open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
فرانسیس مەکدۆرماند

**فرانسیس لویس مەکدۆرماند** (ناوی کاتی لەدایکبوون: سینتیا ئان سمیت؛ لەدایکبووی ٢٣ی حوزەیرانی ١٩٥٧) خانمەئەکتەر و بەرھەمھێنەری ئەمریکییە. ئەو چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە، لە نێویاندا دوو جار خەڵاتی ئۆسکار، دوو جار خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم، یەک جار خەڵاتی تۆمی، واتە فرانسیس یەکێکە لەو خانمە ئەکتەرە کەمانەی کە سێ تاجی نواندنی وەرگرتبێت بەھۆی وەرگرتنی سێ لە دیارترین خەڵاتەکان بۆ ئەکتەرانی سینەمایی.

فرانسیس لە ساڵی ١٩٨٤، بۆیەکەمینجار بە فیلمی *Blood Simple* دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٩٦، لە فیلمێکی کۆمێدیای ڕەش بەناوی فارگۆ (*Fargo)* دەرکەوت، بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەر بەدەست ھێنا. دواتر بەبەشداریکردنی لە فیلمەکانی Mississippi Burning (١٩٨٨)، Almost Famous (٢٠٠٠)، ھەروەھا North Country (٢٠٠٥) پاڵێوراوبوونی بۆ خەڵاتی ئۆسکار لە پۆلینی باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت بەدەست ھێنا. لە ساڵی ٢٠١٧، لە فیلمی *Three Billboards Outside Ebbing, Missouri* بەڕۆڵی سەرەکی دەرکەوت، بەھۆی ئەم فیلمەوە بۆ دووەمینجار خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەری وەرگرت.

فرانسیس لە ساڵی ١٩٨٤، بۆیەکەمینجار لە شانۆیەکی برۆدوەی لەژێر ناونیشانی (*Awake and Sing!*) بەشداریکرد. لە ساڵی ٢٠١١، بەھۆی بەشداربوونی لە شانۆگەری *خەڵکی باش* (*Good People*) توانی خەڵاتی تۆمی بباتەوە بۆ باشترین خانمەئەکتەری شانۆ.

## ژیانی کەسی
فرانسیس لە لە ساڵی ١٩٧٩، بەکالۆریۆسی لە شاننۆ بەدەستھێناوە لە کۆلێژی بێتانی، زانکۆی یەیڵ. ھەر لە ھەمان زانکۆ لە ساڵی ١٩٨٢، ماستەری بەدەستھێناوە. ئەوکاتەی لە نیویۆرک سیتی بووە، ھاوژووری ئەکتەر ھاڵی ھانتەر بووە.

فرانسیس مەکدۆرماند لە ساڵی ١٩٨٤، ھاوسەرگیری لەگەڵ دەرھێنەر جۆیل کۆین کرد، لە ساڵی ١٩٨٥ منداڵێکیان لە پاراگوای بەناوی پێدرۆ لەخۆگرت، ئەوکاتە منداڵەکە ٦ مانگان بوو. ئەوان وەک خێزان لە نیویۆرک نیشتەجێن، ھەروەھا ماڵێکیشیان ھەیە لە بۆلیناس، کالیفۆرنیا.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:بەرهەمهێنەرانی خەڵاتی گۆڵدن گلۆب
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی خەڵاتی گۆڵدن گلۆب
پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵێکی پێشەنگ
پۆل:براوەکانی جامی ڤۆڵپی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە ئێڵەنۆی
گوێنت پالترۆو

**گوێنت پالترۆو** (لە دایکبووی ٢٧ی ئەیلوولی ١٩٧٢) کەسایەتی خانمەئەکتەر، نووسەر و ژنە بازرگانی ئەمریکییە. لەماوەی ژیانی ھونەریدا، چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە، لە نێویاندا جارێک خەڵاتی ئۆسکار، جارێک خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، ھەروەھا جارێکیش بووەتە براوەی خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم.

پالترۆو بۆیەکەمینجار لە ساڵی ١٩٩١، بە فیلمی *Shout* دەرکەوت*.* ئەو بەھۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی *شکسپیر لە خۆشەویستیدا (Shakespeare in Love)،* ناوبانگی دەرکرد، ئەم فیلمە لە ساڵی ١٩٩٨ نمایشکرا، ناوبراو بەھۆی فیلمەکەوە چەند خەڵاتێکی بردەوە، کە دیارترینیان خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەر.

پالترۆو لە چەندین کەمپەینی ڕێکخراوی منداڵپارێزان بەشداریکردووە. لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٤، بەشداربووە لە کەمپەینی باراک ئۆباما، بۆ وەرگرتنی سەرۆکایەتی ئەمریکا. لەگەڵ دەرکەوتنی ڤایرۆسی کۆرۆنا، ئەو لەگەڵ چەند ئەکتەر و کەسایەتییەکی دیار لەگەڵ دکتۆر فالاچی بەشداربوون لە کۆبووننەوەیەکی سەرھێڵی بەرنامەی زووم، ئەمەش لەپێناو زیاتر ھۆشیارکردنەوەی خەڵک لەمەڕ ڤایرۆسەکە.

لە ماوەی ساڵانی ١٩٩٤–١٩٩٧، پالترۆو لەگەڵ براد پیت مارەبڕی یەکتر بوون. دواتر لە ساڵی ٢٠٠٣، ھاوسەرگیری لەگەڵ گۆرانیبێژ کریس مارتن کرد، ئەوان بەیەکەوە کچ و کوڕێکیان بوو، بەڵام لە ساڵی ٢٠١٦ لەیەکتری جیابوونەوە. لە ساڵی ٢٠١٨، ھاوسەرگیری لەگەڵ ئەکتەر و دەرھێنەر براد فالچاک ئەنجامدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:کۆچەرانی ئەمریکی لە شانشینی یەکگرتوو
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢
پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم
پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس
پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە فەڕەنسا
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە ئیسپانیا
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی
پۆل:نووسەرانی ناخەیاڵی ئەمریکا لە سەدەی ٢١
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:ژنە مۆدێلە ئەمریکییەکان
پۆل:خەڵکی ئەمریکا بە ڕەچەڵەک پێنسیلڤانیای هۆڵەندین
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:ژنە مۆدێلەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:گۆرانیبێژەکانی شاری نیویۆرک
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:خەڵکی ئەمریکا بە ڕەچەڵەک پێنسیلڤانیای ھۆڵەندین
پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی لۆس ئانجلەس
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵێکی پێشەنگ
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشی نایابی کاستێک لە فیلمێکی سینەماییدا
ڕێبوار خالید

**ڕێبوار خالید** (لەدایکبووی ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٥ لە سلێمانی، ھەرێمی کوردستان) وێنەکێش، شاعیر، پەیکەرتاش، وێنەگر و دیزاینەرێکی کوردە.

## ژیان
ڕێبوار خالید لە ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٥ لە گەڕەکی گوێژەی شاری سلێمانی لەدایک بووە. کشتوکاڵی خوێندووە و ساڵی ١٩٨٠ کۆلێجی تەواو کردووە.

## بەرھەمەکان
ساڵی ١٩٧٠ دەستی بە کاری ھونەری کردووە. پۆرترەی زیاتر لە ٣٠٠ کەسایەتیی ناوداری کوردی پارچەکانی کوردستان و جیھانی لە بوارەکانی ئەدەبی، ھونەری، مێژوویی و ڕۆژنامەگەری، بە یارمەتی تەکنۆلۆژیا کێشاوەتەوە و ھەنووکەش بەردەوامە. ھونەری دیجیتاڵ شێوازی تایبەتی کاری ئەو ھونەرمەندەیە.

## کارەکان
* بەشداریکردن لە پێشانگاکانی زانکۆی سلێمانی و زانکۆکانی ئێراق
* کردنەوەی پێشانگای تایبەت بەخۆی لە کوردستان، سوید و ئێران
* بەڕێوەبردنی پێشانگای (شانازییەکان دەگەڕێنەوە شار) لە مۆزەخانەی ئەمنەسوورەکان لە ڕێکەوتی ١–٦ی ئازاری ٢٠١٨

## سەرچاوەکان

* ڕێبوار خالید تاھیر، کوردیپێدیا

## بەستەرە دەرەکییەکان
* بەشێک لە بەرھەمەکانی ڕێبوار خالید

پۆل:پەیکەرتاشەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان
پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی
پۆل:شاعیرانی کورد
پۆل:شاعیرەکانی کوردیی ناوەندی
پۆل:شێوەکارانی کورد
پۆل:شێوەکارە کوردەکانی باشووری کوردستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥
پۆل:ھونەرمەندانی کورد
ھێلین ھەنت

**ھێلین ھەنت** (لەدایکبووی ١٥ی حوزەیرانی ١٩٦٣) خانمەئەکتەری ئەمریکییە. لەماوەی ژیانی ھونەریدا، چەند خەڵاتێکی بەدەست ھێناوە لەوانە، جارێک خەڵاتی ئۆسکار، ھەروەھا چوار جاریش خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم.

ھێلین لە ساڵی ١٩٧٣، بۆیەکەمینجار لە فیلمی Pioneer Woman دەرکەوت. لە ساڵانی ١٩٩٢، ١٩٩٩ و ٢٠١٩ بەھۆی بەشداریکردنی لە زنجیرەی کۆمێدی-سیتکەم، بەناوی *شێتی تۆم (Mad About You)،* ھێلین توانی سێ خەڵاتی گۆڵدن گلۆب بۆ باشترینن خانمەئەکتەری تەلەڤیزیۆن - میوزیکاڵ یان کۆمێدی بەدەستبھێنێت، ھەروەھا چوار خەڵاتی خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم بۆ باشترین خانمەئەکتەری سەرەکی لە زنجیرەی کۆمێدی بەدەستھێنا.

ھەنت لە ساڵی ١٩٩٧، لە فیلمی *As Good as It Gets* بە ڕۆڵی سەرەکی دەرکەوت، ھەر بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەر بەدەستھێنا. دواتر لە ساڵی ٢٠١٢، بەھۆی دەرکەوتنی لە فیلمی *The Sessions* پاڵێوراوکرا بۆ ھەمان خەڵات. لە ساڵی ٢٠٠٧، بۆیەکەمینجار فیلمێکی بەناونیشانی *Then She Found Me* دەرھێنا، دوای ئەوەش لە ساڵی ٢٠١٤، فیلمی *Ride* دەرھێنا.

لە ساڵی ١٩٩٤، ھێلین لەگەڵ ئەکتەر ھاننک ئازاریا ھاوسەرگیری کرد، بەڵام دوای ١٧ مانگ جیابوونەوە. لە ساڵی ٢٠٠١، پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵ بەرھەمھێنەر ماتیو کارناتان دروست کرد، لە ساڵی ٢٠٠٤ بەیەکەوە کچێکیان بوو، بەلام لە ئابی ٢٠١٧ جیابوونەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:باشترین مۆسیقاژەن یان خانمەکتەری کۆمیدیاکار لە بردنەوەی گۆلدن گلۆب (تەلەڤیزیۆن)
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس، کالیفۆرنیا
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵێکی پێشەنگ
پۆل:ژنە ئەمریکیە دەرھێنەرەکانی فیلم
جولیان لوسینگ

**جولیان لوسینگ** (Julienne Lusenge؛ لە دایکبووی ١٩٥٠) ژنە چالاکوانی مافەکانی مرۆڤی کۆنگۆیییە. ئەو پارێزەری ئەو ژنانەیە کە لە کاتی جەنگ تووشی دەستدرێژی سێکسی بوونەتەوە. جولیان یەکێکە لە دامەزرێنەرانی ڕێکخراوی (SOFEPADI)، کە ڕێکخراوێکە بۆ چەسپاندنی ئاشتی، گەشەپێدان و یەکێتیی ژنان کاردەکات. ئەو لەوەتەی ساڵی ١٩٩٨ وەک چالاکوان بەردەوامە لە کارەکانی.

لە ساڵی ٢٠١٣، جولیان بەھۆی کارەکانییەوە لەلایەن حکوومەتی فەڕەنسا، خەڵاتی مێدالیای ڕێزلێنانی (*Legion of Honour*) پێدرا. لە ئازاری ٢٠٢١، لەلایەن وەزارەتی دەرەوەی حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی ئازای پێدرا. لە ساڵی ٢٠١٦، لەلایەن ڕێکخراوی ئەمنیستی ئینتەرناشناڵ خەڵاتی گینێتا ساگان پێبەخشرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
جانان گولو

**جانان گولو** (بە زمانی تورکی: Canan Güllü؛ لە دایکبووی ١٩٨١) ژنە چالاکوانی تورکە، ئەو سەرۆکی فیدراسیۆنیی ژنانی تورکیایە (TKDF). ڕێکخراوەکەیان ١٦ لق و زیاتر لە ٥٠ ھەزار ئەندامی ھەیە. جانان ھەر لە تەمەنی نۆ ساڵیدا بوو، کاتێک لەگەڵ دایکی کاری ڕێکخراوەیی دەکرد.

لە ئازاری ٢٠٢١، لەلایەن وەزارەتی دەرەوەی حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە پای کارەکانی لە بواری مافەکانی ژنان لە تورکیا، جانانی خەڵاتکرد بەپێدانی خەڵاتی نێونەتەوەیی ژنانی ئازا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١
پۆل:ژنانی تورک
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢
ھاڵی ھانتەر

**ھاڵی ھانتەر** (لە دایکبووی ٢٠ی ئازاری ١٩٥٨) خانمەئەکتەری ئەمریکییە. بۆ ئەو نواندنەی بە ڕۆڵی کارەکتەر ئادا مەکگارت گێڕای لە فیلمی *پیانۆکە* (*The Piano)* ئەوا ھاڵی بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەر، خەڵاتی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی، خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، ھەروەھا خەڵاتی کان بۆ باشترینن خانمەئەکتەر. لە ساڵی ١٩٨٧، پاڵێوراوکرا بۆ خەڵاتی باشترین خانمەئەکتەر لە خەڵاتەکانی ئۆسکار، ئەمەش دوای بەشداریکردنی بوو لە فیلمی *Broadcast News.* لە ساڵی ١٩٩٣، بە فیلمی *The Firm،* ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٣ بە فیلمی سێزدە (*Thirteen)* بووە براوەی خەڵاتی باشترین خانمەئەکتەر بۆ ڕۆڵی پاڵپشت لە خەڵاتەکانی ئۆسکار.

لە ماوەی ٢٠٠٧ بۆ ٢٠١٠، بەشداریکرد لە زنجیرەی تەلەفزیۆنیی ڕزگارکردنی گرەیس (*Saving Grace)،* کە لە تۆڕی تی ئێن تی پەخشکرا. ھاڵی بڕواننامەی لە بەشی دراما، لە زانکۆی کاریننگی میلۆنن لە پیتسبێرگی پێنسلڤانیا بەدەستھێناوە. لە ماوەی ئەزموونی کارکردنیدا ئەوا لە چەندین شانۆگەریش ڕۆڵی گێڕاوە.

## ژیانی خێزانی
لە ساڵی ١٩٩٥ ھاوسەرگیری لەگەڵ وێنەگری سینەمایی یانوش کامینسکی ئەنجامدا، ھەمان وێنەگری فیلمەکانی *[[لیستەکەی شیندلر]]،* بەڵام دواتر لە ساڵی ٢٠١١ جیابوونەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:بێدینەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:باشترین خانمەکتەران لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکتا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
پۆل:باشترین خانمەکتەران لە وەرگری خەڵاتی ورچی زیو
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
کالپورنیا (ھاوسەری جولیوس سێزار)

**کالپورنیا** ژنی سێیەم یان چوارەمی جولیوس سێزار بوو، ھەروەھا ئەو ھاوسەرەی بوو کە لە کاتی تیرۆرکردنیدا لەگەڵیدا دەژیا. بەپێی سەرچاوە ھاوچەرخەکان، کالپورنیا ژنێکی باش و بەوەفا بوو، سەرەڕای ناپاکی مێردەکەی بەرامبەری. لە شەوی پێش تیرۆرکردنی جولیوس سێزاردا کالپورنیا خەوی بینیبوو و زۆری ھەوڵدا کە ڕێگری لە ھاوسەرەکەی بکات لە ماڵ دەربچێت.

## ژیان
### ژیانی سەرەتایی
کالپورنیا لە دایکبووی نزیکەی ساڵی ٧٦ پ. ز بوو، کچی لوسیوس کالپورنیوس پیسۆ کاسۆنینەس بوو کە کۆنسڵی ڕۆم بوو لە ٥٨ پ.ز. براکەی کالپورنیا لوسیوس کالپورنیوس پیسۆ بوو، کە لە ١٥ی پێش زایین بوو بە کونسڵ.

### ھاوسەرگیری
کالپورنیا لە ٥٩ی پێش زایین ھاوسەرگیری لەگەڵ جولیوس سێزار کرد لەکاتێکدا جولیوس کونسڵی ڕۆم بوو. لەکاتی ھاوسەرگیریاندا کالپورنیا تەمەنی نزیکەی ١٧ ساڵان بوو و باوەڕ وایە گەنجتر بووبێت لە جولیای کچی جولیوس کە تەنھا منداڵی بوو لە ماوەی ھەموو ھاوسەرگیرییەکانی.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ٧٥ی پێش زایین
ماری بارا

**ماری تیرێسا بارا** (؛ لەدایکبووی ٢٤ی ئەیلوولی ١٩٦١) کەسایەتی ژنە بازرگانی ئەمریکییە. ئەو لەتەوەی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ بووەتە سەرۆک و بەڕێوبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای جەنەرال مۆتۆرز. ئەو یەکەمین ژنە بووبێتە سەرۆکی جێبەجێکار لە کۆمپانیا دیارەکانی دروستکردنی ئۆتۆمبێل. ئەو لە ئابی ٢٠١٧، وەک ئەندامی ئەنجومەنی دیزنی ھەڵبژێردرا.

دایک و باوکی ماری بەڕەسەن فینلەندین. ماری بەکالۆریۆسی لە ئەندازیاری کارەبا وەرگرتووە. لە ساڵی ١٩٩٠، ماستەری لە بەڕێوەبردن و کار بەدەستھێناوە. لە ساڵی ٢٠١٨، لەلایەن زانکۆی لوک بڕواننامەی دکتۆرای شانازی پێدراوە.

ماری لە ساڵانی ٢٠١٤ بۆ ٢٠٢٠، لەسەریەک لەلایەن گۆڤاری فۆربیسی ئەمریکی ناوی لەلیستی ١٠ بەھێزترین ژنی ساڵ ھاتووە. گۆڤارەکە ساڵانە پێرستی ١٠٠ لە بەھێزترین کەسایەتییە ژنەکانی جیھان دیاری دەکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١
پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیاکانی بەرهەمهێنان لە ئەمریکا
پۆل:سەرۆکی جێبەجێکاری ئەمریکا لە پیشەسازی ئۆتۆمبێل
پۆل:بەڕێوەبەرانی كۆمپانیا ئەمریكییەكان
پۆل:بازرگانانی بواری ئۆتۆمبێل
پۆل:بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیاکانی بەرھەمهێنان لە ئەمریکا
پۆل:سەرۆکی کۆمپانیا ئەمریکییەکان
جێسیکا لەنگ

**جێسیکا لەنگ** (لەدایکبووی ٢٠ی نیسانی ١٩٤٩) خانمەکتەرێکی ئەمریکییە. ئەو سێزەھەمی خانمە ئەکتەرە کە سێ تاجی نواندنی وەرگرتبێت، لەبەرئەوەی بووەتە براوەی دووجار خەڵاتی ئۆسکار، سێ جار براوەی خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم، ھەروەھا جارێکی خەڵاتی تۆنی. جگە لەم خەڵاتانە ئەوا جێسیکا بووەتە براوەی خەڵاتی سکرین ئەکتەر ئەواردز ھەروەھا پێنج جاریش خەڵاتی گۆڵدن گلۆبی بەدەستھێناوە. ئەو دووەم خانمەئەکتەرە، کە ببێتە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەر لەدوای وەرگرتی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەری پاڵپشت. ھەروەھا ئەو سێیەمین خانمەئەکتەرە کە دوو پاڵاوتنی ھەبێت لە خەڵاتەکانی ئۆسکار لە ماوەی یەک ساڵدا.

لە ساڵی ١٩٧٦، لانج بۆیەکەمینجار لە فیلمی کینگ کۆنگ ڕۆڵی گێڕا، ئەم فیلمە دووبارەکردنەوەی فیلمێکی ١٩٣٣ بوو بەھەمان ناوییەوە، بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی ئەستێرەی تازە لە خەڵاتەکانی گۆڵدن گلۆب بەدەستھێنا. لە ساڵی ١٩٨٣، بەشداریکرد لە فیلمی *Tootsie،* بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت بەدەستھێنا. لە ساڵی ١٩٩٤، بەھۆی بەشداریکردنییەوە لە فیلمی ئاسمانی شین (*Blue Sky)* بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر.

جێسیکا خەریکی کاری وێنەگریشە، تا ئێستا چوار کتێبی فۆتۆگرافەریی بڵاوکردووەتەوە. ئەو باڵیۆزی چاکەخوازی یوونیسێفە، بەتایبەتیش لە ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی ئایدز لە کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ و ڕووسیا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:چاکەکارانی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە فەڕەنسا
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩
پۆل:وێنەگرانی ئەمریکی
پۆل:وێنەگرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە وێنەگەرەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:ژنە ئەمریکییە فۆتۆگرافەرەکان
پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی
پۆل:باشترین خانمەکتەر لە بردنەوەی خەڵاتی گۆلدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:ژنە مۆدێلەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:بەرهەمهێنەرە تەلەڤیزیۆنییەکانی مینیسۆتا
پۆل:باڵیۆزی نیازپاکی یونسێف
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرە تەلەڤیزیۆنییەکانی مینیسۆتا
پۆل:براوەکانی ئەستێرەی نوێی ساڵ (خانمەکتەر) گۆڵدن گڵۆب
جێسیکا تاندی

**جێسیکا تاندی** (٧ی حوزەیرانی ١٩٠٩–١١ی ئەیلوولی ١٩٩٤) خانمەئەکتەری ئینگلیز-ئەمریکی بوو، لە ماوەی ژیانی کارکردنیدا لە زیاتر لە ١٠٠ بەرھەمی شانۆیی دەرکەوتنی ھەبوو، ھەروەھا لە زیاتر لە ٦٠ بەرھەمی فیلم و تەلەفزیۆنیی ڕۆڵی گێڕاوە. ئەو چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە، لە نێویاندا جارێک خەڵاتی ئۆسکار، یەک جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، یەک جار خەڵاتی بافتا، جارێک خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم، ھەروەھا چوار جاریش خەڵاتی تۆمی.

جێسیکا لە دایکبووی لەندەنە، کاتێک تەمەی ١٨ ساڵان بوو، واتە لە ساڵی ١٩٢٧، بۆیەکەمینجار وەک ئەکتەر لەسەر ستەیجی شانۆی لەندەن دەرکەوت. لە دەیەی سییەکان، ئەو لە چەندین شانۆ بەشداریکرد. ھەر لەو ماوەیەدا، لە چەند فیلمێکی بەریتانیش دەرکەوت. دوابەدوای ھاوسەرگیریکردنی لەگەڵ ئەکتەری بەریتانی، جاک ھاوکینز ئەوا لە ساڵی ١٩٤٠ بەیەکەوە چوونە نیویۆرک سیتی، ئەمریکا. ھەر لەو ساڵەدا لەگەڵ جاک جیادەبنەوە، ئەوان بەیەکەوە کچێکیان ھەبوو بەناوی سوزان. لە نیویۆرک، چاوی کەوت بە ئەکتەر ھیوم کرۆنین، کە دواتر لە ساڵی ١٩٤٢ ھاوسەرگیری لەگەڵدا کرد، لە چەند بەرھەمێکیش بەیەکەوە نواندنیان کردووە.

لە ساڵی ١٩٨٩، لە فیلمی گەیاندنی خاتوو دەیزی ڕۆڵی گێڕا، بەھۆی ئەم فیلمەوە بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەر، ھەروەھا بوو بە بەتەمەنترین خانمەئەکتەر ئەم خەڵاتەی پێبدرێت، ھەر بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی گۆڵدن گلۆب و بافتای بەدەستھێنا.

لە ساڵی ١٩٩٠، لەلایەن گۆڤاری پیپڵ تاندی بەیەکێک لە ٥٠ جوانترین ژنانی جیھان دەستنیشانکرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کۆچەرانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٩
پۆل:مردووانی ١٩٩٤
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کۆنێتیکت
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
شارستانی نیاوەن

**شارستانی نیاوەن** یان **شارستانی نەھاوەند** (، ) یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای ھەمەدانی ئێرانە. ناوەندی ئەم شارستانە شاری نیاوەنە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارستانە لە ساڵی ٢٠١٦دا بەرامبەر لەگەڵ ١٧٨٬٧٨٧ کەس بووە، کە زۆربەیان لە نەتەوی کورد و خێڵی لوڕن و لە ئیسلامی شیعە پەیڕەوی دەکەن.

## ئەمانەش ببینە
* پارێزگای ھەمەدان
* نیاوەن

## سەرچاوەکان

* بەشداربوون لە ویکیپیدیای فارسی


پۆل:شارستانەکانی ئێران
پۆل:شارستانەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شارستانەکانی پارێزگای ھەمەدان
مێگان، دەچی سەسیکس

**مێگان، دەچی سەسیکس** (لە دایکبووی ٤ی ئابی ١٩٨١) ئەمریکییەکی ئەندامی خێزانی شاھانەی بەریتانیایە و پێشتر ئەکتەر بووە.

مێگان لەدایکبووی لۆس ئانجلەس لە کالیفۆرنیایە و ھەر لەوێ گەورە بووە. ئەو دەستی بەکاری نواندن کرد لەوکاتەی لە زانکۆ دەیخوێند. وەک ئەکتەرێک مێگان بۆ ڕۆڵبینینی وەک ڕەیچڵ زەین ناسرا لە درامایەکی ئەمریکیدا کە لە ساڵانی ٢٠١١–٢٠١٧ پەخش دەکرا. لە ساڵانی ٢٠١٤–٢٠١٧ مێگان بلۆگێکی بڵاودەکردەوە کە تێیدا تیشکی دەخستە سەر ژیانی ژنانی کاریگەر. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٥ تا ٢٠١٦ سەرنجی بۆ خۆی ڕاکێشا بە دروستکردن و بڵاوکردنەوەی دوو جۆری جلوبەرگ.

مێگان لە ساڵی ٢٠١٧دا بوو بە دەستگیرانی شازادە ھاری، دووەم کوڕی شازادە دایانا. دوای ھاوسەرگیرییان لە ساڵی ٢٠١٨ مێگان بوو بە دەچی سەسیکس. ساڵی ٢٠١٩ پێکەوە بوون بە خاوەنی کوڕێک بەناوی ئارچی. ساڵی دواتر ھاری و مێگان خێزانی شاھانەیان جێھێشت و چوون بۆ کالیفۆڕنیای باشوور لە ئەمریکا کە شوێنی لەدایکبوونی مێگانە.

## سەرچاوەکان

پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١
جۆدی فاستر

**جۆدی فاستر** (لە دایکبووی ١٩ی تشرینی دووەمی ١٩٦٢) خانمەئەکتەر، دەرھێنەر و بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکییە. ئەو چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە، لە نێویاندا دوو جار خەڵاتی ئۆسکار، دوو جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، و سێ جاریش خەڵاتی بافتا، وەک دەرھێنەریش، جارێک پاڵێوراو کراوە بۆ خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم.

فاستر لە سەرەتای تەمەنی منداڵییەوە ھاتە ناو بواری نواندنەوە، یەکەم دەرکەوتنیشی لە تەمەنی سێ ساڵیدا بوو، کاتێک لە زنجیرەی تەلەفزیۆنی ئەمریکی (*Mayberry R.F.D.)* دەرکەوت. لە کۆتایییەکانی شەستەکان و سەرەتا حەفتاکانی سەددەی بیستەم، فاستر لە چەند بەرھەمێکی دیکە لە زنجیرە تەلەفزیۆنییەکان بەشداریکرد. پاشان لە ساڵی ١٩٧٢، لە یەکەم فیلمیدا بەناوی *ناپیۆنن و سەمەنتا*، لە بەرھەمھێنانی دیزنی دەرکەوت. دوای ساڵێک، واتە لە ساڵی ١٩٧٣، لە فیلمی میوزیکاڵی *تۆم سوێر* دەرکەوت. پاشان لە ساڵی ١٩٧٤، لە فیلمێکی کۆمێدی-درامی دەرھێنەر ماڕتن سکۆڕسێزی بەناوی *ئالیس چیتر لێرە ناژی* بەشداریکرد. لە ساڵی ١٩٧٦، کاتێک لە فیلمی *شوفێری تاکسی* لە دەرھێنانی سکۆڕسێزی بەشداریکرد، سەرکەوتنن و ناوبانگی فاستر زیاتر بڵاوبوویەوە، لەم فیلمەدا فاستر ڕۆڵی منداڵێکی لەشفرۆشی گێڕا، کە بەم ھۆیەوە پاڵێوراو کرا بۆ وەرگرتنی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت.

جۆدی لە ساڵی ١٩٨٨، بەڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی *The Accused* دەرکەوت، بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەری ساڵ پێدرا. دوای سێ ساڵ، لە ساڵی ١٩٩١، بە دەرکەوتنی لە فیلمی بێدەنگی بەرخەکان (*The Silence of the Lambs)* بۆ دووەمینجار خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەری ساڵ پێدرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە فەڕەنسا
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:بێدینەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢
پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:ژنە ئەمریکیە دەرھێنەرەکانی فیلم
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا
پۆل:باشترین خانمەکتەر لە بردنەوەی خەڵاتی گۆلدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
پۆل:خانمەکتەرانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییە ئێڵ جی بی تییەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە لۆس ئانجلەس
پۆل:خەڵکە ئێڵ جی بی تییەکانی کالیفۆڕنیا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵێکی پێشەنگ
پۆل:بێخوایانی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمە ئێڵ جی بی تییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
کاتی بەیتس

**کاتلین دایلی بەیتس** (لە دایکبووی ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٤٨) خانمەکتەر، شانۆکار و دەرھێنەرێکی ئەمریکییە. ئەو چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە، لە نێویاندا جارێک خەڵاتی ئۆسکار، دوو جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، ھەروەھا دوو جار خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم.

کاتی شانۆی لە زانکۆی ساوزەرن مێتۆدیست خوێندووە، بەر لەوەی ماڵی بچێتە نیویۆرک سیتی ئەوا خۆی بۆ کاری ئەکتەری یەکلایی کردبوویەوە. ئەو لە سەرەتادا لە چەند بەرھەمێکی شانۆیی بە ڕۆڵی کورت دەردەکەوت. لە ساڵی ١٩٧١، بۆ یەکەمینجار لە فیلمی *Taking Off* دەرکەوت*.* لە ساڵانی حەفتا و ھەشتاکان بەبەردەوامی لە شانۆ و شاشەکانی سینەمادا دەردەکەوت، ئەو بەھۆی ڕۆڵگێڕانی لە شانۆی night, Mother، ئەوا پاڵێوراوکرا بۆ خەڵاتی تۆنی بۆ باشترین خانمەئەکتەری شانۆ. لە ساڵی ١٩٨٨، بەھۆی دەرکەوتنی لە شانۆی *Frankie and Johnny in the Clair de Lune،* خەڵاتی ئۆبی پێدرا.

لە ساڵی ١٩٩٠، بەھۆی بەشداریکردنی لە فیلمی *Misery،* خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەر پێدرا، ھەر ئەم فیلمەش ناوبانگی زیاتری پێبەخشی. لە ساڵی ١٩٩٧، لە فیلمی تایتانیک ڕۆڵی مارگرێت براونی گێڕا، ئەم فیلمە لەوکاتەدا بووە پڕداھاتترین فیلمی مێژوو. دواتر سێ جار بووە پاڵێوراوی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت بە فیلمەکانی *Primary Colors* (١٩٩٨)، *About Schmidt* (٢٠٠٢)، ھەروەھا بۆ فیلمی and *Richard Jewell* (٢٠١٩).

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٨
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:ژنە ئەمریکیە دەرھێنەرەکانی فیلم
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەران بۆ نمایشی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵی پاڵپشتی شاشە
سوزان ساراندۆن

**سوزان ساراندۆن** (لە دایکبووی ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٦، نیویۆرک سیتی) خانمەئەکتەر، چالاکوان و بەڕێوبەری بەرھەمھێنانە. ئەو چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە، لە نێویاندا جارێک خەڵاتی ئۆسکار، یەک جار خەڵاتی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی، ھەروەھا جارێکیش خەڵاتی سکرین ئەکتەرز گیلد ئەواردز. زیاتر لەوەش، نۆ جار بووەتە پاڵێوراوی خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، ھەروەھا شەش پاڵێوراوبوونیش لە خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم.

سوزان لە ساڵی ١٩٧٠، بۆیەکەمینجار لە فیلمی *جۆو* دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٧٢، بۆیەکەمینجار لە شانۆی برۆدوەی دەرکەوت، ئەمەش کاتێک بوو کە لە *شانۆگەری ئێوارەیەک لەگەڵ ڕیچار نیکسن* بەشداریکرد*.* لە ساڵی ١٩٩٥، لە فیلمی *Dead Man Walking* بەشداریکرد، بەھۆی ئەم فیلمەوە بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەر، بەر لەو فیلمەش چوار جار پاڵێوراوبووە بۆ وەرگرتنی ئەو خەڵاتە. سوزان لە ساڵی ٢٠٠١، دەرکەوتنێکی کورتی ھەبوو لە زنجیرەی ھاوڕێکان، کە بەم ھۆیەوە پاڵێوراوکرا بۆ خەڵاتی خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم، کە جگە لەمجارە ئەوا پێنج جاری دیکە پاڵێوراوی بەدەستھێنانی خەڵاتەکە بووە.

سوزان جگە لە کارەکانی وەک ئەکتەر، ئەوا وەک چالاکوانێکی سیاسیی و کۆمەڵایەتی دەردەکەوێت و ناسراوە، ئەو لە ساڵی ١٩٩٩ بوو بە باڵیۆزی چاکەخوازی یوونیسێف. لە ساڵی ٢٠٠٦، خەڵاتکرا لەبەرامبەر چالاکیی و کارەکانی لەدژی برسیێتی. سوزان ماوەیەکیش لەدژی سزای مەرگ کەمپەینی ساز کردبوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦
پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو
پۆل:پاڵێوراوانی هۆڵی ناوبانگ لە نیوجێرزی
پۆل:ئەکتەرانی دووڕەگەزخوازی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی دووڕەگەزخواز
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
پۆل:پاڵێوراوانی ھۆڵی ناوبانگ لە نیوجێرزی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵێکی پێشەنگ
پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
شێرل ساندبێرگ

**شێرل کارا ساندبێرگ** (بە زمای ئینگلیزی: Sheryl Sandberg؛ لە دایکبووی ٢٨ی ئابی ١٩٦٩) سەرمایەداری ملیاردێر، چاکەخواز و بەڕێوبەری کاری ئەمریکییە. ساندبێرگ وەک سەرۆکی بەشی بەڕێوەبردنی فەیسبووک کاردەکات، ھەروەھا ئەو دامەزرێنەری دامەزراوەی (*Lean In*), ڕێکخراوێکە بۆ یارمەتیدان و پێشکەوتنی ژنان. ئەو پێشتر لە کۆمپانیای گووگڵ، وەک جێگری سەرۆکی بەشی فرۆشتنی سەرھێڵ کاری کردووە، ئەوکاتەی لەوێ بوو لەڕێگەی دامەزراوەی خێرخوازیی گووگڵ *(Google.org)* تێکەڵێ کاری خێرخوازیی بوو.

لە ساڵی ٢٠١٢، لەلایەن گۆڤاری تایم ناوی شێرل بە یەکێک لە ١٠٠ کاریگەرترین کەسایەتییەکانی جیھان بۆ ئەو ساڵە دیاری کرا. لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٩، بەپێی ڕاپۆرتەکان ئەوا سەرمایەی شێرل خۆی لە ١٫٨ ملیار دۆلار دەدات، کە لەڕێی پشکەکانی فەیسبووک و چەند کۆمپانیای دیکەوە بەدەستی ھێناوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:سانسۆر لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:جووە ئەمریکییەکان
پۆل:میلیاردێرە ئەمریکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩
پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم
پۆل:بەڕێوەبەرانی قازانج نەویست لە ئەمریکا
پۆل:بەڕێوەبەرانی جێبەجێکاریی تەکنەلۆژیای ئەمریکی
پۆل:پێدانی بەڵێندەر
پۆل:چالاکوانە جووەکان
پۆل:فێمینیستە جووەکان
پۆل:نووسەرانی ناخەیاڵی ئەمریکا لە سەدەی ٢١
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
سڤیاتلانە تسیخانۆسکایا

**سڤیاتلانە تسیخانۆسکایا** (بە زمانی بیلارووسی: Святлана Георгіеўна Ціханоўская؛ لە دایکبووی ١١ی ئەیلوولی ١٩٨٢) ژنە سیاسەتوانن و چالاکوانی مافەکانی مرۆڤی بیلارووسییە. ئەو وەک کەسێکی ئۆپۆزسیۆن خۆی کاندید کرد بۆ ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی بیلارووسیا بۆ ساڵی ٢٠٢٠. ئەو ھاوسەرگیری لەگەڵ چالاکوان سێرگی تیخانۆڤسکی کردووە، ناوبراو کاندید بوو بۆ ھەمان ھەڵبژاردن ئەمەش بەرلەوەی لە ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٠ دەستگیر بکرێت؛ دوابەدوای ئەم ڕووداوە، ڕاستەوخۆ سڤیاتلانە شوێنی ھاوسەرەکەی گرتەوە.

لە ئەنجامی ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی بیلارووس، بۆ جارێکی دیکە ئەلێکساندەر لوکاشینکۆ بەفەرمی کرایەوە بە سەرۆکی وڵات، ئەمەش وێڕای ئەوەی کە دەگوترێت ھەڵبژاردنەکە ساختەکاری تێدا کراوە، لە ڕاستیدا سڤیاتلانە تسیخانۆسکایا ٦٠٪ بۆ ٧٠٪ی خەڵکی بەدەستھێناوە. لە چاوی وڵاتانی ڕۆژاوا، سڤیاتلانە تسیخانۆسکایا بە براوەی ھەڵبژاردنەکە دانرا، دواتر داوای دووبارەکردنەوەی ھەڵبژاردنەکەشیان کردووە بەوەی ئەوا چیتر ئەلێکساندەر لوکاشینکۆ بە سەرۆک بیلارووس دانانێن.

## خەڵاتەکان
سڤیاتلانە تسیخانۆسکایا لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ لەلایەن تۆڕی بی بی سی ناوی خرایە لیستی ١٠٠ ژنی بی بی سی. لە ساڵی ٢٠٢١، لەلایەن سەرۆکی لیتوانیا، گیتاناس ناوسیدا لەگەڵ چەند پارلەمانتارێکی نەرویژی پاڵێوراوکراوە بۆ خەڵاتی ئاشتیی نۆبێلی ٢٠٢١.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ساخارۆڤ
پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢
پۆل:ژنان لە پاراستنی مافی مرۆڤ
لیلیان گیش

**لیلیان دایانا گیش** (؛ ١٤ی تشرینی یەکەمی ١٨٩٣ ٢٧ی شوباتی ١٩٩٣) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو. لەسەر شاشە و ستەیجدا. و کاری دەرھێنەر و نووسەری و ئەکتەری ٧٥ ساڵی تێپەڕاند، لە ساڵی ١٩١٢، بەشدار بوو لە کورتە فیلمێک بەناوی بێدەنگ، تا ساڵی ١٩٨٧ ڕۆڵی ھەبوو. گیش بە **[[خانمی یەکەم]]ی سینەمای ئەمریکا** ناودەبرێت، و بە پێشەنگی تەکنیکی نمایشی بنەڕەتی فیلم متمانەت وەرگرت.

گیش لە ساڵی ١٩١٢ و تا ساڵی ١٩٢٠ ئەستێرەیەکی دیاری فیلم بووە، بە تایبەتی ڕۆڵەکانی لە فیلمەکانی دەرھێنەر دەیڤد وارک گریفیس ھەیە ئەمەش ڕۆڵی پێشەنگی ئەو بوو. فیلمی بێدەنگی، گریفیس بە ناوی *لەدایکبوونی نەتەوەیەک* لە ١٩١٥ گێڕا. لە بەرەبەیانی سەردەمی فیلمی دەنگدا گەڕایەوە بۆ سەر شانۆ و بە دەگمەن لە فیلمدا دەرکەوت، بە ڕۆڵی ناسراوی ڕۆژئاوای مشتومڕ لەسەرە وەک فیلمی *جەنگ لەگەڵ خۆر* لە ١٩٤٦ و *شەوی ڕاوچی* ١٩٥٥.

ھەروەھا کاری تەلەڤیزیۆنی زۆری کرد. لە سەرەتای پەنجاکان تا ساڵی ١٩٨٠ کاری تەلەڤیزیۆنیی بەرچاویان کردووە، بێت دەیڤس لە ساڵی ١٩٨٧ لە فیلمی *نەھەنگەکانی ئاب* گیش بوو بە داکۆکیکارێکی تەرخانکراو بۆ پێزانین و پاراستنی فیلمی بێدەنگ سەرەڕای ئەوەی، بە کاری فیلمەکەی باشتر ناسراوە، بەڵام لەسەر شانۆش بەدەستھات؛ و لە ساڵی ١٩٧٢ دا لە ھۆڵی ناوبانگی شانۆی ئەمریکی دانرا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* Lillian Gish  at Women Film Pioneers Project
* Lillian Gish papers, 1909–1992, held by the Billy Rose Theatre Division, New York Public Library for the Performing Arts
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٣
پۆل:مردووانی ١٩٩٣
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی فیلمی بێدەنگ
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە
پۆل:وەرگری خەڵاتی ڕێزلێنانی ئەکادیمیا
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:کۆمارییەکانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
ئاسلی ئەردۆغان

**ئەسلی ئەردۆغان** (؛ لە دایکبووی ٨ی ئازاری ١٩٦٧) چالاکوان، نووسەر و ڕۆماننووسێکی تورکە. دووەم ڕۆمانی خۆی بە زمانی ئینگلیزی نووسیوە. ئەو ھەشت کتێبی نووسیوە، کە وەرگێڕانیان بۆ بیست زمان بۆ کراوە. ئەو لە ساڵی ٢٠١٦، لە ستوونێک لە ڕۆژنامەی تورکی و پاڵپشتی کورد *ئۆزگور گوندیم* (*Özgür Gündem)* دەینووسی.

ئەسلی لە ساڵی ٢٠١٦ەوە لە ئەڵمانیا وەک پەنابەر دەژی، ئەمەش دوای ئەوەی ماوەیەک لەلایەن تورکیا دەستگیرکرا لەدوای ھەوڵی کودەتاکردن لە تورکیا، ئەو دەستگیرکرا بەھۆی ئەو ڕووداوە و تۆمەتی ھەبوونی پەیوەندی لەگەڵ پەکەکە. دوای ئازادکردنی لە زیندان، ڕاستەوخۆ تورکیای بەرەو ئەڵمانیا جێھێشت.

## خوێندن
ئەسلی لە ساڵی ١٩٨٣، بەشی ئەندازیاری کۆمپیوتەری لە زانکۆی بغازیچی تەواوکرد. دواتر لە ساڵی ١٩٩٣، بڕواننامەی ماستەری لە فیزیا بەدەست ھێنا. پاشان لە شاری ڕیۆ دی ژانیۆرۆ لە بەڕازیل دەستی کرد بە توێژینەوە بۆ وەرگرتنی دکتۆرا، ھەموو ئەوانە بەر لە گەڕانەوەکەی ساڵی ١٩٩٦ی بوو بۆ تورکیا، کە ئەوکاتە بڕیاریدا ببێتە نووسەر و گشت کاتەکانی بۆ ئەو کارە بێت.

## خەڵاتەکان
ئەسلی لە ماوەی ژیانیدا چەند جارێک خەڵات کراوە بەھۆی کارە ئەدەبییەکانی ھەروەھا کارەکانی وەک چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ. لە ساڵی ٢٠١٨، خەڵاتی سیمۆن دێ بۆڤوار پێدرا. لە ساڵی ٢٠١٦، خەڵاتی توخۆلسکی لە بواری وێژە پێدرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:ژنانی تورک
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
پۆل:نووسەرانی ژنی تورک
ئایشە دەنیز کاراجاگل

وێنۆک|300x300px|بەڕێوەچوونی مەراسیمی ناشتنی ئایشە لە گۆڕستانی کۆبانی لە ساڵی ٢٠١٧
**ئایشە دەنیز کاراجاگل** یان **دێستان تەممووز** (١٩٩٣–٢٩ی ئایاری ٢٠١٧) چالاکوانێکی چەپی تورک بوو کە پەیوەندی بە شۆڕشی ڕۆژاڤای کوردستانەوە کرد لە لە ساڵی ٢٠١٧دا. ئایشە پێشتر و ساڵی ٢٠١٤ پەیوەندی بە پارتی کرێکارانی کوردستانەوە کرد. ئایشە ناوبانگی لە میدیادا بەدەستخست لە دوای بەژداری کردنی لە ناڕەزایییەکانی پارکی گەزی لەگۆڕەپانی تەقسیم. دواتر دەستگیرکرا و بڕیاری ١٠٣ ساڵ زیندانی بۆ دەرکرا. دوای ئازادکردنی بوو بە گەریلای پارتی کرێکارانی کوردستان لە ٢٠١٤دا دواتر لە ساڵی ٢٠١٧دا بەژداری ھەڵمەتی ئازادکردنی شاری ڕەققەی کرد. لە ڕۆژی ٢٩ی ئایاری ٢٠١٧دا کە ساڵیادی خۆپیشاندانەکانی پارکی گەزی بوو ئایشە لەلایەن چەکدارانی داعشەوە کوژرا و دواتر لە مەراسیمێکدا لە گۆڕستانی کۆبانی نێژرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣
پۆل:مردووانی ٢٠١٧
گێڕەرەوە (یانەی شەڕ)

**گێڕەرەوە** کەسایەتییەکی خەیاڵییە کە وەک کەسایەتی سەرەکی ناو ڕۆمانی *یانەی شەڕ*ی ١٩٩٦ی چەک پالاھنیک، دروستکراوەی فیلمی ١٩٩٩ بەھەمان ناوەوە، و کتێبە کۆمیکییەکانی *یانەی شەڕ ٢* و *یانەی شەڕ ٣* دەردەکەوێت. کەسایەتییەکە بێخەوی و کەسایەتییەکی لەتبووی ھەیە، و وەک ناو نەنراوێکی ھەموو کەس (بە «گێڕەرەوە» ئاماژەی پێکراوە لە فیلمەکەدا) باسکراوە لە ڕۆژدا، کە دەبێتە **تایلەر دێردن**ی پڕشنگدار و شێواو لە شەودا لەکاتەکانی بێخەویدا.

لە ٢٠٠٨دا، تایلەر لەلایەن گۆڤاری *ئیمپایەر*ەوە ھەڵبژێردرا وەک باشترین کەسایەتی ناو فیلم، کەمێک دوای ئەوە، *یانەی شەڕ* دەنگی پێدرا وەک دەیەم باشترین فیلم لەلایەن خوێنەرانی *ئیمپایەر*ەوە.

## دەرکەوتنەکان
### فیلم
[ڕاست|thumb|230px|[ئێدوارد نۆرتن لەڕۆڵی گێڕەرەوە (چەپ) و بڕاد پیت لەڕۆڵی تایلەر دێردن (ڕاست).]]
لە فیلمی ١٩٩٩ی *[[یانەی شەڕ]]*، کە لە ڕۆمانەکەی پالاھنیکەوە وەگیراوە و لەلایەن دەیڤد فینچەرەوە دەرھێندراوە، گێڕەرەوە لەلایەن ئێدوارد نۆرتنەوە بەرجەستەکراوە کاتێک تایلەر لەلایەن بڕاد پیتەوە ڕۆڵی گێڕدراوە. ئەکتەرەکان دەستیان بە خۆ ئامادەکردن کرد بۆ ڕۆڵەکە بە بەژداریکردن لە وانەی مستانی، گرتن، تایکواندۆ، و دروستکردنی سابوون. پیت بڕیاریدا کە سەردانی پزیشکی ددان بکات بۆئەوەی پارچەی ددانی پێشەوەی لێبکرێنەوە بۆئەوەی کەسایەتی تایلەر ددانی ناڕێکی ھەبێت. پارچەکان گەڕێنراوەنەوە جێی خۆیان دوای تەواوبوونی بەرھەمھێنانی فیلمەکە.

بەرجەستەکردنی فیلمەکە بۆ گێڕەرەوە و تایلەر نزیکە لەوەی ڕۆمانەکەوە. لەگەڵ چەند جیاوازییەک. بەپێچەوانەوەی ڕۆمانەکەوە، دووانەکە لە گەشتێکی فڕۆکەوانیدا یەکدی دەبینن نەک لە کەنار دەریایەکی ڕووت، و بەرجەستەبوونی سینەمایی تایلەر کەس ناکوژێت، بەپێچەوانەوەی جۆرە ئەدەبییەکەوە. سەرەڕای ئەوەش، کاتێک لە ڕۆمانەکەدا گێڕەرەوە لە نەخۆشخانەیەکی دەروونی کۆتایی پێدێت، فیلمەکە بە گێڕەرەوە و مارلا کۆتایی دێت لە باڵەخانەیەک، کە دەڕواننە باڵەخانەکانی دیکە کە ئەتەقنەوە بەھۆی تەقینەوەکانی پڕۆژەی مەیھێم.

وەک ڕۆمانەکە، گێڕەرەوە ناوێکی نییە، ھەرچۆنێک بێت دەقەکە بە «جاک» ئاماژەی پێدەدات. کاتێک لە ڕۆمانەکەدا گێڕەرەوە بە «جۆو» بانگی خۆی دەکات لە پەڕەکانی *ڕیدەرس دایجێست*ەوە، دروستکراوە فیلمییەکە جێی «جۆو» بە «جاک» دەگرێتەوە.

### کایە ڤیدیۆیییەکان
لە کایەی ڤیدیۆیی ٢٠٠٤ی *یانەی شەڕ*دا، دروستکراو لەلایەن گێنیون گەیمس و بڵاوکراوە لەلایەن ڤیڤێندی، گێڕەرەوە لەلایەن دەیڤ ویتنبێرگەوە دەنگی کراوە کاتێک تایلەر لەلایەن جۆشوا لیۆناردەوە دەنگی کراوە.

## ئەمانەش ببینە
* *[[دۆسییە سەیرەکەی دکتۆر جێکڵ و بەڕێز ھاید]]*

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* گێڕەرەوە لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان

پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم
پۆل:نیهیلیستە خەیاڵیەکان
پۆل:بەکرێگیراوە خەیاڵییەکان
پۆل:نیھیلیستە خەیاڵیەکان
ھالی بێری

**ماریا ھالی بێری** (لەدایکبووی ١٤ی ئابی ١٩٦٦) خانمەئەکتەری ئەمریکییە، کە سەرەتا وەک نمایشکاری جلووبەرگ دەستی بە کارکردن کرد. ئەو لە چەند پێشبڕکێیەکی شاجوانیی بەشداریکردووە، کە تێیدا پلەی دووەمی لە شاجوانی ئەمریکا، ھەروەھا شەشەم لە شاجوانی جیھانیی ١٩٨٦ بەدەستھێناوە.

لە ساڵی ١٩٩١، بۆیەکەمینجار لە فیلمی *Jungle Fever* دەرکەوت*.* لە ساڵی ١٩٩٢، یەکەم سەرکەوتنی لە فیلمی کۆمێدی-ڕۆمانسی *بوومەرەنگ* (*Boomerang)* بەدەست خست. لە ساڵی ١٩٩٩، لە فیلمی تەلەفزیۆنیی (*Introducing Dorothy Dandridge)* بەڕۆڵی سەرەکی دەرکەوت، بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتەکانی گۆڵدن گلۆب و خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم بردەوە.

بێری لە ساڵی ٢٠١١، خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەر بەدەستھێنا، ئەمەش لەپاش ڕۆڵگێڕانی سەرەکی بوو لە فیلمی *Monster's Ball.* دوابەدوای ئەوە کە ناوبانگی زیاتر پەیدا کرد، ئەوا بێری لە چەند زنجیرە فیلمێکی ئێکس مێن ڕۆڵی گێڕا. لە سەرەتاکانی ٢٠٠٠، بێری بووە گرانترین خانمەئەکتەری بۆلیوود، ھەروەھا خۆشی وەک بەرھەمھێنەرێکی ھاوبەش بەشداربوو لەو فیلمانەی کە خۆی ڕۆڵی تێدا دەگێڕان. لە ساڵی ٢٠١٩، ھالی لە پاڵ کیانو ڕیڤز بەشداریکرد لە بەشی سێیەمی فیلمی جۆن ویک.

ھالی زۆرجار لەلایەن دەزگا میدیایییەکانەوە وەک یەکێک لە جوانترین یان ورووژێنەرترین خانمی جیھان ھەڵبژێردراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
پۆل:باشترین خانمەکتەران لە وەرگری خەڵاتی ورچی زیو
پۆل:ژنە مۆدێلە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵێکی پێشەنگ
ژاڵە ڕەسووڵ

**ژاڵە ڕەسوول** (لەدایکبووی ٢٤ی ئازاری ١٩٩٤) خانمەپێشکەشکارێکی تەلەڤیزیۆنی و نواندنکارێکی کوردە. ئەو لە کەناڵی ئێن ئاڕ تی ٢ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکانی پێشکەش دەکات. ژاڵە بە ڕۆڵی سەرەکی لە زنجیرەدرامای *دواشەو* (٢٠٢٠) دەرکەوت، زنجیرەکە لە دەرھێنانی کارۆخ ئیبراھیم بوو، لە مانگی ڕەمەزان لە کەناڵی کوردماکس پەخشکرا. لە ساڵی ٢٠٢١، لە فیلمی *[[٠٩ (فیلم)|٠٩]]* لە پاڵ ھەریەکە لە شوان عەتووف و ماھیر حەسەن بە ڕۆڵی سەرەکی دەرکەوت.

## ژیانی کەسی
ژاڵە ڕەسووڵ لەگەڵ دیار مەھدی، ڕاگەیەندنکار لە کەناڵی ئێن ئاڕ تی ٢ ھاوسەرگیری کردووە.

## کارەکان
### وەک پێشکەشکار

### وەک نواندنکار

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:ژنانی کورد
پۆل:خانمەکتەرە کوردەکان
پۆل:پێشکەشکارە کوردەکان
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی کوردستانی
ھێلین میرین

**ھێلین میرین** (لەدایکبووی ٢٦ی تەممووزی ١٩٤٥) خانمەکتەر و شانۆکاری ئینگلیزە. ئەو چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە و یەکێکە لەو خانمە ئەکتەرانەی کە سێ تاجی نواندنی وەرگرتووە، بەوەی جارێک بووەتە براوەی خەڵاتی ئۆسکار، جارێکیش خەڵاتی تۆنی باشترین خانمەئەکتەر لە شانۆ، ھەروەھا چوار جاریش بووە براوەی خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم.

ھێلین لە ساڵی ١٩٦٧، بە فیلمی *Herostratus* دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٨٠، لە یەکەم فیلمی گەورەیدا ڕۆڵی گێڕا، ئەمەش لە فیلمی *ھەینییەکی درێژ* بوو. لە ساڵی ١٩٨٤ بەھۆی ڕۆڵگێڕانی سەرەکی لە فیلمی *Cal،* خەڵاتی باشترین خانمەکتەری پێدرا لە فیستیڤاڵی فیلمی کان. لە ساڵی ٢٠٠٦، بەھۆی ڕۆڵگێڕانی کەسایەتی شاژنە ئێلیزابێتی دووەم، لە فیلمی *شاژنەکە* (*The Queen*)، خەڵاتی ئۆسکاری پێدرا بۆ باشترین خانمەئەکتەر. ھەروەھا پاڵێوراوبووە بۆ ھەمان خەڵات لەڕێی فیلمەکانی *شێتییەتی کینگ جۆرج* (١٩٩٤)، *پارکی گۆسفۆرد* (٢٠٠١)، ھەروەھا فیلمی *دوایین وێستگەکە* (٢٠٠٩).

## ژیانی تاکەکەسی
ھێلین لە ھەشتایەکان لەگەڵ ئەکتەر لیام نیسن لە پەیوەندیدا بووە و دەژیان، ئەمەش لەدوای بەیەکەوە کارکردنیان ھات لە فیلمی *Excalibur* لە ساڵی ١٩٨١. دواتر لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٧، ھێلین ھاوسەرگیری لەگەڵ دەرھێنەری ئەمریکی تایلۆر ھاکفۆرد کرد، ئەوان لەوەتەی ساڵی ١٩٨٦ لە پەیوەندیدا بوون.

ھێلین لە ساڵی ٢٠١٧، ڕەگەزنامەی ئەمریکی وەرگرت، ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٢٠ لە ھەڵبژاردنەکانی ئەمریکا دەنگیدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانەی کە خەڵاتی دەیمھودی بەریتانیان بردۆتەوە.
پۆل:باشترین خانمەکتەران لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمیای بەریتانی بافتا (تەلەڤیزیۆن)
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر
پۆل:دەیمەکانی فەرماندەی نیشانەی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی
پۆل:خانمەکتەرانی ئینگلیزی شکسپیر
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
پۆل:ئەندامەکانی کۆمپانیای ڕۆیال شکسپیر
پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران
پۆل:بێدینەکان
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:مولحیدانی ئەمریکا
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵێکی پێشەنگ
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەران بۆ نمایشی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵی پاڵپشتی شاشە
پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن
پۆل:خەڵاتی دەستکەوتی ژیانی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە
ئریکا ئایفان

**ئریکا لۆرینا ئایفان** (Erika Lorena Aifán؛ لە دایکبووی ١٩٧٥) ژنە دادوەری گواتیمالایییە. لە ئازاری ٢٠٢١، لەلایەن وەزارەتی دەرەوەی حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی ئازای لەپای کارەکانی پێدرا.

ئریکا ئایفان لەکاتی بوونە دادوەری، لە ساڵی ٢٠١٦ەدا ڕوبەڕووی ٧٥ سکاڵا بوویەوە کە تێیدا نۆ سەرمایەدار تێوەگلابوون بە پێدانی بەرتیل بە وەزیری لەکارلادراو ئەلێکساندەر سینبالدی. لە کۆتاییدا ئەو حوکمی بە پێدانی باج و داوای لێبووردن کردن لەبەردەم ڕای گشتی.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥
پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
ھیلاری سوانک

**ھیلاری ئان سوانک** (لە دایکبووی ٣٠ی تەممووزی ١٩٧٤) خانمەئەکتەر و بەرھەمھێنەری ئەمریکییە، یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار.

سەرەتای دەرکردنی ناوبانگ دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٩٢، بەھۆی بەشداریکردنی بوو لە بەرنامەی تەلەفزیۆنی *Camp Wilder.* ھەر لە ساڵی ١٩٩٢، بۆیەکەمینجار لە فیلمی *Buffy the Vampire Slayer*، بەڕۆڵێکی کورت دەرکەوت. دواتر لە ساڵی ١٩٩٤، یەکەم گەورە گەورە سەرکەوتنی لە فیلمی *The Next Karate Kid* بووە. لە ماوەی ژیانیدا، ھیلاری بووەتە براوەی چەندین خەڵاتی وەک دوو جار براوەی خەڵاتی ئۆسکار، دوو جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، دوو جاری خەڵاتی ھەڵبژاردەی ڕەخنەگران، و جارێکیش خەڵاتی سکرین ئەکتەرز گیلد. لە ساڵی ٢٠٠٥، ھیلاری لەلایەن گۆڤاری تایم وەک یەکێک لە ١٠٠ کەسایەتی جیھان ناوی ھێنرا.

لە ساڵی ١٩٩٩، دوای بەشداربوونی لە فیلمی *کوڕان ناگرین* (*Boys Don't Cry*)، خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەر وەرگرت. لە ساڵی ٢٠٠٤، ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە فیلمی منداڵی ملیۆن دۆلاری (*Million Dollar Baby*)، بەھۆی ئەم فیلمەوە جارێکی دیکە خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەر پێدرا.

## ژیانی تاکەکەسی
لە کاتی وێنەگرتنی فیلمی Quiet Days in Hollywood، سوانک چاوی دەکەوت بە ئەکتەر چاد لۆوی، دواتر لە ٢٨ی ئەیلوولی ١٩٩٧ ھاوسەرگیرییان کرد. لە ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٦، نیازی جیابوونەوەیان لەیەکتری ڕاگەیاند. دواتر لە ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ بەفەرمی جیابوونەوە. لە ساڵی ٢٠٠٧، سوانک پەیوەندی بەست لەگەڵ بریکارەکەی جۆن کامپیسی، دواتر لە ئایاری ٢٠١٢ جیابوونەوە.

لە ٢٢ی ئازاری ٢٠١٦، لەگەڵ ڕۆبن تۆرێس مارەبڕ کران، ئەو ڕاوێژکاری دارایی و یاریزانی تێنسە، دواتر لە حوزەیرانی ٢٠١٦ کۆتاییان بەپەیوەندیی و مارەبڕییەکەیان ھێنا. دوای دوو ساڵ لە پەیوەندی دڵداری، لە ١٨ی ئابی ٢٠١٨، ھاوسەرگیری لەگەڵ فیلیپ شنایدەر ئەنجامدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ڕێبازەکانی ئەکتەران
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵێکی پێشەنگ
پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکان بە ڕەچەڵەک مەکسیکی
مارگرێت فولر

**سارە مارگرێت فولەر** (؛ ٢٣ی ئایاری ١٨١٠–١٩ی تەممووزی ١٨٥٠) کەسایەتی ژنە ڕۆژنامەننووس، سەرنووسەر، ڕەخنەگر، وەرگێڕ و چالاکوانی مافەکانی ژنانی ئەمریکی بوو. ئەو یەکەم ژنە پەیامنێر و ڕۆژنامەنووسی ژنی ئەمریکییە. کتێبی *ژنان لە سەدەی نۆزدەم* (*Woman in the Nineteenth Century*)، کە لە ساڵی ١٨٤٥ بڵاوکرایەوە ئەوا بە یەکەم بەرھەمی گەورە و سەرەکی لەبارەی فێمێنیزم دادەنرێت لە ئەمریکا.

سارە فولەر پارێزەری مافەکانی ژنان بوو، بەدیاریکراوی کاری لەسەر مافی خوێندنی ژنان. فولەر بووەتە سەرچاوەی ئیلھام بۆ کەسانی دیکەش بۆ ئەوەی لە بواری مافەکانی ژنان چالاک بن، لە نێویاندا سوزان بی ئەنتۆنی ئاماژەی بەوە کردووە کە سرووشی کارەکانی لە فولەرەوە سەرچاوەی گرتووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ١٨٥٠
پۆل:لەدایکبووانی ١٨١٠
جولیا ڕۆبێرتس

**جولیا ڕۆبێرتس** (لە دایکبووی ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٧) خانمەئەکتەر و بەرھەمھێنەری ئەمریکییە. ئەو چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە، لە نێویاندا جارێک خەڵاتی ئۆسکار لە کۆی چوارجار پاڵێوراوبوون، ھەروەھا لە کۆی ھەشت جار پاڵێوراوبوون توانویەتی سێ جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب بەدەستبھێنێت.

جولیا لە ساڵی ١٩٨٨، بۆیەکەمینجار لە فیلمی سینەمایی *ڕازیبوون* (*Satisfaction)* دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٩٠، لە *خانمی جوان* (*Pretty Woman*)، بۆیەکەمینجار وەک ئەکتەری سەرەکی بەشداریکرد، کە لەئاستی بۆکس ئۆفیسی جیھان سەرکەوتنێکی باشی دەستەمۆ کرد بەوەی توانی ٤٦٤ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی کۆبکاتەوە. فیلمەکانی زیاتر زە ٢٫٨ ملیار دۆلاریان کۆکردووەتەوە، ئەمەش وایکردووە جولیا وەک یەکێک لە خانمەئەکتەرە سەرکەوتووەکاننی بۆکس ئۆفیس ھەژمار بکرێت. ئەو لە زۆربەی ساڵانی دەیەی نەوەدەکانی سەددەی بیستەم، وەک گرانترین یان پارەپێدراوترین خانمەئەکتەری ساڵ دیاریکراوە. بۆ بەشداریکرد لە فیلمی *خانمی جوان* بڕی ٣٣٠ ھەزار دۆلاری وەرگرت. لە ساڵی ٢٠٠٣، بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی زەردەخەنەی مۆنا لیزا (*Mona Lisa Smile)،* بڕی ٢٥ ملیۆن دۆلاری پێدرا. پێنج ساڵان، لەلایەن گۆڤاری پیپڵ بە جوانترین خانمی ساڵ دەستنیشان کراوە.

لە ساڵی ٢٠٠٠، بەھۆی بەشداریکردنی لە فیلمی ئیرن برۆنکۆڤیچ (*Erin Brockovich)،* خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەر بەدەستھێنا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دەرچووانی ئەکتەرز ستۆدیۆ
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:باشترین خانمەکتەر لە بردنەوەی خەڵاتی گۆلدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:ژنە مۆدێلە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵێکی پێشەنگ
ماریۆن کۆتیار

**ماریۆن کۆتیار** (لە دایکبووی ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٧٥) خانمەکتەر، ھۆنراوەنووسی گۆرانی و ژینگەدۆستی فەڕەنسییە. ئەو چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە، لە نێویاندا جارێک خەڵاتی ئۆسکار، یەک جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، یەک جار خەڵاتی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی، خەڵاتێکی فیلمی ئەورووپی ھەروەھا دوو جاریش خەڵاتی سیزار. لە ساڵی ٢٠١٠، مێدالیای ڕێزلێنانی ھونەریی لەلایەن حکوومەتی فەڕەنسا پێدراوە.

ماریۆن لە ساڵی ١٩٩٣، بۆیەکەمینجار لە زنجیرەیەکی ئینگلیزی بەناوی *Highlander* دەرکەوت*.* دواتر لە ساڵی ١٩٩٤، لە یەکەم فیلمیدا بەناوی ئەو کوڕەی دەیەوێت ماچ بکرێت *(The Story of a Boy Who Wanted to Be Kissed)* دەرکەوت*.* لە ساڵی ١٩٩٨، لە فیلمێکی فەڕەنسی بەناوی تاکسی بەشداربوو، ئەم فیلمە وایکرد کە ماریۆن بەناوبانگبێت، کە بەھۆیەوە پاڵێوراوکرا بۆ بردنەوەی خەڵاتی سیزار. لە ساڵی ٢٠٠٤، بەشداریکرد لە فیلمی *A Very Long Engagement،* بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی سیزاری پێدرا.

لە ساڵی ٢٠٠٧، بۆ ئەو ڕۆڵگێڕانە سەرەکییەی لە فیلمی La Vie en rose پێشکەشیکرد، ئەوا خەڵاتەکانی سیزار، بافتا و گۆڵدن گلۆب پێدرا، ھەربەھۆی ھەمان فیلمەوە خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەر پێدرا. تاکوو ئێستا یەکەم خانمە ئەکتەرە کە بەھۆی فیلمێک، بە زمانی فەڕەنسی ئەو خەڵاتەی پێبدرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانینووسانی فەڕەنسی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥
پۆل:گۆرانیبێژە فەرەنسییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە گۆرانیبێژە فەڕەنسییەکان لە سەدەی ٢١م
پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ھونەر و وێژە بە پلەی ئەفسەر (فەڕەنسا)
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمە فەڕەنسییەکان
ئۆزلەم تورەجی

**ئۆزلەم تورەجی** (؛ لە دایکبووی ١٩٦٧) ژنە پزیشک، زانا و خۆژیێنەرێکی ئەڵمانییە. لە ساڵی ٢٠٠٨ بەھاوبەشی کۆمپانیایەکی بیۆتەکنۆلۆژیای ئەڵمانی بەناوی بایۆنتێکی دامەزراند. لە ساڵی ٢٠٢٠، کۆمپانیاکەیان توانی یەکەمین پێکووتەی ڤایرۆسی کۆرۆنا بدۆزێتەوە. ئۆزلەم لە وەتەی ساڵی ٢٠١٨، بووەتە سەرۆکی پزیشکیی کۆمپانیاکە. ئوگور شاھین ھاوسەری ئۆزلەمە، ئەویش بەھەمان شێوە دامەزرێنەری کۆمپانیاکەیە. لە ساڵی ٢٠٢٠، بۆیەکەمینجار کەسێکی ئەڵمانی-تورکیایی گەیشتە ڕیزبەندی ١٠٠ دەوڵەمەندترین کەس لە ئەڵمانیا، ئەوەش ئۆزلەم و شاھین بوون بەیەکەوە.

ئۆزلەم لە دایکبووی لاشترووپ، ساکسۆنیای خواروو لە ئەڵمانیایە. ئەو لەبەشی پزیشکی مرۆڤینی لە زانکۆی ھامبورگ خوێندوویەتی، دواتر لە ساڵی ١٩٩٢ بڕواننامەی دکتۆرای لە پزیشکی بەدەستھێناوە لە زانکۆی سارلاند. ھەر لەکاتی خوێندنی دکتۆراکەی ئاشنایەتی لەگەڵ شاھین پەیدا کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
پۆل:زانایانی بواری سیستمی بەرگری لە ئەڵمانیا
پۆل:نیشانی فەرماندە سوارچاکە ناوازەکانی کۆماری فیدڕالی ئەڵمانیا
پۆل:پزیشکە ژنە چینییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:لێکۆڵەرانی کۆڤید-١٩