open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کۆنان ئۆوبراین

**کۆنان کریستۆڤەر ئۆوبرایەن** (لەدایکبووی ١٨ی نیسانی ١٩٦٣) پێشکەشکارێکی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی، و کۆمیدیاکار، نووسەر، و بەھەرمھێنەرە، بە زۆری بەھۆی پێشکەشکردنی بەرنامەی گفتوگۆی شەوانی درەنگ ناسراوە کە بە نزیکەی ٢٨ ساڵ پێشکەشکاری بەرنامەکە بوو. لەسەرەتادا لە ١٩٩٣ تا ٢٠٠٩ بەبەرنامەی شەوانی درەنگ لەگەڵ کۆنان ئۆوبراین دەستیپێکرد دواتریش لە ٢٠٠٩ تا ٢٠١٠ بەرنامەی ئەمشەو لەگەڵ کۆنان ئۆوبراین لە تەلەڤیزیۆنی ئێن بی سی پێشکەشکرا، و دواتریش لە ٢٠١٠ تا ٢٠٢١ بەرنامەی کۆنانی پێشکەش کرد لە کەناڵی تەلەڤیزیۆنی تی بی ئێس. پێش ئەوەی دەست بە پیشەی پێشکەشکاری بکات، کۆنان سەرەتا نووسەری بابەتی کۆمیدی بوو بۆ کەناڵی ئێن بی سی لە زنجیرەکانی پەخشی ڕاستەوخۆی شەوانەی شەممە ١٩٨٨ تا ١٩٩١. دواتریش بەشداری لە ئەنیمەیشنی سیتکەمی سیمپسۆنەکان کرد لە کەناڵی تەلەڤیزیۆنی فۆکس لە ١٩٩١ تا ١٩٩٣. ھەروەھاش پێشکەشکاری بەرنامەی کۆنان پێویستی بە ھاوڕێیە بووە لە ٢٠١٨، و بەرنامەی کۆنان ئۆوبراین پێویستە بڕوات لە خزمەتگوزاری پەخشی ماکس.

لە خێزانێکی ئێرلەندی کاتۆلیکی لەدایکبووە لە بروکلن، ماسەچوسێتس. ئەوکاتەی لە ھارڤارد دەیخوێند سەرۆکی بەشی ھارڤارد لامپون بوو. ونووسەری کۆمیدیای سکێتچ بووە بۆ زنجیرەکانی ئێن ئێن تی ئێن «مەرج نییە ھەواڵ بێت». لەدوای نووسین بۆ چەندین بەرنامەی کۆمیدی لە لۆس ئانجلەس چووە پاڵ ستافی نووسەران لە پەخشی شەوانەیی شەممە؛ و کۆنان نووسەر و بەرھەمھێنەر بوو بۆ سیمسپۆنەکان بۆ دوو وەرز تا ئەوکاتەی لەلایەن لۆرن میشالز و ئێن بی سی دەستنیشان کرا تا شوێنی دەیڤد لێتەرمان بگرێتەوە لە بەرنامەی درەنگانی شەو لە ١٩٩٣ گەر چیش چەندین پێداچوونەەوە و ھەڕەشەی ھەڵوەشاندنەوەی بەرنامەکەی لێ کرا لە یەکەم ساڵی پیشەکەی وەک پشکەشکار، کۆنان و بەرنامەکەی گەشەیان سەند و ناوبانگێکی باشی بەدەست ھێنا لەناو خەڵک، وای کرد بچێتە ناو خەڵاتی پرایم تایم ئیمی بۆ نووسینی نایاب لە زنجیرە جۆراوجۆرەکان. بەرنامەی درەنگانی شەوی بۆ ماوەی ١٦ ساڵ پێشکەش کرد، و لەوەتەی ٢٠٢٣ یەکێک بووە لە درێژترین بەرنامەکان

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەو ئەمریکییانەی پەیڕەوی کڵێسای کاتۆلیکی ڕۆم دەکەن
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:بێژەرە ئەمریکییەکان
پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھارڤارد
پۆل:زیندووان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی شۆرتی
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
نەرگس محەممەدی (ھەڵسووڕاوی مافی مرۆڤ)

**نەرگس** یان **نێرگز محەممەدی**، لە (؛ لە دایکبووی ٢١ی نیسانی ١٩٧٢)، چالاکی مافی مرۆڤ، زیندانی سیاسی ئێرانی و براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتییە لە ساڵی ٢٠٢٣. ئەندامی پێشووی ئەنجومەنی باڵای سیاسەتی ڕیفۆرمخوازانی تەحکیم وەحدەت و جێگری سەرۆکی ناوەندی بەرگریکارانی مافی مرۆڤە کە شیرین عیبادی ھاوڕێی خاوەن خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی سەرۆکایەتی دەکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢
پۆل:ژنان لە پاراستنی مافی مرۆڤ
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل
پۆل:ژنانی براوەی خەڵاتی نۆبێل
تۆڕی تەلەفۆن

**تۆڕی تەلەفۆن** () بریتییە لە تۆڕێکی پەیوەندی کە بەکاردێت بۆ پەیوەندی تەلەفۆنی لە نێوان ٢ کەس یان زیاتر.

## سەرچاوەکان
*
لانک

وێنۆک|لانکێک
**لانک** یان **بێشک** تەختەخەوێکی ساوایە کە مناڵ تێیدا دەنوێت یان ژیر دەبێتەوە. ڕادەژێنرێت بەڵام نەبزۆکە. لانک بۆ مناڵی ساوا و مناڵی گچکەش بەکاردێت. ھەروەھا ئامانجی دیکە ھەن لە بەکارھینانی لانک ،کە بریتین  لە ژیربوونەوە پاراستنی مناڵ و بەربوونە و کەوتن.

لانک بریتیە لە پەرەستاندنێکی مێژوویی نوێی بۆ پاراستنی ئەو  مناڵانەی کە توانی ڕاوەستانێیان ھەیە. 

شێوەی لانک کە وە قەفەسێک دەچێت کە ڕێ لە مناڵ دەگرێت کە بەرببێتەوە و لەنێو لانکدا دەیھێڵێتەوە. 

لانکی کوردان جودایە لەگەڵ لانکی وڵاتانی ڕۆژئاواێ ،بەوەی لانکی کوردی مناڵ دەبەستێتەوە بەشێوەیەکی توندوتۆڵ کە بە ھەموو جۆرەک لە جولەی دەخات ،ناتوانێت ھیچ جولەیەک بکات تەنانەت تاتوانێت دەستیشی بجولێنێت.                 لانک ڕادەژێندرێت ھەتا مناڵ خەوی لێدەکەوێت زۆرجار مناڵ لایلایەشی بۆ دەکڕێت تا خەوی لێبکەوێت.

بەکارھینانی لانکی کوردی تا ڕادەک کەمی کردووە ،چونکە زیانی تەندروستی ھەن بۆ مناڵ و کۆمەڵەک جێگرەوەی نوێ پەیدابوون کە دایباب دەتوانن پشتی پێببەستن بۆ مناڵەکانیان

مناڵ بۆ میزکردنیش بلور(بلور)ی بۆ بەکاردێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ساوایی
ئاڤیخای ئەدرەعی

**ئاڤیچای ئادرایی** () (١٩ی تەممووزی ١٩٨٢) کۆلۆنێلێکە لە سوپای ئیسرائیل و پۆستی سەرۆک بەشی ڕاگەیاندنی عەرەبییە لە یەکەی وتەبێژی سوپای ئیسرائیل. لەئەنجامی پۆستەکەیدا، لە میدیا عەرەبییەکاندا بە شێوەیەکی بەرفراوان ناسراوە. بە ڕەچەڵەک جوولەکەی سووری و جوولەکەی عێراقی و جوولەکەی تورکە.

لەکاتی ڕووماڵکردنی ڕووداوەکانی جەنگی لوبنان لە ساڵی ٢٠٠٦ بە دەرکەوتنی زۆر لە کەناڵە عەرەبییەکان وەک ئەلجەزیرە و بە بەشداریکردن لە چەندین ڕووبەڕووبوونەوە و ئاڵوگۆڕی زارەکی بە زمانی عەرەبی لەگەڵ شوێنکەوتوو و کەسایەتییەکانی جیھانی عەرەبی بەناوبانگ بوو لە ڕێگەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە.
## ژیان
ئاڤیچای ئادرایی لە ساڵی ١٩٨٢ لە شاری حەیفا لەدایکبووە، باپیر و داپیرەی لە لای دایکییەوە بە ڕەچەڵەک عێراقی بوون. دەرچووی ئامادەیی «ھاریالی»یە لە حەیفا بە پسپۆڕی لە زمانی عەرەبی و کۆمپیوتەر، لە ساڵی ٢٠٠١ پەیوەندی بە ڕیزەکانی خزمەتی سەربازی ناچارییەوە کردووە لە سوپای ئیسرائیل، ھەروەھا لە یەکەی ٨٢٠٠ بۆ ھەواڵگری ئەلیکترۆنی و لێکۆڵینەوە لە بەشی ھەواڵگری سەربازی ئیسرائیل خزمەتی کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٥ سەرۆکایەتی بەشی میدیای عەرەبی کردووە، و بووەتە وتەبێژی سوپای ئیسرائیل بۆ میدیای عەرەبی، دووەم کەسە کە ئەم پۆستەی لە ئیسرائیل وەرگرتووە.

## ھەڕەشە و مانگرتن
لە ساڵی ٢٠١٣ ماڵەکەی خرایە ژێر پاسەوانی ئەمنییەوە، دوای ئەوەی ڕۆژنامەی یەدیووت ئەھرۆنۆت چاودێری دەربڕینی ھەڕەشەئامێزی کرد لە پەڕەی فەیسبووکی بزووتنەوەی حەماس، دوای پاساوەکانی بۆ ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی ئیسرائیل لە غەززە، لە مانگی تەممووزی ٢٠١٤ زۆرێک لە بەکارھێنەرانی تویتەر داوای ھەڵمەتێکی مانگرتنی وتەبێژی سوپای ئیسرائیلیان کرد کە ئاڤیچای ئادرایییە، لە وەڵامی ئەو ئۆپەراسیۆنەی ئیسرائیل لە غەززە دەستیپێکرد. لە مانگی تەممووزی ساڵی ٢٠١٤ چالاکوانانی فەلەستینی سەرکەوتوو بوون لە ھاککردنی ھەژمارەکەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکەدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢
پۆل:زیندووان
کانتۆنی شەھبا

**کانتۆنی شەهبا**    (   ,   ,      ) یەکەیەکی سیاسی ئیدارەی خۆسەری باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریایە, لە پارێزگای حەلەب .  کانتۆنەکە بۆ بەڕێوەبردنی ئەو ناوچانە دامەزراوە کە لەلایەن هێزەکانی سوریای دیموکراتەوە لە ڕۆژئاوای فورات دەستی بەسەردا گیراوە, وەک بەشێک لە هەرێمی عەفرین .    

ناوچەی ئۆتۆنۆمی شەهبا لە کاتی کۆنفرانسی یەکەم و دووەمی ناوچەی شەهبا لە عەفرین لە ٢٨ی ژانویەی ٢٠١٦ و ٢-٤ی شوباتی ٢٠١٦ دامەزرا. کۆنفرانسەکان ئەنجومەنی هەرێمی شەهبایان بە ئەنجومەن و ئەنجومەنی پیرانی تایبەت بە خۆی و ئیدارەیەکی خۆسەری *دیفاکتۆ* دامەزراند، کە لە ٢٢ی ئازاری ٢٠١٦ دروستکرا    سنوورەکانی کانتۆنەکە لە ئەنجامی پێشهاتە سەربازییەکانی شەڕی ناوخۆی سوریادا گۆڕانکاری بەسەردا دێت . 

## سەرچاوە

## سەرچاوەکان

پۆل:پارێزگای حەلەب
فەلەستینییەکان

**گەلی فەلەستین** گەلێکی عەرەبن کە لە فەلەستینی مێژوویی (کەرتی ڕۆژاوا، کەرتی غەززە و ئیسرائیل) دەژین. بەشێکە لەوەی کە پێی دەوترێت «شوام»، کە فەلەستین بەشی باشووری شام پێکدەھێنێت. ژمارەی دانیشتووانی فەلەستینییەکان لە جیھان لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٢دا گەیشتە نزیکەی ١٤.٣ ملیۆن کەس، کەمێک زیاتر لە نیوەیان وەک پەنابەر لە دەرەوەی فەلەستین دەژین و زۆربەیان لە ئوردنن.

یەکەمین ئاماژەکردن بە گەلی فەلەستین وەک گەلێک دەگەڕێتەوە بۆ دوای جەنگی جیھانیی یەکەم، کاتێک کۆنفرانسی سووریا-فەلەستین کە لە ٢١ی ئەیلوولی ١٩٢١ بەڕێوەچوو، داوای سەربەخۆیی کرد. دوای ئەو کۆچانەی کە لە دوای شەڕی ١٩٤٨ ڕوویدا، و دوابەدوای ڕاگەیاندنی دەوڵەتی ئیسرائیل، ھەروەھا کۆچی دووەم دوای شەڕی ١٩٦٧.

ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین لە ساڵی ١٩٦٤ بۆ نوێنەرایەتیکردنی گەلی فەلەستین لە کۆڕبەندە نێونەتەوەیییەکان دامەزراوە، ھەروەھا دەسەڵاتی نیشتمانیی فەلەستین کارگێڕی مەدەنی ھەندێک ناوچەی فەلەستینی داگیرکراو ئەنجام دەدات. ئەم دووەمیان لە ساڵی ١٩٩٣ دامەزرا دوای ئەوەی لایەنی فەلەستینی و ئیسرائیل ڕێککەوتننامەی ئۆسلۆیان واژوو کرد، و شاری ڕامەڵڵای وەک ناوەندی خۆی گرتە دەست. لە یەکەم ماددەکانی جاڕنامەی نیشتمانیی فەلەستیندا ھاتووە کە:

## سەرچاوەکان

پۆل:خەڵکی عەرەب
پۆل:سامییەکان
پۆل:فەلەستینییەکان
پۆل:خەڵکی بێ ڕەگەزنامە
ڕێکەوتنەکە (زنجیرەی تەلەفزیۆنی)

**ڕێکەوتنەکە** (بە ئینگلیزی: The Deal) زنجیرەیەکی ساڵی ٢٠٢٣ی کۆریای باشوورە، بە بەشداری هەر یەکە لە ئەکتەران، یو سیونگ هۆ و یو سوبین و کیم دۆنگ هوی. زنجیرەکە لەسەر بنەمای وێبتۆنێک دروستکراوەتەوە بە هەمان ناو، کە باس لە دوو گەنج دەکات بە هەڵە هاوڕێیەکی خۆیان دەڕفێنن.

بۆ یەکەم جار لە ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ لە بیست و هەشتەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی بوسان نمایشکرا، لە کۆی ٨ ئەڵقە ٣ ئەڵقەی نمایشکرا. پاشان لە ٦ی تشرینی یەکەمەوە لە تۆڕی وەیڤ پەخشکرا، کە هەفتەی دوو ئەڵقەی لێ بڵاو دەکرێتەوە.

## ئەکتەرەکان

### سەرەکی

* یو سیونگ هۆ وەک لی جون سیۆنگ
* یو سو بین وەک پارک مین وو
* کیم دۆنگ هوی وەک سۆنگ جای هیۆ
* لی جو یۆنگ وەک چا سوو ئان

### لاوەکی

* بایک جی وۆن وەک دایکی مین وو.
* شیم  یۆنگ ئیون وەک سەرۆک کیم
* وو جی هیون وەک چا جای کیونگ
* کیم دۆ یون وەک چۆ یۆنگ هۆ
* جیۆنگ ئین گیۆم وەک سەرۆک هوانگ
* لی سونگ ووک وەک دەستە ڕاستی دایکی مینوو

## بەرهەمهێنان
وێنەگرتنی زنجیرەکە  لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ دەستیپێکرد و لە مانگی نیسانی ٢٠٢٣ کۆتایی هات

لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ لی جو یۆنگ بۆ ڕۆڵی ئەفسەرێکی پۆلیس زیادکرا بۆ زنجیرەکە.

## بڵاوکردنەوە
لە ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ لە بیست و هەشتەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی بوسان پەخشکرا پاشان لە تۆڕی وەیڤ پەخش کرا کە هەفتەی دوو ئەڵقەی لێ بڵاو دەکرێتەوە.

## سەرچاوەکان


## بەستەری دەرەکی

*  
* 
* 

پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کۆری
حەسەن خەیری بەگ

**حەسەن خەیری بەگ** (بە کوردیی باکووری: Hesen Xeyrî Beg) سیاسەتمەتدارێکی کورد بوو لە دێرسم، جێگری سەرۆکی شارەوانیی دێرسم بوو. حەسەن خەیری زمانێکی زبری ھەبووە و کەسێکی گەل ویست و کوردپەروەر بووە، ئەوەی بەناوی حەسەن خەیرییەوە گوتراوە لەناو کوردان کە گوایە «حەسەن خەیری خیانەتکار بووە» بە تەواوی قسە و قسەڵۆکن و ھەڵبەستراون. حەسەن خەیری لە ڕێگەی شێخ شەرەفەوە پشتیوانی تەواوی شۆڕشی شێخ سەعیدی کردووە.

## ژیانی سەرەتایی
حەسەن کوڕی بەگزادە مورتەزا ئاغا بوو. دوای تەواوکردنی خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە دێرسم، لە ٣ی تشرینی یەکەمی ١٨٩٦دا بردیانە چینی خێڵەکی ئەکادیمیای سەربازیی عوسمانی. لە یەکەی سواری لە سوپای چوارەم دامەزرا، لە ٢٤ی شوباتدا بە پلەی لیوای سوارچاک دەرچوو.

### پیشە
لەکاتێکدا کە بەرپرسی لقی خزمەتگوزاریی سەربازیی وان بووە، لە ھەڵبژاردنێکدا کە بۆ دوا قۆناغی لە مەجلیسی مەبعوسان بەڕێوەچوو، بووە جێگری سەرۆک شارەوانیی دێرسیم. لە ساڵی ١٩٢٠ لە قۆناغی یەکەمی ئەنجومەنی نیشتمانیی گەورەی تورکیادا وەک جێگری دێرسم کاری کردووە:

لە پەرلەمان بۆ تەندروستی و یارمەتیی کۆمەڵایەتی، داواکاری، ئابووری، و کۆمیسیۆنەکانی بەرگریی نیشتمانی کاری کردووە

لە کاتی شۆرشی شێخ سەعیدی پیران، حەسەن خەیری لە دادگای سەربەخۆیی ڕۆژھەڵات دەستبەسەر بوو و سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێندرا، بەو پێیەی بەشداری لە چالاکییەکانی یارمەتیدانی شۆڕشەکەی کردووە.

### ژیانی تایبەتی
خێزاندار بووە و خاوەنی چوار منداڵ بووە. بنەماڵەکەی ناوی "کانکۆ"یان وەرگرتووە.

## مردن
لە ساڵی ١٩٢٣ شەریف پاشا لە کۆنگرەی پەیمانی لۆزان داوای سەربەخۆیی بۆ گەلی کورد کرد، دواتر ناسیۆنالیستە تورکەکان خەریکی دانوستان بوون لەسەر ئەم باسە. بەپێی ئەو بەڵگەنامە نوێیانەی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی «کاتێک لایەنگرانی شێخ سەعید چوونە ناو شاری خارپێتەوە، شێخ شەرەف چووەتە ماڵی حەسەن خەیری و ھەر ئەویش بردوونی بۆ ناوەندی ویلایەتی خارپێت و ڕادەستی کردوون. حەسەن خەیری تەلەگرافێکی بۆ مەمەد جەلال ئەفەندی ئامۆزای ناردووە، داوای لێکردوون دەبێت عەشیرەتەکانی دێرسیم بەشداری لە شۆڕشەکەی شێخ سەعیددا بکەن، بەڵام لە خۆزات کە ناوەندی دێرسیم بووە، تەلەگرافەکە کەوتووەتە دەست سوپای تورکیا، بۆیە دەستبەجێ محەممەد جەلال ئەفەندی و دوای ئەویش حەسەن خەیریان گرتووە، ساڵی ١٩٢٦ لە سێدارەیان دەدەن». حەسەن خەیری لە پەرلەمانی تورکیادا بە ئەتاتورکی گوتووە «تۆ کەسێکی دیکتاتۆریت!» کە تاوەکو ئەوکاتە کەس نەیوێرابوو بەرامبەر ئەتاتورک شتێکی ھەڵە بەسەر زمانیشیدا بێت.

## وێنەکان
 
 Hasan_Hayri_Kanko-2.jpg|گۆڕەکەی لە خارپێت
 Hasan_Hayri_Kanko-3.jpg
 

## ئەمانەش ببینە
* شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨١
پۆل:مردووانی ١٩٢٥
وانگ زیپینگ

**وانگ زیپینگ** ( ) (١٨٨١–١٩٧٣) مامۆستای ھونەری جەنگی چینی و پزیشکی نەریتی و موسڵمانێکی چینی بووە.

لە ساڵی ١٩٢٨ سەرۆکی بەشی شاولین کۆنگ فو بووە لە «پەیمانگای ھونەری جەنگی» و ھەروەھا جێگری سەرۆکی «کۆمەڵەی وشوی چینی» بووە.

ناوبانگەکەی دەگەڕێتەوە بۆ لێھاتوویی و شارەزایی لە فیلمەکانی «چاچوان»، «ھواچوێن»، «پلنگ کۆنگ فو»، «باجی چوێن» و «تای چی چوان». ھەروەھا وەستای ووشو بوو.  

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨١
پۆل:مردووانی ١٩٧٣
پۆل:موسڵمانانی چینی
پۆل:نەقشبەندی
پۆل:خەڵکی سانگژۆو
کەناڵی ئەلجەزیرە

وێنۆک| ژووری ھەواڵ کەناڵی ئەلجەزیرە ساڵی ٢٠١١

**کەناڵی ئەلجەزیرە** کەناڵێکی تەلەڤیزیۆنی ھەواڵی حکومییە و سەر بە تۆڕی میدیایی ئەلجەزیرەیە، لە ١ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦ دامەزراوە و بارەگا سەرەکییەکەی لە دەوحەی پایتەختی قەتەرە. سەرەتا وەک کەناڵێکی ئاسمانی بۆ ھەواڵی عەرەبی و کاروباری ھەنووکەیی دەستی پێکرد و لەو کاتەوە بە ھەمان ناوی «ئەلجەزیرە» کەناڵەکە فراوانتر بووە و بووەتە تۆڕێکی میدیایی نێودەوڵەتی کە ژمارەیەک دەزگای ھەیە، لەوانە ئینتەرنێت و کەناڵە تەلەڤیزیۆنییە تایبەتمەندەکان بە چەند زمانێک لە چەند ناوچەیەکی جیھان.

ھەوڵی سەرەکی کەناڵەکە گواستنەوەی بیروڕا جیاوازەکان بوو، ئەوەش وای دەکرد جێگەی خۆی بکاتەوە لە گفتوگۆکان لە وڵاتانی خەلیج و بەشێک لە وڵاتانی عەرەبی، و وێستگەی گرنگی ڕووماڵەکانی لە کاتی ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوولی ٢٠٠١ بوو کە تاکە کەناڵ بوو جەنگی ئەفغانستانی بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ دەگواستەوە و ھەروەھا پارچە ڤیدیۆیی لێدوانی سەرکردەکانی ڕێکخراوەی ئەلقاعیدە و ئوسامە بن لادنی پەخش دەکرد، ھەروەھا سەرنجی زۆری خەڵکی ڕاکێشا بە ڕووماڵکردنی شۆڕشەکانی بەھاری عەرەبی ھەریەک لە: تونس، میسر، لیبیا، سووریا و یەمەن.

کەناڵی جەزیرە کێبڕکێ لەگەڵ کەناڵە نێودەوڵەتییە گەورەکانی زمانەکانی عەرەبی و ئینگلیزی دەکات، لەوانە سی ئێن ئێنی ئەمریکی و فۆکس نیووز. لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٢، پاکێجی کەناڵی beIN) Sports) لە فەرەنسا کرایەوە، سەر بە تۆڕی جەزیرە کە ناسر خلێفی سەرۆکایەتی دەکات، تایبەتمەندە بە بەرنامە وەرزشییەکان و ١٠ کەناڵ لەخۆدەگرێت و لە ماوەی سێ مانگدا بووە کەناڵێکی وەرزشی لە فەرەنسا.

## دامەزراوەکە
کەناڵی ڕەسەنی ئەلجەزیرە لە ساڵی ١٩٩٦ بە بەخشینی ١٥٠ ملیۆن دۆلاری ئەمیری قەتەر حەمەد بن خەلیفە ئال سانی دەستی پێکرد. کەناڵەکە لە ١ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦ دەستی بە پەخش کرد، دامەزراندنی کەناڵی جەزیرە بە نزیکەیی ھاوکات بوو لەگەڵ داخستنی بەشی عەرەبی تەلەڤیزیۆنی بی بی سی (کە بە ھاوبەشی لەگەڵ سعودیە دامەزرا) لە نیسانی ١٩٩٤، دوو ساڵ دوای دامەزراندنی بەھۆی سانسۆرەوە کە سعودیە داوای دەکرد. زۆرێک لە کارمەندانی وێستگەکە پەیوەست (خۆیان گواستەوە) بوون بە کەناڵی جەزیرەی بەریتانی، کەناڵی جەزیرە ئێستا بەشێکە لە تۆڕی جەزیرە.

کەناڵی جەزیرە لە ساڵانی یەکەمدا بەبێ ڕیکلام دەستیپێکرد و دواتر دەستیکرد بە پەخشکردنی ڕێکلام، کەناڵی جەزیرە ئامانجی ئەوە بوو تا ساڵی ٢٠٠١ لە ڕێگەی ڕیکلامەوە بتوانێت خۆبژێوی بکات، لە ساڵی ٢٠٠٠ ڕێکلام لە ٤٠٪ی داھاتی وێستگەکەی دابین دەکرد، بەڵام بەھۆی دوودڵی ڕیکلامکەرانی سعودی بۆ گرێبەستکردن لەگەڵیدا شکستی ھێنا، بەڵام میری قەتەر ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر بەردەوامبوون لە پشتگیریکردنی ساڵانە ٣٠ ملیۆن دۆلار لە ساڵی ٢٠٠٤.

## نیشانە
نیشانەی ئەلجەزیرە، نوێنەرایەتییەکی ڕازاوە و شێوەی گوێزی ھیندی ناوی تۆڕەکەیە کە بە بەکارھێنانی ڕێنووسی عەرەبی (دیوانی) نووسراوە. لەلایەن دامەزرێنەری وێستگەکەوە شێخ حەمەد بن خەلیفە ئال سانی میری پێشووی قەتەر وەک براوەی بەشداری پێشبڕکێی دیزاین ھەڵبژێردرا.

### ھەڵگران
سەرۆکی تۆڕی جەزیرە شێخ حەمەد بن ثامر ئال سانی، ئامۆزای دوور بە دووری ئەمیری پێشووی قەتەر شێخ حەمەد بن خەلیفە ئال سانی.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* کەناڵی جەزیرە لە ئەنتەرنێت
* کەناڵی جەزیرەی ئینگلیزی لە ئەنتەرنێت
* ماڵپەری کەناڵی جەزیرەی وەرزشی
* کەناڵی جەزیرەی دیکۆمێنتاریی
* ناوەندی ڕاگەیاندنی ئەلجەزیرە بۆ ڕاھێنان و گەشەپێدان

پۆل:ئەلجەزیرە
پۆل:قەتەر
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنیەکان
پۆل:میدیای بەکۆمەڵی عەرەبی
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
پۆل:کۆمپانیا دامەزراوەکانی ماس میدیا لە ساڵی ١٩٩٧
پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکان لە قەتەر
ئەلجەزیرە ڕاستەوخۆ

**ئەلجەزیرە ڕاستەوخۆ** کەناڵێکی عەرەبی زمانە و بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ ڕووداوەکان بە درێژایی کاتژمێر پەخش دەکات، لە ١٤ی نیسانی ٢٠٠٥ دەستیپێکردووە و ئامانجیشی پەیوەندیکردنە لەگەڵ فۆڵۆوەرەکانی لە ڕێگەی تۆڕە کۆمەڵایەتییە جیاوازەکانەوە وەک واتس ئەپ و تویتەر و فەیسبووک، کەناڵی جەزیرە ڕاستەوخۆ ھەواڵ و ڕووداوە ڕاستەوخۆکان پەخش دەکات، وەک کۆنفرانسی ڕۆژنامەوانی کە لەلایەن سەرۆکی وڵات و وەزیرەکانەوە بەڕێوەدەچێت، سیمینار کە لەلایەن لایەنە سیاسییەکانەوە بەڕێوەدەچێت و ڕووداوە ڕاستەوخۆکانی دیکەی جیھان. یەکەمینە لە جۆری خۆی لە جیھانی عەرەبیدا. 

## ئامانجەکانی
ئامانجی ئەم کەناڵە پێشکەشکردنی بەرنامەی ھەواڵی و ڕووداوە ڕاستەوخۆکان، وەک کۆنفرانس و سیمیناری ڕۆژنامەوانی، بۆ بینەری عەرەب، کە بە درێژایی کاتژمێر بابەتگەلێکی جۆراوجۆر لە ڕووداوە زانستی، مێژوویی، سیاسی و ھونەرییەکان دەگرێتەوە. ئەم کەناڵە ئامانجی ئەوەیە ڕووماڵی کۆنفڕانس و ڕووداوە ڕاستەوخۆکان و پرسە جێی سەرنجەکان لە سەرانسەری جیھان بکات.

## بیرۆکە و دیدگا
بیرۆکەی ئەم کەناڵە لەوەوە سەرچاوەی گرتووە کە ئەلجەزیرە کەناڵێکی خزمەتگوزاری ھەواڵە و ڕووداوەکان وەک چۆن ڕوودەدەن پێشکەش دەکات، دیدگای ئەلجەزیرە موباشر ھاوتەریبە لەگەڵ ئەو دیدە گشتییەی کە تۆڕی ئەلجەزیرە دامەزراندووە، کە ئامانجی دابینکردنی میدیایە خزمەت دەکات و پابەندە بە کۆدی شەرەفی ڕۆژنامەوانی. شاشەی ئەلجەزیرە موباشر چوار لایەن لەخۆدەگرێت: زانیاری، ھۆشیاری، ڕۆشنبیری، ھەواڵ و ڕووداوەکانی کاتی ڕاستەقینە.
* زانیاری: پێدانی زانیاری نوێ بۆ بینەران لە بوارە جیاجیاکاندا.
* ھۆشیاری: بەشداریکردن لە پەرەپێدانی ھۆشیاری کولتووری و شارستانی بینەر و بەشداریکردن لە دامەزراندنی ناسنامەی خۆی کە لە کولتوور و میرات و ئەخلاقی ئایینییەوە سەرچاوە دەگرێت.
* ڕۆشنبیری: ھۆشیارکردنەوەی ئەویتر و ئەو جیھان و بیرۆکە و سیاسەت و ئایین و پێشھاتانەی لە سەرانسەری خەڵکدا لەم جیھانە خێرادا دەگوزەرێت.
* ھەواڵ: بریتییە لە فۆرمولەکردنی ھەواڵ و کوالیتی نێودەوڵەتی کە پێویستە لە پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری ھەواڵ لە ساتەوەختی ڕوودانیدا.
* ڕووداوەکانی کاتی ڕاستەقینە: بەرزکردنەوەی ئاستی ڕووماڵکردنی ڕووداوەکانی وەک کۆنفڕانس و سیمینارەکان لەگەڵ ڕوودانیان.

## سەرچاوە

پۆل:ئەلجەزیرە
پۆل:قەتەر
پۆل:کەناڵە تەلەفزیۆنیەکان
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
کارتی نیشتمانیی عێراق

**کارتی نیشتیمانیی عێراق** کارتێکی بایۆمەتری ئەلیکترۆنییە و لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ەوە لەلایەن وەزارەتی ناوخۆوە دەرچووە، بەڵگەنامەی یاساییی ناساندنی کەسی ھەڵگرە و دەدرێتە ھاووڵاتییانی عێراقی، ئەم ناسنامەیە جێگرەوەی ناسنامەی باری شارستانی و ڕەگەزنامەی عێراقییە. ھەروەھا دەتوانرێت بۆ گەشتکردن لەناو عێراق و وڵاتانی عەرەبیدا بەکاربھێنرێت.

## مێژوو
گرێبەستی پڕۆژەکە لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠١٣ دەستیپێکردووە، یەکەم کارتی نیشتمانیش لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥ دەرچووە و لە ماوەی چەند ساڵێکدا کارکردن لە سەرجەم قەزاکانی عێراق دەستیپێکردووە بە ئامانجی دەرکردنی ناسنامە بۆ ھەموو ھاووڵاتییەکی عێراقی.

## دیزاین
کارتی نیشتمانی نوێ کارتێکی پۆلی کاربۆناتی (قەبارەی کارتی بانکییە) کە چیپی ناسنامەی تێدایە، بە نەخشی فرەڕەنگ داپۆشراوە و ھەموو ئەو زانیارییانەی تێیدا ھاتووە بە زمانی عەرەبی و کوردییە.

## لای پێشەوە
لە لای پێشەوە لە ناوەڕاستەوە بۆ سەرەوە لۆگۆی عێراق دەردەکەوێت کە وشەی "کۆماری عێراق/ وەزارەتی ناوخۆ"، و "بەڕێوەبەرایەتیی باری شارستانی و پاسپۆرت و نیشتەجێبوون"، کە ئەم زانیارییانەی خوارەوەی تێدایە:
* وێنەی خاوەن ناسنامە
* ژمارەی ناسنامەی نیشتمانی (١٢ ژمارەی دەھەمی)
* ژمارەی دەستگەیشتن بە چیپی RFID (9 ژمارەی ئەلفوبێی ژمارەیی)
* ناوی کەسایەتی
* ناوی باوک
* ناوی باپیرە
* ناوی بنەماڵە (ئەگەر ھەبێت)
* ناوی دایک
* ناوی باپیرە (دایک).
* جێندەر
* جۆری خوێن

## لای پشتەوە
* دەرھێنەر
* ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە (ڕۆژ/مانگ/ساڵ)
* ڕێکەوتی کاریگەری (ڕۆژ/مانگ/ساڵ)
* شوێنی لەدایکبوون (ناحیە - قەزا - پارێزگا)
* ڕێکەوتی لەدایکبوون (ڕۆژ/مانگ/ساڵ)
* ژمارەی خێزان (١٨ ژمارەی ئەلفوبێی ژمارەیی)
* ناوچەیەک کە ئامێرەکە دەتوانێت بخوێنێتەوە

## ناوچەیەک کە ئامێرەکە دەتوانێت بخوێنێتەوە
ناوچەکە بەپێی ستانداردی **ICAO** بۆ ناسنامە کە بە ئامێر بخوێنرێتەوە دیزاین کراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:حکومەتی عێراق
جەیمز ھێتفیڵد

**جەیمز ئاڵن ھێتفیڵد** (؛ لەدایکبووی ٣ی ئابی ١٩٦٣) مۆسیقاژەنێکی ئەمریکییە. گۆرانیبێژی سەرەکی، گیتارژەنی ڕیتم، ھاودامەزرێنەر و گۆرانینیووسی سەرەکیی گرووپی ھێڤی مێتاڵی مێتاڵیکایە. جەیمز مێتاڵیکای لەگەڵ لارس ئولریک لە تشرینی یەکەمی ١٩٨١دا دامەزراند. مێتاڵیکا نۆ خەڵاتی گرامی بردووەتەوە و ١١ ئەلبومی ستۆدیۆیی، سێ ئەلبومی ڕاستەوخۆ، چوار تۆماری درێژخایەن و ٢٤ تاکەگۆرانی بڵاو کردووەتەوە. زۆرجار جەیمز بە یەکێک لە مەزنترین گیتارژەنانی ڕیتمی ھێڤی مێتاڵی ھەموو سەردەمەکان دادەنرێت.

## ژیانی سەرەتایی
جەیمز لە ٣ی ئابی ١٩٦٣، لە داونی، کالیفۆرنیا لە دایک بووە، کوڕی سینتیا باسێت، گۆرانیبێژێکی ئۆپێرا، و ڤێرجڵ لی ھێتفیڵدە، لێخوڕێکی لۆری. بە ڕەچەڵەک ئینگلیز، ئەڵمانی، ئیری و سکۆتلەندییە. دوو زڕبرا و خوشکێکی ھەیە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 

پۆل:ئەندامانی مێتالیکا

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:زیندووان
پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مۆسیقاژەنانی تراش مێتاڵ
پۆل:گیتارژەنانی ڕیتم
پۆل:ڕەخنەگرانی زانستی مەسیحی
پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئەمریکی
پۆل:گیتارژەنانی ڕۆکی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
کارتۆن نێتوۆرک (کۆمپانیا)

**کۆمپانیای کارتۆن نێتۆرک** () کۆمپانیایەکی ئەمریکییە بۆ کات بەسەربردن کە سەرپەرشتی کەناڵەکانی وارنەر برۆس دیسکۆڤەری دەکات بۆ منداڵان، لەنێویاندا خزمەتگوزارییە سەرەکییەکەی، کارتۆن نێتۆرک.
## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کۆمپانیا ڕاگەیاندنە گشتییەکانی ئەمریکا
پۆل:کۆمپانیا فرەنەتەوەییەکان کە بارەگاکەیان لە ئەمریکایە
پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە ئەتڵانتایە
پۆل:پێڕستە پەیوەندیدارەکانی کارتۆن نێتوۆرک
پۆل:تونامی
پۆل:کارتۆن نێتۆرک
پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە
فۆکسترۆت (تۆڕی تاوانکاری)

**فۆکسترۆت** تۆڕێکی تاوانکارییە لە سوێد.
## دەربارە
سەرۆکی تۆڕەکە ڕەوا مەجیدە (کە بە ڕێوییە کوردەکە ناسراوە)، تاوانبارێکی سوێدی-عێراقی خەڵکی شاری ئۆپسالایە و لە ساڵی ١٩٨٦ لەدایکبووە، لە مانگی ئابی ٢٠٢٠ەوە لەسەر ئاستی نێونەتەوەیی بە تاوانی پەیوەست بە ماددە ھۆشبەرەکان و ئامادەکاری بۆ کوشتن کەسێکی داواکراوە، تۆڕەکە بە پلەی یەکەم لە کەسانێک پێکھاتووە کە تەمەنیان لە نێوان ٢٥ بۆ ٣٥ ساڵیدایە و چەندین کەس لە کەسوکاری مەجید لەخۆدەگرێت. تۆڕی فۆکسترۆت پەیوەندی بە چەندین ڕووداوی توندوتیژیەوە ھەیە، لەوانە تەقەکردن و دەستدرێژیکردن. ھەروەھا فۆکسترۆت و ڕەوا مەجید پەیوەندییان بە ئەڵقەیەکی گەورەی ماددە ھۆشبەرەکانەوە ھەیە لە ئۆستەرسوند.

تۆڕی فۆکسترۆت بە ڕێکخراوێکی باش ڕێکخراو دادەنرێت، و نیگەرانییەکی گەورەی دەزگاکانی جێبەجێکردنی یاسا لە سوێد بووە. ھەروەھا فۆکسترۆت پەیوەندی بە تاوانی چەک و توندوتیژییەوە لە سوێد. نۆ پیاو کە پەیوەندییان بە مەجیدەوە ھەبووە لە کۆتاییەکانی مانگی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ بە تۆمەتی ماددە ھۆشبەرەکان و چەک تۆمەتبار کران.
## سەرچاوەکان

پۆل:تاوان
پۆل:ھۆڵەندا
پۆل:تاوانی ڕێکخراو
پۆل:سوید
پالۆ سانتۆ

وێنۆک
**پالۆ سانتۆ** بە ئیسپانی یان **بورسێرا گراڤیۆلێنس**، دارێکی بۆنخۆشی نیمچەدورگەی یوکاتانە لە پێروو ڤێنیزوێلای ئەمریکای باشوور. بە تایبەتی پێروو و ئێکوادۆر، لە زۆربەی دارستانە شێدار و گەرمەکان دەستەدەکەوێت، و نازناوی «داری پیرۆز»ی ھەیە بە ئیسپانی. مێژوویەکی درێژی پزیشکی ھەیە و بەکارھاتووە بۆ کەمکردنەوەی سترێس و ئازار، ھەروەھاش بۆ پاکردنەوەی وزەی نەرێنی.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
پارتی چەپی کەسک

**پارتی چەپی کەسک** یان **پارتی چەپی سەوز** یان بە کورتی **یەسەپە** (بە تورکی: Yeşil Sol Parti, YSP)، حیزبێکی سیاسیی لیبرتەریەنی چەپ و کەسک لە تورکیاوەیە.

## مێژوو
150px|چەپ|وێنۆک|نیشانەی پێشووی پارتی چەپی کەسک
ئەم حیزبە لە ٢٥ی تشرینی دووەمی ۲۰۱۲ بە ناوی **حیزبی کەسکەکان و داھاتووی چەپ** (بە تورکی: Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi) بە تێکەڵبوونی **حیزبی کەسکەکان** و **حیزبی یەکسانی و دیموکراسی** دامەزرا، بەڵام لە نیسانی ٢٠١٦ ناوی خۆی بە *پارتی چەپی کەسک* (یان پارتی چەپی سەوز) (بە تورکی: Yeşil Sol Parti، بە کوردی: Partiya Çep a Kesk)، یان بەکورتی یەسەپە (بە زمانی تورکی: YSP) گۆڕاندەوە. لە ھەڵبژاردنی پەرلەمانی تورکیا لە ٢٠٢٣ کاندیداکانی پارتی دیموکراتی گەلان (ھەدەپە) لەژێر ناوی پارتی چەپی کەسک بەشداری کێبڕکێیەکانی ھەڵبژاردن بوون. 

دواتریش لە چوارەمین کۆنگرەی گشتیی لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣دا ناوی خۆی گۆڕاند بە پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان کە سەرەتا بە ناوی **ھەدەپ**
 و دواتر بە ناوی **دەم پارتی** ناو نرا.

بەڵام دواتر و لە ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ جارێکی دیکە دامەزراندنی خۆی ڕایگەیاند و دیدەم بەتوول گۆچەر و ئەحمەد ئاسەنا وەکوو ھاووتەبێژانی نوێی حیزبەکە دیاری کران و نیشانەیەکی نوێ بۆ حیزبەکە ھەڵبژێردرا. لە بەیاننامەیەک کە لە ھەژماری حیزبەکە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاوکراوە ھاتووە: "جارێکی دیکە داواکارییەکانمان بۆ دیموکراسی و یەکسانی و ئازادی و دادپەروەری لە بەرامبەر نادادپەروەرییەکان و ڕێبازی بەڕێوەبردنی ناوەندگەری و پاوانخوازانە لە وڵاتەکەماندا بەرز دەکەینەوە. دەمانەوێت لەم گەشتە نوێیە نەک بە تەنیا، بەڵکو لەگەڵ ھەموو پێکھاتەکانی ئۆپۆزیسیۆنی کۆمەڵایەتیدا لە دژی ڕژێمی تاکەکەسی بەردەوام بین. ئێمە ڕێکخستنی خەباتێکی ھاوبەش وەکوو ئەرکێکی بەپەلە دەبینین."

ھەروەھا ڕایانگەیاندووە کە دژایەتیکردنی لەناوبردن و تاڵانکردنی سرۆشت و چەمکەکانی دادپەروەریی کۆمەڵایەتی، دیموکراسی، یەکسانی و ئازادی دیسانەوە وەکوو ئامانجێکی سەرەتایی خرایە ناوەوە.

## ئەمانەش ببینە
* پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان

## سەرچاوەکان

پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠١٢ لە تورکیا
پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ٢٠١٢
پۆل:حیزبەکانی تورکیا
بەرزایییەکانی باڵدوین، لۆس ئانجلەس

**بەرزایییەکانی باڵدوین** دەکەوێتە باشووری ناوچەی شاری لۆس ئانجلەس دوو بەشی سەرەکی ھەیە: یەک خانووەکانی بەرەزایییەکانی باڵدوین و یەکێکی تریش کە باڵەخانەی زیاترە لە باکوور نزیک جێفەرسن بۆڵەڤارد؛ و شەقامێکیش ھەیە پێی دەوترێت کرینشا بۆڵەڤارد کە لەوێ فرۆشگا و مۆڵەکانی لێ دەبینرێت.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
ئەلجەزیرە ئوردو

وێنۆک| نیشانەی جەزیرە ئوردو

**ئەلجەزیرە ئوردو** کەناڵی ئەلجەزیرە ئوردو کەناڵێکی مانگی دەستکردە لە کەناڵی جەزیرە کە بڕیارە لە پاکستان بە زمانی ئوردو بخرێتە خوارەوە، بڕیارە کەناڵی جەزیرە ئوردو وەک کەناڵێکی هاوبەش لە نێوان ئەلجەزیرە و تۆڕی دیجیتاڵی ARY دەست بە پەخشی بکات. کەناڵەکە ئاراستەی دانیشتوانی باشووری ڕۆژئاوای ئاسیا دەکرێت بەتایبەتی هیندستان و پاکستان و ناوچەکانی دراوسێ.
## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* جەزیرە ئوردو

پۆل:ئەلجەزیرە
پۆل:قەتەر
پۆل:کەناڵە تەلەفزیۆنیەکان
پۆل:میدیای بەکۆمەڵی عەرەبی
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
پۆل:کۆمپانیا دامەزراوەکانی ماس میدیا لە ساڵی ١٩٩٧
پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکان لە قەتەر
کارتۆن نێتوۆرک ستۆدیۆز

*** تۆڕی کارتۆن ستۆدیۆز*** () ستۆدیۆیەکی ئەنیمەیشنی ئەمریکییە، ستۆدیۆکە دەکەوێتە شاری بێربانک لە ویلایەتی کالیفۆرنیا و بە پلەی یەکەم ئەنیمەیشن و کورتە فیلم بۆ کارتۆن نێتوۆرک بەرھەم دەھێنێت و پەرەی پێدەدات. لە ساڵانی ٢٠١٠دا بەرنامەکانیان فراوانتر بوو بۆ کۆمپانیا خوشکەکانیان Edale Swim و HBO Max. کۆمپانیاکە تەنھا یەک فیلمی شانۆیی بەرھەمھێناوە بە ناوی فیلمی کچانی پاوەرپاف کە لەلایەن کۆمپانیای خوشکەکەیەوە دابەشکراوە، وارنەر برۆس پیکچەرز.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:کارتۆن نێتۆرک
پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٤ لە کالیفۆرنیا
پۆل:ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتوۆرک
ئەلجەزیرە تورکی

**جەزیرەی تورکی** کەناڵی ئەلجەزیرە تورکی کەناڵێکی هەواڵی تورکییە و بنکەکەی لە ئەستەنبوڵە و لقێکی تۆڕی کەناڵەکانی ئەلجەزیرە، پلاتفۆرمێکی ئەلیکترۆنییە و لەگەڵ خواستەکانی بینەرانی تورک زماندا دەگونجێت، ماڵپەڕەکەی لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٤ دەستیپێکردووە.
## مێژووی کەناڵ
لە مانگی شوباتی ساڵی ٢٠١١ سندوقی بیمەی پاشەکەوت لە تورکیا کەناڵی (Cine5ی) خستە بازاڕەوە بۆ فرۆشتن، بۆیە کەناڵی جەزیرە کڕی و ناوی کەناڵی ئەلجەزیرە گۆڕی بە تورکی و ئامادەی کرد بۆ ئەوەی دەست بە پەخش بکات.ڕاپۆرتەکان لە مانگی نیسانی ٢٠١٢دا ئاماژەیان بەوە کردبوو کە کردنەوەی کەناڵەکە دواکەوتووە بەهۆی ڕەتکردنەوەی کەناڵەکە لە بەکارهێنانی دەستەواژەی تیرۆریستان بۆ وەسفکردنی چەکدارانی پارتی کرێکارانی کوردستان، ئەمەش بووە هۆی کشانەوەی بەشێک لە بەشداربووانی تورکیا کە هاوکاری تۆڕی ئەلجەزیرەیان کردووە بۆ دەستپێکردنی کەناڵەکە. 
ئەم کەناڵە لە ساڵی ٢٠١٤ دەستی بە پەخش کردووە.
## سەرچاوە

پۆل:ئەلجەزیرە
پۆل:قەتەر
پۆل:کەناڵە تەلەفزیۆنیەکان
پۆل:میدیای بەکۆمەڵی عەرەبی
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
پۆل:کۆمپانیا دامەزراوەکانی ماس میدیا لە ساڵی ١٩٩٧
پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکان لە قەتەر
ئەلجەزیرە ئەمریکی

**جەزیرەی ئەمریکی** یەکێک بوو لە کەناڵەکانی تۆڕی ئەلجەزیرەی قەتەری، لە ٢٠ی ئابی ٢٠١٣ دەستیپێکرد و بارەگا سەرەکییەکەی لە نیویۆرک بوو، ئەم ھەنگاوە دوای ئەوە ھات کە کەناڵی جەزیرە کەناڵی ئەمریکی کەرنتی کڕی کە لەلایەن ئەلگۆرەوە دامەزرا ، لە کۆی ١٠٠ ملیۆن ماڵ کە بە تەلەفزیۆنی کەیبڵ یان مانگی دەستکرد تەیارکراون، گەیشتە ٦٠ ملیۆن بەشداربوو، تۆڕەکە گرێبەستی لەگەڵ سەدان ڕۆژنامەنووس کردووە بە مەبەستی کێبڕکێ لەگەڵ تۆڕە ھەواڵییەکانی وەک سی ئێن ئێن و فۆکس، بەو پێیەی تۆڕەکە بەرنامەکانی لەسەر ڕۆژنامەگەری لێکۆڵینەوەی ناوچەیی و ناوخۆیی چڕ دەکاتەوە، بە گوتەی بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ئۆپەراسیۆنە نێودەوڵەتییەکان لە تۆڕی ئەلجەزیرە، کەناڵەکە دووەم کەناڵی ئەلجەزیرە بوو لە بازاڕی تەلەفزیۆنی ئەمریکادا دوای ئەوەی بی ئێن سپۆرت لە ساڵی ٢٠١٢ دەستیپێکرد. بە ئاماژەدان بە “دیمەنی ئابووری”.
## سەرچاوە

پۆل:ئەلجەزیرە
پۆل:قەتەر
پۆل:کەناڵە تەلەفزیۆنیەکان
پۆل:میدیای بەکۆمەڵی عەرەبی
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
پۆل:کۆمپانیا دامەزراوەکانی ماس میدیا لە ساڵی ١٩٩٧
پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکان لە قەتەر
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی پیبۆدی
میڵتن (کارتۆن)

***میڵتن*** () زنجیرەیەک کورتە فیلمی ئەنیمەیشنە کە لەلایەن مایک جیوجەوە لە ساڵی ١٩٩١ دروست کراوە. لە ناوەڕاستی ساڵانی نەوەدەکاندا لە *بەرنامەی سەدەیتەر نایت لایڤ* پەخشکران و وەک کورتە فیلمە سەرەتایییەکانی تری مایک جیوج، لە سەرەتای ساڵانی نەوەدەکاندا لە *تەلەڤیزیۆنی* میوزیک تیڤی دەرکەوتن. لە کورتە فیلمە کارتۆنییەکاندا ھەموو دەنگەکان لەلایەن مایک جیوجەوە دابین دەکرێن. فیلمی *ئۆفیس سپەیس* لە ساڵی ١٩٩٩ لەسەر بنەمای کارتۆنەکان بوو، و ئەکتەری ناوداری ئەمریکی ستیڤن ڕوت ڕۆڵی میڵتن ودامزی بینی. ھەرچەندە میڵتن کارەکتەری سەرەکی کورتە فیلمەکان بوو، بەڵام ڕۆڵەکە کارەکتەری پاڵپشت بوو لە فیلمە درێژەکەی *ئۆفیس سپەیس*.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠
پۆل:فیلمەکانی ١٩٩١
تایگەر ٣

**تایگەر ٣** () فیلمێکی ئەکشنی ھیندییە لە دەرھێنانی مانیش شارما و بەرھەمھێنانی ئادیتیا چۆپرایە. سەلمان خان، کاترینا کایف و ئیمران ھاشمی ئەکتەرە سەرەکییەکانی ئەم فیلمەن. قۆناغی پێنجەمی فیلمی جیھانی سیخوڕی **یاش ڕاج فیلمزە** و درێژەی فیلمی تایگەر زیندووە (٢٠١٧)ە. ئەم فیلمە گرانترین پڕۆژەی فیلمی کۆمپانیای یاش ڕاج فیلمزە، بوودجەی ئەم فیلمە بە نزیکەی ٣٠٠ کرۆر ڕوپییە مەزەندە دەکرێت کە یەکسانە بە ٣٨ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی.

ئەم فیلمە لە سەرەتادا بڕیار بوو لە ٢١ی نیسانی ٢٠٢٣ لە سینەماکان نمایش بکرێت، لە ھەمان کاتدا لەگەڵ جەژنی ڕەمەزان، بەڵام دواخرا. لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢دا ڕاگەیەندرا کە فیلمەکە لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ نمایش دەکرێت، کە ھاوکاتە لەگەڵ دیوالی. جگە لەوەش فیلمەکە دۆبلاژ دەکرێت و بە زمانەکانی تامیل و تیلوگو بڵاودەکرێتەوە.

وێنەگرتنی فیلمەکە لە مانگی ئازاری ساڵی ٢٠٢١ لە شاری مومبای و دەھلی دەستیپێکرد. بەشێک لە فیلمەکە لە شاری تورکییە وێنەگیراوە. لە مانگی ئابی ٢٠٢١ زنجیرەی ڕاوکردنی ئۆتۆمبێل لە سانت پترسبۆرگ وێنەیگیرا. لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ٢٠٢١ وێنەگرتن لە وڵاتی نەمسا ئەنجامدرا. لە شوباتی ٢٠٢٢ ھەندێک زنجیرەی ئەکشن لە نیودەلھی وێنەیگیرا. لە مانگی نیسانی ٢٠٢٣دا، کۆمەڵەیەکی بەرفراوان لە شاری مومبای خرایە بازاڕەوە. وێنەگرتنی زیاتر لە مانگی ئایاری ٢٠٢٣ بە دەرکەوتنی کامێرا لەلایەن شاروخانەوە ئەنجامدرا. وێنەگرتنی لە مانگی ئایاردا دە ڕۆژی خایاند لە دوورگەیەک، کە سێتی کۆشکێک بۆ زنجیرەیەکی ئەکشن دروست کرا. لە کۆتاییدا وێنەگرتنی فیلمەکە تا کۆتایی مانگی ئایاری ٢٠٢٣ تەواو بوو.

## ئەڵقەکانی پێشوو
* ئێک تا تابگەر (٢٠١٢)
* تایگەر زیندووە (٢٠١٧)
* جەنگ (٢٠١٩)
* پەتان (٢٠٢٣)

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فیلمەکانی یاش ڕاج فیلمز
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری مومبای وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری دەلھی وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٣
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ھیندی
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی
پۆل:فیلمەکانی داھاتوو
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری سێنت پیتەرسبەرگ وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە ھیندییەکانی داھاتوو
پۆل:فیلمەکانی فۆڕ دی ئێکس
پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە ساڵی ٢٠٠٦ داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەفغانستان داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون
پۆل:فیلمەکان لە ڤییەنا دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ئیستانبوڵ وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ڤیەنا وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە پاشکۆیە ھیندییەکان
پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنەکانی ٢٠٢٣
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ساڵی ١٩٩١ داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە ساڵی ٢٠٢٣ داندراون
پۆل:فیلمە ڕێکخراوەکانی نەمسا
ھەزاردەستان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)

**ھەزاردەستان** () زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئێرانییە کە لەلایەن عەلی حاتەمییەوە دروستکراوە و لە ساڵانی ١٩٧٩ تا ١٩٨٧ وەک زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی بۆ تەلەڤیزیۆنی ئێران بەرھەم ھێنراوە. و ھەزاردەستان دوای ٨ ساڵ کۆتایی ھات. دیزاینی سەرەتایی ئەم زنجیرەیە لە ساڵی ١٩٧٥ بە ناونیشانی ڕێگای ئاوریشم و بە بوونی کەسایەتییەکانی وەک سەید حەسەن مودەریس و میرزا کووچک خان و ڕەزا شا ھاتە مێشکی حاتەمی و دوای ئەو گۆڕانکارییە بنەڕەتییانەی کە سروشتی بەرھەمەکەیان گۆڕی. ئەم زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە لە خشتەی نیشتمانیی بەرنامەی یادەوەری جیھانیی یوونسکۆ لە ڕۆژی جیھانیی میراتی بینراو و بیستراودا تۆمارکرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان
عومەر کڵۆڵ

**عومەر کڵۆڵ** سیاسەتوانێکی کوردە و خەڵکی عێراقە و دامەزرێنەری حیزبی کەرانە.

## ژیان
عومەر کڵۆڵ بە کەڵک وەرگرتن لە ڕەمزی چەوساندنەوەی کەر، لە ساڵی ١٩٧٩دا  ڕێکخراوی کەرانی کوردستان و حیزبی کەرانی خامنەیی دامەزراند. سەرکردەی سەرەکی ئەم حیزبە بوو، ھەروەھا سەبارەت بە ستەمی کەر و دڕندەیی شێر، ئاماژەی بە دڕندەیی و چەپڵە لێدانی زۆر کەس لە بەردەم سەرکردەکان یان بەرپرسە باڵاکان یان خانەدانەکان کرد و کە ھەندێک کەس سوودی لێ وەردەگرن و سواری خەڵکی ستەملێکراو یان بێ زیان دەبن. ڕێکخراوی کەرانی کوردستان لە ٢٢ی ئابی ٢٠٠٥ مۆڵەتی یاسایی لە وەزارەتی ناوخۆ وەرگرتووە.

## کردارەکان
بە ھەوڵی عومەر کڵۆڵ و لە مانگی نیسانی ٢٠١٢، بۆ بەرز نرخاندنی ھەوڵی کەرەکان لە خەباتی کورد لە دژی ڕژێمی سەددام حوسێن، شارەوانی سلێمانی دوو پەیکەری کەری لە پارکە سەرەکییەکانی شارەکەدا دانا.
## سەرچاوەکان
حیزبی کەرانی کوردستانی عێراق

**حیزبی کەران** ناوی حیزبێکە لە سلێمانی، ھەرێمی کوردستان کە نزیکەی ٤٠ ساڵە چالاکی ھەیە و لە ساڵی ٢٠٠٥ بە فەرمی دامەزراوە.
## سەرچاوەکان
زەکیە ئالکان

**زەکیە ئالکان** (١٩٧٠ لە دێرسم - ٢١ی ئازاری ١٩٩٠ لە ئامەد) ژنێکی کوردی خەڵکی باکووری کوردستان و خوێندکاری پزیشکی لە زانکۆی دیجلە بوو لە ئامەد کە بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی سەبارەت بە قێخەکردنی ڕێوڕەسمی نەورۆز لەلایەن حکوومەتی تورکیا، لەسەر شوورا مێژوویییەکەی شاری ئامەد ئاگر بە جەستەی خۆی دا و گیانی خۆی بەخت کرد. لە زەکیە ئالکان وەکوو یەکێک لە ھێما ئێعترازییەکان لە چاندی کوردی و یەکێک لە ھێما سیاسییەکانی نەورۆز لەنێو کوردەکان یاد دەکرێت.

عیسمەت ئالکان دایکی زەکیە ئالکان لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ بەھۆی جەڵدەی دڵ لە نەخۆشخانەیەک لە ئیزمیر کۆچی دوایی کردی و پرسەکەی لە جەمخانەی نارلیدەرە بەڕێوەچوو و لە گۆڕستانی نارلیدەرەیش بە خاک سپێردرا.

## وتارە پەیوەندیدارەکان
* مەزڵووم دۆغان
* نەورۆزی کوردەواری

## سەرچاوەکان

پۆل:خەڵکی دێرسم
پۆل:خوێندکارانی کورد
پۆل:خۆکوشتنەکان لە ١٩٩٠ەکان
پۆل:خۆکوشتنی ژنان
پۆل:ژنانی سیاسیی کورد
پۆل:عەلەوییەکان
پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان
پۆل:نەورۆز
مانیش شارما

**مانیش شارما** () دەرھێنەری فیلم و بەرھەمھێنەر و سیناریۆنووسی ھیندییە و لە سینەمای ھیندیدا کاردەکات.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی دەلھی
ئینگلیزیی کۆن

**ئینگلیزی کۆن** (Ænglisc)یان **ئەنگلۆساکسۆن** () ئەو زمانەیە کە خەڵکی ئینگلتەرا لە نێوان ساڵانی ٤٥٠ بۆ ١١٠٠ قسەی پێدەکەن. ئینگلیزی کۆن زۆر جیاوازە لە ئینگلیزی مۆدێرن. ئەم زمانە چەندین وشەی تێدایە کە ڕەگ و ڕیشەی ژێرمانییان ھەیە. لە ڕووی ڕێزمانەوە، ئەم زمانە لە زمانی ئێستا قورستر بوو و لە زمانی ئەڵمانی نزیکتر بوو.

ئەم زمانە ھێواش ھێواش پەرەی سەندووە بۆ ئینگلیزی ناوەڕاست.

مێژووی زمانی ئینگلیزی بەزۆری بەسەر سێ قۆناغدا دابەش دەکرێت:
* ئینگلیزی کۆن لە سەدەی حەوتەمەوە تا نزیکەی ساڵی ١١٠٠ی زایینی؛
* ئینگلیزی ناوەڕاست لە ساڵی ١١٠٠ تا ١٤٥٠ یان ١٥٠٠؛
* ئینگلیزی نوێ لە ساڵی ١٥٠٠ تا ئەمڕۆ.

## مێژوو
### سێلت و ڕۆمانییەکان
پێشتر سێلتەکان لە بەریتانیا بە زمانی سێلتیک قسەیان دەکرد. بە داگیرکردنی گال لەلایەن جولیۆس قەیسەرەوە، سەربەخۆیی سێلتەکان لە کیشوەری ئەورووپا کۆتایی ھات. دواتر ئیمپراتۆرییەتی ڕۆمانی بە فەرماندەیی جولیۆس قەیسەر لە ساڵی ٤٣ زایینییەوە دەستی بە داگیرکردنی بەریتانیا کرد و ناوی لێنا یەکێک لە پارێزگا ڕۆمانییەکان لەژێر ناوی پارێزگای بەریتانیا. بەھۆی ٤٠٠ ساڵ داگیرکردنی ئەم خاکە لەلایەن ڕۆمەکانەوە، بووە ھۆی کاریگەری زمانی لاتینی لە زمانی سێلتیکدا. ئیمپراتۆرییەتی ڕۆمانی دابەش بوو بەسەر دوو بەشی ڕۆژھەڵات و ڕۆژاوا. ئیمپراتۆرییەتی ڕۆمانی ڕۆژاوا بە خێرایی پاشەکشەی کرد و ئاژاوەگێڕی و بەریتانیای ڕۆمانییش ڕووخان. لەو کاتەدا بەریتانیای کەوتوو لە شوێنەکانی دیکەی ئیمپراتۆرییەتی ڕۆمانی ڕۆژاوا ئاوەدانتر بوو.

### ئینگلتەرا لەژێر دەستی ئەنگلۆساکسۆنەکاندا
ئینگلتەرا لە سەردەمی ئەنگلۆساکسۆنەکاندا، لە سەردەمی کۆچکردنەکاندا، سێ ھۆزی " فریشتە "، " ساکسۆن " و " جوت " لە ناوچە جیاوازەکانی دانیمارک و باکووری ڕۆژاوای ئەڵمانیاوە کۆچیان کرد. ئەم ھۆزانە پاڵیان بە سێلت و ڕۆمانییەکانەوە نا کە ماوەیەکی زۆر لەوێ دەژیا لە ئینگلتەرا تا سکۆتلەندا و وێڵز و کۆرنواڵ. ھێرشی ئەو سێ ھۆزە بووە ھۆی تێکەڵبوونی پێکھاتە و وشەسازی لە زمانی ئینگلیزیدا. ئەوان بە زمانێکی یەکتر تێگەیشتن ھاوشێوەی فارسی باکوور قسەیان دەکرد کە زمانە ئینگلیز و فریسییەکانی سەرھەڵدا. ئەنگڵەکان کە گەورەترین ھۆزیان پێکھێنا، دوورگەکەیان ناونا ئینگلتەرا کە بە واتای خاکی ئەنگڵەکان دێت و ئەو زمانەی کە قسەیان پێدەکرد وردە وردە ناوی ئینگلیز و لە فارسیدا بە ئینگلیزی دەگوترا.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:زمانەکان بە کۆدی ئیزۆ ٦٣٩-٢
یاش ڕاج فیلمز

**کۆمپانیای یاش ڕاج فیلمز** ( **YRF** ) () کۆمپانیایەکی بەرهەمهێنان و دابەشکردنی فیلمی هیندییە و لەلایەن سینەماکاری دێرین یاش چۆپرا لە ساڵی ١٩٧٠ دامەزراوە و لەلایەن کوڕەکەیەوە، ئادیتیا چۆپرا مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت و سەرکردایەتی دەکرێت. بە شێوەیەکی سەرەکی سینەمای هیندی بەرهەم دەهێنێت و دابەشی دەکات . کۆمپانیاکە گەشەی کردووە و بووەتە یەکێک لە گەورەترین ستۆدیۆکانی فیلم لە هیندستان، فیلمی جۆراوجۆری زۆری  بڵاوکردووەتەوە.  
## سەرچاوەکان
* 

پۆل:بۆلیوود
پۆل:یاش ڕاج فیلمز
عومڕان ھاشمی

**عومڕان ئەنوەر ھاشمی** (; لەدایکبووی ٢٤ی ئازاری ١٩٧٩) ئەکتەرێکی ھیندییە و لە سینەمای ھیندیدا کاردەکات. لە بنەماڵەی بەت لەدایکبووە، دەستی بە کاری ھونەری کردووە وەک یاریدەدەری دەرھێنەر لە فیلمی ترسناک *ڕاز* (٢٠٠٢). یەکەم کاری نواندنی خۆی بە فیلمی تاوانکاری *فووتپات* (٢٠٠٣) ئەنجامدا، و سەرکەوتنی بەدەستھێنا بەھۆی ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی تریلەری ئیرۆتیک *موردەر* (٢٠٠٤).

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئەکتەرە کوڕە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ھیندی
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ھیندییەکانی خەڵکی مومبای
پۆل:ئەکتەرانی پیاوی فیلمی ھیندی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
کیم جۆنگ نام

**کیم جۆنگ نام** (بە کۆری: 김정남؛ ١٠ی ئایاری ١٩٧١ –١٣ی شوباتی ٢٠١٧) کوڕە گەورەکەی کیم جۆنگ ئیل، سەرۆکی پێشووی کۆریای باکوور و نیوە برای سەرۆکی ئێستای کیم جۆنگ ئون بوو. لە ١٣ی شوباتی ٢٠١٧ لە فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی کوالالامپور لە مالیزیا تیرۆر کرا.

## تیرۆرکردن
بەرپرسێکی پۆلیسی مالیزیا ڕای گەیاند، ئافرەتێک لە پشتییەوە ھاتووە، لەکاتێکدا چاوەڕێی فڕۆکەکەی بوو، و دەموچاوی بە پارچە قوماشێک داپۆشی کە بە شلەیەک پیسکرابوو، لەو کاتانە پیاوەکە بینراوە کە بە زەحمەت داوای یارمەتی دەکات، تا پێشوازیکاری فڕۆکەخانەکە یارمەتی دا و چاوەکانی بەھۆی شلەکەوە سووتان.
## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١
پۆل:مردووانی ٢٠١٧
پۆل:دەرچووانی زانکۆی کیم ئیل-سۆنگ
سپای یوونیڤێرس

**وای ئاڕ ئێف سپای یوونیڤێرس** () گەردوونێکی ھاوبەشی ھیندییە کە سەنتەری زنجیرەیەک فیلمی ئەکشنی سیخوڕییە، کە بریکاری خەیاڵی جۆراوجۆری RAW تێیدا بەشدارن. بەرھەمھێنان و دابەشکردنی لەلایەن کۆمپانیای یاش ڕاج فیلمزەوەیە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فیلمە وەرگێڕدراوەکان بۆ میدیاکانی تر
پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ کۆمیک وەرگێڕدراون
پۆل:زنجیرەفیلمە ھەستبزوێنەکان
پۆل:مافە دەستوورییەکانی فیلمی ئەکشن
پۆل:زنجیرەفیلمە سیخوڕییەکان
پۆل:یاش ڕاج فیلمز
پۆل:زنجیرەفیلمە هیندییەکان
پۆل:گەردوونی خەیاڵی
پۆل:زنجیرەفیلمە ھیندییەکان
وێنەگرییی سەرەکی

**وێنەگرییی سەرەکی** () ئاماژەیە بۆ قۆناغی فیلمسازی کە بەشێکی سەرەکی فیلمەکە تێیدا وێنە دەگیرێت. لەم قۆناغەدا ئەکتەرەکان دەچنە سەر شانۆ و بە جیا لە قۆناغی پێش بەرھەمھێنان و دوای بەرھەمھێنان ئەنجام دەدرێت. 

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن
پۆل:فیلمسازی
تایگەر (کەسایەتیی خەیاڵی)

**ئەڤیناش سینگ** " **تایگەر** " () بریکاری خەیاڵی باڵی توێژینەوە و شیکاری ھیندییە (R&AW) کە لە زنجیرە فیلمەکانی *تایگەر* و فیلمەکانی تری گەردوونی سیخوڕی سپای کە گەردوونێکی سینەمایی ھیندییە دەردەکەوێت. ئەکتەری ھیندی سەلمان خان ڕۆڵی دەگێڕێت. ئەم کارەکتەرە بۆ یەکەمجار لە ئێک تا تایگەر (٢٠١٢) و لە درێژەی فیلمەکانی تایگەر زیندووە (٢٠١٧) و پەتان (٢٠٢٣) دەرکەوت و لە فیلمەکانی تایگەر ٣ (٢٠٢٣) و *[[جەنگ (فیلمی ٢٠١٩)|جەنگ ٢]]* (٢٠٢٥) و تایگەر دژی پەتان (٢٠٢٥) دەردەکەوێت.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم
پۆل:کەسایەتییە ھیندییەکانی نێو فیلم
پۆل:یاش ڕاج فیلمز
ڕێککەوتنی ئۆسلۆ ١

چەپ|وێنۆک|250x250پیکسڵ|کورتە ڤیدیۆیەک دەربارەی ڕێککەوتنەکانی ئۆسلۆ لە کۆمپانیای ھەواڵی ئیسرائیلەوە
**ڕێککەوتننامەی ئۆسلۆ** یان **پەیماننامەی ئۆسلۆ**، یان **ئۆسلۆ ١** کە بە فەرمی بە **جاڕنامەی بنەماکانی ڕێکخستنی خۆبەڕێوەبەری کاتی** ناسراوە، ڕێککەوتنێکی ئاشتییە لە لایەن ئیسرائیل و ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین لە واشنتۆنی ئەمریکا لە ١٣ی ئەیلوولی ١٩٩٣ بە ئامادەبوونی بیل کلینتۆن سەرۆکی پێشووی ئەمریکا. ئەو ڕێککەوتنە بەناوی شاری ئۆسلۆی نەرویژەوە ناونرا، کە لە ساڵی ١٩٩١ گفتوگۆی نھێنی تێدا ئەنجامدرا، لە ئەنجامدا ئەم ڕێککەوتنە بە کۆنفرانسی مەدرید ناسرا.

ڕێککەوتننامەی ئۆسلۆ کە لە ١٣ی ئەیلوولی ١٩٩٣ واژوو کرا، یەکەم ڕێککەوتنی فەرمی ڕاستەوخۆی نێوان ئیسرائیلە کە شیمۆن پێرێس وەزیری دەرەوەی ئەوکاتی ئیسرائیل نوێنەرایەتی دەکرد و ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین کە یاسر عەرەفات سکرتێری دەستەی کارگێڕی نوێنەرایەتی دەکات. جاڕنامەی بنەماکان و پەیامە ئاڵوگۆڕکراوەکان خاڵی وەرچەرخانی لە پەیوەندی نێوان ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین و ئیسرائیل پێکھێنا، کە بەپێی ئەو خاڵانە لایەنەکان پابەندبوون بەمانەی خوارەوە (بە ڕیز):

* ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین لە ڕێگەی یاسر عەرەفاتی سەرۆکییەوە، پابەند بووە بە مافی دەوڵەتی ئیسرائیل بۆ ئەوەی لە ئاشتی و ئاسایشدا بژی و لە ڕێگەی دانوستانەوە بگاتە چارەسەرێک بۆ ھەموو پرسە سەرەتاییەکانی پەیوەست بە دۆخی ھەمیشەیی، و ئەم جاڕنامەیە سەردەمێکی دوور لە توندوتیژی درووست دەکات، بەم پێیە ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین سەرکۆنەی بەکارھێنانی تیرۆر و کردەوەی توندوتیژی دەکات، و بڕگەکانی پەیمانی نیشتمانیی ھەموار دەکاتەوە بۆ ئەوەی لەگەڵ ئەم گۆڕانکارییەدا بگونجێت، ھەروەھا پابەندکردنی ھەموو ئەندامانی ڕێکخراوی ڕزگاریخواز دەگرێتە ئەستۆ و ڕێگریکردن لە پێشێلکردنی ئەم دۆخە، و دەستگیرکردنی سەرپێچیکاران.
* حکوومەتی ئیسرائیل لە ڕێگەی سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیلەوە یتزاک ڕابین بڕیاریدا کە لەژێر بەڵێنەکانی ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین، دان بە ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستیندا بنێت وەک نوێنەری گەلی فەلەستین و دانوستانەکانی لەگەڵدا دەستپێبکات.

ھەروەھا یاسر عەرەفات نامەیەکی بۆ وەزیری دەرەوەی ئەوکاتی نەرویژ، یۆھان یۆرگن ھۆڵست نارد و پشتڕاستی کردەوە کە لە لێدوانە گشتییەکانیدا ھەڵوێستێک بۆ ڕێکخراوی ڕزگاریخواز دەخاتە ڕوو کە تێیدا داوای لە گەلی فەلەستین لە کەرتی ڕۆژاوا و کەرتی غەززە کرد بەشداری لە ھەنگاوەکانی بەرەو ئاساییبوونەوەی ژیان، ڕەتکردنەوەی توندوتیژی و تیرۆر، بەشداریکردن لە ئاشتی و سەقامگیری، و بەشداریکردنی کاریگەرانە بۆ گەڕاندنەوەی بیناسازی، گەشەپێدانی ئابووری و ھاریکاری.

جاڕنامەی بنەماکان دامەزرانی دەسەڵاتی خۆبەڕێوەبەری ئینتیقالی فەلەستینی (کە دواتر بە دەسەڵاتی نیشتمانیی فەلەستین ناسرا)، و ئەنجومەنی یاسادانانی ھەڵبژێردراو بۆ گەلی فەلەستین لە کەناری ڕۆژاوا و کەرتی غەززە، بۆ ماوەی ئینتیقالی کە پێنج ساڵ تێپەڕ نەکات، بۆ گەیشتن بە یەکلاییکردنەوەیەکی ھەمیشەیی لەسەر بنەمای بڕیارنامەی ٢٤٢ و ٣٣٨ی نەتەوە یەکگرتووەکان. کە سەرەتای ساڵی سێیەمی قۆناغی ئینتیقالی تێنەپەڕێنێت.

لە ڕێککەوتنەکەدا ھاتووە کە ئەو دانوستانانە ئەو پرسانەی دەگرێتەوە کە ماونەتەوە، لەوانە ئورشەلیم، پەنابەران، نیشینگەکان، ڕێکخستنی ئەمنی، سنوورەکان، پەیوەندییەکان و ھاوکاری لەگەڵ دراوسێکانی دیکە.

دوابەدوای ئەم ڕێککەوتنانە ڕێککەوتن و پەیماننامە و پرۆتۆکۆڵی زیاتر وەک ڕێککەوتنی غەززە-ئەریحا و پرۆتۆکۆڵی ئابووری پاریس کە لە پەیماننامەیەکی دواتردا بە (ئۆسلۆی دووەم) ناونرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئیسرائیل لە ١٩٩٣
پۆل:پەیماننامەکانی ئیسرائیل
ئەلجەزیرە بەڵکان

وێنۆک
**جەزیرە بەڵکان** کەناڵی ئەلجەزیرە بەڵکان، کەناڵێکی هەواڵی سربۆ-کرواتییە و بە لقێکی تۆڕی کەناڵەکانی ئەلجەزیرە دادەنرێت، ئامانجی ڕووماڵکردنی ڕووداوەکانە بە زمانە ناوخۆییەکانی ناوچەی بەڵکان بۆ ئەوەی پردێکی زانیاری بێت لە نێوان جیهان و خەڵکی ناوچەی بەڵکان. کەناڵەکە لە ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ سەعات پێنجی بە کاتی ناوەندی ئەمریکا دەستی بە پەخش کرد و لە خولەکەکانی یەکەمی پەخشەکەیدا کلیپی ڕاپۆرتەکانی بەشێک لە پەیامنێرانی ئەم کەناڵە لە هەندێک وڵات لەخۆگرتبوو. هەروەها هەندێک کلیپی ڕاگەیاندنی میدیایی (پرۆمۆ)ی لەخۆگرتبوو کە نوێنەرایەتی بەربەستە دیارەکانی گەشتەکەی ئەلجەزیرەی عەرەبی دەکرد. ئەم کەناڵە لە ڕێگەی پەخشی بێبەرامبەرەوە لە ڕێگەی خزمەتگوزاری مانگی دەستکرد و کەیبڵەوە بۆ نزیکەی ٣٥ ملیۆن ماڵ لە ناوچەکەدا پەخش دەکرێت، کەناڵەکە پشت بە چوار ستۆدیۆ دەبەستێت لە هەریەک لە سەرایێڤۆی پایتەختی بۆسنە و ئەمەش ستۆدیۆی سەرەکی دەبێت، پایتەختی سربیا بەلگراد و سکۆپی پایتەختی مەقدۆنیا و هەروەها زاگرێبی پایتەختی کرواتیا و ئۆفیسەکانی واشنتۆن، ٢٠١٩. ئەستەنبوڵ، و برۆکسل. هەروەها پشت بە ١٥ پەیامنێر دەبەستێت لە ١١ وڵاتدا، جگە لە پەیامنێری کەناڵی ئەلجەزیرەی عەرەبی و ئینگلیزی، کە ڕاپۆرتەکانیان بۆ زمانی ناوخۆیی وەردەگێڕدرێت. 

## مێژوو
کەناڵی جەزیرە کەناڵی تایبەتی ئێن تی ڤی لە سەرایڤۆی پایتەختی بۆسنە کڕی و بەنیازی ئەوە بوو لە درێژخایەندا تۆڕێکی پەخشی تەلەفزیۆنی و ڕادیۆیی لە تەواوی ناوچەکەدا بخاتەگەڕ، هەروەها کەناڵی جەزیرە تۆڕی تەلەفزیۆنی ناوخۆیی ئێن تی ڤی ٩٩ی بە بەهای یەک ملیۆن و ٢٠٠ هەزار یۆرۆ کڕی وەک ناوکی پڕۆژەکەی.ئەلجەزیرە هەرێمی بەڵکان، کە کەناڵی قەتەری بەنیازە تا کۆتایی ئەمساڵ نزیکەی ١٠ ملیۆن یۆرۆ وەبەرهێنانی تێدا بکات. کەناڵەکە لە ١١\١١\٢٠١١ کاتژمێر پێنجی ئێوارەی بە کاتی ناوەندی ئەمریکا دەستی بە پەخشی کردووە، هەروەها ساسا دێلیک، یەکێک لە دوو پێشکەشکاری یەکەمین بولیتینی هەواڵ کە لە کاتژمێر ١٨:٠٠ (کاتی ناوخۆیی 17:00 GMT) دەستی پێکردووە، ڕایگەیاند : “ئێوە سەیری یەکەم کەناڵی هەواڵی ناوچەیی دەکەن لە هەرێمدا.” . دێلیک، ڕۆژنامەنووسێکی بۆسنی، لە ناو ستۆدیۆکەدا شانبەشانی هاوکارە کرواتییەکەی، مەرجانا هرگا بوو. بەڕێوەبەری ئێستای کەناڵەکە ناوی تاریک دیجودزیچ و بەڕێوەبەری بەرنامەی کەناڵەکەش گۆران میلیچە.
پەخشی هەواڵی کەناڵی جەزیرە بەڵکان بە زمانی سربۆ-کرواتی دەبێت. کەناڵی ئەلجەزیرە باڵکان دەبێتە دووەم کەناڵی بیانی لە بۆسنە و هەرزەگۆڤینا، دوای کەناڵی سربی. 
## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* ماڵپەری فەرمی
* دەستپێکردنی ئەلجەزیرە بەڵکانەکان لە کەناڵی ئەلجەزیرەی عەرەبی

پۆل:ئەلجەزیرە
پۆل:قەتەر
پۆل:کەناڵە تەلەفزیۆنیەکان
پۆل:میدیای بەکۆمەڵی عەرەبی
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
پۆل:کۆمپانیا دامەزراوەکانی ماس میدیا لە ساڵی ١٩٩٧
پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکان لە قەتەر
پریتام چاکرابۆرتی

**پریتام چاکرابۆرتی** ( ; (لەدایکبووی ) ئاوازدانەرێکی ھیندییە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١
پۆل:گۆرانیبێژانی نێری پەخشکردنەوە لە ھیندستان
پۆل:زیندووان
پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئاوازدانەرانی ھیندی لە تۆمارکردنی فیلمدا
دەیڤ مەستەین

**دەیڤد سکۆت مەستەین** (؛ لەدایکبووی ١٣ی ئەیلوولی ١٩٦١) مۆسیقاژەنێکی ئەمریکییە. ھاودامەزرێنەر، گۆرانیبێژی سەرەکی، یەکەم گۆرانینووس و تاکە ئەندامی بەردەوامی گرووپی تراش مێتاڵی مێگادێتە. شازدە ئەلبومی ستۆدیۆیی لەگەڵ مێگادێت بڵاو کردووەتەوە. بەر لە دامەزرانی مێگادێت، دەیڤ گیتارژەنی سەرەکیی مێتاڵیکا بووە.

## ژیانی سەرەتایی
دەیڤ لە ١٣ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە لا مێسا، کالیفۆرنیا لە دایک بووە. دایکی، ئێمیڵی ماری، بە ڕەچەڵەک جووی ئەڵمانی بووە. و باوکی، جۆن جێفرسن مەستەین، بە ڕەچەڵەک فەڕەنسی، ئەڵمانی، ئیری و فینلەندی بووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 

پۆل:مۆسیقاژەنانی تراش مێتاڵ
پۆل:گیتارژەنانی ڕیتم
پۆل:ئەندامانی مێتالیکا
پۆل:ئەندامانی مێگادێت
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک کەنەدی
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرانی ناخەیاڵی ئەمریکا لە سەدەی ٢١
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١
پۆل:سەربەخۆکانی کالیفۆڕنیا
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
بەرزان ئیبراھیم تکریتی

**بەرزان ئیبراھیم حەسەن تکریتی** (١٧ی شوباتی ١٩٥١ – ١٥ی ١ی ٢٠٠٧)، سیاسەتوانێکی عێراقی و نیوەبرای سەددام حوسێن، سەرۆک کۆماری پێشووی عێراق. پلەی جێگری بەڕێوەبەری دەزگای ھەواڵگری گشتی وەرگرتووە و دواتر پلەی سەرۆکایەتی دەزگاکەی وەرگرتووە. بەھۆی تاوانەکانی دژ بە مرۆڤایەتی لە کۆمەڵکوژی دوجەیل لەسێدارە دراوە.

## ژیانی تایبەتی
ھاوسەرگیری لەگەڵ ئەحلام خەیروڵڵا کردووە کە نازناوی «شەجەرەتی دوور» بوو، خوشکی عەدنان خەیروڵڵا و ساجیدە تیلفاح لە باوکەوە و شەش منداڵی ھەبووە: محەممەد، سەجا، عەلی، نوور، خەولە و سەرییە، ژنەکەی لە سویسرا لە ساڵی ١٩٩٨ کۆچی دوایی کرد بەھۆی شێرپەنجەی مەمک.
## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١
پۆل:مردووانی ٢٠٠٧
پۆل:سەرکردەکانى حیزبی بەعسی عێراقی
پۆل:ئەشکەنجەدەرەکان
ئەمیر ئاغایی

هونەرمەندی فارس ئەمیر ئاغایی لە ڕێکەوتی ١ی ئابی ١٩٧٥ لە شاری ئورمییەی ئێران لە دایک بووە.  لە خێزانی چوار کەسی ژیاوەو تەنها خوشکێکی هەیە بەناوی (نەرمین).  ئەمیر درێژە بە خوێندن دەدات و تا لە کۆتاییدا بەشی شانۆی زانکۆی تاران تەواو دەکات.  هونەرمەند جگە لە کاری نواندن کاری وێنەکێشان، نوسین و فۆتۆگرافی دەکات. هەر چەندە خێزانەکی هەرگیز قایل نەبوون ببێتە ئەکتەر، بەڵام ئەو لەسەر خەونەکەی سور بوەوە یەکەم نواندنی لە گەڵ خانمە هونەرمەند ئازیتا حاجیان  ساڵی ١٩٩٦ کە شانۆگەری (لەپشتی ئاوێنە) وە کرد. لە پاشان وردە وردە بەناوبانگ بو، تا لەیەکەم فیلمی سینەمایی (پۆست بەرز) لەساڵی ٢٠٠٢ بەشداربو، ئیتر لەو کاتەوە سەرنجی خۆی بەلای هەواداران ڕاکێشا و لەچەندین زنجیرەو فیلمی سینەمایی ڕۆڵی بینیوە. ناوبراو هاوسەرگیری نەکردووەو نەکەوتۆتە داوی خۆشەویستی هیچ کەسێکەوە. وەک خۆی لە یەکێک لەچاوپێکەوتنەکاندا دەڵێ : هاوسەرگیری پەرپرسیارییەتیەکی گەورەیە لەسەر شانم، هەرگیز بیرم لێنەکردۆتەوە، بەڵام دڵنیام رۆژێک هەر دەبێ هاوسەرگیری بکەم.

### فیلمەکانی
----

### دراما
----

### سەرچاوەکان
----

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی
پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی ورمێ