردەی بەڕازیلە، لە دوای پێلێ و نەیمار و ڕۆناڵدۆ. لە پلەی سێیەمی لیستی گۆڵکارانی خولی بەڕازیل بە تۆمارکردنی ١٥٥ گۆڵ. نۆیەم گۆڵکاری مێژووی تۆپی پێیە و لە ١٠٠٢ یاری فەرمیدا ٧٨٤ گۆڵی تۆمارکردووە.ڕۆماریۆ لە ساڵی ٢٠١٠ دەستی بە کاری سیاسی کردووە، کاتێک بە جێگری پارتی سۆسیالیستی بەڕازیل ھەڵبژێردرا. پاشان لە ساڵی ٢٠١٤ بە سیناتۆر ھەڵبژێردرا. لە ساڵی ٢٠١٧ حزبەکانی گۆڕی بۆ پۆدیمۆس و لە ساڵی ٢٠٢١ پەیوەندی بە پارتی لیبراڵەکانەوە کرد. دیارترین منداڵی ڕۆماریۆ دەندرێ فیلیپی فیگێرێدۆیە، کە شارەزای پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانە و وەک ڕاوێژکاری نێودەوڵەتی کاردەکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕاھێنەری یاریزانەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە قەتەر
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ھۆڵەندا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەڕازیلی
پۆل:فیفا ١٠٠
پۆل:براوەکانی باشترین یاریزانی تۆپی پێی جیھان
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا
پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٧
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٧
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٤
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٠
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٨٩
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٨٧
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ
پۆل:مێدالیاوەرگرانی زێوی ئۆڵمپیکی بەڕازیلی
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ڤالێنسیا
پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦
ئەندامی دەستکرد

[220px|وێنۆک|جێرۆد فیڵدز، یاریزانێکی خێرا لە پرۆگرامی وەرزشوانانی پلەی جیھانی [سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ئەمریکا]]
**ئەندامی دەستکرد** ئامێرێکی دەستکردە کە جێگەی بەشێکی ونبووی جەستە دەگرێتەوە، کە لەوانەیە لە ڕێگەی زەبر، نەخۆشی، یان حاڵەتێکەوە کە لە کاتی لەدایکبووندا ھەبێت (تێکچوونی زگماکی) لەدەست چووبێت. لە ڕاستیدا ئەندامی دەستکرد جێگەی ئەو بەشە یان ئەندامە لەدەستچووە دەگرێتەوە تا ئەندامەکە بتوانێت ھەموو یان بەشێک لە کارە لەدەستچووەکانی بەدەستبھێنێتەوە. لە ھەندێک حاڵەتدا ئەندامی دەستکردەکە تەنھا لایەنێکی جوانی ھەیە. لە نێوان جۆرەکانی دەستکرددا دەتوانین ئاماژە بە ددانی دەستکرد و قاچی دەستکرد و دەستی دەستکرد بکەین.

## سەرچاوەکان

پۆل:چاندن (پزیشکی)
پۆل:ئەندامە دەستکردەکان
پۆل:ئەندازیاریی ژینناسانە
پۆل:داھێنانە میسرییەکان
پۆل:داھێنانە ئێرانییەکان
پۆل:ڕۆبۆتیک
زیرار کوڕی خەتتاب

**زیرار کوڕی خەتتاب** (بە عەرەبی: ضرار بن الخطاب) ھاوەڵ و جەنگاوەرێک بوو کە بەشداری لە فەتحەکانی سەرەتایی موسڵماناندا کردووە. باوکی زیرار خەتتاب کوڕی میرداس کوڕی کەسیر سەرۆکی خێڵی بەنو فیھر بوو لەژێر خێڵی قوڕەیشییەکان.

## سەرچاوەکان

پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم
پۆل:خەڵکی مەککە
پۆل:قوڕەیش
دەحیە کەلبی

**دەحیە کوڕی خەلیفە کەلبی** (بە عەرەبی: دِحْیَة ٱبْن خَلِیفَة ٱلْکَلْبِیّ) ھاوەڵێکی بەناوبانگ و یەکێک بوو لە موسڵمانە سەرەتاکان. بەشداری لە جەنگی ئوحود و شەڕەکانی پێغەمبەر کردووە، وە بازرگانێکی دەوڵەمەند بوو.

لەلایەن پێغەمبەرەوە نێردرا بۆ ئیمپراتۆری ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمانی ھەرقل. بەشداری لە شەڕی یەرمووک و فەتحی شام و فەتحی دیمەشق کردووە.

بە گوتەی دایکی ئیمانداران عائیشە دووجار جبرەییلی بینییووە، ھاوەڵێکی قۆز و نائاسایی پێغەمبەری خودا محەممەد ﷺ بووە. 

دوو فەرموودە لە ڕێگەی ئەبوو عوسمانەوە لە سەحیحی بوخاریدا تۆمار کراوە کە باس لە ڕووداوێک دەکات کە ئووم سەلەمە ھاوسەری پێغەمبەر شایەتحاڵی بووە:

فەرموودەیەک کە ئەبوو عوسمان دەگێرێتەوە:ھەواڵم بۆ ھات کە جبرەییل ھاتە لای پێغەمبەر (ﷺ) لەکاتێکدا ئووم سەلەمە لەگەڵی بوو،  جبرەییل دەستی کرد بە قسەکردن (لەگەڵ پێغەمبەر دواتر ڕۆشت). دواتر پێغەمبەر (ﷺ) پرسیاری لە ئووم سەلەم کرد ئەمە کێیە؟ لە وەڵامدا فەرمووی ئەمە دەحیە کەلبییە. دواتر ئووم سەلەمە فەرمووی "بەخوا! پێم وابوو جگە لە دەحییە ھیچ کەسی تر نییە، تا گوێم لە پێغەمبەر بوو لە وتاری خۆیدا باسی جبرەییلی کرد." (ڕوێنەرە لاوەکیەکە لە ئەبوو عوسمانی پرسی: لە کوێوە ئەم فەرموودەیەت بیستووە؟، وەڵامی دایەوە: لە ئوسامە کوڕی زەید).

## مردن
دەحیە وەفاتی کرد لە دیمەشق وەھەر لەوێش نێژرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ھاوەڵەکان
سواستیکا

وێنۆک|'''سواستیکا هێمایەکە کە چەندین شێواز و مانای هەیە و لە زۆر کولتووردا دۆزراوەتەوە'''**سواستیکا** یان **خاچی چەماوە** (**卐** یان **卍**) هێمایەکی کۆنی کولتوری و ئایینییە بە زۆری لە ئەوراسیا و کولتوری ئەفریقا و ئەمریکەکان بەکاردەهێنرا. ئێستا بە شێوەیەکی بەرفراوان  لەلایەن پارتی نازی و لەلایەن نیۆ نازییەکانەوە ناسراوە. ئایینە کۆنەکانی سەردەمانی کۆن ئەو ھێمایەیان لەسەر دیواری پەرستگاکان و گۆزەکان و پەیکەرەکان دا ناوە.
[وێنۆک|لە ساڵی ١٩٢٠ لەلایەن [ئەدۆڵف ھیتلەر|ھیتلەرەوە پێشنیاز کرا ببێت بە لۆگۆی نازیەکان]]

## ووشە
ووشەی سواستیکا ووشەیەکی سانسکریتیە بە مانای کەسێکی پارێزراو یاخود بەختێکی باش دێت زۆر ناوی تریشی ھەیە، لەم سەردەمەی ئێستاماندا بەزۆری ھیندۆس و جاینئیەکان(جانینیزم) و ‌بودیەکان بەکاری دێنن.

## مێژوو
ھەندێک سەرچاوە باس لەوە دەکەن کۆنترین ھێمای سواستیکا لە ئۆکرانیا دۆزرابێتەوە و دەڵێن کە مێژوەکەی دەگرێتەوە بۆ دەھەزار ساڵ پێش زاین و ھەروەھا لە پاشماوەی سۆمەریەکان لە سامەڕا و فینیقیەکان و یۆنانیە کۆنەکان و ھیندیە سورەکانی ئەمریکا دۆزراوەتەوە بابەتی سواستیکا بابه‌تێکی دوور و درێژو فەلسەفەیەکی قووڵی ھەیە ھەندێکیان بۆ بابەتە رۆحیانیەکان و سۆفییەکان وسیۆسۆفیەکان لەسەری دەنووسن کە وەک بازنەیەکی دانەخراوی ژیان و گەردوون وایە کە دەستپێک و کۆتای نیە بەدەوری خالێکدا خول دەخۆن ئەویش چ جا چەقی خۆر بێت یان چەقی گەردوون بێت. بە ھەمان شێوە ھەندێک لە مەسیحیەکان و ئیسلامییەکانیش ئەم ھێمایە بەکاردێن ھەر گەلەو بەجۆرێک باسی دەکەن و ساحیرەکان گرنگی باشیان بەم ھێمایە داوە و لە بوارەکانی گەردونی دا بەکاری دێنن.

لە ئاسیا، هێمای سواستیکا بۆ یەکەمجار لە تۆماری شوێنەوارناسیدا لە دەوروبەری 3000 پێش زایین لە شارستانیەتی دۆڵی ئیندوسدا دەردەکەوێت. هەروەها لە کولتوورەکانی سەردەمی برۆنزی و سەردەمی ئاسن لە دەوروبەری دەریای ڕەش و دەریای قەزوین دەردەکەوێت. لە هەموو ئەم کولتوورانەدا، پێناچێت هێمای سواستیکا هیچ پێگە و گرنگییەکی دیاریکراوی داگیربکات، تەنیا وەک فۆرمێک لە زنجیرەیەک هێمای هاوشێوەی ئاڵۆزیی جیاواز دەردەکەوێت. لە ئایینی زەردەشتی فارسدا، سواستیکا هێمای خۆری سووڕاوە، بێکۆتایی، یان دروستبوونێکی بەردەوام بووە. هەروەها یەکێکە لە هێما باوەکانی سەر دراوەکانی مێزۆپۆتامیا.

## سەرچاوەکان

پۆل:نازیزم
پۆل:مێژوو
پۆل:ھێما جادوویییەکان
جۆش دەمێڵ

**جوشوا دەیڤید دوھامێل** (; لەدایکبووی ١٤ی تشرینی دووەمی ١٩٧٢) ئەکتەرێکی ئەمریکییە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئەو ئەمریکییانەی پەیڕەوی کڵێسای کاتۆلیکی ڕۆم دەکەن
پۆل:ئەو ئەمریکییانەی خاوەنی چێشتخانەن
پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەرویجی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی ڕۆژانە بۆ ئەکتەری پاڵپشتی نایاب لە زنجیرەدراما
دەستەبەری (یاسا)

**دەستەبەری** یان **کەفالەت** بریتییە لە جۆرە خاوەندارێتییەک کە دەخرێتە بەردەم دادگا بۆ ئەوەی تۆمەتبارێک لە زیندان ئازاد بکرێت، بەو تێگەیشتنەی کە تۆمەتبار دەگەڕێتەوە بۆ دادگاییکردن یان دەستەبەرییەکە دەستی بەسەردا دەگیرێت.   لەوانەیە پارەکە لە ھەندێک دۆخدا لە کۆتایی دادگاییکردنەکەدا بگەڕێندرێتەوە ئەگەر لە دادگا ھەموو دانیشتنەکان ئامادەبوو بوونی ھەبێت، بەبێ گوێدان بەئەوەی کەسەکە تاوانبار بێت یان تاوانبار نەبێت.
## سەرچاوەکان
پەیمان یەزدانیان

**پەیمان یەزدانیان** (لەدایکبووی ساڵی ١٣٤٧ لە تاران) ئاوازدانەر و پیانۆژەن و بەرھەمھێنەری دەنگی فیلمە. ئەو لە تەمەنی ٦ ساڵییەوە دەستی بە فێربوونی پیانۆ کردووە، و دوای تەواوکردنی لە زانکۆی تەکنەلۆژی شەریف لە بواری ئەندازیاری پیشەسازی، بە جدی لە کاری مۆسیقا بەردەوام بووە. لە دوای چەند ساڵێک پلەی یەکەمی لە پێشبڕکێی مۆسیقای فەرەنسی لە بواری پیانۆ ژەنیندا بەدەستھێنا.

## ئەلبوومەکان
* ئەلبوومی «برداشت» (مۆسیقای فیلم) ٢٠٠٠.
* ئەلبوومی «برداشت دوم» (مۆسیقای فیلم) ٢٠٠٢
* ئەلبوومی «گذر» (مۆسیقای فیلم) ٢٠٠٥
* ئەلبوومی «ھمراە با باد» (مۆسیقای فیلم) ٢٠٠٧
* ئەلبوومی «سوئیتھا» (پێنج سویت بۆ پیانۆ) ٢٠٠٨
* ئەلبوومی «از انعکاس شھرھای دور» (مۆسیقای فیلم) ساڵی ٢٠١١
* ئەلبوومی «ڕام» (ئیمپرۆڤیزەکردنی پیانۆ و کەمانچە) ٢٠١٤

## سەرچاوەکان

* پەیمان یەزدانیان  لە ماڵپەڕی سینەما سوورە
* پیمان یزدانیان
* چاوپێکەوتنی گۆڤاری ئەلیکترۆنی ھەفت سێنگ لەگەڵ پەیمان یەزدانیان
* لاپەڕەی ئەلبوومی ڕەنگدانەوەی شارە دوورەکان لە بڵاوکردنەوەی مۆسیقای ھێرمێس 
* گرێبەستی یەزدانیان لە بڵاوکردنەوەی مۆسیقای ھێرمێس

پۆل:ژەنیارانی ئێرانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨
پۆل:پیانۆژەنەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خەڵکی تاران
پۆل:زیندووان
پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی
پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان
تەقەکردن لە ھاناو

**تەقینەوەکانی ھاناو** (بە ئەڵمانی: Schießereien in Hanau) لە ١٩ی شوباتی ٢٠٢٠ لە شاری ھاناو لە نزیک فرانکفۆرت، ھێسی، ئەڵمانیا ڕوویدا کاتێک تیرۆریستانی باڵادەستیی سپی تەقەیان لە کۆگایەکی نێرگەلە کرد. دوای ھێرشەکان، چەکدارەکە گەڕایەوە ماڵەکەی خۆی و لەوێدا دایکی کوشت و دواتر خۆیشی کوشت.

٩ کەس کە لە دوو تەقەکردندا لەلایەن ھێرشبەرەکەوە کوژراون، ٢ کورد بە ناوەکانی گۆکخان گوڵتەکین و فەرحات ئونڤار، قەرەچێک بە ناوی مێرسیدس کیرپاچ، ئەفغانییەک بە ناوی سەعید ناسر ھاشمی، ٢ تورک بە ناوەکانی سێدات گوربوز و فاتیح سەراچئۆغڵو، بۆسنییەک بە ناوی حەمزە کورتوڤی، بولگارییەک بە ناوی کالۆیان ڤێلکۆڤ، و ڕۆمانییەک بە ناوی ڤیلی ڤیۆرێل پاون.

لە نێو ٥ کەسی دیکەشدا ٢ تورک و ئەفغانییەک و کامیرۆنییەک برینداربوون.

## سەرچاوەکان

پۆل:کوردانی ئەڵمانیا
پۆل:پەیوەندیبەستنی فریاگوزاری
چیای لۆگن

**چیای لۆگن** بەرزترین چیای کەنەدا و دووەم بەرزترین لووتکەی ئەمریکای باکوورە لە دوای دنالی، بەرزییەکەی لە ئاستی ڕووی دەریاوە ٥٩٥٩ مەترە، دەکەویتە زنجیرەچیاکانی سەینت ئیلایس لە ناوچەی یووکان.

## سەرچاوەکان

پۆل:کێوەکانی کەنەدا
پۆل:بەرزرترین شوێنی وڵاتەکان
چیای کازییسکۆ

**چیای کازییسکۆ** بەرزترین چیای ئوسترالیا و یەکێکە لە چیایەکانی حەوت لووتکە ناو دەبرێت لە جیھان دا، بەپێی پێناسەیەکی تر بۆ حەوت لوتکە چیای پۆنچاک جایا لەناوچەی ڕۆژئاوای گینێی نوێ لە ئیندۆنیزیا بەرزترین چیای کیشوەری ئۆسترالیایە. بەرزییەکەی چیای کازییسکۆ لە ئاستی ڕووی دەریاوە ٢٢٢٨ مەترە، دەکەویتە زنجیرەچیاکانی ھایلەندزی ڕۆژھەڵات لە ویلایەتی نیو ساوت وێلز.

## سەرچاوەکان

پۆل:چیاکانی ئوسترالیا
پۆل:حەوت لووتکە
پۆل:بەرزرترین شوێنی وڵاتەکان
پۆل:چیا بەفرینەکان (ئوسترالیا)
حوسێن ڕەحمەتی

**حوسێن ڕەحمەتی** (، لە دایکبووی ٢١ی ئازاری ١٩٩٤)یاریزانێکی پیشەگەری باسکەیە لە ئێران.

لە ئێستادا لە خولی باسکەی سوید بۆ فریشوسێت یاری دەکات ھەروەھا بۆ ھەڵبژاردەی تۆپی باسکەی ئێران وەک پاوەر ھێرشبەر. باڵای ٦'٨"یە. ئەندامی ھە ڵبژاردەی لاوانی نە تەوەیی ئێران بووە و بەشداری کردووە لە پێشبڕکێی جامی جیھانی لاوان لە پراگ، ٢٠١٣ی فیبای خوار ١٩ ساڵانی جیھانی پاڵەوانیەتی فیبا خوار ١٩ ساڵانی جیھان بوو.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

## سەرچاوەکان

پۆل:خەڵکی خوڕەماوە
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٤
پۆل:زیندووان
کواوتێمۆک بلانکۆ

کواوتێمۆک بلانکۆ ( ; لەدایکبووی ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٧٣) سیاسەتوانی مەکسیکی و یاریزانی پێشووی تۆپی پێی پیشەگەرە. پێشتر وەک سەرۆکی شارەوانی کوێرناڤاکا و مۆرێلۆس کاری کردووە. بلانکۆ وەک یاریزانێکی بەتوانای تۆپی پێ لە ھێلی ھێرشبەر ناسراو بوو، ھەروەھا وەک یەکێک لە باشترین یاریزانەکانی ھەڵبژاردەی مەکسیک دادەنرێت.لەگەڵ ڕۆناڵدینھۆ گۆڵکاری جامی کیشوەرەکانی فیفایە بە تۆمارکردنی ٩ گۆڵ.

## سەرچاوەکان


پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی مەکسیکی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٩٦
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠٠٧
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٩
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٧
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٩
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٧
پۆل:یاریزانە دیاریکراوەکانی ئێم ئێڵ ئێس
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
مەرزوق عوتەیبی

**مەرزوق عوتەیبی** (    ; لەدایکبووی ٧ی تشرینی دووەمی ١٩٧٥) یاریزانێکی پێشووی تۆپی پێی عەرەبستانی سعووديیە،دوایین جار وەک هێرشبەری ناوەڕاست بۆ یانەی مەرخیا لە قەتەر یاریی کردووە.لە جامی کیشوەرەکانی فیفا لە ساڵی ١٩٩٩ لە مەکسیک وەک گۆڵکاری هاوبەش لەگەڵ ڕۆناڵدینهۆ و کواتێمۆک بلانکۆ بە تۆمارکردنی  ٦ گۆڵ دیاریکرا.

## سەرچاوەکان



## بەستەری دەرەکی

* 

پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە قەتەر
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئاسیا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٤
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئاسیا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٠
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٩
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥
دنالی

**دنالی** یان **چیای دنالی** بەرزترین لووتکەی کیشوەری ئەمریکای باکوورە، بەرزییەکەی لە ئاستی ڕووی دەریاوە ٦١٩٠ مەترە، دەکەویتە زنجیرەچیاکانی ئالاسکا لە وڵاتی ئەمریکا. یەکێکە لە چیایەکانی حەوت لووتکە ناو دەبرێت لە جیھان دا. بەھۆی ئەوەی لە جەمسەری باکوورەوە نزیکە، ساردترین شاخی جیھانە.
## سەرچاوەکان

پۆل:کێوەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:بەرزرترین شوێنی وڵاتەکان
پۆل:حەوت لووتکە
پۆل:کێوە پیرۆزەکان
ھێرشەکانی مزگەوتی کرایستچرچ

**هێرشەکانی مزگەوتی کرایستچرچ** دوو تەقەکردن تیرۆریستی مەسیحی بوون لە ١٥ی ئازاری ٢٠١٩، بۆ سەر دوو مزگەوت لە شاری کرایستچەرچ لە نیوزلەندا.هێرشەکان لەلایەن چەکدارێکی تاقانە ئەنجامدراوە کە لە کاتی نوێژی هەینیدا چووەتە ناو هەردوو مزگەوتەکە، کاتژمێر ١:٤٠ خولەکی پاشنیوەڕۆ لە مزگەوتی ئەلنوور لە گەڕەکی ڕیکارتۆن دەستیپێکردووە و کاتژمێر ١:٥٢ی پاشنیوەڕۆ لە ناوەندی ئیسلامی لینوود بەردەوام بووە. لە ئاکامدا ٥١ کەس گیانیان لەدەستدا و ٤٠ کەسیش بریندار بوون.

چەکدارەکە ناوی برێنتۆن هاریسۆن تارانتی تەمەن ٢٨ ساڵە و خەڵکی ئوسترالیایە. دوای ئەوەی ئۆتۆمبێلەکەی لەلایەن ئۆتۆمبێلێکی پۆلیسەوە کەوتە خوارەوە و لەکاتی لێخوڕینی بۆ مزگەوتی سێیەم لە شاری ئاشبێرتۆن دەستگیرکرا. باڵادەستی سپی پێست و توندڕەوی مەسیحی بوو.

## سەرچاوەکان
بەردەگۆ

وێنۆک|پەڕە تێکتۆنیکەکانی بەردەگۆ لەسەر زەوی
**بەردەگۆ** (لە یۆنانیی کۆنەوە λίθος «بەرد»، و σφαίρα «گۆ») توێکڵی بەردیی ڕەق و ھەرە دووری ھەسارەیەکی بەردین یان مانگێکی سروشتییە. لەسەر زەوی، لە توێکڵ و پۆشەری بەردەگۆیی (سەرترین بەشی پۆشەری سەروو) پێک ھاتووە و لەسەر پێوەرە کاتییەکان کە دەگاتە ھەزاران ساڵ یان زیاتر ئیلاستیکانە جووڵاوەتەوە. توێکڵ و پۆشەری سەروو لەسەر بنەمای کیمیا و کانگاناسی جیا دەکرێنەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:بەردەگۆ
پۆل:تێکتۆنیکە پەڕەیییەکان
پۆل:پۆشەری زەوی
پۆل:ژینگەناسیی سیستمەکان
جەلال حەسەن

**جەلال حەسەن هاشم** (    ; لەدایکبووی ١٨ی ئایاری ١٩٩١، لە دیوانیە ) گۆڵپارێزی تۆپی پێی عێراقییە و یاری بۆ یانەی زەورا لە خولی تۆپی پێی عێراق و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق دەکات.

## بەستەری دەرەکی

* جەلال حەسەن لە ئینستاگرام

## سەرچاوەکان

* پڕۆفایلی یاریزانان لە ماڵپەڕی Goalzz.com

پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی عێراقی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١
داگیرکردنی حکوومەتەکان لەلایەن زایۆنییەکان

**داگیرکردنی حکوومەتەکان لەلایەن زایۆنییەکان**، یان **داگیرکردنی حکوومەتەکان لەلایەن جوولەکەکانەوە**، تیۆرێکە کە جوولەکەکان بە نھێنی حکوومەتەکانی ھەندێک وڵات کۆنتڕۆڵ دەکەن. ئەو تیۆرییە بانگەشەی ئەوە دەکات کە جوولەکەکان ئامانجیان کۆنترۆڵکردنی ھەموو جیھانە.

ئەو تیۆرییەی کە جوولەکەکان کۆنترۆڵی ئابووری و بانک و حکوومەتی ھەندێک وڵات دەکەن، لە سەدەکانی ناوەڕاستەوە لە ئەورووپادا ھەبووە.

لە ساڵی ١٩١٩ ئەدۆلف ھیتلەر وتی کە پلانێکی نێودەوڵەتی جوولەکەکان ھەیە بۆ لاوازکردنی ڕەگەزی ئاریەکان.

بەشێک لەم تیۆرییە ئەوەیە کە ئەو ٤ ھەزار جوولەکە کە لە تاوەرە دووانەکاندا کاریان کردووە، پێیان وتراوە کە لە ڕۆژی ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوولدا پێش ڕوودانی لە ماڵەوە بمێننەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:دژە زایۆنیزم
پۆنچاک جایا

**پۆنچاک جایا** یان **چیای پۆنچاک جایا** بەرزترین چیای ئیندۆنیزیایە و بەرزترین لووتکەی کیشوەری ئۆسترالیایە، بەرزییەکەی لە ئاستی ڕووی دەریاوە ٤٨٨٤ مەترە، دەکەویتە زنجیرەچیاکانی سودیرمان لە دوورگەی نووگینێ لە وڵاتی ئیندۆنیزیا. یەکێکە لە چیایەکانی حەوت لووتکە ناو دەبرێت لە جیھان دا.

## سەرچاوەکان

پۆل:کێوەکانی ئیندۆنیزیا
پۆل:حەوت لووتکە
پۆل:بەرزرترین شوێنی وڵاتەکان
ڤینسۆن ماسیف

**ڤینسۆن ماسیف** یان **چیای ڤینسۆن ماسیف** بەرزترین لووتکەی کیشوەری ئانتارکتیکایە، بەرزییەکەی لە ئاستی ڕووی دەریاوە ٤٨٩٢ مەترە، دەکەویتە زنجیرەچیاکانی سەنتینێل و ئەم چیایە نزیکەی ١٢٠٠ کیلۆمەتر لە جەمسەری باشوورەوە دوورە. یەکێکە لە چیایەکانی حەوت لووتکە ناو دەبرێت لە جیھان دا.

## سەرچاوەکان

پۆل:کێوەکانی ئانتارکتیکا
پۆل:حەوت لووتکە
ناریکالا

**ناریکالا** (   ) قەڵایەکی دێرینە کە دەڕوانێتە تبلیس پایتەختی جۆرجیا و ڕووباری متکڤاری (کورا). قەڵاکە لە دوو بەشی دیواردار پێکهاتووە لەسەر گردێکی بەرز لە نێوان حەمامە گۆگردەکان و باخچە ڕووەکییەکانی تبلیس . لە بەشی خوارەوەیدا، کڵێسای سانت نیکۆلاس هەیە کە بەم دواییانە نۆژەن کراوەتەوە. کڵێساکە لە ساڵانی ١٩٩٦-١٩٩٧ دروستکراوەتەوە، ئەمەش لە جێگەی ئەو کڵێسای ڕەسەنەی سەدەی ١٣ کە بەهۆی ئاگرکەوتنەوە وێران بوو. بەشی ناوەوەی کڵێساکە بە فرێسکۆ ڕازاوەتەوە کە دیمەنەکانی هەردوو کتێبی پیرۆز و مێژووی جۆرجیا پیشان دەدەن.

## گەلەری

File:Narikala_fortress,_Tbilisi,_Georgia.jpg
File:Tbilisi,_Narikala,_Georgia.jpg
File:Narikala,_Tiflis,_Georgia,_2016-09-29,_DD_91.jpg|دیمەنی قەڵاکە لە ناوەڕاستی شاری تبلیسەوە.
File:Narikala,_Tiflis,_Georgia,_2016-09-29,_DD_45.jpg|دیواری دواووەی قەڵاکە
File:Kala,_Tbilisi.JPG
File:Narikala_Tbilisi_2019_2.jpg
File:Narika_Tbilisi_2019_5.jpg
File:Narikala,_Tiflis,_Georgia,_2016-09-29,_DD_148-150_HDR.jpg|دیمەنی شەوان
File:Iglesia_de_San_Nicolás,_Narikala,_Tiflis,_Georgia,_2016-09-29,_DD_44.jpg|کڵێسای سانت نیکۆلاس
File:Iglesia_de_San_Nicolás,_Narikala,_Tiflis,_Georgia,_2016-09-29,_DD_79-81_HDR.jpg|دیوی ناوەوەی کڵێسای سانت نیکۆلاس


## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* 
* Narikala on Geocities
* Narikala on World66
* Narikala on the official website of the City of Tbilisi

پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی تبلیس
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
تیرۆریزمی جوولەکە

**تیرۆریزمی جوولەکە** بریتییە لە کردەوەی تیرۆریستی کە لەلایەن گروپێک یان کەسانێکەوە ئەنجام دەدرێن کە گوزارشت لە پاڵنەر و ئامانجی جوولەکە دەکەن.

لە سەدەی یەکەمدا یەکەم کردەوەی تیرۆری جولەکەکان ڕوویدا. تیرۆری جولەکەکان لە ساڵی ١٩٤٨ەوە لە ئیسرائیل بوونی هەیە.

بەناوبانگترین گروپی تیرۆریستی کاکسی جولەکەکانە. ئەمڕۆ لەلایەن ئیسرائیل و کەنەدا و یەکێتی ئەوروپا و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە بە تیرۆریست دادەنرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:تیرۆریزمی ئایین
پۆل:تیرۆریزمی دین
پەیکەری سەڵاحەددینی ئەییووبی

**[[پەیکەر|پەیکەری]] [[سەڵاحەددینی ئەییووبی]]** پەیکەرێکی بڕۆنزی گەورەی کە سوڵتانی ئەییووبی سەڵاحەددین نیشان دەدات کە دەکەوێتە بەردەم قەڵای دیمەشق لە سەدەی ١١دا. بەبۆنەی ٨٠٠ ساڵەی کۆچی دوایی سەڵاحەددین لە ساڵی ١٩٩٣ پەیکەرەکە لەلایەن پەیکەرتاشی سووری عەبدوڵڵا سەیدەوە دیزاین کراوە.

پەیکەرە برۆنزییەکە سەرکەوتنی سەلاحەدین پیشان دەدات لە جەنگی حەتین، کە بە شانازییەوە و سەرکەوتووانە لەسەر ئەسپەکەی دانیشتووە بە یاوەری دوو شمشێرباز لەگەڵ ڕێنۆ دی شاتیلۆن و گای لوسیگنان کە لە شەڕەکەدا گرتیان کە بە پێ لە پشتیەوە دەڕۆیشتن لە کاتێکدا تاجی شانشینی قودس لە سەر زەوی کەوتبوون.

## سەرچاوەکان

وێنۆک|٢٠٢٢

پۆل:پەیکەرەکان
پۆل:١٩٩٢
لویس فابیانۆ

**لویس فابیانۆ کلیمێنتی** لەدایکبووی(٨ی تشرینی دووەمی ١٩٨٠)، ناسراو بە **لویس فابیانۆ**، یاریزانی پیشەگەری پێشووی بەڕازیلییە و وەک ھێرشبەر یاری کردووە بۆ ھەڵبژاردەی بەرازیل. لە جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٩ بە تۆمارکردنی پێنج گۆڵ بووە گۆڵکاری پاڵەوانێتییەکە.

## پیشەی نێودەوڵەتی
لویس فابیانۆ یەکەم یاری خۆی لەگەڵ بەڕازیل لە ١١ی حوزەیرانی ٢٠٠٣ لە یارییەکی دۆستانەدا بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نێجیریا ئەنجامدا، لەو یارییەدا گۆڵێکی تۆمارکرد. ھەروەھا لە پێکھاتەی ھەڵبژاردەی بەرازیل بۆ جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٣، بەڵام ھیچ یارییەکی ئەنجام نەدا.لە ساڵی ٢٠٠٤ لەگەڵ بەڕازیل نازناوی جامی ئەمریکای بەدەستھێنا و لە ھەر پێنج یارییەکەدا شانبەشانی ئادریانۆ لە ھێلی ھێرشبەر یاریی کرد؛ بەڵام بەھۆی خراپی ئاستەکەی لە ئەورووپا لەگەڵ پۆرتۆ و سێڤیلیا، زیاتر لە سێ ساڵ ھیچ یارییەکی دیکەی نێودەوڵەتی بانگھێشت نەکرا. دواجار لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ بانگھێشتی ھەڵبژاردەی نیشتمانی کرایەوە بۆ یارییەکانی پاڵاوتنەکانی جامی جیھانی ٢٠١٠. لە ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨ یەکەم ھاتریکی خۆی لە یارییەکی دۆستانەدا بەرامبەر پورتوگال لە برازیلیا تۆمارکرد. یارییەکە بە بردنەوەی بەڕازیل بە ئەنجامی ٦–٢ کۆتایی ھات.لە ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٩، لویس فابیانۆ دوو گۆڵی تۆمارکرد لە یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩ بەرامبەر ئەمریکا. وەک گۆڵکاری پاڵەوانێتییەکە بە تۆمارکردنی پێنج گۆڵ پێڵاوی زێڕینی بەدەستھێنا.لە جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ سێ گۆڵی بۆ ھەڵبژاردەکەی تۆمارکرد.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە پورتوگال
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە فەڕەنسا
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:یاریزانانی لیگ ١
پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٩
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠٠٤
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٣
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەڕازیلی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەڕازیلی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠
پۆل:زیندووان
پۆل:یاریزانانی براوەی خولی ئەورووپا
ڕۆبێرت پیرێس

**ڕۆبێرت ئیمانوێل پیرێس** (لەدایکبووی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٣)، ڕاھێنەری تۆپی پێی فەرەنسی و یاریزانی پێشووی ھەڵبژاردەی فەڕەنسایە. بە شێوەیەکی بەرفراوان بە یەکێک لە گەورەترین یاریزانەکانی ئارسناڵ دادەنرێت.

یاری بۆ یانەکانی فەرەنسی مێتز و مارسیلیا کردووە، دواتر پەیوەندی بە یانەی ئارسناڵ کرد، لەوێ سێ جامی یەکێتی ئینگلتەرا و دوو نازناوی پرێمییەرلیگی بەدەستھێناوە، لەنێویاندا وەرزی نەدۆڕاوی یانەکە لە وەرزی ٢٠٠٣–٢٠٠٤. پیرێس یاریزانی پێشووی فەرەنسا بووە لە نێوان ساڵانی ١٩٩٦ بۆ ٢٠٠٤، ٧٩ یاریی بۆ ھەڵبژاردەکەی کردووە و خاوەنی ١٤ گۆڵە، ھەردوو نازناوی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨ و یۆرۆی ٢٠٠٠ی بردووەتەوە. لە وەرزەکانی ٢٠٠١–٢٠٠٢ و ٢٠٠٢–٢٠٠٣ و ٢٠٠٣–٢٠٠٤ لە باشترین تیپی ساڵی PFA ناوی ھاتووە، باشترین یاریزانی پاڵەوانێتییەکە بووە بۆ جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠١، باشترین یاریزانی ساڵی FWA بووە بۆ وەرزی ٢٠٠١–٢٠٠٢، باشترین یاریزانی لاوی خولی فەرەنسا بۆ وەرزی ١٩٩٥–٩٦، و لەلایەن پێلێەوە لە ١٠٠ی فیفادا وەک باشترین یاریزانی سەدەی بیست ناوی نوسراوە. ھەروەھا لەلایەن ھاندەرانی ئارسناڵەوە وەک شەشەم باشترین یاریزانی لە مێژووی یانەکەدا دەنگی پێدرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی
پۆل:فیفا ١٠٠
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٤
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٣
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠١
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٠
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٩٦
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ
پۆل:یاریزانانی لیگ ١
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
جۆن ئالۆییزی

**جۆن ئالۆییزی** (لەدایکبووی ٥ی شوباتی ١٩٧٦) ڕاھێنەری ئێستا و یاریزانێکی پێشووی تۆپی پێی ئوسترالییە. لە ژیانی پیشەگەریدا کە ٢٠ وەرزی خایاندوە، ٤٥٩ یاریی و ١٢٧ گۆڵی کردووە، یەکەم ئوسترالی بوو کە لە لالیگا و پریمەرلیگ و سێریێ ئا یاریی بکات و گۆڵی تۆمار بکات. لە ساڵی ٢٠٠٧ گەڕایەوە ئوسترالیا و چوار وەرزی لە خولی وڵاتەکەیی یاریی کردووە؛ و نوێنەرایەتی وڵاتەکەی کرد لە جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦، کەسایەتییەکی سەرەکی بوو لە قۆناغەکانی پاڵاوتن. ھەروەھا لە دوو جامی کیشوەرەکاندا وەک ھێرشبەر یاریی کردووە

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* FFA – پرۆفایلی Socceroo
* پرۆفایلی OzFootball
* 

پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە بەلجیکا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٤
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئاسیا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٧
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٥
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠١
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٧
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا
پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ
پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئۆسترالی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦
شکی دێکارتی

**شکی دێکارتی** یا **گومانی دێکارتی** چەشنێک سکێپتیزمە کە پەیوەندیی بە نووسراوەکان و میتۆدۆلۆژیی ڕێنێ دێکارت (٣١ی ئازاری ١٥٩٦–١١ی شوباتی ١٦٥٠) -ەوە ھەیە. **سکێپتیزمی دێکارتی**، **شکی میتۆدیک،** **سکێپتیزمی میتۆدۆلۆژیک،** **شکی تێکڕایی** و **شکی سیستماتیک** -یشی پێ دەوترێ.

شکی دێکارتی میتۆدێکی تایبەتە لە فەلسەفەدا و بریتییە لە پێڤاژۆیەکی ڕێکوپێک و بەسەروبەر کە تێیدا مرۆڤ لە ڕاستیی باوەڕەکانی خۆی دوودڵ و بەشک دەبێ. ئەم شێوازە کە دێکارت دایھێنا بە سەرچاوکەی میتۆدی زانستیی مۆدێرن دەزانرێ. خۆی لە بنەڕەتدا دێکارت دەیوت: من لە ھەموو شت بەشکم، تەنیا شتێ کە دەتوانم لێی دڵنیا بم ئەوەیە کە شکم ھەیە. کەوابوو، دەبێ من ببم تا بتوانم شکم ھەبێ. ئەمەش بناغەی وتە بەناوبانگەکەیەتی کە دەڵێ: من بیر دەکەمەوە، کەواتە ھەم.

## سکێپتیزم وەکوو میتۆد و سکێپتیزم وەکوو فەلسەفە
جیاوازیی نێوان سکێپتیزمی دێکارتی و سکێپتیزمی فەلسەفی لەوەدایە کە سکێپتیزمی دێکارتی ھەموو بانگەشە مەعریفییەکان دەخاتە بەر لێوردبوونەوە و لێکۆڵینەوە، بۆ ئەوەی کە بانگەشە ڕاستەکان لە بانگەشە درۆکان جیا بکاتەوە، بەڵام، سکێپتیزمی فەلسەفی لە ھەڵکەوتنی ھەر جۆرە مەعریفەیەک کە مرۆڤ لێی دڵنیا بێ، بەگومانە.

## سەرچاوە

پۆل:شک
پۆل:گومانکردن
پۆل:فەلسەفەی زانست
پۆل:ڕێنێ دێکارت
پۆل:تیۆرە ئیپیستمۆلۆژییەکان
پۆل:تیۆریی زەین
حەوت لووتکەکە

**حەوت لووتکە** بەرزترین چیای کیشوەرەکەیانن، زنجیرەچیاکانی قەفقاز لە لایەکەوە ھاوسنوورن لەگەڵ ئەورووپا و لە لایەکی تریش لەگەڵ ئاسیا، بۆیە بەرزترین چیای ئەورووپا بە ئاسانی ناتوانرێت دەستنیشان بکرێت، ھەروەکو چیاکانی کازییسکۆ و پۆنچاک جایا بۆ کیشوەری ئۆسترالیا.

## لیستی ئەو شاخانەی کە لە پۆلی حەوت لووتکەکەن

## سەرچاوەکان

پۆل:بەرزرترین شوێنی وڵاتەکان
پۆل:حەوت لووتکە
زانکۆی میترۆپۆلیتەنی تۆرۆنتۆ

**زانکۆی میترۆپۆلیتەنی تۆرۆنتۆ** ()، پێشتر** زانکۆی ڕایەرسۆن** ()،  بە کورتی **تی ئێم یوو (TMU)** زانکۆیەکی گشتییە لە شاری تۆرۆنتۆی پارێزگای ئۆنتاریۆ لە وڵاتی کەنەدا. زانکۆکە لە ساڵی ٢٠٢٣دا زیاتر لە چل ھەزار خوێندکاری ھەبووە. 

## ناو
زانکۆکە لە ١٩٤٨دا ناوی ئەنستیتووتی تەکنۆلۆجیای ڕایەرسۆن بوو کە ئەم ناوەی بۆ ڕێزگرتن لە ئێگێرتۆن ڕایەرسۆن لەسەر نرا. دواتر لە ٢٠٠٢دا ناوەکەی گۆڕا بە زانکۆی ڕایەرسۆن. لە ساڵی ٢٠٢٢دا ناوەکەی گۆڕا بە **زانکۆی میترۆپۆلیتەنی تۆرۆنتۆ**. یەکێک لە ھۆکارە سەرەکییەکانی گۆڕینی ناوەکە ئەوە بوو کە ئێگێرتۆن ڕایەرسۆن دەستی ھەبوو لە دامەزرانی خوێندنگە ڕێزیدنشیاڵەکاندا کە ڕۆڵێکی گرنگیان بوو لە توانەوەی خەڵکی خۆجێیی کەنەدا بە تایبەت نەتەوە یەکەمینەکاندا و ھەروەھا بەڵگەی زۆر ھەیە لەسەر ئەوەی ئەو قوتابخانانە ھەڵسوکەوتی نەشیاویان لەگەڵ مناڵان ھەبووە. بۆیە لە ساڵی ٢٠٢٢دا ناوی ڕایەرسۆن لەسەر زانکۆکە بەتەواوی لابرا.

## شوێن
زانکۆی میترۆپۆلیتەنی تۆرۆنتۆ کەوتووەتە ناوەڕاستی شاری تۆرۆنتۆ. کەمپسە سەرەکییەکەی لە نزیکەی مەیدانی داندەسە. زانکۆکە زیاتر لە ٤٠ باڵەخانەی ھەیە کە لە ساڵی ٢٠٢٠دا پانتایان زیاتر لە ٣٧٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە بووە. دوای ئەوەش بەردەوام ھەر پەرەی داوە بە گەورەکردنی زانکۆکە و کڕینی زەوی لە ناوەڕاستی تۆرۆنتۆدا.

## پلەبەندی
ساڵی ٢٠٢٣ی گۆڤاری ماکلین ڕیزبەندییەکی زانکۆکانی کەنەدای بڵاوکردەوە کە تێیدا زانکۆکە لە پۆلی زانکۆ گشتگیرەکاندا پلەی ھەشتەمی بەدەست ھێنا. ھەروەھا لە بواری ناوبانگەوە پلەی نۆزدەھەمی پێ درا. لە ڕیزبەندییەکی ئەکادیمیی زانکۆکانی جیھاندا، ساڵی ٢٠٢٢، زانکۆکە لە پلەی ٩٠١-١٠٠٠ لە جیھاندا بوو.

## بەشە سەرەکییەکان
زانکۆکە چەند فاکەڵتی یان بەشی سەرەکیی ھەیە کە بریتین لەمانەی خوارەوە:

* ھونەرەکان
* خزمەتگوزاریی کۆمەڵگە
* زانستەکانی ئەندازیاری و بیناسازی
* مافناسی
* زانست
* بەڕێوەبەری
* قوتابخانەی داھێنەری
* قوتابخانەی خوێندنە باڵاکان

## کتێبخانەکان
وێنۆک|ناوەندی فێربوونی خوێندکار لە زانکۆی میترۆپۆلیتەنی تۆرۆنتۆ|267x267پیکسڵ
کتێبخانەی زانکۆی میترۆپۆلیتەنی تۆرۆنتۆ کتێبخانە سەرەکییەکەی زانکۆکەیە کە لە باڵاخانەیەکەی ١١ تەبەقەدا دروست کراوە کە ساڵی ١٩٧٤ کراوەتەوە. جگە لەمە کتێبخانەی بەشی مافناسیش چالاکە. یەکێک لە باڵاخانە ناسراوەکانی زانکۆکە *ناوەندی فێربوونی خوێندکار*ە (Student Learning Center) کە تەرخان کراوە بە خوێندکاران بۆ کۆشش یان سەعی کردن. ئەم ناوەندە کە تەلارسازییەکی سەرنجڕاکێشی ھەیە ساڵی ٢٠١٥ کرایەوە. 

## سەرچاوەکان

پۆل:زانکۆکان لە ئانتاریۆ
پۆل:زانکۆی میترۆپۆلیتەنی تۆرۆنتۆ
ئێسکناسی

وێنۆک|125px|ھێڵکاریی ئێسکبەندی مرۆڤ

**ئێسکناسی** لێکۆڵینەوەی زانستیی ئێسکەکانە، ژێربوارێکی توێکاری، مرۆڤناسی، و شوێنەوارناسییە. ئێسکناسی بەوردی لێکۆڵینەوە لە پێکھاتەی ئێسکەکان، توخمە ئێسکبەندییەکان، ددانەکان، مۆرفۆلۆجیی وردەئێسکەکان، کار، پاتۆلۆجی، پرۆسەی ئێسکاندن، و بەرگری و ڕەقیی ئێسکەکان (ژینفیزیک) دەکات.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* مۆزەخانەی ئێسکناسی 

پۆل:ئێسکناسی
پۆل:مرۆڤناسیی ژینناسانە
دیدا

**نێلسۆن دی جیسوس سیلڤا** (لەدایکبووی ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٣)، زیاتر بە **دیدا** ناسراوە، یاریزانێکی پێشووی تۆپی پێی بەڕازیلییە و وەک گۆڵپارێز یاریی کردووە. بۆ ماوەی دە ساڵ (٢٠٠٠ تا ٢٠١٠)گۆڵپارێزی یانەی ئەی سی میلانی ئیتاڵی بووە. وەک یەکێک لە باشترین گۆڵپارێزەکانی جیھان چەندین نازناو و خەڵاتی تاکەکەسی لەگەڵ یانەکەدا بەدەستھێناوە. یەک نازناوی خولی ئیتاڵیا و دوو جار نازناوی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای لەگەڵ میلان بەدەستھێنا. لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی، دیدا لە ماوەی یازدە ساڵدا ٩١ یاری لەگەڵ ھەڵبژاردەی بەرازیل بەدەستھێناوە، جامی جیھانی فیفا و میدالیای ئۆڵۆمپیادی بەدەستھێناوە، زۆرترین جار بەشداری یارییەکانی جامی کیشوەرەکانی فیفا کردووە. و، لە ساڵی ٢٠٠٦، یەکەم گۆڵپارێزە ڕەشپێستە لە دوای جامی جیھانیی فیفای ١٩٥٠ بۆ بەڕازیل یاریی کردبێت. یەکەم گۆڵپارێزی بەڕازیلی بوو کە پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی تۆپی ئاڵتوونی فیفا،

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
* ''Bom Senso FC'' official website  (Archived)

پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەڕازیلی
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ
پۆل:مێدالیاوەرگرانی برۆنزی ئۆڵمپیکی بەڕازیلی
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا
پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٥
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٣
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠٠١
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠١
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٩
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٩
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٧
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٩٦
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٥
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل
پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەڕازیلی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
فرێد (یاریزانی تۆپی پێ، لەدایکبووی ١٩٨٣)

**فرێدریکۆ چاڤێس گوێدێس** (لەدایکبووی ٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٣)، ناسراو بە **فرێد**، یاریزانێکی پێشووی تۆپی پێی پیشەگەری بەڕازیلییە و وەک ھێرشبەر یاری کردووە.
فرێد لە یانەی ئەمریکا مینێرۆ دەستی بە یاریکردنی کردووە لە ساڵی ٢٠٠٤ بۆ یانەی کروزێیرۆ. دوای دوو وەرز لەوێ، لە ڕووی لە یانەی لیۆنی فەرەنسی کرد، و سێ نازناوی لەسەریەک لە خولی فەرەنسا بەدەستھێنا. یەکەم یاری نێودەوڵەتی خۆی لە ساڵی ٢٠٠٥ لەگەڵ بەرازیل ئەنجامدا و بۆ جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦ و جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤،جامی ئەمریکای ٢٠٠٧ و جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣ بانگێشتکرا. لە جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٣، فرێد گۆڵکاری ھاوبەشی پاڵەوانێتییەکە بوو بە تۆمارکردنی پێنج گۆڵ. لە مانگی تەممووزی ٢٠٢٢ وازی لە یاریی پیشەگەری ھێنا.

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە فەڕەنسا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەڕازیلی
پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٣
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١١
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠٠٧
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل
پۆل:یاریزانانی لیگ ١
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەڕازیلی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣