open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گێڕالدین فێرارۆ

گێرالدین فێرارۆ (لەدایکبووی ٢٦ی ئابی ١٩٣٥ بۆ ٢٦ی ئازاری ٢٠١١) سیاسەتوانێکی ئەمریکی بوو، کە بەشداری کرد لە ھەڵبژاردنی جێگری سەرۆکی ئەمریکا بۆ ساڵی ١٩٨٤ لەگەڵ وۆڵتەر مۆندالێ، مۆندالێ لە خوولی دووەمی ھەڵبژاردنەکە بە ڕۆناڵد ڕێیگن و جۆرج بوش دۆڕا، گێرالدین ھەروەھا ئەندامی پارتی دیموکرات بوو  ھەروەھا لە نیو یۆرک وەک ئەندامی ئەنجوومەنی نوێنەران خزمەتی کرد،

ھەروەھا  لە ١٩٩٣ بۆ ١٩٩٦ ئەندامێکی ھەمیشەیی کۆمسیۆنی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ مافەکانی مرۆڤ بوو

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥
پۆل:مردووانی ٢٠١١
پۆل:ژنە ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ماساچووسیتس
پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان
پۆل:ستافەکانی زانکۆی ھارڤارد
پۆل:ئەندامانی پارتی دیموکراتیی ئەنحوومەنی نوێنەرانیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە
پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی
ئەنێسا فالتسکۆگ

وێنۆک
**ئەنێسا ئاسێ فالتسکۆگ** (لەدایکبووی ٥ی نیسانی ١٩٥٠) مۆسیقاژەن، گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر، خانمەکتەر، نووسەری سوێدییە، لەدوای دەرچوونی ئەلبوومەکەی بەناوی ئەنێسا فلتسکۆگ لە ١٩٦٨ ناسرا، وە گەیشت بە ئەستێرەییەکی نێونەتەوەیی وەک ئەندامێکی گروپی پۆپی (ABBA)

لەدوای جیابوونەوەی لە گرووپی (ABBA) چەن تاکە ھونەرمەندێکی سەرکەوتووی دۆزیەوە لە دەیەی ١٩٨٠، دواتر بە نزیکەی ١٧ ساڵ وازی لە ڕیکۆردکردنی میوزیک ھێنا تا ئەوکاتەی لە ٢٠٠٤ ئەلبوومێکی تری بڵاوکردەوە.

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
پۆل:گۆرانیبێژانی سویدی
پۆل:نووسەرانی سویدی
پۆل:ئەکتەرە سویدییەکان
پۆل:ژەنیارانی سویدی
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی سویدی
پۆل:گۆرانینووسانی سویدی
پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە
پێڕستی زاراوەکان

**پێڕستی زاراوەکان** یان **فەرهەنگی زاراوەکان** (بە ئینگڵیزی: Glossories) (لە یۆنانی کۆنەوە: ῶݚݚܔ/ زمان، قسە، وشەدان) هەروەها ناسراوە بە وشە یان کلاڤیس، لیستێکی ئەلفوبێی زاراوەکانە لە بواری زانیاری تایبەت لەگەڵ پێناسەکانی ئەو چەمکانە. بە شێوەیەکی نەریتی، فەرهەنگێک لە کۆتایی کتێبێکدا دەردەکەوێت و زاراوەکانی ناو ئەو کتێبە دەگرێتەوە کە یان تازە ناساندن، نا ئاسایین، یان تایبەتمەندن. لە کاتێکدا کە فەرهەنگەکان بە گشتی پەیوەندیان بە کتێبە خەیاڵییەکانەوە هەیە، لە هەندێک حاڵەتدا، ڕۆمانە خەیاڵییەکان لەوانەیە لەگەڵ فەرهەنگێک بێت بۆ چەمکە نا ئاشناکان. 
فەرهەنگێکی دووزمانی، لیستی زاراوەکانە لە یەک زماندا کە بە زمانی دووەم پێناسە دەکرێت یان بە هاوواتای (یان بەلایەنی کەم نزیک- هاوواتاکان) بە زمانێکی تر پێناسە کراوە. 
بە مانایەکی گشتی، فەرهەنگێک ڕوونکردنەوەی ئەو چەمکانەی تێدایە کە پەیوەستن بە بوارێکی دیاریکراوی خوێندن یان کردارەوە. بەم مانایە، زاراوەکە پەیوەستە بە بیرۆکەی ئۆنتۆلۆژییەوە. هەروەها شێوازی ئۆتۆماتیکی دابین کراوە کە فەرهەنگێک بگۆڕن بۆ ئۆنتۆلۆژی یان وشەدانی ژمێریاری.

## پرسیاری پەیوەندیدار
* فەرهەنگ
* لیستی ناوەڕۆکەکان

## سەرچاوەکان

* پێرستی زاراوەکان لە ویکیپدیای ئینگڵیزی

پۆل:پێڕستی زاراوەکان
پۆل:زانستی زانیاری
پۆل:نووسینە کلتوریەکان
پۆل:دیزاینی کتێب
پۆل:فەرھەنگنووسی
زێنگ باوۆسون

**زێنگ باوۆسون** یان **تسێنگ پاوۆ سوێن** ( بە چینی:曾寶蓀; لەدایکبووی ٩ی ئازاری ١٨٩٣ بۆ ٢٧ی تەمموزی ١٩٨٧) فێمێنیست، مێژووناسی چینی بوو

## ژیان
لە خێزانێکی ناودار لە دایکبووە لە سیانگسیانگ لە پارێزگای ھێنان، وە نەوەی-نەوەی زێنگ گوۆفانە. لە تەمەنی ١٤ ساڵی لە قوتابخانەی کچان لە شانگھای خوێندوویەتی، ھەرچۆنێک بێت بە بڕوانامای بەکالۆریۆس لە ١٩١٦ دەردەچێت، وە دەبێتە یەکەم ژنی چینی کە "بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە زانست وەربگرێت بە شانازیەوە" لە کۆلێژ دواتر مەشقی مامۆستایی دەکات کاتێک لە زانکۆی ئۆکسفۆرد و کامبرێجە زێنگ دواتر قوتابخانەیەک لە پارێزگای ھێنان دادەمەزرێنێت لە ١٩٤٩ چین بەجێ دەھێلێت و دەچێت بۆ تایوان، لە ١٩٥٣ نوێنەراییەتی چین دەکات لە کۆمسیۆنی نەتەوە یەکگرتووەکان لەسەر پێگەی ژنان لە کتێبە خۆژیاننامەییەکەی خۆی وەک " کۆنفۆشیۆسی فێمێنست" وەسفکردووە، ھەروەھا باسی وتاری لەسەر کێشەکانی ژنانیش بڵاوکردۆتەوە لە زانکۆی دنگھای لە شارەوانی تایچونگ لە وڵاتی چین وەک بۆردی بەرێوەبەران خزمەتی کردووە.

## کارەکان

* 
* 
* 
* 
* 

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٣
پۆل:مێژووناسەکانی کۆماری چین
پۆل:مردووانی ١٩٧٨
پۆل:نووسەرە ژنە چینییەکان
پۆل:ژنە نووسەرەکانی یادەوەری
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئۆکسفۆرد
پۆل:نووسەرانی ژنی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:وتارنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم
ئارلین فرانسس

160px|وێنۆک|چەپ
**ئارلین فرانسیس** (لەدایکبووی ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٧ بۆ ٣١ی ئایاری ٢٠٠١) خانمەکتەر و پێشکەشکاری ڕادیۆ بوو لە ١٩٥٠ بۆ ١٩٧٥ ، لە بەرنامەی (My Line?)

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٧
پۆل:مردووانی ٢٠٠١
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە
پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییە ژنە ئەمریکییەکان
دان فرەیزەر

**دان فرەیزەر** (لەدایکبووی ٤ ئەیلوولی ١٩٣٧) مالەوانێکی ئوسترالی بوو، کە تەنھا یەکێک بوو لەو دوو کەسەی کە لەھەمان بۆنەی ئۆلۆمپیاد بیباتەوە لە سێ کاتی جیاواز فرێزەر ھەشت مەدالیای زێڕی بردەوە.

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧
پۆل:مەلەوانانی ئۆڵمپیاد لە ئوسترالیا
پۆل:ئوسترالیا براوەکانی مەدالیای زێڕ
پۆل:ئوسترالیا براوەکانی مەدالیای زیو
پۆل:خۆژیاننامە نووسانی ئوسترالیا
پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک سکۆتلاندی
پۆل:براوەکانی مەدالیای زێری ئۆڵمپیاد لە مەلەوانی
پۆل:براوەکانی مەدالیای زیوی ئۆڵمپیاد لە مەلەوانی
پۆل:زیندووان
پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە
پۆل:خاوەن میدالیای ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ساڵی ١٩٦٠
نووسینی فەرھەنگ

**نووسینی فەرھەنگ** یان **لێکسیکۆگرافی** یەکێکە لە بوارەکانی زمانەوانی کە چۆنیەتی نووسین و داڕشتنی فەرهەنگ و وشەکان دەپشکنێ. فەرهەنگنووس لەوانەیە فەرهەنگی وشە یان پێڕستی زاراوەکان یان فەرهەنگەکانی دیکە بنووسێت و ڕێکی بخات. هەوڵی سەرەکی لە لکاندن ئەوەیە کە داتاکان دەربارەی وشەیەک (وەک مانا، زمان، سپێڵ، بەرنامە، نمونە، هتد) وەک ئەوەی کە دەکرێت بەردەست و بەکارهێنەر-دۆست بێت. بواری ڕۆشنبیری لە نزیکەوە پەیوەندی بە ڕێکخستنی وشە دۆزینەوەکان و هەروەها بواری نووسینی ئینسایکلۆپیدیا هەیە.

## ڕۆڵی کۆرپۆس لەنووسینی فەرهەنگدا
کۆرپوس گرنگترین کۆڵەکە لە پۆلێنکردنی فەرهەنگێکی گشتی تاک زمانە کە توخمە پێکهێنەرەکانی بریتین لە:
*سەرچاوە نووسراوەکان، لە کۆنترین نووسینەوە تا پۆلێنکردنی کلتور، کتێب و وێژەی جۆراوجۆری ئەدەبی، ئایینی، مێژوویی، یاسایی، دادوەری، پەیماننامەکان، نامەکان، چیرۆکەکان، گەشتیارەکان، ماڵپەڕەکان و هتد دەگرێتەوە.
*سەرچاوەکانی ئاخاوتن، لەوانە بەکارهێنانی تۆماری دەنگی کە گفتوگۆی ڕۆژانەی زمانەوانی تێدایە بۆ دیاریکردنی یەکەی وشە و بەکارهێنانی بەڵگە، بەتایبەتی بۆ تۆمارکردنی وشەی ڕاست.
*سەرچاوەکان لە توێژینەوە مەیدانییەکان، بە تایبەتی بۆ کۆکردنەوەی زاراوەکانی پەیوەست بە پیشە و کار.

## سەرچاوەکان

پۆل:فەرهەنگ
پۆل:وشەناسی
پۆل:فەرھەنگنووسی
نەشتەرگەریی چاندنی ئەندام

**پەیوندی ئەندام** یان **چاندنی ئەندام** (بە ئینگڵیزی: Organ transplantation) پرۆسەیەکی پزیشکییە کە تێیدا ئەندامی تەندروست لە جەستەی کەسێکی زیندوو یان مردوو یان کەسێک کە مردنی مێشکی ھەیە لادەبرێت و دەچێندرێتەوە بۆ ناو جەستەی نەخۆشێک کە ئەندامی کەمئەندامی ھەیە. تا ئێستا چاندنی ئەندام وەک گورچیلە، دڵ، جگەر، ڕیخۆڵەئەستوورە، ڕیخۆڵەباریکە، پەنکریاس، مناڵدان، سی و تۆمۆس بە سەرکەوتوویی لە مرۆڤدا ئەنجام دراوە. گەورەترین ژمارەی چاندنی ئەندامەکان لە سەرتاسەری جیھاندا چاندنی گورچیلەیە، دوای ئەوە چاندنی جگەرە و چاندنی دڵ.

ئەو شانانەی کە تا ئێستا بەسەرکەوتوویی چاندنەوە بریتین لە شانەی ئێسک، تاندۆن، کۆرنیە، پێست، دۆڵی دڵ، دەمارەکان و خوێنھێنەرەکان، کە زۆرترین ژمارەی چاندنەکان پەیوەندیان بە چاندنی کۆرنییە و بەستنەوەی ئێسک و تاندۆن ھەیە دەکرێت پەڕاوەکانی چاندن بۆ ماوەی پێنج ساڵ پاشەکەوت بکرێن و بەسترێنەوە، جیاواز لە ئەندامە چاندراوەکان. بێگومان لەناو ئەم شانانەدا، شانەی کۆرنییە جیاکەرەوەیە و ناتوانرێت خەزن بکرێت.

## جۆرەکانی پەیوندی ئەندام
جۆرەکانی پەیوندی ئەندام بریتین لە:
* چاندنی خۆکار(autograft): واتە پەیوند لە کەسێکەوە بۆ خۆی. ئەم جۆرە چاندنە زیاتر پەیوەندی بە شانە زیادەکانی جەستەوە ھەیە، یان ئەو شانانەی کە توانای دووبارە دروستکردنەوەی خۆیان ھەیە. وەک گرافی پێست یان بۆ نموونە لابردنی دەمارەکە لە قاچی نەخۆش بۆ دروستکردنەوەی خوێنبەرە کۆرۆنییەکە.
* ھاوپەیوەند (allograft): واتە گوێزانەوەی ئەندام یان شانەی نێوان دوو زیندەوەر لە ھەمان جۆر (بۆ نموونە مرۆڤ بۆ مرۆڤ) کە لە ڕووی بۆماوەیییەوە یەک نین. زۆربەی لینکەکان لە ھەمان جۆرن.
* چاندنی ھاوچەشن (isograft): جۆرێکە لە پەیوندی ھاوچەشن لەگەڵ ئەو جیاوازییەی کە بەخشەر و وەرگرەکە لە ڕووی بۆماوەیییەوە ھاوتان. بۆ نموونە، پەیوندی نێوان دووانە ھاوشێوەکان. ئەم جۆرە لینکە لە ڕووی وەڵامدانەوەی بەرگرییەوە وەک جۆری خۆبەستەوە ھەڵسوکەوت دەکات.
* چاندنی نەگونجاو (Xenograft): واتە گوێزانەوەی ئەندام یان شانەی نێوان دوو زیندەوەر لە دوو جۆر جیاواز، وەک چاندنی دۆڵی دڵی بەراز بۆ مرۆڤ.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ڕشتەکانی پزیشکی
پۆل:تایبەتمەندەکانی بواری نەشتەرگەری
پۆل:نەشتەرگەریی چاندنی ئەندام
ژۆو شوسی

ژۆو شوسی (بە چینی:周淑禧; لەدایکبووی ١٦٢٤ بۆ ١٧٠٥) ژنە وێنەکێشێکی چینی بوو لە سەردەمی ئیپمراتۆریەتی چینگ، 

لە باوکییەوە بەیەکەوە لەگەڵ خوشکی فێری کاری وێنەکێشان بوو ، ژۆو بەھرەیەکی نایابی ھەبوو لە کێشانی وێنەی گووڵ، باڵندە، مێرووەکان

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٦٢٤
پۆل:مردووانی ١٧٠٥
پۆل:وێنەکێشانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی چینگ
پۆل:ژنە چینییە ھونەرمەندەکان
پۆل:وێنەکێشەکانی ووسی
پۆل:بوزییە ھونەرمەندەکان
پۆل:ژنە چینییە وێنەکێشەکان
پزیشکیی جەرگ

وێنۆک|وێنەی فلۆرۆسکۆپی مەجرای سەفرا

**پزیشکیی جەرگ** یان **ھیپاتۆلۆژی** (بە ئینگڵیزی: Hepatology) لقێکی پزیشکییە کە لە جەرگ و توورەکەی زەراو، و مەجرای سەفرا و پەنکریاس و چارەسەری نەخۆشییەکانیان دەخوێنێت. ھەرچەندە بەشێوەیەکی نەریتی بە پسپۆڕیی لە بواری گەدەناسیدا دادەنرێت، بەڵام ئەم بوارە بووەتە تایبەتمەندییەکی جیا بەھۆی پێشکەوتنی خێرا لە ھەندێک وڵات.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ڕشتەکانی پزیشکی
پۆل:تایبەتمەندەکانی بواری نەشتەرگەری
پۆل:گەدەڕیخۆڵەناسی
فێرکاریی پزیشکی

وێنۆک|خوێندکاری پزیشکی لەکاتی کارکردن لە تاقیگە
**فێرکاریی پزیشکی** یان **پەروەردەی پزیشکی** لە ڕووی ئەکادیمییەوە ئاماژە بە دیسپلینێک دەکات کە بنەماکانی فێربوون و پەروەردە لە پزیشکیدا تاقی دەکاتەوە. ناوچە سەرەکییەکانی خوێندنی پزیشکی بریتین لە خولی خوێندنی پزیشکیی گشتی و کۆرسەکانی یاریدەدەری. پەروەردەی پزیشکی بە پشت بەستن بە تیۆرەکانی فێربوون چارەسەر و نزیکبوونەوە لە پرۆسەی خوێندنی پزیشکی پێشکەش دەکات. ئەم بوارە لە چەند زانکۆیەکی پزیشکی لە ئاستی ماستەر و دکتۆرا دەوترێتەوە. ھەروەھا وەک فێربوونی دوور (سەر ھێڵ) لە ئاستی ماستەر پێشکەش دەکرێت. کۆنفرانسی خوێندنی پزیشکی ساڵانە لە یەکێک لە زانکۆ پزیشکییەکانی وڵاتەکان بەڕێوەدەچێت.

ئەو بابەتانەی لەم بوارەدا گفتوگۆیان لەسەر کراوە بریتین لە:
* خوێندنی تیۆرەکانی فێربوون و شێوازی فێرکردنی جیاواز
* باشترین سیستەمی پەروەردەیی بۆ فێربوونی چەمکە تەندروستی و پزیشکییەکان (لەڕووی کات و خولی لۆژیکییەوە)
* جۆرەکانی ھەڵسەنگاندن
* چۆنییەتی وەرگرتنی قوتابیان لەپزیشکدا
* پەروەردەی پزیشکی لەسەر بنەمای وێب

## پەیوەندی نێوان تیۆرییەکانی فێربوون و پەروەردەی پزیشکی
### ڕەفتارگەری
پشت بەستن بە ڕێبازی ڕەوشتپەرستی و دابینکردنی ئامانجی پەروەردەیی و دەربڕینی بە وردی و بە شێوەیەکی بەرچاو یەکێکە لە ئەرکە بنەڕەتییەکانی ڕۆشنبیر. ئامانجەکان پێویستە بە وردی لەسەر بنەمای چوار پێوەر دەستنیشان بکرێن: ١ - بینەر ٢ - کرداری ڕەفتاری ٣ مەرج و مەرجەکانی ھەڵسووکەوت ٤ - پێوەری ڕاست یان ھەڵە

پەروەردەی لەسەر بنەمای لێھاتوویی (Competency-based education) بنەمای پەروەردەیی لێھاتوویییە. لەم جۆرە فێربوونەدا، جەختکردنەوەی سەرەکی لەسەر دەرەنجامەکانی فێربوونە (Learning outcomes) کە پێویستە بە وردی پێش پرۆسەی فێربوون پێناسە بکرێن.

### تیۆرییەکانی فێربوونی مەعریفی (Cognitive learning theories)
## بەرنامەی ڕاھێنانی چوونەژوورەوەی پزیشکی
[وێنۆک|قوتابخانەی پزیشکی لە [براتیسلاڤا، سلۆڤاکیا]]
کۆرسەکان لە قۆناغی سێھەمی قوتابخانەی پزیشکیدان. لە ھەندێک لە زانکۆکاندا، خولەکان بڕوانامەی پێش بەکالۆریۆسن (بەزۆری ئەورووپا، ئاسیا، ئەمریکای باشوور و ئۆقیانووسیا)یان لە ئاستی دەرچوون (بەزۆری لە ئوسترالیا، ئەمریکای باکوور).

## گۆڤارە زانستییەکانی پەروەردەی پزیشکی
*گۆڤاری نێودەوڵەتی پەروەردەی پزیشکی

## پرسیاری پەیوەندیدار
* قوتابخانەی پزیشکی
* پزیشک
* پزیشکی
* زانکۆی زانستە پزیشکیەکان

## سەرچاوەکان

* فێرکاریی پزیشکی لە ویکیپدیای ئینگڵیزی

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ڕشتەکانی پزیشکی
پۆل:فێرکاریی پزیشکی
شێرپەنجەناسی

**شێرپەنجەناسی** یان **ئۆنکۆلۆجی** (بە ئینگڵیزی: Oncology) لقێکی پزیشکییە کەوا مامەڵە لەگەڵ ڕێگەگرتن، دەستنیشانکردن، و چارەسەرکردنی شێرپەنجە دەکات. لە دوو وشەی یۆنانی پێکھاتووە: ئۆنکوس (ὄ̤ὄκοᾐ) واتە بە کۆمەڵ و درێژکراوەی لۆگی (ὄοοοα) واتە ناسینەوە.
ئۆنکۆلۆجی لقێکە لە دەرمانی پزیشکی کە شێرپەنجە و تومۆر دەخوێنێت. پسپۆڕێک لەم بوارەدا پێی دەوترێت شێرپەنجەناس یان ئەنکۆلۆجیست. لەنێوان خەڵکدا پێی دەوترێت دکتۆری شێرپەنجە.
ئۆنکۆلۆجی مامەڵە دەکات لەگەڵ:
* دەستنیشانکردنی ھەر جۆرە شێرپەنجەیەک لە کەسێکدا بە پێوانەکردنی بایومارکەر و نموونە و وێنەگرتن و پشکنینی ڕادیۆسۆتوپ
* چارەسەر (لەوانە نەشتەرگەری، کیمیا دەرمانی، ڕادیۆتراپی و ھەر ڕێکارێکی تری پزیشکی)
* بەدواداچوونی دۆخی نەخۆشانی شێرپەنجە دوای چارەسەرکردن (پشکنین و دۆزینەوەی پزیشکی، تاقیکردنەوە، سی تی سکەن و وێنەگرتن بە ئێم ئاڕ ئای)

## سەرچاوەکان

* شێرپەنجەناسی لە ویکیپدیای ئینگڵیزی

## بەستەرە دەرەکییەکان

* شێرپەنجەناسی National Cancer Institute

پۆل:ڕشتەکانی پزیشکی
پۆل:تایبەتمەندەکانی بواری نەشتەرگەری
پۆل:شێرپەنجە
پۆل:پسپۆڕییە پزیشکییەکان
نەشتەرگەری ژنان و منداڵبوون

وێنۆک|مانۆڕەکانی لیۆپۆلد
**نەشتەرگەری ژنان و منداڵبوون** (بە ئینگڵیزی: Obstetrics and gynaecology) لقێکی پزیشکییە کە مامەڵە لەگەڵ نەخۆشییەکانی پەیوەندیدار بە سیستەمی زاوزێی ژنان و چاودێری دایکانی دووگیان و منداڵبوون دەکات. ئەمڕۆ نەشتەرگەری ژنان یەکێکە لەو دیسپلینە پزیشکییە تایبەتمەندانەی کە پزیشکە ئارەزوومەندەکان لە ماوەی چوار ساڵدا تێدەپەڕن. ژنان پێویستیان بە چاودێری تایبەتی ھەیە بەھۆی ئەو گۆڕانکاریانەی کە لە ژیانیاندا دروست دەبێت. پسپۆڕ و پزیشکی نەشتەرگەری ژنان ئاسانکاری بۆ نەخۆشەکان دابین دەکەن.

## مێژوو
نەشتەرگەری ئەمریکی جەی ماریۆن سیمس (١٨١٣–١٨٨٣) بە باوکی پزیشکی ژنناسی نوێ دادەنرێت.

## مەنھەجی خوێندن
بواری خوێندن حاڵەتەکانی نەشتەرگەری و نا نەشتەرگەری لەخۆ دەگرێت. بابەتەکانی ئەم بوارە پەیوەستە بە سێ ماوەی پێش تەمەنی منداڵبوون و سەردەمی بەپیتایی و سەردەمی دوای منداڵبوون لەزگوەستان لە ئێستادا ئەم بوارە لە خولی چوار ساڵەی ئێران پێشکەش دەکرێت عادەتەن دەرچووانی ئەم بوارەش شارەزایی مامانیان ھەیە.

## نەخۆشییە سەرەکییەکان
نەخۆشییە باوەکان و ئەو حاڵەتانەی کە پەیوەندی بە پزیشکی منداڵبونەوە ھەیە بریتین لە:
* شێرپەنجەی زاوزێ لە ژندا
* ناتەواوی میز لە ژندا (تێکەڵبوون بە ئۆورۆلۆجی)
* منداڵبوون
* نەزۆکی
* ھەوکردنی ئامێری زاوزێ لە ژندا
* ئەمنۆرە (amenorrhea) و دیسمێنۆرە *نەشتەرگەری جوانکاریی ڤاجیناڵ

## پرسەکانی ھاوپیشەکان
* دەرمانی پیاوان
* ئۆرۆلۆژی

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* نەشتەرگەری ژنان و منداڵبوون لە ویکیپدیای ئینگڵیزی

پۆل:ڕشتەکانی پزیشکی
پۆل:تایبەتمەندەکانی بواری نەشتەرگەری
پۆل:پزیشکیی ژنان
پۆل:پزیشکیی زان
پزیشکیی ھەرسکردن

**پزیشکیی ھەرسکردن** یان **گاسترۆنتەرۆلۆجی** (بە ئینگڵیزی: Gastroenterology) لقێکە لە زانستی پزیشکی کە لە ئامێری گاستۆنی مرۆڤ یان کۆئەندامی ھەرسی مرۆڤ دەخوێنێت. وشەی ھەرسکردن لەڕوانگەی ئیتیمۆلۆژی وشەناسییەوە لەسێ بەشی پێکھاتووە: وشەی یۆنانی گاسترۆس واتە گەدە، ئەنترۆن واتە ڕیخۆڵە و لۆگۆ واتە عەقڵ و فیکر.

## سەرچاوەکان

* پزیشکیی ھەرسکردن لە ویکیپدیای ئینگڵیزی

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ڕشتەکانی پزیشکی
پۆل:تایبەتمەندەکانی بواری نەشتەرگەری
پۆل:گەدەڕیخۆڵەناسی
عەبدولغەفوور بریشنا

**عەبدول غەفور بریشنا** (بە پەشتۆ :عبدالغفور بريښنا) (لەدایکبووی ١٠ی نیسانی ١٩٠٧ بۆ ٤ی کانوونی دووەمی ١٩٧٤) وێنەکێش، ئاوازدانەر، شاعیر، دەرھێنەری فیلم و بەڕەگەز ئەفغانی بوو، وەک یەکێک لە وێنە کێشە نایابەکانی وڵاتەکە ناسرابوو، ھەروەھا بەشداری ھەیە لە داڕشتنی ئاوازی پێشووی ئەفغانستان کە لە دەیەی ١٩٧٠ بەکارھاتووە

## پێشانگا
کارەکانی بریشنا لە ھەموو جیھان نیشاندرا وەک تەھران (١٩٥٣، ١٩٦٦) دەلھی (١٩٥٤، ١٩٧٤) قاھیرە (١٩٥٦) شاری نیویۆرک (١٩٥٧)  مۆسکۆ (١٩٦٥، ١٩٧٣) پێکینگ (١٩٦٧)، سۆفیا (١٩٦٧)، کان (١٩٧١)
پەڕگە:Coronation of Ahmad Shah Durrani in 1747 by Breshna.jpg|وێنەی ئەعمەد شاھ درانی، کە وەک باوکی دامەزرێنەری ئەفغانستان ناسراوە (باوکی نیشتمان) (١٩٢٨)
پەڕگە:The Char-Chatta Bazaar of Kabul.jpg|چار چەتا بازاری کابول (1932)
پەڕگە:Flowers by Breshna.jpg|گوڵەکان (١٩٥٣)


## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:نیشانی فەرماندە سوارچاکە ناوازەکانی کۆماری فیدڕالی ئەڵمانیا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٧
پۆل:مردووانی ١٩٧٤
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە ئەفغانستان
پۆل:نووسەرانی سرودی نەتەوەیی
زارا محەممەدی

**زارا محەممەدی** یان **زەھرا محەممەدی** (لەدایکبووی ١٩٩٠ لە دێولان) چالاکی فەرھەنگی و مامۆستای زمانی کوردییە. ئەو وەکوو یەکێک لە ١٠٠ ژنی کاریگەر لە ساڵی ٢٠٢٢، لەلایەن بی بی سییەوە دەستنیشان کرا. زارا محەممەدی بەھۆی فێرکردنی زمانی دایکی بە خەڵک، سزای پێنج ساڵ گرتنی لە بەندیخانەی ژنانی سنەی بەسەردا سەپێنرا کە دوای دوو ساڵ ئازاد کرا. دادگای شۆڕشی سنە زارای بە تێکدانی ئاسایشی نیشتمانیی ئێران لە ڕێگەی دروستکردنی گرووپ و دەستەی تۆمەتبار کرد. ھەروەھا ئەو ئەندامی بەڕێوەبەریی ئەنجومەنی فەرھەنگی-کۆمەڵایەتیی نۆژینە.

## ژیاننامە
زارا محەممەدی لە ساڵی ١٩٩٠ لە گوندی سەراوڵە، دێولان، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لەدایکبووە. ئەو ماستەری جوگرافیای سیاسی لە زانکۆی سنە وەرگرت و زیاتر لە ١٠ ساڵان لە سنە و گوندەکانی دەوروبەر زمانی کوردی فێری خەڵک کردووە. زارا ژیانی ھاوژینی لەگەڵ سەیوان ئیبراھیمی پێکھێنا کە ئەویش ئەندامی ئەنجومەنی نۆژینە.

## گرتن و ئازادکردن
### گرتن
زارا بە یەکەم جار لە ئایاری ٢٠١٩ دەستبەسەر کرا کە بە دانانی بارمتە بە شێوەی کاتی ھەتا ڕاگەیاندنی ئاکامی کۆتاییی دۆسیەکەی ئازاد کرا. دواتر لە ساڵی ٢٠٢٠ لەلایەن لقی یەکەمی دادگای شۆڕشی سنەوە بە سەرۆکایەتیی دادوەر سەعیدی بە تۆمەتی پێکھێنانی گرووپ و دەستە دژی ئاسایشی نیشتمانیی ئێران، سزای ١٠ ساڵ بەندکرانی بەسەردا سەپابوو. دەرچوونی سزای ١٠ ساڵ بەندکران بە تۆمەتی پێکھێنانی گرووپ لە کاتێکدایە کە زارا محەممەدی تەنیا ئەندامی ئەنجومەنی نۆژین بووە و دادگا ئەو ئەنجومەنەی لە ھەموو تۆمەتەکان بێ بەری کردبوو. ئەم سزایە لە ھەمان ساڵدا لەلایەن لقی چوارەمی دادگای پێداچوونەوەی پارێزگای سنە بە سەرۆکایەتیی دادوەر مستەفا تەیاری بۆ ٥ سال بەندکران کەم کرایەوە.

### ئازادکردن
پاش شەش مانگ لە زیندانیکردنی لە ناوەندی چاکسازی و پەروەردەی شاری سنە، ڕۆژی یەکشەمەی ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ بەھۆی نەخۆشکەوتنی باوکی مۆڵەتی ١٠ ڕۆژ ھاتنە دەرەوەی پێ درا بە مەبەستی چاوپێکەوتنی باوکی، بەسود وەرگرتن لە مافی وەرگرتنی مۆڵەت.

لە ١٠ی شوباتی ٢٠٢٣، زارا لە پەڕەی فەرمیی خۆی لە ئینستاگرام گرتەیەکی ڤیدیۆییی بڵاوکردەوە و ڕای گەیاند  لە کۆتاییی گرتەکەدا بە دوو کۆپلە لە دیوانی قانع کۆتاییی بە گرتەکە ھێنا.

لەگەڵ ئەوەی زارا سزای پێنج ساڵ زیندانیی بەسەردا سەپێندرابوو، دوای ساڵ و مانگێک ئازاد کرا، کە ھەفتەیەک بەر لە ئازادکردنەکە، ڕێبەری باڵای ئێران، عەلی خامنەیی فەرمانی لێبووردنی بۆ ھەزاران کەسی خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران دەرکرد.

## خەڵاتەکان
٢٠٢٣: یەکەمین خەڵاتی جەماڵ نەبەز

## سەرچاوەکان

پۆل:خەڵکی دێولان
پۆل:زیندووان
پۆل:ژنانی کورد
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠
پۆل:مامۆستایانی کورد
پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی
پۆل:ژنە کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پەیکەری پێشمەرگە

**پەیکەری پێشمەرگە** پەیکەری پێشمەرگەیەکی چەکدار لە کەرکووکە کە ئاڵای عێراقی بەشێوەیەکی زۆرەملێ دراوەتە دەستی. بوونی پەیکەری پێشمەرگە لەشاری کەرکووک بەڵگە و دەرخەری ئەوەیە کە شاری کەرکووک لە ئێستا و ڕابردوودا هەردەم شارێکی کوردستانی و شاری کوردی بووە لەدوای داگیرکردنی شاری موسڵ لەلایەن داعشەوە بەهەمان شێوە سوپای عێراقی لە ناوچە جێناکۆکەکان بەشێوەیەکی فراوان کشایەوە و خەڵکەکەی بەتەنها بۆ داعش بەجێهێشت بەڵام دەستبەجێ هێزە کوردییەکان و هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان گەیشتنە کەرکووک و ناوچە جێناکۆکەکان و سینگیان کردە قەڵغان بۆ گەلەکەیان داستانێکی مێژوویان تۆمارکرد دژی داعش و چەندین زەبری کوشندەیان لە داعشدا لەهەمان کاتدا هێزە کوردییەکان و پێشمەرگە گیانیان بەخشی لەپێناو گەلەکەیان ، لە کاتی سازکردنییەوە ھەتا شەڕی کەرکووک پەیکەرەکە ئاڵای کوردستانی پێ بوو بەڵام دوای شانزەی ئۆکتۆبەر و داگیرکردنی شاری کەرکووک لەلایەن هێزە عێراقی و میلیشیاکانی سەر بە ئێران ، ئاڵای کوردستان لادرا و ئاڵای عێراق کرایە جێگای.

پەیکەرەکە بەرزی 23 مەترە و بنکەکەی 10 مەترە و سێ مەتریش قوڵە و ھەروەھا زیاتر لە ٧٠ ملیۆن دیناری بۆ سازکردنەکەی ویستووە. کەرەسەکانی ئاسن، چیمەنتۆ و فایبەرگەلاس تێیدا بەکارھاتووە و ماوەی کارکردنی دوو ساڵی خایاندووە، لە ٢٨ی تەممووز ٢٠١٥ ھەتا ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٧. بەردی بناغەی لەلایەن کەسایەتیی شاری کەرکووک، ڕەمەزان حاجی ڕەشید داندرا و لەلایەن پەیکەرساز مان دەلۆ و گرووپەکەیەوە دروست کراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەرکووک
ناوچەی ئۆرۆمیا

**ناوچەی ئۆرۆمیا** یەکێکە لە ویلایەتەکانی ئیتیۆپیا، و پایتەختی شاری ئەدیس ئەبابا، 

ڕێژەی دانیشتووانی بە نزیکەیی دەگاتە ٣٥ ملیۆن کەس، و ئەمەش دەیکاتە گەورەترین ویلایەت لەڕووی دانیشتووانەوە لە ئێستادا ویلایەتەکە ٢١ ناوچەی کارگێڕی ھەیە.

## سەرچاوەکان


پۆل:پارێزگاکانی ئیتیۆپیا
مالوجە

**مالوجە** شارەدێیەکە، کەوتووەتە گوندەواری مالوجە، ناوچەی دڵوەران، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
ئەم شارەدێیە ناوەندی گوندەواری مالوجەیە.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**مالوجە** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی قزڵجەکەند. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ شارەدێی دڵوەران.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی قەتارقۆیی. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی باوەگوڕگوڕ.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارەدێیە (٤٫١٦٤)کەس و (١،٢٤٥)خێزان بووە.
* دانیشتووانی شارەدێکە لە ئازەرییەکان پێکھاتووە.
* بە ئازەری دەدوێن. 

## ئایین
* ئایینی خەڵکی ئەم شارەدێیە ئیسلام (شیعە)یە.

## بەروبوومی کشتوکاڵ
ھەبوونی زەوی کشتوکاڵی بەراو و دێمی بەپیت و بوونی ئاوی زۆری سەرزەوی و ژێر زەوی و ئاوھەوای کوێستانی و دابارینی بارانی گونجاو ساڵانە، ئەمانە ھەمووی ھۆکارن بۆ ئەوەی کە بەرووبوومێکی باش بەرھەم بێت لە گەنم و جۆ و نۆک و نیسک و ماش و پەتاتە و تووتن و ھتد لەم شارەدێیەدا.

ھەروەھا کەشوھەوای گونجاوی ئەم شارەدێیە وەھایە کە دەست بدات بۆ رەز و باخ کە لە باخەکانی سێو و ھەرمێ و قەیسی و گێلاس و ھەڵوژە و قۆخ و ...ھتد. وەچەندەھا دارو درەختی خۆڕسکی بەردار و بێبەر لە ناوچەکەدا ھەیە.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی قوروە
قوروە
قوروە
پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شارەکانی پارێزگای کوردستان
وێھەج

**وێھەج** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەور، ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
ئەم گوندە ناوەندی گوندەواری بەورە.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**وێھەج** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ شارەدێی قوروە. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی ئاسەفاوا.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی سەنگیناوا. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی ھوریە.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٧٧٧)کەس و (٢٣٧)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە کوردن.
* بە کوردی شێوەزاری کولیایی) دەدوێن. 

## ئایین
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (شێعه)یە.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی قوروە
قوروە
قوروە
پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
قاسم جۆمارت تۆکایێڤ

**قاسم جۆمارت کێمێلۆڤیچ تۆکایێڤ** (، ؛ لەدایکبووی ١٧ی ئایاری ١٩٥٣) سیاسەتوانێکی کازاخ و سەرۆک کۆماری کازاخستانە کە لە ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٩ەوە ئەو پۆستەی پێیە. ئەو لە ٢٠ی ئازاری ٢٠١٩ بەھۆی دەست لەکار کێشانەوەی نوورسوڵتان نەزەربایێڤ کە ٢٩ ساڵان سەرۆک کۆمار بوو، وەک بەڕێوەبەری سەرۆکایەتی کۆمار داندرا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی کازاخستان
پۆل:سەرۆک وەزیرانی کازاخستان
ئەپلاند

وێنۆک
**ئەپلاند** پارێزگاییەکی مێژووییە لە ڕۆژھەڵاتی کەناری سوێد، دەکەوێتە باکووری ستۆکھۆڵم (پایتەختی سوێد)، ھاوسنوورە لەگەڵ سۆدێرمانلاند، ڤاستمانلاند، گاستریکلاند، ھەروەھا ھەروەھا بەستراوەتەوە بە دەریاچەی مالارێن و دەریای باڵتیک

## بەستەرە دەرەکییەکان

* ئەپ لاند وێبگەی گەشتیاری
* ئەپ لاند زانیاری لەسەر گەشتیاری ناوچەکە

پۆل:ئەپلاند
پۆل:پارێزگاکانی سوێد
ژان باپتیس مۆنۆیر

**ژان باپتیس مۆنۆیر** (لەدایکبووی ١٢ی کانوونی دووەمی ١٦٣٦ بۆ ٢٠ی شووباتی ١٦٩٩) ھونەرمەندێکی فەڕەنسی-فلێمێشی بوو کە تایبەتمەند بوو لە کێشانی جۆرەکانی گووڵ، بۆ وێنەکێشان بە کارگەی گۆبڵێنس و بۆوڤێی پێویست بوو، کە لەوێدا وێنەی میوە و گووڵەکانی دەکێیشا.  

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:بەشی ژیاننامە
پۆل:لەدایکبووانی ١٦٣٦
پۆل:مردووانی ١٦٩٩
ئێریکی سەرکەوتوو

**ئێریکی سەرکەوتوو** فەرمانڕەواییەکی سوێدی بوو لە دەوروبەری سالی ٩٧٠، ئەگەرچی پێش ئەویش فەرمانڕەوای سوێدی تر ھەبوون، بەڵام لەڕووی سەرکەوتن و سەربەخۆییەوە یەکەم فەرمانڕەوا بوو بەسەرکەوتوویی ماوەکەی خۆی بەڕێ بکات، پێرست و زنجیرەی فەرمانڕەواکانی تر لەدوای ئەوەوە دێن.

شوێنی فەرمانڕەوایی پاشا ئێریک دەکەوتە ئەپلاند و پارێزگاکانی ھاوسێی

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٩٤٠
پۆل:مردووانی دەیەی ٩٩٠
پۆل:بەشی ژیاننامە
خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی کازاخستان

**خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی کازاخستان** لە ٢ی کانوونی دووەم لەدوای زۆربوونی لەناکاوی بەھای گاز دەستپێکرا. خۆپیشاندانەکان سەرەتا لە شاری پڕنەوتی ژاناوۆزێن دەستیپێکرد، بەڵام بەھۆی زۆربوونی ناڕەزایی لە دەوڵەت و چەسپاندنی نرخەکان بە زووترین کات گەیشتە شارەکانی دیکەی وڵات، بەتایبەت گەورەشاری ئالماتی.

سەرۆک کۆماری کازاخستان، قاسم جۆمارت تۆکایێڤ خۆپیشاندەرانی وەکوو «تیرۆریست» ناساند و دەسەڵاتی دایە ھێزە ئەمنیییەکانی کازاخستان کە بەبێ ھۆشداری تەقە بکەن.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:٢٠٢٢ لە کازاخستان
پۆل:خۆپیشاندانە بەردەوامەکان
خولی پێنجەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق

**خولی پێنجەمی پەرلەمانی عێراق** یەکێکە لە خولەکانی پەرلەمانی عێراق، لەدوای بەڕێوەچوونی ھەڵبژاردنی پێشوەختە و پەسەندکردنی ئەنجامی ھەڵبژاردنەکان لەلایەن دادگای فیدڕاڵی عێراق، ڕۆژی یەک شەمە ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ یەکەم دانیشتنی ئەم خولە بە بەژداری سەرجەم کووتلە و ٣٢٥ لە کاندیدە سەرکەوتووەکان دەستی پێکرد. دوای ئەوەی سەرجەم لایەنەکان لەسەر سێ سەرۆکایەتیەکەی عێراق ڕێککەوتن. لە یەکەمین کۆبوونەوەدا، مەحموود مەشهەدانی کە سەر بە هاوپەیمانی عەزمە و بەتەمەنترین پەرلەمانتارە، سەرۆکایەتیی یەکەمین کۆبوونەوەی پەرلەمانی کرد. پەرلەمانتاران سوێندی یاساییان خوێندەوە. لە سەرتای یەکەم دانیشتنی ئەم خولە گرژی و ئاڵۆزی لە نێوان پەرلەمانتارانی فراکسۆنی سەدر و فراکسۆنی چوارچێوەی ھاوئاھەگی دروست بوو، کە بەو ھۆیە کارەکانی پەرلەمان ڕاگیرا، ھەر لەو گرژی و ئاڵۆزییە مەحموود مەشھەدانی دۆخی تەندروستی تێکدەچێت و ڕەوانەی نەخۆشخانە دەکرێت، پاشان خالید دراجی وەک دووەم پەرلەمانتاری بەتەمەن سەرۆکایەتی کۆبوونەوەکەی بەڕێوەبرا و پڕۆسەی ھەڵبژاردنی سەرۆکی پەرلەمان بەشێوەی دەنگدانی نھێنی دەستی پێکرد. لە ئەنجەمدا محەممەد حەلبووسی بۆ دووەمین جار وەک سەرۆکی پەرلەمانی عێراق ھەڵبژێردرایەوە..پاشان دەنگدانی نھێنی بۆ ھەڵبژاردنی جێگری یەکەم و ووووەمی سەرۆکی ئەنجوومەنی پەرلەمان دەستی پێکرد، حاکم زاملی لە فیراکسیۆنی سەدر  بە ١٨٣ دەنگ بوو بەجێگری یەکەم  و شاخەوان عەبدوڵڵا لە فیراکسیۆنی پارتی بە ١٨٠ دەنگ بە جێگری دووەم ھەڵبژێردران.

## سەرچاوەکان
گەلەگورگ

***گەلەگورگ*** (بە لاتین: Gele gurg) یەکەم فیلمی درامیی کوردییە، لە دەرھێنانی تەیفوور بەتحایی، کە لە ئەلمائاتای کازاخستان و لە چوارچێوەی کۆمەڵەی سینەماکارانی کورد بەرھەم ھاتووە و ساڵی ١٩٩٠ کارکردن لەسەری تەواو بووە؛ بیرۆکە و نێوی فیلمەکە لە چیرۆکی گەلەگورگی حسێن عارف وەرگیراوە، ھەڵبەت دەستکارییەکی زۆریشی تێدا کراوە. لە فیلمەکەدا دەنگی ڕۆڵی ڕووناک، مەرزیە فەریقییە و ئەو ئەرکی دووبڵاژەکەی لە ئەستۆ بووە.

## چیرۆک
ژن و پیاوێک لەگەڵ دوو کچەکەیان لە ناوچەیەکی چۆڵکراودا دەژین و لە ھەوڵی ئەوەدان خۆیان لەو چۆڵەوانییە ڕزگار بکەن؛ لە شەوێکی ساردی زستان، لەناو بەفر و بۆراندا گەلەگورگ گەمارۆی ماڵەکەیان دەدەن و ھێرش دەکەنە سەریان..

## ڕۆڵەکان
* دارا: مەھدی ئومێد
* ڕووناک: ئانا سامۆخینا
* دڵنیا: زارینا فلیت
* سەیران:ساشا سامۆخینا

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە کوردییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی
پۆل:تەیفوور بەتحایی
شیما (میێ)

**شیما** ((志摩市,شیما-شی) شارێکە لە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ٣١ی تەمموزی ٢٠٢١وە، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە دەگاتە ٤٧٧٧٤ کەس ڕووبەری شارەکە دەگاتە ١٧٩.٦٧ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

*  
* 

پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ
ئۆواسێ

**ئۆواسێ** ((尾鷲市, ئۆواسێ -شی) شارێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی ئابی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە ١٦،٩١٠ کەسە  کۆی گشتی ڕووبەری شارەکە ١٩٢.٧١ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە.

## سەرچاوەکان


پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ
ماتسوساکا

**ماتسوساکا** (松阪市, ماتسوساکا-شی) شارێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی ئابی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە ١٥٧،٢٣٥ دەخەملێنرێت کۆی گشتی ڕووبەری شارەکە بە  623.64 کیلۆمەتر چوارگۆشە دەخەمڵێنرێت.

## سەرچاوەکان


پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ
تسو (میێ)

**تسو** (津市, تسو-شی) شارێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ٣١ی تەمموزی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ٢٧٤،٨٧٩ دەخەملێنرێت، کۆی گشتی ڕووبەری شارەکە دەگاتە ٧١١،١١ کیلۆمەتر چوارگۆشە

## سەرچاوەکان


پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ
تازاوای سەر ھوریە

**تازاوای سەر ھوریە** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەور، ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**تازاوای سەر ھوریە** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی شانەوەرە. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی دەرەوەزم.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی ئاسەفاوا. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی قەڵایلان.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٨)کەس و (١١)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە کوردن.
* بە کوردی شێوەزاری سۆرانی) دەدوێن. 

## ئایین
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (سوننە)یە.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی قوروە
قوروە
قوروە
پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
حەیدەر عەلیێڤ

**حەیدەر عەلیڕەزا ئۆغڵوو عەلیێڤ** (، ؛ ١٠ی ئایاری ١٩٢٣ – ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٣) سیاسەتوانێکی سۆڤیەت و ئازەربایجانی بوو، کە وەکوو سێیەمین سەرۆک کۆماری ئازەربایجان لە تشرینی یەکەمی ١٩٩٣ ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣ خزمەتی کرد.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وێبگەی فەرمی

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣
پۆل:مردووانی ٢٠٠٣
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ئازەربایجان
پۆل:کەسانی خەڵکی نەخچیڤان
پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین
کوانا (میێ)

**کوانا** (桑名市,کوانا-شی) شارێکە کەوتۆتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ٣١ی ئازاری ٢٠٢١ ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە دەگاتە ١٤١٠٤٥ کۆی گشتی ڕووبەری شارەکە دەکاتە ١٣٦،٦٨ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

## سەرچاوەکان


پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ
یۆکایچی

**یۆکایچی** (四日市市,، یۆکایچی-شی) شارێکە دەکەوێتە پارێزگایی میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی ئابی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتوانی شارەکە دەگاتە ٣١٠،٢٥٩ کۆی گشتی ڕووبەری شارەکە دەکاتە ٢٠٦،٤٤ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

*  
* زانیاری لەسەر شارەکە 
* Hiroshige prints of the Tokaido - Station 44 Yokkaichi 
* 

پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ
سزوکا (میێ)

**سزوکا** (鈴鹿市, سزوکا-شی) شارێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ٣١ی تەمموزی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە دەگاتە ١٩٧،٩٧٧ ڕووبەری گشتی شارەکە دەگاتە ١٩٤،٤٦ کیلۆمەتر چوارگۆشە

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

*  

پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ
ناباری (میێ)

**ناباری** (名張市, ناباری-شی) شارێکە دەکەوێتە ناوەڕاستی پارێزگای میێ، لە ژاپۆن، ھاوسنوورە لەگەل پارێزگای نارا بەرەو ڕۆژاوا، لەوەتەی ١ی ئەیلوولی ٢٠٢١وە، ڕیژەی دانیشتووانی شارەکە بە ٧٧،٠٢٢ دەخەملێنرێت، کۆی گشتی ڕووبەری شارەکە دەکاتە ٣٤،٦٥٨

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

*  
* وێبگەی فەرمی 

پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ
ئیگا (میێ)

**ئیگا** (伊賀市, ئیگا-شی) شارێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ٣١ی ئابی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی ٨٨،٨٩٥ دەخەملێنرێت کۆی گشتی ڕووبەری شارەکە دەکاتە ٥٥٨،٢٣

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

*  
* 
* 

پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ
کامێیاما (میێ)

**کامێیاما** (亀山市, کامێیاما-شی)  شارێکە دەکەوێتە باکوری پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی ئابی ٢٠٢١ ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ٤٩،٤٥٧ دەخەملێنرێت، ڕووبەری گشتی شارەکە ١٩٠.٩١ خەملێنراوە.

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* وێبگەی فەرمی 

پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ
عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی

**عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی** (لەدایکبووی ١٩٤١ لە مەھاباد - ١٨ی ئازاری ٢٠٢٥ لە کۆلن، ئەڵمانیا) ھەروەھا ناسراو بە **حاجی ئەحمەدی** سەرکردەیەکی کورد بوو. ئەو سکرتێری پارتی ژیانی ئازادی کوردستان بوو، پارتێک کە لە دژی کۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ کونفیدرالیزمی دیمۆکراتیک و ھەرێمێکی خۆبەڕێوەبەر لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان شەڕ دەکات. ئەو بە شارۆمەندی ئەڵمانی لە شاری کۆلن، سەرکردایەتیی پژاکی لەسەر ئەستۆ بوو.

ئەو لە ھاوینی ٢٠٠٧دا سەردانی واشینگتنی کرد، گەرچی حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان گوتی لەگەڵ ھیچ دەسەڵاتدارێکی ئەو وڵاتە کۆبوونەوەی نەبووە.

لە ئازاری ٢٠١٠، حاجی ئەحمەدی لە شوێنی نیشتەجێبوونی لە ئەڵمانیا لەلایەن ھێزەکانی ئەڵمانییەوە دەستبەسەر کرا، بەڵام لەدوای ماوەیەکی کورت ئازاد کرا. حکوومەتی ئەڵمانیا ھیچ زانیارییەکی لەبارەی دەستبەسەرکردن یان ئازادکردنی بڵاو نەکردەوە. پێش ئازادکردنی، حکوومەتی ئێران لە ئەڵمانیای ویستبوو کە حاجی ئەحمەدی ڕادەستی ئێران بکات، بەڵام ئەڵمانیا بەھۆی ئەوەی کە حاجی ئەحمەدی شارۆمەندی ئەڵمانیایە ئەو داواکارییەی ڕەتکردەوە.

عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٥ لە شاری کۆلن لە ئەڵمانیا کۆچی دوایی کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١
پۆل:مردووانی ٢٠٢٥
پۆل:خەڵکی مەھاباد
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:پارتی ژیانی ئازادی کوردستان
پۆل:سیاسییەکانی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان
پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان
پۆل:ئەڵمانییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد
پۆل:پەنابەرە ئێرانییەکان لە ئەڵمانیا
موشیراوا

**موشیراوا** یان **موشیراوای ئوریە** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەور، ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**موشیراوا** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی شانەوەرە. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی ھوریە.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ شارۆچکەی قوروە. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی تازاوای خەلیلاوا.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٣٩)کەس و (٣٦)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە کوردن.
* بە کوردی شێوەزاری سۆرانی) دەدوێن. 

## ئایین
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (سوننە)یە.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی قوروە
قوروە
قوروە
پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئەنتوان مۆنۆیر

**ئەنتوان مۆنۆیر** (لەدایکبووی ١٦٧٠ بۆ ١٧٤٧) وێنەکێشێکی فەرەنسی بوو

## ژیاننامە
لە پاریس لەدایکبووە ھەروەھا کوڕی ھونەرمەند ژۆن باپتیس مۆنۆیرە وە مامۆستای ھونەرمەند ئەندین دێ کلێمۆنت بوو

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٦٧٠
پۆل:مردووانی ١٧٤٧
پۆل:وێنەکێشە فەڕەنسییەکان
پۆل:ھونەرمەندانی پاریس
تۆبا (میێ)

**تۆبا** (鳥羽市، تۆبا-شی) شارێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ٣١ی تەمموزی ٢٠٢١ ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە ١٧،٧٤١، کۆی گشتی ڕووبەری شارەکە ١٠٧،٣٤ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە.

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* وێبگەی فەرمی  (بە ژاپۆنی)
* وێبگەی فەرمی (گەشتیاری) (بە ژاپۆنی)
* A Day Tripper's Guide to Ise and Toba *Japanzine* by Zack Davisson

پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ
کومانۆ (میێ)

**کومانۆ** (熊野市, کومانۆ-شی) شارێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی تەمموزی ٢٠٢١، ڕیژەی دانیشتووانی شارەکە دەگاتە ١٦،٢٣٢، کۆی گشتی ڕووبەری شارەکە دەگاتە ٣٧٣،٣٥ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 
*  

پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ
کۆمۆنۆ (میێ)

**کۆمۆنۆ** (菰野町, کۆمۆنۆ-چۆ) شارۆچکەیەکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی ئەیلوولی ٢٠٢١، ڕیژەی دانیشتووانی شارەکە بە ٤١،٥٤٢ دەخەمڵێنرێت کۆی گشتی ڕووبەری شارەکە بە ١٠٦٬٨٩ دەخەملێنرێت

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* Komono official website 

پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
کیھۆ

**کیھۆ** (紀宝町,کیھۆ چۆ) شارۆچکەەیەکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی نیسانی ٢٠٢١، ڕیژەی دانیشتووانی شارۆچکەکە بە ١٠،٨١٨ دەخەملێنرێت، ڕووبەری گشتی شارۆچکەکە دەکاتە ٧٩٬٦٢ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* Kihō official website 
* 

پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
میھاما (میێ)

**میھاما** ((御浜町,میھاما چۆ) شارۆچکەیەکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن لەوەتەی ١ی نیسانی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ٨،٢٥٦ دەخەمڵێنرێتڕووبەری گشتی شارەکە بە ٨٨٫٢٨ کیلۆمەتر چوارگۆشە خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

* Mihama official website 

پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
کاواگۆی (میێ)

**کاواگۆی** (川越町، کاواگۆی-چی) شارۆچکەیەکە دەکەویتە پارێزگای میێ، لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی ئەیلوولی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارۆچکەکە دەکاتە ١٥،٤٠٩، کۆی گشتی ڕووبەری شارۆچکەکە دەکاتە ٨٫٧٣

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* وێبگەی فەرمی

پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
زیلان ڤەژین

**زیلان ڤەژین** سیاسەتوانی چەپی کورد و ئەندامی پارتی ژیانی ئازادی کوردستانە. زیلان ڤەژین لە کۆنگرەی پێنجەم ھەتا حەوتەمی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان (لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ھەتا ٢ی ئایاری ٢٠٢٤) لەگەڵ سیامەند موعینی ھاوسەرۆکی ئەو حیزبە بوو.

ئەو لە پێنجەمین کۆنگرەی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ لەگەڵ سیامەند موعینی بە ھاوسەرۆکایەتیی ئەو حیزبە ھەڵبژێردران و ھەتا کۆنگرەی حەوتەمی حیزبەکە لە ٢ی ئایاری ٢٠٢٤دا لەو جێگەیە بوو.

## ژیان

## ئەمانەش ببینە
*ڕێزان جاوید
*سیامەند موعینی

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:پارتی ژیانی ئازادی کوردستان
پۆل:سیاسییەکانی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان
پۆل:ژنانی کورد
مینامیسێ (میێ)

**مینامیسێ** ((南伊勢町, مینامیسێ-چۆ) شارۆچکەیەکە دەکەوێتە مەڵبەندی واتاری، لە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لە وەتەی ١ی ئابی ٢٠٢١وە ڕێژەی دانیشتووانی شارۆچکەکە بە ١١،٧٤٥ دەخەمڵێنرێت، و کۆی گشتی ڕووبەرەکەی بە ٢٤١٬٨٩ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وێبگەی فەرمی 
* Events and Places of Interest  

پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
ئاساھی (میێ)

**ئاساھی** (朝日町، ئاساھی-چۆ) شارۆچکەیە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی ئەیلوولی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارۆچکەکە بە ١١،٠٤١ دەخەملێنرێت، کۆی گشتی ڕووبەری دەکاتە ٥.٩٩ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

* وێبگەی فەرمی 

پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
تۆین (میێ)

**تۆین** ((東員町, تۆین-چۆ) شارۆچکەیەکە دەکەوێتە ئینابێ لە پارێزگای میێ، لە ژاپۆ، لەوەتەی ٣١ی ئایاری ٢٠٢١، ڕێژی دانیشتووانی شارەکە بە ٢٥،٨٨٧ کەس خەملێنراوە، و کۆی گشتی ڕووبەری شارەکە بە ٢٢٬٦٦ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* Tōin official website 

پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
کیھۆکو

**کیھۆکو** ((紀北町, کیھۆکو-چۆ) شارۆچکەیەکە لە پارێزگای میێ، لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی ئابی ٢٠٢١وە ڕیژەی دانیشتووانی شارۆچکەکە بە ١٥،٠٧٧ خەملێنراوە، کۆی گشتی ڕووبەری شارەکە بە ٢٥٧٬٠١ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* وێبگەی فەرمی 

پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
کیسۆساکی

**کیسۆساکی** ((木曽岬町,کیسۆساکی چۆ) شارۆچکەیەکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی تەممووزی ٢٠٢١، ڕیژەی دانیشتووانی شارۆچکەکە بە ٦،١٣٤ دەخەملێنرێت، ڕووبەری گشتی بە ١٥٬٧٢ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* Kisosaki official website 

پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
تاماکی (میێ)

**تاماکی** (玉城町، تاماکی-چۆ) شارۆچکەیەکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ٣١ی تەممووزی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارۆچکەکە بە ١٥،٣٥٣ خەملێنراوە و کۆی گشتی ڕووبەری شارۆچکەکە ٤٠٬٩٤ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وێبگەی فەرمی  

پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
میێوا (میێ)

**مێیوا** (明和町, مێیوا-چۆ) شارۆچکەیەکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی ئابی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارۆچکەکە بە ٢٣،٠١٥خەملێنراوە و کۆی گشتی ڕووبەری شارۆچکەکە ٤٠٬٩٢ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وێبگەی فەرمی 
* مۆزەخانەی مێژوویی سایکو
* ھؤلی مێژوویی ئیتسوکینۆمیا 
* ڕێنمویی بۆ شاری میێ لە کتێبی ڕێنمویی میێ لە Mie JETs 
* خشتەی کاتی پاسی میێ 

پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
تایکی (میێ)

**تایکی** (大紀町,، تایکی-چۆ) شارۆچکەکەیەکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی ئابی ٢٠٢١ ڕێژەی دانیشتووانی بە ٧،٧٩٣٤ دەخەملێنرێت کۆی گشتی ڕووبەرەکەی بە ٢٣٣٫٥٤ کیلۆمەتر چوارگۆشە خەملێنراوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* Taiki official website 

پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
سیامەند موعینی

**سیامەند موعینی** (لەدایکبووی مەھاباد) سیاسەتوانی چەپی کورد و ئەندامی پارتی ژیانی ئازادی کوردستانە. سیامەند موعینی لە کۆنگرەی پێنجەم ھەتا حەوتەمی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان (لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ھەتا ٢ی ئایاری ٢٠٢٤) لەگەڵ زیلان ڤەژین ھاوسەرۆکی ئەو حیزبە بوو. 

## ژیان
سیامەند کوڕی سولەیمان موعینی سەرکردەی دیاریی پێشووی کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان و ھەروەھا برازای خانە موعینی، یەکێک لە دامەزرێنەرانی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێرانە.

موعینی پێشتر پێشمەرگەی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران بووە. ئەو دوای ئەوەی لە کۆمەڵە جیابووەتەوە، لە وڵاتی سوێد ژیاوە و لە بواری مافەکانی مرۆڤدا چالاک بووە. ئەو لە پێنجەمین کۆنگرەی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ لەگەڵ زیلان ڤەژین بە ھاوسەرۆکایەتیی ئەو حیزبە ھەڵبژێردران و ھەتا کۆنگرەی حەوتەمی حیزبەکە لە ٢ی ئایاری ٢٠٢٤دا لەو جێگەیە بوو.

## ئەمانەش ببینە
*زیلان ڤەژین

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی مەھاباد
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:پارتی ژیانی ئازادی کوردستان
پۆل:سیاسییەکانی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان
ئیسێ

**ئیسێ** (伊勢市، ئیسێ-شی) بە فەرمی پێی دەوترێت **ئوجیامادا** (宇治山田) شارێکە دەکەوێتە ناوەڕاستی پارێزگای میێ لە ھۆنشو، لە ژاپۆن، شارەکە ناونیشانی شینتۆ (神都) ھەیە، دوو مانا کردنەوەی ھەیە یەکەم "شاری پیرۆز" دووەم "پایتەختی خودا" لەوەتەی ٣١ی تەممووزی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ١٢٣٬٥٣٣ کەس خەملێنراوە، ڕووبەری گشتی شارەکە ٢٠٨٫٥٣ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* وێبگەی فەرمی 
* Akafuku Mochi
* http://www.isejingu.or.jp/english/  
* ڕێنمویی بۆ شاری ئیسێ لەلایەن کتێبی ڕێنمویی میێ لە Mie JETs 
* ڕێنمویی گەشتیاری (ماوە کورت) لەسەر شاری ئیسێ و تۆبا. لەلایەن Zack Davisson, *Japanzine*
* ڕاکوراکو ئیسێ مۆودێ (وێبگەی فەرمی بۆ زانیارییەکان و ڕێنمویی گەشتیاری)

پۆل:شارە پیرۆزەکان
پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ
ئۆنا چاپلین

**ئۆنا کاستێلا چاپلین** (بە ئینگلیزی: Oona Castilla Chaplin) (لەدایکبووی ٤ی حوزەیرانی ١٩٨٦) خانمەئەکتەرێکی ئیسپانییە. نەوەی ئەکتەری ناسراو چارلی چاپلینە ئۆنا لە چەندین بەرھەمی ھونەریدا بەشداری کردووە، وەک زنجیرەی تابوو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
*ئۆنا چاپلین لە ئەکادیمیای شاھانەی ھونەری درامی

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای شاھانەی ھونەری درامی
پۆل:بنەماڵەی چاپلین
دیسکۆرد

**دیسکۆرد**، پلاتفۆرمێکی دیجیتاڵی و نامەناردن و قسەکردنە، پەیوەندیکردن بەکاردەبات لە ڕێگەی تەلەفۆنی نامەی دەنگی، ڤیدیۆی تەلەفۆنی (کامێرا)، ناردنی نامە، و چاتکردن و قسەکردن و بەرزکردنەوەی میدیا و فایل لە چاتە تایبەتەکان یان لە کۆمەڵگاکانی دیسکۆرد کە پێی دەوترێت "سێرڤەر" سێرڤەرەکان پێکھاتوون لە ژوورەکانی چاتکردن و کەناڵەکانی قسەکردن بە دەنگ، کە دەتوانرێت لە ڕێگەی بەستەری بانگھێشتکردنەوە بچیتە ناو سێرڤەرەکان، دیسکۆرد لەسەر ویندۆز، ماک ئۆ ئێس، ئەندرۆید، ئای ئۆ ئێس، ئایپاد ئۆئێس، لینوکس کاردەکات، وە لەسەر براوزەرەکانی وێب کاردەکات، لەوەتەی ٢٠٢١وە، دیسکۆرد گەیشتووەتە زیاتر لە ٣٥٠ ملیۆن بەشداربووی تۆمارکراو و زیاتر لە ١٥٠ بەکارھێنەری چالاکی مانگانە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١٥
پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس
پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید
خڕێڵە

**خڕێڵە** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەور، ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو
خڕێڵە پێکهاتووه لە وشەی خڕە واتا چۆمی وشک.
کوچک وبەردی بنی رووبار کاتی وشکبوون.
لەگەڵ پاشگری (ڵە)بە مانای جێگا.
جائەم پاشگرە لە زۆرێک لە ناوچە وگوندی کوردستان دیارە.وەکوو ئاساوڵە،ئەمرۆڵە،سیاوڵە....

## مێژوو

## جوگرافیا

**خڕێڵە** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی باوەگوڕگوڕ. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی قاسماوا.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی قۆچاخ. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ شارۆچکەی قوروە.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦٢٩)کەس و (١٩٣)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە کوردن.
* بە کوردی شێوەزاری سۆرانی) دەدوێن. 

## ئایین
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (سوننە)یە.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی قوروە
قوروە
قوروە
پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئەسپاسیا

link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aspasie_Pio-Clementino_Inv272.jpg|وێنۆک|ھێرمای مەڕمەڕ لە مۆزەخانەکانی ڤاتیکان کە بە ناوی ئەسپاسیا لە بنکەکە نووسراوە- لە ساڵی ١٧٧٧ دۆزراوەتەوە، ئەم ھێرمە مەڕمەڕە کۆپییەکی ڕۆمانییە**ئەسپاسیای میلتوس** ( یۆنانی Ἀσπασία: ئینگلیسی: [Aspasia]؛ ٤٠٠ پ. ز - ٤٧٠ پ. ز)ژنێکی کاریگەری میتیک بوو لە ئەسینای سەردەمی کلاسیکی کە بەپێی پلوتارک دیارترین نووسەران و بیرمەندانی ئەو سەردەمەی ڕاکێشا کە بریتی بوو لە سوقراتی فەیلەسووف بۆ ماڵی خۆی کە بوو بە سەنتەرێکی ڕۆشنبیری لە ئەسینا. سوقرات ئەوی بە مامۆستایەکی لێھاتووی ڕەوانبێژی وەسف کرد. ئەو ھاوەڵی دەوڵەتدار پێریکلس بوو، بەڵام وردەکاری تەواوی دۆخی ھاوسەرگیریی ئەو دوو کەسە نەزانراوە. ئەسپاسیا لە نووسینەکانی ئەفڵاتون و ئەرستۆفانیس و زینۆفۆن و ئەوانی تر ھاتووە.

ھەرچەندە ئەو زۆربەی ژیانی لە یۆنان بەسەربرد، بەڵام ھەندێک وردەکاری ژیانی بە تەواوی ناسراون. سەرچاوە کۆنەکان سەبارەت بە ژیانی ئەسپاسیا زۆر جار لە باوەڕپێکراویی و دژ بە گومانەوە دەپشکنن، لەگەڵ ئەوەی ھەندێک ئەویان وەک ڕووناکبیر و ڕەوانبێژ و فەیلەسووفێک وێنا دەکەن و ھەندێکی دیکە وەک پارێزەرێکی برۆسێل یان ھیتارا وێنای دەکەن ڕۆڵی ئەسپاسیا لە مێژوودا تێگەیشتنێکی گرنگ لە تێگەیشتنی ژنانی یۆنانی کۆن دەستەبەر دەکات توێژەرێک ڕای گەیاند، «بۆ پرسیارکردن لە ژیانی ئەسپاسیا ئەوەیە کە پرسیاری نیوەی مرۆڤایەتی بکەین»

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی دەیەی ٤٠٠ی پ.ز
پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٥ەمی پ.ز
پۆل:گفتوگۆکاران
پۆل:ڕەوانبێژی
پارتی گەلی تورکمان

**پارتی گەلی تورکمان** (، ) پارتێکی سیاسی بە نوێنەری کەمینەی تورکمان لە عێراقە. ئەم پارتە لە ساڵی ١٩٩٧ لە ئەنقەرە دامەزرا کە لەلایەن سەددام حوسێن سەرکوت کرا، بەڵام لەدوای ڕووخانی ڕژێم لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکان و ھاوپەیمانەکانی توانی ئازادانە چالاک بێت.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی پارتە سیاسییەکان لە عێراق

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:پارتە سیاسییەکانی تورکمان لە عێراق
پۆل:حیزبەکانی عێراق
واتاری

**واتاری** (度会町, واتاری-چۆ) شارۆچکەیەکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ٣١ی ئایاری ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارۆچکەکە بە ٧٩٢٨ خەملێنراوە و کۆی گشتی ڕووبەری شارۆچکەکە ١٣٤،٩٧ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* Watarai official website 

پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
گەڕەکی ئینابێ

ئینابێ ((員弁郡, گەڕەکی ئینابێ) گەڕەکێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن لەوەتەی ٢٠٠٥ گەڕەکەکە ڕێژەی دانیشتووانی بە  ٢٥،٣١٢ خەمڵێنراوە، کۆی گشتی ڕووبەرەکەی ٢٢.٦٦ کیلۆمەتر دووجایە.

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:گەڕەکەکانی پارێزگای میێ
گەڕەکی کیتامورۆ

گەرەکی کیتامورۆ (北牟婁郡, کیتامورۆ-گن) گەڕەکێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ٢٠١٢ ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە ١٧،٨٨٥ خەملێنراوە کۆی گشتی ڕووبەرەکەی بە ٢٥٧،٠١ خەملێنراوە.

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:گەڕەکەکانی پارێزگای میێ
گەڕەکی کوانا

**گەرەکی کوانا** (桑名郡, کوانا-گن) گەڕەکێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ٢٠٠٤ ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە ٧٬٠٩١ خەملێنراوە کۆی گشتی ڕووبەرەکەی بە ١٥٬٧٢ خەملێنراوە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:گەڕەکەکانی پارێزگای میێ
گەڕەکی تاکی

link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Taki_District_in_Mie_Prefecture.png|وێنۆک|300x300پیکسڵ|نەخشەی مۆدێرنی (گەڕەکی تاکی - ٢٠١٢)
**گەرەکی تاکی** (多気郡, تاکی-گن) گەڕەکێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ٢٠١٢ ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە ٤٠٬٠٨٤ خەملێنراوە کۆی گشتی ڕووبەرەکەی بە ٥٠٧٬٠٣ خەملێنراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گەڕەکەکانی پارێزگای میێ
گەڕەکی مینامیورۆ

**گەرەکی مینامیمورۆ** (南牟婁郡, مینامیمورۆ-گن) گەڕەکێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی ئابی ٢٠١٢ ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە ٢٠،٥٤٣ خەملێنراوە کۆی گشتی ڕووبەرەکەی بە ١٦٧،٩٤ کیلۆمەتر دووجا خەملێنراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گەڕەکەکانی پارێزگای میێ
کانی گەنجی

**کانی گەنجی** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری پەنجە عەلی باکوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
ئەم گوندە ناوەندی گوندەواری پەنجە عەلی باکوورە.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**کانی گەنجی** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی کانی چای. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی باڵوانەی دوودانگ.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی چۆمغۆلو. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی کەڵاژێران.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٥٨٨)کەس و (١٨٠)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە کوردن.
* بە کوردی شێوەزاری (سۆرانی) دەدوێن. 

## ئایین
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (سوننە)یە.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی قوروە
قوروە
قوروە
پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئینابێ

**ئینابێ** (大台町, ئینابێ-شی) شارێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی ئابی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ٤٣،١١٤ خەملێنراوە و کۆی گشتی ڕووبەری شارەکە ٢١٩٬٥٨ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* Inabe City official website 

پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ
گەڕەکی واتاری

**گەرەکی واتاری** (度会郡, واتاری-گن) گەڕەکێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی ئەیلوولی ٢٠١٢ ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە ٤٧،٣٠٩ خەملێنراوە کۆی گشتی ڕووبەرەکەی بە ٦٥٢،٤٣ کیلۆمەتر دووجا خەملێنراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گەڕەکەکانی پارێزگای میێ
گەڕەکی میێ

**گەرەکی میێ** (三重郡, میێ-گن) گەڕەکێکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ٢٠٠٣ ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە ٥٧،٥٠٧ خەملێنراوە کۆی گشتی ڕووبەرەکەی بە ١٢١،٥٩ کیلۆمەتر دووجا خەملێنراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گەڕەکەکانی پارێزگای میێ
جامی شای ئیسپانیا

**جامی پاشای خاوەن شکۆ** زیاتر ناسراوە بە **جامی شای ئیسپانیا (کۆپا دێڵ ڕەیی)** یان بە سادەیی **لا کۆپا** و پێشتر ناودەبرا بە **جامی گشتی** ھەتا ساڵی (١٩٧٦) کە پاڵەوانێتییەکی پێشبڕکێی تۆپی پێیە لەنێوان گشت خولەکانی یانەکانی تۆپی پێی ئیسپانیا بەڕێوەدەبرێت لەلایەن فیدراسیۆنی یەکێتی تۆپی پێی ئیسپانیا، پێشبڕکێکەکە لە ساڵی ١٩٠٣ دامەزرا و بەکۆنترین پاڵەوانییەتی لە ئیسپانیا دادەنرێت، **لە** **ئێستایا یانەی [[ئەتلەتیک بیلباو|ئەتڵەتیک بیڵباو]] ھەڵگری نازناوەکەیە دوای ئەوەی لە ٧ی نیسانی ئەمساڵ توانی لە یاری کۆتایی بە لێدانە یەکلاکەرەوەکان لە یانەی [[ڕیال مایۆرکا|ڕیاڵ مایۆرکا]] بباتەوە**

و جامەکە بە یەکێک لە بەناوبانگترین و باوترین جامی نەتەوەیی لە جیھاندا دادەنرێت کە تێیدا براوەکانی جامی شا کێبڕکێ دەکەن بۆ گەیشتن بە یۆڕۆپالیگی ساڵی داھاتوو کە بەرشەلۆنە سەرکەوتووترین یانەیە لەم پاڵەوانێتییەدا کە توانیویەتی ٣١ جار جامەکە بەدەست بھێنێت

## نازناوەکانی یانە بەشداربووەکان

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* Official website  at RFEF.es
* Spain - List of Cup Finals at RSSSF.com

پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠٣ لە ئیسپانیا
پۆل:جامە نەتەوەییەکانی تۆپی پێ
پۆل:جامی شا