open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ئەلگۆریتمی ئیقلیدس

وێنۆک|چەپ
**ئەلگۆریتمی ئیقلیدس** ()، ڕێگایەکی جیاوازە بۆ دیاریکردنی گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش کە پشت بە دابەشبوون دەبەستێت.

## نموونە

(846 , 204) = 6

بۆ ھەژمارکردنی (846 , 204) ژمارە گەورەکە واتە 846  بەسەر 204 دابەش دەکرێت ئینجا 204 بەسەر ماوەی دابەشکردنەکەی پێشوو دابەش دەکرێت، درێژە بەم کارە دەدرێت ھەتا ماوەکە دەبێت بە سیفر، دواھەمین ماوەی ناسیفر لە کۆتایی دابەشکردنی پرسیارەکە دەبێتە، گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش.

## سەلماندن
بۆ سەلماندنی ئەلگۆریتمی ئیقلیدس و دۆزینەوەی وڵامی ئەم پرسیارە کە بۆچی بە بەکارھێنانی ئەلگوریتمی ئیقلیدس گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش بەدەست دێت، سەرنجی ئەم لێمە بدە،

**لێم:** ئەگەرa = bq + r ئەوا (a , b) = (b , r)

**سەلماندن:**  وا دابنێ (a,b) = d و (b,r) = d'. کەوایە
600px|

## سەرچاوەکان
*

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئیقلیدس
بچووکترین چەندجارەی ھاوبەش

[thumb|250px| دیاریکردنی بچووکترین چەندجارەی ھاوبەشی ٢، ٣، ٤، ٥ و ٧ بە بەکارھێنانی [دیاگرامی ڤەن.]]

لە بیرکاریدا **بچووکترین چەندجارەی ھاوبەش** ()، بچووکترین ژمارەیە، دەبێتە چەندجارەی ھاوبەش بۆ دوو ژمارە یان زۆرتر لە دوو ژمارە، بە دەستەواژەیەکی تر بە بچووکترین ژمارە لە نێوان کۆمەڵەی چەندجارە ھاوبەشەکان دەوترێت.

**پێناسە:** وا دابنێین a_1,a_2,... ,a_n ژمارەی تەواوی ناسیفرن. لە نێوان چەندجارە ھاوبەشە ئەرێنییەکانی a_1,a_2,... ,a_n بە بچووکترین ژمارە دەوترێ بچووکترین چەندجارەی ھاوبەشی a_1,a_2,... ,a_n و بە شێوەی [a_1,a_2,... ,a_n] ھێما دەکرێت.
## ھێما
بچووکترین چەندجارەی ھاوبەشی a و b ھێما دەکرێت بە \operatorname{lcm}(a, b). لە ھەندێک لە کتێبە کۆنەکاندا بەم شێوەیەش [a,b] دەریدەبڕن.
## نموونە
بچووکترین چەندجارەی ھاوبەشی ٤ و ٦، بە زمانی ماتماتیک، بە شێوەیە دەردەبڕن: \operatorname{lcm}(4, 6)

چەندجارەکانی ٤ بریتین لە:

: 4, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32, 36, 40, 44, 48, 52, 56, 60, 64, 68, 72, 76, ...

چەندجارەکانی ٦ بریتین لە

: 6, 12, 18, 24, 30, 36, 42, 48, 54, 60, 66, 72, ...

چەندجارە ھاوبەشەکانی ٤ و ٦ بریتین لە: 

: 12, 24, 36, 48, 60, 72, ...

لەم پێرستەی سەرەوەدا، بچووکترین ژمارە بریتییە لە ١٢، لەمەوە دەردەچێت، بچووکترین چەندجارەی ھاوبەشی ٤ و ٦ بریتییە لە ١٢.

ڕێگەیەکی تری بەدەستھێنانی بچووکترن چەندجارەی ھاوبەش:
dereita|200x200px

: 
   \operatorname{lcm} (72, 50) =
   2^3 \cdot 3^2 \cdot 5^2 =
   1800


## ئەمانەش ببینە
* گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ژمێرە
پۆل:چوار کردەی سەرەکی
پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی
پۆل:تیۆریی ژمارەکان
بیژەن زولفەقارنەسەب

**بیژەن زولفەقارنەسەب** (لەدایکبووی ٧ی حۆزەیرانی ١٩٤٩، سنە) یاریزانی پێشووی و ڕاھێنەری تۆپی پێیە لە ئێران کە ئەزموونی بەشداری لە ھەڵبژاردەی تۆپی پێ ئێرانی لە یارییەکانی ئۆلەمپیکی ١٩٧٦ و جامی نەتەوەکانی کیشوەری ئاسیا ١٩٧٦دا ھەیە.

## کورتەیەک لەسەر ژیان
دکتۆر **بیژەنی زولفەقارنەسەب** لە دایک بووی ٧ ی حوزەیرانی ١٩٤٩ لە شاری سنەی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە و خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە بواری ڕاھێنان و وەرزشی لە زانکۆی بڕۆکسێل

## یاریزانی
**زولفەقارنەسەب** لە ساڵی ١٩٧٠ لە یانەی *ئەفسەر* دەستی بە یاری پڕۆفێشناڵ کردو پاشان پەیوەست بوو بە یانەی *پاس تاران* و ئەمە بوو بەھۆی بەرەوپێشچوونی وەرزشەکەی..
**بیژەن** لە ساڵی ١٩٧٥ پەیوەندیکرد بوو بە یانەی *[[یانەی تۆپی پێی پێرسپۆلیس|پێرسپۆلیسی تاران]]*.
لە ساڵی ١٩٧٦ بانگھێشت کرا بۆ یاری کردن لە ھەڵبژاردەی نەتەوەیی ئیران، **زولفەقارنەسەب** لە ١٠ تەممووزی ١٩٧٩ بەفەرمی لە وازی لە یاریکردن ھێنا.

## ڕاھێنەری
**زولفەقارنەسەب** لە یارییەکانی پێش ڕکابەری مۆندیالی ١٩٩٨ فەرانسا لە تیمی ڕاھێنانی ھەڵبژاردەی ئیران بەشدار بوو، پاشان لە یانەکانی ئیستقلالی تاران، سایپا، پاسی تاران، مێسی کرمان، پەیکان، بەرقی شیراز، زۆباھەنی ئەسفەھان، داماشی گیلان و نەفتی ئابادان وەکوو ڕاھێنەری سەرەکی کاری کردووە، کە لەم ناوەدا دوو جار لەگەڵ یانەی *سایپا* بووە بە پاڵەوانی خولی تۆپی پێ پلە نایابەکانی ئێران.

## سەرچاوەکان

ماڵپەڕی کاردۆ ئارت

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩
پۆل:خەڵکی سنە
پۆل:زیندووان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئێرانی
پۆل:وەرزشکارانی کورد
پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی ئێرانی
پۆل:بەرگریکارانی تۆپی پێ
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی کورد
تۆمی لی جۆنێس

**تۆمی لی جۆنێس** () لەدایکبووی (١٥ی ئەیلوولی ١٩٤٦) ویلایەتی تەکساسە لە ئەمریکا.
*جۆنێس* وەک ئەکتەر، دەرھێنەر، نووسەر بەشداری لە ژمارەیەک فیلمدا کردووە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەری یارمەتیدەر
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە وێستێرنەکان
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی گۆڵدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی کان بۆ باشترین ئەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری سەرەکی لە کورتەزنجیرەیەک یان فیلمێک
تۆمارکەری فڕین

250px|وێنۆک|وێنەی نموونەیەکی بۆکسی تۆمارکەری فڕین (بۆکسی ڕەش).

**تۆمارکەری فڕین**  کە ھاوکات بە **بۆکسی ڕەش - black box** دەناسرێت.
بۆکسێکی ڕەنگ *پرتەقاڵ*یە (تاوەکوو لەشوێنە سەختەکان زووتر بدۆزرێتەوە)، کە تایبەتە بە تۆمارکردنی زانیاریایەکانی فڕینی فڕۆکەکان.
بۆکسەکە خاوەن تایبەتمەندی بەرزە بەتایبەت لە باری پارێزگاریکردنی پێکھاتە و زانیاریەکانی بەشێوەیەک لە ژێر پاڵەپەستۆی بەرز و پلەی گەرمی زۆۆر بەرز بەرگە دەگرێت، ئەویش بەھۆی گرنگی بۆکسەکە *سندوقەکە* چونکە لەکاتی ھەر ڕووداوێکی نەخوازراوی فڕۆکەکان، بۆکسەکە دەبێتە بەڵگەی یەکەم و سەرەکی بۆ ھۆی دۆزینەوەی ڕووداوەکە.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی.

## پەراوێزەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:داھێنانە ئۆسترالییەکان
پۆل:ئەڤیۆنیک
دوایین کۆکراوە (بەرھەمی ئێڤەنێسنس)

چەپ|150px
**دوایین کۆکراوە** (ئینگلیزی: *The Ultimate Collection*) بەرھەمێکی گرووپی ڕۆکی ئەمریکی ئێڤەنێسنسە کە لە مانگی کانوونی یەکەمی ساڵی ٢٠١٦ دەخرێتە بازاڕەکانەوە و نوێترین کاری گرووپەکەیە، ئەم بەرھەمە پێکھاتووە لە سندوقێکی ڤاینڵ کە ھەر چوار ئەلبومی فەرمی ستودیۆ ئۆریجن، فۆڵێن، دەرگا کراوەکە و ئێڤەنێسنس لەگەڵ دێمۆی بڵاونەکراوە *چرپە ونبووەکان* لەخۆ دەگرێت. بەرھەمەکان ھەمووی لە سندوقێکدان کە پیتی یەکەمی گرووپەکە و لۆگۆکەیان (e) لەسەر ھەڵکەندراوە و لەتاریکیدا دەدرەوشێتەوە. وەک زیادە، بەرھەمەکە وێنە و نووسراوە دەستییەکانی گرووپەکە و چەند شتێکی نەبینراویتر لەخۆ دەگرێت، وە ھەروەھا گۆرانی *ھەتا لە مردنیشدا* کە بۆ یەکەمجار لە ئۆریجن بینراوە سەرلەنوێ تۆمارکراوەتە بەتایبەتی بۆ بەرھەمەکە.

## پەراوێزەکان

پۆل:ئێڤەنێسنس
گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش

**گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش** ()، بریتییە لە گەورەترین ژمارە لە نێوان بەشدراوە ھاوبەشەکانی دوو ژمارە، گەورەترین بەشدراوی ھاوبەشی دوو ژمارەی a و  b ھێما دەکرێ بە (a , b).
## ڕێگاکانی ھەژمارکردنی گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش
### بە بەکارھێنانی کۆمەڵە بەشدراوەکان
لەم ڕێگەیەدا کۆمەڵەی بەشدراوەکانی ھەر دوو ژمارەکە دەنووسرێت، و پاشان بە بەراوردکردنی کۆمەڵەکان و بەشدراوە ھاوبەشەکان گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش دەدۆزرێتەوە. 

### شیتەڵکردن
سەرەتا دوو ژمارەکە شیتەڵ دەکرێت بە کۆلکە سەرەتایییەکان، پاشان کۆلکە ھاوبەشەکان بە کەمترین توان لێک دەدرێن. 

200px|وێنۆک
بۆ نموونە گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش بۆ دوو ژمارەی  60 و 48 بریتییە لە 12

: 
   \ (48,60) =
   2^2 \cdot 3 =
   12


### ئەلگۆریتمی ئیقلیدس
بە بەکارھێنانی ئەلگۆریتمی ئیقلیدس (ڕێگەی نێردیوانیشی پێ دەورترێت) دەتوانرێت گەورەترین بەشدراوی ھاوبەشی دوو ژمارە بدۆزرێتەوە.
## نموونە

* گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش بۆ دوو ژمارەی  8 و  12 بریتییە لە 4
واتە

:4 =(12, 8).

ڕێگایەکی دۆزینەوەی گەورەترین بەشدراوی ھاوبەشی دوو ژمارە، بە بەکارھێنانی دیاگرامی ڤەن:

: ٤٨ = ٢ × ٢ × ٢ × ٢ × ٣،
: ١٨٠ = ٢ × ٢ × ٣ × ٣ × ٥.

300px

: بچووکترین چەندجارەی ھاوبەش= ٢ × ٢ × ( ٢ × ٢ × ٣ ) × ٣ × ٥ = ٧٢٠
: گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش = ٢ × ٢ × ٣ = ١٢.
## سەلمێنراوی بێزۆ (Bezout)
وا دابنێ a و b دوو ژمارەی تەواو بن کە لانیکەم یەکێکیان سیفر نییە. ئەگەر (a,b)=d ئەوا، دوو ژمارەی تەواو وەکوو r و s بوونیان ھەیە و پاسادانی ئەم ھاوکێشە دەکەن:

:d = ra + sb

بە زمانی پرۆگرامکردنی C لە ڕێگەی خوارەوە گەورەترین بەشدراوی ھاوبەشی دوو ژمارە دەدۆزرێتەوە:


```c
int GreatestCommonDivisor(int a, int b)
{
    int h;
    if (a == 0) return abs(b);
    if (b == 0) return abs(a);

    do {
        h = a % b;
        a = b;
        b = h;
    } while (b != 0);

    return abs(a);
}
```

## ئەمانەش ببینە
* بچووکترین چەندجارەی ھاوبەش

## سەرچاوەکان

*
## بەستەرە دەرەکییەکان
* Greatest Common Measure: The Last 2500 Years, by Alexander Stepanov

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
لۆگاریتمی دەیی

thumb|left

**لۆگاریتمی دەیی ** بریتییە لە لۆگاریتم بە بنچینەی ۱۰، ھێمای log بۆ لۆگاریتمی دەیی بەکار دەھێنرێت.
## سەرچاوەکان
*

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لۆگاریتمەکان
لاھاوبەرە

چەپ|وێنۆک
**لاھاوبەرە** یان **لاتەریب** () چوارلایەکە ھەموو دوو لایەکی بەرامبەری ھاوبەرن. ڕووبەری لاھاوبەرە بریتییە لە بنکە جاران بەرزی. لاکێشە و چوارگۆشە دوو نموونە لاھاوبەرەن.

## تایبەتمەندییەکان
* ھەموو دوو لای بەرامبەر یەک جووتن.
* ھەموو دوو گۆشەی بەرامبەر یەک جووتن.
* ھەموو دوو گۆشەی یەک بەدوای یەک پڕکەرن.
* ھەر تیرەیەک ئەویتر لەتدەکات.
## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* بیرکاری بۆ ھەمووان، کتێبی قوتابی، پۆلی ھەشتەمی بنەڕەتی- چاپی ھەشتەم

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شێوە سەرەتایییەکان
پۆل:شێوەگەلی ئەندازەیی
پۆل:چوارلاکان
دیسکۆ

چەپ|200px
**دیسکۆ** (ئینگلیزی: Disco) چەشنێکی مۆسیقای دانسە کە پێکھاتەی فەنک، سۆڵ، مۆسیقای پاپ و ساڵسای تێدایە. ئەم جۆرە مۆسیقایە بەناوبانگ بوو لە ناوەندی ١٩٧٠کان بۆ ١٩٨٠کان. ئەم مۆسیقایە بەناوبانگ بوو لە نێو ھاوڕەگەزخوازەکان، ئەفریقی-ئەمریکییەکان، ئیتاڵییە-ئەمریکییەکان و لاتینییەکان. ئەم جۆرە مۆسیقایە لەناو زۆرێک لە وڵاتان بەناوبانگن لەنێوان ھەردوو ڕەگەز.
## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
پۆل:مۆسیقا لە دەیەی ١٩٧٠
پۆل:شێوازەکانی مۆسیقای ئەمریکا
پۆل:سەماکان
لۆگاریتمی سروشتی

[چەپ|وێنۆک|250px|ڕوونکردنەوەی [فانکشن (ماتماتیک)|فانکشنی لۆگاریتم بە بنچینەی ژمارەی نێپێر یان ھەمان لۆگاریتمی سروشتی]]

**لۆگاریتمی سروشتی** (Natural logarithm) بریتییە لە لۆگاریتم بە بنچینەی e، بەھای نزیکەیی e یەکسانە بە ٢٫٧٣ (بە شێوەی وردتر ٢٫٧١٨٢٨١٨٢٨٤). ھێمای  lnx  بۆ لۆگاریتمی سروشتی بەکار دەھێنرێت. لۆگاریتمی سروشتی ھەمان تایبەتمەندییەکانی لۆگاریتمی ئاسایی (دەیی) و لۆگاریتمەکانی تری ھەیە. 

:e^{\ln(x)} = x \qquad \mbox{if }x> 0\,\!

:\ln(e^x) = x.\,\! 

## فانکشنی لۆگاریتمی سروشتی
 f(x)=lnx  بریتییە لە پێچەوانەی فانکشن بۆ فانکشنی توانی سروشتی کە فانکشنێکی لۆگاریتمییە بە بنچینەی  e ، بوارەکەی کۆمەڵەی ژمارە ڕاستەقینە ئەرێنییەکان و مەوداکەی بریتییە لە کۆمەڵەی ھەموو ژمارە ڕاستەقینەکان.
## تایبەتمەندییەکان

* \ln 1 = 0
* \ln e = 1
* \ln(xy) = \ln x + \ln y \quad \text{for }\; x > 0\;\text{and }\; y > 0
* \ln(x^y) = y \ln x \quad \text{for }\; x > 0
* \ln x 
* \lim_{x \to 0} \frac{\ln(1+x)}{x} = 1

:\lim_{h \to 0} \frac{\ln(1+h)}{h} = \lim_{h \to 0} \frac{\ln(1+h)-\ln 1}{h} = \frac{d}{dx} \ln x \Bigg|_{x=1} = 1

* \lim_{\alpha \to 0} \frac{x^\alpha-1}{\alpha} = \ln x\quad \text{for }\; x > 0

: \lim_{\alpha \to 0} \frac{x^\alpha-1}{\alpha}
    = \ln x \cdot \lim_{\alpha \to 0} \frac{e^{\ln x\cdot\alpha}-1}{\ln x\cdot\alpha}
  = \ln x \cdot \lim_{\beta \to 0} \frac{e^{\beta}-1}{\beta}  = \ln x,


## ئەمانەش ببینە
* لۆگاریتم
## سەرچاوەکان

* 
* بیرکاری کتێبی خوێندکار، پۆلی یازدەھەمی زانستی- چاپی ھەشتەم

پۆل:لۆگاریتمەکان
چێوەگۆشە

left
**چێوەگۆشە** گۆشەیەکە سەرەکەی دەکەوێتە سەر بازنەیەک و ھەر دوو لایەکەی کەوانەکەی بەرامبەری بازنەکە دەبڕن. پێوانەی چێوەگۆشە یەکسانە بە نیوەی پێوانەی چەقەگۆشە واتە نیوەی پێوانەی کەوانەکەی بەرانبەری.
ئیقلیدس لە کتێبی سێھەمی توخمەکانی ئیقلیدسدا، قەزییەکانی ٢٠ تا ٢٢، باس لە تایبەتمەندییەکانی ئەم جۆرە گۆشە دەکات.

## دیتانەی چێوەگۆشە
پێوانەی چێوەگۆشە یەکسانە بە نیوەی پێوانەی کەوانەکەی بەرامبەری.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:گۆشە
پۆل:بازنەکان
گۆرانیبێژی

**گۆرانیبێژی** (لەگەڵ گۆرانیبێژ تێکەڵ نەکرێت، ئینگلیزی: singing) پێکھاتووە لە کرداری دەکردنی دەنگ و مۆسیقا لەڕێگەی بەکارھێنانی کۆردەکانی دەنگەوە، لەگەڵ بەکارھێنانی ڕیتم و ئاواز. ئەو کەسەی کە گۆرانی دەڵێت پێیدەوترێت **گۆرانیبێژ**. گۆرانیبێژی دەکرێت لەگەڵ ئامێری مۆسیقادا بکرێت و بەبێ مۆسیقاش (ئەکاپێلا) ھەمان شت دەکرێت، وە زۆرجار کۆمەڵێک گۆرانیبێژ کۆدەبنەوە و کۆرۆسێک یاخود گرووپێک پێکدێنێت. گۆرانیبێژی دەتوانرێت بکرێت ھەر لەگەڵ ئامێرێکی سادەوە وەک تەنھا پیانۆیەک (وەک لە ھەندێک گۆرانی جازدا ڕوودەدات)  تاکو کۆمەڵە ئامێرێکی زۆر و ئۆرکێسترا و ئۆپێرا. ھەر چەشنێکی مۆسیقا گۆرانیبێژێکی تایبەتی ھەیە و دەبێت دەنگی گۆرانیبێژان بۆ چەشنەکە بگونجێت، لەم چەشنانە ڕۆک، پۆپ، جاز، ڕیتم و بلووز و چەند چەشنێکی تریشمان ھەیە.
بۆ ئەوەی کەسێک بە فەرمی بە گۆرانیبێژ ناو ببرێت پێویستە زانیاری ھەبێت لە بوارەکە و مەشقی دەنگی پێکرابێت. 
## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:گۆرانیبێژی
پۆل:نمایشی مۆسیقا
پۆل:پیشەکان لە مۆسیقادا
چاوەڕوانی گۆدۆ

**چاوەڕوانی گۆدۆ** () یەکێکە لە شانۆنامەکانی نووسراوەی ساموێل بێکیت، ئەم پەرتووکە یەکێکە لە بەرھەمە وێژەییە بەناوبانگەکانی جیھان.

## کورتەیەک لە چیرۆکەکە

ئێوارانێ، لە ڕێگایەک، لە دەرەوەی شارێ، لە پاڵ دارێکی بێ گەڵا، دوو مرۆڤی بە ڕواڵەت ھەژار و سەرگەردان بە ناوانی ئیستراگۆن و واڵدیمر لەگەڵ کەسێک بە ناو گۆدۆ کە نازانن کێیە بڕیاریان داوە یەکتر ببینن و چاوەڕوان دانیشتوون. چاوەڕوانی ھیوایێکن بۆ ژیان.

ئیستراگۆن شەوی پێشووی لە ناو چاڵێکدا ڕایبواردووە و کەسانێکی نەناس زۆریان لێ دابوو. قسە سەبارەت بە لێدان، دەیانخاتە بیری توند و تیژی خەڵک و بەداخ دەبوون کە بۆ لە ساڵی ١٩٠٠، ئەو جار کە جوان و لەبار بوون، لە بان بۆرجی ئیفێل خۆیان نەخستە خوارەوە. ئیستراگۆن لە کەوشە تەنەکانی کەوا پای دەتێرنە ئێش و والدیمێر لە کڵاوەکەی کەوا بووە بایس خوریان سەری و ھەر وەھا نەخوشیی میزڵدان، ئازار و ژان دەبینن. ناتوانن ئەو جێگا بەجێ بھێڵن چۆن چاوەڕوانی گۆدۆن و ناچارن لەم شوێنە بمێنن تا ئەو کاتە گۆدۆ بەڵێنی ڕاست دەکاتەوە لەگەڵیان. ئەمان نە دڵگەرمیکیان بەم عەھد و بەڵێنە ھەیە نە بە ئەو شوێنەی دیداریان کە ئەم جێگایە و لە ژێر ئەم دارەسە.

بەڕاس چ داخوازێکیان لە گۆدۆ ھەیە؟ لە دۆعا و پاڕانەوە و چاوەنواڕێ و ویستی بێ چاوەروانی دەدوێن. بێ ئەوەی گۆدۆ ھیچ بەڵێنێکی پێیان داوێت؛ بەڵام ھیوادارن بە یارمەتی ئەو؛ ھەر لە ئەمشەو لە ناو جێگاێکی وشک و گەرم بە زگێکی پڕ و تێر بخەون. کاتێ بانگی قێڕەی وا ڕەنگە ھاتنەوەی گۆدۆ بانگەواز بکات، دەژنەون دەتۆقن و دەلکن بەیەکتردا. دیسان چاوەڕوان دادەنیشن. ئیستراگۆن برسیەتی و واڵدیمریش کە وا دەنکە گێزەرەکەی لە گیرفانیا شاردووەتەوە، پێی دەدا. دوای ئەمە بێجگە شەلەم ئیدی ھیچێ نامێنێ.

ھاتنەوەی کەیخایی ( پۆزۆ ) لەگەڵ نۆکەرەکەی ( لووکی ) ژیانیان لە یەکجۆری دەر دەھێنێت.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
کاونتەرپۆینت

**کاونتەرپۆینت** (ئینگلیزی: Counterpoint) لە مۆسیقادا، بە دوو مێلۆدی یان زیاتر دەوترێت کە دەخرێنە پاڵ یەکتری و یەک بەدوای یەک دێن بۆ دروستکردنی مۆسیقا. لە کاونتەرپۆینتدا، مێلۆدییەک پشت بە مێلۆدییەکی تر دەبەستێت وەک لەوەی پشت بە کۆرد ببەستێت.
## پەراوێزەکان

پۆل:زاراوەکانی مۆسیقا
باخچەی بۆھیمی

**باخچەی بۆھیمی** (ئینگلیزی: Bohemian Grove) پارکێکی گەورەیە لە ماونت ریۆ، کالیفۆرنیای ویلایەتە یەکگرتووەکان، لە ناوەندی تەممووزی ھەموو ساڵێک، کۆبوونەوەیەکی دوو-ھەفتە بۆ سێ-ھەفتە ئەنجام دەدرێت و گرنگترین پیاوەکانی جیھان بانگھێشت دەکرێن.

## سەرچاوەکان

* ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ئاریا

**ئاریا** (ئینگلیزی: Aria) یاخود *ئاریاکان* کورتکراوەی **ئاریێتا** (Arietta) یاخود **ئاریێت**ە لە مۆسیقادا، مێلۆدییەکی دەربڕە کە ھەندێکجار لەلایەن گۆرانیبێژێکەوە دەردەکرێت (دەوترێت). ئەم ناوە زیاتر بەکاردێت بۆ وەسفکردنی تاکە دەنگێک لەگەڵ یاخود بەبێ ئۆرکێسترا، زیاتر بەشێکە لە کارە گەورەکان لە مۆسیقادا. بواری سەرەکی ئاریاکان ئۆپێرایە.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زاراوەکانی مۆسیقا
پۆل:شێوەکانی مۆسیقا
مۆسیقای کەنتری

وێنۆک|چارلی دانێلز ژەنیارێکی مۆسیقای وڵاتە
**مۆسیقای کەنتری** (ئینگلیزی: Country music) چەشنێکی مۆسیقای بەناوبانگی ویلایەتە یەکگرتووەکانە کە لە ساڵی ١٩٢٠ەکاندا لە باشووری ئەمریکا دروست بووە. ‌مۆسیقاکە لە چەشنە مۆسیقاکانی باشووری ڕۆژھەڵاتەوە دروست بووە وەک مۆسیقای فۆڵک و بلوز.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
پۆل:شێوازەکانی مۆسیقای ئەمریکا
پۆل:مۆسیقا لە دەیەی ١٩٧٠
پۆل:مۆسیقا لە دەیەی ١٩٨٠
پۆل:مۆسیقا لە دەیەی ١٩٩٠
پۆل:دەیەی ٢٠٠٠ لە مۆسیقا
پۆل:دەیەی ٢٠١٠ لە مۆسیقا
پۆل:دەیەی ٢٠٢٠ لە مۆسیقا
کنچێرتۆ

**کنچێرتۆ** (ئینگلیزی: Concerto) پارچەیەکە لە نووسراوەی مۆسیقی کە بەدرێژایی کات گۆڕانکاری بەسەردا ھاتووە. لە سەدەی حەڤدەھەمدا بە کار و دەنگە «پیرۆزەکان» دەوترا. لە ئێستادا، کۆنسێرتۆ بریتییە لە پارچەیەکی مۆسیقا کە دەنووسرێتەوە لە سێ دانیشتندا، کە (لە ھەندێکیاندا) یەک ئامێری مۆسیقا بەکاردێت وەک پیانۆ، کەمان، چێلۆ یاخود فلوت و ھتد، وە لەگەڵیاندا گرووپێکی ئۆرکێسترا یاخود کنچێرتۆ مۆسیقا دەژەنن. 
## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:شێوەکانی مۆسیقای کلاسیکیی ڕۆژاوا
پۆل:کنچێرتۆکان
مۆسیقای سۆڵ

**مۆسیقای سۆڵ** یاخود **گیان** یان **ڕۆح** (بە سادەیی ھەر بە **سۆڵ** ناودەبرێت، ئینگلیزی: Soul music) چەشنێکی مۆسیقای بەناوبانگە کە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دروست بووە لە کۆتاکانی ١٩٥٠کان و ١٩٦٠ەکان. ئەم چەشنە مۆسیقایە سوود وەردەگرێت لە تێکەڵکردنی مۆسیقای ئەفریقی-ئەمریکییەکان و مۆسیقای گۆسپێڵ، ڕیتم و بلووز و جاز تێکەڵ دەکات. ئەم مۆسیقایە بۆ سەماکردن بەناوبانگ بوو لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و کاری کردۆتە سەر مۆسیقای ڕۆک و مۆسیقای ئەفریقی.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
پۆل:مێژووی ئەفریقی-ئەمریکی
پۆل:شێوازەکانی مۆسیقای ئەمریکا
ئاڵتەرنەتڤ ڕۆک

**ئاڵتەرنەتڤ ڕۆک** (ھەروەھا ناودەبرێت بە **مۆسیقای ئاڵتەرنەتڤ** یاخود **ئاڵت-ڕۆک** ئینگلیزی: Alternative rock) سەرچەشنێکی مۆسیقای ڕۆکە کە دەرکەوتووە لە ساڵی ١٩٨٠کان و بە گەورەیی ناوبانگی دەرکرد ١٩٩٠کان و ٢٠٠٠ەکان. 
## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:چەشنەکانی مۆسیقای ڕۆک
پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
پۆل:مۆسیقا لە دەیەی ١٩٨٠
پۆل:مۆسیقا لە دەیەی ١٩٩٠
پۆل:دەیەی ٢٠٠٠ لە مۆسیقا
پۆل:شێوازەکانی مۆسیقای ئەمریکا
پۆل:شێوازەکانی مۆسیقایی بریتانی
بۆسا نۆڤا

**بۆسا نۆڤا** (ئینگلیزی: Bosa nova) چەشنێکی مۆسیقای بەڕازیلییە کە لە ساڵانی ١٩٥٠کان بۆ ١٩٦٠ەکان دروست بووە و بەناوبانگ بووە و لەمڕۆدا ناسراوترین چەشنی مۆسیقای بەڕازیلییە. ناوەکەی، *بۆسا نۆڤا* کوت و مت بەواتای «ئاڕاستەی نوێ» دێت و تێکەڵەیەکی سامبا و جازە.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگایزی

پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
ڕاگتایم

**ڕاگتایم**‌ (ئینگلیزی: Ragtime ھەروەھا بە Rag-time و Rag timeیش ناسراوە) چەشنێکی مۆسیقایە کە لە دەورووبەری ١٨٩٥–١٩١٨کان بەناوبانگ بووە. 
## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
فیوگ

**فیوگ** (ئینگلیزی: Fuge) لە مۆسیقادا، جووتەئاوازێکە و نووسینەوەیەکە لەنێوان دوو دەنگدا و لە چەند شوێنێکدا دووبارە دەبێتەوە لەسەر پیچی جیاواز جیاواز. 
## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
پۆل:شێوەکانی مۆسیقای کلاسیکیی ڕۆژاوا
مۆسیقای بۆرۆک

**مۆسیقای بۆرۆک** (ئینگلیزی: Baroque music) بریتییە لە شێوازێکی مۆسیقای ڕۆژئاوایی کە نووسراوەتەوە لە نێوان ساڵەکانی ١٦٠٠ بۆ ١٧٥٠. دوا بە دوای ئەم جۆرە مۆسیقایە چاخی مۆسیقای ڕێنایسێنس دروست بووە و دوای ئەویش مۆسیقای کلاسیکی دروست بووە. ‌

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
پۆل:سەردەمی ڕووناکبیری
مۆسیقای بلووگراس

**مۆسیقای بلووگراس** (ئینگلیزی: Bluegrass music) چەشنێکی مۆسیقای ئەمریکییە، وە دەچێتەوە سەر مۆسیقای وڵات. مۆسیقای ئەپەلەیچیا کاری کردۆتە سەری. مۆسیقای بلووگراس تێکەڵەی ئایەرلەندی و سکۆتلەندی و زمانی ئینگلیزی و نەتەوەییە، وە دواتریش ئەفریقی-ئەمریکییەکان کارێکی گەورەیان کردۆتە سەری لە ڕێگەی پێکھاتەکانی جازەوە.
## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
گامڵان

Asian Civilisations Museum, Empress|چەپ|250px
**گامڵان** (ئینگلیزی: Gamelan) مۆسیقایەکی نەتەوەییە کە لە ئیندۆنیزیا دروست بووە و ئەو ئامێرانەی تێدا بەکاردێن ئامێری پێداکێشانن. ئەو ئامێرانەی زیاتر بەکاردێن ئامێری مێتالۆفۆنە. ئامێرەکانی تر پێکھاتوون لە ئامێری تەلدار و زایلۆفۆن و فلوتن. گۆرانیبێژەکانی ئەم چەشنە ناودەبرێن بە *سیندھن*.
## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
پۆل:جۆرەکانی گرووپە مۆسیقییەکان
ھیمن

**ھیمن** (ئینگلیزی: Hymn) جۆرێکی گۆرانییە، زۆربەی جار ئایینییە و بەسەرەکی دەنووسرێتەوە بۆ دەربڕینی خۆشەویستی یان پاڕانەوە بۆ خوایەک یان خواوەندێک. وشەکە لە گریکییەوە وەرگیراوە (ὕμνος – ھیمنۆس) کە بەواتای «گۆرانی پاڕانەوە» دێت. وتنی ئەم جۆرە گۆرانیانە پێیان دەوترێت **ھیمنۆدی**. کۆمەڵە ھیمنێک ناودەبرێت بە ھیمناڵس یان *کتێبی ھیمن*.
## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
پۆل:مۆسیقای ئایینی
پۆل:شێوەکانی مۆسیقا
پۆل:ئاهەنگەکان
پۆل:ئاھەنگەکان
پۆل:مۆسیقای دینی
چانتی گریگۆری

[وێنۆک|چەپ|گۆرانییەکی گریگۆری لە سەدەی ١٤ و ١٥ نووسراوە بە [نۆتەی مۆسیقا|نۆتەی چوارگۆشە|225px]]
**چانتی گریگۆری** (ئینگلیزی: Gregorian chant) جۆرە گۆرانییەکی پیرۆزی کڵێسا کاسۆلیکە ڕۆمانییەکانە. ئەم جۆرە چانتە بە فراوانی لە ناوەڕاست و ڕۆژئاوای ئەورووپا بەناوبانگ بوو لە سەدەی نۆ و دەیەم. 
## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێران

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێ ئێران** ھەڵبژادەیەکی نەتەوەیی تۆپی پێیە کە بە نوێنەرایەتی لە وڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێران لە یاریەکان بەشداری دەکات.

## درووست بوون
**ھەڵبژاردەی تۆپی پێ ئێران** بە بڕوای فیفا دیار نیە کە لە سەداسەد لە چ ساڵێک دا درووست بووە بەڵام ئەوەی کە دیارە ئەمەیە کە یاری تۆپی پێ لە لایان ئینگلیزیەکانەوە کە لە باشووری ئێران سەرگەرمی دەرھێنانی نەوت بوون بە ئێرانیەکان ناسرا.

## دەسکەوتەکان
**ھەڵبژاردەی تۆپی پێ ئێران** یاریەکانی خۆی لە ژێر چاودێری ئەی ئێف سی ئەنجام ئەدات، و لە ساڵەکانی ١٩٦٨، ١٩٧٢ و ١٩٧٦ سێ جار بەدوای یەک بوو بە پاڵەوانی جامی ئاسیا.
ھەوەھا لە ڕیزبەندەکانی مانگانەی فیفا پلە ١٥ لە ساڵی ٢٠٠٥ باشترین پلەی ھەڵبژاردەی ئێرانە لە ڕیزبەندی فیفا.

## بەشداری لە مۆندیال
ھەڵبژاردەی ئێران بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٧٨ لە مۆندیال بەشداری کرد، پاشان لە مۆندیالەکانی ١٩٩٨ ی فەڕەنسا، ٢٠٠٦ ی ئاڵمانیا و ٢٠١٦ ی بڕازیل و جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ی ڕووسیا کە لە کۆی ئەم ٥ بەشداریە تا ئێستا نەی توانیوە لە بەشی یاریە گروپیەکان سەربکەوێت.

## یاریگا
یاریگای ئازادی تاران یاریگای سەرەکی **ھەڵبژاردەی تۆپی پێ ئێران**ە کە لە ساڵی ١٩٧٣ زایینی دروست کراوە.
ئەم یارگا ١٠٠٠٠٠ نەفر لە خۆ دەگرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێران
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
یاریگای ئازادی

وێنۆک|یاریگای ئازادی لە ساڵی ١٩٩١
**یاریگای ئازادی** () یاریگایەکی تۆپی پێ لە شاری تاران، ئێرانە کە شوێنی زیاد لە ۱۰۰ ھەزار ھاندەری تێدا دەبێتەوە. یارییەکانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێران، یانەکانی ئیستقلال و پێرسپۆلیس لە ئەم یاریگایە ئەنجام دەدرێت. ئەم یاریگایە لە ساڵی ١٩٧٣ی زایینی، لە سەردەمی حکوومەتی پەھلەوی و لەژێر ناوی *یاریگای ئاریامێھر*دا دروست کراوە.

## سەرچاوەکان
ویکی پدیای فارسی

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێران
پۆل:یانەی تۆپی پێی ئیستقلالی تاران
پۆل:یانەی تۆپی پێی پێرسپۆلیس
پۆل:وەرزشی ئێران
بۆشاییی نموونە

وێنۆک|چەپ|200px
**بۆشایی نموونە** () لە بیردۆزی ئەگەردا کۆمەڵەی ئەو ئەنجامانەیە کە لە توانادان و بە شێوەی S ، \Omega یا U (کورتکراوەی: *universe* بە واتای جیھان) ھێما دەکرێت. بۆ نموونە لە تاقیکردنەوەی فڕێدانی بەردەزارێک بۆشایی نموونە دەکاتە کۆمەڵەی

 \{1,2,3,4,5,6\}

## ئەمانەش ببینە
* ڕووداو
* بیردۆزی ئەگەر
## سەرچاوەکان
*بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی-پۆلی یازدەھەمی وێژەیی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:تیۆریی ئەگەر
ڕووداو (تیۆریی ئەگەر)

وێنۆک|دیاگرامی ڤەن، ''A'' ڕووداو و ''B'' بۆشاییی نموونە
**ڕووداو** ()، ژێرکۆمەڵێک لە بۆشاییی نموونەیە کە لە ئەنجامێک یان زیاتر پێک دێت. دەشێت دوو ڕووداو سەربەخۆ (Independent) یان بەستراو (Dependent) بن. 
دوو ڕووداو سەربەخۆ دەبن کاتێک ھاتنەدی یەکێکیان کار نەکاتە سەر ھاتنەدی ئەویتریان.
## نموونە
*دەستکەوتنی ژمارەیەکی تاک لە ئەنجامی هەڵدانی بەردەزارێک بڕیتییە لە ڕووداوی:

E1  =   \{1,3,5\}

*دەستکەوتنی، سەرجەمی ئەو ژمارانەی لە ئەنجامی فرێدانی دوو بەردەزار دەردەکەون بکاتە ٦، بریتییە لە ڕووداوی:

E2 = \{(1, 5), (2, 4), (3, 3), (4, 2), (5, 1)\}

## سەرچاوەکان
* بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:تیۆریی ئەگەر
ماریا کێری

**ماریا کێری** (ئینگلیزی: Mariah Carey – لەدایکبووی ٢٧ ئازاری ١٩٦٩ یاخود ١٩٧٠) گۆرانیبێژ، گۆرانینووس، خانمەئەکتەر و دەرھێنەرێکی تۆمارکردنی ئەمریکییە. لە ساڵی ١٩٩٠ ئەو بەناوبانگ بوو لەگەڵ بڵاوکردنەوەی *ڤیژن ئۆف لۆڤ*. 
## سەرچاوەکان

*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:گۆرانیبێژانی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:زیندووان
پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی
پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە
پۆل:براوەکانی خەڵاتی مۆسیقای جیھانی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:تۆماری هونەرمەندانی دیف جام
پۆل:سۆپرانۆ ئەمریکییەکان
پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز
پۆل:میوزیکژەنە سەماکەرە-پۆپەکان
پۆل:تۆماری ھونەرمەندانی دیف جام
پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دوو جەمسەرییان ھەیە
پۆل:تۆماری بەرھەمھێنەرانی ھیپ ھۆپی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
دارستانی ئەمازۆن

وێنۆک|277x277پیکسڵ|دارەکانی دارستانی ئەمازۆن
**دارستانی ئەمازۆن** () گەورەترین دارستانی باراناویە لە دونیایە کە دەکەوێتە باکووری ئەمریکای باشوور و بەشی زۆرتری لە نێو خاکی بەڕازیل و پیڕۆدایە. زۆرتر لە نیوەی دارستانەبارانییەکان کە لە دنیادا ماونەتەوە، لە ئەمازۆندا جێی گرتووە. ڕووبەری دارستانەکانی ئەمازۆن ٥٫٥ میلیۆن کیلۆمەتری چوارگۆشەیە کە لە نێوان نۆ وڵاتدا دابەش بووە.
ئەم ناوچە دارستانییە کە ڕووباری ئەمازۆنیش بە ناویدا تێ دەپەڕێ، بەشگەلێک لە وڵاتی بڕەزیل (٦٠٪)، پیرۆ (١٣٪)، کولۆمبیا(٩٪)،
ڤەنزوێلا (٥٪)، بولیڤیا (٥٪)، گویانا (٣٪)، سورینام (٢٪)، ئێکوادۆر (١٫٥٪) و گویانی فەڕانسە (١٫٥٪) دەگرێتەوە.
دارستانی ئەمازۆن لە ڕیزبەندی نوێی حەوت سەرسوڕهێنەری دنیادا ناودێرکراوە.

زۆرترین ڕووبەری دارستانەکانی ئەمازۆن لە ئاوەڕۆی ڕووباری ئەمازۆن و ١١٠٠ لقی ھەڵکەوتووە، ئەم ئاوەڕۆیە نێوانی ٢٠٠ تا ٥٠٠ میلیۆن ساڵ پێش لە سەردەمی کۆندا دروست بووە.
بەڵگەدەسکەوتووەکانی شوێنەوارناسی لە لێکۆڵینەوەی (کاورداپدراپنتادا) دەری دەخا کە مرۆڤ بۆ ئەوەڵین جار ١١٢٠٠ ساڵ پێش لە ئەمازۆن نیشتەجێ بووە.

## جۆراوجۆریی ژینی
ئەمازۆن لە بواری جۆراوجۆریی ژینی لە ئاستی جیھاندا یەکەمە. ڕێژەی دارەکانی ئەم دارستانە ٣٩٠ میلیارد بنە دەخەڵمێندرێ کە ١٦ ھەزار جۆر داری تێدایە.
لە دارستانەکانی ئەمازۆن نزیک بە ٢٫٥ میلیۆن جۆری مێرووگەل و دەیانھەزار جۆری گیا دەژین. ھەژماری جۆرایەتی باڵندەکان و شیردەرەکانی ئەمازۆن نزیکەی ٢ ھەزار جۆرە.
تائێستا لانیکەم ٤٠٠٠٠ جۆری گیایی، ٢٢٠٠جۆری ماسی، ١٢٩٤جۆری باڵندە، ٤٢٧ جۆر لە شیردەرەکان، ٤٢٨ جۆری دووژینە (زەویاوی) و ٣٧٨ جۆری خشۆکەکان بە شێوەی زانستی لە ناوچەی ئەمازۆن توێژینەوە و پۆلێنبەندی کراون..

یەک لە پێنجی تەواوی جۆرەباڵندەکانی جیھان لە دارستانەکانی ئەمازۆن دەژین و یەک لە پێنجی ماسییەکانی جیھانیش لە ڕووبارەکانی ئەمازۆندان٫ کە ڕوباری چڕوپری لەناو جەرگەی دارەکانان.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:دارستانی ئەمازۆن
پۆل:ئەمریکای باشوور
پۆل:ڕووباری ئەمازۆن
پۆل:دارستانەکان
ئەگەر

[وێنۆک|چەپ|ئەگەری دەرکەوتنی ژمارەی ٦ لە ئەنجامی فڕێدانی [بەردەزارێکدا بریتییە لە \frac {1} {6}]]
**ئەگەر** () ھەلی ڕوودانی ڕووداوێک دیار دەکات بە دەستەواژەیەکی تر ئەگەری ڕووداوێک بریتییە لە پێوانی ھەلەکانی ھاتنەدی ڕووداوەکە. ئەگەری ڕووداوێک وەکوو A بە P(A)  یان \text{Pr}(A) ھێما دەکرێت 
و ژمارەیەکە لە نێوان سفر و یەک کە پاسادانی 0\leq P(A)\leq 1 دەکات. سەرجەمی ئەگەرەکانی ھەموو ئەو ڕووداوانەی لەتوانادان دەکاتەوە یەک. ئەگەر ڕووداوی A ئەستەم بێت ئەگەرەکەی دەکاتە P(A)=0 و ئەگەر ڕووداوی A دڵنیایی بێت، ئەگەرەکەی دەکاتە P(A)=1. بیرکاری یەکێک لە لقەکانی تەرخان کردووە بۆ توێژینەوەی ئەم ڕووداوانە، کە پێی دەوترێت تیۆریی ئەگەر.
## تیۆریی ئەگەر

تیۆریی ئەگەر بەو لقەی بیرکاری دەوترێت کە ڕووداوە ھەرەمەکییەکان تاوتوێ دەکات. وەکوو ھەموو تیۆرییەکان، لە تیۆریی ئەگەردا چەمکە ئەگەریەکان بەشێوەی فورمووڵ دەنوێنرێن. لانیکەم دوو ھەوڵی سەرکەوتوو دراوە بۆ فورمووڵیزەکردنی ئەگەرەکان: فورمووڵاسیۆنی کۆلمۆگرۆڤ و فورمووڵاسیۆنی کاکس. کە لە ھەردووکیاندا یاساکانی ئەگەر یەک شتن، تەنیا لە وردەکارییە تەکنیکییەکانیاندا ھەندێک جیاوازی دەبینرێت.

## خشتەی پوختەی ئەگەرەکان

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

*
*بیرکاری بۆ ھەمووان، پۆلی یازدەھەمی زانستی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئەگەر
پۆل:ژمارە بێ ڕەهەندەکان
پۆل:ژمارە بێ ڕەھەندەکان
بەردەزار

وێنۆک|چەپ|200px
**بەردەزار** یان **زار** تەنێکی شەشپاڵوویی شێوەیە کە لە کایەگەلی جۆرواجۆر کەڵکی لێ وەردەگیردرێ.
بەردەزار زۆرتر لە دەڵق، چێو، بەرد یان بەردی بەنرخ دروست دەکەن و لە هەر پاڵوو(ڕوو)یەکی، ژمارەکانی ۱تا ٦ وەکوو خاڵێکی چاڵایی هەڵدەکڕێنن.
## سەرچاوەکان
[ویکیپیدیای فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B3_(%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%84%D9%87_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C))

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ترانسناسیۆنالیزم

**ترانسناشنالیزم ** یان **نه‌ته‌وه‌بڕى** دیاردەیەکی کۆمەڵایەتی و کارنامە و بابەتی توێژینەوە زانستییەکانە کە لە ئەنجامی بەرەوپێشچونی پەیوەندی نێوان میللەتان و پاشەکشەی رۆڵ و کاریگەری ئابوریانە و کۆمەڵایەتییانەی سنوری نێوان دەوڵەتە نەتەوەییەکانە وە ھاتووەتە ئاراوە.

ئەم زاراوەیە لە سەرەتاکانی سەدەی بیستەمدا لە لایەن راندۆڵف بۆرنێی نوسەرەوە بۆ گوزارشتکردن لە ‘‘ رێگایەکی نوێ بۆ بیرکردنەوە و گوزارشتکردن لە پەیوەندی نێوان کلتورەکان‘‘ بەشێوەیەکی باو بەکارھێنرا. لە ھەمانکاتدا زاراوەکە خۆی لە لایەن ھاوکارێکی کۆلێژەوە داھێنرا.

ترانسناشناليزم پرۆسه‌يه‌كى ئابوورييه‌ كه‌ سه‌رۆكارى هه‌يه‌ له‌گه‌ڵ دوباره‌ رێكخستنه‌وه‌ى جيهانييانه‌ى پرۆسه‌ى به‌رهه‌مهێنان، كه‌ تێيدا ئاسته‌ جۆراوجۆره‌كانى به‌رهه‌مهێنان بۆ هه‌ر به‌هه‌مێك ئه‌كرێت له‌ يه‌ك كاتدا له‌ چه‌ند وڵاتێكدا بێته‌ بوون. ئه‌مه‌ش به‌شێوه‌يه‌كى گشتى به‌ مه‌به‌ستى كه‌مكردنه‌وه‌ى تێچوونه‌. نه‌ته‌وه‌بڕى يان ترانسناشناليزمى ئابوورى به‌شێوه‌يه‌كى گشتى كه‌ به‌ جيهانگيرى ناسراوه‌ له‌ نيوه‌ى دووه‌مى سه‌ده‌ى بيسته‌مدا به‌ پاڵپشتى و كارئاسانى ئينته‌رنێت و په‌يوه‌ندى بێته‌ل به‌ره‌وپێشچوونى باشى به‌ خۆيه‌وه‌دى، هه‌روه‌ك چۆن ئاسانكارى هاتوچۆ و گواستنه‌وه‌ى جيهانى به‌هۆى كۆڵۆنياليزم و هاوكارى و په‌يوه‌ندييه‌كانى نه‌ته‌وه‌جياوازه‌كانه‌وه‌ ئه‌كرێت وه‌ك به‌شێك له‌ نه‌ته‌وه‌بڕى (يان ترانسناشناليزم) ته‌ماشابكرێت، كه‌ له‌م پرۆسه‌يه‌دا مه‌به‌ستيان كه‌مكردنه‌وه‌ى تێچون و زيادكردنى قازانجه‌ به‌ باشترين شێوه‌ى گونجاو به‌ چاوپۆشين له‌ سنوره‌ سياسييه‌كان.

لايه‌نگرانى نه‌ته‌وه‌بڕى سه‌رمايه‌دارى به‌شوێن ئه‌وه‌وه‌ن كه‌ ئاسانكراى بكه‌ن بۆ هاتوچۆى خه‌ڵك و بيروباوه‌ڕ و شتومه‌كه‌كان له‌ نێوان هه‌رێمه‌كاندا. ئه‌وان باوه‌ڕيان وايه‌ كه‌ زيادبوونێكى رێژه‌يى هه‌يه‌ له‌گه‌ڵ گه‌شه‌كردنى جيهانگيرى سه‌رمايه‌دارى. ئه‌وان جه‌خت له‌وه‌ ئه‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ ناكرێت بابه‌تگه‌لى وه‌ك لێشاوى به‌رده‌وامى ده‌ستى كارى كۆچبه‌ران و هاوكارى جيهانى و لێشاوى جيهانيانه‌ى پاره‌ و لێشاوى جيهانيانه‌ى زانيارى و هاوكارى جيهانيانه‌ى زانيارى، له‌ چوارچێوه‌ى سنورى ده‌وڵه‌تێكى نه‌ته‌وه‌ييدا قه‌تيس بكريت.

سه‌ره‌ڕاى لايه‌نه‌ ئه‌رێنييه‌كانى، ره‌خنه‌گرانى تيۆرى نه‌ته‌وه‌بڕى (ترانسناشناليزم ) جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ئه‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ نه‌ته‌وه‌بڕى سه‌رمايه‌دارى له‌سه‌ر بنه‌ماى قۆرخكارى رووله‌زيادبوو و به‌ناوه‌ندكرنى سه‌رمايه‌ له‌ لايه‌ن گروپه‌ زاڵ و كاربه‌ده‌سته‌كانى ئابورى جيهان و بلۆكه‌ جۆربه‌جۆره‌كانه‌وه‌ هاتووه‌ته‌ بوون. پسپۆڕان ره‌خنه‌گرى له‌ سه‌رمايه‌دارى جيهانى (و ئابوورى جيهانى و قه‌يرانه‌ نايه‌كسانه‌كانى) پاڵپشتى مۆدێلێكى تر له‌ نه‌ته‌وه‌بڕى ئه‌كه‌ن كه‌ له‌ سه‌ر ئاستى خواره‌ و له‌ نێوان كرێكاره‌كان و هاو-كاره‌كان و بزوتنه‌وه‌ كۆمه‌ڵايه‌تى و سياسييه‌كاندا بێت.(رۆبنسن2014)

نه‌ته‌وه‌بڕى (يان ترانسناشناليزم) وه‌ك چه‌مك، بيرۆكه‌(تيۆرى) و ئه‌زموون بووته‌ كه‌ره‌سته‌ى نوسينێكى گرنگى زانسته‌ كۆمه‌ڵايه‌تييه‌كان.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ناسیۆنالیزم
پۆل:حکوومەتی جیھانی
پۆل:جیھانگیری
ئۆزجان دەنیز

**ئۆزجان دەنیز** (؛ لەدایکبووی ١٩ی ئایاری ١٩٧٢ لە ئەنقەرە) ئەکتەر، گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرێکی کوردی تورکیایە. ئۆزجان دەنیز لە چەندین فیلمی سینەمایی و زنجیرە درامای تەلەڤیزیۆنی بە زمانی تورکی بەشداریی کردووە. جگە لەوەش بەشێک لە فیلمەکانی لە نووسینی خۆیەتی.

## فیلمەکان
* ١٩٩٤–Ona Sevdiğimi Söyle (ئەکتەر)
* ٢٠٠١–Kolay Para
* ٢٠٠٣–O Şimdi asker–(ئەکتەر)
* ٢٠٠٤–Asmalı Konak-Hayat–(ئەکتەر)
* ٢٠٠٥–Neredesin firuze ?–(ئەکتەر و نووسەری جیڕۆک)
* ٢٠٠٦–Keloğlan Karaprens'e Karşı
* ٢٠٠٨–Mevlana Celaleddin-i Rumi: Aşkın Dansı
* ٢٠١١–Ya sonra–(ئەکتەر نووسەر و مۆسیقا و دەرھێنان)
* ٢٠١٢–Aref–(ئەکتەر)
* ٢٠١٢–Evim Sensin–(ئەکتەر نووسەر و مۆسیقا و دەرھێنان)
* ٢٠١٣–Su ve Ataş–(ئەکتەر نووسەر و مۆسیقا و دەرھێنان)
* ٢٠١٥–Sevimli Tehlikeli–(نووسین و دەرھێنان)
* ٢٠١٦–İkinci Şans–(ئەکتەر و دەرھێنان)

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای کوردیی کورمانجی
* ویکیپیدیای عەرەبی

## بەستەرە دەرەکییەکان
*ماڵپەری ئۆزجان دەنیز

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢
پۆل:زیندووان
پۆل:تورکیاییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد
پۆل:براوەکانی خەڵاتی پەپوولەی زێڕین
ئەمھێرست

**ئەمھێرست** یا **ئەمھێرست، ماساچووسیتس** () یەکێ لە شارەکانی ویلایەتی ماساچووسیتسی ویلایەتە یەکگرتووەکانە. ئێمیلی دیکینسۆن شاعیری بەناوبانگی ئەمریکی لەم شارەدا لەدایک بووە و ھەر لەوێش کۆچی دوایی کردووە.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
نۆتەی مۆسیقا

[سنوور|هێماکانی [نۆتەی مۆسیقا لە ١ بۆ ١/٦٤|alt=]]
**نۆتەی مۆسیقا** (ئینگلیزی: Musical notation) سیستمێکی نووسینی نووسراو یاخود چاپکراوی وێنەکردن یان ھێماکردنی دەنگی گۆرانیبێژی یاخود ژەنینی ئامێرێکی مۆسیقا کە چەند ھێمایەک لەخۆ دەگرێت کە بە نۆتە ناو ئەبرێن.

شێوازی جیاواز ھەیە بۆ نووسینەوەی نۆتەکان و ھەندێکجار جیاوازی چاندیش کار دەکاتە سەر نووسینەوەیان. شێواز و مێتۆدە جیاوازەکان وا دەکات کەوا شێوازێکی جێگیر نەبێت کە ھەمووان بەکاری بھێنن. کۆنترین شێوازی نووسینەوەی مۆسیقا دەگەڕێتەوە بۆ شارستانییەتی سۆمەر نزیک ٢٠٠٠ ساڵ پێش زاین.

ئەگەر کەسێک توانای خوێندنەوەی نۆتەکانی مۆسیقای ھەبێت، ئەوا دەتوانێت مۆسیقایەک بژەنێت کە لەلایەن کەسێکی ترەوە نووسرابێتەوە، یانیش مۆسیقایەکی نووسراو بخوێنێتەوە و ببیستێت. مەرج نییە کە تەنھا ڕێگە بۆ فێربوونی مۆسیقایەک لەڕێگەی نۆتەوە بێت، ھەندێک کەس دەتوانن بە گوێگرتن دەنگی نۆتەکان بناسنەوە و جیایان بکەنەوە و بیژەنن، ھەندێکیش لە بەناوبانگترین ژەنیارانی مۆسیقا توانای خوێندنەوەی نۆتەکانیان نەبووە، بۆ نموونە ھیچ کام لە ئەندامەکانی بیتڵز نەیانتوانیوە مۆسیقا بخوێننەوە.

## سەرچاوەکان
* [//en.wikipedia.org/wiki/Musical_notation ویکیپیدیای ئینگلیزی]

پۆل:نۆتەی مۆسیقا
ئیقبال لاھووری

**محەممەد ئیقبال** (٩ی تشرینی یەکەم، ١٨٧٧ – ٢١ی ئازار، ١٩٣٨) کە بە شێوەیەکی باو بە عەلامە ئیقباڵ ناسراوە، شاعیر، فەیلەسوف، ڕامیار (سیاسی)، ئەکادیمی و پارێزەر و زانای موسوڵمانی ھیندستانی بەریتانی بوو، کە بە ئیلھامبەخشی بزووتنەوەی پاکستان دادەنرێت. ھەروەھا بە «باوکی ڕۆحی پاکستان» ناودەبرێت. ھەر وەک چۆن بە یەکێک لە گرنگترین ھێماکانی وێژەی ئوردو دادەنرێت؛ کە کارە ئەدەبییەکانی بە ھەردوو زمانی ئوردو و فارسی بووە.

ئیقباڵ وەک شاعیرێکی دیار جێگای سەرنجی پاکستانییەکان، ئێرانییەکان، ھیندییەکان، بەنگلادیشییەکان، سریلانکییەکان و زانا نێودەوڵەتییەکانی تر بووە لە بواری وێژەییدا. ئەگەر چی ئیقباڵ زیاتر وەک شاعیرێکی گەورە ناسراوە، ئەو لە ھەمان کاتدا «بیریارێکی فەلسەفی ئیسلامە لە سەردەمی مۆدێرندا.»یەکەمین کتێبی شیعری ئەو، ڕازەکانی خودبوون (اسرار خودی) بە زمانی فارسی بڵاوکرایەوە لە ١٩١٥، و کتێبە شیعرییەکانی تریشی لەوانە: ھێماکانی لە خۆبووران (ڕموز بی خودی)، پەیامی مەشریق (پیام مشرق)، و زەبووری عەجەم (زبور عجم). لە نێوان کارە شیعرییەکانی تریدا ناسراوترین کارەکانی بەزمانی ئوردو بانگی دارا، بالی جبریل، زەربی کەلیم و بەشێک لە ئەرمەغانی حیجاز. لە پاڵ شیعرە فارسی و ئوردووەکانیدا، وتار و نامەکانی بە زمانی ئوردو و ئینگلیزی کاریگەرییەکی زۆریان ھەبووە لە ڕووی کلتوری و کۆمەڵایەتی و ئایینی و ململانێ سیاسییەکاندا.

لە ساڵی ١٩٢٢دا، خەڵاتی ڕێزلێنانی لەلایەن پاشا جۆرجی پێنجەمەوە پێدرا و نازناوی (سێر-Sir)ی پێبەخشرا، کاتێک کە لە لەندەن خەریکی خوێندنی یاسا و فەلسەفە بوو، بوو بە ئەندام لە لقی کۆمەڵەی گشتی موسوڵمانانی ھیند. دواتر، لە دانیشتنی کانوونی یەکەمی ١٩٣٠ی کۆمەڵەی گشتی موسوڵمانانی ھینددا، گرنگترین وتاری سەرۆکایەتی خۆی پێشکەشکرد کە بە ناوی وتاری ئەڵڵائاباد دەناسرێت، کە لەم وتارەدا بابەتی دروستکردنی وڵاتێکی موسوڵمانی لە باکووری ڕۆژاوای ھیندستاندا خستەڕوو.

## سەرچاوەکان

## کتێبنامە
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Burzine Waghmar, Annemarie Schimmel: Iqbal and Indo-Muslim Studies, *Encyclopædia Iranica*, New York: Encyclopædia Iranica Foundation, published online, 16 April 2018.
* Md Mahmudul Hasan, "Iqbal's and Hassan's Complaints: A Study of "To the Holy Prophet" and "SMS to Sir Muhammad Iqbal"." The Muslim World 110.2 (2020): 195–216. Iqbal's and Hassan's Complaints: A Study of "To the Holy Prophet" and "SMS to Sir Muhammad Iqbal"
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٧
پۆل:مردووانی ١٩٣٨
پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:فەیلەسووفانی ھیندیی ھاوچەرخ
پۆل:نووسەرانی موسڵمان
پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھایدلبێرگ
پۆل:موسڵمانانی ھیندی
پۆل:ئیسلام لە ھیندستان
پۆل:فەیلەسووفانی موسڵمان
پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی پاکستان
پۆل:پەنجابییەکان
کۆنکۆرد بایسیکڵ میوزیک

**کۆنکۆرد بایسیکڵ میوزیک** کۆمپانیایەکی تەواو سەربەخۆی مۆسیقایە کە دیاریکراوە لە بێڤرلی ھیڵس، کالیفۆرنیا، کۆمپانیاکە دۆزراوەتەوە لە ساڵی ١٩٧٣ لە کۆنکۆردی کالیفۆرنیا لەلایەن کارک جێفرسن. 
## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی تۆمارکردن
پۆل:ئەو کۆمپانیانەی دەکەونە بێڤێرلی ھیلس، لە کالیفۆرنیا
خولی ئینگلیزی وەرزی ۲۰۱٦ ـ ۲۰۱۷

**خولی ئینگلیزی وەرزی ٢٠١٦ ـ ٢٠١٧** ٢٥ەمین وەرزی پرێمەر لیگی ئینگلیزییە. خوولەکە لە١٣ی ئابی ٢٠١٦ دەستیپێکرد.

## یانە بەشدارەکان
# بۆرنمۆس
# ئارسیناڵ
# بێرنلی
# چێڵسی
# کرستاڵ پاڵاس
# ئێڤەرتۆن
# ھۆڵ سیتی
# لیستەر سیتی
# لیڤەرپول
# مان سیتی
# مان یونایتد
# میدڵس برۆو
# ساوسھامپتۆن
# ستۆک سیتی
# سەندەرلاند
# سوانزی سیتی
# تۆتنھام
# واتفۆردممی
# وێست برۆمیچ ئەلبیۆن
# وێست ھام یونایتد

## ڕاھێنەرەکان

*          ئیدی ھاو
*           ئارسن ڤینگەر
*             سیەن دیچێ
*            ئەنتۆنیۆ کۆنتی
*       ئالان پاردیو
*           ڕۆناڵد کۆیمان
*         مایک فیلان
*        کلاودیۆ ڕانێری
*           یۆرگن کلۆپ
*         پیپ گواردیۆلا
*         خۆسێ مۆرینیۆ
*        ئایتۆر کارانکا
*        کلاودیۆ پیول
*        مارک ھاینس
*         دەیڤد مۆیس
*        بۆب برادلی
*           ماوریسیۆ پۆچیتینیۆ
*            واڵتەر مازاری
*    تۆنی پالیس
*          سلاڤین بلیچ

## ڕیزبەند
# چێڵسی    (٧٥ خاڵ)
# تۆتنھام    (٦٨خاڵ)
# لیڤەرپول   (٦٣خاڵ)
# مان سیتی  (٦١خاڵ)

## ڕیزبەندی گۆڵکاران
# دیگۆ کۆستا    (١٢گۆڵ)
# ئەلێکسیس سانشێز    (١١گۆڵ)
# سێرجیۆ ئەگوێرۆ    (١٠گۆڵ)
# ڕۆمێلۆ لۆکاکو    (٩گۆڵ)
# کریستیان بێنتیکی    (٩گۆڵ)

## ئەو یاریزانانەی ھاتریکیان کردووە
* ڕۆمێلۆ لۆکاکۆ
* ئەلێکسیس سانشێز
* جێرمی ڤاردی

## سەرچاوە
https://web.archive.org/web/20100129010903/http://www.en.wekipedia.org/

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ھەڵگەڕاوەی ماتریکس

لە جەبری ھێڵیدا بە ماتریکسی *n*×*n*ی *B* دەوترێ **ھەڵگەڕاوەی ماتریکسی** *A* ئەگەر ئەنجامی لێکدانی ماتریکسی *A* لە ماتریکسی *B* یەکسان بێت بە ماتریکسی یەکەی *I* بە زمانی بیرکاری:

:\mathbf{AB} = \mathbf{BA} = \mathbf{I}_n \  

ھێمای **A**−1 بۆ ھەڵگەڕاوەی ماتریکس بەکار دەھێنرێت، بۆ ئەوەی ماتریکسێک ھەڵگەڕاوەی ھەبێت پێویستە چوارگۆشەیی بێت، ئەم مەرجە بەس نییە چونکە ھەندێک ماتریکسی چوارگۆشەیی ھەڵگەڕاوەی نییە.

## ھەڵگەڕاوەی ماتریکسی چوارگۆشەیی ۲×۲
ئەگەر سنووردەری (دێتێرمینانی) ماتریکسی *A* یەکسان نەبێت بە سیفر ئەوا ماتریکسەکە ھەڵگەڕاوەی دەبێت و بریتییە لە:

: \mathbf{A}^{-1} = \begin{bmatrix}
a & b \\ c & d \\ 
\end{bmatrix}^{-1} =
\frac{1}{\det \mathbf{A}} \begin{bmatrix}
\,\,\,d & \!\!-b \\ -c & \,a \\ 
\end{bmatrix} =
\frac{1}{ad - bc} \begin{bmatrix}
\,\,\,d & \!\!-b \\ -c & \,a \\ 
\end{bmatrix}.

## ھەڵگەڕاوەی ماتریکسی ۳×۳
ئەگەر دێتێرمینانی ماتریکسی *A* یەکسان نەبێت بە سیفر ئەوا ماتریکسەکە ھەڵگەڕاوەی دەبێت و بریتییە لە:

:\mathbf{A}^{-1} = \begin{bmatrix}
a & b & c\\ d & e & f \\ g & h & i\\
\end{bmatrix}^{-1} =
\frac{1}{\det(\mathbf{A})} \begin{bmatrix}
\, A & \, B & \,C \\ \, D & \, E & \, F \\ \, G & \, H & \, I\\
\end{bmatrix}^T =
\frac{1}{\det(\mathbf{A})} \begin{bmatrix}
\, A & \, D & \,G \\ \, B & \, E & \,H \\ \, C & \,F & \, I\\
\end{bmatrix}

لێرەدا دێتێرمینانی **A** لە ھاوکێشەی خوارەوە بەدەست دێت:

:\det(\mathbf{A}) = a(ei-fh)-b(id-fg)+c(dh-eg).

دانەکانی دواھەمین ماتریکس بریتین لە:

:\begin{matrix}
A = (ei-fh)  & D = -(bi-ch) & G = (bf-ce)  \\
B = -(di-fg) & E = (ai-cg)  & H = -(af-cd) \\
C = (dh-eg)  & F = -(ah-bg) & I = (ae-bd)  \\
\end{matrix}

## سەرچاوەکان

* کتێبی بیرکاری، پۆلی ۱۱ زانستی (پەروەردەی حکومەتی ھەرێمی کوردستان)

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:دیتێرمیننت
پۆل:ماتریکسەکان
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٨٨

**جامی سوپەری ئیسپانیا ١٩٨٨** لەنێوان بارسیلۆنا و ڕیال مەدریدی پاڵەوانی لالیگای ١٩٨٧ ـ ١٩٨٨ بەڕێوەچوو یاریەکان لە ٢١ی ئەیلول و ٢٩ی ئەیلولی ١٩٨٨ بەڕێووەچوو، کەتێیدا یانەی ڕیال مەدرید بەئەنجامی ھەردوو یاری ٣ ـ ٢ بووە پاڵەوانی جامەکە

## یاری چوون

## یاری گەڕانەوە

## سەرچاوە

* ویکیپیدیای ئینگلیزی.

پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٩٢

**جامی سوپەری ئیسپانیا ١٩٩٢** لەنێوان ئەتلەتیکۆ مەدرید و بارسیلۆنای پاڵەوانی لالیگای ١٩٩١ ـ ١٩٩٢ بەڕێوەچوو، بەئەنجامی هەردوو یاری بارسێلۆنا ٥ ـ ٢ سەرکەوت و جامەکەی بەدەستهێنا.

## یاری یەکەم

## یاری دووەم

## سەرچاوە
* ویکیپیدیای ئینگلیزی.

پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٩٦

**جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٩٦** لەنێوان یانەیبارسێلۆنا و یانەیئەتلەتیکۆ مەدرید ئەنجامدرا، یاریەکان لە ٢٥ی ئاب و ٢٨ی ئابی ١٩٩٦ ئەنجامدرا، بەئەنجامی ھەردوو یاری یانەی بارسێلۆنا ٦ ـ ٥ بردیەوە جامەکەی بەدەستھێنا.

## یاری یەکەم

## یاری دووەم

## سەرچاوە
* ویکیپیدیای ئینگلیزی.

پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٩٨

**جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٩٨** لەنێوان بارسێلۆنا و ڕیال مایۆرکا ئەنجامدرا و یارییەکان لە ١٨ی ئاب و ٢٢ی ئابی ١٩٩٨ بەڕێوەچوون، بەئەنجامی هەردوو یاری ڕیال مایۆرکا ٣ ـ ١ سەرکەوتنی بەدەستهێنا و بووە پاڵەوانی جامەکە.

## یاری یەکەم

## یاری دووەم

## سەرچاوە

* ویکیپیدیای ئینگلیزی.

پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
دانی

یاریزان دانیال گارسیا یاریزانی تۆپی پێی ئیسپانی لە 22ی کانوونی دووەمی 1974 لەدایکبووە، سەرەتای یاریکردنی لەیانەی ڕیال مەدرید B دەستپێکردووە و ۷۱یاری ئەنجامداوە و ۲۰گۆڵی تۆمارکردووە، دواین یانەش یاری بۆ کردووە یانەی رایۆ ماجاهۆندا بوو. بۆ یانەی ڕیال مەدرید یاریکردووە لەساڵی 1994 تا 1998 لەو ماوەیەدا ۱۰یاری ئەنجامداوە و هیچ گۆڵێکی تۆمارنەکردووە، بەهۆی ئەوەی لە ڕیال مەدرید پشتی پێ نەدەبەسترا بۆیە لە ۱۹۹۸ پەیوەندی بەیانەی ڕیال مایۆرکا کردووە و تا ۱۹۹۹ لەو یانەیە بەردەوامبووە لەوماوەیەدا ۳٦یاری ئەنجامداوە و ۱۲گۆڵی تۆمارکردووە، دواتر رویکردۆتە یانەی بارسێلۆنا و تا ۲۰۰۳ بەردەوامبووە و لەوماوەیەدا ۵۰یاری ئەنجامداوە و ۱۲گۆڵی کردووە.
بۆ تیپی یەکەمی ئیسپانیا ۵یاری کردووە و ۱گۆڵی تۆمارکردووە

## سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ڕیال مایۆرکا

یانەی **ڕیال مایۆرکا** لە ۱۹۱٦ لەلایان ئادۆلفۆ فازکوێز دامەزرێنرا لە ئیسپانیا، یەکەم یاری خۆی لە رۆژی ۲۵ی ئاداری ۱۹۱٦ بەرامبەر بارسێلۆنا ئەنجامدا و لەو یاریەدا ۸ ـ ۰ تووشی شکست بوون.
یانەکە لەئێستادا لەخولی پلە دووی ئیسپانیا یاریدەکات پارساڵ لەخولی پلەدووی ئیسپانیا پلەی ۱۷ی بەدەستهێنا و نەیتوانی بگەڕێتەوە خولی پلەیەکی ئیسپانیا.

## ئەو یاریزانانەی زۆرترین یاریان ئەنجامداوە

## گۆڵکاری مێژووی یانە

## سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٨٣

**جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٨٣** لە ڕۆژانی ٢٦ی تشرینی یەکەم و ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٨٣ بەڕێوەچوو، بە بەشداری یانەی بەرشەلۆنای پاڵەوانی جامی ئیسپانی و ئەتلەتیک بلباوی پاڵەوانی خولى ئیسپانی.

## یاری چوون

## یاری گەڕانەوە

## سەرچاوە
http://www.en.wekpedia.org/

پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
لێڵە

**ڕووباری لیڵە** ڕووبارێکە دەکەوێتە دووری ٥٠ کیلۆمەتر لە *[[پارێزگای کرماشان]]* و *[[پارێزگای کوردستان]]*و بەشێک لە پارێزگای ھەڵەبجە. ڕووبارەکە لە زنجیرە چیاکانی زاگرۆس سەرچاوە دەگرێت و دوای تێپەڕکردنی گوند و شارانی جۆراوجۆر وەکوو ڕووباری زمکان لە سنووری ئێران و ئێراق، ئەڕژیتە ناوی گەورە ڕووباری سیروان.

## سەرچاوەکان

پۆل:پارێزگای کرماشان
پۆل:ڕووبارەکانی ئێران
پۆل:ڕووبارە نێونەتەوەیییەکانی ئاسیا
پۆل:ڕووبارەکانی عێراق
پۆل:سنووری ئێران–عێراق
پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پارێزگای کرماشان
لویس سیتیجار

**لویس ستیجار** یاریگایێکی تۆپی پێ بووە. کەلەساڵی ١٩٤٥کراوەتەوە. یاریگاکە دەکەوێتە ناوچەی *پالما دی مایۆرکا* لە ئیسپانیا، لە ساڵی (١٩٤٥ ـ ١٩٩٩)تایبەت بوو بەیانەی ڕیال مایۆرکا، وەلە ساڵی (١٩٨٣ ـ ٢٠٠٧) تایبەت بوو بە تیپی دووەمی ڕیال مایۆرکا، لەساڵی ٢٠١٤ یاریگاکا ڕوخێنرا و چیتر یاری تێدا ئەنجام نەدرا

## سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
جامی سووپەری ئیسپانیای ٢٠٠٩

**جامی سوپەری ئیسپانی ٢٠٠٩** لەنێوان بارسێلۆنای پاڵەوانی لالیگا و ئەتلەتیک بلباو بەڕێوەچوو کەتێیدا بارسێلۆنا بەئەنجامی ھەردوو یاری ٥ ـ ١ سەرکەوتنی بەدەستھێناو نازناوەکەی بردەوە.

## یاری یەکەم

## یاری دووەم

## سەرچاوە
* ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
سان مامێس

یاریگای **سان مامێس** یاریگای یانەی ئەتلەتیک بلباو دەکەوێتە ھەرێمی باسک لەوڵاتی ئیسپانیا، جێگای ٤٠٠٠٠ھاندەر دەبێتەوە، دوو جار نۆژەن کراوەتەوە لەساڵانی ١٩٥٢ و ١٩٨٢ وە ئەو یاریگایە یەکێک بوو لەویاریگایانەی کەیاریەکانی جامی جیھانی١٩٨٢ تێدا ئەنجامدرا. درێژی یارگاکە ١٠٥مەترە و پانی ٦٨مەترە

## سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی
گوێزی ھە‌ورامان

**گوێز** یەکێکە لە بەرھەمی کوشتوکال کارانی کوردستان و بە بەرھەمێکی زۆر باش دەناسرێت ھەموو ساڵێک ژمارەیەکی زۆری لێ بەرھەم دێت و وە بەرھەمێکە لە ناو خەلکدا بایەخێکی زۆری پێدراوە و بۆ چەند بوارێک بەکار دێت وەک سەرچاوەی خۆراک، دەرمان، ھتد.

= سودەکانی گوێز ==
گوێز وەک سەرچاوەیەکی باش بەکار دێت بۆ چارەسەری سروشتی.
بۆ چارەسەری نەخۆشی باکردنی گەدە و لەنێوبردنی کرمی گەدە.
بۆ لە نێوبردنی ماندوویی، ٥٠ گرام گەڵای گوێز لە لیترێک ئاودا بوکڵێنن و لە کاتی حەمامکردندا لەو ئاوکەڵکوەرگرن.
ئەو کەسانەی نەخۆشی کەم خوێنییان ھەیە پێستی سەوزی گوێز لەگەڵ ئاودا بوکڵێنن و پاش خواردنی چێشت رۆژانە پەرداخێک بخۆن.
کاتی زک ئێشە، گوێز بخۆن.
مورەبای گوێز لەگەڵ ھەنگوێن بۆ ئەو کەسانە کە کێشی لەشیان ناسروشتیە، بۆ بەھێزکردنی لەش و ماسولکەکانیان بیخۆن.
خواردنی گوێز لەگەڵ مەوز و ھەنجیر کاریگەرە لەسەر بەھێزبوونی مێشک.

## ژمارەی دار گوێزەکان لە ھەورامان
لە ھەورامان زیاتر لە ٦٠ ھەزار دار گوێز ھەن.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ستانکۆڤیچ

**یۆڤان ستانکۆڤیچ** یاریزانی تۆپی پێی سربی لەساڵی ۱۹۷۱لەدایکبووە، سەرەتای یاریکردنی لەیانەی رێدستار بێلگراد دەستپێکردووە و دواتر ڕوی کردۆتە ئیسپانیا و پەیوەندی بەیانەی ڕیال مایۆرکا کردووە و 164یاری ئەنجامداوە و ۱۷گۆڵی تۆمارکردووە. لەمێژووی یاریکردنی خۆیدا 400یاری ئەنجامداوە و ۳۹گۆڵی تۆمارکردووە، وە بۆهەڵبژاردەی سربیاش ۱۰ئەنجامداوە و هیچ گۆڵێکی تۆمارنەکردووە.
یۆڤان ستانکۆڤیچ یەکێکە لەیاریزانە بەشداربووەکانی یۆرۆی ۲۰۰۰ لەگەڵ هەڵبژاردەی یۆگۆسلاڤیا.

## سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١
پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە فەڕەنسا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:زیندووان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی سڕبیا
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٠
پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەتلەتیکۆ مەدرید
پۆل:یاریزانانی لیگ ١
پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن
جامی سووپەری ئیسپانیای ٢٠١٤

**جامی سوپەری ئیسپانی ٢٠١٤** لەنێوان ئەتلەتیکۆ مەدرید ی پاڵەوانی لالیگا و ڕیال مەدرید ی پاڵەوانی جامی شای ئیسپانیا ئەنجامدرا کە بەئەنجامی هەردوو یاری ئەتلەتیکۆ مەدرید ٢ ـ ١ سەرکەوتنی بەدەستهێنا و نازناوەکەی بردەوە.

## یاری یەکەم

## یاری دووەم

## سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
یاریگای پاسیتۆس

یاریگا **پاسیتۆس** یاریگای تۆپی پێیە دەکەوێتە شاری مۆنتیڤیدیۆ لە ئۆروگوای ساڵی ۱۹۲۱کرایەوە، درێژی ۱۰۹م و پانی ۷۵م بوو.
لەساڵی 1940وە هیچی تر یاریگاکە بۆ یاریکردن بەکارنەهێنرایەوە، یەکەم گۆڵ لەمێژووی مۆندیال لەناو ئەم یاریگایە تۆمارکرا لەلایان لویس لۆران لەیاری نێوان فەرەنسا و مەکسیک.
لەم یاریگایە دوویاری مۆندیالی ۱۹۳۰ ئەنجامدرا، یاریەکانیش: 
# فەرەنسا (4 ـ 1) مەکسیک
# ڕۆمانیا (3 ـ 1) پیرۆ

## سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
خولی ئیسپانی وەرزی ۱۹۲۹

یەکەم وەرزی **خولی ئیسپانی** دەستیپێکرد بە بەشداری ۱۰یانە یاریەکان لە ۱۰شوباتی ۱۹۲۹ دەستیپێکرد و لە ۲۳حوزەیرانی ۱۹۲۹کۆتاییان هات. یانەی بارسێلۆنا بووە پاڵەوانی خولەکە، لەو خولەدا ۹۰یاری ئەنجامدرا و ۳۸۳گۆڵ تۆمارکرا.

## یانە بەشداربووەکان

## ڕیزبەندی

## ڕیزبەندی گۆڵکاران

## سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی

## ئەو بابەتانەش ببینە
خولی ئیسپانی وەرزی ۱۹۲۹ ـ ۱۹۳۰

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
یاریگای لەس کۆرتس

یاریگایەکی تۆپی پێیە تایبەت بوو بەیانەی بەرشەلۆنا تا ساڵی ۱۹٥۷ کەلەو ساڵەدا یاریگای کامپ نۆ کرایەوە و بەرشەلۆنا چیتر یاری لەسەر ئەو یاریگایە نەکرد و یاریگاکەی دا بەیانەی کۆندال.
یەکەم یاری لەسەر ئەو یاریگایە ئەنجامدرا یاری نێوان بەرشەلۆنا و St مێرن بوو.
یاری کۆتایی جامی شا لەنێوان ئەتلەتیک بلباو ـ دیپۆرتیڤۆ بەڕێوەچوو لە ڕۆژی ۱۳مایسی ۱۹۲۳ لەناو ئەو یاریگایە بەڕێوەچوو.
لە ۲۱کانوونی یەکەمی ۱۹۲٤ یاری نێوان (ئیسپانیا ـ نەمسا)ی تێدا ئەنجامدرا.

## سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا
پۆل:یاریگا وەرزشییەکانی بەرشەلۆنا
جەنگی دەنگ

**جەنگی دەنگ**  ئەو جەنگەبوو لەنێوان هێزەکانی کەشتیگەلی (ئیمپراتۆریەتی سویدی) و (کۆماری هۆڵەندی) ئەنجامدرا. لە ۸تشرینی دووەمی۱٦٥۸ دەستیپێکرد، جەنگەکە دوای ئەوە دەستیپێکرد کە سوپایەکی سویدی بەسەرکردایەتی پاشا چارڵزی سویدی پەلاماری دانیمارکیان دا و لەو کاتە هۆڵەندیەکان بەخێرایی و بە کەشتیە جەنگەیەکان بەرێکەوتن بۆئەوەی پێش لەهێزەکانی سوید بگرن نەهێڵن کۆنترۆڵی ناوچەکە بکات، هەردوو هێزەکە (سوید ـ هۆڵەندی) لەدەریای باڵتیک گەیشتن بەیەک بەهۆی بەهێزی جەنگەکە و تۆپ بارانکردنی یەکتر بەهۆی کەشتیەکان دەنگێکی گەورە بەهۆی تەقاندنی تۆپەکان درووست ببوو هەر لەبەرئەوەش ناونرا جەنگی دەنگ یان دەنگەکە.
هێزەکانی هۆڵەندا لەژێر سەرکردایەتی ئەفسەر (یاکۆب ڤان واسنەیر ئۆبدام) دابوون و ٤۱کەشتیان هێنابوو بۆ جەنگەکە کە ۳۰کەشتیان جەنگی بوون، لەگەڵ ۱٤۱۳تفەنگ و ٤۰٥٥دەریاوان و ۲٤۲۳سەربازی بۆ جەنگەکە هێنابوو
هێزەکانی سوید لەژێر سەرکردایەتی ئەفسەر (کارڵ گۆستاڤ ڕانگڵ) دابوون و ٤٥کەشتیان هێنابوو بۆ جەنگەکە کە ۳۳یان کەشتی جەنگی بوو، وە ٤۰۰۰ دەریاوانیان هێنابوو لەگەڵ ۳۰۰۰سەرباز.
هێزەکانی هۆڵەندا دابەشبوون بۆ سێ گرووپ و کەشتیەکانی سویدیش دابەشبوون بۆ چوار لا، لەو کاتەدا ۷کەشتی دانیماریک و ۲۸۰ تفەنگ کەبۆ یارمەتی دانی هۆڵەندیەکان بۆ جەنگەکە هاتبوون نەیانتوانی یارمەتی هۆڵەندیەکان بدەن بەهۆی ئەوەی بایەکی زۆربەهێز لەباکورەوە هەڵیکرد و کەشتیەکان نەیاندەتوانی بەرەو باکور بجوڵێن. لەو جەنگەدا ئینگلیزەکان یارمەتی هیچ لایەکیان نەدا هەرچەندە لەماوەیەکی کەم پێش ئەم جەنگە ئینگلیزیەکان و هۆڵەندیەکان جەنگیان لەگەڵ یەکداکردبوو و ئینگلیزیەکان سەرکەوتوببوون لەجەنگەکە.
جەنگەکە بەسەختی بەردەوام بو لەئەنجامی جەنگەکە ٥کەشتی سویدی تێکشکان کەیەکێکیان کەشتی جەنگی بوو و ۱۲۰۰سەرباز و دەریاوانی سویدی کوژان و برینداربوون یان بەدیلگیران.
وە یەک کەشتی هۆڵەندیش تێکشکا و ۱٤۰۰سەربازی هۆڵەندیش کوژران و برینداربوون یان بەدیل گیران،
لەئەنجامدا هۆڵەندیەکان لەجەنگەکە سەرکەوتن.

## سەرچاوە
وکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
خولی ئیسپانی وەرزی ۱۹۲۹ ـ ۱۹۳۰

**خولی ئیسپانی وەرزی ۱۹۲۹ ـ ۱۹۳۰** بەبەشداری ۱۰یانە بەڕێوەچوو یاریەکان لەڕۆژی ۱ی کانوونی یەکەمی ۱۹۳۰ دەستیپێکرد و لەڕۆژی ۳۰ی ئاداری ۱۹۳۰ کۆتاییان هات. 
یانەی ئەتلەتیک بلباو بە کۆکردنەوەی ۳۰خاڵ بووە پاڵەوانی خولەکە و یاریزان گویلیرمۆ گۆرۆستیزا بە تۆمارکردنی ۲۰گۆڵ.

## یانە بەشداربووەکان

## ڕیزبەندی

یانەی ئەتلەتیکۆ مەدرید لەخولی پلە یەکی ئیسپانیا دابەزی.

## ڕیزبەندی گۆڵکاران

## سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ئیمیلیا کلارک

**ئیمیلیا ئیسۆبێل یوفیمیا رۆس کلارک** (لەدایکبووی ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٦) خانمەئەکتەرێکی ئینگلیزە.

## کارەکان
### فیلمەکان

### زنجیرە تەلەفزیۆنییەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
پۆل:ئەندامانی فەرمانی ئیمپراتۆریەتی بەریتانی