وریا حەمەکەریم

**وریا حەمەساڵح** ناسراو بە **وریا حەمەکەریم** (١٩٨٧ لە ھەڵەبجە – ٦ی شوباتی ٢٠٢٥ لەسەر ڕێگای سلێمانی–عەربەت) ڕۆژنامەنووس، پەیامنێر و پێشکەشکارێکی دیاری کورد بوو کە بۆ ماوەی زیاتر لە ١٢ ساڵ لە دەزگای میدیاییی نالیا (ئێن ئاڕ تی) کاری کرد. ئەو بە بەرنامە کۆمەڵایەتییەکانی، بەتایبەت بەرنامەی **گەڕیدە** و ڕاپۆرتە لێکۆڵینەوەییەکانی لەسەر گەندەڵی ناسرابوو. کۆچی دواییەکەی لە ڕووداوێکی ھاتوچۆی دڵتەزێندا کاردانەوەیەکی بەرفراوانی لەسەر ئاستی ھەرێمی کوردستان لێکەوتەوە و بووە ھۆی ئاشکرابوونی دۆسیەیەکی گەورەی قاچاخچێتیی بەرھەمی کشتوکاڵی.

## ژیانی سەرەتایی و خێزان
وریا حەمەکەریم لە ساڵی ١٩٨٧ لە شاری ھەڵەبجە لەدایک بووە. باوکی، حەمەساڵح، یەکێک بووە لە شەھیدانی خۆپیشاندانەکانی ساڵی ١٩٨٧ لە ھەڵەبجە و شارەزوور. وریا خۆی یەکێک بوو لە بەرکەوتووانی کیمیابارانی ھەڵەبجە و تاقانەی دایکی بوو. بەپێی ھەندێک سەرچاوە، لە کاتی کیمیابارانەکەدا بۆ ماوەی ھەشت مانگ ون بووە و دواتر لە نەخۆشخانەیەکی تاران لەلایەن خاڵیەوە بەھۆی نیشانەیەک لەسەر ڕوومەتی دۆزراوەتەوە.

ژیانی ھاوسەرگیریی پێکھێنابوو و باوکی دوو منداڵ بوو بە ناوەکانی **محەممەد** و **ترێ**.

## پیشەی ڕۆژنامەوانی
وریا حەمەکەریم ماوەی زیاتر لە ١٢ ساڵ لە بواری میدیادا کاریکرد. دەستپێکی کاری میدیایی لە کەناڵی پەیام بوو، دواتر وەک پەیامنێر و بەرپرسی نووسینگەی کەناڵی ئێن ئاڕ تی لە سنووری پارێزگای ھەڵەبجە دەستبەکاربوو. ئەو بە کەسایەتییەکی ڕووخۆش، قسەخۆش و نزیک لە خەڵک ناسرابوو.

### بەرنامەی «گەڕیدە»
لە وەرزی نوێی کەناڵی ئێن ئاڕ تی، وریا بووە پێشکەشکاری بەرنامەی **گەڕیدە**. لەم بەرنامەیەدا، سەردانی شار و شارۆچکەکانی ھەرێمی کوردستان و ناوچە دابڕاوەکانی دەکرد و ڕاستەوخۆ کێشە و داواکارییەکانی ھاووڵاتیانی دەخستەڕوو. بەرنامەکە بە خێرایی بووە یەکێک لە پڕبینەرترین بەرنامەکانی کەناڵەکە.

### ڕۆژنامەوانیی لێکۆڵینەوەیی و کێشە یاساییەکان
وریا حەمەکەریم بە بوێری و دەستبردن بۆ دۆسیە ھەستیارەکانی گەندەڵی ناسرابوو. بەپێی وتەی ھاوکارەکانی، ئەو پەردەی لەسەر چەندین کەیسی گەندەڵی و نایاسایی لە سنووری پارێزگای ھەڵەبجە ھەڵدابووەوە. بەھۆی کارەکانیەوە، زیاتر لە ١٠ جار ڕووبەڕووی گرتن و دادگاییکردن بووەوە و تا کاتی کۆچی دواییشی ھەندێک لە دۆسیەکانی لە دادگا یەکلایی نەکرابوونەوە.

## کۆچی دوایی
وریا حەمەکەریم لە بەرەبەیانی ڕۆژی پێنجشەممە، ٦ی شوباتی ٢٠٢٥، لە تەمەنی ٣٧ ساڵیدا لە ڕووداوێکی ھاتوچۆ لەسەر ڕێگای سلێمانی–عەربەت گیانی لەدەستدا.

### وردەکاریی ڕووداوەکە
ڕووداوەکە لە بەرەبەیانێکی سارد و کڕێوەدا، نزیکەی کاتژمێر ٥:٣٠ی بەیانی ڕوویدا. ئۆتۆمبێلی ھاووڵاتییەک بە ناوی ئارام فەتاح، کە یاریزان و پاڵەوانی لەشجوانیی عێراق بوو، لەسەر ڕێگاکە لەکارکەوتبوو. وریا حەمەکەریم کە لە ھەڵەبجەوە بەرەو سلێمانی بەڕێگاوە بوو، بۆ مەبەستی یارمەتیدان لە ئۆتۆمبێلەکەی دابەزیبوو. لە کاتی سەرقاڵبوونیان بە چارەسەرکردنی کێشەکە، ئۆتۆمبێلێکی بارھەڵگر کە شۆفێرەکەی بە ڕەچەڵەک ئێرانی بوو، کۆنترۆڵی لەدەستدا و خۆی کێشا بە ھەردووکیاندا، کە بووە ھۆی گیانلەدەستدانی دەستبەجێی وریا حەمەکەریم و ئارام فەتاح.

### بەخاکسپاردن
تەرمی وریا حەمەکەریم کاتژمێر ٦ی بەیانی گەیەندرایە پزیشکی دادی سلێمانی. دواتر گەڕێندرایەوە بۆ زێدی خۆی لە ھەڵەبجە و لەلایەن ھاوڕێ و ھاوپیشەکانییەوە لە دەروازەی شار پێشوازی لێکرا. ھەر لە ھەمان ڕۆژدا، دوای نوێژی مردووان، لە گۆڕستانی گوڵان لە ھەڵەبجە بە ئامادەبوونی جەماوەرێکی زۆر بەخاک سپێردرا.

## دەرەنجام و کاردانەوەکان
### ئاشکرابوونی باری قاچاخ
ڕووداوی گیانلەدەستدانی وریا حەمەکەریم دۆسیەیەکی گەورەی گەندەڵی و قاچاخچێتیی ئاشکرا کرد. دەرکەوت ئەو بارھەڵگرەی بووە ھۆی ڕووداوەکە، نزیکەی ٤٠ تەن تەماتەی بەشێوەی قاچاخ و نایاسایی ھەڵگرتبوو. ئەمە لە کاتێکدا بوو کە وەزارەتی کشتوکاڵی ھەرێمی کوردستان نزیکەی دوو ھەفتە پێشتر بە فەرمی ھاوردەکردنی تەماتەی قەدەغە کردبوو بۆ پاراستنی بەرھەمی ناوخۆیی. ڕێکخراوی جوتیاران و لایەنە پەیوەندیدارەکان ڕایانگەیاند کە ئەم جۆرە بەرھەمانە بەبێ پشکنینی کوالێتی و تەندروستی دەھێندرێنە ھەرێم.

دواتر دۆسیەکە ڕەھەندی سیاسی وەرگرت، کاتێک ماڵپەڕی «وشە» و پەرلەمانتار عەلی حەمەساڵح ئیدیعایان کرد کە کرێی ھێنانی بارە قاچاخەکە ٣٠٥٠ دۆلار بووە و کاری قاچاخچێتی لەو سنوورەدا پەیوەستە بە بەرپرسانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و گرووپە چەکدارەکانەوە.

### ڕەوتی دادگاییکردن
پۆلیسی سلێمانی لێکۆڵینەوەی لە دوو قۆناغدا دەستپێکرد: یەکەمیان لەسەر ڕووداوی ھاتوچۆکە و دووەمیان لەسەر پرسی بارە قاچاخەکە. دوای نزیکەی شەش مانگ لە ڕووداوەکە، یەکەم دانیشتنی دادگاییکردنی شۆفێری بارھەڵگرەکە لە دادگای سلێمانی بەڕێوەچوو. دۆسیەکە کە لە بنەڕەتدا لە دادگای شارەزوور بوو، گواسترابووەوە بۆ سلێمانی. لە دانیشتنەکەدا، دوای وەرگرتنی زانیاریی کەسیی تۆمەتبار و گوێگرتن لە وتەی بنەماڵەی قوربانییەکان، دادگا بڕیاریدا بەردەوامی بە ڕەوتی دادگاییکردنەکە بدات و دانیشتنی دواتری بۆ ١٩ی ھەمان مانگ دواخست.

### کاردانەوەکان
کۆچی دوایی وریا حەمەکەریم کاردانەوەی بەرفراوانی لەسەر ئاستی ھەرێم و لەنێو ڕۆژنامەنووسان، ھاووڵاتیان و کەسایەتییە سیاسی و ئیدارییەکاندا ھەبوو.
* **دەزگای میدیایی نالیا (NRT)**: ماتەمینیی قووڵی خۆی ڕاگەیاند و گیانلەدەستدانی بە «کەلێنێکی گەورە» ناوبرد. بڕیاریدا کە مووچەی وریا بۆ منداڵەکانی بەردەوام بێت و بەرنامەی «گەڕیدە»ش بە ناوی ئەوەوە بمێنێتەوە و چیتر پێشکەش نەکرێت.
* **سەندیکای ڕۆژنامەنووسانی کوردستان**: لە پەیامێکدا وریایان بە «ڕۆژنامەنووسێکی ڕۆح سووک، زیرەک و چالاک» وەسف کرد کە «بەرھەمەکانی دانسقەبوون».
* **ڕۆژنامەنووسان**: لە شارەکانی سلێمانی، ھەولێر و ھەڵەبجە مەراسیمی ماتەمینی و یادکردنەوەیان بۆ ساز کرد و گیانلەدەستدانیان بە «کەلێنێکی گەورە لە میدیای کوردیدا» ناوبرد.

### ھەڵوێستی بنەماڵەکەی
لە ڕووداوێکی مرۆیی دەگمەندا، کەسوکاری شۆفێری ئەو بارھەڵگرەی بووە ھۆی ڕووداوەکە، بەشدارییان لە پرسەی وریا حەمەکەریمدا کرد. بنەماڵەی وریا لێخۆشبوونی خۆیان بۆ شۆفێرەکە ڕاگەیاند و ئەم ھەڵوێستەیان وەک «نیشانەی برایەتی» وەسف کرا.

## میرات و یادکردنەوە
* **چلەی ماتەمینی**: لە شاری ھەڵەبجە بە ئامادەبوونی کەسوکار و ڕۆژنامەنووسان مەراسیمی چلەی ماتەمینی بۆ بەڕێوەچوو.
* **کتێبی «گەوھەری ناو سەدەف»**: نووسەر و ھاوڕێی، ئارام شەمێرانی، کتێبێکی بەڵگەنامەیی لەسەر ژیان و کارەکانی وریا بە ناوی **گەوھەری ناو سەدەف** ئامادە کرد و ھەزار دانەی لێ چاپکرا و بەسەر ھاوڕێیان و بنەماڵەکەیدا دابەشکرا.
* **بەرھەمە ھونەرییەکان**:
** گۆرانیی «بۆ وریا»: ھونەرمەند میران عەلی گۆرانییەکی بەم ناوە پێشکەش بە ڕۆحی وریا کرد.
** سروودی «ھەڵەبجەی یار»: سروودێکی نوێ بۆ یادی کیمیابارانی ھەڵەبجە، لە ئاوازی ھونەرمەند ئەنوەر قەرەداغی، پێشکەش بە ڕۆحی وریا حەمەکەریم کرا.
* **دروستکردنی مزگەوت**: جووڵانەوەی نەوەی نوێ بە سەرۆکایەتیی شاسوار عەبدولواحید بڕیاریدا لە شوێنی ڕووداوەکە مزگەوتێک بە ناوی وریا حەمەکەریمەوە دروست بکات.
* **شینبوونی تەماتەکان**: دوای ماوەیەک لە ڕووداوەکە، لە شوێنی ڕژانی تەماتە قاچاخەکان، تۆوی تەماتەکان بە شێوەی خۆڕسک شین بوون. ئەم دیمەنە لەلایەن میدیاکارانەوە وەک «خێر و بەرەکەت» بۆ ڕۆحی وریا و ھاوڕێکەی وەسف کرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧
پۆل:مردووانی ٢٠٢٥
پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد
پۆل:خەڵکی ھەڵەبجە
پۆل:قوربانییانی ڕووداوی ھاتوچۆ
پۆل:بەرکەوتووانی چەکی کیمیایی
پۆل:کارمەندانی ئێن ئاڕ تی
پۆل:مردووان