open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گۆرانیناسیی زەکەریا عەبدوڵڵا

زەکەریا عەبدوڵڵا گۆرانیبێژێکی کوردە. ٦ ئەلبوم و ١ تۆماری درێژخایەن و چەندان موزیک ڤیدیۆی بڵاوکردووەتەوە.

## بەرھەمەکان
پێڕستی ئەلبوم و تراکەکانی زەکەریا عەبدوڵڵا.

### [[تۆ ھاتی]] (١٩٩٨)
# تۆ ھاتی
# خانمێ
# نەمزانی
# وەرە لام
# لایە لایە & لانەک

### [[بگەڕێوە (ئەلبوم)|بگەڕێوە]] (٢٠٠٠)
# بگەڕێوە
# سەرچۆپی
# کیژە ھەولێری
# چەندە جوانی
# خەڵەتاندت ئەم دڵە
# ئەمانێ
# وەلە تە ناگرم
# نازانم چۆن خۆشمویستی
# ھەوری دڵداری

### [[دایە (ئەلبوم)|دایە]] (٢٠٠١)
# دایە
# بەو بەو
# ڕێبوار
# ئازیز وانابێ
# ئاگر کەتیە دلێ من
# نازە
# گوڵی گەنم
# گوڵفرۆش
# ھەر یادت ماوە
# ھا گوڵێ
# بۆچی ھاتی
# دوری تۆ

### [[ڕۆژگار (ئەلبوم)|ڕۆژگار]] (٢٠٠٢)
# ڕۆژگار
# نەتبینم
# بۆچی
# دیلانا
# ھەڵپەرکێ
# بەسەرھاتی
# سوھام
# یاران
# گوڵالا
# تو نازا نەکە
# وەرەوە
# گوڵێ
# ساڵانا
# تاکەی

### [[تێلیناز]] (٢٠٠٤)
# بۆ پەشمانی؟
# تیلیناز
# ژیان بێ تو
# شاھژنا ڕۆژھلاتێ
# لە دوو دڵیت وازبێنە
# وەرە ئەسمەر
# چۆن وانابێ؟
# وارێ من
# تۆم ناوێ
# مەیلی ولات
# وەرە ساقی
# ئاگری ئیشق
# وەرە سەمایە
# شڤانێ گارێ
# سەرگەردانی

### [[گەنجی پیر]] (٢٠٠٧)
# درەنگ ھاتی
# گوڵێ
# کیژێ نەکەی
# من تو ناڤێ
# گەنجی پیر
# تۆم دەوێ
# جارێ دڵ دەدەی
# ڕۆژی بەختم
# بۆ من بە
# دەردێ تە
# ئیشقت
# چۆن دڵت دێ

### [[لاپەڕەی سپی]] (٢٠١٠)
# قەدەر
# ماچ
# نیگای پڕگۆ
# لەگەڵ تۆ
# جانام
# بەدل ھیشتم
# لە مەیخانە
# چاوەڕێتم
# تەنیایی
# ڕۆژانی خۆشەویستی
# بێیتەوە
# ئەوین وا نییە
# چانسێکی تر
# بۆ کوردستان

## سەرچاوەکان
* ماڵپەڕی زەکەریا عەبدوڵڵا، ئەلبوومی گۆرانییەکان، لە ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ ھێنراوە.

پۆل:دیسکۆگرافییەکانی مۆسیقای پۆپ
بەشی کوشتن

**پۆلی کوشتن** (بەژاپۆنی: 暗殺教室) (بەئینگلیزی: Assassnation Classroom) بریتییە لە زنجیرە مانگایەکی ژاپۆنی لە نووسینی یوسی ماتسوی. زنجیرەکە دەستی بە بڵاو کردنەوە کردووە لە گۆڤاری ھەفتانەی شۆنن جەمپ لە تەمووزی ۲۰۱۲. زنجیرەکە سەرنج دەخاتە سەر ڕۆژانەی مامۆستایەکی ئاسمانی زۆر بەھێز وە قوتابییەکانی کە ھەوڵی کوشتنی دەدەن لەبەر ڕزگارکردنی زەوی. لە تشرینی یەکەمی ۲۰۱٥ دا کتێبی شانزەی تانکۆبۆن دەرچوو، وە چەندەھا تیراژی لێ فرۆشرا.

## چیرۆک
ھەسارەی زەوی مەترسی لەسەرە لەلایەن بونەوەرێکی ئاسمانی بەھێز کە پێشتر ۷۰% مانگی لەناو بردووە، وە وای لێکردووە لە شێوەی ھیلال بێت ھەتا ھەتایە. بونەوەرەکە وتی کە زەوی لەناو دەبەم دوای یەک ساڵ، بەڵام ئەو ھەلێکی بەخشی بە مرۆڤایەتی تا لەم مەترسییە ڕزگاری بێت. لە پۆلی ۳-ئی لە بنەڕەتی کونوگیجاوکا، دەستی کرد بە ئیش نەک تەنھا مامۆستایەتی بەڵکو فێرکردنی ڕێگەی کوشتنیش. حکومەت بەڵێنی داوە کە ۱۰ ملیار ین پێشکەش بە ھەر خوێندکارێک کە ئەو بکوژێت، کە ناویان لێنا "کۆرۆ-سێنسێ". بەھەر حاڵ سەلمێنرا کە ئەمە ئەرکێکی مەحاڵە، ئەمەش تەنھا لەبەر ھێزە گەورەکەی نا کە خێراییەکەشی دەگرێتەوە، بەڵکو لەبەر ئەوەی ئەو بووەتە باشترین مامۆستا لایان.

وە ھەروەھا ئەوان لە ژێر باری چەندین گوشاردان کاتێک بەشەکەی ئەوان حاڵەتێکی تایبەتی ھەیە لە قوتابخانەکەدا، وە ھەروەھا بەڕێوبەر بیرۆکەیەکی سەیری ھەیە دەربارەی فێرکردن بۆیە ڕکابەرایەتی کۆرۆ-سێنسێ دەکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:شۆنن مانگا
پۆل:مانگای ڤیز میدیا
پۆل:ئەنیمێ و مانگای جووڵە
پۆل:ئەنیمێ و مانگای قوتابخانە
پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی زانستی
پۆل:ئەنیمێ و مانگای کۆمیدی
پۆل:مانگاکانی ٢٠١٢
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکانی فوجی
پۆل:فەنیمەیشن
پۆل:ئەو مانگایانەی گۆڕدراوە بۆ فیلم
پۆل:زنجیرە مانگاکان
پۆل:مانگای شوئیشا
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٥ دەستیان پێکردووە
پۆل:تونامی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦
کۆمەڵگەی کراوە

**کۆمەڵگەی کراوە** () چەمکێکە یەکەم جار لەلایەن فەیلەسووفی فەرەنسی ھێنری بێرگسۆن پێشنیازکرا لە ساڵی ١٩٣٢ و لە ماوەی جەنگی جیھانیی دووەم لەلایەن فەیلەسووف؛ کارڵ پۆپەر پەرەی پێ درا. بێرگسن پێناسەی کۆمەڵگەی داخراوی کردووە وەکوو سیستەمێکی داخراوی یاسا، کە شتەکان نەگۆڕن، وەکوو مێشکێکی داخراو. بەپێچەوانەوە، کۆمەڵگەی کراوە وا وەسف دەکرێت کە پێکھاتەکەی زۆرتر شایان بە گۆڕانە، و تێیدا ئازادیی باوەڕ و ڕادەربڕین زیاترە.

## ئەمانەش ببینە
* دیموکراسیی ئازاد
* ھاوسەنگیی کۆمەڵایەتی
* بەڕەڵڵایی
* حکوومەتی کراوە
* بازرگانیی کراوە

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:چەمکە کۆمەڵایەتییەکان
پۆل:لیبرالیزم
پۆل:ناساندنەکانی ١٩٣٢
جیازایەندخوازی

وێنۆک|دوو کەپڵی جیاڕەگەزخواز
**جیاڕەگەزخوازی** () سەرنجێکی ئەوینییە بەرامبەر بە زایەندەکانی جیاواز (بە پێچەوانەی ھاوڕەگەزخوازییەوە) واتە پەیوەندی سۆزداری و سێکسی نێوان ئەندامانی زایەند جیا (نێر و مێ)

## سەرچاوەکان
*ویکی ئینگلیزی

پۆل:خواستی ڕەگەزی
پۆل:پەیوەندییە کەسییەکان
پۆل:ئەوین
عەبدولمونعێم عەمایێری

**عەبدولمونعێم عەمایێری** لە ڕێکەوتی ١٨ کانونی دووەمی ١٩٧٠ لە گوندی جاعونە لە رۆژھەڵاتی وڵاتی فەلەستین لە دایکبووە. ئەکتەرێکی ناسراوی درامای عەرەبییە. چەندین ڕۆڵی جیاوازی لە زنجیرە دراماکاندا بینیوە، ھەرلەبەر ئەمەش لەناو خەڵکدا بە(جۆکەر) ناسراوە. خێزانەکەیان لە دایک و باوک و چوار کوڕو دوو کچ پێکدێت. باوکی ئەحمد حەزی دەکرد عەبدولمونعێم عەمایێری ببێت بە پارێزەر، بەڵام ئەو خولیای ئەوەی ھەبوو ببێتە ئەکتەر و داوای لە باوکی کرد کە ڕیگای پێبدات بچێتە پەیمانگای ھونەرە جوانەکان تاکو شتێکی جیاواز پێشکەش بکات. دواتر بەشی دەرھێنانی لەیەکێک لەزانکۆکانی توونس تەواو کرد. یەکەمین کاری شانۆیی لەتەمەنی ٢٣ ساڵی ئەنجامدا. بەھۆی ئەوەی بەرزخوازی زۆر بوو لەساڵی ١٩٩٤ بەشدای کرد لەیەکەم ئەزمونی زنجیرە تەلەفزیۆنی (الثریا) کە رۆلێکی کەمی ھەبوو تاکو ئەو کاتەی ھەلی ئەوەی بۆ رەخسا رۆڵی سەرەکی لە زنجیرە درامای کۆمیدی (مبروک) ببینێت و لەناو خەڵکدا بناسرێت. لە ساڵی ٢٠٠١ عاشقی ھونەرمەندی سووریی ئۆمۆل عەرەفە دەبێت و پێکەوە ھاوسەرگیری دەکەن، دوو کچیان دەبێت بە ناوی سەلمی و مەریم، بەڵام بەھۆی کێشەی رۆتینی رۆژانەوە ئەم دوو ھونەرمەندە لەپاش ١٥ ساڵ و ساڵی ٢٠١٥ لەیەکتری جیابونەوە، ھەردوو کچەکەی لە لای خۆیەتی لەشاری دیمەشق.  عەبدولمونعێم عەمایێری کەسایەتییەکی دیاری ناو دراما سوورییەکانە و لەبەرنامەی شکلک مش غریب ی کەناڵی mbc  بەشداری کردوو توانی نازناوی بەرنامەکە بەدەست بھێنێت، کە بەرنامەیەکی تایبەت بەلاساییکردنەوەی ھونەرمەندانی گۆرانیبێژ بوو. جوانترین ڕۆڵ کە خۆی باسی دەکات و کاردانەوەی تەواوی لەناو خەڵکدا بوو زنجیرەی (غداً نلتقی) بوو کە بەڕۆڵی مەحموودی شاعیر بەشدار بوو. ئێستا مامۆستای زانکۆی شامە و درێژەش بەکاری ھونەری دەدات.

## بەشدارییەکانی

----

### سەرچاوەکان

* ویکیپیدیای عەرەبی عبد المنعم عمایری
* پەرەی سەرەکی لە ئینستاگرام

٠

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرەکانی عەرەبی
پۆل:ئەکتەرە سورییەکان
پۆل:ئەکتەری سوری
پێڕستی گوندەکانی قەزای شارەزوور

## قەزای شارەزوور
قەزای شارەزوور، لە ناحییەی وارماوا لەگەڵ ٤٩ گوند پێکھاتووە.

### ھەڵەبجەی تازە
مەڵبەندی قەزای شارەزوورە.
* ھەڵەبجەی تازە

### ناحیەی وارماوا (زەڕایەن)

* زەڕایەن(ناوەند)
* ئالان
* ئاوایی شێخ حسێن
* ئاوەکەڵە
* ئەحمەدئاوا، وارماوا		
* ئۆردوگای نەسر
* بەردەکەڕ، وارماوا
* بیدەن
* بێسەلمێن
* تەپەکەڵ
* تووەقوت
* جەرداسنە
* جۆلانە				
* چەم وژاڵە
* حاسڵ		
* خەرجانە
* داری قەلان
* دسکەرە		
* دەق، وارماوا
* زەلەڕەش
* سارتکە، وارماوا
* سێتەلانی خواروو		
* سێتەلانی سەروو		
* قلیجە		
* قەرەگۆلی خواروو
* قەرەگۆلی سەروو		
* قەڵبەزە، وارماوا		
* کانی بەردینە، وارماوا
* کانی توو، وارماوا		
* کانی کەوەی جوخ
* کانی کەوەی کۆن
* کانی کوێرە
* کانی مرواری
* کانی ھەمزە		
* کانی ھەنجیر، وارماوا		
* کانێسکان
* کەلەکاوی
* کورەی خواروو		
* کورەی سەروو
* کۆڵەبی، وارماوا
* گەورەقەڵا، وارماوا		
* مالوانی ئیبراھیم کەریم
* مالوانی حەمەی عەزیز
* مالوانی ڕەشیدڕەمەزان
* مەحمودخانی خواروو
* مەحمودخانی سەروو
* میرەدێ
* یەخشی خواروو
* یەخشی سەروو		

## سەرچاوەکان

* دەستەی ئاماری ھەرێم - وەزارەتی پلان دانان
* ماڵپەڕی کەس نەزان
* ماڵپەڕی زانکۆی سلێمانی
* پارێزگای سلێمانی
* زانکۆی سلێمانی
## پەراوێزەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پێڕستی گوندەکانی قەزای خانەقین

**خانەقین** ناوەندی قەزای خانەقینە لە ئیدارەی گەرمیان.

## خانەقین
ئەم سێ ناحیە سەر بە قەزای خانەقینن لە پارێزگای دیالە بەڵام لە ئێستادا لە لایەن حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە بەرێوەدەبریت و سەر بە ئیدارەی گەرمیانە لە پارێزگای سلێمانی.

### مەیدان
لە ٤٤ گوند پێکهاتووە:

* گوندی گۆڕگنۆش
* گوندی جەبراوا
* گوندی زەلکە
* گوندی خەلیفەئەحمەد
* گوندی خوڕخوڕەی سەروو
* گوندی خوڕخوڕەی خواروو
* گوندی عەلی پەکان
* گوندی قەڕەچەم
* گوندی ناوماچک
* گوندی حاجیلەری سەروو
* گوندی حاجیلەری خواروو
* گوندی کانی بۆرەکە
* گوندی تازەدێ
* گوندی دێ سوتک
* گوندی چیاڕەزا
* گوندی باق و بەرە
* گوندی هۆمەرمل
* گوندی ئازادی
* گوندی حەسار
* گوندی کانی کرمانج
* گوندی بێلولە
* گوندی باخەهەنارە
* گوندی شاوازی
* گوندی هۆرێن
* گوندی مێشاوا
* گوندی کەمتەران
* گوندی خەرکەنی
* گوندی قەسڵان
* گوندی دارئیمام
* گوندی تۆڤگە
* گوندی کەوزەناڵی
* گوندی کونەقەل
* گوندی سۆڵاو
* گوندی شمشێرکول
* گوندی سەراو
* گوندی ژاڵەناو
* گوندی ئاوبارە
* گوندی گەرمک
* گوندی ناودێ
* گوندی کوێرەک
* گوندی بانی بی
* گوندی دەربەندبێلولە
* گوندی سەرتەک
* گوندی کانی ژاڵە

### بەمۆ
لە ١٢ گوند پێکهاتووە:

* گوندی پەروێنی ژووروو
* گوندی بەلەسوو
* گوندی چواردارانی ژووروو
* گوندی چواردارانی خواروو
* گوندی پشتە
* گوندی توەووشکی
* گوندی کانی پاشا
* گوندی کانی ویسکە
* گوندی حاجی ئاوا
* گوندی گمە
* گوندی گڵێجاڕ
* گوندی قەڵب

### قۆرەتوو
لە ٧٣ گوند پێکهاتووە:

* گوندی موساعوسمان
* گوندی کەلای میری
* گوندی دارەخورمای مەلاحەسەن
* گوندی دارەخورمای محمەدسالم
* گوندی دارەخورمای سەیدغەریب
* گوندی سەوزبڵاخی گەورە
* گوندی سەوزبڵاخی بچووک
* گوندی قەڵەمە
* گوندی چەم چەقەڵ
* گوندی گەڕەپوولە
* گوندی دۆڵی بەگزاد
* گوندی حەوش کوری
* گوندی گەرمک قەیسەر
* گوندی مەرکەزحدود
* گوندی مەرکەزشێخ
* گوندی هەنجیرەی کاکەیی
* گوندی هەنجیرەی کوێخاشامراد
* گوندی خدری گەورە
* گوندی ئاوای شێخ غەریب
* گوندی ئاوای گەورە
* گوندی حاجی خەلیل
* گوندی کانی ماسی
* گوندی تازەشار
* گوندی تۆپ عەسکەر
* گوندی پشت پەنگ
* گوندی شێرەوەن
* گوندی کاکۆڵی
* گوندی سیاوڵەی شێخ نەجم
* گوندی غەیدان
* گوندی کانی زەرد
* گوندی سیاوڵەی ڕەشید
* گوندی سەید سیخی
* گوندی ساڵەح ئاغا
* گوندی قادرئاغا
* گوندی وەلی ئاغا
* گوندی خەیاڵ
* گوندی باریکە
* گوندی دەورە
* گوندی بانزەمینی سەید محەمەد
* گوندی بانزەمینی مەلا سڵێمان
* گوندی بانزەمینی سەیدکەریم
* گوندی سبحان ئاوا
* گوندی حەمید ئاوا
* گوندی سەرقزڵ
* گوندی گورەشەل
* گوندی تازەدێی گورەشەل
* گوندی ئەلی خاڵە
* گوندی چوارکڵاوی سەروو
* گوندی چوارکڵاوی خواروو
* گوندی چوارکڵاوی کوێخا
* گوندی مەحمودقەجەر
* گوندی ئەلی میر
* گوندی پەروێزخان
* گوندی مەجیدسالار
* گوندی عەلی ئاغا
* گوندی سەی کەوەن
* گوندی بەردەعەلی سەروو
* گوندی بەردەعەلی خواروو
* گوندی ڕەزوار
* گوندی کانی پەموو
* گوندی چیاسەوز
* گوندی کانی شیرینە
* گوندی ئیدارە
* گوندی شێخ فەیزوڵا
* گوندی قەڵاتەپەی سەروو
* گوندی قەڵاتەپەی خواروو
* گوندی بانەبۆر
* گوندی سێ خڕان
* گوندی تەنوەر
* گوندی سەیدمستەفا
* گوندی سەنگەری سەروو
* گوندی سەنگەری ناوەڕاست
* گوندی سەنگەری خواروو

## سەرچاوەکان
* دەستەی ئاماری ھەرێم - وەزارەتی پلان دانان
* ماڵپەڕی کەس نەزان
* ماڵپەڕی زانکۆی سلێمانی
* پارێزگای سلێمانی
* زانکۆی سلێمانی
----

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی
لەبەر ١٣ ھۆکار

**لەبەر ١٣ ھۆکار** () زنجیرە درامایەکی نھێنی ئامێزی ئەمریکییە. زنجیرەکە لەلایەن تۆڕی نێتفلیکس پەخش دەکرێت. چیرۆکی زنجیرەکە لە ڕۆمانێک بە ھەمان ناوەوە وەرگیراوە کە لە نووسینی *جەی ئاشەرە*. وەرزی یەکەمی زنجیرەکە لە ٣١ی ئازاری ٢٠١٧ دەرچوو، چیڕۆکی زنجیرەکە لەسەر گێڕانەوەی *کلای جێنسن* کە خوێندکارێکی قۆناغی ئامادەییە و بەدوای ئەو هۆکارانە دەگەڕێت کە پەیوەندیدارن بە خۆکوشتنەکەی *ھانا بەیکەر،* ناوبراو یەکێک بوو لە هاوپۆلەکانی کلای. هانا پێش مردنی، سندوقێکی شریتی کاسێت بەجێ دەھێڵێت و وردەکارییەکانی کۆتاییھێنان بە ژیانی خۆی تۆمار دەکات و ھەروەھا ئەو کەسانەی کە پێی وایە بەرپرسیار بوون لە مردنی.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 

پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١٧
پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە درامییە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە درامییە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی دەیەی ٢٠٢٠
سامسۆنگ گالاکسی ئەی ٣ (٢٠١٦)

*ئەم ئامێرە نزیکەی مۆدێلی ٢٠١٦یە، بۆ مۆدێلەکانی تر [[سامسۆنگ گالاکسی ئەی ٣ (٢٠١٥)]] و [[سامسۆنگ گالاکسی ئەی ٣ (٢٠١٧)]] ببینە. *

**سامسۆنگ گالاکسی ئەی ٣ (٢٠١٦)** مۆبایلێکی ژیری سامسۆنگە بەرھەمھێنراوە لەلایەن زانستی ئەلیکترۆنیی سامسۆنگ. داھێنرا لە ٢ی کانوونی یەکەم، ٢٠١٥، لەگەڵ *[[سامسۆنگ گالاکسی ئەی ٥ (٢٠١٦)|گالاکسی ئەی ٥ (٢٠١٦)]]*، *[[سامسۆنگ گالاکسی ئەی ٧ (٢٠١٦)|گالاکسی ئەی ٧ (٢٠١٦)]]*، وە *[[سامسۆنگ گالاکسی ئەی ٩ (٢٠١٦)|گالاکسی ئەی ٩ (٢٠١٦)]]*.

## سەختامێر
٢٠١٦-*گالاکسی ئەی ٣* دەخرێتە بەردەست لەگەڵ پێدانی چارەسەرکەر یان پرۆسێسەری (Exynos) سیستەم لەسەر چیپ، کە دوو کۆمەڵەی چوار ناوکی ھەیە، بەڵام سامسۆنگ بڕیاریدا کە کۆمەڵەیەکیان قفڵ بدات لەبەر ھۆیە نەزاندراوەکان. ئامێرەکە ھەمان سی پی یووی *گالاکسی ئەی ٥ (٢٠١٦)*ی ھەیە، یان کواڵکۆم سناپدراگۆن ٤١٠ لەناو ھەڵبژاردەی بازاڕەکان، ھەردووک ڕەوشتی پرۆسێسەرێک لەگەڵ چوار ناوکی ARM Cortex-A53 لەگەڵ بووە لەلایەن [Mali](https://en.wikipedia.org/wiki/Mali_(GPU))-T720MP2جی پی یوویێک. ئامێرە ژیرەکە ١، ٥ گێگابایت لە ڕام و ١٦ گێگابایت لە کۆگەی ناوەکی ھەیە، وە لە توانایدایە پشتگیری ١٢٨ گێگابایت لە کۆگە لێکردنەوەیییەکان (removable MicroSD card) بکات. کونی کۆگە لێکردنەوەیییەکەی ئامێرەکە وا نەخشەی بۆ کێشراوە تا ڕێیبدات بۆ ئاخنینی سیمکارتێک، وە بەم شێوەیە *گالاکسی ئەی ٣ (٢٠١٦)* ھەروەھا دەتوانرێ بەکاربھێنرێ لە شێوازی دوو سیم.

## نەخشەکێشان
سامسۆنگ گالاکسی ئەی ٣ (٢٠١٦) ئەلەمنیۆم و لاشەی شوشەی ھەیە، جیا لە سامسۆنگ گالاکسی ئەی ٣، *ئەی ٣ (٢٠١٦)*ەکە گەورەترە ٤، ٧-ئینج (١٢٠ مم) پیشاندەدات بەراورد بە *گالاکسی ئەی ٣* ی پێشوو کە ٤، ٥-ئینج (١١٠ مم) پیشاندەدات. *ئەی ٣ (٢٠١٦)*ەکە، گۆشە پارێزراوە لەلایەن (شووشەی گۆرێلا ٤)، ھەروەھا لە لای پشتەوەی مۆبایلەکە.

## بەردەستبوون
*گالاکسی ئەی ٣ (٢٠١٦)* خرایە بەردەست لە چین لە ١٥ی کانوونی یەکەم، ٢٠١٥، وڵاتانی تری بەدوادادێت لە چارەکی یەکەمی ٢٠١٦. وەک لە مانگی نیسانی ٢٠١٦، ئەم نموونەیە بەردەستدەبێت لە ئەوروپا، ، ئەفریقا، ئەمریکای لاتین و ئاسیا. بەردەست نییە لە ئەمریکای باکوور و ھیندستان؛ لەوێ، تەنھا *گالاکسی ئەی ٥ (٢٠١٦)* و *گالاکسی ئەی ٧ (٢٠١٦)* بەردەستن.

## ئەمانەش ببینە
نموونەی مۆبایلە پەیوەندەکانی سامسۆنگ گالاکسی:
* گالاکسی ئەلفا

## پەڕاوێزەکان

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* Harga Hp Samsung Galaxy A3
* Androidterupdate
* [GSMArena](http://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a3_(2016)-7791.php)
*Samsung Galaxy A3 2016

پۆل:مۆبایلەکانی سامسۆنگ
پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان
پۆل:زنجیرەی سامسۆنگ گالاکسی ئەی
پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:سامسۆنگ گالاکسی
وشەڕەتناسی

**وشەڕەتناسی** (وشە+بنەڕەت، -ھەروەھا بە **ئێتیمۆلۆژیا** یان **ئێتیمۆلۆژی** ناسراوە) پێکھاتووە لە لێکۆڵینەوە لە مێژوو و سەرھەڵدانی وشەکان و گۆڕانی واتاکانیان بە درێژایی کات ڕووندەکاتەوە.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:زمان
پۆل:وشەڕەتناسی
نایەکسانیی کۆشی–شوارتز

** نایەکسانیی کۆشی–شوارتز** یان **نایەکسانیی کۆشی–شوارتز-بونیاکوفسکی** () نایەکسانییەکی زۆر بەکەڵکە لە بیرکاریدا و لە بوارە جیاوازەکانی جەبری ھێڵی، شیکاریی بیرکاری و بیردۆزی ئەگەر کەلکی زۆری لێ وەردەگیرێت. نایەکسانی کۆشی شوارتز یەکێک لە گرینگترین نایەکسانییەکانی بیرکارییە، ناوی ئەم نایەکسانییە لە ناوی دوو ماتماتیکزان ئۆگوستین-لوی کۆشی و ھێرمان ئاماندوس شوارتز وەرگیراوە.

## پێناسە
بە پێی نایەکسانی کۆشی شوارتز ئەگەر x و y دوو ئاڕاستەبڕی دڵخواز بن لەناو بۆشایی لێکدانی سکالێر ئەوا:

: |\langle x,y\rangle| ^2 \leq \langle x,x\rangle \cdot \langle y,y\rangle

لێرەدا \langle\cdot,\cdot\rangle ھێمایەکە بۆ دیاریکردنی بەبڕلێکدان. ھەروەھا ئەگەر لە دوو لای لاسەنگەی سەرەوە ڕەگی دووھەم وەربگیرێت، نایەکسانییەکە بە شێوەی خوارەوە دەنووسرێت:

:  |\langle x,y\rangle| \leq \|x\| \cdot \|y\|\, 

ئەم نایەکسانییە دەبێتە یەکسانی ئەگەر و تەنھا ئەگەر xو y پەیوەستی ھێڵی بن.

ئەگەر x_1,\ldots, x_n\in\mathbb C و y_1,\ldots, y_n\in\mathbb C ژمارەی ئاوێتەی دڵخواز بن و ھێمای بار، بۆ ئاوەڵی ئاوێتە بەکار بھێنرێت، دەتوانرێت ئەم نایەکسانییە بە شێوەی:

:|x_1 \bar{y}_1 + \cdots + x_n \bar{y}_n|^2 \leq (|x_1|^2 + \cdots + |x_n|^2) (|y_1|^2 + \cdots + |y_n|^2).

بنووسرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:شیکاریی ماتماتیکی
پۆل:جەبری ھێڵی
پۆل:نایەکسانییەکان
سەعید قەزاز

وێنۆک|سەعید قەزاز
**سەعید قەزاز** لە ساڵی ١٩٠٤ لە ناحیەی خورماتوو لە دایک بووە. لە ١٩٢٤ دا بووە بە کاتب لای (کاپتن لاین) موفەتیشی ئیدارەی ئینگلیز لە سلێمانی ھەتا شۆڕشی چواردەی تەمموز. کۆمەڵێک وەزیفەی ئیداری بینیوە ،  لەوانە بەڕێوەبەری ناحیەی تانجەرۆ, قایمقامی ھەڵەبجە و زاخۆ, موتەسەڕیفی ھەولێر,کوت، کەرکووک و موسڵ. ھەروەھا وەزیری ناوخۆی عێراق بووە لە سەردەمی حوکمڕانی مەلەکیدا. دوای شۆڕشی عەبدولکەریم قاسم خۆی تەسلیمی شۆڕش ئەکات و بە دیل ئەگیرێت و لە ١٩٥٢/٢/٤ مەحکەمەی سەورە حوکمی لە سێدارەدانی بەسەردا سەپاند.!

لەم کاتەشدا زۆر جار وتە بەناوبانگەکەی دووبارە ئەکرێتەوە کە ووتی (کاتێک بەرەو داری سێدارە ھەنگاوئەنێت و مردن نزیک بۆتەوە ئەو چەندەھا کەس لە ژێر پێیەوە دەبینێت کە ئیستیحقاقی ژیانیان نیە). سەعید قەزاز سەر بە ھیچ پارت و گرووپێکی سیاسی نەبووە و بە ھۆی لێوەشاوەیی خۆیەوە ئەو پۆستانەی وەرگرتوە.

## ژیاننامە

سەعید قەزاز لە ژیانیدا پلەی جۆراوجۆری هەبووە، کە ئەمانە بوون: فەرمانبەری بەڕێوەبەریی پشکنینی ئیداری لە سلێمانی، بەڕێوەبەری ناحیەی تانجەرۆ، گوێزراوەتەوە بۆ هەولێر و لەوێش بەڕێوەبەری ناحیە بووە، پاشان کراوە بە قایمقامی قەزای زاخۆ، گوێزراوەتەوە بۆ شاری بەغداد و کراوە بە بەڕێوەبەری ناوخۆی گشتیی، دوای ئەوە کراوە بە موتەسەریف (پارێزگار)ی لیوای ئەربیل ئەوجا لیوای کوت، هەروەها لیوای کەرکوک، دوای ئەوەش کراوە بە موتەسەریفی لیوای موسڵ. ساڵی ١٩٥٢ پلەی وەزیری کاروباری کۆمەڵایەتیی پێ دراوە، ساڵی ١٩٥٣ یەکەم کەسی عێراقی بووە، کە پلە و پایەی بەڕێوەبەری بەندەرەکانی عێراقی دراوەتێ، دوای ئەوەی کە ئەو پلە و شوێنە لە ساڵی ١٩١٩ـەوە ئینگلیزەکان بۆ خۆیان قۆرخیان کردبوو؛ سەعید قەزاز لەو شوێنەی ئەمێنێتەوە تا ڕۆژی ٢٨ی شوباتی ساڵی ١٩٥٤. پاشان ئەکرێ بە وەزیری ناوخۆ لە وەزارەتی حوکومەتە یەک لە دوای یەکەکاندا تا دوا حوکومەتی سەردەمی پادشایی عێراق.
دوای شۆڕشی ١٤ی تەموزی ساڵی ١٩٥٨، بە ویستی خۆی خۆ بەدەستەوە ئەدا، چەند تاوانێکی ئەخریتە پاڵ، وەکو: سەندنەوەی ڕەگەزنامە لە ژمارەیەک کەسی عێراقی و فەرماندان بە تەقەکردن لەوانەی دژی ساختەکاری لە هەڵبژاردندا، خۆپیشاندانیان کردبوو. پێش ئەوەی لە دادگای مەهداویدا حوکمی لە سێدراەدانی بەسەرا بدرێ، ئەڵێ:

"من ئەزانم، ئێوە بڕیاری مەرگم بەسەرا ئەدەن، بەڵام کاتێ من ئەچمە سەر سێدارە، لە ژێر پێمدا کەسانێک ئەبینم، شایستەی ژیان نیین."

سەعید قەزاز کە ئەو هەواڵەی پێ ئەگات، ژنەکەی خەریکە بۆی تێ بکەوێت، حوکمەکەی لەسەر سووک بکەن، نامەیەکی بۆ ئەنێرێ، ناوەرۆکەکەی ئەوە ئەبێ، با خۆی بۆ بێوەژنی ئامادە بکا و تەڵاقی کەوتبێ، ئەگەر بکەوێتە هەوڵدان بۆ سووککردنی ئەو حوکمەی بەسەریا دراوە. ڕۆژی ٢٠ی ئەیلولی ساڵی ١٩٥٩، سەعید قەزاز لە سێدارە درا.

## مام جەلال لە وەسفی سەعید قەزاز
سەعید قەزاز کەڵەپیاوێکی کوردی کۆنەپەرستی خاوەن عەقیدەی خۆیی و خاوەن بیرو باوەڕی کۆنەپەرستانەی خۆی بووە. بەڵام دلێر و جوامێر بوە و پیاوێکی خۆڕسکی خۆپەروەردە، واتا خۆی خۆی پێگەیاندوە. ڕاستە تۆفیققەزازی مامی لە ھەموو ڕویەکەوە یارمەتی داوە، ھەتا لە ژیانی لە گوزەرانی شەخسی یارمەتی داوە. بەڵام خۆی لە بواری کاری سیاسی کۆمەڵایەتیدا خۆی پەروەردە کردوە.

من پێم وایە سەعید قەزاز نە جاسوس بوە نە نۆکەری بێگانە بەڵام باوەڕی بەوە ھەبووە بە بێ ئینگلیز ھیچ ناکرێت، وەکو کورد کە لەناوچەوانی نووسراوە نابێتە دەوڵەت. لەبەر ئەوە پێی وابووە کە کورد ئەبێت بخوێنێت و پێشکەوتنی کۆمەڵایەتی لە ڕێگای خوێندنەوە بەدەست دێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:پارێزگارەکانی پارێزگای ھەولێر
دە پەیپەر مێلۆدی

**زە پەیپەر مێلۆدی** ( – بە کوردی: ئاوازی پەڕەکە) گرووپێکی ڕۆکی تاقیکردنەوەیی ئەمریکی بوو کە لە سێ ئەندام پێکھاتبوو: جیڵ سوڵیڤان، گۆرانیبێژ، ئانتۆنی ڕیدەر، گیتارژەن، گۆرانیبێژ، لەگەڵ دانیەڵ ڤانییەر، تەپڵژەن و گیتارژەن. گرووپەکە لە ٢ی نیسانی ٢٠١٠ یەکەم ئەلبومیان تەواویان بڵاوکردەوە بەناوی *کەندەکتین زە مۆشن* (مایسترۆکردنی جووڵەکە) کە لە ٦ تراک پێکھاتبوو. بەدوایدا دوو ئی پی ھاتن بەناوی *ئەکادیمیای دێوەزمەکە* (٢٠١١) لەگەڵ *کاڵەکە* (٢٠١٢)، ھەر دوای بڵاوکردنەوەی سێیەم ئی پی، ئەوان لە پەڕەی تایبەتی خۆیان لەسەر فەیسبووک بڵاویان کردەوە کە چیتر گرووپەکە مۆسیقا بڵاو ناکاتەوە و ئەندامانی لێک جیابوونەتەوە. ئەوان ڕایانگەیاند کە ھەرچەندە دەستیان لە گرووپەکە ھەڵگرتووە، ھەر یەکە لە ئەندامەکانی لەگەڵ مۆسیقادا دەمێنێتەوە و کاری خۆیان دەکەن.

## سەرچاوەکان
*ڵاست ئێف ئێم، وەرگیراوە لە ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧
*بەسەرداچوونەوەکانی ئەندەر زە گەن. وەرگیراوە لە ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧

پۆل:گرووپە مۆسیقییە ڕۆکە ئەمریکییەکان
لێکدانی ناوەکی

**لێکدانی ناوەکی** یان **بەبڕلێکدان** () یان **لێکدانی سکالێر** کردارێکی دوانییە لەسەر دوو ئاڕاستەبڕ لە بۆشایییەکی n \! ڕەھەندی ئیقلیدسی کە ئەنجامەکەی ژمارەیەکی ڕاستەقینەیە.

## پێناسە
بەبڕلێکدانی دوو ئاڕاستەبڕی \mathbf{a} = [a_1, a_2, \cdots, a_n] \! و \mathbf{b} = [b_1, b_2, \cdots, b_n] \! بەم شێوە پێناسە دەکرێت:


:\mathbf{a}\cdot \mathbf{b} = \sum_{i=1}^n a_ib_i = a_1b_1 + a_2b_2 + \cdots + a_nb_n 

لێرەدا \sum \! ھێمایەکە بۆ دیاریکردنی کۆکردنەوە.
ھەروەھا بەبڕلێکدانی دوو ئاڕاستەبڕی ئاوێتە بەم شێوەیە:


:\mathbf{a}\cdot \mathbf{b} = \sum_{i=1}^n{a_i \overline{b_i}} 

، لێرەدا، \overline{b_i} ، بریتییە لە ئاوەڵی ئاوێتەی ئاڕاستەبڕی **<math>b_i</math>**.
## ئەمانەش ببینە
* بەئاڕاستە لێکدان
## سەرچاوەکان

* 

پۆل:جەبری ھێڵی
پۆل:ئەندازەی شیکارانە
پۆل:کارکردن لەسەر ڤێکتەرەکان
پۆل:فۆرمی دوو هێڵی
پۆل:بژمێرەکان
پۆل:تێنسۆرەکان
پۆل:فۆرمی دوو ھێڵی
کۆنستنز مۆتسارت

**ماریا کۆنستنز کاچیلیا یۆسێف یۆھانا ئەلۆیسیا مۆتسارت** (٥ی کانوونی دووەمی ١٧٦٢ – ٦ی ئازاری ١٨٤٢) ھاوسەری ڤۆڵفگانگ ئەمادیوس مۆتسارت بوو.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:خێزانی مۆتسارت
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٦٢
پۆل:مردووانی ١٨٤٢
پۆل:کاتۆلیکی ڕۆمانی نەمسا
ئەمیر حەسەنپوور

**ئەمیر حەسەنپوور** (١٠ی گەلاوێژی ١٩٤٣ لە مەھاباد - ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧ لە تۆرنتۆ)، لێکۆڵەر و زانایەکی کوردی ڕۆژھەڵاتی کوردستان بوو. ئەو ئەندامی کۆنفیدراسیۆنی جیھانیی قوتابی و خوێندکارە ئێرانیەکان-یەکێتیی نەتەوەیی و یەکێتیی کۆمونیستەکانی ئێران بوو.

## ژیاننامە
ئەمیر حەسەنپوور لە ١٠ی گەلاوێژی ١٩٤٣ لە شاڕی مەھابادی ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە دایک بووە. ھەڵگری بڕوانامەی بەکالۆڕیوس بوو لە زمانی ئینگلیزی لە زانستگای تاران(١٩٦٤)، لە نێوان ساڵانی (١٩٦٥–١٩٦٦) لە قوتابخانەکانی مەھاباد وانەی ئینگلیزی داوەتەوە.

لە ساڵی ١٩٦٨ ڕووی کردەوە تاران بە مەبەستی بەدەستھێنانی بڕوانامەی ماستەر لە زمانی ئینگلیزی. لە ساڵی ١٩٧٠ بڕوانامەکەی بەدەست ھێناوە. لە ساڵی ١٩٧٢ بڕوانامەی دوکتۆراشی لە زمانی ئینگلیزی بە دەست ھێناوە و ھەر لە زانستگای تارانیش بۆتەوە وانەبێژ. پاشان ڕووی کردۆتە زانستگای ئیلینۆی لە گەورە شاری ئوربانا-شامپەین لە ویلایەتی ئیلینۆی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا، لە بواری پەیوەندیە کۆمەڵایەتیەکان و مێژوو و زمانی شارستانێتیە کۆنەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بڕوانامەی پڕۆفیسۆری بە دەست ھێناوە (١٩٨٦).

بنەمای کارەکانی لە پێناو دیاریکردنی زمانی کوردی و درووستکردنی زمانێکی کوردیی یەکگرتوو بووە، لە دوای ساڵی ١٩٨٦ لە کەنەدا ژیاوە و بووەتە وانەبێژ لە زانستگاکانی ویندسۆر و کۆنکۆردیا و تۆرۆنتۆ. دواھەمین پۆستی ئەکادیمیشی بریتی بووە لە پڕۆفیسۆری بەشدار (associate professor) لە بەشی شارستانێتیەکانی ڕۆژهەڵاتی نزیک و ناوەڕاست. ئەو بوارانەی وانەی تێدا گوتۆتەوە و بایەخی پێ داون، بریتی بوون لە ڕاگەیدان (میدیا)، ململانێکان و دیموکراسی و هەروەها بە مێتۆدی ڕەخنەیی بایەخی داوە بە پرس و بابەتەکانی ناسیۆنالیزم، ململانێی نەژادی و گینۆساید و هەروەها بزووتنەوە کۆمەڵایەتیەکان. هەروەها بە مێتۆدی مارکسیانە و  لە ڕووی تیۆری و پراکتیکیەوە ئاوڕی لە پرسەکانی ئازادی و دادپەروەریی کۆمەڵایەتی داوەتەوە. زۆر بایەخی داوە بە گرنگیی خوێندنی کوردی لە قوتابخانەوە تا زانستگا و بواری توێژینەوەی ئەکادیمی لە سەر کورد و کوردستان و زمانی کوردی، هەروەها لەگەڵ مافی گەلان و کەمینە نەتەوەییەکان بوو بۆ بڕیاردان لە چارەنووسی خۆیان بە دەستی خۆیان. ئەمیر حەسەنپوور بە سایەی توێژینەوەکانی و وتارە ئەکادیمی و بەشداریەکانی لە کۆنفێرانسە نێودەوڵەتیەکان توانی لە وڵاتانی ڕۆژئاوایی بایەخ بۆ دۆزی ئاشووریەکان و گینۆسایدیان لە تورکیا لە نێوان ساڵانی ١٩١٥-١٩٢١ برەو پێ بدات کە پێشتر زیاتر ئاوڕ لە گینۆسایدی ئەرمەنیەکان درابۆوە و باس دەکرا و توێژینەوەی لە سەر دەکرا، بەڵام ئەو بایەخی بە هەردووکیان داوە و بە یەکتری گرێداون چونکە لە زیاتر بە هۆی ئاینەکەیان تا نەژادیان چەوسێندرانەوە و زۆریان لێ قڕ و بنەبڕ کرا لە سەر دەستی تورکە ئیسلامی و نەژادپەرستەکانی عوسمانی و کەمالیستی لە گەرمەی جەنگی جیهانیی یەکەم و دوای جەنگیش تا ساڵی ١٩٢١. واتە جگە لە مافی کوردان بۆ بڕیاردان لە چارەنووسی خۆیان و پاراستنی زمانەکەیان، بایەخی بە هەردوو گەلی ئەرمەنی و ئاشووریش داوە.  

## سەرچاوەکان
* ئەکادیمیای کوردی بۆ زمان -ژیاننامەی پرۆفیسۆر د. ئەمیرحەسەنپوور.

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٣
پۆل:مردووانی ٢٠١٧
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی
پۆل:زانا کوردەکان
پۆل:خەڵکی مەھاباد
پۆل:کۆمەڵناسانی کورد
پۆل:سیاسەتوانانی کورد
پۆل:کۆمۆنیستە ئێرانییەکان
پۆل:کۆمۆنیستە کوردەکان
پۆل:مارکسیستە ئێرانییەکان
پۆل:مارکسیستە کوردەکان
پۆل:مامۆستایانی زانکۆی تۆرنتۆ
عومەر ئۆزبۆڵات

**عومەر ئۆزبۆڵات** پاڵەوانی زنجیرەی ئەوینی ناکامە و یەکێکە لە کەسایەتییە گرنگەکانی، ئەو گەنجێکی تەمەن ٢٤ ساڵە کە کەسێکی چالاک و قۆزە بەڵام ھەموو بیری لای کات بەسەربردنە لەگەڵ کچاندا، وە لەگەڵ ئەوەی ئەو تاکە میراتگری کۆمپانیای ((ئۆزبۆڵات))ە بەڵام ئەو نایەوێت بەرپرسیارێتی ھەڵگرێ، ھەروەھا ھاوسەری پاڵەوانی زنجیرەکەیە ڕەشا ئۆزبۆڵات. ناوی کەسایەتییەکە بە کوردی (**عومەر ئۆزبۆڵات**)ە، وە بە تورکی (omer)ە کە بەمانای (عومەر) دێت. ڕۆڵی کەسایەتییەکە لەلایەن ئەکتەری تورکی بوراک ئۆزچیڤیت گێڕدراوە.

## سەرچاوەکان
کۆمەڵەی دەروونیی ئەمریکی

**کۆمەڵەی دەروونی ئەمریکی** ( - کورتکراوە: **APA**) گەورەترین و پرۆفیشناڵترین ڕێکخراوی تایبەت بە دەروونناسانە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. بە فێرکەران و زانایان و قوتابییان و ھەموو ئەندامانی ترەوە ژمارەیان دەکاتە ٥٠٠، ١١٧ ئەندام. ساڵانە ١١٥ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی پێویستە. ئەم ڕێکخراوە ٥٤ بەشی لێ دەبێتەوە کە ھەر یەکە لەوان تیشک دەخەنە سەر بابەتێکی تایبەت.

## سەرچاوەکان
*ویکی ئینگلیزی

پۆل:ڕێکخراوەکان
کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی

**کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی** (، کورتکراوە: APA) ڕێکخراوێکی پرۆفیشناڵی سەرەکیی دەروونپزیشکانە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، و گەورەترین ڕێکخراوی دەروونپزیشکییە لە جیھاندا. ٣٦,٠٠٠ ئەندامێکی ئەمریکین و ئەوانی تریش جیھانین.

## سەرچاوەکان
* ویکی ئینگلیزی

پۆل:ڕێکخراوەکان
چەتای ئولسۆی

**چەتای ئولسۆی** () لە ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٩٠ لە ئەستەمبوڵ و لە دایکێکی بوسنی و باوکێکی بولگاری کە بە ڕەچەڵەک تورکە لەدایکبووە. نمایشکاری جل و بەرگ و ئەکتەرێکی تورکە.

## ژیانی کاری
ژیانی کاری دەست پێکردووە کاتێک لە تەمەنی شانزە ساڵیدا بووە. وە لە ساڵی ٢٠١٠ چەتای توانی نازناوی باشترین نمایشکاری جل و بەرگ بە دەست بێنێت. یەکەمین ڕۆڵگێڕانەکانی لە زنجیرەی ناوم لێنا فەریحە دەست پێ دەکات کاتێک ڕێکەوتنی لەگەڵ کۆمپانیای بەرھەمھێن واژوو کرد دوای بردنەوەی بە نازناوی باشترین نمایشکار. وە ھەروەھا ڕۆڵی ئەمیری گێڕاوە کە لە تورکیا و جیھانی عەرەبیدا ناوبانگێکی گەورەی ھەیە، و باشترین جووتەی پێکھێناوە لەگەڵ ھازل کایا. دوای ئەو سەرکەوتنە گەورەیەی کە لە زنجیرەی *ناوم لێناوە فەریحە* بەدەستی ھێنا لە وەرزی یەکەم و دووەم دەرھێنەر پێشنیاری ئەوەی خستە بەردەم چەتای کە ڕۆڵ بگێڕێت لە وەرزی سێیەمی زنجیرەکە چارەنوسی ئەمیر کە بەھۆی کەمی بینەرەوە لە پەخشکردن ڕاوەستا. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١١ ڕۆڵی گێڕا لە فیلمی *Anadolu Kartallari* بە کارەکتەری ئەحمەد ئەنۆر کە ھەر لە یەکەم ساڵی بڵاوکردنەوەی توانی تۆڕی بلیت بشکێنێ لە تورکیا.

لە ئەیلوولی ٢٠١٣ ئولسۆی دەستی بە کار کرد لە زنجیرەی شەپۆلی دەریا بە ڕۆڵی یامان کوبار.، کە زنجیرەیەکە لە زنجیرەیەکی بەناوبانگی ئەمریکی The OCـەوە وەرگیراوە. لە کانوونی دووەمی ٢٠١٥ فیلمێکی دەرچوو بەناوی شێتی ھەنگوین لەگەڵ ئەکتەر leyla lydia tuğutlu. وە کۆتا کارەکانی بریتییە لە ڕۆڵگێڕان لە زنجیرەی لە ناوەوە (içerde) لەگەڵ ئەکتەر بانسو سورال ھەروەھا لەگەڵ ئەکتەرانی تر وەک ئاراس بوڵوت ئینیملی کە پەخشکردنی لە ئەیلوولی ٢٠١٦ دەستی پێکرد. لە ساڵی ٢٠١٧ گرێبەستی لەگەڵ نێتفلیکس گرێدا و Netflix Turkiye یەکەمین زنجیرە فیلمی تورکیی The Protector بەناوی ھاکان، ساڵی ٢٠١٨ لەگەڵ ھازەر ئەرگوشلوی ئەکتەر دەستپێکرد. کە ئەم دوو ئەکتەرە ساڵی ٢٠١٣ لە زنجیرەی شەپۆلی دەریا کاریان کردبوو.

## زنجیرە فیلمەکان - فیلمی سینەما
* ناوم لێنا فەریحە (٢٠١١ - ٢٠١٢)
* شەپۆلی دەریا (٢٠١٣ - ٢٠١٥)
* Delibal (٢٠١٥)
* لە ناوەوە (٢٠١٦)
* The Protector (٢٠١٨-)

## سەرچاوەکان
* http://www.sabah.com.tr/cagatay-ulusoy

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
* چەتای ئولسۆی لە TurkishStarsDaily

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠
پۆل:زیندووان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی پەپوولەی زێڕین
قەڵای سرۆچک

**قەڵای سرۆچک** ئەو قەڵا دێرین و مێژووییە دەکەوێتە نزیک گوندی قەویلەی خۆرھەڵاتی ناحیەی بەرزنجەی ناوچەی شارباژێڕ و لەسەر ڕەوەزە شاخێکی سەخت و بەرز لەشوێنێکی گرنگ و ستراتیژی ھەڵکەوتووە.

## ناو
*  ناوی شاژنی فەرمانڕەوای قەڵاکە (سرۆچ جوان) یان (سرۆچ خان) بووە. گوایە ناوی ناوچەی سرۆچک لە ناوی ئەو شاژنەوە ھاتووە.
*  مامۆستا جەمیل ڕۆژبەیانی دەنووسێت کە ناوی سرۆچک لە ناوی (سروج) ی کوردستانی سوریاوە ھاتووە کە ئەو کاتە لەترسی زووڵمی عوسمانیەکان چەند ھۆزێکی ناوچەی سروچ کۆچیان کردووە بۆ سرۆچک و لەوێ ماوونەتەوەو پییان وتوون سرووچیەکان ئێدی وردە ووردە ناوەکە گٶڕاوەو بووە بەسرۆچک ی ئەمڕۆ.

* وشەی سرۆچک وشە یەکی تورکیە و لە دوو بڕگە پێک ھاتووە (سوە) واتا ئاو، (چک) واتا ئاوی دڵۆپ دڵوپ یان جۆرە چۆڕ ئەمەش لە ناوی کانی قە ڵاکەوە ھاتووە و کە ئاوێکی کەمی چۆڕە چۆڕی ھە یە.

## مێژوو
مێژووی دروست کردنەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی میرنشینی ئەردەڵان، و پێش فەرمانڕەوایی مەئموون بەگ (١٤٥٧ـ١٤٩٤ز) ی ئەردەڵان. لەسەردەمی میرنشینی بابانیش دا وەکو زیندانییەکی گرنگی سەربازی سوودی لێ وەرگیراوە و بەھۆی کێشە و ململانێیە بەردەوامەکانی ناو بنەماڵەشەوە چەند پاشایەکی بابانی ماوەیەک تێیدا زیندانی کراون، ھەر چەندە دیوارەکانی لەبەردی تایبەتی بەقسڵ و گەچ و بەشێوەیەکی زۆر پتەو دروست کراوە، بەڵام لەئێستادا بەھۆی پشت گوێ خستنی لایەنی پەیوەندیدار زوربەی دیوارەکانی داڕماوە، دەربارەی دروست کردنەکەشی باس لەوە دەکرێت دوای تەواو کردنی قەڵاکە، وەستاکەی کوژرابێت بۆ ئەوەی نھێنی دروست کردن و شوێنە سەربازییەکانی بە شاراوەیی بھێڵرێتەوە و دوژمن کەڵکیان لێوەرنەگرێت.

## شێوازی قەڵاکە

وێنۆک|ناوەوەی قەڵاکە
دەرگای بەشی خوارووی **قەڵای سرۆچک** دابەڕووی گوندی میرمامدا سەرچاوەی ئاوی قەڵاکە لەوێوە لەژێر تاشەبەردوو شاخەکەوە ھەڵدەقوڵێت. دەوری سەرچاوە ئاوەکەیان بەدیواری قەڵاکە ھەڵچنیوە و خستوویانەتە ناو قەڵاکەوە بەراستی کارێکی ئەندازیاری پڕ ھونەری جوانی ئەو سەردەمەی تێدا کراوە بۆ ئەوەی دوژمن پەی بەسەرچاوەی ئاوی قەڵاکە نەبات لە ترسی داگیرکردن. پاشان بەچەندەھا قاڵدرمەی بەردین سەردەکەویتە ناو قەڵاکە.

## سەرچاوەکان

پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان
پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی ھەولێر
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی عێراق
پۆل:قەڵاکانی کوردستان
پۆل:قەڵاکان
گۆرانیناسیی مورتەزا پاشایی

220x124px|thumb|left
**[[مورتەزا پاشایی]]** (١٣ی ئابی ١٩٨٤ – ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ لە تاران، ئێران) گۆرانیبێژ، موزیکژەن، ئاوازدانەر و ڕێکخەرێکی ئێرانی بوو. لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠١٤ لە تەمەنی ٣٠ ساڵیدا بەھۆی شێرپەنجەی گەدە کۆچی دوایی کرد. مورتەزا پاشایی لە ماوەی ژیانیدا نزیکەی ٤٠ گۆرانی و ئەلبوومێکی بە مۆڵەتی وەزارەتی ڕۆشنبیری و ئیرشادی ئیسلامی بە ناوی «یەکێک ھەیە» بڵاوکردووەتەوە. لە ساڵی ٢٠١٣ دوای بڵاوبوونەوەی ھەواڵی شێرپەنجەی گەدەی مورتەزا، ئەلبوومێک بە ناوی «گوڵی بێھاوتا» بە دەنگی ئەو لە ئینتەرنێت بڵاوکرایەوە. دواتر ڕاگەیەندرا کە ئەم ئەلبوومە لە کۆتاییەکانی ساڵانی ھەشتاکان دروستکراوە بەڵام ھەرگیز بڵاونەکراوەتەوە. دوای کۆچی دوایی ئەو، ٢ ئەلبووم بە ناوەکانی ناوی ئیشقە (لەلایەن بنەماڵەی پاشایی) و باڵندە یان گوڵی بێھاوتا ٢ (لە لایەن ئاڤای سێمان) بڵاوکراونەتەوە. لە ساڵی ٢٠١٤ ئەلبوومێک بە ناوی «من و ئێمە» بە ئامادەبوونی چەند ھونەرمەندێکی ناودار بڵاوکرایەوە، کە تێیدا گۆرانی «دڵم ڕووی لە تکرارە»ی پاشایی تێدابوو. ھەروەھا لە ئەلبوومێکی تردا بەناوی ھەڵبژاردەی پۆپ کە یەکەم ئەلبوومی بینراوی مۆسیقای پۆپە کە تەکنەلۆژیای دۆلبی بەکاردەھێنێت، لەگەڵ چەند ھونەرمەندێکی دیکە. بڵاوکردنەوەی بەشە بڵاونەکراوەکانی مورتەزا پاشایی تا ئێستا بەردەوامە.

## ئەلبومەکان

### نا فەرمی

## تاکە گۆرانییەکان

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:دیسکۆگرافییەکانی مۆسیقای پۆپ
پۆل:دیسکۆگرافیی ھونەرمەندانی ئێرانی
بەپێی دەستوور

**بەپێی دەستوور** فیلمێکی کۆمیدی و سیاسیی کوردییە، لەدەرھێنانی ڕەحیزم زەبیحییە، ھەریەکە لە ماھیر حەسەن، عەلی عەبدولباقی (عەبۆ) وە کەژان ئەسەدی ڕۆڵی سەرەکی دەبینن. فیلمەکە لە ساڵی ٢٠١٣ لە سلێمانی نمایشکراوە، ھەروەھا دواتر لە ٢٠١٦ لە ھەولێر نمایشی ھەبووە، فیلمەکە لە باشووری کوردستان لە سلێمانی وێنەگیراوە لەلایەن ستافێکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان.

## چیڕۆک
وریا (ماھیر حەسەن) لەماڵێکدا لەگەڵ دایک و براکەی دەژی کە براکەی خێزاندارە، وە وریا دەستگیراندارە لەگەڵ دڵخواز (کەژان ئەسەدی) بەڵام بەھۆی خراپی ڕەوشی ئابووری خۆیەوە نەیتوانیوە ماڵی جیا بۆ دەستگیرانەکەی پێکبھێنێت کەمەرجی سەرەکی ماڵی خەزوورییەتی. وریا ھاوڕێیەکی ھەیە بەناوی ھاوڕێ (عەلی عەبدولباقی) کەبەیەکەوە کتێب دەفرۆشن. وریا ماوەی ٤ ساڵ بەسەر دەستگیرانداری خۆی و دڵخواز تێپەڕدەبێت بەمەش ماڵی دڵخواز فشاری زۆر لەسەر وریا درووستدەکەن کە شتێک بکات بەڵام وریا دەستەوەستان دەوەستێت تاکوو ڕؤژێک دۆستەکەی کە ھاوڕێیە دەقێکی دەستووری وڵاتی بۆ دەخوێنێتەوە کەبەپێی دەستووربێت ھەموو ھاوڵاتییەک بەشی خۆی ھەیە لە داھاتی گشتی ئەم دەقەی دەستوور وادەکات کە وریا ھەوڵبدات ڕەزامەندی خەڵکی شارەکەی وەربگرێت تاکوو ئەو داھاتە لە حکوومەت وەربگرێت. دواتر حکوومەت کە دەسەلاتێکی گەندەڵە بەمە دەزانێت دەچێت وریا و ھاوڕێ و برادەرانی دیکەشی دەگرێت و لێکۆڵینەوە لەسەر بابەتەکە دەکات کە بۆچی وریا دەیەوێت ئەوکارە بکات و چ دەستێکی دەرەکی لەپشت ئەوەوەیە. لەکۆتاییدا حکوومەتە گەندەڵەکە پێشنیار بۆ وریا دەکات کە لەبەرامبەر بڕێکی زۆر پارە واز لەو کەیسە بھێنێت، کەبەمەش وریا دەیتوانی ئەو ژیانەی خەونی پێوەدەبینی درووستی بکات بەڵام وریا کە ھەڵگری فەلسەفەی سەبر و ئارامگرتبوون لەفیلمەکە ئەو بڕە پارەیەی ڕەتکردەوە و پاشان ئەڵقەی دەستگیرانداری گەڕاندەوە بۆ دڵخواز. دواتر فیلمەکە بەوە کۆتایی دێت کە ئارامگرتنی وریا بەخەونەکەی گەیاند و حکوومەت پارەی ھاوڵاتییانی گەڕاندەوە و وریا و دڵخوازیش بەیەکگەیشتن.

## ئەکتەرەکان
* ماھیر حەسەن بەڕۆڵی **وریا**
* عەلی عەبدولباقی بەڕۆڵێ **ھاوڕێ**
* کەژان ئەسەدی بەڕۆلێ **دڵخواز**
* بەیان زەریفی
* میرحاج بەڕۆڵی **باوکی دڵخواز**
* قادرۆک
* ھاوڕێ ڕەشید

## سەرچاوەکان
* بەپێی دەستوور - کوردستانی نوێ
* (بەپێی دەستوور) بە دەسەڵات و ئۆپۆزیسیۆن پێدەکەنێ، ڕووداوە - لەلایەن چۆمان مەحمود ٢٣/٨/٢٠١٣

پۆل:فیلمە کوردییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣
پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی
میا خەلیفە

**سارا جۆ چاموون** (لەدایکبووی ١٠ی شوباتی ١٩٩٣)، ناسراو بە **میا خەلیفە** (؛ )، کەسیاتییەکی میدیا مۆدێلی وێبکام، و خانمەکتەری پۆرنۆگرافیی پێشووی ئەمریکی بە ڕەگەز لوبنانییە. لە بەیرووت لەدایکبووە، و لە ٢٠٠١دا چووەتە مێریلەند. لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٤دا دەستی بە نواندن لە پۆرنۆگرافیدا کردووە، و دوای دوو مانگ بووەتە پڕبینەرترینی پۆرن ھەب. پیشەکەی ناکۆکی نایەوە لە ڕۆھەڵاتی ناویندا، بەتایبەتیش ئەو ڤیدیۆیانەی کە تێیدا کاری سێکسی بە حیجابەوە دەکرد.

## ژیانی سەرەتایی
میا لە بەیرووت لەدایکبووە و لە ٢٠٠١دا لەگەڵ خێزانەکەی چوونەتە ویلایەتە یەکگرتووەکان، بەھۆی ھەستانەوەی کۆنفلیکتی باشووری لوبنان. بە کاتۆلیکی گەورە کراوە  و ماڵەوەیان بە «زۆر کۆنەخواز» وەسفدەکات، و ئێستا پەیڕەوەی کاتۆلیکی ناکات. لە قوتابخانەیەکی تایبەتی زمانی فەرەنسی لە بەیرووت خوێندوویەتی، و لەوێ فێری زمانی ئینگلیزی بووە. دوای ڕۆیشتن بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان، لە مۆنتگۆمری، مێریلەند ژیاوە و یاری لاکرۆسی کردووە لە قوتابخانەی ناوەندی. لە قوتابخانەی دواناوەندی باکووری ڕۆژاوا لە جێرمەنتاون، مێرلەند خوێندوویەتی. قسەی سەبارەت بەوە کردووە کە لە قوتابخانەدا مووبەکراوە بەھۆی ئەوەی «ڕەشپێستترین و سەیرترین کچی ئەوێ» بووە، لە دوای ھێرشەکانی ١١ی سێپتەمبەر.  لە ئەکادیمیای سەربازیی ماسانوتن لە وودستۆک، ڤیرجینیا خوێندوویەتی، و دواتر لە زانکۆی تەکساسی ئێل پاسۆ بە بەکەلۆری لە مێژوودا دەرچووە. 

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣
پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی بەیرووت
پۆل:خەڵکی عەرەب
پۆل:خانمەکتەرە پۆرنۆگرافییە ئەمریکییەکان
پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خەڵکی لوبنانی
پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو
ناوی ھونەری

**ناوی هونەری** بریتییە لە ناوێکی وەرگیراو کە دەوترێت بە کەسە بەناوبانگەکان وەک ئەکتەر و گۆرانبێژەکان کە خۆیان   هەڵی دەبژێرن بۆ خۆیان، یان لەگەڵ کاتدا پێیان دەوترێت لەلایەن سەرسام بووانیان یان ڕۆژنامە تایبەتەکانی ئەو بووارە.

چەندین هۆکار هەیە پاڵ بە  هونەرمەندان دەنێت ناوی ڕاستەقینەی خۆیان بگۆڕن:

۱. ناوی هونەرمەند ناوێی بڵاو یان بیانی یان قورس بێت لەسەر گوێگر.

۲. لە وانەیە هونەرمەند لە ژینگەیەکی پارێزراو هاتبێت، بۆیە کار کردنی لە بواری هونەردا لەوانەیە کەمێک شەرمەزار کەربێت بۆ خێزانەکەی، بۆیە لەوانەیە باشتر بیت ناوەکەی بگۆڕێت.

۳. لەوانەیە هونەرمەند بە هۆی درێژی ناوەکەی کورتی بکاتەوە، بۆ نموونە ناوی باوکی بسڕێتەوە و ناوی باپیری بهێڵێتەوە.

## سەرچاوەکان
* مەحەمەد قابیل "ئینسایکڵۆپیدیا گۆرانیبێژی میسری لە سەدەی بیستەم" شێوەی گشتی میسری کتێب، ۱۹۹۹.
* گۆڤاری هەواڵی ئەستێرەکان چاپتەری ۲۰ مارتی ۱۹۹۳، ژمارە ۲٤.
* گۆڤاری هونەر

پۆل:نواندن
کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە (دەستەواژە)

**کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە** () دەستەواژەیەکە کە بۆ ئاماژەدان بە کەسانی ھاوڕەگەزخواز، دووڕەگەزخواز، ترانسجێندەر، ھەمەڕەگەزخواز، و ھتد. بەکار دێت.
## سەرچاوەکان
*

پۆل:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە
پۆل:دووڕەگەزخوازی
پۆل:ترانسجێندەر
پۆل:سێکسنەخوازی
مەندەلی

**مەندەلی** (بە عەرەبی: مندلی، بە کوردیی باکووری: Mendelî) ناحیەیەکی باشووری کوردستانە سەر بە قەزای بەلەدروزە لە پارێزگای دیالە ، نزیکە لە سنوری ئێران و ڕۆژھەڵاتی کوردستان،  زۆرینەی شاری مەندەلی لە کوردە فەیلییەکانن، شیعە مەزھەب پێکھاتووە و کەمینەی عەرەبە مەندەلی لە چوار ناوچە پێکھاتووە (قەڵای بالی و بویاقی و بازاڕی گەورە و بازاڕی بچوک)، مەندەلی لە گەشەکردندا وەستاوە بەھۆی  پشتگوێ خستنی بەھۆی شەڕی ئێران و عێراق و کەمی ئاو لە ناوچەکەدا، ٧٠٪ی دانیشتووانەکەی لە ئێستادا عەرەبن و ١٥–٢٠٪ کوردن و ٥–١٠٪ تورکمان.

## مێژوو
ناوی پێشووی مەندەلی بریتی بوو لە بێندینک، کە پایتەختی میرنشینی کوردی عەننازی بوو. کورد لە ساڵی ١٩٤٧دا ٥٠٪ی دانیشتوانەکەی پێکھێناوە و زۆرینەیان بە درێژایی پەنجاکانی سەدەی ڕابردوو بەردەوام بووە. دوای رووخانی بزووتنەوەی کورد لە ساڵی ١٩٧٥، نزیکەی ٤ ھەزار بنەماڵەی کورد لە شارۆچکەکە ڕاگوێزراون یان ھەڵاتوون.

لە ماوەی مانگی ئەیلولی ١٩٨٠ی جەنگی ئێران و عێراقدا، شارۆچکەکە و گوندەکانی دیکەی نزیک لە لایەن ھێزەکانی ئێرانەوە ھێرشیان کرایە سەر. ژمارەی دانیشتوانی شارۆچکەکە لە ساڵی ١٩٧٧دا ٢٥٦٥٦ کەس بووە بەڵام لە ساڵی ١٩٨٧دا بۆ ٨٠٩٢ کەس کەمیکردووە. بە فەرمانێکی کۆماری لە ساڵی ١٩٨٧ قەزای بەلەدرۆزی دامەزراند کە مەندەلی بووە ناحیەی.

## دانیشتوان

زۆرینەی دانیشتوانی مەندەلی لە فەیلییەکانن و کەمینەی عەرەبە و کەمێک تورکمان تیادایە و وە جووش ھەبوون لەم شارەدا بەڵام کۆچیان کردووەوە بۆ ئیسرائیل. بەڵام سیاسەتی عەرەباندن دیمۆگرافیای ئەم شارؤچکەیەی گۆڕیوە و عەرەبێکی زۆر ھاتووەتە ئەم شارۆچکەیە. بەپێی سەرژمێری ساڵی ١٩٤٧ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارۆچکەیە ٤٠٫٠٠٠ کەس بووە، ھەروەھا بەپێی سەرژمێری ساڵی ١٩٦٥ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارۆچکەیە ١٠٫٩٥١ کەس بووە، 

## کشتوکاڵ

باخە خورماکانی ئەم شارە باشترین جۆری خورمایان بەرھەم ئەھێنا، تائەوکاتەی بەنداو لەسەر ڕوباری کنکیر دروست کرا لە سیەکانی سەدەی ڕابردوودا لەسەردەمی شای ئێران ئیتر ئاوی ئەم روبارە تەواو کەمی کردو بوەھۆی وشکبوونی زۆرینەی باخە خورماکان و بەوھۆیەشەوە زۆری جوتیارەکان کۆچیان کرد، ھەروەھا لەساڵی ١٩٨٢زاینیەوە ئەم شارە بووە ھێڵی پێشەوەی سوپای عێراقی لە شەڕی عێراق و ئێراندا و بووە ھۆی ئاوارەبوونی دانیشتوانی شارەکە بۆ بەلەدروز و بەعقوبە و بەغدا، ھەروەھا ئەم شارە لە قەزاوە کرابە ناحیە، کۆنترین ناحییەی عێراق بوو.

## سەرچاوەکان

* ماڵپەڕی کەس نەزان
* ماڵپەڕی زانکۆی سلێمانی
* پارێزگای سلێمانی
* زانکۆی سلێمانی

## پەراوێزەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دیالە
پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق
گشتزایەندخوازی

() پێکھاتووە لە ھەستی سۆزداری و ڕۆمانسیی بەرامبەر بە خەڵکی بەبێ گوێدان بە جێندەر یان شووناسی جێندەری ئەوان.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە
پۆل:دووڕەگەزخوازی
پۆل:خواستی ڕەگەزی
ناوی گۆڕەپان

**ناوی گۆڕەپان** بریتییە لە ناوێکی ھونەری لەلایەن زۆرانبازێکی لێھاتوو یان ھونەربازێکی جەنگی یان بۆکسینگ بازێک بەکار دێت.

## سەرچاوەکان
ستان لی

**ستان لی** (بە ئینگلیزی: Stan Lee؛ لەدایک بووە بەناوی **ستانلی مارتن لایبەر**، ٢٨ کانوونی یەکەمی ١٩٢٢–١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨) نووسەر و سەرنووسەری کۆمیکە ئەمریکییەکان بوو. سەرۆک و بەڕێوبەری پێشووی مارڤل کۆمێکسە.

کاری لەگەڵ چەندین نووسەری گەورە کردووە لە نێوانیان جاک کیربی و ستیڤ دیکتۆ لە دروست کردنی کەسایەتی پاڵەوانە بەناوبانگەکان وەک پیاوی جاڵجاڵۆکە (spider-man) و پاوانی ئێکس (X-Men) و پیاوی سەوز (ھۆلک Holk) و پیاوی ئاسنین (Iron Man) و تۆر (Thor) و چەندەھای تر لە کەسایەتییە بەناوبانگەکان.

کارەکانی بۆتە خاوەنی چەندین خەڵات وەک خەڵاتی ئیسنەر (Eisner Award) کە دەدرێت بە نووسەری چیرۆکە نەخشێندراوە ئەمریکییەکان.

ستان لی ھەڵساوە بەڕۆڵ گێڕان لەچەندین فیلمدا بەڕۆڵی بچووک و لاوەکی کە زۆربەی لەو فیلمانەدا بوو کە خۆی کاسایەتییەکەی دروست کردووە وەک فیلمەکانی بەشی یەکەم و سێیەم لە ئێکس-مان، وە بەشی دووەم لە سپایدەرمان، ھەروەھا لەگەڵ بەشداری کردنی لە چەند فیلمێکی تردا وەک گۆست رایدەر.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٢
پۆل:مردووانی ٢٠١٨
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢
پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:جووە ئەمریکییەکان لە سەربازی
پۆل:جووە ئەگنۆستیکەکان
پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:نووسەرانی کۆمیکی ئەمریکی
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک
پۆل:نووسەرانی مانھاتن
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
سووپەرھیرۆ

**گەورەپاڵەوان** یان **بەرزەقارەمان** یان **سووپەرھیرۆ** (بەئینگلیزی: Superhero) وشەیەکە بە کەسایەتییەکی خەیاڵی دەوترێت کە خاوەنی ھێزێکی نا سروشتییە وە ئەم کەسایەتییانە لە وێنە جوڵاوەکان و فیلمەکان و چیرۆکە نەخشێندراوەکاندا دەر دەکەون وەک: باتمان، سۆپەرمان، سپایدەرمان.
وێنۆک|پاڵەوان '''بلاک هود''' (١٩٤٠)

## سەرچاوەکان

پۆل:چاندی ئەمریکی
پۆل:پاڵەوانەکان
ھەرقل (فیلمی ٢٠١٤)

**ھرقل** (بەئینگلیزی: Hercules) بریتییە لە فیلمێکی جوڵە بەرھەمھێنراوە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و دەرچووە لە ساڵی ٢٠١٤. فیلمەکە لە دەرھێنانی برێت راتنەرە.

## پاڵەوانێتی
* دوەین جۆنسۆن بە ڕۆڵی ھرقل
* ئییان ماکشن بە ڕۆڵی ئیمفاریوس
* جۆسیف فینیس بە ڕۆڵی یویسیمیوس
* جون ھارت بە ڕۆڵی کوتیس
* ئەکسل ھینی بە ڕۆڵی تیدیوس
* روفوس سیویل بە ڕۆڵی ئەتولیکیس
* ئەنجرید بیردال بە ڕۆڵی ئەتلانتا

## چیرۆک
ھرقل (دوەین جۆنسۆن) کوڕی زیوسی خوایە وە ھەموو کات بەھۆی ڕەچەڵەکەکەی دەیناڵاند کاتێک ئەم ڕەچەڵەکە وای کرد بە درێژای ژیانی بیناڵێنێ. دوای ١٢ ساڵ لەکار کردنی قورس و لەدەست دانی بنەماڵەکەی ھرقل بڕیاری دا پشت لە خواکان بکات و تاکە شت کە ناڵاندنەکەی تیمار دەکرد شەڕ کردن بوو. وە لە نێوان ساڵانی تەمەنیدا ٦ ھاوڕێی ھەبوو کە ھۆکاری کۆ کردنەوەیان شەڕ کردن و دڵسۆزی و خۆشەویستی بوو. ئەوان ڕادەسپێریەن بۆ ڕاھێنان کردن بە سوپای پاشا بۆ بوون بە بەھێزترین سوپا لە جیھاندا. ھرقل خۆی دەدۆزێتەوە کە سوپایەکی دڕندەی بێ بەزەی دروست دەکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٤
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی پاراماونت پیکچەرز
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کۆمیکی ئەمریکی
پۆل:فیلمە بەرهەمهێنراوەکان لەلایەن بیو فلین
پۆل:فیلمەکانی ئایماکس
پۆل:فیلمەکانی لایڤ ئەکشن لەسەر بنەمای کۆمیکەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەکشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ھۆشیارە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھیراکلیس
پۆل:فیلمەکان دەربارەی بەکرێگیراوەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی یاخیبوونەکان
پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکان لەلایەن بیو فلین
پۆل:فیلمە سەرکێشییە فەنتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە بوداپێست وێنەیان گیراوە
پۆل:فیامەکانی مێترۆ-گۆلدوین مایەر
کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە

**کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە** پێکھاتووە لە کۆمەڵگەیەکی فراوان لە کەسانی ھاوڕەگەزخواز (گەی و لێزبیان)، دووڕەگەزخواز، گشتڕەگەزخواز، ھەمەڕەگەزخواز ، ترانسجێندەر و پشتگیرەکانیان، لەگەڵ چەند ڕێکخراوێکی تر کە ھەمان ئامانجییان ھەیە لە دابینکردنی مافەکانی ھاوڕەگەزخوازان. چالاکوانان و کۆمەڵناسان، دروستبوونی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە بە بزاڤێک دژی ھێترۆسێکسیزم، ھۆمۆفۆبیا، بایفۆبیا، ترانسفۆبیا، سێکشواڵیزم دەزانن، کە لە ھەموو کۆمەڵگەکاندا بەرفراوانە بەھۆی بیر و باوەڕ و پەستانی نەریتگیر و خۆگونجێنەوە. کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە سەربەرزیی خۆیان لەڕێی نمایشی شانازییەوە دەردەبڕن.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:چاندی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە
پۆل:چەشنەکانی کۆمەڵ
دافنی کین

**دافنی کین** (؛ لەدایکبووی ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥) ئەکتەرێکی ئیسپانی-بەڕیتانییە. یەکەم دەرکەوتنیی بە ڕۆڵی *ئانا کروز ئۆلیڤەر* بوو لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی *ئاوارەکان* لە ساڵی (٢٠١٤ بۆ ٢٠١٥). پێش ئەوەی بە ڕۆڵی لاورا سووپەرھیرۆ بەشداربێت لە فیلمی *[[لۆگن (فیلم)|لۆگەن]]* لە ساڵی (٢٠١٧). دافنی چەندین خەڵاتی وەرگرتووە، لەوانە *خەڵاتی ئیمپڕاتۆر بۆ باشترین پێگەیشتوو* و پاڵێوراوە بۆ *خەڵاتی ھەڵبژاردەیی ڕەخنەگرانی فیلم* و *خەڵاتی ساتۆرن*. لە ساڵی ٢٠١٩دا، بەشدار بوو لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی *توانایی شەیتانی* بە ڕۆڵی *لایرا بلاکوا* و پاڵێورا بۆ خەڵاتی بافتا سیمیرو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٥
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەئەکتەرە منداڵە ئینگلیزەکان
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
پۆل:خەڵکی ئینگلیزی بە ڕەچەڵەک ئیسپانی
بیوەک

**بیوەک** یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی سرۆچک، قەزای سەید سادق و پارێزگای سلێمانیە لە باشووری کوردستان.
بیوەک دەکەویتە باکوری رۆژھەڵاتی شاری سلیمانی لەناوچەی شارباژێر، ئەم گوندە لە ١٢-٠٢-٢٠٠٧ بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لەگەڵ ناحییەی سرۆچک خراوەتە سەر قەزای سەید سادق.

## شوێن
ئەم گوندە لە باکورەوە گوندی سیانزار و لە باشورەوە گوندی زیندانە و لە ڕۆژهەڵاتەوە گوندی پەرخ و لە ڕۆژاواوە گوندی زڵزڵەە.

## سەرچاوەکان

* ماڵپەڕی کەس نەزان
* ماڵپەڕی زانکۆی سلێمانی
* پارێزگای سلێمانی
* زانکۆی سلێمانی

## پەراوێزەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی
مەکینەگێڕەکە (فیلم)

**مەکینەگێڕ** بریتییە لە فیلمێکی هەستبزوێن دەرچووە لە ساڵی ۲۰۰٤، تۆمار کراوە لە ئیسپانیا بەزمانی ئینگلیزی لە دەرهێنانی براد ئەندرسۆنە و پاڵەوانێتی کریستیان بیلە بەڕۆڵی تریڤەر ریزنیک، ئەو کرێکارەی لە ئازاردایە بەهۆی کەم خەوی، کە نزیکەی ۱ ساڵە نەخەوتووە تەنها بۆ چەند کاتژمێرێک نەبێت! کە دەبێتە بینینی شتانێک کە بوونی نییە، وەک دەرکەوتنی کرێکارێک بەدەم و چاوێکی گوماناوی کە تەنها تریڤەر دەتوانێت بیبینێ، وە هەبوونی تێبینی لەسەر بەفرگرەکەی کە نازانێت کێ نووسیوێتی. فیلمەکە هەروەها لە پاڵەوانێتی جینیفەر جەیسۆن لییە. بیڵ نزیکەی ۲۷ کیلۆی لە کێشی دابەزان بۆ ئەوەی بگوونجێ لەگەڵ کەسایەتی ڕۆڵەکە.

## سەرچاوەکان
۱. پەڕەی فیلمەکە لەسەر سایتی ''FilmAffinity''

پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٤
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ئیسپانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی ئیسپانیا بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان لە لۆس ئەنجلۆس دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری بارسێلۆنا وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە ئیسپانیا وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە سەربەخۆییەکانی ئیسپانیا
ڕووتێکەری زایەندی

**خواستی زایەندی** یان **ڕووتێکردنی سێکسیی** () پێکھاتووە لە نەخشێکی ڕۆمانتیکی و سێکسی (یان تێکەڵەیەک لەمانە) لەلایەن کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر لە ھەمان یان جیا لە زایەند و جێندەر (پیاو + پیاو، ژن + ژن، یان بەپێچەوانەوە)، ھەردوو زایەند و جێندەر، یان کەسێک بە زایەند و جێندەری جیاوە (ترانسجێندەر).

## سەرچاوەکان
*

پۆل:خواستی ڕەگەزی
پۆل:پەیوەندییە کەسییەکان
پۆل:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە
ڕۆماننووس

**ڕۆماننووس** ئەو کەسەیە کە ھەڵدەستێ بە بەرھەمھێنان یان نووسینی ڕۆمانێک وە ھەر جۆرێک بێت ناوەڕۆکەکەی. بەرھەمھێنانی ڕۆمان بە کار دادەنرێت، کاتێک زۆرێک لە ڕۆمان نووسەکان نانی خۆیان بەھۆیەوە پەیدا دەکەن، وە ئەوانی تر ھەوڵی بۆ دەدات یان وەک حەزێک ئەنجامی دەدەن. زۆربەی ڕۆماننووسەکان ھەوڵێکی زۆر دەدەن لەپێناو وەرگرتنی ھەلێک بۆ بڵاو کردنەوەی ڕۆمانی یەکەمیان، چونکە بنکەی بڵاوکەرەوە پارەکەی ناخاتە مەترسییەوە لە پێناو فرۆشتنی کتێبێک لە نەناسراوێک بۆ خەڵک، وە ھەروەھا سەرکەوتن یان شکست ھێنانی ڕۆمانی یەکەم لەوانەیە کاریگەری ھەبێت لەسەر توانای نووسەر بۆ بڵاوکردنەوەی کارێکی لە داھاتوودا.

بەرھەمھێنانی ڕۆمان قەدەغە نەکراوە لەسەر چینێک یان تەمەنێکی دیاری کراو، بەڵکو ھەموو چینەکانی گۆمەڵگا و تەمەنە جیاوازەکان دەتوانن ڕۆمان بنووسن ئەگەر ھۆکاری تەواویان ھەبێت. چونکە ڕۆماننووسەکان کاریگەرن بەو ڕووداوانەی لە دەوور و بەریان ڕوو دەدەن لێیانەوە بیرۆکە وەر دەگرن. دواتر دوای نووسینی و بڵاو کردنەوەی، ڕەخنەگران ھەڵ دەستن بە نرخاندنی ڕۆمانەکە و بڵاو کردنەوەی لەناو خەڵکدا، وە ئەگەر سەرکەوت لەگەڵ خوێنەراندا ئەوا ئەو کاتژمێرە دەبێتە بنکەی سەرسام بووان بە پێی سەرکەوتنەکەی.

## سەرچاوەکان
#مانای '''ڕۆماننووس''' لە فەرھەنگی مەعانی.
#مانای وشەی "تۆمارکەر" و "نووسەر" و "بەرھەمھێن" چییە ؟؟؟ لەسەر سایتی حسوب I/O
#"novelist, n.". OED Online. Oxford University Press.
#Alter, Alexandra (2009-11-13). "How to Write a Great Novel". Wall Street Journal. ISSN 0099-9660. 
#Grant, Lindsey (December 1, 2010). "The Office of Letters and Light Blog – The Great NaNoWriMo Stats Party". Blog.lettersandlight.org.
#"New York Times Best Seller List". The New York Times.
#Woodroof, Martha (October 8, 2013). "First Novels: The Romance Of Agents". Monkey See (NPR).
#"The Big Question: What should you do if you want to get your first novel published? - Features, Books". The Independent. 2008-01-04.

پۆل:نووسین
پۆل:ڕۆماننووسان
پۆل:خولیاکان
دزی

وێنۆک|Paul-Charles Chocarne-Moreau, ''The Cunning Thief'', 1931
دزی بریتییە لە بردنی موڵکی کەسێک بەبێ ئاگای کەسەکە و نەگەڕاندنەوەی. ئەو کەسەی دزی دەکات پێی دەوترێت دز.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:تاوانەکان
خۆئاشکراکردن

(ھەروەھا ناسراوە بە ھاتنە دەرەوە لە دۆڵابی جلەکە –  یان Coming out of the closet) مێتافۆرێکە بۆ خەڵکانی ئێڵ جی بی تی لەبارەی  ئاشکراکردنی ڕووتێکردنی سێکسیی خۆیانەوە یان جێندەرەکەیان بۆ دەورووبەرەکەیان. خۆئاشکراکردن ھەروەھا بۆ بابەتی تریش بەکاردێت.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:دەستەواژەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە
بەرقەڵا، مەریوان

**بەرقەڵا** گوندێکی شارستانی مەریوانە. خەڵکی بەرقەڵا بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتوانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا ٣١٠ کەس لە ٧٦ بنەماڵەدا بووە.

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
بەردبەرد (ڕوونکردنەوە)

__NOTOC__

## جوگرافی
* **بەردبەرد** ناوی چەند گوندێکی کوردستانە.
** بەردبەرد، ماوەت، ناوی گوندێکی شارەدێی ماوەتە لە قەزای ماوەت.
** بەردبەرد، سرۆچک، ناوی گوندێکی شارەدێی بەرزنجەیە لە قەزای سەید سادق.
** بەردبەرد، قەڵادزێ، ناوی گوندێکی شارەدێی قەڵادزێیە لە قەزای پشدەر.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای سلێمانی
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە

## پەراوێزەکان
ئەڤەتار (گرووپ)

**ئەڤەتار** () گرووپێکی مێتاڵی سوێدییە کە لە ساڵی ٢٠٠١ لە شاری یۆتۆبۆری دامەزراوە. لە ساڵی ٢٠٠١ەکەوە، گرووپەکە ٦ ئەلبومی ستودیۆیان بڵاوکردۆتەوە، کە نوێترینیان لە ساڵی ٢٠١٦ بڵاو کرایەوە بە ناوی *پەڕ و گۆشت*. جگە لە سەرکەوتنی گرووپەکە لە سوێد و ئەورووپا بە گشتی.ل، ئەوان توانیویانە لە ڕادیۆکانی ئەمریکاشدا جێی خۆیان بکەنەوە و بە ناو ئەمریکادا دەنگیان داوەتەوە، یەکێکیش لە ھۆکارەکانی ئەمە گۆرانییە نوێکەیانە بە ناوی *خاکەکە*، کە توانی ژمارە ٢٠ بە دەست بێنێت لەسەر یەکێک لە چارتەکانی ڕۆک لە ئایاری ٢٠١٧.

## سەرچاوەکان

پۆل:گرووپە مۆسیقییە ھێڤی مێتاڵەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییە سویدییەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییە ئاڤانت-گارد مێتاڵەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ٢٠٠١
پۆل:گرووپە مۆسیقییە ھێڤی مێتاڵە سویدییەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییە ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵە سویدییەکان
شانازیی ھاوڕەگەزخوازان

**** بریتییە لە شانازیکردنی گەیەکان بە خودەوە. ئەمە جووڵەیەکی پۆزەتیڤی کۆمەڵگەی ئێڵ جی بی تییە دژی جیاکاریکردن و بەدخوویی بەرامبەر بە گەی، لێزبیان، دووڕەگەزخواز و ئەندامانی تری کۆمەڵگەکە. ھەروەھا بریتییە لە پەسەندکردنی سروشتی خود و زیاترکردنی دانپیانان بە ھاوڕەگەزخوازان وەک کۆمەڵگەیەک.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە
میرمام

**میرمام** یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی سرۆچک، قەزای سەید سادق و پارێزگای سلێمانیە لە باشووری کوردستان.
میرمام دەکەویتە باکوری رۆژھەڵاتی شاری سلیمانی لەناوچەی شارباژێر، ئەم گوندە لە ١٢-٠٢-٢٠٠٧ بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لەگەڵ ناحیەی سرۆچک خراوەتە سەر قەزای سەید سادق.

## شوێن
ئەم گوندە لە باکورەوە گوندی پەرخ  لە باشورەوە گوندی قەویلە لە ڕۆژهەڵاتەوە گوندی بەربەرد لە ڕۆژاواوە گوندی سڵێمانەیە.
## سەرچاوەکان

* ماڵپەڕی کەس نەزان
* ماڵپەڕی زانکۆی سلێمانی
* پارێزگای سلێمانی
* زانکۆی سلێمانی

## پەراوێزەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی