open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
جەستن باڵدۆنی

**جەستن لویس بالدۆنی** (بە ئینگلیزی: Justin Louis Baldoni) لەدایکبووی ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٩٨٤ ئەکتەر و سینەماکاری ئەمریکییە.

بالدۆنی لە شاری لۆس ئەنجلۆس لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایکبووە و لە شاری مێدفۆرد لە ویلایەتی ئۆریگۆن گەورە بووە و کوڕی شارۆن و سام بالدۆنی بووە. دایکی لە بنەماڵەیەکی جولەکە و باوکی بە ڕەچەڵەک ئیتاڵییە. لەکاتی گواستنەوەی بۆ باڵەخانەیەکی نوێی شوقەیی، بالدۆنی بەڕێوەبەرێکی ناسی کە ئامۆژگاری کردبوو کە کاری نواندن بکات. بە زەمالەی وەرزشی بەشەکی لە کۆلێژ خوێندوویەتی، بەڵام دواتر وازی لە خوێندن ھێناوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا
مایکڵ باربیری (ئەکتەر)

**مایکڵ باربیێری** ئەکتەرێکی ئەمریکییە. دیارترین ڕۆڵی لە *فیلمی Little Men* (2016)دایە. ھەروەھا لە *[[پیاوی جاڵجاڵۆکە: گەڕانەوە بۆ نیشتمان]]* و بورجە ڕەشەکە (ھەردووکیان ساڵی ٢٠١٧) دەردەکەوێت.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ڕێبازەکانی ئەکتەران
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٢
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
جەیسن بێگێ

**جەیون بێگێ** ( ; لەدایکبووی ١٢ی ئازاری ١٩٦٠) ئەکتەرێکی ئەمریکییە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن
پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠
کوراساو

**کوراساو** دوورگەیەکە لە باشووری دەریای کاریبی بەرامبەر ڤەنزوێلا و سەر بە شانشینی هۆڵەندایە . ئەم دوورگەیە گەورەترین و پڕ دانیشتووترین دوورگەیە لەو سێ دوورگەی کە پێیان دەوترێت دوورگەکانی ئەی بی سی (ئاماژە بە دوورگەکانی کۆرسۆ، ئاروبا و بۆنیر دەکات) کە دەکەوێتە گروپی ئەنتیلی بچووک . ئەم دوورگانە بە “ئەنتیلی هۆڵەندی” ناودەبرێن و یەکەیەکی سەربەخۆن لە ڕووی کارگێڕییەوە لە ژێر دەسەڵاتی شانشینی هۆڵەندان. پایتەختەکەی شاری کۆرسۆ ویلمستادە .
## سەرچاوە

پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان
پۆل:دوورگەکانی ئەنتیلی ھۆڵەندی
ئادەم باڵدوین

**ئادەم باڵدوین** لە ٢٧ی شوباتی ١٩٦٢ لە دایکبووە، ئەکتەرێکی ئەمریکییە. یەکەم فیلمی لە فیلمی *My Bodyguard* (1980) دەرکەوت.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢
بریان بات

**بریان بات** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:زیندووان
ھێنری بین

**ھێنری بین** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە پەنسیلڤانیا
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە نێرەکانی شاری فیلادلفیا
ڕۆبێرت بێلگرەید

**ڕۆبێرت بێلگرەید** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئاوازدانەرانی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئاوازدانەرانی سەدەی ٢١ەمی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی کایەی ڤیدیۆیی
گرۆڤ

**گرۆڤ** یا **بەڵگەی ڕوون** یا **بەڵگەی ئاشکرا** بە ھەرچییەک دەڵێن کە پشتیوانیی لە وتەیەک بکا و نیشانەیەک بێ بۆ ڕاستی و دروستیی وتەکە. لە بوارە جیاجیاکاندا دەتوانێ خاوەن مانای جیاجیا بێ.

لە ماریفەتناسیدا، گرۆڤ بریتییە لە ھەر شتێ کە بتوانێ باوەڕێک پاساو بدا یا وای لێ بکات کە دەست لێ ھەڵنەگرتنی، وەک کارێکی ژیرانە کەوێتە بەرچاو. بۆ وێنە، ئەزموونکردنی دارێک لە ڕێگای ھەستەکانەوە (واتە دیتنی یا دەستلێدانی یا بیستنی خشپەی گەڵاکانی) دەتوانێ وەکوو بەڵگە یا گرۆڤێ بە کار بھێنرێ بۆ پاساودانی ئەو باوەڕە کە «لەوێ دارێک ھەیە». لێرە، گرۆڤ زیاتر وەک دۆخێکی زەینی فام دەکرێ و، ئەوەی گرنگ و جێی پرسیارە ئەمەیە کە سروشتی ئەو دۆخە زەینییە چییە؟ یان،  ئاخۆ ئەگەر ئەو دۆخە زەینییە فریودەر و بەلاڕێدابەریش بێ، ھەر دەکرێ پێی بوترێ گرۆڤ؟

لە دیاردەناسیدا، گرۆڤ یا بەڵگە مانایەکی وێکچووی ھەیە. ھەرچەند، بەرتەسکتر بووەتەوە. لێرە، مەبەست لە گرۆڤ مەعریفەتی بیناوی (intuitive knowledge) -یە، کە دەستپێڕاگەیشتنی ڕاستەوخۆ و بێناوجی بە ڕاستی دابین دەکات و، بەو خاترە، بێشک و گومانھەڵنەگرە. لە دیاردەناسیدا بڕیار وایە گرۆڤ بۆ پرەنسیپە فەلسەفییە بنەڕەتییەکان ڕۆڵی پاساوی کۆتایی بگێڕێ و، بەم شێوەیە فەلسەفە بکا بە زانستێکی ڕەقوتەق. ئیتر ئەوە کە گرۆڤ لە عۆدەی ئەم کارە دێ یا نە، قسەی زۆری لەسەرە.

لە فەلسەفەی زانستدا، گرۆڤ یا بەڵگە ئەوەیە کە ھیپۆتێزێک پشتڕاست یا ڕەت دەکاتەوە. بۆ وێنە، پێوان و گەزکردنی خولگە نائاسایی و ناڕێکەکەی موشتەری، وەکوو گرۆڤێک چاوی لێ دەکرێ بۆ پشتڕاستکردنەوەی تیۆرییەکەی ئەنشتەین لە بابەت ڕێژەییبوونی گشتییەوە. بۆ ئەوەی لە نێوان تیۆرییە ڕکەبەرەکاندا ڕۆڵی حەکەمێکی بێلایەن بگێڕێ، بەڵگە و گرۆڤی زانستی دەبێ لە بەردەست ھەموواندا بێ؛ ھەروەھا پێویستە بە جۆرێکیش بێ کە تا دەکرێ دەمەقاڵە و مشتومڕی کەمتر دروست بکا. وەکوو ڕووداو و شتە فیزیکییە بەرچاوەکان کە شیاوی پیاڕوانینن و، لایەنگران و پشتیوانانی تیۆرییە جیاجیاکان دەتوانن ھاوڕا و ھاودەنگن بن لەسەر چییەتییان. پەیڕەوکردنی میتۆدی زانستی ئەمە دەستەبەر دەکا و، کەڵەکەبوونی بەرەبەرەی گرۆڤەکان زانایان بەرەو ڕێککەوتن دەبا. بەڵام، دوو مەسەلە ھەیە کە دەبێ لە بەرچاو بگیرێن: یەکەم، ڕەنگە گرۆڤێک کە پشتیوانی لە تیۆرییەک دەکا بە ھەمان ئەندازە پشتیوانی لە تیۆرییە ڕکەبەرەکانیش بکا و، دووەم، ئەو شتەی کە ھەندێ زانا بە گرۆڤی دادەنێن لەوانەیە لەخۆگری گریمانی جۆراوجۆری وەھا بێ کە زانایانی تر پەسەندی نەکەن. دەشوترێ کە دوو جۆر گرۆڤ ھەیە: *گرۆڤی ئەقڵی* کە خۆگەواھە و، *گرۆڤی ئەزموونی* کە لە ڕێی ھەستەکانی جەستەوە بە دەست دەگا.

## سەرچاوەکان

* Evidence (enwiki)

پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی
ئاسترۆ (ڕاپەر)

**برایان ڤۆن برادلی جونیۆر** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ڕاپەڕە نێرە ئەفریقی-ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
جەیک تی ئۆستن

**جەیک ئۆستن** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٤
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک
پۆل:خەڵکی نیکلۆدیۆن
فرانکی ئاڤەلۆن

**فرانکی ئاڤەلۆن** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەمریکییە کوڕە گۆرانیبێژە پۆپەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە نێرەکانی شاری فیلادلفیا
فڕانکی جەی ئەلڤارێز

**فڕانک جەی ئەلڤارێز** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئاھەنگگێڕانی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک کوبا
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
وەین ئۆڵووین

**وەین ئۆڵووین** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧
پۆل:مردووانی ٢٠٠٩
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:بەخاک سپاردن لە پارکی یادگاری فۆڕێست لاون (گلێندەیل)
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
دکتۆری جەنگ

**دکتۆری جەنگ** ئەو بەرجەستەبوونێکی دکتۆرە، کەسایەتی سەرەکی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی خەیاڵی زانستی دکتۆر ھووە. ئەو لەلایەن ئەکتەر جۆن هەرت ڕۆڵی گێڕدرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:دکتۆرەکانی دکتۆر ھو
ڕیچارد دین ئەندەرسن

**ڕیچارد دین ئەندەرسن** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە کەنەدا
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەرویجی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:زیندووان
پۆل:بەرھەمھێنەرە تەلەڤیزیۆنییەکانی مینیسۆتا
پۆل:خەڵکی ئەمریکایی بە ڕەچەڵەک دانیمارکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی
لوی ئەندەرسن

**لوی ئەندەرسن** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣
پۆل:مردووانی ٢٠٢٢
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشتەوە لە زنجیرەیەکی کۆمیدیا
پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی
تیمۆتی بەسفیڵد

**تیمۆتی بەسفیڵد**، یەکێکە لە ئەکتەرەکانی سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)، کە بەشداری چەندین فیلمی کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی لانسینگ، میشیگان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشت لە زنجیرەدراما
کلەی ئایکن

**کلەی ئایکن** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨
پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیست و یەکەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ئەمریکییە کوڕە گۆرانیبێژە پۆپەکان
پۆل:ھونەرمەندان لە کۆمپانیای دیکا ریکۆردز
پۆل:زیندووان
پۆل:باڵیۆزی نیازپاکی یونسێف
ئەیاد ئەختەر

**ئەیاد ئەختەر** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:موسڵمانەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:دەرچووانی زانکۆی برۆون
پۆل:زیندووان
پۆل:نووسەرانی موسڵمان
پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:سیناریۆنووسانی ویسکۆنسن
ئیان ھۆڵم

**ئیان ھۆڵم** () ئەکتەرێکی بەریتانی بوو کە ستایشی زۆری لێکرابوو و بە ھەمەلایەنە و بەھرەی لە بواری فیلم و تەلەڤیزیۆن و شانۆدا ناسرابوو. زیاتر لە پێنج دەیە ژیانی پیشەیی ھەبووە و بەھۆی توانای ھێنانی قووڵی و ڕەسەنایەتی بۆ ئەو کارەکتەرانەی کە وێنایان دەکرد، ناسرا.

دیارترین ڕۆڵەکانی ھۆڵم بریتین لە بیلبۆ باگینز لە فیلمەکانی شای ئەنگوستیلەکان و ھۆبیت: گەشتێکی چاوەڕواننەکراو، ئاش لە فیلمی بوونەوەرە بیانییەکان، سام موسابینی لە فیلمێکی ئەکشنی و پۆد لە فیلمی بۆرۆوەرز. بەھۆی نمایشەکانییەوە ستایشی ڕەخنەگرانی وەرگرتووە و بە درێژایی ژیانی ھونەری پاڵێوراو بووە بۆ چەندین خەڵات.

ھۆڵم جگە لە کارە سینەمایییەکانی، ئەکتەرێکی شانۆیی لێھاتوو بوو، بە ڕۆڵەکانی لە شانۆنامەکانی ویلیام شێکسپیر و فیلمە کلاسیکییەکانی دیکەدا ناسرابوو. ئەندامی کۆمپانیای ڕۆیاڵ شکسپیر بووە و بەھۆی نمایشەکانی لەسەر شانۆ ڕێزلێنانی وەرگرتووە. بەھرە و خۆبەخشی و بەشدارییەکانی یان ھۆڵم لە جیھانی نواندندا کاریگەرییەکی بەردەوامی لەسەر پیشەسازییەکە بەجێھێشتووە و وەک یەکێک لە گەورەترین ئەکتەرەکانی نەوەی خۆی سەیر دەکرێت. کۆچی دوایی لە ساڵی ٢٠٢٠ خەسارەتێکی گەورە بوو بۆ جیھانی کات بەسەربردن، بەڵام میراتەکەی لە ڕێگەی جەستەی سەرنجڕاکێشی کارەکانییەوە دەژی.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١
پۆل:مردووانی ٢٠٢٠
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکان کە خەڵاتی شوڕشگێڕیان پێبەخشراوە
پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای شاھانەی ھونەری درامی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری جینی و شاشەی کەنەدی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی بافتا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی کان بۆ باشترین ئەکتەر
پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ئیمپراتۆریەتی بەڕیتانی بە پلەی فەرماندە
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:ئەندامەکانی کۆمپانیای ڕۆیال شکسپیر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
محەممەد تۆفیق

وێنۆک|محەممەد تۆفیق
**محەممەد تۆفیق :**(١٩٢٤–٢٠٠٦) نووسەر، چالاکی سیاسی، لەنەتەوەی کورد بووە.

## پێشینەی خێزانیان
محەممەد کوڕی تۆفیق کوڕی محەممەد کوڕی عەزیز کوڕی شاسوار ئاغای ھەمەوەندییە. دایکی، خاتوو حەلاوەی کچی مەلا غەفووری بانەیییە. بنەماڵەکەی خاوەندی دێی (بەگەجانی)یە، ساڵی ١٨٨٦ دەوێی بەجێ ھێشتووە و لە سلێمانی نیشتەجێ بووە. شاسوار ئاغا لە ١٨٥٠دا، لە شەڕی بەرگریی میرایەتیی بابان دا دژی سپای عوسمانی، لای (گردی مامەیارە) خۆی و سی سوارەی دیکەی ھەمەوەند شەھید بوون. عەزیز ئاغا ١٨٦٧ لە شەڕێکی بەرامبەر بە ھەمان سپادا لە بازیان شەھید بووە. محەممەد ئاغا ١٨٦٦ کاتی ڕێگریکردن لە دوورخستنەوەی ھەمەوەند بۆ باکووری ئەفەریقا، لە نێوان چەمچەماڵ - کەرکووک دا شەھید بووە.

## سەرتای ژیان و خوێندنی
محەممەد، ساڵی ١٩٢٤ لە گەڕەکی (سابوونکەران)ی شاری سلێمانی ھاتووەتە دنیاوە. ١٩٣٠ خوێندنی قۆناغی سەرەتاییی لە قوتابخانەی فەیسەڵییە، ١٩٣٦ قۆناغی ناوەندیی لە قوتابخانەی ناوەندیی سلێمانی و خانەی مامۆستایانیشی ١٩٣٩ لە بەغدا تەواوکردووە. ١٩٤٠ بە مامۆستای قوتابخانەی دێی (جافەران)ی ناوچەی قەرەداخ دامەزراوە و ساڵێکی لێ ماوەتەوە. ١٩٤١ گواستراوەتەوە بۆ قوتابخانەی فەیسەڵییە.

## چالاکی سیاسی
١٩٦٠ بووە بە بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەڵاحەدینی ئەیووبی ھەر لە سلێمانی. ١٩٧٠ لەبەر باری تەندروستیی خۆی، خۆی خانەنشین کردووە. محەممەد، نیشتمانپەروەرێکی چالاکی پێشکەوتنخواز بووە، ھەر زوو -لەتەک عەبدولواحید نووری و نەدیم بەدەوی چووەتە ناو یەکەمین شانەکانی حیزبی شیوعیی عیراق لە سلێمانی.

## بەرھەمەکانی
مامۆستای زمانی عەرەبی بووە و بەشداریی لە دانانی کتێبەکانی زمانی کوردیی پۆلەکانی سەرەتاییی سەردەمەکەیدا ھەبووە. گوایە جگە لە نووسینەکانی «گەلاوێژ»ی، نووسینی دیکەی بڵاوکراوەیشی ھەبووە.

## ژیانی ھاوسەرگیریی
ساڵی ١٩٥٤ لەگەڵ خاتوو «ئەختەری کچی مستەفا موفتی» خێزانی پێک ھێناوە و ٣ کچ (نیگار، بەھار، ھەوار) و ٣ کوڕ (نزار، ڕزگار و ڕێبوار)ی لێ بووە.

## کۆچی دوایی
ڕۆژی ٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٦ کۆچی دواییی کردووە و لە (گردی شێخ مارف) بە خاک سپێردراوە.

## سەرچاوەکان
سەردەمی بەستەڵەک ٢: توانەوەکە (کایەی ڤیدیۆیی)

***سەردەمی بەستەڵەک: توانەوەکە*** (لە وەشانی گەیم بۆی ئەدڤانس و نینتێندۆ دی ئێس بە ***سەردەمی بەستەڵەک ٢*** ناسراوە) یارییەکی ڤیدیۆیییە کە لە ساڵی ٢٠٠٦ لەلایەن ڤیڤێندی یوونیڤەرساڵ گەیمزەوە بڵاوکراوەتەوە. لەسەر بنەمای فیلمی ھەمان ناو دروست کراوە. بە پێچەوانەی پێش خۆی کە تایبەت بوو بە گەیم بۆی ئەدڤانس، , *سەردەمی بەستەڵەک: توانەوەکە* بڵاوکراوەیەکی فرە پلاتفۆرم بوو، لەسەر مایکرۆسۆفت ویندۆز بەردەست بوو، ھەموو پلاتفۆرمە سەرەکییەکانی نەوەی شەشەم و ھەردوو پلاتفۆرمی نەوەی حەوتەمی نینتێندۆ، لەگەڵ دەرچەی وی کە ناونیشانی خستنەبازاڕی بوو لە ئەورووپا.

لە وەشانی کۆنسۆڵەکاندا یاریزان بە درێژایی یارییەکە کۆنترۆڵی کەسایەتی سکرات دەکات و یارمەتی ڕێنماییکردنی دەدات لە ھەر ئاستێکدا، ھەروەھا یاریزانەکە دەبێت گوێز کۆبکاتەوە و بگاتە کۆتایی ئاستەکان. ھەروەھا چەندین ئاژەڵ یارمەتی سکراتیان دەدا بە درێژایی سەرگەرمییەکەی، ناوبەناو خۆی ھاوپەیمانی ھەندێک لە کارەکتەرە سەرەکییەکانی دەکرد بە درێژایی یارییەکە، یاریزانەکەش ناوبەناو کۆنتڕۆڵی خۆی دەکات وەک کەسایەتییەکانی مانی، سید، یان دیێگۆ لە چەندین قۆناغدا.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان
پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە لە بەریتانیا پەرەیان پێدراوە
پۆل:گەمەکانی پلەیستەیشن ٢
پۆل:کایەکانی ئێکس بۆکس
پۆل:یارییەکانی ویندۆز
پۆل:یارییەکانی نینتێندۆ گەیم کیوب
پۆل:یارییەکانی وی
پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٦
جێنی (دکتۆر ھو)

جێنی، لەلایەن جۆرجیا تینانت ڕۆڵی گێڕدراوە، ئەو کەسایەتییەکی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی بەڕیتانی خەیاڵی زانستی دکتۆر ھووە. کەسایەتییەکە لە ئەڵقەی «کچی دکتۆرەکە» دەرکەوت کە لە ١٠ی مایوی ٢٠٠٨ پەخشکرا. جێنی کچی کەسیایەتی سەرەکی زنجیرەکە، دکتۆرەکەیە،

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لۆردەکانی کات
زاک ئاگویلەر

**زاک ئاگویلەر** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە
پۆل:زیندووان
جۆناتان ئەھدووت

**جۆناتان ئەھدووت** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرانی بە ڕەچەڵەک ئێرانی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ھارڤارد-وێستلەیک
پۆل:زیندووان
دانی ئایلۆ

**دانی ئایلۆ** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣
پۆل:مردووانی ٢٠١٩
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
کێڤن ئەفغانی

**کرڤن ئەفغانی** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی نینتێندۆ
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی کایەی ڤیدیۆیی
فڕانکلین ئاجایی

**فڕانکلین ئاجایی** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:تاراوگە ئەمریکیەکانی لە ئوسترالیا
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
سیستمی پێشنیارکەر

وێنۆک|alt=سیستەمی پێشنیارکەر|سیستمی پێشنیارکەر
**سیستەمی پێشنیارکەر** یان **سیستەمی پێشنیارکردن** پۆلێکە لە فێربوونی ماشین کە داتا بەکاردەهێنێت بۆ یارمەتیدانی پێشبینیکردن، تەسککردنەوە و دۆزینەوەی ئەوەی کە خەڵک بەدوایدا دەگەڕێن لە نێوان ژمارەیەکی زۆر لە بژاردەکاندا.

## سیستەمی پێشنیارکەر چییە
سیستەمی پێشنیارکردن ئەلگۆریتمێکی ژیری دەستکرد یان AI یە کە زۆربەی جار هاوپەیوەندە بە فێربوونی ماشینەوە و زلدراوە بەکاردەهێنێت بۆ پێشنیارکردنی بەرهەمی زیادە بۆ بەکارهێنەران. ئەم پێشنیار کردنە دەتوانێ لەسەر بنەمای پێوەرە جۆراوجۆرەکان بێت، وەکوو کڕینەکانی ڕابردوو، مێژووی گەڕان، زانیاری دیمۆگرافی و هۆکارەکانی تر.سیستەمی پێشنیارکردن زۆر بەسوودە چونکە یارمەتی بەکارهێنەران دەدات بۆ دۆزینەوەی بەرهەم و خزمەتگوزارییەکان کە دەنا ڕەنگە بە تەنیا نەیاندۆزیبێتەوە. سیستەمی پێشنیارکەرەکان ڕاهێنراون بۆ تێگەیشتن لە ئارەزووەکان، بڕیارەکانی پێشوو و تایبەتمەندییەکانی کەس و بەرهەمەکان بە بەکارهێنانی ئەو زانیاریانەی کە سەبارەت بە کارلێکەکانیان کۆکراونەتەوە.

## سەرچاوە

پۆل:سیستەمە پەسەندکەرەکان
پۆل:سیستمەکانی زانیاری
پۆل:سیستەمی پێشنیارکەر
پۆل:سیستەمی پێشنیارکردن
دێریک ئاکۆستا

**دێریک ئاکۆستا** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

*
ئەلیخاندرۆ ئەلکۆندێز

**ئەلیخاندرۆ ئەلکۆندێز** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا
پۆل:زیندووان
ماھرشالا عەلی

**ماھرشالا عەلی** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:موسڵمانە ئەفریقی-ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەری یارمەتیدەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی بافتا
پۆل:براوەکانی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی گۆڵدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:زیندووان
پۆل:نمایشکردنی نایاب لەلایەن ئەکتەرە پیاوەکان لە ڕۆلی پشتگریکار لەسەر شاشە و براوەی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەران
پۆل:پاسەوانانی خاڵ
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:وەرزشوانانی شاری ھایوارد لە کالیفۆرنیا
لیۆ ئاڵن

**لیۆ ئاڵن** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:زیندووان
سیدنی نیومان

**سیدنی سێسیڵ نیومان**  (١ی نیسانی ١٩١٧ – تشرینی ٣٠ی یەکەمی ١٩٩٧) بەرهەمهێنەرێکی فیلم و تەلەڤیزیۆنی کەنەدی بوو، کە لە ١٩٥٠کانەوە بۆ ١٩٦٠ەکان ڕۆڵێکی دیاری لە درامای تەلەڤیزیۆنی بەڕیتانیدا هەبوو.

## بەستەرە دەرەکییەکان
*
*Sydney Newman لەسەر National Film Board of Canada
*Sydney Newman fonds (R738) لەسەر Library and Archives Canada

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٧
پۆل:مردووانی ١٩٩٧
پۆل:نمایشكاران
ماڕک ئەنتۆنی

**ماڕک ئەنتۆنی** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەمریکییە کوڕە گۆرانیبێژە پۆپەکان
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژەکانی شاری نیویۆرک
پۆل:بەرھەمھێنەرانی تەلەڤیزیۆنیی لە نیویۆرک
پۆڵ ئانکا

**پۆڵ ئانکا** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیستەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیست و یەک
پۆل:گۆرانیبێژانی جازی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەمریکییە کوڕە گۆرانیبێژە پۆپەکان
پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:کۆچبەرە کەنەدییەکان بۆ ئەمریکا
پۆل:ئەکتەرە پیاوە کەنەدییەکان
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کەنەدی
پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی کەنەدی
پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز
پۆل:زیندووان
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
جۆن ئاستن

**جۆن ئاستن** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
خشتەی سەھۆڵ

**خشتی سەھۆڵ** یان **سەھۆڵی چوارگۆشە** () پارچەیەکی بچووکە لە سەھۆڵ، کە بە شێوەیەکی گشتی لاکێشەیە وەک لە سەرەوە سەیر دەکرێت و نیمچەلاتەریبە وەک لە لایەوە سەیر دەکرێت. سەھۆڵی چوارگۆشە بەرھەمی ساردکەرەوەی میکانیکین و بەزۆری بۆ ساردکردنەوەی خواردنەوەکان بەرھەم دەھێنرێن. لەوانەیە لە ماڵەوە لە بەفرگرێکدا بە سینی سەھۆڵەوە یان لەناو ئامێرێکی ئۆتۆماتیکی دروستکردنی سەھۆڵدا بەرھەم بھێنرێن. ھەروەھا لەوانەیە لە ڕووی پیشەسازییەوە بەرھەم بھێنرێن و بە شێوەیەکی بازرگانی بفرۆشرێن.

## سەرچاوەی بەرھەمھێنان
وێنۆک| چوارگۆشەی سەھۆڵ لەناو سینییەکدا
پزیشک و داھێنەری ئەمریکی جۆن گۆری لە ساڵی ١٨٤٤ ساردکەرەوەیەکی دروست کرد بە مەبەستی بەرھەمھێنانی سەھۆڵ بۆ ساردکردنەوەی ھەوا. ساردکەرەوەکەی سەھۆڵی بەرھەم دەھێنا کە بە سەقفەوە لەناو حەوزێکدا ھەڵواسرابوو بۆ ئەوەی پلەی گەرمی دەوروبەری ژوورەکە دابەزێنێت. لە سەردەمی ئەودا، وا بیردەکرایەوە کە کوالیتی خراپی ھەوا دەبێتە ھۆی نەخۆشی؛ بۆیە بە مەبەستی یارمەتیدان لە خۆپاراستن و چارەسەرکردنی نەخۆشی، پاڵ بە ئاوەڕۆی تاڵاوەکان و ساردکردنەوەی ژووری نەخۆشەکانەوە دەنا.

سینی سەھۆڵەکە بە شێوەیەک دروست کراوە کە پڕ بێت لە ئاو، پاشان دەخرێتە ناو بەفرگرەوە تاوەکو ئاوەکە بەستوو دەبێتەوە بۆ سەھۆڵ, بەرھەمھێنانی چوارگۆشەی سەھۆڵ. زۆرجار سینی سەھۆڵەکان نەرم و نیان دەبن، بۆیە دەتوانرێت بە ئاسانی چوارگۆشە سەھۆڵەکان بە چەمانەوەی سینییەکە لاببرێن.
## سەرچاوەکان
پزیشکی ددان

**پزیشکی ددان** کە بە **پزیشکی نەشتەرگەری ددان** ناسراوە و پسپۆڕێکی چاودێری تەندروستییە و پسپۆڕە لە پزیشکی ددانەکان کە لقی پزیشکییە و گرنگی بە ددان و پووک و دەم دەدات. تیمی پشتیوانی پزیشکی ددان یارمەتیدەرە لە پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری تەندروستی دەم و ددان. تیمی ددان یاریدەدەری ددان و پاکوخاوێنی ددان و تەکنیکاری ددان و ھەندێکجاریش چارەسەرکەرانی ددان لەخۆدەگرێت.

## سەرچاوەکان

*
دەمی مرۆڤ

لە ئەناتۆمی مرۆڤدا **دەم** یەکەم بەشە لە بەشی ھەرسکردندا کە خۆراک وەردەگرێت و لیکی بەرھەم دەھێنێت .

جگە لە ڕۆڵی سەرەکی وەک سەرەتای کۆئەندامی ھەرس، دەم ڕۆڵێکی بەرچاوی ھەیە لە ڕاگەیێنیدا. لەکاتێکدا لایەنە سەرەتایییەکانی دەنگ لە قوڕگدا بەرھەم دەھێنرێن، زمان و لێو و چەناگەش پێویستن بۆ بەرھەمھێنانی ئەو مەودایە دەنگانەی کە لە قسەکردندا ھەن.

دەم لە دوو ناوچە پێکدێت، **ڤستیبول** و **بۆشایی دەم بە شێوەیەکی دروست**. دەم، بە شێوەیەکی ئاسایی شێدارە، بە لینجەرپەردە ھێڵکاری کراوە، و ددانەکانی تێدایە. لێوەکان ئاماژەن بۆ گواستنەوە لە لینجەپەرەدەوە بۆ پێست کە زۆربەی جەستە دەگرێتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆئەندامی ھەرس
پۆل:توێکاریی دەمی مرۆڤ
پۆل:سەر و ملی مرۆڤ
پۆل:توێکاریی مرۆڤ
پۆل:دەم
کووپەڕ ئەندرووز

**کووپەر ئەندرووز** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرانی بە ڕەچەڵەک سامۆئا
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ھەنگاری-جولەکە
پۆل:زیندووان
قسە

**قسەکردن** پەیوەندییەکی دەنگی مرۆڤە بە بەکارھێنانی زمان. ھەر زمانێک تێکەڵە دەنگناسی دەنگی بزوێن و نەبزوێن کەڵک وەردەگرێت کە دەنگی وشەکانی پێکدەھێنن (واتە ھەموو وشەکانی ئینگلیزی دەنگیان جیاوازە لە ھەموو وشەکانی فەرەنسی، تەنانەت ئەگەر یەک وشەش بن، بۆ نموونە "ڕۆڵ" یان "ھۆتێل")، و بەکارھێنانی ئەو وشانە لە کاراکتەری مانادا وەک وشە لە فەرھەنگی زمانێکدا بەپێی ئەو سنووردارکردنە ڕستەسازیانەی کە ئەرکی وشە وشەیییەکان لە ڕستەیەکدا بەڕێوەدەبەن. لە قسەکردندا، قسەکەران چەندین کردەی قسەکردنی بە مەبەستی جیاواز ئەنجام دەدەن، بۆ نموونە، ئاگادارکردنەوە، ڕاگەیاندن، پرسیارکردن، ڕازیکردن، ئاراستەکردن، و دەتوانن لە وتنەوە، پلەکانی دەنگی بەرز، و لایەنە نانوێنەرایەتییە یان پارازمانییەکانی تری دەنگدانەوە بەکاربھێنن بۆ گەیاندنی مانا. ھەروەھا لە قسەکردنیاندا، قسەکەران بەبێ مەبەست زۆر لایەنی پێگەی کۆمەڵایەتی خۆیان دەگەیەنن وەک ڕەگەز، تەمەن، شوێنی سەرچاوە (لە ڕێگەی لەھجە)، باری جەستەیی (ئاگاداری و خەواڵوویی، ھێز یان لاوازی، تەندروستی یان نەخۆشی)، باری دەروونی (ھەست یان مەزاج)، حاڵەتە فیزیکی-دەروونییەکان (ھۆشیاری یان سەرخۆشی، ھۆشیاری ئاسایی و حاڵەتەکانی ترانس)، پەروەردە یان ئەزموون و ھاوشێوەکانی.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن
پۆل:زمان
نەبزوێن

**نەبزوێن** یان **پیتی بێدەنگ** () جۆرێکە لە دەنگی قسەکردن کە بەھۆی سنووردارکردن یان ڕێگریکردن لە ڕۆیشتنی ھەوا بە جۆرێک لە جۆرەکان لەکاتی تێپەڕبوونی بە کۆئەندامی دەنگیدا بەرھەم دێت. ئەم بەربەستە دەتوانێت لە خاڵە جیاوازەکانی کۆئەندامی دەنگدا ڕووبدات، وەک لێو، ددان، زمان، یان قوڕگ. نە بزوێنەکان لەگەڵ بزوێنەکاندا بەراورد دەکرێن، کە بەبێ ھیچ بەربەستێکی بەرچاو لەبەردەم ڕۆیشتنی ھەوادا بەرھەم دەھێنرێن.

نەبزوێنەکان ڕۆڵێکی چارەنووسساز دەگێڕن لە پێکھێنانی وشە و داڕشتنی دەنگی زمانەکاندا. بە شێوەیەکی گشتی لەسەر بنەمای تایبەتمەندییە جیاوازەکان پۆلێن دەکرێن، وەک دەنگدان (ئایا تارەکانی دەنگ لە کاتی بەرھەمھێنانی دەنگەکەدا دەلەرزن)، شوێنی پەیوەندیکردن (کە لە کۆئەندامی دەنگدا بەربەستەکە ڕوودەدات).

لە سەرانسەری جیھاندا چەندین دەنگی نەبزوێنی جیاواز لە زمانە جۆراوجۆرەکاندا ھەیە و ھەر زمانێک کۆمەڵە بزوێنێکی تایبەتی خۆی ھەیە. دەتوانرێت نەبزوێنەکان لەگەڵ بزوێنەکاندا تێکەڵ بکرێت و ڕستە و وشە دروست بکرێت، ئەمەش ڕێگە بە ھەمەجۆریی دەوڵەمەندی دەنگ و مانا دەدات کە لە زمانی مرۆڤدا دەبینرێت.

## پیتە نەبزوێنەکان
(ئ، ب ، پ، ت ، ج، چ ، ح، خ ، د، ڕ ، ڕ، ز ، ژ، س ، ش، ع ، غ، ف ، ڤ، ق ، ↵ ک، گ ، ل، ڵ ، م، ن ، و، ھ ، ی)

## سەرچاوەکان

*
ئەلفوبێی ئینگلیزی

ئەلفوبێ بۆ ئینگلیزی مۆدێرن ئەلفوبێیەکی ڕێنووسی لاتینییە و لە ٢٦ ئەلفوبێ پێکھاتووە پیتەکان، ھەریەکەیان فۆڕمی پیتی گەورە و بچووکیان ھەیە. وشەی *ئەلفوبێ* پێکھاتەیەکی دوو پیتی یەکەمی ئەلفوبێی یۆنانییە کە *[[ئەلفا]]* و *[[بیتا|بێتا]]*. ئەلفوبێ لە دەوروبەری سەدەی ٧ سەرچاوەی گرتووە بۆ نووسینی ئینگلیزی کۆن لە ڕێنووسی لاتینی. لەو کاتەوە پیتەکان زیاد دەکرێن یان لابراون بۆ ئەوەی پیتەکانی ئێستا بدرێت:

شێوەی وردی پیتە چاپکراوەکان بەپێی شێوازی نووسین (و فۆنت) دەگۆڕێت، و فۆڕمی چاپکراوی ستاندارد ڕەنگە جیاوازییەکی بەرچاوی ھەبێت لەگەڵ شێوەی پیتە دەستنووسەکان (کە لە نێوان تاکەکاندا دەگۆڕێت)، بە تایبەت بە شێوەی «پێکەوەنووساو».

ئەلفوبێی ئینگلیزی ٥ بزوێن و ١٩ نەبزوێن و ٢ پیتی (ی و و) ھەیە کە دەتوانن وەک بزوێن یان نەبزوێن کار بکەن.

ئینگلیزی نووسراو ژمارەیەکی زۆر لە دیگرافی ھەیە، وەک ch, ea, oo, sh, و th. لەناو ئەو زمانانەی کە لە ئەورووپا بەکاردەھێنرێن، ئینگلیزی لە بەکارنەھێنانی ئاسایی لێکردنەوە لە وشە ڕەسەنەکاندا دیارە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئەلفوبێ لاتینییەکان
پۆل:ئەلفوبێکان
زمانەکانی ئەورووپا

**زمانەکانی ئەورووپا** () ئەورووپا کیشوەرێکە بە جۆراوجۆری زمانەوانی ناسراوە، نزیکەی ٢٢٥ زمانی ڕەسەن لە سەرانسەری ناوچەکەدا قسەیان پێدەکرێت. ئەم زمانانە سەر بە چەندین بنەماڵەی زمانن، لەوانە بنەماڵەی هیندوئەورووپییەكان، ئۆرالیک، زمانە تورکییەکان و ئەفرۆئاسیا.

بنەماڵەی زمانی ھیندۆئەورووپی گەورەترین و بەربڵاوترینە لە ئەورووپادا، زمانەکانی وەک ئینگلیزی، فەڕەنسی، ئەڵمانی، ئیسپانی، ئیتاڵی، ڕووسی و چەندین زمانی دیکە لەخۆدەگرێت. ئەم بنەماڵەی زمانە ڕەگ و ڕیشەی لە زمانی پرۆتۆ-ھیندۆ-ئەورووپییەوە ھەیە کە ھەزاران ساڵ لەمەوبەر قسەی پێدەکرا. بنەماڵەی زمانی ئۆرالیک زمانەکانی وەک فینلاندی، ھەنگاری و ئیستۆنی و زمانەکانی دیکە لەخۆدەگرێت. بنەماڵەی زمانی تورکی زمانەکانی وەک تورکی، ئازەری و کازاخی لەخۆدەگرێت. بنەماڵەی زمانە ئەفرۆ-ئاسیایییەکان زمانەکانی وەک ماڵتی و باسکی لەخۆدەگرێت.

بە درێژایی مێژوو ئەورووپا بەھۆی کۆچ و فەتح و بازرگانی و کۆلۆنیالیزمەوە گۆزەی توانەوەی چاند و زمانە جیاوازەکان بووە. ئەمەش بووەتە ھۆی پەرەسەندنی چەندین زاراوە و زمانی ناوچەیی لەناو وڵاتاندا. زۆرێک لە زمانە ئەورووپییەکان لە ڕێگەی بەرکەوتن و قەرزکردنی وشەسازییەوە کاریگەرییان لەسەر یەکتر ھەبووە. بۆ نموونە لاتین کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر زۆرێک لە زمانە ئەورووپییەکان ھەبووە بەھۆی کاریگەریی ئیمپراتۆرییەتی ڕۆمییەوە. سەرەڕای ئەوەش، بڵاوبوونەوەی مەسیحییەت سیستەمی نووسینی لەسەر بنەمای لاتینی ھێنایە زۆرێک لە ناوچەکانی ئەورووپا؛ بۆیە دیمەنی زمانەوانی ئەورووپا دەوڵەمەند و ھەمەچەشنە، کە ڕەنگدانەوەی مێژووی ئاڵۆزی کیشوەرەکە و میراتی کولتوورییە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:زمانەکانی ئەورووپا
شەڕی کەرکووک (١٧٣٣)

**شەڕی کەرکووک** (بە فارسی: نبرد کرکوک) کە بە **شەڕی ئاغ-دەربەند** (بە فارسی: نبرد آق دربند) ناسراوە، دوا شەڕ بوو لە ھەڵمەتی میزۆپۆتامیا نادر شا کە تۆڵەی شکستی پێشووی کردەوە لەسەر دەستی جەنەڕاڵی عوسمانی تۆپاڵ عوسمان پاشا، کە تێیدا نادر تۆڵەی گونجاوی بەدەستھێنا دوای شکست و کوشتنی لە شەڕی کەرکووک. شەڕەکە یەکێکی دیکە بوو لە زنجیرە سەرکەوتن و کارەساتەکانی بەڕواڵەت پێشبینینەکراو بۆ ھەردوولا، کاتێک شەڕەکە بە شێوەیەکی کێوی لە بەرژەوەندی لایەنێکەوە بۆ لایەنێکی دیکە دەجووڵایەوە. ھەرچەندە شەڕەکە بە سەرکەوتنێکی چەقێنەر بۆ فارسەکان کۆتایی ھات، بەڵام بەھۆی پەرەسەندنی یاخیبوونێک لە باشووری فارس بە سەرۆکایەتی محەممەد خان بەلوچ ناچار بوون لەو ناوچەیە بکشێنەوە. ئەم یاخیبوونە لە ڕاستیدا سوودە ستراتیژییەکانی سەرکەوتنە گەورەکەی لە نادر دزی کە گرتنی بەغدای لەخۆدەگرت، ئەگەر چانسی دەستپێکردنەوەی ھەڵمەتەکەی ھەبوایە.

## سەرچاوەکان

*
ڕۆبێرت بێڵتران

وێنۆک
**ڕۆبێرت بێڵتران** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکان بە ڕەچەڵەک مەکسیکی
کۆمەڵکوژیی کەرکووک (١٩٥٩)

**کۆمەڵکوژیی کەرکووک لە ساڵی ١٩٥٩** کۆمەڵکوژی تورکمانەکانی عێراق بوو لە کەرکوک، عێراق کە لە ١٤ی ئاب تا ١٦ی ئابی ١٩٥٩ بەردەوام بوو. تاوانباران کوردی حزبی شیوعی عێراق بوون، ھەروەھا ئەو کۆمەڵکوژییە پەیوەندییە ئەرێنییەکانی پێشووی تورکمان و کوردی لە عێراق گۆڕی و چەواشەکارییەکی درێژخایەنی لەسەر بنەمای نەتەوەیی دروست کرد. ئەم ڕووداوە ڕەگ و ڕیشەی لە یادەوەری بەکۆمەڵی تورکمانەکانی عێراقدا داکوتاوە. کۆمەڵکوژییەکە بە قەومی وەسف دەکرێت، نەک گرژی سیاسی.

## پاشخان
کەرکووک یەکێکە لە شارە گەورەکانی عێراق، پێشتر دوو پێکھاتەی سەرەکی ھەبووە پێش حەفتاکان، ئەوانیش کورد و تورکمانن. ھەردووکیان ئیدیعای شارەکەیان دەکرد، ھەرچەندە بە پێچەوانەی کورد و عەرەبەکانەوە، تورکمانەکان بەشدارییان لە خەباتی نەتەوەیی-ناسیۆنالیستەکاندا نەکرد، ھەرچەندە ھێشتا ھەوڵیان دەدا ناسنامەی نەتەوەیی و کولتووری خۆیان بپارێزن. بە گوتەی مەنسوور تورکمانەکان «لە تەقەی نێوان دوو گروپە گەورەکەدا گیراون».

کورد بۆ خۆپاراستن لە ئابوری سەختی لادێکان ڕووی لە کەرکووک کرد، بەھۆی پیشەسازی نەوتەوە ژمارەیان لە کەرکووک زیاد کرد، لەم نێوەندەدا ژمارەی تورکمانەکان بەرەو دابەزین دەچوو. دوابەدوای ئەو گۆڕانکارییە دیمۆگرافییە بە دانانی کوردی نەتەوەیی لە زۆرێک لە پۆستە گرنگەکانی شارەکەدا ھات، کە گرنگییەکی مێژوویی بۆ تورکمانەکان ھەبوو. ئەمەش وای لێکردن ھەست بکەن کە پەراوێزخراون و دەرکراون.

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆمەڵکوژیەکان لە عێراق
پۆل:مێژووی پارێزگای کەرکووک
پۆل:پارێزگای کوردستان
پۆل:شەڕی سارد
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
پۆل:کۆمەڵکوژیی گرووپە ڕەگەزییەکان
کێڵگەی کەرکووک

**کێڵگەی کەرکووک** کێڵگەیەکی نەوتییە لە شاری کەرکووک، عێراق. لە ساڵی ١٩٢٧ لەلایەن کۆمپانیای نەوتی تورکیا لە بابا گورگور دۆزرایەوە. ئەم کێڵگە نەوتییە لە ساڵی ١٩٣٤ لەلایەن کۆمپانیای نەوتی عێراق (IPC)ەوە ھێنرایە بواری بەرھەمھێنانەوە کاتێک بۆرییەکانی ١٢ ئینج لە کەرکووکەوە (عێراقی ئیجباری کە لەلایەن بەریتانیاوە بەڕێوەدەبرێت) بۆ حەیفا (فەلەستینی ئیجباری) و تەرابلوس (لوبنانی گەورە کە لەلایەن فەرەنسا حوکمڕانی دەکرێت) تەواو بوو. لەو کاتەوە تا ئێستا وەک گرنگترین بەش لە بەرھەمھێنانی نەوتی باکووری عێراق ماوەتەوە بە زیاتر لە  لە یەدەگی نەوتی سەلمێنراو کە لە ساڵی ١٩٩٨دا ماوەتەوە. دوای نزیکەی حەوت دەیە لە کارکردن، کەرکووک ھێشتا تا  بەرھەم دەھێنێت، کە نزیکەی نیوەی ھەموو ھەناردەکردنی نەوتی عێراقە. ئێستا نەوتی کێڵگەی نەوتی کەرکووک لە ڕێگەی بۆری نەوتی کەرکوک-جەیھانەوە ھەناردە دەکرێت کە دەچێتە بەندەری جەیھانی تورکیا لەسەر دەریای ناوەڕاست.

ھەندێک لە شرۆڤەکاران پێیان وایە کە خراپی شێوازەکانی بەڕێوەبردنی خەزنەکان لە ساڵانی سەدام حوسێندا ڕەنگە زیانێکی جددی و تەنانەت ھەمیشەیی بە کێڵگەی نەوتی کەرکووکیشی گەیاندبێت. نموونەیەک دەری خستووە کە بە مەزەندەکردن  ڕۆنی سووتەمەنی زیادە کە دووبارە دەرزی لێدەدرێتەوە. کێشەکانی دیکە بریتین لە پاشماوەی پاڵاوگە و نەوتی غاز لێکراو. دووبارە دەرزی لێدانی نەوتی سووتەمەنی چەسپاوی نەوتی لە کەرکووک زیاد کردووە و دەرھێنانی نەوت لە زەوی قورستر و گرانتر دەکات.

لە ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ ھێزەکانی ھەرێمی کوردستان دەستیان بەسەر کێڵگە نەوتییەکانی کەرکووکدا گرت، لەگەڵ کێڵگەی بای حەسەن، ئەمەش بووە ھۆی ئیدانەکردنی لەلایەن بەغداوە و ھەڕەشەی «دەرئەنجامە ترسناکەکان»، ئەگەر کێڵگە نەوتییەکان نەگەڕێنرێنەوە ژێر دەسەڵاتی عێراق.

لە دوای ڕیفراندۆمی کورد، لە چوارچێوەی ململانێی عێراق و کورد لە ساڵی ٢٠١٧دا، کۆنترۆڵکردنی کێڵگە نەوتییەکان، لەگەڵ نزیکەی ھەموو پارێزگای کەرکووک، گەڕایەوە سەر حکوومەتی عێراق.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەرکووک
بۆردومانی کەرکووک (٢٠٢٢)

لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢، کاروانێک لە نزیک کەرکوک لە عێراق بۆمبێکی کەناری-ڕێگاکەی دابوو و بەھۆیەوە لانیکەم نۆ ئەفسەری پۆلیس گیانیان لەدەستداوە. دوای بۆردومانەکە شەڕی دەمانچە ڕوویدا. ھەواڵی کوژرانی یەکێک لە چەکدارەکانی دەوڵەتی ئیسلامی بڵاوبووەوە. ڕووداوەکە لە نزیک گوندی چەلال ئەلمەتەر ڕوویداوە. بەپێی زانیارییەکان، ڕێکخراوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (داعش) بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە ئەوان لە کەناڵی تێلێگرامی خۆیان ھێرشەکەیان ئەنجامداوە. ئەم ھێرشە لەکاتێکدایە کە چەکدارانی داعش لە چەند ھەفتەی ڕابردوودا دۆخی ئەمنی ناجێگیری کەرکووک و پارێزگاکانی نزیکیان دەقۆزنەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:سەدەی ٢١ەم لە کەرکووک
گالیفری

**گالیفری** (؛ هەنێکجار، لە زنجیرە کلاسیکەکەدا پێیدەوترێت، ) هەسارەیەکی خەیاڵی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی خەیاڵی زانستی بەڕیتانی دکتۆر ھووە. ئەوێ یەکەم ماڵی لۆردەکانی کاتە، ئەو شارستانییەی کەسایەتی سەرەکی زنجیرەکە، دکتۆرەکە بۆی دەگەڕێتەوە. ئەکەوێتە ناو سیستەمی ئەستێرەی دووانی ٢٥٠ میلیۆن ساڵی ڕووناکی لە زەوییەوە دوورە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:هەسارە خەیاڵییەکان
شەڕی کەرکووک (٢٠١٤)

**شەڕی کەرکووک (٢٠١٤)** ھێرشێک بوو کە داعش لە دژی ھێزی پێشمەرگە دەستی پێکرد.

## پاشخان
لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤، ھێزەکانی داعش و سوپای پیاوانی تەریقەتی نەقشبەندی دووەم گەورەترین شاری عێراقیان گرت، موسڵ, دوای شەڕێکی ٦ ڕۆژە لە شارەکەدا.

لە ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٤ ھێزی پێشمەرگەی کوردستان شاری کەرکوکی کۆنتڕۆڵ کرد. دوای ئەوە، سوپای عێراق پێش ئەوەی ھیچ ھێرشێک لەلایەن ھێزە ئیسلامییەکانەوە دەست پێبکرێت، ھەڵھات.

## شەڕەکە
لە ١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٤ ھێزەکانی داعش ھێرشیان بۆ داگیرکردنی شارەکە دەستپێکرد. ھەر زوو دوای ئەوە گرووپەکە ھێرشیان کردە سەر گوندی بەشیر ١٥ کیلۆمەتر لە باشووری شاری کەرکووکەوە، ئەو گرووپە لەگەڵ ھێزە ناوخۆیییەکان تێکھەڵچوون و دوای کاتژمێرێک شەڕ و پێکدادان گوندەکەیان گرت. ھەروەھا گرووپەکە دوو قەزای لاوەکی شارەکەیان گرت: یەکێکیان لە ڕۆژاوای شاری کەرکووک (ناحیەی مولتەقا) و یەکێکیان لە باشووری شاری کەرکووک (ناحیەی تازە) دواتر لە ڕۆژدا ھێزی پێشمەرگە بە پاڵپشتی ئاسمانی ھێرشەکانی ھاوپەیمانەکانیان، (ھاوپەیمانی بە سەرۆکایەتی ئەمریکا)، ھەردوو ناوچەی لاوەکی شارەکەیان کۆنترۆڵکردەوە.

لە ١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٤، داعش ھەوڵیدا جارێکی دیکە ئەو شارە بگرێتەوە، ئەمجارەیان لە بەشی باکووری شارەکەدا. ھەروەھا ھەوڵیان دا یەدەگی نەوتی ئەویش بە ھەمان شێوە بگرن؛ بەڵام ھێزەکانی پێشمەرگە جارێکی دیکە بە سەرکەوتوویی بەرگریی لە شارەکە کرد لە دژی داعش.

## دوای ئەوە
لە کۆتایی مانگی تەممووزدا ڕێکخراوی بەدر و بەشێک لە خەڵکی ناوچەکە چەکدارانی تورکمانی شیعەیان وەرگرت بۆ ھێرشکردنە سەر گوندی بەشیر لە ھەوڵێکی دژە ھێرشدا.

شەوی ٢٩ی ١ و ٣٠ی ١، داعش لە شەڕێکی نوێدا ھێرشی کردە سەر کەرکووک.

## سەرچاوەکان

پۆل:٢٠١٤ لە باشووری کوردستان
پۆل:شەرەکانی ٢٠١٤
شەڕی کەرکووک

ڕەنگە **شەڕی کەرکووک** ئاماژە بە چەند شەڕێکی مێژوویی بکات لەسەر چەند ململانێیەک:
* شەڕی کەرکووک (١٧٣٣) لە کاتی شەڕی عوسمانی و فارس (١٧٣٠–٣٥)
* شەڕی کەرکووک (١٩٩١)، بەشێکە لە ڕاپەڕینەکانی ساڵی ١٩٩١ لە عێراق
* شەڕی کەرکووک (٢٠١٤)، بەشێک لە شەڕی عێراق (٢٠١٣–٢٠١٧)
* شەڕی کەرکووک (٢٠١٥)، بەشێک لە شەڕی عێراق (٢٠١٣–٢٠١٧)
* شەڕی کەرکووک (٢٠١٦)، بەشێک لە شەڕی عێراق (٢٠١٣–٢٠١٧)
* شەڕی کەرکووک (٢٠١٧)، بەشێک لە شەڕی عێراق (٢٠١٣–٢٠١٧) و ململانێی عێراق و کورد لە ساڵی ٢٠١٧

پۆل:پەڕەکانی ڕوونکردنەوە
جۆن بێلمان

**جدن بێلمان** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:زیندووان
دروو تایلەر بێڵ

**دروو تایلەر بێڵ** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:سەماکەرە ئەمریکییە کوڕەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی ڕۆژانە بۆ ئەکتەری گەنجتر لە زنجیرەدراما
پۆل:زیندووان
ڕۆبێرت بێلوشی

**ڕۆبێرت بێلوشی** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی لۆس ئانجلەس
ڕیچارد بێڵزەر

**ڕیچارد بێڵزەر** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤
پۆل:مردووانی ٢٠٢٣
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە فەڕەنسا
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
لیم کای سیو

**لیم کای سیو** لەدایکبووی ٢٨ی شوباتی ١٩٦٠، ئەکتەری سەنگافورە و لە ساڵانی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردووەوە بەشداری چەندین فیلمی ئاسیا و زنجیرە تەلەڤیزیۆنی و بەرھەمە شانۆیییەکانی کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی چینی
تاکیشی فوروکاوا

**تاکێشی فۆروکاوا** (بە ژاپۆنی: ) ئاوازدانەر و دەرھێنەرێکی ژاپۆنی-ئەمریکییە. کارەکانی لە قۆناغی کۆنسێرت، فیلم، تەلەڤیزیۆن یارییە ڤیدیۆیییەکان و ڕاگەیاندنی تەلەڤیزیۆن بڵاو بوونەتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:ئاوازدانەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:ئاوازدانەرانی نێری تۆماری فیلمی ئەمریکی
پۆل:رێبەری نێری ئەمریکی (مۆسیقا)
پۆل:ئاوازدانەرانی تۆماری فیلمی ئەمریکی
پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی سەدەی ٢١ەم
پۆل:رێبەری سەدەی بیست و یەکەمی ئەمریکی (مۆسیقا)
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ژاپۆنی
ڕۆگەر بارت

**ڕۆگەر بارت** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەمریکییە کوڕە گۆرانیبێژە پۆپەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە
پۆل:گۆرانیبێژانی جوو
پۆل:زیندووان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
لانس باس

**لانس باس** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:سەماکەرە ئەمریکییە کوڕەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەمریکییە کوڕە گۆرانیبێژە پۆپەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمە ئێڵ جی بی تییەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی میسیسیپی
پۆل:پارێزەرانی بۆشایی ئاسمان
وارن بیتی

**وارن بیتی** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک کەنەدی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرھێنەر
پۆل:براوەی باشترین دەرھێنەری گۆڵدن گڵۆب
پۆل:براوەکانی باشترین ئەکتەری میوزیک یان کۆمیدیای گۆڵدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا
پۆل:بەرھەمھێنەرانی خەڵاتی گۆڵدن گلۆب
پۆل:زیندووان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی قوتابخانەی نۆرسوێسترن بەشی گەیاندن
جێف بێنێت

**جێف بێنێت ** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی
پۆل:خەڵکی دیزنی
پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی نیکلۆدیۆن
ھیرۆ کاناگاوا

**ھیرۆ کاناگاوا** ئەکتەر و نووسەرێکی شانۆیی ژاپۆنی-کەنەدی کە لە ڤانکۆڤەر کۆلۆمبیای بەریتانی دەژی. ئەو لە چەندین فیلم و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی بەناوبانگ دەرکەوتووە کە لە ناوچەکانی ڤانکۆڤەر گیراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیست و یەک
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیستەم
پۆل:ژاپۆنییە کۆچبەرەکان بۆ کەنەدا
پۆل:ئەکتەری دەنگی پیاوی کەنەدی
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا بە ڕەچەڵەک یابانی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ژاپۆنی
ڕایدباک

**ڕایدباک** (پێشتر **لین پیکچەرز** بوو تا ساڵی ٢٠١٨) کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانی فیلم و تەلەڤیزیۆنییە و لە ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ لەلایەن بەرھەمھێنەر دان لین دامەزراوە. فیلمەکانی بریتین لە فرەنچایزی «لۆگۆمۆڤی».

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
نیسان مۆتۆرز

**نیسان مۆتۆرز** () کۆمپانیایەکی فرەنەتەوەیی ژاپۆنییە و بارەگا سەرەکییەکەی لە شاری یۆکۆھاما لە ویلایەتی کاناگاوا لە ژاپۆنە. کۆمپانیاکە ئۆتۆمۆبیل لەژێر مارکەکانی نیسان و ئینفینیتی دەفرۆشێت، پێشتریش مارکەی داتسەنی ھەبووە، لەگەڵ بەرھەمە ناوخۆیییەکانی کۆکردنەوەی کارایی (لەوانەش ئۆتۆمۆبیل) لەژێر مارکەکانی نیسمۆ و ئۆتێک. ئەم کۆمپانیایە دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای سەدەی بیستەم، لەگەڵ نیسان زایباتسو کە ئێستا ناوی (نیسان گرووپ)ە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:بڕاندە ژاپۆنییەکان
پۆل:تۆپیکس ١٠٠
برێندن ڕیان بارێت

**برێندن ڕیان بارێت** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ڕاھێنەرانی نواندنە ئەمریکییەکان
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:زیندووان
منداڵێکی نازەمینی

***منداڵێکی نازەمینی*** (هەنێکجار بە ***١٠٠.٠٠٠ پێش زایین*** ئاماژەی بۆ دەکرێت) یەکەم ئەڵقەی زنجیرەیی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی خەیاڵی زانستی دکتۆر ھووە. بۆ یەکەم جار لەسەر بی بی سی وەن پەخشکرا لەسەر شێوەی چوار بەشی هەفتەیی لە ٢٣ی تشرینی دووەم بۆ کانوونی یەکەمی ١٩٦٣ بەردەوام بوو. سیناریۆکەی لەلایەن نووسەری ئوستوراڵی ئەنتۆنی کۆبورن نووسراوە، ئەڵقە زنجیرەیییەکە کەسایەتییەکانی ویلیەم هارتنیل وەک یەکەم دکتۆر و هاوڕییە ڕەسەنەکانی: وەک کارۆڵ ئان فۆرد وەک کچەزای دکتۆرەکە سوزان فۆریمان، و جاکڵین هێڵ و ویڵیەم ڕەسڵ وەک مامۆستایانی قوتابخانە باربارا ڕایت و ئیان چێستەرتۆن پێشکەش دەکات. ئەڵقەی یەکەم بەدەوری ئاشکراکردنی کەشتییە ئاسمانییە کاتییەکەی دکتۆر، تاردیس، لەلایەن ئیان و باربارا لە گۆڕەپانی زبڵ (شتە فڕێدراوەکان) لە لەندەن دەسوڕێتەوە. ئەڵقەکانی دواتر لەسەر شەڕ بۆ دەسەڵات لە نێوان لایەنەکانی سەردەمی بەردین ڕووی دا کە نهێنی دروستکردنی ئاگریان لەدەستدابوو.

## کتێبنامە

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

*
*
*
ئۆپەراسیۆنی گەرترود

**گەرترود** ناوی نھێنی ئۆپەراسیۆنێکی ھاوبەشی ئەڵمانیای نازی و شانشینی بولگاریا بوو بۆ داگیرکردنی تورکیا لە سەردەمی ئۆپەراسیۆنی شین.

بڕیار بوو گەرترود لە کۆتایی ساڵی ١٩٤١ دەست پێ بکات و لە ماوەی پێنج ھەفتەدا تەواو ببێت. سەرەتا بڕیار وا بوو چوار دەستە ھێزی پیادە لە دانمارکەوە بھێنرێتە کایەوە کە ھەموویان لەلایەن لیوایەکی تۆپخانەوە پاڵپشتیی دەکران. ئەم سوپایە لە باکوری تورکیاوە سەرکردایەتیی ھێرشەکەی دەکرد. ھەروەھا لە ڕۆژاوا، کریگسمارین بە ٢٧ کەشتی کە لە دەریای ئێژە و دۆدیکانز جێگیر بوون، پاڵپشتیی سوپایان دەکرد.

بەڵام بەھۆی پێشڕەوی خێرای سوپای سوور لە قەوقاز و ئەنجامدانی پەیمانی دۆستایەتیی ئەڵمانیا و تورکیا و داگیرکردنی سیسیلیای ھاوپەیمانان، پڕۆژەکە وازی لێ ھێنرا.

## سەرچاوەکان
ئەیمی پۆند

**ئەمیلیا “ئەمی” پۆند** کەسایەتییەکی خەیاڵییە لەلایەن کارین گیلان لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی خەیاڵی زانستی بەڕیتانی *دکتۆر هو* ڕۆڵی گێڕدرا. ئەیمی هاوڕێی کەسایەتی سەرەکی دکتۆرەکەیە، لە یازدەیەم نوێبوونەوەیەدا، کە لەلایەن مات سمیسەوە ڕۆڵی گێڕدرا.

## بەستەرە دەرەکییەکان
*Amy Pond at the BBC *Doctor Who* website
*Amy Pond at the BBC America *Doctor Who* website ()

پۆل:نووسەرە خەیاڵییەکان
چاندنی گورچیلە

وێنۆک|شوێنی گورچیلەکە دوای چاندن.
**چاندنی گورچیلە** بریتییە لە نەشتەرگەری  گواستنەوەی گورچیلە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر. چاندنێکی سەرکەوتوو دەتوانێت تەمەنی وەرگرەکە درێژ بکاتەوە و کوالیتی ژیانی زۆر باشتر بکات. نزیکەی ھەموو نەخۆشەکان کە چاندنی گورچیلەیان بۆ دەکرێت گورچیلەکانی خۆیان ھێشتا لە شوێنی خۆیانن. لە ساڵی ١٩٣٣ پزیشکی نەشتەرگەری سۆڤیەتی یویو ڤۆرۆنۆی یەکەمین چاندنی گورچیلەی لە مرۆڤەوە بۆ مرۆڤ ئەنجامدا بەڵام نەخۆشەکە دوای دوو ڕۆژ مرد.

## بەخشەرەکان
لە ڕووی یاساوە دەبێت بەخشەرەکان ئارەزووی خۆیان دەربڕیبیت بۆ ئەوەی ببنە بەخشەری ئەندامەکان و دەبێت خێزانەکەشی ڕەزامەندی لە سەربدات. پاشان بەخشەرەکان پشکنینیان بۆ دەکرێت بۆ ئەوەی دڵنیابن کە گورچیلەیەکی تەندروست دەبەخشن و مەترس بۆ گورچیلەکەی تری کەماوە دروست ناکات، بەخشەرەکان بە وردی پشکنینیان بۆ دەکرێت بۆ ڕێگریکردن لە ھەر نەخۆشییەکی گواستراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕشتەکانی پزیشکی
پۆل:تایبەتمەندەکانی بواری نەشتەرگەری
پۆل:نەشتەرگەریی چاندنی ئەندام
مۆداڵیتە

لە زمانەوانی و فەلسەفەدا، **مۆداڵیتە** (modality) توانایی و ھێزی زمانە بۆ گرتنەبەری ھەندێ ڕێوشوێن بە مەبەستی درکاندنی پەیوەندیی شتەکان لەگەڵ واقیع یا ڕاستیدا، یا دەربڕێنی ڕوانگەی بێژەر یا نووسەر لەبارەی ئەوەوە کە دەوترێ یا دەنووسرێ. ھەر ڕستەیەک کە دڵخوازبوون یا ڕێتێچوون یا ڕێپێدراوبوون یا پێویستبوونی شتێ بدرکێنێ «مۆداڵ» بە ئەژمار دێت. بۆ وێنە، «باشترە ئالان بچێتەوە بۆ قوتابخانەکەی»، یا «پێویستە ئالان بچێتەوە بۆ قوتابخانەکەی».  

## سەرچاوەکان

پۆل:فەلسەفەی زمان