بایکالوتاماید

وێنۆک|پێکھاتەی کیمیایی دەرمانەکە
**بایکالوتاماید**، لەژێر ناوی بازرگانی **کاسۆدیکس** دەفرۆشرێت، دەرمانێکی دژە ئەندرۆجینە کە بەشێوەیەکی سەرەکی بۆ چارەسەری شێرپەنجەی پرۆستات بەکاردێت بەیەکەوە بەکارھاتووە لەگەڵ (GnRH)، یان ئۆرکئاکتمی بۆ چارەسەری شێرپەنجەی پرۆستات ھەروەھا بەکاردێت بۆ چارەسەری گەشەکردنی فراوانی موو لە ژنان و وەک پێکھاتەیەکیش بەکاردێت لە چارەسەری ھۆرمۆنیی ترانسجێندەر بۆ ترانسجێندەری کچو ھەروەھاش بۆ چارەسەری زوو ھەرزەکاری لە کوڕان و ھەروەھا بۆ ڕێگە گرتن لە سەرەنجی سێکسی-فراوان لە پیاوان دەرمانەکە لە ڕێگەی دەمەوە بەکاردێت

ھەنێک لە کاریگەرییە لاوەکییەکانی بریتییە لە گەورە بوونی مەمک، ئازاری مەمک، ھەنێک لە کاریگەرییە لاوەکییەکانی تر بۆ پیاوان بریتییە لە کەمبوونە و نەمانی ھەستی سێکس و لە تایبەتمەندی گەشە بەرەو مێینە چوون، لەکاتی چارەسەرەیییەکە پشکنین بۆ جگەر و سیییەکان پێویستە، و دەکرێ نەخۆش لەکاتی وەرگرتنی چارەسەر ھەستیار بێت بەرامبەر ڕووناکی

دەرمانەکە ئەندامێکە لە گرووپی دەرمانی دژە ئەندرۆجینی ناسترۆیدی (NSAA) کاردەکات بە بلۆکردنی وەرگرەکانی ئەندرۆجین، ئامانجی بایۆلۆجی دەخاتە سەر ھۆرمۆنەکانی سێکسی تایبەت بە ئەندرۆجین وەکوو تێستۆستیرۆن و دیھایدرۆتێستۆستیرۆن دەرمانەکە کاریگەرییەکی وەک ئێسترۆجینی ھەیە بۆ پیاوان بەھۆی ئەوەی ڕێژەی ئێسترادیۆل بەرز دەکاتەوە. دەرمانەکە دەچێتە ناو خوێنەوە و وا بڕوا دەکرێ تێکەڵی بەشی مێشک ببیت و کاریگەری لەسەر دروست بکات

بایکالوتاماید لە ١٩٨٢ پێشکەشکرا و لە ١٩٩٥ وەک دەرمان پەسەندکرا لە پێرستی دەرمانە پێویستییەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی دایە دەرمانەکە لە زیاتر لە ٨٠ وڵات دەفرۆشرێت لە ناویاندا لە زۆربەی وڵاتە پێشکەوتووەکان. بە زۆری وەک دژە ئەندرۆجین بەکاردێت بۆ چارەسەری شێرپەنجەی پرۆستات و پێشکەشی ملیۆنان پیاو کراوە کە نەخۆشییەکەیان ھەیە.

دەرمانەکە پێویستی بە ٥ بۆ ٧ ڕۆژە بۆ ئەوەی کاربکات ھەروەھا وەستان و لابردنی دەرمانەکە پێویستی بە ٣٠ ڕۆژ ھەیە لە کەسێکی تەندروست تا جەستەی پاک بێتەوە لێی، و لە کەسێک کە کێشەی جگەری ھەیە لە ٣٠ بۆ ٥٠ ڕۆژی پێویستە تا دەرمانەکە لە جەستەی پاک بێتەوە

## کاریگەرییە لاوەکییەکان
پێویستە لەلایەن کەسانی شارەزاوە وەربگیرێت، ئەگەر چەن کێشەیەکی تەندروستیت ھەیە وەکوو ئەمانەی خوارەوە:
* کێشەی تەندروستی جگەر
* ڕەبۆ (ئەوانەی ڕەبۆیان ھەیە، دەرمانەکە کاریگەری لاوەکی لەسەر ھەناسەدان ھەیە)
* کێشە لە دڵ، یان سیستمی سووڕانی خوێن (بە تایبەت ئەوانەی تەمەنیان گەورەیە ڕاپۆرتێکی پزیشکی ھەیە لەسەر وەستانی دڵ لە نەخۆشێکی بەتەمەن)
* مەمک (گەورە بوونی مەمک)
* کەمبوونەوەی پیاوەتی
* autoimmune conditions (لەم حاڵەتە سیستمی بەرگری لاشە ناتوانێت خانەکانی ناوەوە و دەرەوە لەیەکتر جیا بکاتەوە لەوانەیە بەھەڵە ھێرش بکاتەوە سەر خودی خانەکانی خۆی)

تکایە زۆر زۆر ئاگاداربە لەوانەیە ژیانت بخەنە مەترسییەوە و گیان لەدەست بدەیت

### جگەر
پێویستە پێش بەکارھێنانی دەرمانەکە پشکنینێک بۆ تەندروستی جگەرت و گورچیلەکانت بکەیت (وە لەوانەیە پشکینینی تریشی پێویست بێت قسە لەگەل دکتۆرەکەت بکە)

 ئەوەیە لەکاتی بەکارھێنانی **بایکالوتاماید** چەندین  بەھۆی ، و مەترسییەکەش زیاترە لەو کەسانەی تەمەنیان لە ٣٥ زیاترە و پێشووتریش بەشێوەیەکی دووبارە دەرمانی Flutamideیان بەکارھێناوە

 ئاگاداربە لەھەر نیشانەیەک لەمانەی خوارەوە کە باسی دەکەم پێویستە بە بەجدی مامەڵەی لەگەل بکرێت:
* ئازارێک لەلای ڕاستی سەرەوەی سکت
* زەردبوونی چاوەکان یان پێست
* ھەستکردن بە ماندووبوونێکی زۆر یان گێژخواردن
* ئەستووربوونی دەستەکان، قاچ و پێکان، یان سک

ئەگەر ھەریەکێک لەم نیشانانەی سەرەوەت بینی لەخۆت ڕاستەوخۆ بووەستە لە بەکارھێنانی بایکالوتاماید بە زووترین کات سەردانی فریاگوزاری بکە

وەستان و لابردنی دەرمانەکە پێویستی بە ٣٠ ڕۆژ ھەیە لە کەسێکی تەندروست تا جەستەی پاک بێتەوە لێی، و لە کەسێک کە کێشەی جگەری ھەیە لە ٣٠ بۆ ٥٠ ڕۆژی پێویستە تا دەرمانەکە لە جەستەی پاک بێتەوە

## کارلێک
ئەمانەی خوارەوە باس لەوە دەکات گەر بایکالوتاماید لەگەڵ دەرمانێکی تر بەکارھات کاریگەری دەبێت یان نا:
* لەگەل پاراسیتامۆڵ **کاریگەری نەدۆزراوەتەوە** (پرسیار لە دکتۆرەکەشت بکە)

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان
پۆل:دەرمانە گرنگەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی
پۆل:دژە پڕۆجێستۆجینەکان