open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
جۆناتان ماکدوێڵ

**جۆناتان ماکدوێڵ** (بە ئینگلیزی: Jonathan McDowell) زانای فیزیایی گەردوونە و زانای گەردووناسیە لە شانشینی یەکگرتوو.

## ئاستی خوێندن
ئەو زانایە لە زانکۆی کامبریج و King's College School خوێندوویەتی.

## سەرچاوەکان
* کتێبی Jonathan's Space Report
* https://web.archive.org/web/20171123192514/http://www.humanisthub.org/

پۆل:ژیاننامە
پۆل:شانشینی یەکگرتوو
پۆل:گەردوون
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠
پۆل:زیندووان
ئەپۆلۆ ١١

وێنۆک|درووشمی بەرنامەی ئەپۆلۆ ١١

**ئەپۆلۆ ١١** یەکەمین جۆری رۆیشتنی مرۆڤ بوو بۆ نیشتنەوە لەسەر رووی مانگ، کەشتی ئەپۆلۆ ١١ لە ڕێکەوتی ٢٠ی تەمموزی ساڵی ١٩٦٩. دوای ھەڵدانی ئەپۆلۆ ٨ و ئەپۆڵۆ ١٠ کە نزیک کەوتنەوە لە مانگ و سووڕانەوە لە دەوری پێش ئەوەی بگەرێنەوە سەر زەوی ئەپۆلۆ ١١ نێردرایە سەر مانگ.هەر وەها پرۆگرامی ئەپۆلۆ

برییتی بوو لە:ناردنە دەرەوەی ١٢ کەشتیوانی ئاسمانی بۆ سەر ڕووی هەیڤ

## دەستەی کەشتیوانان
* باز ئاڵدرین
* نیل ئارمسترانگ _ سەرۆکی دەستەکە و یەکەمین مرۆڤ کە چووە سەر مانگ
* مایکڵ کۆلۆنێز

**دەستەی پارێزی**
* بێڵ ئاندرس
* فرێد ھایس
* جیم لۆڤ

**دەستەی یارمەتی**
* کین ماتینجڵی
* جاک سویگریت
* جۆنگ یۆنگ

## نیشتنەوە
[وێنۆک|[باز ئاڵدرین دەروات لەسەر رووی مانگ _ کە نیل ئارمسترانگ وێنەی گرتوە]]
لە ١٦ تەمموزی ١٩٦٩ نێردران دوای ئەوە زانیاری و داتاکانیان دەناردەوە سەر زەوی
* دوا ٢ کاژێر و ٤٠ خوولەک چوونە دەرەوە لە زەوی
* دوای ٧٥ کاژێر و ٥٠ خوولەک چوونە نێو مانگ
* دوای ١٠١ کاژێر و ٣٦ خوولەک کەشتیەکە لێک جیا بوویەوە
* دوای ١٠٢ کاژێر و ٤٥ خوولەک نیشتنەوە لەسەر رووی مانگ لە ناوچەی دەریای ھێمن
* دوای ١٠٩ کاژێر و ٢٤ خوولەک یەکەمین مرۆڤ چووە سەر مانگ ئەویش نیل ئارمسترانگ بوو.
* دوای ئەوە لەسەر مانگ بە لەیزەری فافۆن دەیاناردەوە بۆ ڕوانگەکانی زەوی بۆ ئەوە دووری نێوان زەوی و مانگ بپێون
* دوای ئامێری پێوانی بەھێزی بوومەلەرزەیان دانا.
* بە نزیکەی ٢١٬٧ کیلۆگرام لە خۆڵ و خاشاکی مانگیان ھەڵگرتەوە.
* لە نێوان ٢ کاژێر و ٣١ خوولەک دەستیان بە جوولە کرد بە نزیکەی ٢٥٠ مەتر رۆشتن لەسەر مانگ
* پێکەوە نووسانی کەشتیەکە بە بەشی سەرەکی کە ناوی **کۆڵۆمبیا** بوو کە خوولانەوە دەکرد لە دەوری مانگ کە کەشتیوان مایکڵ کۆلۆنێز تێدا بوو
* دوای ١٢٤ کاژێر و ٢٢خوولەک لە سەر رووی مانگ رۆشتن دوای مانەوەی ٢١ کاژێر ٣٦ خوولەک لەسەر مانگ
* دەوای ١٩٥ کاژێر و ١٨ خوولەک. کەشتیوانەکان بە سەلامەتی گەیشتنەوە سەر رووی زەوی لە زەریای ھێمن

## سەرچاوەکان
* بەرنامەی ئەپۆلۆ١١
* کەشتی ئاسمانی ئەپۆلۆ١١ 

پۆل:ئاسمانگەڕی
پۆل:ئەستێرەناسی
پۆل:مانگ
پۆل:ئەرکەکانی بەرنامەی ئەپۆلۆ
.mv

دۆمەینی.mv تایبەتە بە وڵاتی مالدیڤ، ئەم دۆمەینە لە ساڵی ١٩٩٦ دامەزراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
ویکیپیدیای ژاپۆنی

**ویکیپیدیای ژاپۆنی** () بریتییە لە دەرچوونێکی زمانی ژاپۆنی لە ویکیپیدیا، ڕێکەوتی دەرچوونی لە ئەیلوولی ٢٠٠٢ بوو، لە کانوونی دووەمی ٢٠١٦ توانی ١٫٠٠٠٫٠٠٠ وتار تێپەڕێنێت و لە ڕووی ڕێزبەندیی قەبارەوە بە جێگەی پێنجەمی ویکیپیدیاکان بگات.

ویکیپیدیای ژاپۆنی ھەتا ئێستا ***' ھەژماری بەکارھێنەرانی تێدا دروست کراون، ***' بەڕێوەبەر و **** وتاری ھەن.

## تایبەتمەندییەکان
### قەبارە
قەبارەی ویکیپیدیای ژاپۆنی پێنج ھێندەی قەبارەی ویکیپیدیای ئینگلیزییە.

### ناوەڕۆک
لە ناوەڕۆکەکەیدا سەرنجی ئەوە دەدرێت کە بە شێوەیەکی گەورە دەڕوات بۆ مانگا، ئەنیمێ، یاری و حەزەکان.

### بەشداربووان
وێنۆک|بەراورد کردن لە نێوان ڕێژەی دەستکاری بۆ بەکارھێنەرە تۆمارکراو و نەناسراوەکان لەسەر چەند زمانێکی ویکیپیدیا
بەکارھێنەرە نەناسراوەکان (ئەوانەی ھەژماری ئای پی بەکاردەھێنن بۆ دەستکاری) ڕێژەیەکی گەورە پێکدەھێنن کە دەگاتە ٤٠٪ ئەمەش بە بەراورد لەگەڵ ڕێژەی دەستکارییە نەناسراوەکان لە زمانەکانی تر کە دەگاتە ١٥–٢٠٪ ڕێژەیەکی زۆرە.

## سەرچاوەکان

*  Japanese Wikipedia
*  [//ja.m.wikipedia.org/ Japanese Wikipedia mobile version]
* A guide to the Japanese Wikipedia

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ویکیپیدیاکان بەپێی زمان
پۆل:ئۆتاکو
پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠٠١ لە ژاپۆن
بەردەڕەشە (ڕوونکردنەوە)

* بەردەڕەشە، خاو و میراوای مەریوان، ناوی گوندێک لە گوندەواری خاو و میراوای شارستانی مەریوان
* بەردەڕەشە، سەرشیوی مەریوان، ناوی گوندێک لە گوندەواری سەرشیوی شارستانی مەریوان
* بەردەڕەشە، سەقز، ناوی گوندێک لە شارستانی سەقز
بەردەڕەشان (ڕوونکردنەوە)

* بەردەڕەشان، بانە، ناوی گوندێک لە شارستانی بانە
* بەردەڕەشان، چۆمان، ناوی گوندێک لە قەزای چۆمان
* بەردەڕەشان، مەھاباد، ناوی گوندێک لە شارستانی مەھاباد
تەنگباخ

**تەنگباخ** گوندێکی شارستانی مەریوانە. ژمارەی دانیشتووانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا ڕانەگەیێنراوە.

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
شاری کۆنان

**شاری کۆنان** () بریتییە لە شارێکی بچووک لە تشرینی دووەم لە ساڵی ٢٠٠٥ دروست بووە، دەکەوێتە ناو شارۆچکەی ھۆکای لە پارێزگای تۆتۆری. ئەمەش چونکە لە ژاپۆن کەسایەتییەکانی وێنەی جووڵاو بە ڕاستی سەیر دەکرێت و زەوییەکی بچووک لە شارۆچکەی ھۆکای لە پارێزگای تۆتۆری کە گۆشۆ ئۆیامای نووسەری زنجیرەکانی لێکۆڵەر کۆنانی تێدا لەدایک بووە گۆڕیوە بۆ مۆزەخانەیەک و شوێنێکی گەشتیاری کە کەسایەتییەکانی زنجیرەکەی تێدایە. وە ئەم شارە بچووکە لە ناو شارێک دروست کراوە کە بریتییە لە بەشێک لە شاری تۆتۆری تێیدا پردی کۆنانی لێیە کە لە سەریدا ھەندێک لە پەیکەرەکانی کەسایەتییەکانی زنجیرەکەی تێدا دانراوە.

وە شارەکە چەند شتێکی تێدایە:
* **بازاڕی کۆنان**: بۆ گەشتیارەکان کڕینی ھەموو شتە پەیوەندی دارەکان بە کەسایەتییەکانی کۆنانەوە لە پۆستەر و بلووس و گڵاس و دیاری تر دابین دەکات.
* **مۆزەخانەی کۆنان**: بۆ خوێندنەوەی چیرۆکەکانی کۆنان یان سەیرکردنی بە تایبەت بۆ ئەوانەی زمانی ژاپۆنی نازانن.
* **پەیکەری کۆنان**: بڕێکی زۆر پەیکەری بڕۆنزی لەسەر شێوەی کۆنان لەسەر شەقامەکان ھەیە، ھەروەھا تابلۆ ڕێ نیشاندەریی و ڕاگەیاندنییەکان وێنەی زۆربەی کەسایەتییە سەرەکییەکانی زنجیرەکەی ھەڵگرتووە.

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ماڵپەڕی مۆزەخانەی گۆشۆ ئۆیاما

پۆل:شارەکانی ژاپۆن
پۆل:لێکۆڵەر کۆنان
ئەلفرێد وێگنێر

وێنۆک|وێنەیەکی ئەلفرێد وێگنر لە نێوان ساڵانی ١٢٩٢٤  ١٩٣٠

**ئەلفرێد لۆتەر وێگنێر** (١ی تشرینی دووەمی ١٨٨٠ – تشرینی دووەمی ١٩٣٠) زانا و ئەستێرەناسی ئەڵمانی، کە کارە گرنگەکەی لێکۆڵینەوە لە فیزیایی زەوی و زانستی پێوانی کەشوھەوا لە جەمسەری باکوور. لە ساڵی ١٨٨٠ لە شاری بەرلین لە وڵاتی ئەڵمانیا لەدایکبووە، لە ساڵی ١٩٣٠ لە گرین لاند کۆچی دوایی کردووە.

300px|بێ چوارچێوە|ناوەڕاست|وینەیەک (ئەلفرێد) لای چەپ ر
ڕاوەستاوە و (فیلۆمسن)ـی هاوڕێی لای ڕاست وەستاوە

## سەرچاوەکان
* ماڵپەڕی دەزگای وێگنێر
* ژیاننامەی ئەلفرێد
* زانیاری دەربارەی وێگنێر لە ژیانی خۆی
* لێکۆڵینەوەکانی وێگنێر لە ئینتەرنێت

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٠
پۆل:مردووانی ١٩٣٠
کۆمپیوتەری ئانالۆگ

وێنۆک|274x274پیکسڵ
**کۆمپیووتەری ئانالۆگ** ( یان analogue computer) جۆرێک کۆمپیوتەرە کە جوڵەی هایدرۆلیکی، مکانیکی یان ئەلەکتریکی بە کار دەهێنێت تاوەکوو کێشەیەکی کرداری (کۆمپیوتەر) چارەسەر (پرۆسێس) بکات. بە پێچەوانەی کۆمپیووتەرە دیجیتاڵەکان کە  شێوازی سەمبۆلیک بە کار دەهێنن و لەوێدا بڕی ژمارەیی دەگۆڕێن. بەو پێیەی کە کۆمپیووتەرێکی ئانالۆگ بڕی دیسکریت بەکار ناهێنێت و بڕی بەردەوام بەکار دەهێنن ناتوانین دەقادەق پێڤاژۆکان دووپات بکەینەوە وەک ئەوەی کە ماشینی توورینگدا دەتوانین ئەنجامی بدەین، بە پێچەوانەی پێڤاژۆی سیگناڵی دیجیتاڵ، کۆمپیووتەرە ئەنەلۆگەکان کێشەی هەڵە (نۆیز) بەژمارەیی کردنیان نییە بەڵام کێشەی هەڵەی ئانالۆگیان هەیە.

## سەرچاوەکان


پۆل:داهێنانە چینییەکان
پۆل:داھێنانە یۆنانییەکان
مەکینەی تیورینگ

**ماشینی تیورینگ** () لە لایەن ئالان تیورینگ داھێنراوە. مۆدێلێکی ماتماتیکیی ژمێرکارییە بە شێوازێک کە ماشینێکی ئەبستراکت پێناسە دەکات و دەتوانێت لەگەڵ ھێماکان لەسەر نەوارێک کار بکات کە شێوازی کارکردنەکە لە خشتەیەک لە ڕێساکاندا ھاتووە. بە پێچەوانەی سادەیی مۆدێلە، ماشینی توورینگ دەتوانێت ھەر ئەلگۆریتمێکی کۆمپیووتەری جێبەجێ بکات.

ماشینەکە بڕێکی بێنسنووری نەواری بیرگەی ھەیە کە دابەش دەبێتە سەر خانەگەلی دیسکریت. ماشینەکە خوێنەری نەواری ھەیە کە بە سەر ھەر خانەیەکی نەوارەکەدا تێدەپەڕێت و ئەو خانەیە دەخوێنێتەوە و بەپێی ئەو یاسایانەی لە خشتەکەدا ھەن دەتوانێت لەو خانەیەدا بنووسێت یان بڕوات بۆ خانەی ڕاست یان چەپ، ھەروەھا لەوە دەچێت لەو خانەیەدا بمێنێتەوە و فەرمانی دواتر جێبەجێ بکات یان ژمێرکارییەکە کۆتایی پێبھێنێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:داھێنانە ئینگلیزییەکان
پۆل:ئاڵن تێرینگ
بەرەکە

**بەرەکە** یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بەپێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێکھاتووە لە ٢٥ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ١٣٠ کەسە.

## سەرچاوەکان
* پێگەی فەرمانداریی شاری دیواندەرە 

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
مات بۆمەر

**ماتیو ستەیتن بۆمەر** ( • لەدایکبووی ١١ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧) ئەکتەرێکی ئەمریکییە.

## سەرچاوەکان

*

پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
دەروازەی ئیبراھیم خەلیل

**دەروازەی ئیبراھیم خەلیل** دەروازەیەکی سنوورییە لەنێوان باشووری کوردستان (عێراق) و باکووری کوردستان (تورکیا). کەوتووەتە قەزای زاخۆ لە ڕۆژاوای پارێزگای دھۆک. لەپێش خاڵی پشکنینی دەروازەکە، پردێکی گەورە هەیە کە ڕووباری خابوور بە ژێریدا تێدەپەڕێت. 

دەروازەکە لەلایەن حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە بەڕێوەدەربردرێت.

## گالێری

پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 1.jpg|
پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 2.jpg|
پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 5.jpg|
پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 7.jpg|
پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 8.jpg|
پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 9.jpg|
پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 10.jpg|
پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 11.jpg|
پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 12.jpg|
پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 14.jpg|


## ژێدەرەکان

پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان
پۆل:پارێزگای دھۆک
پۆل:پارێزگای شرنەخ
ئاژگە

**ئاژگە** گوندێکە، کەوتووەتەناحیەی چوارتا، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
ئاژگە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گوێزەقوپاو و لە باشوور لەگەڵ گوندی سیاوەشان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی نۆڕەباب و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئەستێرک.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئەستێرک

**ئەستێرک** گوندێکە، کەوتووەتەناحیەی چوارتا(سەنتەر)، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
ئەستێرک لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی شوان و لە باشوور لەگەڵ گوندی بەیانان و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی ئاژگە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کەناروێ.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
بەردەزەرد، چیا

**کێوی بەردەزەرد** ھەڵکەوتوو لە باشووری رۆژئاوای شاری بۆکان و تەرمی شاخەوانی ناوداری کورد و جیھان موقبیل ھونەرپەژوو لەوێ نێژراوە.

پۆل:کێوەکانی کوردستان
پێڕستی دەزگاکانی بۆشایی

کاری سەرەکیی **دەزگاکانی بۆشایی** لێکۆڵینەوەیە لەسەر تەواوی گەردوون بە ھەسارەی زەویشەوە، لێکۆڵینەوەکانیان لە ھەسارەی زەوی کە ماڵی ئێمەی مرۆڤە دەست پێدەکا ھەتاوەکوو سنووری گەردوون کە ٢ بەشە (گەردوونی بینراو) سنوورەکەیە (گەردوونی نەبینراوە) لایەنی شارەوەکەیە،
زانا و پرۆفیسۆر و کەسانی بچووک تا گەورە لەو دەزگایانە خزمەت دەکەن و بەرێوەی دەبەن بە ھاوکاری ئەو وڵاتەی کە تێیدان.

## جۆری دەزگاکان
ھەندێک لە دەزگاکان کاریان بە تەواوی لێکۆڵینەوە و ئاشکراکردنی زانیاری و ھەوڵدان بۆ زانینی زانیاری نەزانراوەکان لە گەردوون و زەوی ھەندێکیش لە دەزگاکان بوونیان ھەیە بۆ وشیاری مرۆڤەکان لە پێگەشتن و تێگەیشتنی ئەو بەشەی کە مرۆڤ بە ھەزاران ساڵە دەیەوێ لە گەردوون تێیبگات و بیگەیەنێتە تەواوی مرۆڤەکانی دیکە.

## دەزگاکانی جیھان
لە ئێستادا چەندین دەزگای بۆشایی لە وڵاتانی جیھانی کار دەکەن ئەوانیش:
{| class="wikitable sortable"
! دەزگاکان!!!! وڵات
|-
| ناسا || || 
|-
| دەزگای بۆشاییی ڕووسی || || 
|-
| دەزگای بۆشاییی ئەورووپی || || 
|-
| دەزگای بۆشاییی ئیتاڵیا || || 
|-
| دەزگای بۆشاییی ئێران || || 
|-
| دەزگای بۆشاییی بۆلیڤاریا || || 
|-
| دەزگای بۆشاییی بەڕازیل || || 
|-
| دەزگای بۆشاییی ژاپۆن || || 
|-
| دەزگای بۆشاییی کەنەدا || || 
|-
| دەزگای بۆشاییی نەرویج || || 
|-
| دەزگای بۆشاییی ھیند || || 
|-
| دەستەی بۆشاییی نیشتیمانیی سوێدی || || 
|-
| دەزگای بۆشاییی ئیسرائیل || || 
|-
| ناوەندی یەکێتیی ئەورووپا بۆ مانگە دەستکردەکان || || {{| یەکێتیی ئەورووپا
|-
| ناوەندی بۆشاییی نیشتیمانیی دانیمارک || || 
|-
| پەیمانگای کۆریا بۆ گەڕانی بۆشایی || ||

|-
| دەزگای بۆشاییی ئیمارات || ||

|-
| دەزگای بۆشاییی چین || ||

|}

پۆل:دەزگاکانی بۆشایی
پۆل:فڕینی بۆشایی
لەکریمۆسا (گۆرانیی مردوو ناشتن)

**لەکریمۆسا** () پێکھاتووە لە مۆسیقایەکی مردوو ناشتن. دەقەکەی ھۆنراوەی ئەم مۆسیقایەی پێ نووسراوەتەوە لاتینییە. زۆرێک لە ھونەرمەندان وەک مۆتسارت، ڤێردی و ئێڤەنێسنس ئەم گۆرانییەیان بەکارھێناوە.

## ھۆنراوە


: ئەو ڕۆژە پڕ دەبێت لە فرمێسک
: کە لە خۆڵەکەوە بەرز دەبێتەوە
: پیاوە تاوانبارەکەی حوکم دەدرێت:
: بۆیە بیبەخشە خوایە
: مەسیحی گەورەی بەخشندە
: ئاسوودەیی ھەتاھەتاییان پێ ببەخشە. ئامین.

: Lacrimosa dies illa
: Qua resurget ex favilla
: Judicandus homo reus.
: Huic ergo parce, Deus:
: Pie Jesu Domine,
: Dona eis requiem. Amen.



## سەرچاوەکان
*
ھەسارەی بەردین

وێنۆک|هەسارە بەردینیەکان

**هەسارە بەردینیەکان** یان **هەسارە شلۆقەکان** یاخوود **هەسارە ناوەکیەکان** ئەو نازناوانە هەمووی بە ٤ هەسارەی نێو سیستەمی کۆمەڵەی خۆر دەگووترێت ئەوانیش:
* زەوی
* مەریخ
* زاوە
* ڤینوس
ئەو هەسارانە دەکەونە نزیک ئەستێرەی خۆر

## هۆکاری ناولێنانیان
ئەو هەسارانە لەبەر چەندین هۆکار ئەو ناوانەیان پێدەگووترێ:
* لەبەر ئەوە پێیدەگووترێ هەسارەی بەردینی لەبەر ئەوەی بە شێوەیەکی گشتی لە هەسارەی زەوی دەچن
* لەبەر ئەوە پێیدەڵێن هەسارە شلۆقەکان لەبەر ئەوەی پێچەوانەی هەسارەکانیدیکەی هەسارەی گازیەکانن
* لەبەر ئەوە پێیاندەڵێن هەسارە ناوەکیەکان لەبەر ئەوەی نزیکترن لە خۆر بە پێچەوانەی هەسارە گازیەکان

## بەشەکان
زانایان هەسارە بەردینیەکان دەکەنە ٢ جۆری سەرەکی سەرەتایی :
یەکەم: جۆری یەکەم نزیکن لە مادەی سیلیکۆن
دووەم: جۆری دووەمیش نزیکن لە مادەی کاربۆن

## سەرچاوە
* http://abyss.uoregon.edu/~js/ast121/lectures/lec14.html 
* https://news.nationalgeographic.com/news/2011/08/110830-new-planet-found-most-earthlike-life-clouds-water-space-science/

پۆل:گەردوون
پۆل:کۆمەڵەی خۆر
پۆل:هەسارە زەمینییەکان
پۆل:ھەسارە زەمینییەکان
پۆل:سیستمی خۆری
ھەسارەی گازی

[وێنۆک|چوار هەسارە گازیەکەی [کۆمەڵەی خۆر قەبارەیان بەرامبەر ئەسترەی خۆر]]

**هەسارە گازیەکان** ئەوانەی هەسارە گەورەکانی کۆمەڵەی خۆرن، هەسارە گازیەکان لە کۆمەڵەی خۆر پێکدێن لە ٤ هەسارە ئەوانیش :
* کەیوان
* هورمز
* ئورانوس
* نێپتۆن
## سەرچاوە
* https://web.archive.org/web/20170812114559/http://w.astro.berkeley.edu/~gmarcy/astro160/papers/brown_dwarfs_failed_stars.pdf
* https://books.google.iq/books?id=p8wCsJweUb0C&pg=PA63&dq=%22kelvin+helmholtz+mechanism%22&redir_esc=y&hl=ar#v=onepage&q=%22kelvin%20helmholtz%20mechanism%22&f=false

پۆل:گەردوون
پۆل:کۆمەڵەی خۆر
پۆل:سیستمی خۆری
پۆل:جۆرەکانی ھەسارە
مانگەکانی کەیوان

وێنۆک|کەیوان و مانگەکانی

**مانگەکانی هەسارەی کەیوان** ئەو مانگانە دیاریکراون و جۆرەکانیشیان زانراون، هەسارەی کەیوان مانگی بچووک و گەورەی تێدایە بە جۆرێک مانگی تێدایە ١ کیلۆمەترە، ٧ مانگ لە دەوری هەسارەی کەیوان گەورە و زەبەلاح هەن وەکوو مانگی تیتان

مانگەکانی هەسارەی کەیوان پێکدێن لە ٥٢ مانگ

## سەرچاوە
* ماڵپەری فەرمی ناسا لەسەر مانگەکانی کەیوان
* مانگی تیتان

پۆل:گەردوون
پۆل:مانگەکانی کەیوان
پۆل:کۆمەڵەی خۆر
پۆل:سیستمی خۆری
مانگەکانی ئورانوس

وێنۆک|هەسارەی تیتان و شەش مانگە گەورەکەی لە چەپەوە بۆ ڕاست (تۆپی سۆلجان،میراندا،ئارییال،ئەمبرێل،تیتانیۆم،ئاوبیرۆن)

**مانگەکانی ئۆرانۆس** پێکدێن لە ٧ مانگ، هەندکیان ناونراون بە کارەکانی ویلیام شێکسپیر و ئەلێکساندەر پۆپ، ویلیام هێرشل توانی مانگەکانی تیتانیا و ئۆبیرۆن بدۆزێتەوە لە ساڵی ١٨٧٨، مانگەکانی ئەرییەل و ئەمبرێل لە ساڵی ١٨٥١ دۆزرانەوە لەسەر دەستی ویلیام لاسیل، مانگی میراندا لەسەر دەستی جیرارد کایبیر لە ساڵی ١٩٤٨ دۆزرایەوە، مانگەکانیتریش لە دوای ناردنی کەشتی ئاسمانی ڤۆیجێر ٢ لە ساڵەکانی ١٩٨٠ دۆزرانەوە ...

## سەرچاوە
* http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9F05EFDF143AE33BBC4E51DFB4678383659EDE&legacy=true
* https://planetarynames.wr.usgs.gov/Page/Planets

پۆل:گەردوون
پۆل:کۆمەڵەی خۆر
پۆل:سیستمی خۆری
ناناتسو نۆ کۆ

**ناناتسو نۆ کۆ** (七つの子 حەوت منداڵەکە) گۆرانییەکی بەناوبانگی منداڵانی ژاپۆنییە لە لایەن ئۆجۆن نۆگوچی (野口雨情) و ئاوازدانەر ناگایۆ مۆتۆریی (本居 長世) نووسراوە و لە گۆڤاری کین نۆ فونێ (کەشتییە ئاڵتونییەکە) لە ساڵی ۱۹۲۱ بڵاو کراوەتەوە.

## باسکردنی لە [[لێکۆڵەر کۆنان|لێکۆڵەر کۆناندا]]
گۆرانییەکە لە لێکۆڵەر کۆناندا باسکراوە بەوەی کە تۆنەکەی ئەو تۆنەیە کە کاتێک پەیوەندی بە سەرۆکی ڕێکخراوی ڕەشەوە دەکەیت دەردەچێت، بۆ یەکەم باسکرا کاتێک بەریەککەوتن لە نێوان کۆنان ئێدۆگاوا و ڤێرمۆت ڕوویدا، ئەو کاتەی پەیوەندی بە سەرۆکەوە کرد و لەو کاتەدا کۆنان تۆنی گۆرانی حەوت منداڵەکەی بیست، ئەمەش لە زنجیرەی ۳٤٥ (بەریەک کەوتنێکی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ڕێکخراوی ڕەش: دوو مەتەڵ لە شەوی یەکگرتنی مانگدا) یان وەک لە لای سەرسامبووان بە زنجیرەی هالوین دەناسرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆسیقای ژاپۆنی
فیلمی ژیاننامەیی

وێنۆک|مۆرێک بۆ فیلمی ژیاننامەیی سۆڤیەتی بەناوی "Chapaev" ساڵی ١٩٣٤
**فیلمی ژیاننامەیی** ()  ژانەرێکی فیلمە کە پشتبەستووە بە مێژوو و بابەتی ڕاستەقینە (نا خەیاڵی) لەسەر ژیانی کەسێک. فیلمی ژیاننامەیی جیایە لەو فیلمانەی کە دەگووترێت "لەچیڕۆکێکی ڕاستەقینە وەرگیراوە" یان "فیلمی درامی مێژوویی". لەفیلمی ژیاننامەییدا ئەکتەری سەرەکی ڕۆڵی کەسایەتییەکی ڕاستەقینە دەبینێت واتە بەهەمان ناوی ئەو کەسایەتییە ڕۆڵ دەبینێت. هەندێکجار کەسایەتییەکە خۆی ڕۆڵی خۆی دەبینێت لەفیلمێکدا کەبەمەجۆرەیان دەگوترێت ژیاننامەیی خود (auto biopics).

هەندێک نموونەی فیلمی ژیاننامەیی، بێن کینگلزی لەفیلمی گاندی (١٩٨٢) کەڕۆڵی مەهاتما غاندی بینی، جۆنی دێپ لەفیلمی (Ed Wood). 

## سەرچاوەکان
* بەشدارییەکانی ویکیپیدیای ئینگلیزی، دوایین گۆڕانکارییەکان بۆ ڕۆژی ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ - ٢١:١٠

پۆل:چەشنەکانی فیلم
پۆل:ژیاننامە
.gg

دۆمەینی.gg لە ساڵی ١٩٩٦ دامەزراوە و سەر بە وڵاتی جێرسییە.

## سەرچاوە
https://ar.wikipedia.org/wiki/.gg

پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
پۆل:پێرستی ئەندامی ئەنجومەنی پاوانی ئاست سەری تایبەتی وڵاتی ئەوروپا
نزم (مۆسیقا)

وێنۆک
لە مۆسیقادا، **نزم** یان **ساف** ( - ھەروەھا بە ئیتاڵیایی ناسراوە بە **بیمۆل**) بە واتای «نزم لە پیچ»دا دێت. لە نۆتەی مۆسیقادا، نزمەکان بە  ھێما کراون، کە پێکھاتووە لە پیتی بییەکی شێوە-گۆڕدراو (*b*) کە یەکەم پیتی بیمۆلی ئیتالییە. نۆتە نزمەکان نۆتەیەک بە نیوپلە نزم دەکاتەوە (سێمیتۆنێک)، و ئەمە بۆ ناسینەوە لە پیانۆدا دەکەوێتە سەروو بەشی پلە سپییەکانی پیانۆ کە پلەی ڕەشی لێیە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:نۆتەی مۆسیقا
پۆل:پەردە (مۆسیقا)
بەرز (مۆسیقا)

لە مۆسیقادا، **بەرز**، **تیژ** یان **دێز** ( • ) بە واتای «بەرز لە پیچ»ـدا دێت. واتە نیوپلە یان سێمیتۆنێک بەرزتر لە پیچدا. دێزەکان بە  نیشانە کراون لەسەر نۆتەی مۆسیقا. پێچەوانەی بەرزەکان، نزمەکانن.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:نۆتەی مۆسیقا
پۆل:پەردە (مۆسیقا)
پەیژەی بچووک (مۆسیقا)

**پەیژەی بچووک** ()، لە مۆسیقادا، پێکھاتووە لە پەیژەیەکی مۆسیقی کە ٧ نۆت لە خۆ دەگرێت، ھاوشێوەی پەیژەی گەورە، کە لە سەری ھەشتەم نۆتدا، دەگەڕێیتەوە بۆ نۆتی یەکەم بە پیچی جیاواز، واتە ئۆکتەیڤێک بەرزتر. لە تیۆری مۆسیقادا، چەند جار ئاماژە دراوە بە پەیژەی بچووک بە شێوەی جیاجیا.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:پەیژە مۆسیقییە بچووکەکان
ئەندازیاریی دەنگ

وێنۆک|ئەندازیارێکی دەنگ
**ئەندازیاریی دەنگ** () کەسێکە کە یارمەتی تۆمارکردنی تۆمارێک (وەک گۆرانییەک یان ئەلبومێک) دەدات بە زیادکردنی ئێفێکت و یەکسانکردنەوەی دەنگەکان و تێکەڵکردن و میکسکردن. ئەندازیارانی دەنگ بە زۆری گوێ بە لایەنە تەکنیکییەکان دەدەن لەکاتی تۆمارکردن، بۆ نموونە ئەوان بەرپرسن لە شوێنی دانانی مایک یان مایکرۆفۆنەکان، ھەروەھا دوور و نزیکی مۆسیقاژەنان یان گۆرانیبێژان لە مایکەکانەوە.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:تەکنۆلۆژیا و زانستە جێبەجێکارەکان
پۆل:دەنگ
پۆل:ئەندازیاریی دەنگ
پۆل:بەرھەمھێنانی مۆسیقا
پۆل:پیشەی پەخشکردنەکان
پۆل:پیشەکانی میدیای بەکۆمەڵ
پۆل:پیشەکان لە مۆسیقادا
پۆل:پیشەکانی فیلمسازی
گیتاری سەرەکی

**گیتاری سەرەکی** () گیتارێکە کە ئاواز و سۆلۆی گیتار و پڕکەرەوە دەژەنێت لە مۆسیقایەکدا. واتە ڕۆڵێکی سەرەکی ھەیە لە مۆسیقا و تۆمارەکاندا.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:گیتار
گیتاری ڕیتم

وێنۆک|ژەنینی گیتاری ڕیتم بە تەکنیکی strum. چەند یەکنیکێکی ژەنینی تریش وەک پاوەر کۆرد و تراڤس پیکینگ ھەیە.
**گیتاری ڕیتم** () پێکھاتووە لە تەکنیکێکی گیتارژەنی کە تێیدا ژەنیار دوو ڕۆڵ دەبینێت: دەرکردنی ڕیتم لە پاڵ ئامێرە مۆسیقییەکانی تر یان لەگەڵ دەنگی گۆرانیبێژەکەدا، لەگەڵ دەرکردنی ھارمۆنی، بۆ نموونە ژەنینی کۆردەکان، کە چەند نۆتەیەکن پێکەوە لێدەدرێن.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:گیتار
پۆل:ڕیتم و کێش
تێمپۆ

لە زاراوەی مۆسیقیدا، **تێمپۆ** ( بە واتای کات دێت) پێکھاتووە لە خێرایی پارچەیەکی مۆسیقی. تێمپۆ زۆرجار بە لێدان لە خولەکێکدا ھەژمار دەکرێت (BPM)، واتە چەندە لێدان لە خولەکێکدا ھەبوو، تێمپۆکەی پارچەکە ئەوەندەیە. بۆ دۆزینەوەی تێمپۆی گۆرانییەک، دەتوانرێت ژمارەی لێدانی تەپڵ و درەمەکان بژمێردرێت لە خولەکێکدا. ئەگەر ٧٨ لێدان بوو بۆ نموونە، تێمپۆکەش ئەوەندەیە. دەتوانرێت ھەروەھا پشت ببەسترێت بە ئامێری سەرەکی بۆ دۆزینەوەی تێمپۆ.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:زاراوەکانی مۆسیقا
پۆل:ڕیتم و کێش
جوبرەئیل، شارباژێڕ

**جوبرەئیل** گوندێکە، کەوتووەتەناحیەی چوارتا(ناوەند)، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
جوبرەئیل لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی دێگەڵ و لە باشوور لەگەڵ گوندی کیسەڵاوا و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی کەناروێ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی وەڕاز.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پەیژەی گەورە (مۆسیقا)

**پەیژەی گەورە** ()، لە مۆسیقادا، پێکھاتووە لە پەیژەیەکی مۆسیقی و باوترین پەیژەیە، بە تایبەت لە ھونەری ڕۆژاوادا. وەک زۆرینەی پەیژە مۆسیقییەکانی تر، لە ٧ نۆتی سەرەکی پێکھاتووە. کاتێک دەگەیتە ھەشتەم نۆت، یەکەم نۆت دووبارە دەبێتەوە، بەڵام بە دوو ھێندەی فریکوێنسی نۆتی یەکەم. واتە ھەمان نۆتەکان دووبارە دەبنەوە لەسەر ئۆکتەیڤێکی بەرزتر. سادەترین پەیژەی گەورە دۆی گەورەیە (C major) کە ھیچ نزم و بەرزێک لەخۆ ناگرن: دۆ-ڕێ-می-فا-سۆل-لا-سی. ئەم پەیژەیە لە کۆندا بە زۆری بۆ ڕاھێنان و مەشقکردن بەکارھاتووە، لە ئێستاشدا بە ھۆیی ئاسان تێگەیشتن لێی، ھەر بەکاردێت، بەڵام هەندێ کەس بۆ شارەزای زیاتری خۆیان و سەرسام کردنی خەڵکی دەگەنە c6.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:پەیژە مۆسیقییە گەورەکان
کاتسۆ ئۆنۆ

[150px|وێنۆک|بەرگی یەکەم ئەلبومی مۆسیقای تۆمارکەری [ئەنیمێ|ئەنیمێی لێکۆڵەر کۆنان]]

**کاتسۆ ئۆنۆ** (大野克夫 *Katsuo Oono*) ئەو ئاوازدانەر و بڵاوکەرەوەیەکی ژاپۆنییە بەرپرسە لە بەرھەمھێنان و دروستکردنی مۆسیقای تۆمارکەری ئەنیمێی لێکۆڵەر کۆنان. وە نزیکەی ٢٣ دێسکی یەکگرتوو لە بازاڕەکاندا بڵاو کراوەتەوە کە تێیدا ھەموو ئەو کارانەی تێدایە کە بۆ ئەنیمێکە کراوە.

لە ساڵی ٢٠٠٦ ئەندامی تیمێک بە ناوی زە سپایدەرز بوو، ئەو وەک ژەنیار لەسەر گیتار و پیانۆ کاری دەکرد وە دوای ھەڵوەشانی تیمەکە دەستی کرد بە کار لە بواری بەرھەمھێنانی مۆسیقای تۆمارکەری بۆ فیلمەکان، وە لە ساڵی ١٩٩٦ دەستی کرد بە کار کردن لەسەر مۆسیقای تۆمارکەری بۆ ئەنیمێی لێکۆڵەر کۆنان لە زنجیرە و فیلمەکاندا تا ئێستا. کارەکانی گاریگەرە بە شێوەی گەورە بە ڕۆژاوا و مۆسیقای جاز. تووخمە گاریگەرەکان لە مۆسیقاکەیدا بریتییە لە تەپڵ و ئامێرەکانی فوو کردن و گیتاری کارەبایی و پیانۆ و دەنگە دروستکراوەکان بە ئەلیکترۆنیات.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* https://web.archive.org/web/20171208165727/http://vgmdb.net/artist/8477

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩
پۆل:جاز
پۆل:ژەنیاران
پۆل:ژەنیارانی ژاپۆنی
پۆل:زیندووان
دۆزینەوەی کونەڕەشەکان

ئەلبەرت ئاینشتاین لە ساڵی ١٩١٥ تیۆری ڕێژەیی گشتی خۆی خستەڕوو. دوای ئەوە گەردوونزانی ئەڵمانی بەناوی کاڕڵ شوارتس شیلیت لە ھاوکێشەکانی ڕێژەی گشتی سوودی بینی و پیشانیدا کە فەزا لەدەورووبەری ئەو تەنانەی بارستاییان جیاوەزە تا چ رادەیەک دەچەمێتەوە. ئەو دۆزیەوە کە ھەر بڕێک لە ماددە ئەگەر بە ڕادەیەکی زۆر بەرز چڕبێتەوە و بپەستێورێت ئەوا ھێزی کێشکردنی ئەو رادەیە دەبێت کە فەزا دەچەمێتەوە و ھەموو رووناکیەک ھەڵدەگەرێتەوە سەرخۆی و کونی ڕەش دەردەکەوێت شوارتس شیلیت تەنھا بە لێکدانەوەی ھاوکێشەی ماتماتیکی کونی ڕەشی دۆزیەوە و ساڵی ١٩٦٧ جۆن ویلێر ئەو تەنانەی ناونا کونەڕەش

## دەکرێت لە کام ماددە کونی رەش درووست بکرێت
دەتوانین زەوی بپەستێوین ھەتا نیوەتیرەکەی دەبێتە ٠.٨٨ سانتیمەتر ئەوکاتە زەوی دەبێتە کونی ڕەش و فەزا بەسەرخۆیدا دەچەمێنێتەوە وە دەتوانین کونی رەش لە ھەموو جۆرە ماددەیەک درووست بکەین وەک ئاو بەرد ھەرشتێک کە پێی بڵێن ماددە

## سەرچاوەکان
*گەشتەکات بە زمانی سادە /نوسین //ماریو جۆن گریبین //

پۆل:فیزیک
پۆل:بیردۆزی ڕێژەیی گشتی
پۆل:دۆزینەوەکانی سەدەی ٢٠
کینجی کۆداما

**کینجی کۆداما** (こだま兼嗣 کۆداما کینجی) ئەو دەرهێنەرێکی ئەنیمێی ژاپۆنییە لە دایک بووە لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٤٩ لە ھۆکایدۆ.

## هاوسەرگیری
* ساچیکۆ کامیمۆرا

## کارەکانی لە بواری دەرهێناندا

### زنجیرە ئەنیمێیە تەلەڤیزیۆنییەکان
* لێکۆڵەر کۆنان (زنجیرەی ۱ بۆ ۱۱٨، دەرهینانی سەرەکی لە زنجیرەکانی ۱۱۹ بۆ ۲٥۲)
* سیتی هەنتەر
* کیکایەشی
* تیلس ئۆف زەی ئابێس
* فرۆشیاری شیر وەدیع

### فیلمە ئەنیمێکان
* زنجیرە فیلمەکانی لێکۆڵەر کۆنان
** لێکۆڵەر کۆنان: کاتی تەقاندنەوەی تەلارە بەرزەکە

## کارەکانی لە دەرەوەی بواری دەرهێنان
* ڕۆبۆتان (دەرهێنانی وێنەی جووڵاو)
* ئینویاشا بەشی تەواوکەر (کێشانی تابلۆی چیرۆک)

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩
پۆل:وێنەکێشانی مانگا
پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمێ
پۆل:زیندووان
قوتابیان

**قوتابیان** گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی چوارتا (ناوەند)، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
قوتابیان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دێگەڵ و لە باشوور لەگەڵ گوندی واژە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بەردەزەرد، شارباژێڕ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی باخی ئاشی.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
بازنەکانی ھورمز

وێنۆک|رێرەوی بازنەکانی ھورمز کە پێکھاتییە لە ٤ بازن

**بازنەکانی مووشتەری** بەنێوبانگە بە **بازنەکانی ھورمز**' و ھەسارەی مووشتەری سێیەمین ھەسارەی بازنەیە لە نێو سیستەمی کۆمەڵەی خۆر لە دوای ھەر یەک لە ھەسارەکانی کەیوان و ئورانوس، لە ساڵی ١٩٧٩ەوە دوای ناردنی کەشتی ئاسمانی ڤۆیجر ١ زانیاری تەواو دەربارەی ئەو بازنانەی ھەسارەی ھورمز زانراوە، دوای ئەوەش گالیلۆ (کەشتی ئاسمانی) لە ساڵی ١٩٩٠ لێکۆڵینەوەیەکی زۆر و باشی دەربارەی ئەو بازنانە کرد و توانی زانیاری تەواو دەستبخا.

بازنەکانی ھورمز ئەوەندە درەوشاوە و گەورەن دەتواندرێت بە تەلیسکۆپەکانی سەر زەوییش بە ئاسایی ببینرێن.

## سەرچاوەکان
* زانیاری تەواو دەربارەی بازنەکانی ھورمز

پۆل:گەردوون
پۆل:ھورمز
بازنەکانی کەیوان

وێنۆک|بازنەکانی کەیوان

**بازنەکانی کەیوان یان زوحەل** (بە ئینگلیزی: Rings of Saturn) ئەوە بە بازنەکانی کەیوان دەگووترێت و ھەسارەی کەیوان دەوردەدرێ بەو بازنانە کە ئەو بازنانە پێکدێن لە قەبارەی بچووک و گەورە لە پاشماوەکانی مانگەکانی دەور و بەری کە لەناوچوون، قەبارەکەشیان پێدێن لە میکرۆ مەتر و مەتر

## مێژووی دۆزینەوە
وێنۆک|بازنەکانی کەیوان لە چاوی ئاسایی و ئاماژەکانی ڕادییۆیی
لە ساڵی ١٦١٠ گالیلێو گالیلەی یەکەم ڕوانگەی بۆ ھەسارەی کەیوان کرد لەگەڵ ئەوەش نەیتوانی بە شێوەیەکی ڕاستەقینە بازنەکانی ببینێت بەڵام توانی بازنەکانی ھەسارەی کەیوان بدۆزێتەوە و ببینێت بە تەلیسکۆپەکەی.

## سەرچاوەکان
* زانیاریەکانی کەشتی ئاسمانی کاسینی دەربارەی ھەسارە و ئەڵقەکانی کەیوان
* زانیاری دەربارەی بازنەکانی کەیوان

پۆل:گەردوون
بازنەکانی ئورانوس

وێنۆک|بازنەکانی ئورانوس تا نزیکی مانگەکەی

**بازنەکانی ئۆرانۆس** لە ساڵی ١٩٧٧ دۆزراوەتەوە لە ئەنجامی ڕوانگەکردنی هەسارەکانی کۆمەڵەی خۆر لەسەر زەوی
[100px|وێنۆک|ناوەڕاست|١٣ بازنەکانی هەسارەی [ئورانوس]]
بازنەکانی ئورانوس پێکدێت لە ١٣ ئەڵقە بە تەواوی هەموویان لە ساڵی ٢٠٠٨ دۆزراونەتەوە

## سەرچاوە
* بی بی سی هەواڵ _ بازنەکانی هەسارەی ئورانوس
* زانیاری تەواو دەربارەی بازنەکانی ئورانوس

پۆل:گەردوون
بازنەکانی نێپتۆن

وێنۆک|بازنەکانی نێپتۆن لە چاوەی کەشتی ئاسمانی ڤۆیجێر

**بازنەکانی نیپتۆن** پێکدێت لە ٥ بازنی سەرەکی، یەکەمین جار دۆزرایەوە لە ساڵی ١٩٨٤ لە چیلی لە ڕوانگەی لاسیلا 
یەکەمین باسکردن دەربارەی بازنەکانی هەسارەی نێپتۆن دەگەرێتەوە بۆ ساڵی ١٨٤٦ کە ویڵیام لاسیلا باسی لێوەکردبوو، وە لەگەڵ ئەوەش توانیان گەورەترین مانگی نێپتۆن بدۆزنەوە کە ئەویش مانگی تریتۆن بوو.

## سەرچاوە
* زانیاری دەربارەی بازنەکانی هەسارە نێپتۆن
* ڕوانگەکان- ماڵپەری زانست 

پۆل:گەردوون
پۆل:نێپتۆن
یەکەی ئەستێرەناسانە

وێنۆک|پێوانەیەکی وێنەییی باڵانسی گەردوونی

**باڵانسی گەردوون** () باڵانسی گەردوونی مەبەستی پێوانەیەکە لە نێوان دووری خۆر و زەوی وە کوورتکراوەکەی بە کوردی (ب. گ) بە ئینگلیزی (au) بە عەرەبی (و. ف).

باڵانسی گەردوونی بۆ زۆر بابەتی گەردوونی بەکاردێت و پێوانە دەکرێ بە دووری تەنێک لە تەنێکیتریش

باڵانسی گەردوونی واتا دووریی زەوی لە خۆر ئەو پێوانەیەش دەکاتە ١٤٩٬٥٩٧٫٨٧٠٬٦٩١ کیلۆمەتر
* **١** باڵانسی گەردوونی = ١٤٩٬٥٩٧٫٨٧٠٬٦٩١ کیلۆمەتر =١٥٬٨١٣ × ١٠−٦ ساڵی تیشکی ١٥٠ میلیۆن کیلۆمەتر
* ١ ساڵی تیشکی = ٦٣٢٤١ **باڵانسی گەردوونی**

## بەکارھێنانی
لە ساڵی ١٩٥٨ بەکارھێنانی ئەو پێوانەیە دەستی پێکرد، بۆ گووزارشت کردن لە دووری نێوان زەوی و خۆر وە ئەویتریش بەکاردێت بۆ پێوانەکردنی نێو سیستەمی کۆمەڵەی خۆر لەگەڵ ھەندێک لە پێوانەی کەم لە نێو کۆمەڵەی ئەستێرەیەکیتر یا پێوانەی کەم لە نێو گەردوون.

## بەکارھێنانی لە نێو کۆمەڵەی خۆر
پیوانەی دووری خۆر لە ھەسارەکانی نێو کۆمەڵەی خۆر بە باڵانسی گەردوونی
* زاوە: ٠٫٣٠٧٥ **ب. گ**
* ڤینوس: ٠٫٧٢٣ **ب. گ**
* زەوی: ١ **ب. گ**
* مەریخ: ١٫٥٢٤ **ب. گ**
* ھورمز: ٥٬٢٠٣ **ب. گ**
* کەیوان: ٩٬٥٣٩ **ب. گ**
* ئورانوس: ١٩٬١٨ **ب. گ**
* نێپتۆن: ٣٠٬٠٦ **ب. گ**
* پلووتۆ: ٣٩٬٥٣ **ب. گ**

## سەرچاوەکان
* https://www.iau.org/public/themes/measuring/ 
* https://books.google.be/books?id=ic3lN9_ow_EC&pg=PA274&hl=ar

پۆل:گەردوون
پۆل:کۆمەڵەی خۆر
پۆل:یەکەکانی درێژایی
پۆل:میکانیکی ئاسمانی
پۆل:یەکەکانی درێژی
بازنەی ھەسارەکان

[وێنۆک|خوول کردنی ٢ مانگی هەسارەی [کەیوان لە نزیک بازنەکانی ئەو هەسارەیە]]

**بازنی هەسارە** (بە ئینگلیزی :planetary ring)  ئەو بازنانە پێکدێن لە تۆزی گەردوون لە نێو سیستەمی کۆمەڵەی خۆر ٣ هەسارەی بازنەیی تێدایە ئەوانیش:
* هورمز
* کەیوان
* ئورانوس
سیستەمی بازنەکانی ئەو هەسارانە تایبەتن.

## سەرچاوە
* هەواڵ- ماڵپەری فەرمی ناسا دەربارەی دروست بوون و ئەڵقەکانی هەسارەکان 
* زانیاری تەواو دربارەی تۆزی گەردوون 

پۆل:گەردوون
پۆل:کۆمەڵەی خۆر
یاسویچیرۆ یامامۆتۆ

**یاسویچیرۆ یامامۆتۆ** () ئەو دەرهێنەری ئەنیمێ و هونەرمەندێکی وێنەی نەخشێندراوی ژاپۆنییە.

## کارەکانی
* لێکۆڵەر کۆنان: ئامانجەکە چواردە
* لێکۆڵەر کۆنان: گۆرانی ماڵئاوایی لێکۆڵەرەکان
* لێکۆڵەر کۆنان: ستراتیجی سەرو قوڵایی
* لێکۆڵەر کۆنان: جادووگەری ئاسمانی زیوی
* لێکۆڵەر کۆنان: جادووگەری سەدەی کۆتایی
* لێکۆڵەر کۆنان: ئاڵای چەتەکان لە نمایشی دەریادا
* لێکۆڵەر کۆنان: گۆرانییەکی تەواو لە ترساندن
* لێکۆڵەر کۆنان: بەدواکەوتووی ڕەش

## سەرچاوەکان

پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ژاپۆنی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١
پۆل:وێنەکێشانی مانگا
پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمێ
پۆل:زیندووان
ماڕکۆ ئاسینسۆ

وێنۆک|ماڕکۆ ئاسێنسۆ بەدرێسی هەڵبژاردەی ئیسپانیا.
**ماڕکۆ ئاسینسۆ** لەدایکبووی ٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٦. یاریزانی تۆپی پێیە لەڕیزی یانەی ڕیال مەدریدی ئیسپانی و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا یاری دەکات. ئاسینسۆ شوێنی یاریکردنی لەھێڵی ھێرشبەری ناوەڕاستە. سەرەتای یاریکردنی لەگەڵ یانەی مایۆرکای ئیسپانی بوو و ساڵێکیش بەشێوەی خواستن لەڕیزی یانەی ئیسپانیۆل یاری کردووە.

## سەرەتای ژیان
ئاسێنسۆ لەدایکبووی  لەدایکبووی ٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٦ لە پالما، مایۆرکا لە ئیسپانیا. ئاسێنسۆ لەدایکێکی ئیسپانی و باوکێکی ھۆڵەندی لەدایکبووە. لەساڵی ٢٠٠٦ پەیوەندی بەیانەی مایۆرکا کردووە بەمەستی یاریکردن. کاتێک ئاسێنسۆ تەمەنی ١٥ ساڵانبوو دایکی کەناوی ماریا ویلمسن بەھۆی نەخۆشی شێرپەنجە کۆچی دوایی کردووە.

## دەستکەوتەکان
### یانە
* یەکجار لالیگا وەرزی ٢٠١٦-٢٠١٧
* یەکجار جامی سووپەری ئیسپانیا ٢٠١٧
* یەکجار خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا وەرزی ٢٠١٦-٢٠١٧
* یەکجار جامی سووپەری ئەورووپا لە ٢٠١٧
* یەکجار جامی جیھانی یانەکان لەساڵی ٢٠١٦

### نێودەوڵەتی
* جامی ئەورووپا بۆ خوار ١٩ ساڵان لەساڵی ٢٠١٥.

## سەرچاوەکان
* بەشداربووانی ویکیپیدیای ئینگلیزی وتاری  دوایین گۆڕانکارییەکانی ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧.

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦
پۆل:زیندووان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ
پۆل:مێدالیاوەرگرانی زێوی ئۆڵمپیکی ئیسپانی
پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:یاریزانانی لیگ ١
پۆل:یاریزانانی یانەی پاریس سان جێرمان
پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن
پۆل:یاریزانانی تێرسێرا دیڤیسیۆن
پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
میواکۆ ساتۆ

**میواکۆ ساتۆ** (佐藤 美和子, Satō Miwako) ئەو یەکێکە لە کەسایەتییەکانی زنجیرەی لێکۆڵەر کۆنان، باوکی مردووە لە ڕووداوێکدا ئەو کاتەی بچووک بووە، و هەر بۆیە هەمان ڕێگەی ئەوی گرتۆتەبەر و ئێستا وەک پۆلیسێک لە پۆلیسی تۆکیۆی پایتەخت کار دەکات لەگەڵ پشکنەر میگۆری، ئەو کەسایەتییەکی چالاک، و ڕاست و زۆر سەرنجڕاکێشە، هەر بۆیە ناوبانێگی گەورەی لە ناو پیاوانی پۆلیسی شارەکەدا هەیە و لە نێوانیشیان تاکاجی هەیە، تاکاجی خۆشدەوێت بەڵام ئەوە دەرناخات چونکە دەترسیت تووشی شێتک ببێت، هەروەها زۆریش متمانەی بە کۆنان هەیە.

یەکەم دەرکەوتنی ساتۆ لە زنجیرەی ۱۳۰ ئەنیمێکەدا بوو.

پۆل:کەسایەتییە مێینەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:کەسایەتییەکانی لێکۆڵەر کۆنان
پۆل:ئەفسەرانی پۆلیسی خەیاڵی
پۆل:کەسایەتییەکانی ئەنیمێ و مانگا
ئاڵەسیاوی خواروو

**ئاڵەسیاوی خواروو** گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سیتەک، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
ئاڵەسیاوی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی شێخان و لە باشوور لەگەڵ گوندی وەڵانە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاڵەسیاوی سەروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بناویلەی گۆیژە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
فاکت

**فاکت** (لە لاتینەوە دێ بە مانای ئەوەی کراوە یا بووە، بووگ) ئەوەیە کە دەقاودەقبوونی لەگەڵ واقیعی ئۆبژەکتیڤدا شتێکی زانراو و ناسراو بێ و، بکرێ دروستییەکەی بە بەڵگەی ڕوون بسەلمێنرێت. بۆ نموونە، «ئەم ڕستەیە لە چەن وشەیەک پێک ھاتووە» فاکتێکی سەر بە زمانەوانییە و، «خۆریش ئەستێرەیەکە» فاکتێکی سەر بە گەردوونناسییە. ھەر بەم چەشنە، «ھەڵەبجە ساڵی ١٩٨٨ کیمیاباران کرا» و «عەلی حەسەن ئەلمەجید لە سێدارە درا» فاکتگەلێکی مێژوویین. مەعریفەیەک کە ئەم وتانە ئەیگوازنەوە خاوەن چۆنیەتییەکی تایبەتە، ئەویش ئەوەیە کە لە باری ئۆنتۆلۆجییەوە سەرتر لە ڕا و تەفسیرە؛ یانی وتەکان بە شێوەیەکن کە یا یەکسەر خۆ لێ لادان و خۆ لێ گێلکردن ھەڵناگرن، یا بە ئەندازەی پێویست بەڵگە بۆ پشتڕاستکردنەوەیان ھەیە. بە پێچەوانەوە، ھەرچەن لەوانەیە دروستیش بێ، بەڵام بۆ نموونە ڕستەی «زۆربەی بەچکە پشیلەکان خوێنشیرینن» فاکت نییە.

فاکت بە سەلماندنیبوونی تاقی ئەکرێتەوە: وتەیەک ئەگەر شیاوی سەلماندن بێ فاکتە، ئەگینا فاکت نییە. مەبەست لە شیاوی سەلماندن بوونیش وێکھاتنەوەیەتی لەگەڵ ئەزمووندا.

بۆ تێڕوانین و چوونەوە بە فاکتەکاندا سەرچاوەگەلی ستاندارد بەکار دێت و، فاکتگەلی زانستی بە ھۆی تاقیکردنەوەی ڕێکوپێکی شیاوی دووپاتبوونەوەوە سەلمێنراون.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وتاری فاکت لە ئینسایکلۆپیدیای فەلسەفەی ستەنفۆرددا

پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی
پۆل:لۆژیکی فەلسەفی
پۆل:فەلسەفەی زانست
پۆل:واقیع
پۆل:ڕاستی
پۆل:چەمکەکان لە لۆژیک
پۆل:چەمکەکان لە مێتافیزیک
پۆل:زانیاری
پۆل:زانین
یاریی کۆتاییی جامی یەکێتیی ئینگلتەرای ۱۸۷۲

یاریەکە لەنێوان ھەردوویانەی واندێرس و ڕۆیال ئینگینێرس بەڕێوەچوو لە ١٨٧٢/٣/١٦ لە (کانینتن ئۆڤال) لە شاری لەندەن.
جامی یەکێتی ئینگلترا بەیەکەم پێشبرکێی تۆپی پێ دادەنرێت و کۆنترین پێشبڕکێی تۆپی پێیە.

## یارییەکە

## جلوبەرگ

## سەرچاوەکان
* }}
واتارو تاکاجی

**واتارو تاکاجی** (高木 渉, Wataru Takagi) ئەو یەکێکە لە کەسایەتییەکانی زنجیرەی لێکۆڵەر کۆنان و لە ناو ڕیزی پۆلیس کار دەکات، زۆر لەگەڵ پشکنەر میگۆریدا دەردەکەوێت، ئەو زۆر زیرەک نییە بەڵام کەسێکی چالاکە و هەوڵی تەواوی خۆی دەدات بۆ کارەکەی، کەسێکی خۆ بە بچووک زانە و زۆر باوەڕی بە خۆی نییە، کار دەکات لە پۆلیسی تۆکیۆی پایتەخت لەگەڵ خاتوو ساتۆ وە هەڵگری هەستە بەرامبەری و ئەویش هەروەها هەمان هەستی هەیە، چەند دۆسییەکی لەگەڵ کۆناندا شیکار کردووە و هەموو کات گوێڕایەڵی فەرمانەکانی خاتوو ساتۆیە، و هەندێک جار گوومان لە کۆنان دەکات.

## چیرۆکی خۆشەویستی لە بنکەی پۆلیس
ئەندامەکانی پۆلیسی تۆکیۆ بە سەرۆکایەتی شیراتۆری زۆر ڕقیان لە تاکاجی بوو بە هۆی خۆشەویسیتی ساتۆ بۆی، شیراتۆری کە وادیارە لە بنەماڵەیەکی خانەدانە دەیویست دڵی ساتۆ بە دەست بێنێت لە بەرامبەرشدا تاکاجی بێ هیوا بوو بوو لە نزیک کەوتنەوە لە ساتۆ و تەنانەت ئەو خەیاڵی منداڵی داهاتووی لەگەڵ شیراتۆریدا کرد.

ڕووداوەکان بەردەوام دەبێت تا لە ئەڵقەی ٥۳٥ تاکاجی دان بە خۆشەویستییەکەی بۆ ساتۆ دەنێت ... وە شیراتۆری ئەو کچە دەدۆزێتەوە کە بە دوایدا دەگەڕا، کە بریتییە لە مامۆستاکەی کۆنان لە قوتابخانەی سەرەتایی "کۆبایاشی".

### چیرۆکی خۆشەویستی لەگەڵ ساتۆ
* ۱٤٦ چیرۆکی خۆشەویستی لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی یەکەم)
* ۱٤۷ چیرۆکی خۆشەویستی لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی دووەم)
* ۱٥٦ چیرۆکی خۆشەویستیی دووەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی یەکەم)
* ۱٥۷ چیرۆکی خۆشەویستیی دووەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی دووەم)
* ۲۰٥ چیرۆکی خۆشەویستیی سێیەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی یەکەم) 
* ۲۰٦ چیرۆکی خۆشەویستیی سێیەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی دووەم)
* ۲٤۰ ڕووداوی شەمەندەفەر فیشەکە خێراکە (بەشی یەکەم) 
* ۲٤۱ ڕووداوی شەمەندەفەر فیشەکە خێراکە (بەشی دووەم) 
* ۲٥۳ چیرۆکی خۆشەویستیی چوارەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی یەکەم)
* ۲٥٤ چیرۆکی خۆشەویستیی چوارەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی دووەم)
* ۳۰۱ نمایشکردنی خراپە و پیرۆزی (بەشی یەکەم) 
* ۳۰۲ نمایشکردنی خراپە و پیرۆزی (بەشی دووەم)
* ۳۰٤ بنکەی پۆلیسی شارەکە لە ئاژاوەدایە: ۱۲ ملیۆن بارمتە 
* ۳٥٨ چیرۆکی خۆشەویستیی پێنجەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی یەکەم) 
* ۳٥۹ چیرۆکی خۆشەویستیی پێنجەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی دووەم)
* ۳۹۰ چیرۆکی خۆشەویستیی شەشەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی یەکەم) 
* ۳۹۱ چیرۆکی خۆشەویستیی شەشەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی دووەم)
* ٤۳۱ چیرۆکی خۆشەویستیی حەوتەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی یەکەم)
* ٤۳۲ چیرۆکی خۆشەویستیی حەوتەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی دووەم) 
* ٤٤۹ ئاهەنگی هاوسەرگیری ساخە
* ٤٨۷ چیرۆکی خۆشەویستیی هەشتەم لە نێوان ئەندامانی پۆلیسی شارەکە - پەنجە تووتەی دەستی چەپ
* ٥۳۰ ڕاستییەکی بڵاوی شارەکە - ناسنامەی ڕاستەقینەی پیاوی چەکوشەکە (بەشی یەکەم) 
* ٥۳۱ ڕاستییەکی بڵاوی شارەکە - ناسنامەی داستەقینەی پیاۆی چەکوشەکە (بەشی دووەم)
* ٥۳۲ برینی خۆشەویستی یەکەم (بەشی یەکەم) 
* ٥۳۳ برینی خۆشەویستی دووەم (بەشی دووەم)
* ٥۳٤ نیشانە نوێکە و پیاوە بچووکەکە
* ٥۳٥ نیشانە کۆنەکە و ڕۆحی ئەفسەرەکە
* ٦٨۱ پەخشکردنی ژیانە هەڵواسراوەکە بە خۆشەویستی (دەسپێکی پەخش) بەشی یەکەم
* ٦٨۲ پەخشکردنی ژیانە هەڵواسراوەکە بە خۆشەویستی (حاڵەتی بێ هیوایی) بەشی دووەم 
* ۲٨۳ پەخشکردنی ژیانە هەڵواسراوەکە بە خۆشەویستی (هاتنە ناوەوەی شانۆ) بەشی سێیەم 

پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:کەسایەتییەکانی لێکۆڵەر کۆنان
پۆل:ئەفسەرانی پۆلیسی خەیاڵی
پۆل:کەسایەتییەکانی ئەنیمێ و مانگا
ئێری کیساکی

200px|وێنۆک|چەپ|ئێری کیساکی

**ئێری کیساکی** () ئەو دایکی ران مۆری و هاوسەری پێشووی کۆگۆرۆ مۆرییە جیابوونەتەوە بە هۆی چێشت لێنانە خراپەکەی، ئەمەش ڕوو دەدات لە یەکێک لە ڕۆژەکان کە قاچی ئازاری دەبێت و خواردنی ئێوارەی بە قورسی بۆ ئامادە دەبێت، وە ئەو کاتەی کۆگۆرۆ خواردنەکەی تام کرد پێی وت بۆ پشوو نادەیت و کێشە لە نێوانیاندا دروست بوو بۆیە ئێری بڕیاری ڕۆشتنی دا، و ئێستا ئەو وەک پارێزەر کار دەکات، وە ماوە بۆ ماوە ران سەردانی دەکات، ران چەندین جار هەوڵیداوە کۆیان بکاتەوە بەڵام ئەوان هەر جارێک یەک ببینن بە شەڕ دێن.

پۆل:کەسایەتییە مێینەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:کەسایەتییەکانی لێکۆڵەر کۆنان
پۆل:ژاپۆنییە خەیاڵییەکان
پۆل:کەسایەتییەکانی ئەنیمێ و مانگا
گەڕەستێرۆچکەی دی ئەی ١٤

وێنۆک|گەڕەستێرۆچکە دی ئەی ١٥

**٢٠١٢ دی ئەی ١٤** ناوی گەڕەستێرۆچکەیەکە کە بە ئینگلیزی پێیدەگووترێ (DA14 2012)

* ناو: هەسارەی دی ئەی ١٤ یاخوود گەڕەستێرۆچکە ٢٠١٢ دی ئەی ١٤
* جۆر: گەڕەستێرۆچکە
* تیرە: ٤٩ مەتر
* ماوەی خوولانەوەی بە دەوری خۆری خۆمان بە پێوانە: ٣٦٨ رۆژ
* ماوەی خوولانەوەی بە دەوریخۆر بە نزیکەی بێت لە زەوی :٣١٧ رۆژ
* کاتی دۆزینەوەی: دۆزراوەتەوە لە ١٥ شووباتی ٢٠١٣
* شووێنی دۆزینەوە: ڕوانگەی لاساگرا لە وڵاتی ئیسپانیا
* دووری لە زەوی : ٢٧ هەزار و ٧٠٠ کیلۆمەتر
* باشترین شوێن بۆ بینینی ئەو گەڕەستێرۆچکە: لە وڵاتانی ئوسترالیا و کیشوەری ئاسیا بە گشتی لەگەڵ ئەورووپای ڕۆژھەڵات
* باشترین شوێن لۆ بینینی ئەو گەڕەستێرۆچکە لە رۆژهەڵاتی ناوەراست :چیای کۆڕەک لە کوردستان  و عومان و میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان

## سەرچاوە
* لاپەرەی بەیانی ئیماراتی
* پارچە ڤیدیۆیەک لە یوتوب کە ئاژانسی یورونیوز بڵاویکردیتەوە\
* ماڵپەری ناسا 

پۆل:گەردوون
گەڕەستێرۆچکەی ١٩٩٨ QE٢

وێنۆک|گەڕەستێرۆچکەی ١٩٩٨ QE<sub>٢</sub>

**گەڕەستێرۆچکەی 1998 QE<sub>2</sub>** ناوی گەڕەستێرۆچکەیەکە کە بە ئینگلیزی پێیدەگووترێ ((285263) 1998 QE2) ئەوە گەڕستێرەیەکی نزیکە لە هەسارەی زەوی بە تیرەی ٢ کیلۆمەتر و ٧٥ مەتر، لە لایەن ناوەندی لێنکۆڵن بۆ گەڕان بە دوای گەڕەستێرەکانی نزیک زەوی دۆزراوەتەوە لە نیومەکسیکۆ لە ڕێکەوتی ١٩ ئابی ساڵی ١٩٩٨

## نزیک کەوتنەوە لە زەوی
لە رۆژی ٣١ ئایاری ساڵی ٢٠١٣ نزیک کەوتەوە گەڕەستێرۆچکەی 1998 QE2 بە نزیکەی ٥ تا ٨ ملیۆن کیلۆمەتر لە هەسارەی زەوی نزیک کەوتەوە 
کە ئەو پێوانەیەش دوورترە لە مانگ بە ١٥ جار، ئەو نزیک کەوتنەوەیەش بە تەواوی لە کاژێر ٢٠:٥٩ بەکاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو روویدا، لەسەر زەوی دەتتوانی بە تەلیسکۆب ئەو گەڕەستێرۆچکەیە ببینی 
[200px|چوارچێوە|ناوەڕاست|شوێنی [گەڕەستێرۆچکەی کیو ئی٢ ١٩٩٨ لەسەر نەخشەی گەردوون]]

## سەرچاوە
* وێنە و ڤیدیۆی گەڕەستێرۆچکەی ١٩٩٨ و زانیاری تەواو لەسەری

پۆل:گەردوون
پۆل:گەڕەستێرۆچکە
پۆل:گەڕەستێرۆچکەکان
ناوەندی لێنکۆڵن بۆ گەڕان بە دوای گەڕەستێرەکانی نزیک زەوی

[وێنۆک|ئەو وێنەیە ئاشکرای دەکا کە لە ساڵی ١٩٩٥ تا ساڵی ٢٠١٥ بە رێژەی چەند [گەڕەستێرۆچکە دۆزراونەتەوە]]

**ناوەندی لێنکۆڵن بۆ گەڕان بە دوای گەڕەستێرەکانی نزیک زەوی** (بە ئینگلیزی : Lincoln Near-Earth Asteroid Research، بە کوورتی: LINEAR) ئەو ناوەندە پرۆژەیەکی دانراوە لە نێوانی وەکالەتی ناسا و هێزی ئاسمانی ئەمەریکا، وە ناوەندی لێنکۆڵن سەر بە پەیمانگای ئەنستیتۆی تەکنۆلۆژیی ماساچووسیتسە و بەرێوەی دەبا، ئامانجی ئەو ناوەندە دۆزینەوەی زۆرترین و گەورەترین ژمارەی ئەو گەڕستێرۆچکانەیە کە لە نزیکی زەوی هەن، شوێنی ئەو گەرانە لە شاری سوکورە لە نیومەکسیکۆی ئەمەریکا. 

## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* ماڵپەری فەرمی گەڕانی لێنکۆڵن بۆ دۆزینەوەکانی گەڕستێرچکۆکەنی نزیک زەوی

پۆل:گەردوون
یوکیکۆ کودۆ

**یوکیکۆ کودۆ** () ئەو کەسایەتییەکی خەیاڵییە لە ئەنیمێ و مانگای لێکۆڵەر کۆناندا. ئەو دایکی شینچی کودۆیە، ناوی ڕاستەقینەی بریتییە لە **یوکیکۆ فوجییاما** و کار دەکات وەک ئەکتەر وە هونەری خۆگۆڕین دەزانێت، ئەو و ڤێرمۆت بەیەکەوە هونەری خۆگۆڕین فێربوون لە کوروبا تۆیچی باوکی کایتۆ کید. لەگەڵ هاوسەرەکەی یوساکو کودۆ دەژی لە لۆس ئانجیلۆس. لە زنجیرەی ٤۷ دا، هەڵسا بە ڕۆڵگێڕانی **فومیۆ ئێدۆگاوا** تا کەسایەتی کوڕەکەی بشارێتەوە و ڕێگری لە ران بکات ڕاستییەکەی ئاشکرا بکات ئەمەش چونکە پێشتر دکتۆر ئەگاسا چیرۆکی کوڕەکەیانی لەگەڵ ڕێکخراوی ڕەشدا بۆ گێڕابووەوە. هەروەها ئەو هاوڕێی دایکی رانە ئێری کیساکی.

بۆ یەکەم جار دەرکەوت لە زنجیرەی ٤۳ دا، خۆی گۆڕیبوو بۆ کەسایەتی فومیۆ ئێدۆگاوا، وە ئەو کەسایەتییەکە یوکیکۆ دروستی کردووە بۆ ئەوەی ڕێگری لە ران بکات ڕاستی شینچی بزانێت، و باوڕی پێ بهێنێت کە ئەو دایکی کۆنان ئێدۆگاوایە. بەڵام ئەو لە هەمان کاتدا کۆنانی هەڵخەڵەتاند، کە بۆ ماوەیەک پێی وابوو ئەو یەکێکە لە ئەندامەکانی ڕێکخراوی ڕەش. و دواتر یوکیکۆ ڕاستی ئەو گاڵتەیەی بە کۆنان وت.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەسایەتییە مێینەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:کەسایەتییەکانی لێکۆڵەر کۆنان
پۆل:کەسایەتییەکانی ئەنیمێ و مانگا
پاڕەزان

**پاڕەزان** گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی زەلان، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
پاڕەزان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سەرخوار و لە باشوور لەگەڵ گوندی حاجی مامەند و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چنارەی شێخ لەتیف و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گوێزەڕەش.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئیدریس ھادی ساڵح

**ئیدریس ھادی ساڵەح** (لەدایکبووی ١٩٥٢) لە ھەولێر لەدایکبووە، وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بووە، ئەندامی خولی یەکەمی پەرلەمانی کوردستان بووە.

## بڕوانامەکان
* ساڵی ١٩٨٥ دکتۆرای لە ئەندازیاری کارەبا و گەیاندن لەدەرەوەی وڵات بەدەستھێناوە.

## پایە فەرمیەکان
* ئەندامی خولی یەکەمی پەرلەمانی کوردستان بووە.
* وەزیری کار و کاروباری کۆمەڵاتیی حکومەتی عێراق بووە.
* لەکابینەی پێنجەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان، وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی بووە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢
پۆل:وەزیرەکانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان
پۆل:ئەندامانی پەرلەمانی کوردستان
پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی ھەولێر
ئەندرێ کامیل (لێکۆڵەر کۆنان)

**ئەندرێ کامیل** (، ) ئەو کەسایەتییەکە لە ئەنیمێ و مانگای لێکۆڵەر کۆناندا. ئەو بریکاری نووسینگەی لێکۆڵینەوە فیدرالییەکانە. ئەوە دەزانرێت دەربارەی کە ئەو بە ڕەچەڵەک بەڕیتانییە، و قەبارەی جەستەی گەورەیە، و تەمەنی ٢٧ ساڵە، لێزانە لە لێخوڕینی ئۆتۆمبێلدا بە شێوەیەکی دیار، قەرزاری ئەکای شویچییە لەبەر ئەوەی لە ڕابردوودا  بە ھەڵە ناسنامەی ڕاستەقینەی بۆ ڕێکخراوی ڕەش ئاشکرا کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەسایەتییەکانی لێکۆڵەر کۆنان
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکانی ئێف بی ئای
پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:کەسایەتییەکانی ئەنیمێ و مانگا
زێوێی شارباژێڕ

**زێوێ** گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی زەلان، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
زێوێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی نۆڕەباب و لە باشوور لەگەڵ گوندی گۆزی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بەوزان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئاڵەک.

## ئەمانەش ببینە
* گوندەکانی پارێزگای سلێمانی
* زێوێ
## پەراوێزەکان

پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جێرۆم چەرن

**جێرۆم چەرن** () (لەدایکبووی ١٩٣٧) نووسەری سەدەی بیست و بیست و یەکی ئەمریکییە. چەرن لە چەندین ژانرای جۆراوجۆردا دەنووسێت و بە نووسەرێکی پڕکاری ھاوچەرخی ئەمریکی دادەنرێت. یەکێ لە ڕۆمانە ناسراوەکانی ژیانی نھێنیی ئێمیلی دیکینسۆنە کە فیکشنێکی مێژووییە سەبارەت بە ئێمیلی دیکینسۆن شاعیری ئەمریکیی سەدەی نۆزدە. 

## سەرچاوەکان

پۆل:نووسەرانی ئەمریکی
پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە فەڕەنسا
پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
کۆنکۆرد

وێنۆک|فڕۆکەیەکی کۆنکۆرد - ١٩٨٦
**کۆنکۆرد** (بە ئینگلیزی: Concorde)، فڕۆکەیەکی نەفەرھەڵگری بەریتانی-فەڕەنسی بوو کە بە بزوێنەری سەروو خێراییی دەنگ کاری دەکرد و بەردەوام بوو لە کارکردن تا ساڵی ٢٠٠٣، ئەم فڕۆکەیە بە خێراترین فڕۆکە دادەنرێت کە خێرایییەکەی دەگەیشتە ٢١٨٠ کیلۆمەتر لە ھەر کاتژمێرێکدا (ئەم خێرایییەش دوو ھێندەی خێراییی دەنگە لە ھەوادا). ئەم فڕۆکەیە توانای ھەڵگرتنی ٩٢ تا ١٢٨ کەسی ھەیە، یەکەم فڕینیشی لە ساڵی ١٩٦٩ بوو، دواتر لە ساڵی ١٩٧٦ خرایە بواری خزمەتگوزاریەوە و بۆ ماوەی ٢٧ ساڵ بەردەوامبوو لە خزمەتگوزاری، ئەم فڕۆکەیە یەکێک بوو لەو دوو تەنھا فڕۆکانەی کە بە خێرایی سەروو خێراییی دەنگ کاریان دەکرد لە بواری بازرگانیدا (ئەویتریان فڕۆکەیەکی ڕووسی بوو بەناوی تۆپۆلیڤ TU-144 کە لە ساڵانی ١٩٧٧ تا ١٩٧٨ لە بواری فڕۆکەی نەفەر ھەڵگردا کاری دەکرد).

فڕۆکەی کۆنکۆرد ٢٠ دانەی لێ بەرھەمھێنراوە (کە ٦ دانەیان لەبواری بازرگانی بەکار نەھێنراون)، تێچووی ھەر دانەیەکیشیان لە ساڵی ١٩٧٧ نزیکەی ٢٣ میلیۆن پاوەنی بەریتانی بووە، ناوی کۆنکۆرد بە واتای "یەکگرتن" یاخود "گونجاندن" دێت، ئەمەش لەسەر بنەمای ئەوەی کە ئەم فڕۆکەیە پڕۆژەیەکی ھاوبەشە لە نێوان فەڕەنسا و بەریتانیا.

لە ساڵی ٢٠٠٣ فڕۆکەی کۆنکۆرد لە بواری خزمەتگوزاری دوورخرایەوە، ئەویش ٣ ساڵ دوای ڕووداوەکەی هێڵی ئاسمانیی فەڕەنسی کە بە فڕۆکەی کۆنکۆرد بوو، کە لە ڕووداوەکە ھەموو سەرنشینەکانی ناو فڕۆکەکە گیانیان لەدەستدا. دواتریش دوای ڕووداوەکانی ١١ی سێپتەمبەر و کۆتاییی ھاتنی بۆندی ئێرباس بۆ خزمەتگوزاریی کۆنکۆرد، ئەم فڕۆکەیە لە بواری بازرگانی کشایەوە.

## لووتی کۆنکۆرد
وێنۆک|فڕۆکەیەکی کۆنکۆرد لە کاتێکدا کە لووتەکەی نزم کردۆتەوە
فڕۆکەی کۆنکۆرد لە پێشەکەی لووتێکی درێژی تیژی ھەبوو، ئەویش بۆ بڕینی ھەوا بوو بەھۆی ئەو خێرایییە زۆرەی کە ھەیبوو، بەڵام ئەم لووتە درێژە کێشەی بینینی بۆ فڕۆکەوانەکە دروست دەکرد، بۆیە ئەم لووتە بە سیستەمی ھایدرۆلیکی کاری دەکرد و نزم دەکرایەوە لەکاتی نیشتنەوە و فڕین و تاکسی کردندا.

## تایبەتمەندیەکانی
**ستاف:**  ٣ (٢ پایلۆت و ١ ئەندازیاری فڕین)

**نەفەر:** ٩٢ تا ١٢٠ کەس (بە پێی چری ریکخستن)

**درێژی**: ٦١٫٦٦ مەتر
وێنۆک
**باڵەکان:** ٢٥٫٦ مەتر

**بەرزی:** ١٢٫٢ مەتر

**ڕووبەری باڵەکان:** ٣٥٨٫٢٥ مەتر دووجا

**کێش:** بە بەتاڵی ٧٨٫٧ تۆن

**کێش:** بە بارکراوی ١١١٫١٣ تۆن

**زۆرترین توانای بارکردنی سووتەمەنی:** ٩٥٫٦٨ تۆن

**زۆرترین خێرایی:** ٢١٧٩ کم/کاژێر

**مەودای فرین:** ٧٢٢٢ کیلۆمەتر

فرۆکەی کۆنکۆرد پێویستی بە فرگەیەکی (ڕەنوەی) ٣٦٠٠ مەتریە.

## سەرچاوەکان

پۆل:فڕۆکەکان
گلیز ٥٨١ ئی

[وێنۆک|براوردێکی قەبارەی هەسارەی گلیز٥٨١ئەی بەرامبەر بە هەسارەی خۆمان [زەوی]]

**گلیزا٥٨١ئەی** (بە ئینگلیزی : Gliese 581e) یاخوود ** Gl 581 e**یەکێکە لە هەسارەکانی دەرەوەی کۆمەڵەی خۆر وە شوێنکەوتەی ئەستێرەی گلیز ٥٨١ە(ئەستێرەی کوورتی سۆر)، وە دووریەکەی لە زەوی دەپێورێت بە نزیکەی ٢٠.٥ ساڵی تیشکی

ئەو هەسارەیە ئاشکرا کرا لە ٢١ی نیسانی ساڵی ٢٠٠٩ لەسەر دەستی مایکڵ مایۆر.

## سەرچاوە
* http://www.openexoplanetcatalogue.com/planet/Gliese%20581%20e/

پۆل:گەردوون
پۆل:هەسارە زەمینییەکان
پۆل:ھەسارە زەمینییەکان
ئەستێرەی گلیز ٥٨١

[وێنۆک|بەراوردکردنی ئەستێرەی گلیز٥٨١ بەرامبەر بە [خۆر]]

**'گلیزا٥٨١** (بە ئینگلیزی : Gliese 581) ئەستێرەیەکە لە جۆری ئەستێرەی کوورتی سۆر M3V، بە نزیکەی ٢٠.٣ ساڵی تیشکی لە زەوییەوە دوورە، بارستەیەکەی بە چارێکێکی خۆر بەراورد دەکرێ، بە ٨٧مین ئەستێرە دەژمێردرێ کە لە خۆر نزیک بێت بە واتای دوای ٨٦ ئەستێرە ئەو ئەستێرە نزیکیترین ئەستێرەیە دوای ئەو ٨٦ ئەستێرەیە، دوای بەراوردیەکی زۆر دەرکەوت کە ئەو ئەستێرەیە چەندین هەسارەی لە دەوری دەخوولێتەوە ئەوانیش:
* گلیز ٥٨١ئی
* گلیز ٥٨١بی
* گلیز ٥٨١ سی
* گلیز ٥٨١ جی
* گلیز ٥٨١ دی

## سەرچاوە
* وتاری ناسا دەربارەی ئەستێرە و سیستەمی ئەستێرەی گلیز ٥٨١ 

پۆل:ئەستێرەکان
کەناڵی یۆمیوری

**قەناڵی یۆمیوری** () بریتییە لە وێستگەیەکی تەلەڤیزیۆن دەکەوێتە ناوچەی بیزنس پارک لە شاری ئۆساکا لە ژاپۆن، کە خزمەت دەکات لە ناوچەی کانسای، و شوێنکەوتەی هێڵی هەواڵەکانی نیپۆنە (NNN) و سیستەمی هێڵی ئێن ئێن ئێسی (NNS) تەلەڤیزیۆنی ژاپۆن. لە ۱۳ی شوباتی ۱۹٥٨ بە ناوێکی نوێیەوە کە بریتییە لە کۆمپانیای تەلەڤیزیۆنی ئۆساکا (دەستەی ڕاگەیاندنی تەلەڤیزیۆنی لە ئۆساکا) دروست بووە، وە لە ۱ی ئاب ناونرا کۆمپانیای ڕاگەیاندنی یۆمیوری، لە ۲٨ ئاب وێستگەی ڕاگەیاندنەکە دەستی پێکرد وەک یەکەم وێستگەی شوێنکەوتەی دەستەی هێڵی تەلەڤیزیۆنی نیپۆن.

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆمپانیا ئەنیمێیەکان
جەیمز بلاک (لێکۆڵەر کۆنان)

**جەیمس بلاک** (، ) ئەو کەسایەتییەکی لێڵ و کەم قسەیە و سەرۆکی ئێف بی ئایە لە ژاپۆن لە ئەنیمێ و مانگای لێکۆڵەر کۆناندا. لە ژێر دەستیدا چەندین فەرمانبەر کار دەکات (وەک ئەکای شویچی و جودی ستارلینگ) کە بە تەواوی کار بۆ دەستگیر کردنی ڕێکخراوی ڕەش دەکەن. ئەوە دەزانرێت لەسەری کە بەڕەگەز بەڕیتانییەوە و لە لەندەن، ئینگلتەرا لەدایکبووە، بەڵام دواتر چووە بۆ ئەمریکا و لەوێ ژیاوە. یەکەم دەرکەوتنی لە زنجیرەی ۲٥٨ (پیاوە هاتووەکە لە شیکاگۆوە) بوو.

## ئەو زنجیرانەی تێیدا دەرکەوتووە
* ۲٥٨-۲٥۹ پیاوە هاتووەکە لە سیکاگۆوە
*  ۳۳٨-۳۳۹ چوار ئۆتۆمبێلی پۆرش
* ۳٤٦-۳٤۷ گەڕان بە دوای نیشانە لە ژێر پشتکەدا
* ٤۲۹ خورپە ڕەشەکە ساتی کەوتنە دەستی ڕێکخراوەکە
*  ٤۹۲-٥۰٤ بەریەککەوتنی سوور و ڕەش
* ٥۰۹ سوور و سپی و زەرد و بچکۆلە لێکۆڵەرەکان
* ٥٦۳ دزەکانی بانکەکە لە ڕووبەر بوونەوەی تیمی لێکۆڵەرەکان

## ڕۆڵەکەی لە ڕووبەرو بوونەوەی ڕێکخراوی ڕەشدا
لە کۆتایی زنجیرەی ٥۰۲ دا خەریک بوو پەیوەندی بە جودییەوە بکات بەڵام ئەکای بە زەردەخەنەوە دەستی گرت و ڕێگرێ لێکرد دواتر دیمەنەکە تەواو بوو. وە دواتر ڕوون بووەوە (لە زنجیرەی ۷٨۳: ڕاستی سوورەکە) کە ئەکای بە جەیمس بلاکی وتووە دەربارەی پیلانەکەی کە پێشتر لەگەڵ کیردا ئامادەیی کردووە بۆ ساخە کردنی مردنی تا ڕێکخراوەکە وابزانێت مردووە کە ئەو لە ڕاستیدا زیندووە، لەگەڵ تێگەیشتنی جەیمس لەم پیلانە ڕێگەی پێدا بڕوات.

پۆل:کەسایەتییەکانی لێکۆڵەر کۆنان
پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکانی ئێف بی ئای
پۆل:کەسایەتییەکانی ئەنیمێ و مانگا