ھێرشی ڕۆژھەڵاتی حەسیچە

**ھێرشی ڕۆژھەڵاتی حەسیچە** لەکاتی شەڕی ناوخۆیی سووریا لە پارێزگای حەسیچە لەلایەن یەکینەکانی پاراستنی گەل (یەپەگە) و میلیشیا مەسیحییەکانی ئاشووری و ھێزە عەرەبە ھاوپەیمانەکانی دژی داعش دەستیپێکرد بە ئامانجی کۆنترۆڵکردنەوەی کاونتی جزیرە کە لەلایەن داعشەوە دەستی بەسەردا گیرابوو. دواتر ھێزە چەکدارەکانی سووریاش بەبێ ھەماھەنگی لەگەڵ کورد ھێرشیان بۆ سەر چەکدارە توندڕەوەکان دەستپێکرد.

## ھێرشەکە
ھێرشەکە لە ٢١ی شوباتی ٢٠١٥ دەستیپێکرد و ڕۆژێک دواتر کوردەکان بە خێرایی پێشڕەوییان کرد بۆ ماوەی پێنج کیلۆمەتر لە تەل حەمیس دوای ئەوەی ٢٣ کێڵگە و گوندی نزیک ناوچەی ئەبو قوسەیبیان کۆنترۆڵکرد. ئەمریکا و ھاوپەیمانەکانی پاڵپشتی ئاسمانیان پێشکەش کرد. ھەروەھا لە نزیک سنووری عێراق یەکینەکانی پاراستنی گەل دوو گوندیان کۆنترۆڵکرد. ھێزەکانی پێشمەرگە لە عێراقدا و بە ھەماھەنگی لەگەڵ یەکینەکانی پاراستنی گەل، بنکەکانی داعشیان لە سەرانسەری سنووردا بۆردومان کرد لە کاتی پێشڕەوییاندا. لە وەڵامی ھێرشی کورددا، داعش لە ٢٣ی شوباتدا ھێرشێکی بەرفراوانی لەسەر کۆمەڵێک گوند بە درێژایی کەناراوەکانی باشووری ڕووباری خابوور لە دەوروبەری شارۆچکەی تەل تەمەر ئەنجامدا، بە بەکارھێنانی نزیکەی ٣٠٠٠ چەکدار و چەندین تانک، و ١١ گوندی کۆنترۆڵکرد و ٢٢٠ مەسیحی ئاشووری تا ٢٦ی شوبات ڕفاند، بەپێی ڕێکخراوی چاودێری مافەکانی مرۆڤی سووریا. سەرچاوە خۆجێیەکان ڕایان گەیاند کە ٣٣ بۆ ٣٥ گوند کۆنترۆڵ کراون و ٢٨٧ بۆ ٤٠٠ ئاشووری ڕفێندراون. گوترا کە داعش چەکدارەکانی لە بەرەکانی دیکەی سووریا، لەوانەش بەرەی حومس، دەگوازێتەوە بۆ بەھێزکردنی ھێرشەکەیان بۆ سەر تەل تەمەر. کوردەکان توانیان چەندین گوند کۆنترۆڵ بکەنەوە، بەڵام چارەنووسی مەسیحییەکان نادیار مایەوە. ھەروەھا ڕاگەیەندرا کە دەبوو عومەر شیشانی، فەرماندەی مەیدانی ھێزەکانی داعش لە سووریا، سەرپەرشتی ھێرشەکەی تەل تەمەری دەکرد.

لە ٢٣ی شوباتدا یەکینەکانی پاراستنی گەل لە کاتی ھێرشێکی پێش بەیانی لە ٢٥ی شوباتدا تەل براکیان کۆنترۆڵکرد، یەکینەکانی پاراستنی گەل ڕێگای نێوان تەل حەمیس و ھۆڵیان بڕی، کە ھێڵی سەرەکی دابینکردنی داعش بوو لە عێراقەوە. تا ٢٧ی شوبات، شەڕڤانانی کورد توانیان ١٠٣ گوند و کێڵگەی دەوروبەری شارۆچکەی تەل حەمیس، و ھەروەھا تەل حەمیس خۆی کۆنترۆڵ بکەن. لە ١ی ئازاردا، ڕاگەیەندرا کە شەڕڤانانی کورد چەندین ماڵی سەر بە چەکدارانی داعشیان لە دوازدە گوندی عەرەبی دەوروبەری تەل حەمیس کە لە داعش وەرگیرابوونەوە، سووتاندووە. لە ٢٨ی شوباتدا، داعش ١٥ مەسیحی ئاشووری لە سێدارەدا، کە ١٤یان شەڕڤان بوون. ١٣ شەڕڤانی مەسیحی بەندکراو بوون.

تا ٢٨ی شوبات، لە دەستپێکی ھێرشەکەوە، شەڕەکە بووە ھۆی کوژرانی لانیکەم ١٧٥ بۆ ٢١١ چەکداری داعش و ٧٥ شەڕڤانی کورد و ھاوپەیمانەکانیان. لە ماوەی دوای ھێرشەکەدا لە نێوان ٢١ی شوبات و ١ی ئازاردا، ھاوپەیمانێتی بە سەرۆکایەتی ئەمریکا ٢٤ ھێرشی ئاسمانی ئەنجامدا و ١٨ یەکەی تانک و حەوت ئۆتۆمبێلی داعشی وێران کرد.

گوترا کە ھێزەکانی کورد پلانیان ھەیە پێشڕەوییەکانیان بەردەوام بکەن و تەل ئەبییەد کۆنترۆڵ بکەن، کە پارێزگای کۆبانی و پارێزگای جزیرە بەیەکەوە دەبەستێتەوە.

لە ھەمان کاتدا و لە ھەمان ڕۆژدا کە کوردەکان تەل حەمیسیان کۆنترۆڵکرد، ھێزەکانی حکوومەتی سووریا ھێرشێکی تایبەتیان لە دژی داعش دەستپێکرد و تا ٢ی ئازار، ٢٣ بۆ ٣١ گوندیان کۆنترۆڵکرد، بە ئامانجی کۆتایی کۆنترۆڵکردنی ڕێگای سەرەکی کە پایتەختی پارێزگای حەسیچە بە شاری قامیشلۆوە دەبەستێتەوە. ڕاپۆرتێکی تر باسی ٣٣ گوندی کۆنترۆڵکراو دەکات. ١٣ گوند لە ماوەی ٢٤ کاتژمێر لە دەستپێکی ھێرشەکەوە کۆنترۆڵکران. لە ھەمان کاتدا، ھێزەکانی ھاوپەیمانێتی کورد-عەرەبی بەردەوامن لە شەڕکردن لەگەڵ داعش لە دەرەوەی تەل تەمەر.

تا ٣ی ئازار، داعش ٢٤ مەسیحی ڕفێندراوی ئازاد کرد دوای ئەوەی باج درا.

لە ٤ی ئازاردا، ھێزەکانی حکوومەتی سووریا زیاتر پێشڕەوییان کرد و چەندین گوندیان کۆنترۆڵکرد، لەکاتێکدا داعش بەردەوام بوو لە تۆپبارانکردنی شەڕڤانانی کورد لە نزیک تەل تەمەر. دوای زیانەکانی ڕۆژانی پێشوو، ھێزەکانی داعش بەرەو ناوچەکانی ھۆڵ و شەدادی کشانەوە.

لە ٦ی ئازاردا، سوپای سووریا پێشڕەویی کرد بۆ سەر ڕێگای خێرا ٧، کە ١٥ بۆ ٢٠ کیلۆمەتر لە تەل براکەوە دوورە، و وەستا. ھەروەھا ڕاگەیەندرا کە پێکدادانی توند لە نێوان داعش و ھێزەکانی پاراستنی گەل لە ڕۆژھەڵاتی شاری حەسیچە ڕوویداوە، چونکە داعش ھەوڵیدا ڕێگری لە ھێزەکانی کورد بکات بۆ گەیشتن بە یەکێک لە دوا مۆڵگەکانیان لە ھۆڵ. پێکدادانەکانی ٥ و ٦ی ئازار بووە ھۆی کوژرانی ١١ شەڕڤانی ھێزەکانی پاراستنی گەل.

لە ٧ی ئازاردا، داعش ھێرشێکی بەرفراوانی لەسەر گوندەکانی دەوروبەری تەل تەمەر دەستپێکرد، بە ترسی ئەوەی چەکدارانی داعش مەسیحییە ڕفێندراوەکان وەک قەڵغانی مرۆیی بەکاربھێنن. ھێرشەکە لە دەوروبەری بەیانیدا دەستیپێکرد و لانیکەم سێ گوندی لەسەر کەناراوەکانی باکووری ڕووباری خابوور کردە ئامانج، بە ئامانجی کۆنترۆڵکردنی تەل تەمەر و دابینکردنی ڕێڕەوێک بۆ سنووری عێراق. ڕۆژێک دواتر، داعش لە نزیک شارۆچکەکە پێشڕەویی کرد و شەڕێکی توندی لێکەوتەوە، بەڵام ھاوکارییەکانی کورد گەیشتن و توانیان چەکدارەکان تێکبشکێنن. پێکدادانەکان ٤٠ قوربانی لە ھەردوو لادا لێکەوتەوە. لە ھەمان کاتدا، داعش ھێرشێکی دەستپێکرد بە مەبەستی کۆنترۆڵکردنەوەی چەند گوندێک لە نێوان تەل براک و ھۆڵ، و ئەویش تێکشکێنرا، بە کوژرانی ٦٧ چەکداری داعش لەلایەن ھێزەکانی پاراستنی گەل. لە ھەمان کاتدا، ھێزەکانی حکوومەتی سووریا زیاتر پێشڕەوییان کرد و پێنج بۆ نۆ گوندیان کۆنترۆڵکرد.

لەو کاتەدا لە نێوان شەڕڤانانی کورددا کە لە ھێرشەکەدا کوژران، سێ بیانیش ھەبوون: ئوسترالییەک، بەریتانییەک، و خۆبەخشێکی ئەڵمانی.

لە ١٠ی ئازاردا، یەکینەکانی پاراستنی گەل ڕای گەیاند کە ھەڵمەتەکەیان بە سەرکەوتوویی کۆتایی ھات دوای دابینکردنی پارێزگای جزیرە؛ بەڵام، لە ھەمان ڕۆژدا، داعش ھێرشێکی لەناکاو لەسەر تەل خەنزیر، نزیکەی ٣٠ کیلۆمەتر لە ڕۆژاوای ڕاس ئەلعەینەوە، لە نزیک سنووری تورکیا لە ڕۆژاوای حەسیچە، دەستپێکرد و شارۆچکەکە و چەندین گوندی دیکەی کۆنترۆڵکرد. ڕاگەیەندرا کە داعش سەدان چەکداری چیچانی تێکەڵ بە شەڕی خورسانی ناردووە بۆ ئەنجامدانی ھێرشەکە. ھەروەھا پێکدادانی توند لە مەنەجیر و دەوروبەری لە ڕۆژاوای تەل تەمەر ڕوویدا، چونکە داعش ھەوڵیدا ھێرش بکات بۆ باکوور. داعش ھێرشەکەی دەستپێکرد بۆ ڕێگریکردن لە گەیشتنی ھێزەکانی کورد بە مۆڵگەکانیان لە ھۆڵ، بە تێکەڵکردنی کوردەکان لە چەندین بەرەدا و ھەوڵدان بۆ کۆنترۆڵکردنی دەروازەیەکی دیکە لەگەڵ تورکیا، و بە ترسی ئەوەی کوردەکان ڕاس ئەلعەین وەک بنکەیەک بەکاربھێنن بۆ کۆنترۆڵکردنی تەل ئەبییەد و بەیەکەوە بەستنەوەی کۆبانی و پارێزگای جزیرە. داعش ھەروەھا دەیویست ڕاس ئەلعەین و تەل تەمەر کۆنترۆڵ بکات بۆ کۆنترۆڵکردنی ڕێگای سەرەکی زیاتر کە شاری مووسڵی عێراقی داگیرکراوی داعش بە ناوچەی داعشی باکووری ڕۆژھەڵاتی سووریاوە دەبەستێتەوە.

لە ١٢ی ئازاردا، کوردەکان توانیان پێشڕەوییەکانی داعش لە ڕاس ئەلعەین تێکبشکێنن، کە بووە ھۆی کوژرانی دەیان کەس لە ھەردوو لادا؛ بەڵام، داعش بەرەو تەل تەمەر پێشڕەویی کرد و گوندی تەل نەسری کۆنترۆڵکرد، چەکدارەکانی ٣٥٠٠ مەتر لە شارۆچکەکەوە نزیک کردەوە. شەڕەکە لە نزیک تەل تەمەر بووە ھۆی کوژرانی ٢٢ کەس، لەوانە ١٨ چەکداری جیھادی. دوای دوو ڕۆژ، کوردەکان گوندی تەل مەگاسیان لە نزیک تەل تەمەر کۆنترۆڵکردەوە، بەڵام بەپێی ڕاپۆرتێکی تر، داعش توانی چەند گوندێکی دیکە کۆنترۆڵ بکات و بەسەر ڕووباری خابووردا بپەڕێتەوە لە ناوچەی باکووری ڕۆژاوای تەل تەمەر. یەکینەکانی پاراستنی گەل ھێزەکانی پاراستنی گەل داوای زیاتر ھێرشی ئاسمانی ھاوپەیمانێتییان کرد لە ناوچەکەدا، بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی داعش زیاتر ھێزی ھاوکاری دەنێرێت، لەکاتێکدا ھاوپەیمانێتی بە سەرۆکایەتی ئەمریکا لە ١٠ی ئازارەوە ھیچ ھێرشێکی ئاسمانی لە نزیک تەل تەمەر ئەنجام نەدابوو. تا ئەو کاتە، لە دەستپێکی ھێرشی وەڵامدانەوەی داعش لە ١٠ی ئازارەوە، پێکدادانەکان لە ناوچەکانی تەل تەمەر و تەل خەنزیر بووە ھۆی کوژرانی لانیکەم ١٠٥ چەکداری داعش و ٦٣ شەڕڤانی ھێزەکانی پاراستنی گەل. لە ١٣ی ئازاردا، ھاوپەیمانێتی بە سەرۆکایەتی ئەمریکا ھێرشە ئاسمانییەکانی لە ناوچەکەدا دەستپێکردەوە.

لە ١٦ی ئازاردا، یەکینەکانی پاراستنی گەل چەندین بنکەی داعشیان لە ناوچە گوندنشینەکانی دەوروبەری تەل تەمەر کۆنترۆڵکرد. لە ھەمان ڕۆژدا، بەپێی یەکێتی لاوانی چەسیچە، ١٠٠ شەڕڤانی حیزبوڵڵای لوبنانی لە قامیشلۆ گەیشتنە ڕاس ئەلعەین بۆ پشتگیریکردنی ھێزەکانی کورد و بە خێرایی بۆ بەرەی شەڕ نێردران، لەوێ جلوبەرگی کوردستانیان پێ درا. ڕۆژێک دواتر، ئاژانسی ھەواڵی فارس ڕای گەیاند کە سوپای سووریا پێشڕەویی کردووە و شارۆچکەی مەلاحە، و ھەروەھا ناوچە کشتوکاڵییەکانی دەوروبەری کۆنترۆڵکردووە.

## پاشان
لە نێوان ١٨ بۆ ١٩ی ئازاردا، ھێرشە ئاسمانییەکانی بە سەرۆکایەتی ئەمریکا ٣ یەکەی تانک و بنکەیەکی شەڕ و تونێلێکی داعشیان لە ناوچەکەدا وێران کرد.

لە ٢٠ی ئازاردا، زیاتر لە ١٠٠ کەس کوژران و بریندار بوون کاتێک چەکدارێکی داعش خۆی تەقاندەوە لە ئاھەنگێکی نەورۆزدا کە کوردەکان لە گەڕەکی مفتی شاری حەسیچە سازیان کردبوو، جگە لە تەقینەوەی چەندین ئامێری تەقینەوە لە ئاھەنگێکی دیکەدا لە شارەکەدا.

لە چەند ڕۆژی داھاتوودا، پێکدادان لە نزیک تەل خەنزیر و تەل تورک و تەل تەمەر ڕوویدا، کە بووە ھۆی کوژرانی دەیان چەکداری داعش، لەکاتێکدا فڕۆکە جەنگییەکان بنکەکانی داعشیان لە شاری شەدادی بۆردومان کرد.

لە ٣٠ی ئازاردا، ڕاگەیەندرا کە ھێزەکانی بەرگری نیشتمانی ٣٣ گوندیان لە نزیک گوندی تەل براک لە ناوچە گوندنشینەکانی حەسیچە کۆنترۆڵکردووە دوای پێکدادانی توند لەگەڵ چەکدارانی داعش لە ٢٨ و ٢٩ی ئازاردا. لە ھەمان ڕۆژدا، فەرماندەی کورد، جێوان ئیبراھیم، سەرۆکی ھێزەکانی ئاسایشی کورد لە حەسیچە، ھۆشدارییەکی دەرکرد بۆ ھاووڵاتییانی شارەکانی تەل براک و تەل حەمیس کە تازە وەرگیرابوونەوە، سەبارەت بە ھێزەکانی حکوومەتی سووریا لە ناوچەکەدا: «بۆ گەلەکەمان لە تەل براک و تەل حەمیس، ڕژێمی بەعس (ڕژێمی ئەسەد) لە قامیشلۆ و حەسیچە ھەواڵی بێ بنەما بڵاو دەکەنەوە کە کۆنترۆڵی تەواوی ھەردوو شارەکە کراوە و ڕادەستی ھێزەکانی کورد کراون؛ بەڵام، کوردەکان دژی گرووپی توندڕەوی داعش شەڕیان کرد و چەکدارەکانیان ناچار کرد لە شارەکان بکشێنەوە، و کوردەکان لەگەڵ ھێزەکانی عەرەبی ھاوپەیمانیان ئەوانەن کە ئەم شارانە دەپارێزن. میلیشیاکانی ڕژێم بەشدارییان لە شەڕەکەدا دژی داعش نەکردووە و ھیچ ھاوکارییەکی ئەمنییان پێشکەش بە ھاووڵاتییان ناکەن.»

لە ٣ی نیسان، ڕاپۆرتەکان باس لەوە دەکەن کە داعش ٢١ گوندی دیکەی لە دەستی ھێزەکانی حکوومەتی سووریا لە باشووری قامیشلۆ لەدەست داوە.

## سەرچاوەکان