open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پۆڵ تۆماس ئەندەرسن

**پۆڵ تۆماس ئەندەرسن** (لەدایکبووی ٢٦ی حوزەیرانی ١٩٧٠)، کە بە کورتکراوەی ناوەکەشی **پی تی ئەی** دەناسرێت، فیلمسازێکی ئەمریکییە. زۆرجار وەک یەکێک لە فیلمسازە دیارەکانی نەوەی خۆی وەسف دەکرێت، دەستکەوتەکانی سێ خەڵاتی ئۆسکار، دوو خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب، چوار بافتا، سێ خەڵاتی کریتیکس چۆیس، و کاندیدکردن بۆ خەڵاتێکی گرامی لەخۆدەگرێت. ئەو تاکە کەسە کە خەڵاتی باشترین دەرھێنەری لە فێستیڤاڵی فیلمی کان، شێری زیوینی لە فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز، و ورچی زیوین و زێڕینی لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی بەرلین بەدەستھێناوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرھێنەر
پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:زیندووان
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە لۆس ئانجلەس
پۆل:دەرھێنەران لە بردنەوەی خەڵاتی گۆڵدن بێر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا
پۆل:براوەی باشترین دەرھێنەری گۆڵدن گڵۆب
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠
ڤەنزوێلا لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠٢٦

ڤێنیزوێلا لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠٢٦ لە میلان و کۆرتینا دامپێزۆ لە ئیتاڵیا، لە ٦ بۆ ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦ کێبڕکێی کرد. ئەمە یەکەم بەشداریی ڤێنیزوێلا بوو لە ئۆڵۆمپیادی زستانەدا لە دوای ساڵی ٢٠١٤وە. ھەڵگری ئاڵاکەی و تاکە وەرزشوانەکەی، سکیزانی کڕۆس کەنتری نیکۆلاس کلاڤۆ-لاڤیۆلێت، لە ڤێنیزوێلا لەدایکبووە و لە کەنەدا گەورە بووە. دوای ئەوەی دوو مانگ پێش ئۆڵۆمپیادەکە سەرکەوت بۆ یارییەکان، نائارامییە سیاسییەکان لە ڤێنیزوێلا بووە ھۆی ئەوەی کە زیاتر دوابکەوێت تا توانی بەڵگەنامەکانی نوێ بکاتەوە و بۆ کێبڕکێکردن ناوی تۆمار بکات.

## کێبڕکێکاران
ئەمانەی خوارەوە لیستی ژمارەی کێبڕکێکارانی بەشداربوو لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ٢٠٢٦ە بەپێی وەرزش/بوارەکان.

ڤێنیزوێلا بۆ یەکەمجار لە دوای دوازدە ساڵ و دوای ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠١٤ گەڕایەوە بۆ یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە، ئەمەش دوای ئەوەی نەیتوانیبوو وەرزشوانێکی بگەیەنێتە ئۆڵۆمپیاد لە ھەردوو ساڵانی ٢٠١٨ و ٢٠٢٢دا. تاکە وەرزشوانەکەیان، کە بووە تەنھا شەشەم یاریزانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی وڵاتەکە و یەکەم یاریزانیان لە سکیی کڕۆس کەنتریدا، نیکۆلاس کلاڤۆ-لاڤیۆلێت بوو. کلاڤۆ-لاڤیۆلێت کە لە ڤێنیزوێلا لە دایک و باوکێکی کێبێکی لەدایکبووە، زۆربەی کاتی تەمەنی لە کەنەدا گەورە بووە، کە لەوێدا دەستی بە وەرزشەکە کردووە و مەشقی تێدا دەکات.

## سەرچاوەکان
ئێف وەن (فیلم)

وێنۆک|چەپ|alt=بەرگی فەرمی فیلم
***ئێف وەن*** (بە ناوی بازرگانیی ***ئێف وەن مووڤی***) فیلمێکی وەرزشیی درامای ئەمریکیی ساڵی ٢٠٢٥ە کە براد پیت تێیدا ڕۆڵی شۆفێری پێشبڕکێی فۆرمولا یەک (ئێف وەن) سۆنی ھێیز دەگێڕێت، کە دوای ٣٠ ساڵ دابڕان دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی تیمە بێھێزەکەی ھاوتیپە پێشووەکەی، ئەی پی ئێکس جی پی، لە ھەرەسھێنان ڕزگار بکات. فیلمەکە لەلایەن جۆزێف کۆسینسکییەوە دەرھێنراوە و سیناریۆکەی لەلایەن ئێرین کروگەرەوە نووسراوە. دامسن ئیدریس، کێری کۆندۆن، تۆبیاس مێنزیس، و خافێر باردێمیش لە ڕۆڵە پاڵپشتەکاندا بەشدارن.

پەرەپێدانی فیلمەکە لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢١دا دەستی پێکرد بە ئامادەیی پیت، کۆسینسکی، کروگەر و بەرھەمھێنەر جێری بروکھایمەر لە پڕۆژەکەدا؛ سێ کەسەکەی کۆتایی پێشتر لەگەڵ یەکتردا لە فیلمی «تۆپ گەن: ماوریک» (٢٠٢٢) کاریان کردبوو. ئەکتەرە پاڵپشتەکان لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢٣دا ئاشکرا کران، پێش دەستپێکردنی وێنەگرتنی سەرەکی لە سیلڤەرستۆن لە مانگی تەممووزی ئەو ساڵەدا. وێنەگرتن ھەروەھا لە کۆتایی ھەفتەکانی گراند پریکسی پاڵەوانێتییەکانی جیھانی ٢٠٢٣ و ٢٠٢٤دا ئەنجامدرا، بە ھەماھەنگی لەگەڵ ئێف ئای ئەی، کە دەستەی سەرپەرشتیاری ئێف وەنە. دیمەنەکانی پێشبڕکێ لە پێشبڕکێ ڕاستەقینەکانەوە وەرگیراون، بە ئامادەبوونی تیپەکان و شۆفێرانی ئێف وەن، لەوانە لویس ھامیلتۆن کە خۆیشی بەرھەمھێنەر بووە. ھانس زیمەر مۆسیقای فیلمەکەی داناوە، لەکاتێکدا چەندین ھونەرمەند بەشدارییان لە ساوندتراکی فیلمەکەدا کردووە.

*ئێف وەن* بۆ یەکەمجار لە ڕادیۆ سیتی میوزیک ھۆڵ لە شاری نیویۆرک لە ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ نمایشکرا، و لە ٢٧ی حوزەیران لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لەلایەن وارنەر برۆس پیکچەرز و ئەپڵ ئۆریجیناڵ فیلمز بڵاوکرایەوە. فیلمەکە زیاتر لە ٦٣٣ ملیۆن دۆلاری لە سەرتاسەری جیھاندا کۆکردەوە لە بەرامبەر بوودجەیەکی ٢٠٠–٣٠٠ ملیۆن دۆلاری، بەمەش بووە نۆیەم پڕداھاتترین فیلمی ساڵی ٢٠٢٥، پڕداھاتترین فیلمی پێشبڕکێی ئۆتۆمبێل لە ھەموو سەردەمەکان، پڕداھاتترین فیلمی ئەپڵ، و پڕداھاتترین فیلم لە کاروانی ھونەریی پیتدا. بێجگە لە وەرگرتنی پێداچوونەوەی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە، فیلمەکە چوار کاندیدکردنی خەڵاتەکانی ئۆسکاری بەدەستھێنا، لەوانە باشترین فیلم، لەکاتێکدا دەستەی نیشتمانیی پێداچوونەوە فیلمەکەی وەک یەکێک لە دە باشترین فیلمەکانی ساڵ ناوبرد. *ئێف وەن* دواتر چەندین خەڵاتی بردەوە، لەوانە باشترین دەنگ لە ٩٨ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار، ٣١ەمین خەڵاتەکانی کریتیکس چۆیس و ٧٩ەمین خەڵاتەکانی فیلمی ئەکادیمیای بەریتانی.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس
پۆل:فیلمەکانی سکرین ئێکس
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین تێکەڵکردنی دەنگ بەدەستھێناوە
پۆل:فیلمەکان کە لە لاس ڤێگاس ڤالی وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەکسیک وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە فلۆریدا داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ئەبووزەبی وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکان کە لە ساڵی ٢٠٢٣ داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە لاس ڤێگاس ڤالی ڕوودەدەن
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە فلۆردیا دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن ھانس زیمەر تۆمارکراون
پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی براد پیت
پۆل:فیلمەکانی پێشبڕکێی ئۆتۆمبێڵی ئەمریکی
پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٥
پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون
خەڵاتی پارێزگارەکان

پێشکەشکردنی **خەڵاتەکانی پارێزگارەکان** ڕێوڕەسمێکی ساڵانەی خەڵاتە کە لەلایەن ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جووڵاو (AMPAS) میوانداری دەکرێت. سێ خەڵات کە ڕێز لە دەستکەوتی تەمەنێک لەناو پیشەسازیی فیلمدا دەگرن، کە بریتین لە خەڵاتی شانازیی ئەکادیمیا، خەڵاتی مرۆییی جین ھێرشۆڵت، و خەڵاتی یادەوەریی ئێرڤینگ جی. تالبێرگ، لەم ڕێوڕەسمەدا پێشکەش دەکرێن. یەکەم ڕێوڕەسمی خەڵاتەکانی پارێزگارەکان لە ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ بەڕێوەچوو. ئەم سێ خەڵاتە پێشتر لە کاتی ڕێوڕەسمی سەرەکیی خەڵاتەکانی ئۆسکاردا پێشکەش دەکران پێش دەستپێکردنی ڕێوڕەسمی خەڵاتەکانی پارێزگارەکان.

## سەرچاوەکان
پاڵەوانێتیی جیھانیی فۆرمۆلا یەک، ٢٠٢٦

**پاڵەوانێتیی جیھانیی فۆرمولا یەکی ٢٠٢٦ی فیا** پاڵەوانێتییەکی پێشبڕکێی ئۆتۆمبێلە بۆ ئۆتۆمبێلەکانی فۆرمولا یەک و ٧٧ەمین خولی پاڵەوانێتیی جیھانیی فۆرمولا یەکە. لەلایەن فیدراسیۆنی نێودەوڵەتیی ئۆتۆمبێل (فیا)، کە دەستەی سەرپەرشتیاری نێودەوڵەتیی ماتۆڕسوارییە، وەک بەرزترین ئاستی کێبڕکێ بۆ ئۆتۆمبێلە پێشبڕکێیەکانی تایە-کراوە ناسراوە. پاڵەوانێتییەکە لە بیست و دوو گراند پریکس پێکدێت کە لە سەرتاسەری جیھاندا بەڕێوەدەچن. لە مانگی ئازارەوە دەستی پێکردووە و بڕیارە لە کانوونی یەکەمدا کۆتایی بێت. شۆفێران و تیمەکان کێبڕکێ دەکەن بۆ نازناوەکانی پاڵەوانی شۆفێرانی جیھان و پاڵەوانی سازێنەرانی جیھان بە ڕیزبەندی. لاندۆ نۆریس ھەڵگری نازناوی پاڵەوانی شۆفێرانی جیھانە، لەکاتێکدا ماکلارێن-مێرسیدس ھەڵگری نازناوی پاڵەوانی سازێنەرانی جیھانن.

وەرزی ٢٠٢٦ کۆمەڵێک گۆڕانکاریی سەرەکی لە ڕێساکاندا لەخۆدەگرێت لەگەڵ پێکھاتەیەکی پێداچوونەوەکراوی یەکەی ھێز و ئایرۆداینامیکی چالاکی نوێ. ئاودی، کە لە ساڵی ٢٠٢٤دا ساوبەری کڕییەوە، وەک تیمی کارگە بە یەکەی ھێزی خۆیەوە بەشداری دەکات، لەکاتێکدا کادیلاک بۆ یەکەمجار بە بەکارھێنانی یەکەکانی ھێزی فێراری لە پاڵەوانێتییەکەدا دەردەکەوێت، ئەمەش یەکەمجارە لە دوای ساڵی ٢٠١٦وە تیمی یازدەھەم کێبڕکێ بکات. ھۆندا، لە ڕێگەی لقی کۆمپانیای پێشبڕکێی ھۆندا، چووە ناو ڕێککەوتنێکی تیمی کارگەی تایبەت لەگەڵ ئاستۆن مارتن، و دوای کۆتاییھێنان بە پەیوەندییەکەی لەگەڵ ڕێد بووڵ ڕەیسینگ، یەکەی ھێزی خۆیانیان بۆ دابین دەکات. فۆرد بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠٠٤ەوە گەڕایەوە بۆ ئەم وەرزشە، و پاڵپشتیی ڕێد بووڵ پاوھەرتراینز دەکات لە دابینکردنی یەکەکانی ھێز بۆ ڕێد بووڵ ڕەیسینگ و ڕەیسینگ بووڵز. ڕێنۆ چیتر دابینکەری بزوێنەر نییە چونکە ئالپاین گۆڕدرا بۆ یەکەکانی ھێزی مێرسیدس.

## سەرچاوەکان

پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images
دان کەین

**جۆن دانیال «ڕازین» کەین** (لەدایکبووی ١٠ی ئابی ١٩٦٨) ژەنەڕاڵێکی ھێزی ئاسمانی ئەمریکا و سەرمایەدارە، لە ئێستادا وەک ٢٢٦ەمین سەرۆکی ئەرکانی ھاوبەشی سوپای ئەمریکا کاردەکات. لە ساڵی ٢٠٢١ تا ٢٠٢٤ وەک یاریدەدەری بەڕێوەبەری کاروباری سەربازی لە دەزگای ھەواڵگری ناوەندی کاری کردووە.

کەین لە ساڵی ١٩٩٠ لە پەیمانگای سەربازی ڤێرجینیا دەرچووە، دوای ماوەیەکی کەم وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرا و لە پۆستە جیاوازەکانی ھێزی ئاسمانیدا کاری کردووە، دیارترینیان وەک فڕۆکەوانی فڕۆکەی ئێف ١٦. تا ساڵی ٢٠٢٥، کەین ٢٨٠٠ کاتژمێر گەشتی تۆمارکردبوو و دوو گەشتی لە عێراقدا ئەنجامداوە. لە ساڵی ٢٠١٦ تا ٢٠١٨ وەک یاریدەدەری فەرماندەی گشتی بۆ فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە تایبەتە ھاوبەشەکان، لە ساڵی ٢٠١٨ تا ٢٠١٩ وەک جێگری فەرماندەیی گشتی ئۆپەراسیۆنی ویستی پتەو لە ساڵی ٢٠١٨ تا ٢٠١٩، و بەڕێوەبەری بەرنامەکانی دەستڕاگەیشتن بە تایبەت لە نووسینگەی یاریدەدەری وەزیری بەرگری بۆ بەدەستھێنان و بەردەوامبوون لە ساڵی ٢٠١٩ تا ٢٠٢١ خانەنشین بووە ٢٠٢٤.

لە شوباتی ٢٠٢٥ سەرۆک دۆناڵد ترەمپ چارڵز کیو براونی وەک سەرۆکایەتی ھەییەی ئەرکانی ھاوبەش لە پۆستەکەی دوورخستەوە و کەینی بۆ جێگرتنەوەی دانا.  ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا لە مانگی نیساندا کەینی دامەزراند. یەکەم سەرۆکی ئەرکانی ھاوبەشە کە پێشتر پلەی ژەنەڕاڵ یان ئەمیڕاڵی چوار ئەستێرەی نەبووە و یەکەم کەسە کە دوای خانەنشینبوونی کاندید کراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨
تۆمەر بار

**تۆمەر بار** (بە عیبری: תומר בר) ژەنەراڵێکی ئیسرائیلییە و لە ئێستادا فەرماندەیی ھێزی ئاسمانی ئیسرائیلە. پێش ئەوەی ھەڵبژێردرێت بۆ شوێنگرتنەوەی ئەمیکام نۆرکین وەک فەرماندەی ھێزی ئاسمانیی ئیسرائیل، وەک سەرۆکی بەڕێوەبەرایەتی دیزاینی ھێزەکان لە سوپای ئیسرائیلدا کاری کردووە، کە وەشانێکی ڕێکخراوە لە بەڕێوەبەرایەتی پلاندانانی پێشوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:جووە ئیسرائیلییەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩
ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠٢٦

**ئۆڵۆمپیادی زستانیی ٢٠٢٦** ()، بە فەرمی **بیست و پێنجەمین یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە** و بە شێوەیەکی باو وەک **میلانۆ کۆرتینا ٢٠٢٦** دەناسرێت، چالاکییەکی فرەوەرزشیی نێودەوڵەتی بوو کە لە ٦ تا ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦ لە چەندین شوێنی جیاواز لە سەرانسەری لۆمباردیا و باکووری ڕۆژھەڵاتی ئیتاڵیا بەڕێوەچوو، لەکاتێکدا کێبڕکێکان لە ھەندێک یاریی دیاریکراودا لە ٤ی شوباتی ٢٠٢٦ دەستیان پێکرد. بە لەخۆگرتنی یەکەم دەرکەوتنی شاخەوانیی سەر بەفر وەک یارییەکی ئۆڵۆمپیادی زستانە، میلانۆ کۆرتینا ٢٠٢٦ یەکەم یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد بوو لەژێر سەرۆکایەتیی کورستی کۆڤێنتری لە لێژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتی.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئۆڵۆمپیادی زستانە بەپێی ساڵ
ئیال زەمیر

**ئیال زەمیر** () (لەدایکبووی ١٩٦٦) سەربازێکی خانەنشینکراوی ئیسرائیلە کە لە ئێستادا وەک سەرۆکی ئەرکانی گشتی دەستنیشانکراوی ھێزەکانی بەرگری ئیسرائیل کاردەکات لە ٥ی ئازاری ٢٠٢٥ەوە. و وەک بەڕێوەبەری گشتی وەزارەتی بەرگریی ئیسرائیل کاری کردووە، پێشتر لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٨  تا تەممووزی ٢٠٢١  فەرماندەی فەرماندەیی باشووری ھێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل و سکرتێری سەربازی سەرۆکوەزیران،  و فەرماندەی فیرقەی ٣٦ و فەرماندەی لیوای حەوتەمی زرێپۆشی ھێزەکانی بەرگری ئیسرائیل کاری کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦
براد کوپەر

**چارلز برادفۆرد «براد» کوپەری دووەم** () (لەدایکبووی ١٩٦٧) جێگری دەریاوانە لە ھێزی دەریایی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. لە ئێستادا وەک فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندی ھێزە دەریاییەکانی ئەمریکا و فەرماندەی کەشتی پێنجەمی ئەمریکا و فەرماندەی ھێزە دەریاییە ھاوبەشەکان کاردەکات.  پێشتر وەک فەرماندەی ھێزەکانی ڕووکەشی ئەتڵەسی و پێش ئەوەش وەک سەرۆکی کاروباری یاسادانان بۆ ھێزی دەریایی ئەمریکا کاری کردووە.  

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
جامی یەکێتیی ئینگلتەرا ٢٠٢٥-٢٦

**جامی ئێف ئەیی ٢٠٢٥**–٢٦ وەرزی ١٤٥ەمینی جامی چالاکیی یەکێتیی تۆپی پێیە، کە کۆنترین پاڵەوانێتیی تۆپی پێیە لە جیھاندا. لەلایەن ئیمارات سپۆنسەر کراوە و لەبەر ھۆکاری سپۆنسەری بە جامی ئێف ئەیی ئیمارات دەناسرێت. جامی ئێف ئەی کێبڕکێی سەرەکیی جامی ناوخۆیییە بۆ تیپەکانی تۆپی پێی پیاوان لە ئینگلتەرا. کێبڕکێی پاڵاوتن لە ١ی ئابی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، و قۆناغەکانی تری پاڵەوانێتییەکە لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد. یاریی کۆتایی لە یاریگای وێمبلی، لەندەن، لە ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ بەڕێوەدەچێت. براوەکانی پاڵەوانێتییەکە شوێنێکیان لە خولی ئەورووپای ٢٠٢٦–٢٧ی یوێفا بەدەست دەھێنن.

کریستاڵ پاڵاسی پاڵەوانی بەرگریکار، دوای ئەوەی لە کۆتاییی ٢٠٢٥دا لە مانچستەر سیتییان بردەوە و یەکەم نازناوی مێژوویی خۆیان بەدەستھێنا، لە گەڕی سێیەمدا دوای سەرکەوتنێکی چاوەڕواننەکراوی تیمی ماکڵسفیڵد لە خولی نیشتمانیی باکوور (پلە شەش) دوورخرانەوە.

## تیپەکان، ڕێکەوتەکان و ڕێساکان
وێنۆک|تیپەکان لە ھەر گەڕێکدا.
جامی ئێف ئەی کێبڕکێیەکی دەرکردنە (Knockout) کە ١٢٤ تیپ لە قۆناغی یەکەمەوە تێیدا بەشدارن، و ھەموویان ھەوڵ دەدەن بگەنە یاریی کۆتایی لە یاریگای وێمبلی لە ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦. کێبڕکێیەکە لە ٩٢ تیپی سیستەمی خولی تۆپی پێ (٢٠ تیپ لە خولی نایابی ئینگلیزی و ٧٢ تیپ بە گشتی لە چامپیۆنشیپی ئی ئێف ئێڵ، پلە یەکی ئی ئێف ئێڵ و پلە دووی ئی ئێف ئێڵ) پێکھاتووە، بێجگە لەو ٣٢ تیپەی کە لە کۆی ٦٥٥ تیپی سیستەمی خولی نیشتمانی کە لە گەڕەکانی پاڵاوتنەوە دەستیان پێکردبوو، ماونەتەوە. کۆی ٧٤٧ بەشداربوو بە زیادبوونی ٢ دانە بەراورد بە وەرزی ڕابردوو بووە، و زۆرترینە لەوەتەی ٧٥٨ بەشداربوو لە وەرزی ٢٠١٢–١٣دا وەرگیران.

## سەرچاوەکان
جامی یەکێتیی ئینگلتەرا ٢٠٢٤-٢٥

**جامی ئێف ئەی ٢٠٢٤–٢٥** ١٤٤ەمین وەرزی جامی تالنجی یەکێتیی تۆپی پێ بوو، کە کۆنترین پاڵەوانێتیی تۆپی پێیە لە جیھاندا. لەلایەن ئیماراتەوە سپۆنسەر کرابوو و لەبەر ھۆکاری سپۆنسەریکردن بە **جامی ئێف ئەیی ئیمارات** دەناسرا. جامی ئێف ئەی کێبڕکێی سەرەکیی جامی ناوخۆیییە بۆ تیپەکانی تۆپی پێی پیاوان لە ئینگلتەرا. کێبڕکێی پاڵاوتن لە ٣ی ئابی ٢٠٢٤ دەستی پێکرد، و قۆناغی سەرەکیی پاڵەوانێتییەکە لە ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ دەستی پێکرد.

یاریی کۆتایی لە یاریگای وێمبلی، لەندەن، لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٥ ئەنجامدرا. کریستاڵ پاڵاس بۆ یەکەمجار پاڵەوانێتییەکەی بردەوە، دوای ئەوەی لە یاریی کۆتاییدا لە مانچستەر سیتی بردەوە و یەکەم ناسناوی گەورەی مێژووی خۆی بەدەستھێنا. وەک براوە، کریستاڵ پاڵاس مافی یاریکردنی بەرامبەر پاڵەوانی پرێمەرلیگی ٢٠٢٤–٢٥، لیڤەرپوول، لە قەڵغانی کۆمەڵگەی ئێف ئەیی ٢٠٢٥ بەدەستھێنا، ھەروەھا سەرکەوت بۆ قۆناغی پاشکۆی خولی کۆنفرانسی یوێفای ٢٠٢٥–٢٦. بۆ سیتی، ئەمە سێیەم دەرکەوتنی لەسەریەکیان بوو لە یاریی کۆتاییی جامی ئێف ئەی، و دووەم شکستی لەسەریەکیان بوو.

پاڵەوانی بەرگریکار مانچستەر یونایتد، کە لە یاریی کۆتاییی ٢٠٢٤دا لە ڕکابەرەکەی مانچستەر سیتی بردبووەوە و ١٣ەمین ناسناوی بەدەستھێنابوو، لەلایەن فولھامەوە لە قۆناغی پێنجەمدا دوورخرایەوە.

## سەرچاوەکان
فرانکنشتاین (فیلمی ٢٠٢٥)

***فرانکشتاین*** فیلمێکی خەیاڵی زانستیی درامای گۆتیکی ئەمریکیی ساڵی ٢٠٢٥ە کە لەلایەن گیلێرمۆ دێل تۆرۆوە نووسراوە، بەرھەم ھێنراوە و دەرھێنراوە، لەسەر بنەمای ڕۆمانی ساڵی ١٨١٨ی ماری شێڵی دروست کراوە. فیلمەکە ئۆسکار ئایزک وەک ڤیکتۆر فرانکشتاین و جەیکوب ئێلۆردی وەک مەخلوقەکە ڕۆڵی تێدا دەگێڕن، لەگەڵ میا گۆت و کریستۆف ڤاڵتز لە ڕۆڵە پاڵپشتەکاندا. چیرۆکەکە باس لە ژیانی فرانکشتاین دەکات، زانایەکی خۆپەرست کە تاقیکردنەوەی دروستکردنی ژیانێکی نوێ دەبێتە ھۆی لێکەوتەی مەترسیدار.

دێل تۆرۆ ماوەیەکی زۆر بوو وێنای فیلمێکی دڵسۆزانەی *فرانکشتاین*ی وەک «پڕۆژەیەکی خەون» دەکرد. ئەمە لە سەرەتادا لە قۆناغی پەرەپێداندان بوو بۆ یوونیڤەرساڵ پیکچەرز، کە دێل تۆرۆ ھاوکارە ھەمیشەیییەکەی خۆی دۆگ جۆنزی وەک مەخلوقەکە دیاری کردبوو، و بێرنی ڕایتسنیش بۆ دیزاینی دێوەکە لەبەرچاو گیرابوو؛ بەڵام، یوونیڤەرساڵ پڕۆژەکەی ڕاگرت بەھۆی پەیوەندی بە زنجیرە فیلمی پلانداڕێژراوی «گەردوونی تاریک» (Dark Universe). نێتفلیکس پڕۆژەکەی لە ساڵی ٢٠٢٣دا زیندوو کردەوە، و ئێلۆردی لە جیاتی ئەو ڕۆڵی مەخلوقەکەی گێڕا. وێنەگرتن لە شوبات تا ئەیلوولی ٢٠٢٤ ئەنجامدرا. ھەرچەندە ڕایتسن لە ساڵی ٢٠١٧ کۆچی دوایی کرد، بەڵام کۆمەڵە وێنەکێشراوەکەی بە ناوی «فرانکشتاینی بێرنی ڕایتسن» ئیلھامبەخشێکی سەرەکی بوو بۆ شێوەی فیلمەکە.

*فرانکشتاین* بۆ یەکەمجار لە ٨٢ەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ڤینیسیا لە ٣٠ی ئابی ٢٠٢٥ نمایشکرا. فیلمەکە لە ١٧ی تشرینی یەکەمەوە نمایشێکی سینەمایی سنوورداری لە ویلایەتە یەکگرتووەکان ھەبوو و لە ٧ی تشرینی دووەمدا بە شێوەیەکی جیھانی لەسەر نێتفلیکس بڵاوکرایەوە. فیلمەکە بە گشتی پێداچوونەوەی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە وەرگرت. ھەردوو دەستەی نیشتمانیی پێداچوونەوە و پەیمانگای فیلمی ئەمریکی وەک یەکێک لە دە باشترین فیلمەکانی ساڵی ٢٠٢٥ ناویان برد. پێنج کاندیدکردنی لە ٨٣ەمین خەڵاتەکانی گۆڵدن گڵۆب بەدەستھێنا، لەوانە باشترین فیلم – دراما، و نۆ کاندیدکردنی لە ٩٨ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار، لەوانە باشترین فیلم، باشترین سیناریۆی وەرگێڕدراو و باشترین ئەکتەری پاڵپشت (ئێلۆردی)، و خەڵاتی باشترین دیزاینی جلوبەرگ، باشترین ماکیاژ و جوانکاری قژ، و باشترین دیزاینی بەرھەمھێنانی بردەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەری ھونەرییان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرھێنانی ھونەری بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین دیزاینی جلوبەرگ بەدەستھێناوە
پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ
پۆل:فیلمە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس
پۆل:فیلمەکانی فرانکشتاین
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری تۆرنتۆ وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ئیدینبەرا وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە درامییە ترسناکە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٥
٨٢ەمین فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی ڤێنیز

٨٢ەمین خولی ساڵانەی فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی ڤێنیز لە ٢٧ی ئاب تا ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥، لە ڤێنیز لیدۆ لە ئیتاڵیا بەڕێوەچوو. فیلمسازی ئەمریکی ئەلیکساندەر پێین وەک سەرۆکی دەستەی ناوبژیوانان بۆ پێشبڕکێی سەرەکی کاری کرد، لەکاتێکدا ئەکتەر و کۆمیدیانی ئیتاڵی ئیمانوێلا فانێلی پێشکەشکاری ئاھەنگی کردنەوە و کۆتاییھاتنی فێستیڤاڵەکە بوو.

خەڵاتی شێری زێڕین بەخشرا بە فیلمی 'باوک دایک خوشک برا' لە دەرھێنانی جیم جارموش. فیلمسازی ئەڵمانی ڤێرنەر ھێرزۆگ و ئەکتەری ئەمریکی کیم نۆڤاک خەڵاتی شێری زێڕینیان بۆ دەستکەوتی تەمەن لە کاتی فێستیڤاڵەکەدا پێبەخشرا.

پێش فێستیڤاڵەکە و لە کاتی بەڕێوەچوونیدا چەندین خۆپێشاندانی لایەنگری فەلەستین ئەنجامدران، کە لەلایەن ڕێکخراوی فێستیڤاڵەکە یان ئەو ئەستێرانەی ئامادە بوون پاڵپشتی دەکران، بەتایبەت لە کاتی یەکەم نمایشی جیھانیی درامای دۆکیۆمێنتاریی 'دەنگی ھند ڕەجەب' کە لە کەرتی غەززە ڕوودەدات، کە تێیدا خۆپێشاندانی زیاتر ئەنجامدرا بۆ داواکردنی کۆتاییھێنان بە توندوتیژییە بەردەوامەکانی غەززە لە کاتی چەپڵەڕێزانێکی وەستاوی ٢٣ خولەکیدا. دەرھێنەری ھونەری ئەلبێرتۆ باربێرا پاڵپشتی ھەر خۆپێشاندانێکی کرد، بەڵام ڕای گەیاند کە ناڕەزایەتییەکان نابێت خشتەی فێستیڤاڵەکە تێک بدەن.

فێستیڤاڵەکە بە فیلمی 'لا گرازیا' لە دەرھێنانی پاولۆ سۆرێنتینۆ دەستی پێکرد، و بە فیلمی 'سەگ ٥١' لە دەرھێنانی سێدریک جیمینێز کۆتایی ھات.

## سەرچاوەکان
خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا ٢٠٢٥-٢٦

**خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٢٥–٢٦**، ٧١ەمین وەرزی خولی نایابی تۆپی پێی یانەکانی ئەورووپایە کە لەلایەن یوێفاوە ڕێکخراوە، و ٣٤ەمین وەرزە لەو کاتەوەی ناوی لە جامی ئەورووپاوە گۆڕدراوە بۆ خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا.

یاریی کۆتایی لە ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ لە پوشکاش ئارێنا لە بووداپێست، مەجارستان ئەنجام دەدرێت. ئەوە یەکەمجار دەبێت کە پووشکاش ئارێنا میوانداریی یاریی کۆتایی خولی پاڵەوانەکان بکات. یاریگاکە پێشتر میوانداریی جامی سووپەری یوێفای ٢٠٢٠، چەندین یاریی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠، و یاریی کۆتایی خولی ئەورووپای ٢٠٢٣ی کردووە.

براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٢٥–٢٦ بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی سەردەکەوێت بۆ قۆناغی خولی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٢٦–٢٧، یاریی کۆتایی جامی ئینتەرکۆنتینێنتەڵی فیفای ٢٠٢٦، قۆناغی کۆمەڵەکانی جامی جیھانیی یانەکانی فیفای ٢٠٢٩، و مافی ئەوەی دەبێت بەرامبەر بە براوەی خولی ئەورووپای ٢٠٢٥–٢٦ لە جامی سووپەری یوێفای ٢٠٢٦دا یاری بکات. ئەمە یەکەم وەرزی خولی پاڵەوانەکانە کە شەش یانەی یەک نەتەوەی تێدا بێت، بەو پێیەی ئینگلتەرا لە ڕێگەی ڕیزبەندیی ھاوکارەکانی یوێفاوە کورسییەکی زیادەی بەدەستھێناوە و تۆتنھام ھۆتسپێر وەرزی پێشووی خولی ئەورووپای بردبووەوە. پاریس سان جێرمان پاڵەوانی بەرگریکارە، دوای ئەوەی لە وەرزی پێشوودا یەکەم نازناوی خۆی بەدەستھێنا.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارەکان بە وەسف
لا لیگای ٢٠٢٥-٢٦

**لا لیگای ٢٠٢٥–٢٦**، کە بەھۆی سپۆنسەرییەوە بە لا لیگا ئی ئەی سپۆرتسیش دەناسرێت، ٩٥ەمین وەرزی لا لیگایە، کە بەرزترین ئاستی پێشبڕکێی تۆپی پێی ئیسپانیایە. لە ١٥ی ئابی ٢٠٢٥ دەستی پێکردووە و لە ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ کۆتایی دێت. خشتەی یارییەکان لە ١ی تەممووزی ٢٠٢٥ بڵاوکرایەوە. بارسێلۆنا پاڵەوانی بەرگریکارە، کە وەرزی ڕابردوو ٢٨ەمین نازناوی خۆی بەدەستھێنابوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)
تەنھا خۆشەویستەکان لە ژیاندا ماون (فیلم)

وێنۆک|لۆگۆی فیلم
***تەنها خۆشەویستەکان لە ژیاندا ماون*** فیلمێکی خەیاڵی دراماتیکی کۆمیدیی ساڵی ۲۰۱۳یە لە نووسین و دەرهێنانی جیم جارموش. نوواندنە سەرەکییەکان بریتیین لە تۆم هیدڵستن، تیڵدا سوینتن، جێفری ڕایت، سلێمان دازی، و جۆن هورت. فیلمەکە بەرهەمێکی هاوبەشی نێودەوڵەتی نێوان بەریتانیا و ئەڵمانیایە و فۆکەس دەخاتە سەر ڕۆمانس و خۆشەویستی نێوان دوو خوێنمژ. شایەنی باسە ئەم بەرهەمە سینەماییە لە فیستیڤاڵی فیلمی کانی ۲۰۱۳دا پاڵێورا بۆ خەڵاتی ناولەپی زێڕین. 

## چیرۆک
چەندین سەدەیە هاوسەرگیرییان کردووە و ئێستا نیو جیهان لەیەکتر دوورن، دوو خوێنمژ لەگەڵ ئاوابوونی خۆردا لە خەو هەڵدەستن. ئادەم عودێک بە دەستییەوەیە و لە کۆشکە شڵۆقاوەکەی لە دێترۆیت دانیشتووە. کاتێک حەوا لە ژووری نووستنەکەی لە تەنجە لە خەو هەڵدەستێت، چواردەوری بە کتێب دەورە دراوە. لە ترسی پیسبوونی خوێنی مرۆڤ بەهۆی ژینگەی سەدەی بیست و یەکەمەوە، ڕاستەوخۆ خوێنی مرۆڤ ناخۆن، لە بری ئەوە پشت بە دابینکەرانی ناوخۆیی دەبەستن. ئادەم کە هێشتا مۆسیقاژەنێکی بەناوبانگە، ترسی لە ئاشکرابوونی هەیە بۆیە لە نیوەی شەواندا بە جلوبەرگی "دکتۆر فاوست"ەوە سەردانی بانکی خوێنی ناوخۆیی دەکات، و بەرتیل دەدات بە "دکتۆر واتسۆن" بۆ پەیداکردنی خوێن. حەوا پشت بە هاوڕێ کۆنەکەیان دەبەستێت کە نووسەر کریستۆفەر مارلۆیە، کە لە ساڵی ١٥٩٣دا مردنەکەی خۆی ساختە کردووە و ئێستا لە ژێر ئاسایشی کەسێکی نهێنی پارێزدا لە مەغریب دەژی.

## سەرچاوەکان
۱. https://en.wikipedia.org/wiki/Only_Lovers_Left_Alive

پۆل:فیلمە درامییە ترسناکەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سرووشتییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣
پۆل:فیلمەکان بە زمانی عەرەبی
پۆل:فیلمە سەربەخۆییەکانی بەریتانیا
پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری تانگیر داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری کۆڵن وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە سەربەخۆییەکانی ئەڵمانیا
ھاڤۆک (فیلمی ٢٠٢٥)

***ھاڤۆک*** فیلمێکی ھەستبزوێنی ئەکشنی ٢٠٢٥ە کە لەلایەن گارێس ئێڤانسەوە نووسراوە و دەرھێنراوە. لە فیلمەکەدا تۆم ھاردی، جێسی مەی لی، جەستن کۆرنوێڵ، کوێلین سێپوڵڤێدا، لویس گوزمان، یۆ یان یان، تیمۆتی ئۆلیفانت، و فۆڕێست ویتاکەر ڕۆڵ دەگێڕن. ئەم فیلمە بەرھەمێنانێکی ھاوبەشی نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکان و شانشینی یەکگرتووە. فیلمەکە لەلایەن نێتفلیکس لە ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٥ بڵاوکرایەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری سوانزی وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری کاردیف وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ئاکشنەکانی ٢٠٢٥
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٥
ئۆتۆمۆبیلی لووکس

وێنۆک|ڕۆڵس-ڕۆیس فانتۆم پێنج (١٩٥٩–١٩٦٨)
**ئۆتۆمۆبێلێکی لوکس** ئۆتۆمۆبێلێکی سەرنشینە کە ئاستێکی بەرزی ئاسوودەیی، تایبەتمەندی و ئامێر دابین دەکات. کەرەستە و ڕووپۆشی گرانبەھا بەکاردەھێنرێت، و کڕیاران چاوەڕوانی کوالێتییەکی بەرزی دروستکردنی ھاوشێوە دەکەن.

دەستەواژەکە ڕێژەیییە و بە ناچاری خودییە، کە ڕەنگدانەوەی تایبەتمەندییە بابەتییەکانی ئۆتۆمۆبێلەکە و وێنەی پێشبینیکراو و ھەستپێکراوی نیشانەی ئۆتۆمۆبێلەکەیە. براندە لوکسەکان لە سەرووی براندە پریمیۆمەکانەوە ڕیزبەندی دەکرێن، ھەرچەندە جیاوازییەکی ڕوون لە نێوان ھەردووکیاندا نییە.

ئۆتۆمۆبێلە لوکسەکان لە ئۆتۆمۆبێلە وەرزشییەکانەوە تا قەمەرە گەورەکان و ئۆتۆمۆبێلە وەرزشییە بەکارھێنراوەکان (ئێس یو ڤی) دەگرێتەوە. ئۆتۆمۆبێلە لوکسە «کۆمپاکتەکان» شوێنێکی تایبەتیش پڕ دەکەنەوە.

## سەرچاوەکان
پسووڵە

**پسووڵە** (ھەروەھا بە **لیستی پێچانەوە**، **پسووڵەی پێچانەوە**، **پسووڵەی پاکێجکردن**، **پسووڵەی (گەیاندن)**، **لیستی ناردن**، **لیستی گەیاندن**، **پسووڵەی پارسێل**، **مانیفێست**، یان **پسووڵەی کڕیار** ناسراوە) بەڵگەنامەیەکە کە دان بەوەدا دەنێت کە شتێک وەرگیراوە، وەک پارە یان موڵک لە پارەداندا دوای فرۆشتن یان گواستنەوەی تری کاڵاکان یان دابینکردنی خزمەتگوزارییەک. ھەموو پسووڵەکان دەبێت ڕێکەوتی کڕینیان لەسەر بێت. ئەگەر وەرگری پارەکە بەپێی یاسا پابەند بێت بە کۆکردنەوەی باجی فرۆشتن یان باجی زیادکراو لە کڕیارەکە، بڕەکە بۆ پسووڵەکە زیاد دەکرێت، و کۆکردنەوەکە بەوە دادەنرێت کە لەبری دەسەڵاتی باجی پەیوەندیدار بووە. لە زۆرێک لە وڵاتاندا، فرۆشیارێکی وردەفرۆش پابەندە بەوەی باجی فرۆشتن یان باجی زیادکراو لە نرخی پیشاندراوی کاڵا فرۆشراوەکاندا جێبکاتەوە، کە بڕی باجەکە لە کاتی فرۆشتنەکەدا لەو نرخەوە ئەژمار دەکرێت و لە کاتی خۆیدا ڕەوانەی دەسەڵاتدارانی باج دەکرێت. بە ھەمان شێوە، ڕەنگە بڕە پارە لە بڕە پارە دراوەکان کەم بکرێتەوە، وەک لە حاڵەتی ئەو باجانەی کە لە مووچە دەبڕدرێن. لە لایەکی ترەوە، بەخشش یان ھەر جۆرە پارەیەکی تری زیادە کە لەلایەن کڕیارێکەوە دەدرێت، بۆ نموونە لە چێشتخانەیەکدا، نابێتە بەشێک لە بڕی پارەدانەکە یان لەسەر پسووڵەکە دەرکەوێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:بەرھەمە کاغەزییەکان
سکێندەر (فیلمی ٢٠٢٥)

***سکێندەر*** فیلمێکی درامای ئەکشنی ھیندیی ساڵی ٢٠٢٥ە کە لەلایەن ئەی. ئاڕ. موروگادۆس نووسراوە و دەرھێنراوە و لەلایەن ساجید نادیادوالا بەرھەم ھێنراوە. سەلمان خان، کاجال ئاگەرواڵ، ڕاشمیکا ماندانا، شارمان جۆشی، ساتیاڕاج، جاتین سارنا، سانجای کاپوور، پراتیک سمیتا پاتێل (لە دەرکەوتنێکی تایبەتدا) و کیشۆر ڕۆڵی تێدا دەگێڕن. لە فیلمەکەدا، سانجای «سکێندەر» ڕاجکۆت (خان) بەھۆی ڕووداوێکی دڵتەزێنەوە ھاندەدرێت بۆ گۆڕینی ژیانی سێ کەس و پاککردنەوەی ڕابردووی خۆی، و خۆی دەبینێتەوە کە لەلایەن سیاسییەکی تۆڵەسێنەرەوە کراوەتە ئامانج.

*سکێندەر* بە فەرمی لە نیسانی ٢٠٢٤ ڕاگەیەندرا، و وێنەگرتنی سەرەکی لە مانگی حوزەیرانی دواتر دەستی پێکرد. زۆربەی وێنەگرتنەکەی لە مومبای و حەیدەراباد ئەنجامدرا و تا ئازاری ٢٠٢٥ تەواو بوو. ئەمە دووەم فیلمە کە خان و نادیادوالا تێیدا پێکەوە بن لە دوای «کیک» (٢٠١٤). ساوندتراکی *سکێندەر* لەلایەن پریتام داندراوە، مۆسیقای پاشبنەمای لەلایەن سانتۆش نارایانان، وێنەگری سینەمایی لەلایەن تیرو، و مۆنتاژەکەی لەلایەن ڤیڤێک ھارشانەوە ئەنجامدراوە. فیلمەکە بوودجەیەکی خەمڵێنراوی بەرھەمھێنانی ٢٠٠ کرۆر ڕوپیەی ھیندی ھەبووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو فیلمانەی لە نەخۆشخانەکان داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری حەیدەراباد وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری مومبای وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیامانەی لە مۆمبای داندراون
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ئاکشنەکانی ٢٠٢٥
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٥
زانکۆی ساوپاولۆ

**زانکۆی ساوپاولۆ** (، **یو ئێس پی**) زانکۆیەکی گشتیی لێکۆڵینەوەیە لە ویلایەتی ساوپاولۆی بەڕازیل، و گەورەترین زانکۆی گشتییە لە بەڕازیل.

زانکۆکە لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ١٩٣٤ دامەزراوە، بە کۆکردنەوەی ئەو قوتابخانانەی کە پێشتر لە ویلایەتی ساوپاولۆدا ھەبوون، وەک قوتابخانەی یاسا، قوتابخانەی پۆلیتەکنیک، و کۆلێژی کشتوکاڵ. دامەزراندنی زانکۆکە لەو ساڵەدا بە دروستکردنی فاکەڵتیی فەلسەفە، زانستەکان و ئەدەبیات، و دواتر بەشە نوێیەکان دەستی پێکرد. لە ئێستادا، زانکۆکە لە بوارەکانی وانەوتنەوە، لێکۆڵینەوە، و گەشەپێدانی زانکۆیی لە ھەموو بوارەکانی زانیاریدا کار دەکات، و کۆمەڵێکی بەرفراوان لە کۆرسەکان پێشکەش دەکات. خاوەنی یازدە کەمپەسە، کە چواریان لە شاری ساوپاولۆدان. کەمپەسەکانی تر لە شارەکانی باوروو، لۆرێنا، پیراسیکابا، پیراسونونگا، ڕیبێیرۆ پرێتۆ و دووانیان لە ساو کارلۆسدان.

دەرچووان و ستافی زانکۆی ساوپاولۆ ١٣ سەرۆکی پێشوو یان ئێستای بەڕازیل، ئەندامانی کۆنگرەی نیشتمانی، و دامەزرێنەران و بەڕێوەبەرانی کۆمپانیا بەناوبانگەکانی بەڕازیل لەخۆدەگرن. سەبارەت بە لێکۆڵینەوە، یو ئێس پی لەنێوان گەورەترین دامەزراوەکانی لێکۆڵینەوەدایە لە بەڕازیل، کە زیاتر لە ٢٥٪ی ئەو وتارە زانستییانە بەرھەم دەھێنێت کە لەلایەن توێژەرانی بەڕازیلییەوە لە کۆنفرانس و گۆڤارە کوالیتی بەرزەکاندا بڵاودەکرێنەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:Pages using multiple image with manual scaled images
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
فێستیڤاڵی فیلمی کان، ٢٠٢٥

٧٨ەمین خولی ساڵانەی فێستیڤاڵی فیلمی کان لە ١٣ تا ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٥ بەڕێوەچوو. ئەکتەری فەڕەنسی ژولێت بینۆش وەک سەرۆکی دەستەی ناوبژیوانان بۆ پێشبڕکێی سەرەکی دەستبەکاربوو. فیلمسازە ئێرانی جەعفەر پەناھی خەڵاتی ناولەپی زێڕینی بردەوە، کە خەڵاتی ھەرە بەرزی فێستیڤاڵەکەیە، بۆ فیلمی ھەستبزوێنی «تەنھا ڕووداوێک بوو».

ھارتلاند ڤیلا پۆستەری فەرمی دوولایەنەی فێستیڤاڵەکەی دیزاین کرد کە تێیدا ئەکتەری ژن ئانووک ئایمی و ئەکتەری پیاو ژان-لویس ترێنتینان لە فیلمی «پیاوێک و ژنێک» (١٩٦٦) لە دەرھێنانی کلۆد لێلوش دەرکەوتوون، کە براوەی خەڵاتی ناولەپی زێڕین بوو لە ١٩ەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی کاندا. ئەکتەری فەڕەنسی لۆرێنت لافیت وەک پێشکەشکاری ڕێوڕەسمی کردنەوە و کۆتایی خزمەتی کرد.

لە کاتی فێستیڤاڵەکەدا، دوو خەڵاتی ناولەپی زێڕینی فەخری بەخشران: یەکەمیان بەخشرایە ڕۆبێرت دی نیرۆ لە کاتی ڕێوڕەسمی کردنەوەی فێستیڤاڵەکەدا، و دووەمیان لە کاتێکی کورتدا بەخشرایە دێنزڵ واشینگتن پێش نمایشی جیھانیی فیلمی «ھایێست توو لۆوێست».

یەک ڕۆژ دوای ڕاگەیاندنی دەستنیشانکردنی فەرمیی ئەسید (ACID)، فۆتۆجۆرنالیستی فەلەستینی فاتیمە حەسوونە، کە یەکێک بوو لە کارەکتەرە سەرەکییەکانی فیلمی دیکۆمێنتاریی «ڕۆحت بخە سەر دەستت و بڕۆ» لە دەرھێنانی سپیدە فارسی، لەگەڵ دە ئەندامی خێزانەکەی لە ھێرشێکی ئاسمانیی ئیسرائیل بۆ سەر ماڵەکەیان لە شاری غەززە لە ١٦ی نیسانی ٢٠٢٥ کوژرا. فێستیڤاڵەکە بەیاننامەیەکی فەرمی بڵاوکردەوە و تێیدا سەرەخۆشی دەربڕی و ڕەخنەی لە شەڕ و توندوتیژیی بەردەوامی غەززە گرت. لە ڕۆژی کردنەوەی فێستیڤاڵەکەدا، زیاتر لە ٣٥٠ دەرھێنەر، ئەکتەر و بەرھەمھێنەر لەوانە، جۆناسان گڵەیزەر، نوری بیلگێ جەیلان، ڤیکتۆر ئێریس، حەفسیا ھەرزی، ئاکی کوریسماکی، ناداف لاپید، کلێبەر مەندۆنسا فیلھۆ، پێدرۆ ئالمۆدۆڤار، دەیڤد کرۆننبێرگ و ڕوبن ئۆستلوند نامەیەکیان واژوو کرد کە تێیدا کوشتنی حەسوونەیان ئیدانە کرد و جینۆسایدی بەردەوام لە غەززەیان ڕەتکردەوە و ڕایان گەیاند: «ئێمە ناتوانین بێدەنگ بین لەکاتێکدا جینۆساید لە غەززە ئەنجام دەدرێت».

## سەرچاوەکان

پۆل:فێستیڤاڵی فیلمی کان
ساوپاولۆ (ویلایەت)

**ساوپاولۆ** یەکێکە لە ٢٦ ویلایەتەکەی کۆماری فیدراڵیی بەڕازیل و بە ناوی قەدیس پۆڵسی تەڕسووسی ناونراوە. لە ناوچەی باشووری ڕۆژھەڵات ھەڵکەوتووە و لە باکوور و باکووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ ویلایەتەکانی میناس جێرایس، لە باشوورەوە لەگەڵ پارانا، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ ڕیۆ دێ ژانێرۆ، و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ ماتۆ گرۆسۆ دوو سوول ھاوسنوورە، سەرەڕای ئۆقیانووسی ئەتلانتیک لە باشووری ڕۆژھەڵاتییەوە. دابەشکراوە بۆ ٦٤٥ شارەوانی. ڕووبەری گشتییەکەی ە، کە یەکسانە بە ٢٫٩٪ی ڕووبەری بەڕازیل، و کەمێک گەورەترە لە شانشینی یەکگرتوو. پایتەختەکەی شارەوانیی ساوپاولۆیە، کە پڕدانیشتووترین شاری بەڕازیلە.

## سەرچاوەکان

پۆل:CS1 Portuguese-language sources (pt)
پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی لاتینی
زانکۆی کراوەی نیشتمانیی ئیندیرا گاندی

**زانکۆی کراوەی نیشتمانیی ئیندیرا گاندی** (ئای جی ئێن ئۆ یوو) زانکۆیەکی گشتیی فێربوونی کراوە و لە دوورەوەیە کە لە دەلھی، ھیندستان ھەڵکەوتووە. بە ناوی سەرۆک وەزیرانی پێشووی ھیندستان، ئیندیرا گاندی ناونراوە، زانکۆکە لە ساڵی ١٩٨٥دا بە بوودجەی ٢٠ ملیۆن ڕوپیەی ھیندی دامەزرا، دوای ئەوەی پەرلەمانی ھیندستان یاسای زانکۆی کراوەی نیشتمانیی ئیندیرا گاندی ١٩٨٥ (یاسای ئای جی ئێن ئۆ یوو ١٩٨٥)ی پەسەند کرد. ئای جی ئێن ئۆ یوو، کە لەلایەن حکوومەتی ھیندستانەوە بەڕێوەدەبرێت، گەورەترین زانکۆی جیھانە، بە تۆمارکردنی زیاتر لە ٣٬٠٠٠٬٠٠٠ قوتابی. ٣٣٣ پڕۆگرامی ئەکادیمی لە ڕێگەی ٢١ قوتابخانەی خوێندنەوە دابین دەکات، کە لەلایەن تۆڕێکی ٦٧ ناوەندی ناوچەیی و ٢٬٢٥٧ ناوەندی پاڵپشتیی فێرخوازان (ئێڵ ئێس سییەکان) پاڵپشتی دەکرێت.

ئای جی ئێن ئۆ یوو بەرزترین ئاستی تۆمارکردنی گشتی لە مێژوویدا بەدەستھێناوە، کە بۆ ماوەی ٢٠٢٣–٢٤ گەیشتووەتە ٧٥٣٬٢٨٦ (خولی وەرگرتنی تەممووزی ٢٠٢٣ و کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ دەگرێتەوە). لەمانە، ٣٥٢٬٣٥٤ قوتابی لە پڕۆگرامەکانی بڕوانامەی بەکالۆریۆسدا ناویان تۆمار کردووە، کە بەکالۆریۆسی ھونەر (بی ئەی جی) باوترین بووە و ١٠٩٬٨٤٠ تۆمارکردنی بەدەستھێناوە.

## سەرچاوەکان
حکوومەتی ھیندستان

**حکوومەتی ھیندستان** (، بە یاسایی **حکوومەتی یەکێتی**، **یەکێتیی ھیندستان** یان **حکوومەتی ناوەندی**) دەسەڵاتی نیشتمانیی کۆماری ھیندستانە، کە بەپێی دەستووری ھیندستان دامەزراوە. وەک لە بەشی یەکەمدا دیاری کراوە، ھیندستان «یەکێتیی ویلایەتەکانە»، زاراوەیەکە کە زۆرجار بە جێگەی یەکتر بۆ ئاماژەدان بە «حکوومەتی یەکێتی»یان حکوومەتی ھیندستان بەکاردێت، کە نوێنەرایەتیی دەسەڵاتی ناوەندی دەکات. ھیندستان کۆمارێکی پەرلەمانییە کە لەلایەن سەرۆک کۆماری ھیندستانەوە سەرۆکایەتی دەکرێت، کە وەک سەرۆکی تەشریفاتیی دەوڵەت، خاوەنی دەسەڵاتی جێبەجێکردنی فەرمییە. بەپێی ئەنجامی ھەڵبژاردنە پەرلەمانییەکان، سەرۆککۆمار سەرۆک وەزیران وەک سەرۆکی حکوومەت، لەگەڵ وەزیرەکانی تر دادەمەزرێنێت.

## سەرچاوەکان
دووچەرخەسواری

وێنۆک|پاسکیلی شاریی ئەورووپی
[وێنۆک|منداڵان سواری پاسکیل دەبن لە [گانا]]
**دووچەرخەسواری**، کە بە **پاسکیلسواری** یان **بایسکیلێنی**یش دەناسرێت، بریتییە لە چالاکیی لێخوڕینی پاسکیل یان جۆرەکانی تری پێڕاگوێزە مرۆکردەکان کە بە پەدال کار دەکەن وەک پاسکیلی ھاوسەنگی، یەکچەرخە، سێچەرخە، و چوارچەرخە. دووچەرخەسواری لە سەرتاسەری جیھاندا بۆ مەبەستگەلێک ئەنجام دەدرێت لەوانە گواستنەوە، کات بەسەربردن، ڕاھێنان، و وەرزشی کێبڕکێکاری.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن
پۆل:پاسکیلسواری
شیرفرۆش

وێنۆک|شیرفرۆشێکی ھیندی لەسەر ماتۆڕسکیلەکەی
**گەیاندنی شیر** یان **شیرفرۆش** خزمەتگوزارییەکی گەیاندنە کە تایبەت کراوە بە دابینکردنی شیر، بەزۆری لە بوتڵ یان کارتۆندا، بۆ ماڵەکانی کڕیاران. ئەم خزمەتگوزارییە لەلایەن شیرفرۆش یان گەیەنەری شیرەوە ئەنجام دەدرێت. (لە بەرامبەردا، گاوان یان کچی شیردۆش سەرپەرشتیی مانگا دەکەن) ڕێڕەوی گەیاندنەکە بە ڕێڕەوی شیر یان خولی شیر ناسراوە.

گەیاندنی شیر بۆ ماڵان لە زۆرێک لە وڵاتان باو بوو تا نیوەی دووەمی سەدەی بیستەم، کاتێک سووپەرمارکێتە مۆدێرنەکان و ساردکەرەوەی ناوماڵ وایان کرد کە بەکاربەران بتوانن بەپێی ویست شیر بکڕن و ھەڵی بگرن. ئەمڕۆ، گەیاندنی شیر ھێشتا وەک بازاڕێکی سنووردار لە ھەندێک وڵاتدا بوونی ھەیە.

## سەرچاوەکان
حەوزی دەستشۆر

[وێنۆک|سینک/حەوزێک لە [دەستشۆر|دەستشۆرێکدا]]
**دەستشۆر**، **حەوزی دەستشۆر** کەرەستەیەکی تەندروستیی قاپشێوەیە بۆ شوشتنی دەستەکان، قاپشۆردن، و مەبەستەکانی تر. سینکەکان بەلۆعەیەک (فۆسێت)یان ھەیە کە ئاوی گەرم و سارد دابین دەکات و ڕەنگە تایبەتمەندییەکی پرژێنەریشی تێدابێت بۆ ئاودانی خێراتر. ھەروەھا ئاوەڕۆیەکیان تێدایە بۆ لادانی ئاوی بەکارھاتوو؛ ئەم ئاوەڕۆیە ڕەنگە خۆی بێژەنگ و/یان ئامێری داخستن و ئامێری ڕێگریکردن لە سەرڕێژبوونی تێدابێت. ڕەنگە سینکەکان دابەشکەرێکی سابوونی لکێندراویشیان ھەبێت. زۆرێک لە سینکەکان، بەتایبەتی لە چێشتخانەکاندا، لە تەنیشت یان لە ناوەوەی کاونتەرێکدا جێگیر دەکرێن.

## سەرچاوەکان

پۆل:چێشتخانە
عارەبانە

وێنۆک|کرێکارانی بەندەر و عارەبانەی دەستی (ھایتی، ٢٠٠٦)
**عارەبانە** پێڕاگوێزێکی دووچەرخەیە کە بۆ گواستنەوە دیزاین کراوە. دەکرێت لەلایەن مرۆڤ یان ئاژەڵە بارھەڵگرەکانی وەک ئەسپ، گوێدرێژ، ھێستەر و گا، یان ئاژەڵە بچووکترەکانی وەک بزن و سەگی گەورە ڕابکێشرێت.

وشەی عارەبانە زۆرجار بە ھەڵە بۆ ئاماژەدان بە پێڕاگوێزە چوارچەرخەکان کە ئەسپ ڕایان دەکێشێت بەکاردێت. بە تێپەڕبوونی کات، وشەی «عارەبانە» فراوانتر بووە و بە واتای نزیکەی ھەر گواستنەوەیەکی بچووک دێت بێ گوێدانە ژمارەی چەرخەکان، باری ھەڵگیراو، یان ھۆکاری جووڵەپێکردن. وشەی کار (car) زۆرجار لە ڕێگەی ئاخاوتنی ئاسایییەوە گۆڕدراوە بۆ عارەبانە (cart). بۆ نموونە، چەندین ئۆتۆمبێلی بچووکی وەرزشی و خولیا وشەی «عارەبانە» لە ناوەکەیاندا ھەڵدەگرن وەک عارەبانەی پەدال (بە دەست پەدالی لێ دەدرێت)، عارەبانەی سندوقی سابوون (بە ھێزی کێشکردن دەڕوات)، و گۆ-کارت (بە مۆتۆڕی گاز). بە ھەمان شێوە، ئۆتۆمبێلەکانی گۆڵف زیاتر بە عارەبانەی گۆڵف دەناسرێن.

عارەبانەساز دروستکەری عارەبانەیە، و  ئەو کەسەیە کە ئەسپ و عارەبانە بۆ گواستنەوە بەکاردەھێنێت. ناوی بنەماڵەی «کارتەر» لە پیشەکەوە وەرگیراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:بەستەری پۆلە باوەکان لە ویکیداتا
گاد یەعقووبی

**گاد یەعقووبی** (، ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٣٥ – ٢٧ی ئابی ٢٠٠٧) وەزیری ئیسرائیل و ئەندامی ئەلینمەنتی کنێسێت و باڵیۆزی ئیسرائیل بووە لە نەتەوە یەکگرتووەکان.

## ژیان
یەعقوبی لە سەردەمی ژێرفەرمانیدا لە کڤار ڤیتکین لەدایکبووە، کە لەوێ خوێندنی ئامادەیی تەواو کردووە. خوێندنی ئەکادیمیی لە بواری ئابووری و زانستە سیاسییەکان لە زانکۆی تێل ئەڤیڤ بووە.

لە ساڵی ١٩٦٠ بۆ ١٩٦١ وەک یاریدەدەری وەزیری کشتوکاڵی ئیسرائیل کاری کردووە، و لە ساڵی ١٩٦١ بۆ ١٩٦٦ لەلایەن موشێ دایانەوە وەک سەرۆکی ناوەندی پلاندانان و گەشەپێدانی ئابووری لە وەزارەتی کشتوکاڵ دەستنیشان کرا.

لە ساڵی ١٩٦٥ یەعقوبی لە ڕیزی دامەزرێنەرانی پارتی ڕافیدا بوو. کاتێک ڕافی تێکەڵ بە پارتی کرێکاران بوو (کە بەشێک بوو لەو ھاوپەیمانییەی بە «ئەلاینمنت» دەناسرا)، وەک ئەندامی مەکتەبی پارتەکە دەستنیشان کرا. لە ھەڵبژاردنی ساڵی ١٩٦٩دا، وەک ئەندامی کنێسێت ھەڵبژێردرا، و لە ساڵی ١٩٧٢دا وەک جێگری وەزیری گواستنەوە دەستنیشان کرا. لە ساڵی ١٩٧٤ لەلایەن سەرۆک وەزیران ئیسحاق ڕابینەوە وەک وەزیری گواستنەوە دەستنیشان کرا، پۆستێک کە تا ھەڵبژاردنی ١٩٧٧ لە دەستیدا مایەوە. لە ساڵی ١٩٨٤، لە حکوومەتی ھاوبەشی ئەلاینمنت - لیکود، یەعقوبی وەک وەزیری ئابووری و پلاندانان خزمەتی کرد تا ساڵی ١٩٨٧، کاتێک وەک وەزیری پەیوەندییەکان دەستنیشان کرا - پۆستێک کە دووبارە لە حکوومەتی ٢٣یەمی ئیسرائیلدا، لە ساڵی ١٩٨٨ بۆ ١٩٩٠ وەریگرتەوە.

دوای ئەوەی نەیتوانی بۆ خولی ١٣یەمی کنێسێت ھەڵبژێردرێت، یەعقوبی وەک باڵیۆزی نەتەوە یەکگرتووەکان دەستنیشان کرا (ئەیلوولی ١٩٩٢ – حوزەیرانی ١٩٩٦). لەگەڵ گەڕانەوەی بۆ ئیسرائیل، وەک سەرۆکی کۆمپانیای کارەبای ئیسرائیل دەستنیشان کرا، پۆستێک کە تا ساڵی ١٩٩٨ لە دەستیدا بوو، و لە ساڵی ٢٠٠٠ وەک سەرۆکی دەستەی بەندەرەکان و ھێڵی ئاسنینی ئیسرائیل دەستنیشان کرا. ھەروەھا وەک وانەبێژ لە زانکۆی تێل ئەڤیڤ و لە ناوەندی نێوان پسپۆڕییەکان لە ھێرزلیا، و لە بەڕێوەبردنی چەندین ڕێکخراوی قازانج نەویست خزمەتی کردووە.

یەعقوبی ١٥ پەرتووکی بڵاوکردووەتەوە، لە نێوانیاندا سێ پەرتووک بۆ منداڵان، و دوو کتێبی شیعری. ھەروەھا وتاری بۆ چەندین بڵاوکراوەی خولی (گۆڤار) نووسیوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ٢٠٠٧
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥
زانکۆی نیشتمانی

وێنۆک|زانکۆی نیشتمانیی تایوان، زانکۆیەکی نیشتمانییە لە تایوان
**زانکۆیەکی نیشتمانی** بە شێوەیەکی سەرەکی زانکۆیەکە کە لەلایەن حکوومەتێکەوە دروست کراوە یان بەڕێوە دەبرێت، بەڵام لەوانەشە لە ھەمان کاتدا بە شێوەیەکی سەربەخۆ و بێ کۆنترۆڵی ڕاستەوخۆی دەوڵەت کار بکات. لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، زاراوەی «زانکۆی نیشتمانی» ئاماژەیە بۆ بەرزترین ئاستی دامەزراوەیی لە پەروەردەدا، کە لە ڕووی ماناوە جیاوازە لە «زانکۆیەکی بە مۆڵەتی فیدراڵی.» لەسەر ئاستی جیھان، ھەندێک لە زانکۆ نیشتمانییەکان پەیوەستن بە ئاواتە نەتەوەیییە کەلتووری یان سیاسییەکانەوە. بۆ نموونە، زانکۆی نیشتمانیی ئێرلەندا لە ڕۆژانی سەرەتای سەربەخۆییی ئێرلەندادا بڕێکی زۆر زانیاریی دەربارەی زمانی ئێرلەندی و کەلتووری ئێرلەندی کۆکردەوە. لە ئەرژەنتین، زانکۆ نیشتمانییەکان ئەنجامی چاکسازیی زانکۆیی ساڵی ١٩١٨ی ئەرژەنتین و چاکسازییەکانی دوای ئەوەن، کە مەبەست لێیان دابینکردنی سیستەمێکی زانکۆیی عەلمانی بوو بێ کاریگەریی ڕاستەوخۆی پیاوانی ئایینی یان حکوومەت، ئەویش لە ڕێگەی بەخشینی خۆبەڕێوەبەری بە دامەزراوەکان.

## سەرچاوەکان

پۆل:جۆرەکانی زانکۆ و کۆلێژ
ئەرمەنییەکان لە فەڕەنسا

**ئەرمەنییەکان لە فەڕەنسا** (؛ ) ھاووڵاتی فەرەنسین و بە ڕەچەڵەک ئەرمەنیین. کۆمەڵگەی ئەرمەنی فەڕەنسی، گەورەترین کۆمەڵگەی یەکێتیی ئەورووپایە و سێیەم گەورەترین شوێنی کۆبوونەوەیانە لە جیھاندا، دوای ڕووسیا و ئەمریکا.

سەرەڕای ئەوەی کە یەکەمین ئەرمەنییەکان لە سەدەکانی ناوەڕاستدا لە فەڕەنسا نیشتەجێ بوون، بەڵام ڕەوەندی ئەرمەنی لە فەڕەنسا بە شێوەیەکی سەرەکی لەو ئەرمەنییانە پێکھاتووە کە بەھۆی ئەو کۆمەڵکوژییەی لە ساڵی ١٩١٥دا لە دژیان ئەنجامدرا، لە زێدی مێژوویی خۆیان ئاوارە بوون. لە نیوەی دووەمی سەدەی بیستەمدا کۆمەڵەی دیکە لە ئەرمەنییەکان ھاتنە فەڕەنسا، ئەوەش بە مەبەستی ھەڵھاتن لە ناسەقامگیریی سیاسی و ئابووریی وڵاتانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست (تورکیا، لوبنان، سووریا، میسر و ئێران)، ھەروەھا ئەرمەنستانیش.

## فەڕەنسا و کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان
فەڕەنسا یەکێکە لەو وڵاتانەی کە دانی بە کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکاندا ناوە. لە چەندین شاری فەڕەنسادا مەزارگە و مۆنۆمێنتی یادگاری بۆ قوربانییانی کۆمەڵکوژییەکە بوونیان ھەیە، وەک شاری پاریس، لیۆن و مارسیلیا.

ئەنجومەنی پیرانی فەڕەنسا لە ساڵی ٢٠١١دا پڕۆژەیاسایەکی پەسەند کرد کە نکۆڵیکردن لەو کۆمەڵکوژییانە بە تاوان دەناسێنێت کە لە فەڕەنسا دانیان پێدانراوە، ئەمەش ھەریەکە لە ھۆلۆکۆست و کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان دەگرێتەوە. پەرلەمانیش پڕۆژەیاساکەی لە ساڵی ٢٠١٢دا دەرکرد. لەگەڵ ئەوەشدا، دادگای دەستووریی فەڕەنسا لە ٢٨ی شوباتی ٢٠١٢دا پڕۆژەیاساکەی بە نادەستووری دانا: «ئەنجومەن بڕیار دەدات کە لە ڕێگەی سزادانی ھەر کەسێک کە دژایەتیی بوونی ئەو تاوانانە دەکات کە خودی یاسادانەران دانیان پێدا ناوە یان بەو شێوەیە پۆلێنیان کردووە، ئەوا یاسادانەران پێشێلکارییەکی نادەستوورییان بەرامبەر بە ئازادیی ڕادەربڕین ئەنجامداوە».

بەپێی ڕاپرسییەک کە لە ساڵی ١٩٩٦ لە فەڕەنسا ئەنجامدرا، ٦٩٪ی بەشداربووان ئاگاداری کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان بوون، و ٧٥٪یان ھاوڕابوون لەسەر ئەوەی کە پێویستە حکوومەتی فەڕەنسا بە فەرمی دانی پێدا بنێت.

لە ٢٤ی نیسانی ١٩٦٥دا، ١٠٬٠٠٠ ئەرمەنی لە شەقامی شازدەلیزێ بە مەبەستی یادکردنەوەی پەنجاھەمین ساڵیادی کۆمەڵکوژییەکە ڕێپێوانیان کرد.

## سەرچاوەکان

## سەرچاوەکان
زانکۆی گشتی

[وێنۆک|بە زیاتر لە سێ ملیۆن قوتابی، زانکۆی کراوەی نیشتمانیی ئیندیرا گاندی لە [دەلھی، ھیندستان، یەکێکە لە گەورەترین زانکۆ گشتییەکان لە جیھاندا.]]
**زانکۆیەکی گشتی**، **زانکۆیەکی حکوومی**، یان **کۆلێژێکی گشتی** زانکۆ یان کۆلێژێکە کە لەلایەن دەوڵەتەوە خاوەندارێتی دەکرێت یان بڕێکی بەرچاو لە بوودجە لە حکوومەتەوە وەردەگرێت. ئەوەی ئایا زانکۆیەکی نیشتمانی بە گشتی دادەنرێت لە وڵاتێکەوە (یان ناوچەیەکەوە) بۆ وڵاتێکی تر دەگۆڕێت، کە تا ڕادەیەکی زۆر بەندە بە ژینگەی پەروەردەیی تایبەت. لە بەرامبەردا زانکۆیەکی تایبەت بەزۆری لەلایەن کۆمپانیایەکی تایبەتەوە (بێ قازانج یان بۆ قازانج) خاوەندارێتی و بەڕێوەدەبرێت. ھەردوو جۆرەکە زۆر جاران لەلایەن حکوومەتەوە ڕێکدەخرێن، بەڵام بە پلەی جیاواز.

## سەرچاوەکان

پۆل:جۆرەکانی زانکۆ و کۆلێژ
نھێنییەکانی پێنج کەسە تووڕەکە

***نھێنییەکانی پێنج کەسە تووڕەکە*** (ھەروەھا بە ***کۆنگ فو پاندا: نھێنییەکانی پێنج کەسە تووڕەکە*** دەناسرێت) کورتەفیلمێکی ئەنیمەیشنی ئەمریکیی ساڵی ٢٠٠٨ە کە لەلایەن دریم وۆرکس ئەنیمەیشن بەرھەم ھێنراوە و وەک پاشکۆیەک بۆ فیلمی ئەنیمەیشنی درێژ، *[[پاندای کۆنگ فو|کۆنگ فو پاندا]]* (٢٠٠٨) خزمەت دەکات، و لەسەر دیسکێکی ھاوەڵی وەشانی دەلوکسی دی ڤی دیی فیلمە ڕەسەنەکەدا دەردەکەوێت. لە ئێن بی سی لە ٢٦ی شوباتی ٢٠٠٩ پەخشکرا، و وەک دی ڤی دییەکی جیاواز بەردەست بوو.

فیلمەکە چیرۆکێکی چوارچێوەییی پۆی جەنگاوەری ئەژدیھای ھەیە (بە ئەنیمەیشنی کۆمپیوتەری) کە چیرۆکی ھاوڕێ جەنگاوەرەکانی، پێنج کەسە تووڕەکە دەگێڕێتەوە، کە بە ئەنیمەیشنی ٢دی نیشان دراون، ھاوشێوەی تیتڕەکانی سەرەتا و کۆتاییی فیلمە ڕەسەنەکە.

تاقە ئەکتەرەکانی ناو فیلمەکە کە ڕۆڵەکانیان لەم کورتەفیلمەدا گێڕایەوە بریتی بوون لە جاک بلاک وەک پۆ، داستین ھۆفمان وەک ماستەر شیفوو، دەیڤد کرۆس وەک کرەین، و ڕاندال دوک کیم وەک ماستەر ئۆگوای. ئەنجلینا جۆولی، لووسی لیو، جاکی چان و سێت ڕۆگن ڕۆڵەکانیان نەگێڕایەوە، بەھۆی ئەوەی کەسایەتییە پەیوەندیدارەکانیان بە منداڵی نیشان دراون.

لەم کورتەفیلمەدا، مۆنکی لەلایەن جەیسی چانەوە دەنگی پێ دراوە، کە کوڕی جاکی چانە. جەیسی چان ھەروەھا دەنگی کرەینی لە وەشانی کانتۆنیی فیلمە ڕەسەنەکەدا داوە. بەرھەمھێنانی فیلمەکە دراوە بە ستۆدیۆکانی ڕیل ئێف ئێکس کریەیتیڤ، کە کاریان لەسەر ئەنیمەیشنی سی جی کردووە، و بۆ فیلم ڕۆمان، کە کاریان لەسەر دیمەنە ئەنیمەیشنە نەریتییەکان کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئاکشنە ئینگلیزییەکان
پۆل:فیلمەکانی وشیا
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی پاراماونت پیکچەرز
پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن ھانس زیمەر تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ھێنری جاکمانەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی-کۆمپیوتەری ساڵی ٢٠٠٨
پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٨
پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون
٣٦ەمین خەڵاتەکانی ئانی

**٣٦ەمین خەڵاتە ساڵانەییەکانی ئانی**، بۆ ڕێزلێنان لە باشترینەکانی ئەنیمەیشنی ساڵی ٢٠٠٨، لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩، لە ھۆڵی ڕۆیس لە لۆس ئانجلەس، کالیفۆڕنیا بەڕێوەچوو. لە خوارەوە لیستێکی کاندیدە ڕاگەیەندراوەکان ھەیە. *[[پاندای کۆنگ فو]]* زۆرترین خەڵاتی بەدەستھێنا بە ١٠ خەڵات، و نزیکەی ھەموو کاندیدکردنەکانی بردەوە، ھەرچەندە لە ناو مشتومڕدا بوو.

## سەرچاوەکان
پشووی پاندای کۆنگ فو

***پشووی پاندای کۆنگ فو***، ھەروەھا بە ***کۆنگ فو پاندا: زستانی پۆ لە وڵاتی سەرسووڕھێنەر*** دەناسرێت، تایبەتەمەندییەکی تەلەڤیزیۆنیی کۆمیدیای درامای کریسمسی ئەنیمەیشنی ئەمریکیی ساڵی ٢٠١٠یە کە لەلایەن دریم وۆرکس ئەنیمەیشن بەرھەم ھێنراوە و لەلایەن تیم جۆنسنەوە دەھێنراوە. وەک پاشکۆیەک بۆ زنجیرەفیلمی ''کۆنگ فو پاندا''، ئەم بەرنامە تایبەتە دەنگی ئەکتەران جاک بلاک، ئەنجلینا جۆولی، داستین ھۆفمان، جاکی چان، سێت ڕۆگن، دەیڤد کرۆس، لووسی لیو، جەیمز ھۆنگ و جاک مەکبرایر لەخۆدەگرێت. ئەم بەرنامە تایبەتە بۆ یەکەمجار لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ لە ئێن بی سی پەخشکرا، و یەکەم پەخشی ٥٫٩ ملیۆن بینەری بۆ لای خۆی ڕاکێشا.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ھێنری جاکمانەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٠
تایبەتمەندیی تەلەڤیزیۆن

**تایبەتمەندییەکی تەلەڤیزیۆنی** (زۆرجار تایبەتی تی ڤی، یان بە دەگمەن تایبەتییە ناوازەکانی تەلەڤیزیۆن) بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنی سەربەخۆیە کە ڕەنگە بە شێوەیەکی کاتی پێش بە بەرنامە ئەڵقەیییەکان بگرێت کە بە شێوەیەکی ئاسایی بۆ کاتێکی دیاریکراو خشتەیان بۆ دانراوە. ھەندێک لە بەرنامە تایبەتەکان مەودایەکی تەواو لە کات بەسەربردن و بەھای زانیاری دابین دەکەن کە لە ڕێگەی ژینگەی تەلەڤیزیۆنەوە بەردەستن (ھەواڵ، دراما، کۆمیدی، جۆراوجۆر، کولتووری)، لە فۆرماتە جیاوازەکاندا (تەلەڤیزیۆنی ڕاستەوخۆ، بەڵگەفیلم، بەرھەمھێنانی ستۆدیۆ، ئەنیمەیشن، فیلم)، و لە ھەر درێژییەکی بینیندا (کورتەفیلم، فیلمی درێژ، کورتەزنجیرە، تێلەثۆنەکان).

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن
ھێنری جاکمان

**ھێنری پرایس جاکمان** (لەدایکبووی ١ی حوزەیرانی ١٩٧٤) ئاوازدانەر، ڕابەری مۆسیقا و ڕێکخەری مۆسیقای فیلم و تەلەڤیزیۆنی بەریتانییە. ئەو ئاوازی بۆ فیلمگەلێکی وەک کۆنگ: دوورگەی ئێسکی سەر، ئێکس مێن: پۆلی یەکەم، پووسی پووت لەپێ، ڕاڵفی تێکدەر، دڕندەکان دژی بیانییەکان، کاپتن فیلیپس، کیک-ئاس، کیک-ئاس ٢، تێربۆ، پێکسڵس، ڕۆن گۆن ڕۆنگ، سمێرفس، زە ئینتەرڤیو، پۆکیمۆن: دیتێکتیڤ پیکاچوو و پێنج فیلمی ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی داناوە، ھەروەھا بۆ یارییە ڤیدیۆیییەکانی وەک باتڵفیڵد ٦، ئانچارتد ٤: کۆتایی دزێک، ئانچارتد: زە لۆست لێگەسی و جەست کۆز ٣. ئەو ھەروەھا لەگەڵ دەرھێنەرانی فیلمی وەک کریس کۆڵۆمبوس، دۆن ھۆڵ، کریس میلەر، ڕۆب لێتەرمان، ماتیۆ ڤۆن، سێت ڕۆگن، ئیڤان گۆڵدبێرگ، ڕامان ھوی، ئێدوارد زویک، براکانی ڕوسۆ، جەیک کاسدان، سام ھارگرەیو و ڕیچ مۆر کاری کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:خەڵکی ستۆدیۆکانی واڵت دیزنی ئەنیمەیشن
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی
پۆل:ئاوازدانەرانی تۆماری فیلمی ئەنیمەیشن
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئۆکسفۆرد
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:Articles with hCards
پۆل:وتارەکان بە وەسف
پاندای کۆنگ فو: نھێنییەکانی مامۆستاکان

***پاندای کۆنگ فو: نھێنییەکانی مامۆستاکان*** کورتەفیلمێکی ئەنیمەیشنی ئەمریکیی ساڵی ٢٠١١یە کە لەلایەن دریم وۆرکس ئەنیمەیشن بەرھەم ھێنراوە. لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١، وەک تایبەتمەندییەکی تایبەت کە بە دی ڤی دی و بلو ڕایی فیلمی ئەنیمەیشنی ٢٠١١ی *[[پاندای کۆنگ فو ٢|کۆنگ فو پاندا ٢]]*و لکێندرابوو، بڵاوکرایەوە. کورتەفیلمەکە زیاتر لە ئەنیمەیشنی نەریتی (١٧ خولەک) پێکھاتووە، کە لەلایەن ستۆدیۆی دانکانەوە دروست کراوە. پاشبنەمای مامۆستاکانی شاری گۆنگمێن ئاشکرا دەکات: ماستەر سەندەرینگ ڕاینۆ، ماستەر ستۆرمین ئۆکس، و ماستەر کرۆک.

تایبەتمەندییەکی بەرچاو ئەوەیە کە جاک بلاک، داستین ھۆفمان، ئەنجلینا جۆولی، سێت ڕۆگن، ڕاندال دوک کیم و دێنیس ھایسبێرت ڕۆڵەکانی خۆیان لە فیلمەکانەوە دەگێڕنەوە؛ بەڵام ژان کلۆد ڤەن دام و ڤیکتۆر گاربەر ڕۆڵەکانی خۆیان لە بەشی دووەمدا نەگێڕایەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پاندای زەبەلاح
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ڕێکخراوەکانی چین
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن لۆرن بالفەوە تۆمارکراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن ھانس زیمەر تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکانی وشیا
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١١
پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون
پاندای کۆنگ فو: نھێنییەکانی پەڕاوەکە

***پاندای کۆنگ فو: نھێنییەکانی پەڕاوەکە*** کورتەفیلمێکی ئەنیمەیشنی ئەمریکیی ساڵی ٢٠١٥یە کە لەلایەن دریم وۆرکس ئەنیمەیشن بەرھەم ھێنراوە. لە وەشانی دیجیتاڵ ئێچ دیی ٢٠١٥، و بڵاوکردنەوەی دووبارەی ساڵی ٢٠١٦ی بلو ڕای و دی ڤی دیی فیلمە ئەنیمەیشنەکانی کۆنگ فو پاندا (٢٠٠٨) و کۆنگ فو پاندا ٢ (٢٠١١)دا جێگیر کرا. کورتەفیلمەکە ھەردوو چیرۆکی چۆنییەتیی کۆبوونەوەی پێنج کەسە تووڕەکە، و چۆنییەتیی پەیداکردنی خۆشەویستیی پۆ بۆ کۆنگ فو دەگێڕێتەوە.

جاک بلاک، جەیمز ھۆنگ، داستین ھۆفمان، سێت ڕۆگن، دەیڤد کرۆس، ڕاندال دوک کیم و لووسی لیو ڕۆڵەکانیان لە فیلمەکانەوە دەگێڕنەوە، لەکاتێکدا کاری واڵگرێن و جەیمس سی لە شوێنی ئەنجلینا جۆولی و جاکی چان وەک تایگرێس و مۆنکی دەردەکەون.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن ھانس زیمەر تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن لۆرن بالفەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥
ئافریان

**ئافریان** یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر لە قەزای ھەریر لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق..

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان
سێیەم کۆماری چیکۆسلۆڤاکیا

**کۆماری سێیەمی چیکۆسلۆڤاکیا** دەوڵەتێکی خاوەن سەروەری بوو لە نیسانی ١٩٤٥ تا شوباتی ١٩٤٨، لە دوای کۆتایی ھاتنی جەنگی جیھانیی دووەم.

دوای ڕووخانی ئەڵمانیای نازی، وڵاتەکە لەلایەن سۆڤیەتەکانەوە سەرلەنوێ ڕێکخرایەوە و ھەمان ئەو سنوورانەی پێدرایەوە کە ھاوشێوەی دەوڵەتی پێش جەنگ بوو (یەکەم کۆماری چیکۆسلۆڤاکیا پێش ھاتنی نازییەکان لە کۆتایی ساڵی ١٩٣٨)؛ بە ھەمان شێوە دانی پێدانانی نێونەتەوەیی دەوڵەتەکەی پێشووشی بۆ گەڕایەوە. بەھۆی گەشەسەندنی پارتی کۆمۆنیستی چیکۆسلۆڤاکیا (KSČ)، چیکۆسلۆڤاکیا کەوتە ژێر بازنەی ھەژموونی سۆڤیەت، و ئەم بارودۆخەش زاڵ بوو بەسەر ھەر پلان یان ستراتیژێک بۆ ئاوەدانکردنەوەی دوای جەنگ. لە ئەنجامدا، ڕێکخستنی سیاسی و ئابووریی چیکۆسلۆڤاکیا تا ڕادەیەکی زۆر بوو بە بابەتی دانوستان لە نێوان ئێدڤارد بێنێش و ئەندامانی پارتی کۆمۆنیست کە لە مۆسکۆ دوورخرابوونەوە.

ھەر لە تەممووزی ١٩٤٧دا، جۆزێف ستالینی ڕێبەری سۆڤیەت دەستوەردانی کرد دژی بەشداریی چیکۆسلۆڤاکیا لە پڕۆژەی مارشاڵ، و چەمکەکەی بێنێش بۆ ئەوەی پێی دەگوترا «پرد» لە نێوان ڕۆژھەڵات و ڕۆژاوا پووچەڵکرایەوە، ئەمەش بەو واتایە بوو کە پەیماننامەی ھاوپەیمانی لەگەڵ فەڕەنسا جێبەجێ نەکرا. مۆسکۆ گومانی خۆی نیشان دا سەبارەت بەو ڕێگا پەرلەمانییەی کە بۆ سۆسیالیزم ڕاگەیەندرابوو، و دواتر داوای لە پارتی کۆمۆنیستی چیکۆسلۆڤاکیا کرد کە بە خێرایی دەسەڵات بگرێتە دەست. لە شوباتی ١٩٤٨دا، دواجار کۆمۆنیستەکان توانییان لایەنە نەکۆمۆنیستەکان ھان بدەن بۆ ھەوڵدان بۆ گۆڕینی حکوومەتی ھاوپەیمانی پێشووی کلیمێنت گۆتڤاڵد و بارودۆخەکەیان بۆ کودەتایەکی سیاسی بەکارھێنا. بەم شێوەیە چیکۆسلۆڤاکیا بوو بە بەشێک لە بازنەی بەرژەوەندییەکانی سۆڤیەت و دواتر بوو بە بەشێک لە بلۆکی دەسەڵاتی ستالین.

لە شوباتی ١٩٤٨دا، پارتی کۆمۆنیست لە کودەتایەکدا تەواوی دەسەڵاتی گرتە دەست. سەرەڕای ئەوەی ناوی فەرمیی وڵاتەکە تا ساڵی ١٩٦٠ بە کۆماری چیکۆسلۆڤاکیا مایەوە کاتێک گۆڕدرا بۆ کۆماری سۆسیالیستی چیکۆسلۆڤاکیا، بەڵام ڕووداوەکانی شوباتی ١٩٤٨ بە کۆتایی کۆماری سێیەم دادەنرێن.

## سەرچاوەکان

پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئەورووپا
پۆل:مێژووی چێکۆسلۆڤاکیا
پۆل:ئەو وتارانەی وڵاتانی پێشوو کە بەسەرداچوونەوەیان دەوێت