open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی باشووری سودان

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی باشووری سودان** نوێنەرایەتی باشووری سودان دەکات لە تۆپی پێی نێودەوڵەتی و لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی باشووری سودان کە دەستەی بەڕێوەبەری تۆپی پێی باشووری سودان سەرپەرشتی دەکرێت. بڕیار بوو یەکەم یاری نێودەوڵەتی ھەڵبژاردەی باشووری سودان لە ١٠ی تەممووزی ٢٠١١ لە چوارچێوەی ئاھەنگی سەربەخۆیی وڵاتەکەدا بەرامبەر ھەڵبژاردەی کینیا ئەنجام بدرێت. باشووری سودان لە ١٠ی شوباتی ٢٠١٢ بە فەرمی وەک ئەندامی یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقا وەرگیرا، لە ٣٤ەمین کۆبوونەوەی گشتی ئاسایی CAF کە لە لیبرێڤیل لە گابۆن میوانداری کرا. سودانی باشوور لە ٢٥ی ئایاری ٢٠١٢ لە دووەم دانیشتنی ٦٢ەمین کۆنگرەی فیفا کە لە شاری بووداپێست لە ھەنگاریا بەڕێوەچوو وەک ئەندامی فیفا وەرگیرا.لە ١٠ی تەممووزی ٢٠١٢، سودان باشوور لە یەکەم یاری نێودەوڵەتی تەواودا بەشداری کرد، کە یارییەکی دۆستانە بوو بەرامبەر ئۆگاندا لە جوبا. یارییەکە بە ئەنجامی ٢–٢ یەکسانبوو، جەیمس مۆگا و ڕیچارد جەستن لادۆ گۆڵەکانیان بۆ سودانی باشوور تۆمارکرد. ئەم یارییە بووە ھۆی ئەوەی سودانی باشوور لە سەرەتای مانگی ئابدا بە پلەی ١٩٩ بچێتە ڕیزبەندی فیفا.باشووری سودان لەلایەن فیفا بانگھێشت کرا بۆ بەشداریکردن لە جامی عەرەبی فیفای ساڵی ٢٠٢١ وەک تاکە وڵاتی دەرەوەی کۆمکاری عەرەبی. بەڵام دوای ئەوەی چەند یاریزانێک تووشی کۆڤید-١٩ بوون، بەشدارییان نەکرد.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ماڵپەڕی فەرمی یەکێتی تۆپی پێی باشووری سودان
* باشووری سودان لە یاری CAF
* باشووری سودان لە فیفا
* باشووری سودان – لیستی یارییە نێودەوڵەتییەکان 

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نیجەر

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەیجەر** (بە فەڕەنسی: *Equipe de football du Niger*) نوێنەرایەتی نیجەر دەکات لە تۆپی پێی نێودەوڵەتی لە ڕێگەی فیدراسیۆنی تۆپی پێی نەیجیرەوە کە ئەندامی یەکێتی تۆپی پێی ئەفریقایە (CAF).

## مێژوو
ھەرچەندە نیجەر یەکێکە لەو ھەڵبژاردانەی کەمترین تۆماری سەرکەوتنی ھەیە لە بەرامبەر ھەڵبژاردەکانی ڕۆژاوای ئەفریقا، بەڵام لە پاڵاوتنەکاندا دوو ئەنجامی جێی سەرنجیان تۆمارکردووە یەکێک لە باشترین ئاستەکانیان لە پاڵاوتنەکانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٢ بوو کە تێیدا ھەڵبژاردەی سۆماڵیا و تۆگۆی بە یاسای گۆڵکردن لە دەرەوەی یاریگا دەرکرد، بەڵام لە قۆناغی سێیەمدا بەرامبەر جەزائیر دۆڕان. لە ساڵی ١٩٩٠ بە ئەنجامێکی پێوانەی لە ھەڵبژاردەی مۆریتانیا بردەوە بە ئەنجامی ٧–١ لە پاڵاوتنەکانی کیشوەری. لە پاڵاوتنەکانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ٢٠٠٤، نیجەر ھەموو یارییەکانی لە یاریگای خۆیدا بردەوە (لەوانەش بردنەوەیەک لە گینێ) و بە ٩ خاڵ کۆتایی بە یارییەکە ھێنا و تەنھا سێ خاڵ لە پاڵاوتنەکان کەمتر بوو. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠، نیجەر لە پاڵاوتنەکانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠١٢ دا لە یاریگای خۆیدا بە ئەنجامی ١–٠ لە میسر بردەوە. لە ٢٢ی ئایاری ٢٠١٤، نیجەر یارییەکی دۆستانە بەرامبەر ئوکراینا ئەنجامدا، کە یەکەم یاری بوو بەرامبەر وڵاتێکی ئەورووپی یارییەکە بە ئەنجامی ٢–١ کۆتاییھات.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* ماڵپەڕی فیدراسیۆنی تۆپی پێی نیجەر
* نیجەر لە CAF
* نیجەر لە فیفا
جامی ئەورووپای ١٩٩٠-١٩٩١

**جامی ئەورووپای ١٩٩٠–١٩٩١** وەرزی ٣٦ی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا بوو کە ئەوکات بە جامی ئەورووپا ناسرابوو، پاڵەوانێتییەکە بۆ یانەکانی تۆپی پێی پیاوان لە وڵاتانی سەر بە یەکێتییەکانی تۆپی پێی ئەورووپا (UEFA) بوو. یارییەکان لە نێوان ١٩ی ئەیلوولی ١٩٩٠ تا ٢٩ی ئایاری ١٩٩١ بەڕێوەچوو. یانەی ئەستێرەی سووری بەلگرادی سڕبی بۆ یەکەمجار لە مێژووی خۆیدا ئەم پاڵەوانێتییەی بردەوە دوای ئەوەی لە یانەی مارسیلیای بردەوە، یارییەکە بە کاتی ئاسایی و زۆرکراو بە ئەنجامی ٠–٠ کۆتایی ھات، لە لێدانە یەکلایکەرەوەکان بە ئەنجامی ٥–٣ لە بەرژەوەندی یانەی ئەستێرە سوورەکان کۆتایی ھات، یاری کۆتایی نێوان ھەردوو یانەکە لە شاری باری لە ئیتاڵیا لە ٢٩ی ئایاری ١٩٩١ بەڕێوەچوو. ئەمە تەنھا دووەمجار بوو کە یانەیەکی ئەورووپای ڕۆژھەڵات سەرکەوتنی بەدەستھێنا، دوای ستیوا بووکورێتی ڕۆمانیا لە ساڵی ١٩٨٦. دوا پاڵەوانێتی بوو کە تەنھا لەسەر بنەمای کۆتایی ھاتنی یارییەکە بوو، قۆناغی کۆمەڵەکان بۆ وەرزی داھاتوو زیادکرا. ئەم وەرزە شاھیدی گەڕانەوەی یانەکانی ئینگلتەرا بوو دوای ئەوەی بەھۆی کارەساتی یاریگای ھایسل لە ساڵی ١٩٨٥ بۆ ماوەی پێنج ساڵ بەشداری پاڵەوانێتییەکەیان نەکرد، جگە لە یانەی لیڤەرپوول کە بۆ ماوەی ساڵێک بەشداریکردنی لێ قەدەغەکرا و بەو ھۆیەوە بەشداری لەم پاڵەوانێتییەدا نەکرد. یانەی ئەیاکس پاڵەوانی خولی ھۆڵەندی، بەھۆی ھەڵسوکەوتی خراپی ھاندەرانی لە یەکێک لە یارییەکانی ئەم وەرزەی پێش ئەو پاڵەوانێتییە بەشداری نەکرد. کۆی گشتی ٣١ یانە بەشداری پێشبڕکێکەیان کرد.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* ١٩٩٠-١٩٩١ ھەموو یارییەکان – وەرز لە ماڵپەڕی یوفا
* ئەنجامی جامی ئەورووپا لە یاری Rec. وەرزش. دامەزراوەی ئاماری تۆپی پێ
* ھەموو گۆڵکارانی ١٩٩٠–٩١ جامی ئەورووپا بەپێی پرۆتۆکۆڵەکانی UEFA
ڕەیر (کۆمپانیا)

**ڕەیر** () کۆمپانیایەکی بەناوبانگی گەشەپێدەری کایە ڤیدیۆیییەکانی بەڕیتانیایە و لقێکی ئێکس بۆکس گەیم ستۆدیۆزە، کە بە دروستکردنی هەندێک لە یارییە بەناوبانگەکان و کاریگەرەکانی پیشەسازی ناسراوە. کۆمپانیای ڕەیر لە ساڵی ١٩٨٥ لەلایەن تیم و کریس ستامپەرەوە دامەزراوە و بە خێرایی ناسنامەی بەدەستهێنا بەهۆی نازناوەکانی داهێنەرانە و کوالیتی بەرزەوە. یەکێک لە سەرکەوتنە سەرەتایییەکانی کۆمپانیای ڕەیر یارییە بەناوبانگەکەی «باتڵ تو ئادس» بوو، کە توانای کۆمپانیاکە بۆ دروستکردنی یارییە چالاک و سەرنجڕاکێشەکانی بینراوی پیشان دا؛ بەڵام پێشکەوتنی کۆمپانیای ڕەیر بە بڵاوکردنەوەی کایە «دۆنکی کۆنگ کانتری» بوو بۆ سیستەمی کات بەسەربردنی سووپەر نینتێندۆ لە ساڵی ١٩٩٤. گرافیکی سێ ڕەھەندی پێشوەختەی یارییەکە و یاریکردنی سەرنجڕاکێش یارمەتی ڕەیری دا وەک گەشەپێدەرێکی پێشەنگ لە پیشەسازی یاریکردندا.

لە کۆتایییەکانی نەوەدەکان و سەرەتای ٢٠٠٠ەکاندا، ڕەیر بەردەوام بوو لە بەرھەمھێنانی ناونیشانەکانی ڕەخنەگران، لەوانە "گۆڵدن ئای ٠٠٧"، کە تەقەکەرێکی پێشکەوتووی کەسی یەکەم بوو بۆ نینتێندۆ ٦٤، و "بانجۆ-کازۆی"، کە پلاتفۆرمی سێ ڕەھەندی ئایکۆنییە. توانای کۆمپانیای ڕەیر بۆ دروستکردنی یارییە ھەمەچەشن و داھێنەرەکان لە سەرانسەری چەشنە جیاوازەکاندا ناوبانگەکەی وەک ھێزێکی بەھێز لە جیھانی یاریکردندا چەسپاند. لە ساڵی ٢٠٠٢ کۆمپانیای مایکرۆسۆفت کۆمپانیای ڕەیری کڕی و کۆمپانیاکە بووە بەشێک لە خێزانی ئێکس بۆکس گەیم ستۆدیۆز. لەژێر خاوەندارێتی مایکرۆسۆفتدا، کۆمپانیای ڕەیر بەردەوام بووە لە پەرەپێدانی ناونیشانە دیارەکانی وەک «ڤیڤا پیناتا»، «کینێکت سپۆرتز» و «دەریای دزەکان». بە تایبەتی «دەریای دزەکان» بەھۆی یاریکردنی سەرکێشی چەتەی دەریایی جیھانی کراوە سەرنجی ڕاکێشاوە و بووەتە سەرکەوتنێکی بەرچاو بۆ کۆمپانیاکە. بە درێژایی مێژووی کۆمپانیای ڕەیر بە جەختکردنەوە لەسەر داھێنان و ڕەسەنایەتی و پاڵنانی سنوورەکانی دیزاینی یارییەکان ناسراوە. پابەندبوونی کۆمپانیاکە بە گەیاندنی ئەزموونی یاریکردن لەبیرنەکراو، وای کردووە کە بنکەیەکی تایبەتی ھەوادارانی ھەبێت و کاریگەرییەکی بەردەوامی لەسەر پیشەسازییەکە ھەبێت. میراتی کۆمپانیای ڕەیر بە توانای دروستکردنی یارییەکان پێناسە دەکرێت کە دەنگدانەوەی لەگەڵ یاریزانەکاندا ھەبێت لە ھەردوو ئاستی سۆزداری و تەکنیکیدا. بە پێشینەیەکی بەھێزی پەرەپێدانی ناونیشانی داھێنەرانە و ھەمەچەشن، ڕەیر وەک ھێزێکی کاریگەر لە دیمەنی یاریکردندا دەمێنێتەوە، و بەشدارییەکانی تا ئەمڕۆش بەردەوامن لە داڕشتنی پیشەسازییەکە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کۆمپانیاکانی یاری ڤیدیۆیی بەڕیتانیا
پۆل:کۆمپانیاکانی پەرەپێدانی کایەی ڤیدیۆیی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن جۆیستیک
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مۆریتانیا

**هەڵبژاردەی تۆپی پێی مۆریتانیا** (    )، نازناوی مورابیتەکانلێنراوە لە ئاماژەدان بە شانشینی مورابیتەکان ، نوێنەرایەتی مۆریتانیا دەکات لە تۆپی پێی نێودەوڵەتی پیاوان. لەلایەن فیدراسیۆنی تۆپی پێی کۆماری ئیسلامی مۆریتانیا سەرپەرشتی دەکرێت . تا ئێستا هەڵبژاردەکە نەیتوانیوە بەشداری جامی جیهانیی فیفا بکات. بەڵام لە جامی ئەمیلکار کابرال کە پاڵەوانێتیەکی ناوچەییە بۆ ڕۆژئاوای ئەفریقا، مۆریتانیا لە ساڵی ١٩٨٠ پلەی چوارەمی بەدەستهێنا لەهەمان کاتدا میوانداری پاڵەوانێتییەکە بوو . دواتر هەڵبژاردەی نیشتمانی تۆپی پێی مۆریتانیا لە ساڵی 1995 پلەی دووەمی جامی ئەمیلکار کابرال بەدەستهێنا دوای ئەوەی یاریی کۆتایی بە ئەنجامی 0-0 بە لێدانی سزا بە سیەرالیۆن دۆڕاند.لە 18ی تشرینی دووەمی 2018، مۆریتانیا بۆ یەکەمجار لە مێژوودا سەرکەوت بۆ جامی نەتەوەکانی ئەفریقا ، دوای ئەوەی بە ئەنجامی 2-1 لە بۆتسوانا بردەوە گەیشتە پاڵەوانێتییەکە و لە قۆناغی کۆمەڵەکان دەرکرا.

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* مۆریتانیا لە CAF
* مۆریتانیا لە فیفا
* مۆریتانیا لە ماڵپەڕی National-Football-Teams.com
* فیدراسیۆنی تۆپی پێی مۆریتانیا
* وێنەی تیپی نیشتمانی تۆپی پێی مۆریتانیا

پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
دەریای دزەکان

**دەریای دزەکان** () کایەیەکی ئەکشن-سەرکێشییە کە لەلایەن کۆمپانیای ڕەیر پەرەی پێدراوە و لەلایەن ئێکس بۆکس گەیم ستۆدیۆز بڵاوکراوەتەوە. یارییەکە لە ساڵی ٢٠١٨ بۆ ئێکس بۆکس وەن و مایکرۆسۆفت ویندۆز بڵاوکرایەوە، بەھۆی یارییە جیھانییە کراوەکانییەوە کە لەسەر تەوەرەی چەتەی دەریایی و ئەزموونی فرە یاریزانی ھاوبەشە، سەرنجێکی بەرچاوی بەدەستھێناوە. «دەریای دزەکان» لە جیھانێکی خەیاڵی چەتەی دەریایی و بوونەوەرە ئەفسانەیییەکاندا جێگیرکراوە، ڕێگە بە یاریزانەکان دەدات دەست بکەن بە سەرکێش دەریا بەرزەکان، گەڕان بە دوورگەکاندا، بەشداریکردن لە شەڕە دەریایییەکان و ڕاوکردنی گەنجینەکان. جەختکردنەوەی یارییەکە لەسەر کارلێکی یاریزانان و ھاوکاریکردن تایبەتمەندییەکی سەرەکییە، چونکە تیمەکانی یاریزانان دەتوانن پێکەوە کاربکەن بۆ ئەوەی کەشتییەکان بەڕێبکەن و دەریاکان گەشت بکەن و لەگەڵ یاریزانانی دیکە یان دوژمنانی کۆنترۆڵکراوی ژیریی دەستکرد بەشداری شەڕ بکەن. یەکێک لە لایەنە سەرنجڕاکێشەکانی کایەی «دەریای دزەکان»یارییەکەیە کە لەسەر شێوازی ساندبۆکسە، کە ھاندەری چیرۆکگێڕان و ئەزموونە سەرھەڵداوەکانە کە یاریزانەکان بەڕێوەی دەبەن. یاریزانان دەتوانن ڕووبەڕووی تیمی تر ببنەوە، ھاوپەیمانی دروست بکەن، بەشداری بازرگانی بکەن، یان بەشداری شەڕی گەورەی کەشتی بە کەشتی بکەن، ئەمەش ڕووبەڕووبوونەوەی دینامیکی و پێشبینینەکراو لە جیھانی ھاوبەشی یارییەکەدا دروست دەکات.

شێوازی بینراو و دەرھێنانی ھونەری یارییەکە بە شێوەیەکی بەرفراوان ستایشی کراوە بەھۆی پێشکەشکردنی زیندوو و ڕەنگاوڕەنگەوە، کە ڕۆحی سەرکێشی و گەڕان لە دەریا بەرزەکاندا گرتووە. «دەریای دزەکان» سیستەمێکی کەشوھەوای داینامیکی و کاریگەرییە سەرسووڕھێنەرەکانی ئاوی تێدایە، ئەمەش سروشتی گەورەی جیھانی یارییەکە زیاد دەکات. لە دوای بڵاوبوونەوەیەوە، «دەریای دزەکان» چەندین نوێکاری و فراوانکردنی ناوەڕۆکی وەرگرتووە، تایبەتمەندی نوێ و کوێست و چالێنجەکانی ناساندووە بۆ ئەوەی یارییەکە تازە و سەرنجڕاکێش بێت بۆ یاریزانەکان. ھەروەھا گەشەپێدەران وەڵامدەرەوەی فیدباکەکانی کۆمەڵگا بوون، بەردەوام یارییەکەیان پاڵاوتە و فراوانتر کردووە لەسەر بنەمای زانیاری یاریزانەکان. بە گرنگیدان بە یاریکردنی ھاوبەش و گەڕان و چیرۆکگێڕانی سەرھەڵداو، «دەریای دزەکان» بنکەیەکی تایبەتی یاریزانانی کۆکردووەتەوە و بووەتە ناونیشانێکی سەرەکی بۆ ستۆدیۆکانی یارییەکانی ئێکس بۆکس. ڕێبازە ناوازەکەی بۆ یاریکردنی سەرکێشی فرە یاریزان وای کردووە ئەزموونێکی سەرنجڕاکێش بێت لە پیشەسازییەکەدا و بەردەوامە لە ڕاکێشانی یاریزانە نوێیەکان کە بەدوای ھەڵھاتنی سواشباکلینگدا دەگەڕێن لە دەریای کراوەدا.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٨
پۆل:گەمە ڤیدیۆیییە ھەرەوەزییەکان
پۆل:یارییە ڕۆڵگێڕانەکانی ئۆنلاین کە بە شێوەیەکی بەرفراوان فرە یاریزانن
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ کۆمیکەکان گونجێنراون
پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە لە بەریتانیا پەرەیان پێدراوە
پۆل:یارییەکانی ویندۆز
پۆل:کایەکانی ئەکشن-سەرکێشی
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە جیھان کراوەکان
پۆل:یارییەکانی پلەیستەیشن ٥
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە ڕۆڵگێڕییەکان
پۆل:گەمەکانی ئێکس بۆکس وان
پۆل:کایە سەرھێڵییە فرەیاریزانییەکان
پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس سیریز ئێکس و سیریز ئێس
سووپەر سماش برۆس

**سووپەر سماش برۆس** () زنجیرەیەکی کایەی ڤیدیۆییی بەناوبانگی شەڕی کرۆسئۆڤەرە کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە پەرەی پێدراوە. ئەم زنجیرەیە کارەکتەرەکانی یارییە جیاوازەکانی نینتێندۆ کۆدەکاتەوە، ھەروەھا لە زنجیرەکانی لایەنی سێیەم، بۆ ئەوەی لە شوێنە ئایکۆنییەکان لە گەردوونەکانی یارییەکانەوە شەڕ بکەن. یاریکردنی کایەی سووپەر سماش برۆس جیاوازە لە یارییە شەڕکەرە لاسایییەکان، گرنگی بە لێدانی ڕکابەرەکان دەدات لەسەر شانۆ نەک کەمکردنەوەی ھێڵی تەندروستییان. یاریزانان ھێرشی جۆراوجۆر و جووڵەی تایبەت بەکاردەھێنن بۆ ئەوەی زیانەکان لەسەر یاریزانە بەرامبەرەکانیان دروست بکەن، ئەمەش وا دەکات کە ئاسانتر لە دەرەوەی شانۆ دەستپێبکەن. یارییەکان تێکەڵەیەک لە کۆنترۆڵی سادە بۆ یاریزانە ئاسایییەکان و میکانیکی قووڵ بۆ یاریکردنی کێبڕکێی تێدایە. زنجیرەکە بەھۆی ڕیزبەندی گەورە و ھەمەچەشنی کارەکتەرەکانییەوە ناسراوە، کە ئایکۆنەکانی نینتێندۆی وەک ماریۆ و لینک و پیکاچۆ لەخۆدەگرێت، ھەروەھا کارەکتەرەکانی زنجیرەکانی تری وەک سۆنێک و مارە ڕەقەکان و مێگا مان لەخۆدەگرێت. ھەر کارەکتەرێک جووڵە و توانای ناوازەی ھەیە کە ڕەنگدانەوەی یارییەکانی خۆیەتی، ئەمەش جۆراوجۆری و وروژاندنی یارییەکە زیاد دەکات. سوپەر سماش برۆس ھەروەھا کۆمەڵێک شێوازی یاریکردن پێشکەش دەکات، لەوانە شەڕی کلاسیک، یارییە فرە یاریزانەکان، و چەندین یاری بچووک و دژایەتی. زۆرجار یارییەکان ھەڵبژاردنی بەرفراوانی بابەت و پاوەر ئەپیان تێدایە کە دەتوانێت بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش ڕەوتی شەڕەکان بگۆڕێت، توخمێکی پێشبینینەکراو و خۆشی بۆ یارییەکە زیاد دەکات. زنجیرەکە چەندین قۆناغی سەرکەوتووی بەخۆیەوە بینیوە، بە تایبەتی ستایشی بەرفراوانیان بەدەستھێناوە بەھۆی ڕیزبەندییە گەورەکەیانەوە کە زیاتر لە ٨٠ کارەکتەری یاریکردن لە کاتی دەستپێکردنیدا و ناوەڕۆکی زیادەی دابەزاندنی تێدایە. سوپەر سماش برۆس بووەتە زنجیرەیەکی گەورە لەنێو ھەوادارانی نینتێندۆ و شوێنکەوتوویەکی تایبەتی لە کۆمەڵگەی یارییە کێبڕکێکارەکاندا بەدەستھێناوە. تێکەڵکردنی زنجیرەکە لە یاریکردنی دەستڕاگەیشتن و سەرنجڕاکێشانی نۆستالژیک و سەرنجڕاکێشانی کرۆس ئۆڤەر وای کردووە کە ببێتە نازناوێکی سەرنجڕاکێش لە جیھانی یارییەکانی شەڕکردندا.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:گەمە ڤیدیۆیییە ھەرەوەزییەکان
پۆل:دەستوورییەکانی نینتێندۆ
پۆل:یارییە ڤیدیۆییە دەستوورییەکان
پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە گەردوونە ھاوتەریبەکان لەخۆدەگرن
کۆماری کوردیی لاچین

**کۆماری کوردی لاچین** (بە کوردیی باکووری: *Komara Kurdî ya Laçîn*) دەوڵەتێکی دانپێدانەنراوی تەمەن کورت بوو کە لەلایەن ناسیۆنالیستە کوردەکانەوە لەسەر خاکی کوردستانی سووری پێشوو، لە ٢٠ی ئایاری ١٩٩٢، لە سەردەمی شەڕی یەکەمی ناگۆرنۆ‒قەرەباغدا ڕاگەیەندرا، و لە ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٩٢ ھەڵوەشایەوە.

## پشت ڕووداوەکان
لە ساڵی ١٩٢٣ حکوومەتی یەکێتیی سۆڤیەت یەکەیەکی کارگێڕی دروست کرد کە بە یوزەیدی کوردستان یان «کوردستانی سوور» لە چوارچێوەی یەکێتی سۆڤیەتی ئازەربایجان ناسرابوو. پێکھاتبوو لە قەزاکانی لاچین و قوبادلی و زەنگیلان کە پایتەختەکەشی لە لاچین بوو. بەپێی سەرژمێری ساڵی ١٩٢٦، ٧٣٪ی دانیشتووانەکەی کورد بوون و ٢٦٪ ئازەربایجانی بوون. یوزەیدی کوردستان لە ساڵی ١٩٣٠ بۆ ماوەیەکی کورت ڕێکخرایەوە بۆ ئۆکروگی کوردستان و دواتر ھەڵوەشایەوە؛ دوای ئەمەش کۆمەڵێک ڕاگواستن و ئاوارەکردنی کوردەکان دەستی پێکرد لە ناوچەکە.

لە سەردەمی پەرەسترۆیکا لە ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا، سەرھەڵدانەوەی خواستە ناسیۆنالیستییەکانی کوردانی سۆڤیەت ھاتە ئاراوە، کە بووە ھۆی پێکھێنانی ڕێکخراوی یەکبوون لە ساڵی ١٩٨٩، کە ئامانجی دووبارە دامەزراندنەوەی ئۆتۆنۆمی کورد بوو. حکوومەتی یەکێتی سۆڤیەت لە سەردەمی گۆرباچۆڤ ھەوڵیدا ھاوکاری یەکبوون بکات بۆ دانوستان کردن، بۆ دووبارە دامەزراندنەوە و نۆژەنکردنەوەی کوردستانی سوور. سەرەڕای ئەوەش، داڕمانی یەکێتی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٩١ لەگەڵ دوژمنایەتی تورکیا بەرامبەر بەم پلانە، کۆتایی ھێنا بە ھەموو خواستەکانی دەوڵەتی کوردی سەربەخۆ لە ناو یەکێتی سۆڤیەت.

## ئەمانەش ببینە
* کوردانی ئازەربایجان
* پێرستی خانەدان و وڵاتە کوردییەکان
* کوردستانی سوور
* یەکبوون

## سەرچاوەکان

پۆل:کوردستان
پۆل:کوردستانی گەورە
پۆل:کوردانی ئەرمەنستان
ئەلێکساندەر تساتوریان

**ئەلێکساندەر تساتوریان** (؛ ٢٨ی ئازاری ١٨٦٥ لە زاقاتالا – ٣١ی ئازاری ١٩١٧ لە تبلیس) شاعیر و وەرگێڕێکی ئەرمەنی بووە.

## ژیاننامە
ئەلێکساندەر تساتوریان لە ١١ی نیسانی ١٨٦٥ لە شاری زاقاتالا لەدایک بووە. لە خێزانێکی ھەژارەوە پەروەردە بووە. خوێندنی لە بەشە ناوخۆیییەکی کڵێسا-پەرستگا و قوتابخانەیەکی سێ ساڵەی ناوچەیی خوێندووە. دواتر ڕووی لە مۆسکۆ کردووە و زۆربەی ژیانی لەوێ بەسەر بردووە. تساتوریان لە تەمەنێکی بچووکەوە دەستی بە نووسین کردووە، کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٨٨٥ چاپی کردوە. یەکەم کۆمەڵە شیعری لە ساڵی ١٨٩١ بڵاوکرایەوە.

تساتوریان جگە لە بەرھەمە ڕەسەنەکانی، وەرگێڕی شیعر و نووسینی شاعیرانی ڕووسی و ئەورووپیش بووە، دوو بەرگی وەرگێڕانی شیعری بە ناوی «شاعیرانی ڕووسی» لە ساڵی ١٩٠٥دا بڵاوکردەوە.
وێنۆک| وێنەیەکی ئەلێکساندەر تساتوریان
تساتوریان وێناکردنی کار و ئازار و خەونی گەلی ڕەسەنی خۆی لە «لە گۆرانییەکانی ڕەنجەوە»، ساڵی ١٨٩٣ دەرخستووە. تساتوریان لە کۆمەڵە شیعری تەنزئامێزی «گاڵتەجاڕی قەڵەم» (١٩٠١) گاڵتە بە خراپەکارییەکانی دەوڵەمەند و پیاوانی کڵێسا دەکات. زۆرێک لە شیعرەکانی تساتوریان بوون بە گۆرانی فۆلکلۆر، لە ٣١ی ئازاری ١٩١٧ لە شاری تبلیس کۆچی دوایی کردووە و لە تبلیس لە پانتێۆنی خۆجیڤانک بە خاک سپێردرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرگێڕەکانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:مردووانی ١٩١٧
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٥
پۆل:شاعیرانی ئەرمەنی سەدەی ١٩یەم
ئەفسانەی زێڵدا: جێپێگەی بایەکە

**ئەفسانەی زێڵدا: جێپێگەی بایەکە** () کایەیەکی ئەکشن-سەرکێشییە کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە بۆ کۆنسۆلی گەیم کیووب پەرەی پێدراوە و بڵاوکراوەتەوە. یارییەکە لە ساڵی ٢٠٠٢ لە ژاپۆن و ٢٠٠٣ لە ئەمریکای باکوور و ئەورووپا بڵاوکرایەوە و بەشێکە لە زنجیرەی ئایکۆنی «ئەفسانەی زێلدا» و لەلایەن ھەوادارانییەوە خۆشەویستە بەھۆی شێوازی ھونەری ناوازەی و شێوازی یاریکردنی سەرنجڕاکێش. کایەی جێپێگەی بایەکە لە جیھانی فراوان و ڕەنگاوڕەنگی دەریای گەورەدا ڕوودەدات، بەدوای سەرگەرمییەکانی لینکی پاڵەوانی زنجیرەکەدا دەگەڕێت، کاتێک بەڕێدەکەوێت بۆ ڕزگارکردنی خوشکەکەی و ڕزگارکردنی شانشینی ھایرول لە چنگی جادووگەرێکی خراپەکار کە ناوی لێنراوە گانۆندۆرف. گێڕانەوەی یارییەکە لە ڕێگەی تێکەڵەیەک لە گەڕان و چارەسەرکردنی مەتەڵ و شەڕێکی پڕ لە کردارەوە دەکرێتەوە، یاریزانەکان بە دوورگە و زیندانییە جیاوازەکاندا دەگەڕێن بۆ پێشخستنی چیرۆکەکە. یەکێک لە تایبەتمەندییە جیاوازەکانی کایەی جێپێگەی بایەکە شێوازی ھونەری سێبەری سێڵە، کە دیمەنێکی زیندوو و کارتۆنی بە یارییەکە دەبەخشێت. ئەم جیابوونەوەیە لە گرافیکی ڕاستی ناونیشانەکانی پێشووی «زێلدا» سەرەتا کاردانەوەی تێکەڵاوی بەخۆیەوە بینی بەڵام لەو کاتەوە بەھۆی دیزاینە بێ کات و سەرنجڕاکێشەکەیەوە ئاھەنگ دەگێڕدرێت. ھەروەھا گەڕان بەدوای جیھانی کراوە و میکانیکی کەشتیوانی یارییەکەدا جێگەی سەرنجە، چونکە یاریزانەکان دەتوانن بە بەلەمی متمانەپێکراوی لینک کە پاشای شێرە سوورەکانە دەریای گەورە تێپەڕن. گەشتکردن لە نێوان دوورگەکاندا و دۆزینەوەی گەنجینەی شاراوە و بەشداریکردن لە شەڕی دەریایی لەگەڵ دوژمنەکان ھەستێکی سەرکێشی و دۆزینەوە بۆ یارییەکە زیاد دەکات. جگە لە کوێستە سەرەکییەکەی، جێپێگەی بایەکە کۆمەڵێک کوێستی لاوەکی و یارییە بچووکەکان و شتە کۆکراوەکانی تێدایە، کە ناوەڕۆکی زۆری ئیختیاری پێشکەش بە یاریزانەکان دەکات بۆ ئەوەی چێژیان لێ وەربگرن. ھەروەھا یارییەکە میکانیکی نوێی یاریکردن دەخاتە ڕوو، وەک توانای کۆنترۆڵکردنی ئاراستەی با و بەکارھێنانی قەڵغانی گراپلینگ بۆ وەرچەرخان بەسەر بۆشایییەکان یان دزینی شتەکان لە دوژمنەکان. لەگەڵ بڵاوبوونەوەی کایەی جێپێگەی بایەکە ستایشی ڕەخنەگرانی لێکرا بەھۆی یارییە سەرنجڕاکێشەکەی و جیھانی سەرنجڕاکێش و کارەکتەرە لەبیرنەکراوەکانی. لەو کاتەوە بووەتە کلاسیکێکی گەورە لەنێو ھەوادارانی زنجیرەی «ئەفسانەی زێلدا»، ئیلھامبەخش بووە بۆ شوێنکەوتوویەکی تایبەت و کاریگەری لەسەر بەشداریکردنی داھاتوو لە زنجیرەکەدا ھەبووە. لە ساڵی ٢٠١٣دا، ڕیماستەرێکی ڕوونی بەرزی بەرزکراوەی جێپێگەی بایەکە بۆ کۆنسۆلی Wii U بڵاوکرایەوە، کە دیمەنی نوێکراوە و باشترکردنی دیکەی تێدابوو. ئەم دووبارە بڵاوکردنەوەیە یارییەکەی بە نەوەی نوێی یاریزانان ناساند لە ھەمان کاتدا ڕێگەی بە ھاندەرانی ئێستا دا جارێکی دیکە ئەزموونی ئەو سەرکێشییە بێ کاتە بکەنەوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٢
پۆل:یارییە ڤیدیۆیییە نایابەکان
پۆل:یارییەکانی نینتێندۆ گەیم کیوب
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان بە بەشداریی کەسایەتیی سەرەکیی مێ
پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکانی ٢٠٠٢
پۆل:کایەکانی ئەکشن-سەرکێشی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن جۆیستیک
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە جیھان کراوەکان
پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکانی دوای کۆتابیی جیھان
شازادە زێڵدا

**شازادە زێلدا** () کارەکتەری ناوەندی زنجیرەی ئەفسانەی زێڵدایە، زۆرجار ڕۆڵێکی سەرەکی لە گێڕانەوەی یارییەکاندا دەگێڕێت. شازادەی شانشینی ھایرولە و بە شێوەیەکی تایبەت وەک فەرمانڕەوایەکی ژیر و خێرخوازی وێنا دەکرێت، ھەروەھا وەک تاکێکی بەھێز و ئیمکاناتدار وێنا دەکرێت. بە درێژایی زنجیرەکە، شازادە زێلدا بە پەیوەندییەکەی بە ترایفۆرسەوە ناسراوە، کە دەستکردێکی عیرفانییە و ھێزەکانی دەسەڵات و حیکمەت و بوێری بەرجەستە دەکات. زۆرجار حیکمەت و توانا ئەفسوناوییەکانی وای لێدەکات ببێتە ھاوپەیمانێکی گرنگ بۆ پاڵەوانی زنجیرەکە بەناوی لینکی، چونکە پێکەوە کاردەکەن بۆ پووچەڵکردنەوەی پلانەکانی دژبەری سەرەکی زنجیرەکە، گانۆندۆرف. کارەکتەری زێلدا بە شێوازی جۆراوجۆر لە سەرانسەری یارییە جیاوازەکانی زنجیرەکەدا وێنا کراوە. لە ھەندێک دووبارەکردنەوەدا وەک تیرھەڵگرێک یان جادووگەرێکی لێھاتوو نیشان دەدرێت، کە ھێزە ئەفسوناوییەکانی بەکاردەھێنێت بۆ یارمەتیدانی لینکی لە گەڕانەکەیدا. لە یارییەکانی تردا ڕەنگە کەسایەتی یان جلوبەرگی جیاواز وەربگرێت بۆ ئەوەی لە دوژمنەکانی تێپەڕێت و شانشینی خۆی بپارێزێت. ھەروەھا پەیوەندی زێلدا لەگەڵ لینک بابەتێکی دووبارەبوونەوەی زنجیرەکەیە، زۆرجار وەک پەیوەندییەکی قووڵ و بەردەوام وێنا دەکرێت کە کاتێک و شوێن تێدەپەڕێنێت. لەکاتێکدا پەیوەندی نێوانیان لە یارییەکەوە بۆ یارییەکی تر جیاوازە، ھاوبەشییەکەی ئەوان لایەنێکی بنەڕەتی زۆرێک لە چیرۆکەکانی «ئەفسانەی زێلدا»یە. کارەکتەری شازادە زێلدا بووەتە کەسایەتییەکی ئایکۆنی لە بواری کایەی ڤیدیۆییدا، بەھۆی زیرەکی و خۆڕاگری و پابەندبوونی بێوچانی بە پاراستنی شانشینییەکەیەوە سەرسامە. بوونی لە زنجیرەکەدا بەشداری کردووە لە بەناوبانگبوونی بەردەوامی و وای کردووە ببێتە کارەکتەری خۆشەویست و کاریگەر لە جیھانی یارییە ڤیدیۆیییەکاندا.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کەسایەتییە مێینەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:کارەکتەرە مێینەکان لە یارییە ڤیدیۆییەکان
پۆل:ژنێک و سەربازێکی جەنگاوەر لە یارییە ڤیدیۆییەکاندا
پۆل:تیرھاوێژە خەیاڵییەکان
کایل ماکلاچلان

**کایل مێریت ماکلاچلان** (؛ لەدایکبووی ٢٢ی شوباتی ١٩٥٩) ئەکتەری ئەمریکییە.

## سەرەتای ژیانی
کایل مێریت مەکلاچلان، لە نەخۆشخانەی یادەوەری دۆڵی یاکیما لە شاری یاکیما لە واشنتۆن لەدایک بووە. دایکی، کاسرین، بەڕێوەبەری پەیوەندییە گشتیەکان بووە بۆ ناوچەیەکی خوێندنگە، و خاوەن ماڵ بووە کە چالاک بووە لە بەرنامەکانی ھونەری کۆمەڵایەتیەکاندا. باوکی، کێنت ئالان مەکلاچلان، دەڵاڵی بۆرسە و پارێزەر بووە. کایل بە ڕەچەڵەک سکۆتلەندی و کۆرنیش و ئەڵمانییە. لە شاری یاکیما گەورە بووە و گەورەترینی سێ کوڕ بووە. دوو برا بچووکەکەی بە ناوەکانی کرایگ و کێنت جونیۆر لە ناوچەی سیاتڵ دەژین. ماکلاچلان لە قوتابخانەی ئامادەیی ئایزنھاوەر لە شاری یاکیما دەرچووە. دایکی لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا باوکی بەجێھێشت، و دایک و باوکی لە ساڵی کۆتایی خوێندنی ئامادەییدا جیابوونەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
ئەلێکساندەر بۆخۆمازۆڤ

**ئەلێکساندەر کۆنستانتینۆڤیش بۆخۆمازۆڤ** ()یان **ئۆلیکساندر کۆستیانتینۆڤیچ بۆھۆمازۆڤ** (؛ ٢٧ی ئازاری ١٨٨٠ – ٣ی حوزەیرانی ١٩٣٠) نیگارکێشێکی ئوکراینی بوو، کوبۆیی‒ئاییندەپەرست، تیۆریستی ھونەری مۆدێرن و وەک یەکێک لە کەسایەتییە سەرەکییەکانی دیمەنی ئاڤانگارد ئۆکراینی ناسراوە. ئەلێکساندەر لە ماوەی ژیانی ھونەریدا شارەزا بووە لە چەندین شێوازی ھونەری، ناسراوترینیان بریتین لە کوبۆ‒ئاییندەبینی (١٩١٣–١٩١٧) و سپێکترالیزم (١٩٢٠–١٩٣٠).

## سەرەتای ژیان
ئەلێکساندەر بۆخۆمازۆڤ لە شاری یامپلی لە ھەرێمی خارکیڤ (ئێستا ئۆبلاستی سومییە لە ئوکراینا) لەدایکبووە، وەک منداڵی دووەمی کۆنستانتین و ئەنیسیا بۆخۆمازۆڤ. باوکی ژمێریار بووە، لە کارگەی شەکری ناوچەکە کاری کردووە و دواتر بووە بە بازرگان.

ئەلێکساندەر لە کاتی خوێندنی لە ھۆڵی وەرزشدا دەستی کرد بە نیشاندانی ئارەزووی نیگارکێشانی لە سەرەتاوە؛ بەڵام باوکی ئەمەی پەسەند نەکرد، پێداگری کرد لەسەر ئەوەی کە لە قوتابخانەی کشتوکاڵی خێرسۆن بخوێنێت، بەڵام خولیای ھونەر زاڵ بوو بەسەریدا و بە پاڵپشتی مامی ئەلێکساندەر، باوکی ڕازی دەکات کە ڕێگەی پێبدات ڕوو لە کیێڤ بکات و لە ساڵی ١٩٠٢ بچێتە نێو ئەکادیمیای ھونەری کیێڤ.

## بەشێک لە کارەکانی

پەڕگە:Oleksander_Bohomasov_Woman_1914_MoMA.png|alt=Woman, 1914. Charcoal on paper, MoMA, New York|*ژن* ١٩١٤، بە خەڵوزی لەسەر کاغەز، نیویۆرک
پەڕگە:Знімок_екрана_2023-02-17_о_22.01.36.png|alt='Cityscape', 1913–14, Museum Ludwig, Cologne|*ناوچەی شار*، ١٩١٣–١٤مۆزەخانەی لودویگ، کۆلن
پەڕگە:143268745_1915_Monter_H_m_70_h_70_Sobranie_KIGrigorishina_Kiev.jpg|alt=Mounter, 1914| *مۆونتەر*، ١٩١٤
پەڕگە:Pojar_v_Kieve-1916.jpg|alt="Fire in Kiev." 1916. Paper, charcoal. 27х32 sm. National Art Museum of Ukraine (NAMU), Kyiv|*ئاگر لە کیێڤ*، ١٩١٦ کیێڤ
پەڕگە:Street_on_Podil_-_Alexander_Bogomazov.jpg|alt=Street on Podil. 1912. Canvas, oil|*شەقام لەسەر پۆدل*، ١٩١٢
پەڕگە:143268890_19141915_Peyzazh_Poezd_H_m_33_x_41_sm_Sobr_James_Butterwick_London.jpg|alt=Train in Boyarka, 1914| *شەمەندەفەر لە بۆیارکا*، ١٩١٤
پەڕگە:Bogomazov-tram-s-1914.jpg|alt="Tram." 1914. Canvas, oil. appr. 150х80 sm. Private collection|ترام، ١٩١٤
پەڕگە:Tea_Kettle,_1914,_Bohomazov.jpg|alt=Tea Kettle, 1914| *کتری چا*، ١٩١٤
پەڕگە:Flowers,_1914,_Bohomazov.jpg|alt=Flowers, 1914| *گوڵەکان*، ١٩١٤
پەڕگە:Portrait_of_Wife,_1914,_Bohomazov.jpg|alt=Portrait of Wife, 1914| *وێنەی ژن*، ١٩١٤
پەڕگە:Oleksandr-bohomazov-portrait_of_wife_reading_1914.png|alt=Portrait of Wife, Reading. 1914. Oil on canvas, 71x58| *وێنەی ژن، خوێندنەوە*، ١٩١٤
پەڕگە:Poyizd_-_Bohomazov.jpg|alt='Train', 1915, Canvas, oil|*شەمەندەفەر*، ١٩١٥
پەڕگە:Portret_Docheri-1928.jpg|alt=Portrait of the Daughter. 1928. Canvas, oil|*وێنەی کچەکە*، ١٩٢٨
پەڕگە:Pravka_pil-1927.jpg|alt="Stropping the saws." 1927. Canvas, oil|*لێدانی بڕینەکان*، ١٩٢٧
پەڕگە:Sawyers_-_Alexander_Bogomazov.jpg|alt=Sawyers. 1929. Canvas, oil|*ساوەرز*، ١٩٢٧


## بەستەرە دەرەکییەکان
* ئەلێکساندەر بۆخۆمازۆڤ
* ئاندرێ ناکۆڤ، مێژوونووسی ھونەری، سەبارەت بە ئەلێکساندەر بۆخۆمازۆڤ 

## سەرچاوەکان

پۆل:نیگارکێشانی سۆڤیەت
پۆل:وێنەکێشەکانی ھاوچەرخ
پۆل:مردووانی ١٩٣٠
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٠
پۆل:ھونەرمەندان
پۆل:ھونەرمەندانی ئوکراینی
پۆل:ڕووسییەکان
پۆل:ڕووسییەکانی بە ڕەگەز ئوکراینی
پیتەر ساگال

**پیتەر دانیال ساگال** (؛ لەدایکبووی ٣١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٥) نوکتەچی و نووسەری ئەمریکییە.

## سەرەتای ژیانی
ساگال لە خێزانێکی جولەکەدا لە شاری بێرکلی ھایتس لە ویلایەتی نیوجرسی گەورە بووە و کوڕی ماتیۆ و ڕیڤا ساگال بووە. ماتیۆ بەڕێوەبەری پەیوەندییەکان بوو، ڕیڤاش مامۆستای قوتابخانە بوو کە بوو بە دایک لە ماڵەوە دانیشت.

ساگال دەرچووی ساڵی ١٩٨٧ی زانکۆی ھارڤاردە، کە ھاوژوورێکی لە کۆلێژەکەدا جێس ئێم براڤین پەیامنێری داھاتووی وۆڵ ستریت جۆرناڵ بووە. پێکەوە بەشدارییان لە پێشبڕکێیەکدا کرد، لەو ماوەیەی لەوێ بوو بەرھەمی شانۆی خوێندکارانی دیکەی نووسی و دەرھێنانی کرد. ھەروەھا ھاوینێک وەک ڕۆژنامەنووس لە گۆڤاری سایکل بەسەر بردووە کە ئێستا گۆڤارێکی ماتۆڕسکیلییە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥
پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:سیناریۆنووسە جولەکەکانی ئەمریکا
پۆل:سیناریۆنووسانی ئێڵەنۆی
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پاولا پێل

**پاولا پێل** (؛ لەدایکبووی ١٥ی نیسانی ١٩٦٣ نووسەر و ئەکتەر و کۆمیدی و بەرھەمھێنەری ئەمریکییە. پێڵ بە کارەکانی وەک نووسەر بۆ زنجیرە بەرنامەی کەناڵی ئێن بی سی شەوی شەمە لە ساڵانی ١٩٩٥ تا ٢٠٢٠ ناسراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکان
پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٧

**جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٥٧** یەکەم خولی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بوو کە پاڵەوانێتی تۆپی پێی ئەفریقا بوو. لە وڵاتی سوودان بەڕێوەچوو. ھەڵبژاردە بەشداربووەکان بەشداربووەکان بریتیبوون لە میسر و سوودان و ئیتیۆپیا .ئەفریقای باشوور کە یەکێکی دیکە بوو لە وڵاتە بەشداربووەکان لە قۆناغی پێش کۆتاییدا ڕووبەڕووی ئیتیۆپیا دەبووەوە، بەڵام بەھۆی ئاپارتایدەوە دوورخرایەوە. ئیتیۆپیا بە ٢–٠ ئەنجامەکەی بۆ نوسرا و گەیشتە یاریی کۆتایی، لە یارییەکەی دیکەی قۆناغی پێش کۆتاییدا لە یاریگای شارەوانی لە خەرتوم، میسرییەکان بە دوو گۆڵ بەرامبەر بە گۆڵێک لە ھەڵبژاردەی میواندارییان بردەوە.لە یاری کۆتاییدا میسر بە ئەنجامی ٤–٠ لە ئیتیۆپیا بردەوە، ھەر چوار گۆڵەکەش لەلایەن محەممەد دیاب تۆمارکرا، کە بە پێنج گۆڵ وەک گۆڵکاری پاڵەوانێتییەکە دەستنیشانکرا. لەم خولەی یەکەمدا تەنھا دوو یاری ئەنجامدرا.

## بەشداربووەکان

## شوێن



## سەرچاوەکان
جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٩

**جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٥٩** دووەم خولی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بوو، پاڵەوانێتی تۆپی پێی نێوان ھەڵبژاردە نیشتمانییەکانی ئەفریقا، کە لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی ئەفریقا (CAF) ڕێکخرابوو. لەلایەن کۆماری عەرەبیی یەکگرتوو کە یەکێتییەکی سەروەری نێوان میسر و سووریایە، میوانداری و سەرکەوتنی بۆ کرا. تەنھا سێ تیم بەشدارییان کرد: کۆماری یەکگرتووی عەرەبی، سوودان، و ئیتیۆپیا. ھەر سێ یارییەکە لە قاھیرە بەڕێوەچوو. شێوازی یارییەکان گۆڕا بۆ کۆمەڵەی گەڕۆک، لە یاری یەکەم ھەڵبژاردەی کۆماری یەکگرتووی عەرەبی بە ئەنجامی ٤–٠ لە ئەسیوپیا بردەوە، و یاری دواتر لە نێوان ھەڵبژاردەی سوودان و ئەسیوپیا ئەنجامدرا ھەڵبژاردەی سوودان ١–٠ یارییەکەی بردەوە. یاریی کۆتایی لە نێوان ھەڵبژاردەی کۆماری یەکگرتووی عەرەبی و سوودان لە ٢٩ی ئایاری ١٩٥٩ لە شاری قاھیرە بەڕێوەچوو، بە ئەنجامی ٢–١ بردەوە کۆماری یەکگرتوو سەرکەوتنی بەدەستھێناو بووە پاڵەوان.مەحموود جەوھەری کە لە نێوان ساڵانی ١٩٨٨ تا ٢٠٠٢ ڕاھێنەری ھەڵبژاردەی میسر بوو، بە تۆمارکردنی ٣ گۆڵ لەم خولەدا بووە گۆڵکاری پاڵەوانێتییەکە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وردەکارییەکان لە RSSSF

پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
ئەبراھام مینتچن

**ئەبراھام مینتچن** (٤ی نیسانی ١٨٩٨ &#x2013; ٢٥ی نیسانی ١٩٣١)یەکێک بوو لە نیگارکێشە سەرەکییەکانی پەیوەست بە «دەربڕینی دەروونی ھونەرمەندان» کە بە قوتابخانەی پاریس ناسراوە. نیگارکێشێکی جوولەکە بوو، لە شاری کیێڤ لەدایکبووە، لە ساڵی ١٩٢٥ ڕۆیشتووە بۆ پاریس، کارە ھونەرییە ناسراوەکانی زیاتر لەکاتێکدا بەرھەم ھێنراون کە لە پاریس و لا گاردێ بووە، لە نێوان ساڵانی ١٩٢٦ بۆ ١٩٣١.

بەناوبانگە بە تابلۆی زیندوو کە زۆرجار پەندیشی تێدا دەردەکەوێت. کارەکانی دەتوانرێت پەیوەندییان بە دەربڕینگەرایییەوە ھەبێت.

## سەرەتای ژیان
alt=|وێنۆک| ''فیل دی لویس مانتۆ'' (زەیتی کانڤاس) ئەمە، چڕی کارە ھونەرییەکانی مینچن نیشان دەدات.
مینتچن لە شاری کیێڤ لەدایکبووە و لە تەمەنی ١٣ ساڵیدا شاگردی زێڕینگەرێک بووە. لە تەمەنی ١٦ ساڵییەوە دەستی بە نیگارکێشان کردووە و لە کۆلێژی ھونەری کیێڤ خوێندوویەتی. دواتر لە ساڵی ١٩٢٣ ئوکراینای بەجێھێشت و بەرەو بەرلین دەڕوات. لە بەرلین دیزاینی سێت و جلوبەرگی بۆ شانۆی جوولەکەکان کردووە. لە کاتی یەکەم پێشانگایدا لە بەرلین کارە ھونەرییەکانی بە شێوازێکی نزیک لە کوبیزم نمایش کرد.

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ئەبراھام مینتچین – WikiGallery.org 

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ١٩٣١
پۆل:وێنەکێشانی پیاوی ڕووسی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٨
ڕەشیدە جۆنز

**ڕەشیدە جۆنز** (؛ لەدایکبووی ٢٥ی شوباتی ١٩٧٦) ئەکتەر و نووسەر و بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکییە.

## سەرەتای ژیانی
جۆنز لە شاری لۆس ئەنجلۆس لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایکبووە، لە دایک و باوکی ناویان ئەکتەری ناوداری ئەمریکی پێگی لیپتۆن و مۆسیقاژەن/بەرھەمھێنەری تۆمار کوینسی جۆنز بووە. خوشکی بچووکی خانمە ئەکتەر و مۆدێل کیدادا جۆنزە، ھەروەھا خوشکی نێو پێنج خوشک و برایە لە پەیوەندییەکانی دیکەی باوکیان، لەوانە کینیا جۆنز و کوینسی جۆنز. باوکی جۆنز ڕەگ و ڕیشەی خەڵکی کامیرۆنە، دایکی جوولەکەیەکی ئەشکەنازی بووە، جۆنز و خوشکەکەی لە ئایینی جوولەکە چاکسازیدا لەلایەن دایکیەوە پەروەردە بوون؛ جۆنز لە قوتابخانەی عیبری خوێندوویەتی، ناوی یەکەمی جۆنز لە وشەی عەرەبی لو "ڕاستگۆ" وەرگیراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:نووسەرانی ناخەیاڵی ئەمریکا لە سەدەی ٢١
پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم
پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس
پۆل:نووسەرانی کۆمیکی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە
پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان
پۆل:ژنە ئەمریکییە سیناریۆنووسەکان
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:سیناریۆنووسە جولەکەکانی ئەمریکا
کوردانی فینلاند

**کوردانی فینلاند** () ئاماژەیە بۆ  ئەو کوردانەی کە لە فینلاند دەژین. لە ساڵی ٢٠٢٢دا ١٦ ھەزار و ٦٠٣ کوردزمان لە فینلاند بوونیان ھەبووە.

## مێژوو
کورد بۆ یەکەمجار لە ساڵانی حەفتاکان و ھەشتاکانی سەدەی ڕابردووەوە دەستیان کرد بە ڕۆیشتن بەرەو فینلاند. لە ساڵی ١٩٩٥دا ھەزار و ١٦٦ ھاووڵاتی تورک لە فینلاند ھەبوون، لەو ژمارەیەش نزیکەی ٣٠٠ بۆ ٥٥٠ کەسیان کورد بوون. بەشێکی بەرچاو لە پیتزافرۆشی و کەبابخانە و چێشتخانەکان لە فینلاند لەلایەن کوردەکانەوە دامەزراون.

بەشێک لە کوردەکانی فینلاند لە تورکیا و ئێرانەوە کۆچیان بۆ ئەو وڵاتە کردوە، بەڵام زۆرینەیان لە عێراقەوە سەرچاوە دەگرن، کە لە ساڵانی نەوەدەکانەوە وەک پەنابەری پشکی کۆمیساریای باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەنابەران (UNHCR) لەوێ نیشتەجێ بوون. ھەروەھا کوردەکان زۆرینەی کۆچبەرانی عێراقی بۆ فینلاند پێکدەھێنن. دوای ئەوەی داعش لە باشووری کوردستان لە دژی پێشمەرگەی کوردستان شەڕی ڕاگەیاند، دەیان کوردی فینلاند بەمەبەستی بەشداریکردن لە شەڕی دژی داعش بەرەو سووریا و عێراق گەڕاونەتەوە.

## دیمۆگرافیا

## ئەمانەش ببینە
* دانیشتووانی کورد
* کوردانی سوێد

## سەرچاوەکان

پۆل:فینلاند
پۆل:کورد
پۆل:کوردانی نەرویژ
پۆل:کوردانی ڕووسیا
ناوچەی سەلامەت (سووریا)

**ناوچەی سەلامەت**، **ناوچەی کەمکردنەوەی پێکدادانەکان** یان **ناوچەی قەدەغەکردنی فڕین** لە خاڵە جیاوازەکاندا لە کاتی شەڕی ناوخۆیی سووریا کە لە ساڵی ٢٠١١ دەستی پێکردووە، پێشنیارکراون یان دروستکراون، لەوانە «ناوچەی کەمکردنەوەی پەرەسەندن» کە لە نێوان زلھێزەکانی تورکیا و ڕووسیادا ڕێککەوتن کراوە دەربارەی، کە پشتگیری لە لایەنە شەڕانگێزە جیاوازەکان دەکەن؛ ھەروەھا ناوچەی دژە فڕینیش پێشنیار کراوە لە باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا، کە کوردەکانی لێ نیشتەجێن و خاوەنی خۆبەڕێوەبەریی خۆیانن.

## ئەمانەش ببینە
* ناوچەکانی دژەفڕینی عێراق
* ناوچەی داماڵینی سەربازی کۆریا
* بڕیارنامەی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان ١٩٧٣ (ناوچەی قەدەغەکردنی فڕین لە ساڵی ٢٠١١ شەڕی ناوخۆیی لیبیا)

## سەرچاوەکان

پۆل:شەڕی ناوخۆیی سووریا
پۆل:سیاسەتی سووریا
پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
پۆل:سووریا
پۆل:سیاسەتی سووریا
پۆل:سەربازیی سووریا
پۆل:ڕۆژاوای کوردستان
ئەحمەد فاخووری

**ئەحمەد فاخووری** () (لەدایکبووی حەما لە ٦ی حوزەیرانی ١٩٧٨) بەرھەمھێنەری ناوەڕۆکی بینراو و میدیایی سوورییە و لە تەلەڤیزیۆنی سووری و کەناڵی ئەلغەد و بی بی سی عەرەبی کاری کردووە و بەناوبانگ بووە بە پێشکەشکردنی ترێندینگ لەوێ، دواتر ڕووی لە کەناڵی جەزیرە کردووە و ئێستا تێیدا بەرنامەی (شبکات) پێشکەش دەکات.
## سەرچاوەکان
جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٥

**جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٦٥** پێنجەمین خولی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بوو کە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقا ڕێکدەخرێت. لە وڵاتی توونس بەڕێوەچوو. بەھەمان شێوە ساڵی ١٩٦٣ ھەڵبژاردەکان دابەشکران بۆ دوو کۆمەڵە کە ھەر کۆمەڵەیەک لە سێ ھەڵبژاردە پێکھاتبوو، یەکەمی کۆمەڵەکان دەگەیشتنە یاریی کۆتایی و دووەمی کۆمەڵەکان یاری پلەی ئۆفی سێیەمیان ئەنجام دەدا. لەم خولەدا سێ ھەڵبژاردە بۆ یەکەمجار بەشداریان کرد ئەوانیش ھەڵبژاردەی کۆنگۆ، ھەڵبژاردەی کۆتدیڤوار، ھەڵبژاردەی سێنیگال بوو. یاریی کۆتایی لە نێوان ھەڵبژاردەی گانا و ھەڵبژاردەی توونسی خانەخوێ ئەنجامدرا، ھەڵبژاردەی گانا توانی بە ئەنجامی ٣–٢ یارییەکە بباتەوە و بۆ جاری دووەم لەسەر یەک پارێزگاری لە نازناوەکە بکات. ئەمە کۆتا خولی پاڵەوانێتییەکە بوو کە لە ساڵێکی ژمارە تاکەکاندا پێش ساڵی ٢٠١٣ بەڕێوەچوو.

## تیمە پاڵاوتەکان
وێنۆک| گەلانی بەشداربووی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٥
}
| میواندار
|  (١٩٦٢, ١٩٦٣)
|-
|
| ھەڵگران
|  (***[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣|١٩٦٣]]***)
|-
|
| براوەی قۆناغی یەکەم
|  (١٩٥٧، ١٩٥٩، ***[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٢|١٩٦٢]]***، ١٩٦٣)
|-
|
| براوەی قۆناغی یەکەم
|  (یەکەم جار)
|-
|
| براوەی قۆناغی یەکەم
|  (یەکەم جار)
|-
|
| براوەی قۆناغی یەکەم
|  (یەکەم جار)
|}

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وردەکارییەکان لە RSSSF

پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨

**جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٦٨** شەشەمین خولی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بوو کە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقا ڕێکدەخرێت. لە وڵاتی ئیتیۆپیا بەڕێوەچوو. لەم خولەدا ھەڵبژاردە بەشداربووەکان گەیشتە ھەشت تیم، دەبەشکران بەسەر دوو کۆمەڵەدا کە لە چوار ھەڵبژاردە پێکھاتبوون، یەکەم و دووەمی کۆمەڵەکان گەیشتنە قۆناغی پێش کۆتایی. ھەڵبژاردەی کۆنگۆ یەکەم پاڵەوانێتی خۆی بەدەستھێنا و لە یاری کۆتاییدا بە ئەنجامی ١–٠ لە ھەڵبژاردەی گانای بردەوە.ئەمە سێیەم یاریی کۆتایی لەسەر یەک بوو کە ھەڵبژاردەی گانا ئەنجامی دابوو.پێش ئەم پاڵەوانێتییە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا سێ ساڵ جارێک بەڕێوەدەچوو، دوای ساڵی ١٩٦٨ دوو ساڵ جارێک بەڕێوەدەچوو.

## پاڵاوتەکان
وێنۆک| گەلانی بەشداربووی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وردەکارییەکان لە RSSSF
جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٢

وێنۆک| نەخشتەی وڵاتانی بەشداربوو لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا ساڵی ١٩٦٢.
**جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٦٢** سێیەم خولی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بوو کە پاڵەوانێتی تۆپی پێی ئەفریقا بوو کە لە ئیتیۆپیا بەڕێوەچوو. نۆ وڵات بەشداری پێشبڕکێکەیان کرد، لەنێویاندا میسری پاڵەوانی خولی پێشوو، بۆ یەکەمجار سیستەمی پاڵاوتن بۆ گەیشتن بە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا پەیڕەوکرا یاری کۆتایی تەنھا چوار تیپی لەخۆگرتبوو. میسر وەک ھەڵگر و ئیتیۆپیا وەک میواندار، بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی سەرکەوتنیان بەدەستھێنا ھەریەکەیان تەنھا یەک یارییان پێویست بوو بۆ ئەوەی بگەنە یاری کۆتایی. پێنج ھەڵبژاردە کێبڕکێیان کرد بۆ بەدەستھێنانی دوو پلەی دیکە. ئەمە یەکەمجار بوو سودان بەشداری پاڵەوانێتییەکە نەکات. ئیتیۆپیا بۆ یەکەمجار پاڵەوانێتییەکەی بردەوە و بە ئەنجامی ٤–٢ لە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میسر بردەوە.ئەم پاڵەوانێتییە زۆرترین تێکڕای گۆڵی لە ھەر یارییەکدا ھەیە لە پاڵەوانێتییەکانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وردەکارییەکان لە RSSSF
* وردەکارییەکان لە سۆکەربۆت
جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣

**جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٦٣** چوارەمین خولی جامی نەتەوەکانی ئەفریقایە کە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقا ڕێکدەخرێت. لە وڵاتی گانا بەڕێوەچوو.بۆ سێیەمجار لەسەریەک وڵاتی خانەخوێ نازناوی جامی ئەفریقای بەدەستھێنا. یاسای پاڵەوانێتییەکە گۆڕدرا بۆ دوو کۆمەڵەی کە ھەریەکەیان ٣ ھەڵبژاردە پێکھاتبوو، یەکەمی کۆمەڵەکان دەگەنە یاریی کۆتاییی و دووەمی کۆمەڵەکان یاری پلەی ئۆفی سێیەمیان ئەنجامدا. یارییی کۆتاییی لە ١ی کانوونی دووەمدا لە یاریگای ئاکرا لە نێوان ھەڵبژاردەی گانای وڵاتی خانەخوێ و سوودان بەڕێوەچوو، لە ئەنجامدا ھەڵبژاردەی گانا بە ٣–٠ یارییەکەی بردەوە و بۆ یەکەمجار لە مێژوویدا نازناوەکەی بەرزکردەوە.ئەم پاڵەوانێتییە و خولی پێشوو تاکە پاڵەوانێتی جامی نەتەوەکانی ئەفریقایە کە تێکڕای زیاتر لە چوار گۆڵی لە ھەر یارییەکدا تۆمارکراوە.

## پاڵاوتەکان
}
| براوەی قۆناغی یەکەم
|  (١٩٦٢)
|-
|
| براوەی قۆناغی یەکەم
|  (یەکەم جار)
|}

; تێبینی

## شوێنەکان
پێشبڕکێکە لە ئاکرا و کوماسی ئەنجامدرا.



## بەستەرە دەرەکییەکان
* وردەکارییەکان لە RSSSF

## سەرچاوەکان

پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
پێڕستی وەرزەکانی ئەفسانەی کۆرا

**[[ئەفسانەی کۆرا]]** زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئەمریکییە کە لەلایەن مایکڵ دانتێ دیمارتینۆ و برایان کۆنێتزکۆ دروست کراوە. زنجیرەکە بۆ یەکەم جار لە ساڵی ٢٠١٢ لە کەناڵی نیکلۆدیۆن پەخشکرا. کە تەواوکەری زنجیرەی پێش خۆیەتی، زنجیرەکە لە جیھانێکیی خەیاڵیدا ڕوودەدات کە لە کلتوورێکی ئاسیاییی چینی وەرگیراوە، و خەڵکانێک لەو جیھانە نیشتەجێن کە دەتوانن توخمەکانی ئاو، زەوی، ئاگر یان ھەوا دەستکاری بکەن لەڕێگەی توانایەک کە پێی دەوترێت «ملکەچپێکردن». کەسێکیش بوونی ھەیە بە ناوی ئەڤەتار، و توانای ئەوەی ھەیە ھەموو چوار توخمەکە ملکەچ پێبکات. کۆرا پاڵەوانی زنجیرەکەیە، لەدوای ئەڤەتار ئانگ دەبێت ھاوسەنگی جیھانەکە بپارێزێت. لە چوار وەرز و بە کۆی ٥٢ ئەڵقە بەرھەم ھێنراو.

## تێڕوانینی گشتی زنجیرەکە

## ئەڵقەکان
### پەڕتووکی یەکەم: ھەوا (٢٠١٢)

### پەڕتووکی دووەم: ڕۆحەکان (٢٠١٣)

### پەڕتووکی سێیەم: گۆڕانکاری (٢٠١٤)

### پەڕتووکی چوارەم: ھاوسەنگی (٢٠١٤)

## بڵاوکردنەوەی DVD و بلو ڕای

## ئەوانی تر
* ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:ئەنیمەیشن
پۆل:ئەنیمەیشنییە ڕۆژاواییەکان کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە
پۆل:ئەنیمەیشن بەپێی وڵات
پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشن
پۆل:ئاڤاتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا
پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
کۆمەڵکوژیی پینارجیک

**کۆمەڵکوژیی پینارجیک** کوشتنی ٢٤ ژن و منداڵێک و ھەشت پاسەوانی گوند بوو لە ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٨٧، لە گوندی پینارچیک لە پارێزگای ماردین لە تورکیا، لەلایەن ھێزەکانی پاراستنی گەلی سەر بە پارتی کرێکارانی کوردستان. کوژراوەکان لە ١٦ منداڵ و ھەشت پاسەوانی گوند و ھەشت ژن پێکھاتبوون. ئەلیزا مارکۆس پسپۆڕی ململانێکان بە «دڕندانەترین ھێرشی پەکەکە بۆ سەر گوندنشینان لەوەتەی میلیشیاکە لەلایەن دەوڵەتەوە چاودێری دەکرێت» وەسفی دەکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:مێژووی پارێزگای مێردین
پۆل:کۆمەڵکوژییەکانی کوردەکان
جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠

**جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٧٠** حەوتەمین خولی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بوو کە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقا ڕێکدەخرێت. لە وڵاتی سوودان بەڕێوەچوو.ھەروەک ساڵی ١٩٦٨ ھەشت ھەڵبژاردە بەشداری ئەم خولەی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا کرد و دابەشکران بەسەر دوو کۆمەڵەدا، ھەر کۆمەڵەیەک لە چوار ھەڵبژاردە پێکھاتبوو. یەکەم و دووەمی کۆمەڵەکان گەیشتنە یاریی پێش کۆتایی. سودان یەکەم پاڵەوانێتی خۆی بەدەستھێنا و لە یاری کۆتاییدا بە ئەنجامی ١–٠ لە گانای بردەوە.ئەم پاڵەوانێتییە چوارەم یاری کۆتایی لەسەریەک بوو بۆ گانا.ھەڵبژاردەی گێنێ بۆیەکەمجار بەشداریکرد.

## پاڵاوتەکان
٨ تیپی پاڵاوتن بریتین لە:

## شوێنەکان
پێشبڕکێکە لە خەرتوم و واد مەدانی ئەنجامدرا.



## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وردەکارییەکان لە RSSSF
* وردەکارییەکان لە www.angelfire.com
* footballmundial.tripod.com
* www.world-results.net

پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
فۆنۆلۆجیی کوردی

**فۆنۆلۆجیی ئاخاوتنی کوردی** یان **زانستی دەنگەکان لە ئاخاوتنی کوردی** سیستەمی دەنگی ئاخاوتنی زارە کوردییەکانە. ئەم بابەتە فۆنۆلۆجیای سێ زاراوە سەرەکییەکەی زمانی کوردی لە پێناسە ستانداردەکانیدا دەگرێتەوە. تایبەتمەندییە فۆنۆلۆجییەکانی بریتین لە جیاوازی نێوان وەستانی بێدەنگ و بێ ھەناسەدان، و یەکەی بچووکی ئاخاوتنیی داھێنراو.

## زاراوەکان
وێنۆک|300x300پیکسڵ|دابەشبوونی جوگرافیای زاراوە کوردییەکان
**کرمانجی**

* تایبەندمەندی ھەیە لە نێوان وەستانی بێ دەنگی نادیار و بێ ھەناسەدان، کە دەتوانرێت لە ھەموو دۆخەکاندا بە نادیاریی بمێنێتەوە.
* ھەرچەندە [ɥ] بە ئەلفبای  دادەنرێت، بەڵام وا دادەنرێت کە پێویستە بە فۆنیم (یەکەی ئاخاوتنی بچووک) ھەژمار بکرێت.

**سۆرانی**

* جیاوازی دەکات لە نێوان  سادە و  و ی ڤێلارێز کراو (دەنگی نێوان پشتی زمان و مەڵاشوو)؛ ئەمە  دەگرێتەوە.

**خوارین**

* دەنگی [ɲ] بریتییە لە فۆنیکێک (جۆرێکی دەنگ) لە  کە لە نزیکەی ١١ بۆ ١٩ وشەدا بەکاردھێنانی ھەیە و گرووپی ھاوسەنگیان ھەیە. بۆ نموونە وشەی "یانزە"  بە [jɑːɲzˠɛ] دەنووسرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:زمانی کوردی
پۆل:زمان
پۆل:زمانەوانی
جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢

International football competition
**جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ساڵی ١٩٧٢** ھەشتەمین خولی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بوو کە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقا ڕێکدەخرێت.لە وڵاتی کامیروون لە شارەکانی یاوندە و دووالا بەڕێوەچوو.ھەروەک ساڵی ١٩٧٠ ھەشت ھەڵبژاردە بەشداری ئەم خولەی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا کرد و دابەشکران بەسەر دوو کۆمەڵەدا، ھەر کۆمەڵەیەک لە چوار ھەڵبژاردە پێکھاتبوو. یەکەم و دووەمی کۆمەڵەکان گەیشتنە یاریی پێش کۆتایی.ھەڵبژاردەی مەغریب، ھەڵبژاردەی تۆگۆ، ھەڵبژاردەی مالی، ھەڵبژاردەی کینیا بۆ یەکەمجار بەشداریان لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا کرد. کۆماری گەلی کۆنگۆ یەکەم پاڵەوانێتی خۆی بەدەستھێناو لە یاری کۆتاییدا بە ئەنجامی ٣–٢ لە مالی بردەوە.

## پاڵاوتەکان
بۆ یەکەمجار ئیتیۆپیا ڕکابەری نەکرد. ٨ تیپی پاڵاوتن بریتین لە:

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وردەکارییەکان لە RSSSF
* وردەکارییەکان لە www.angelfire.com
* footballmundial.tripod.com
* www.world-results.net

پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٤

International football competition**جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٧٤** نۆیەمین خولی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بوو کە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقا ڕێکدەخرێت. لە وڵاتی میسر بەڕێوەچوو. ھەروەک جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢ ھەشت ھەڵبژاردە بەشداری ئەم خولەی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا کرد و دابەشکران بەسەر دوو کۆمەڵەدا، ھەر کۆمەڵەیەک لە چوار ھەڵبژاردە پێکھاتبوو. یەکەم و دووەمی کۆمەڵەکان گەیشتنە یاریی پێش کۆتایی. زەئیر دووەم پاڵەوانێتی خۆی بەدەستھێنا (یەکەم سەرکەوتنیان وەک کۆنگۆ-کینشاسا بوو)، لە یاری کۆتاییدا بە ئەنجامی ٢–٢ زامبیا یەکسان بوون بۆیە یارییەکە دووبارە کرایەوە، لە یاریی دووبارەدا بە ئەنجامی ٢–٠ لە یارییەکەی بردەوە. زایر لە کۆتایییەکانی ئەو ساڵەدا بەشداری جامی جیھانیی فیفا کرد.

## پاڵاوتەکان
٨ تیپی پاڵاوتن بریتین لە:

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی
* 
* وردەکارییەکان لە RSSSF
* وردەکارییەکان لە www.angelfire.com
* footballmundial.tripod.com
* www.world-results.net
ئاشوورییەکانی عێراق

**ئاشوورییەکانی عێراق** (؛ ) گرووپێکی کەمینەی نەتەوەیی و زمانەوانین، بە خەڵکی ڕەسەنی مێزۆپۆتامیای سەرەوە دادەنرێن. ئاشوورییەکانی عێراق ئەو ئاشووریانەن کە تا ئێستاش لە وڵاتی عێراق نیشتەجێن، خاوەنی ناوچەیەکی سەرەکی خۆیان نین. ئەوان مێژوو و ناسنامەیەکی نەتەوەیی ھاوبەشیان ھەیە کە ڕەگ و ڕیشەی لە نەریتە زمانەوانی و چاند و ئایینییەکاندا ھەیە لەگەڵ ئاشوورییەکانی ئێران و ئاشوورییەکانی تورکیا و ئاشوورییەکانی سووریا و ھەروەھا لەگەڵ ڕەوەندی ئاشوورییەکان لە وڵاتانی دەرەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* بەیاننامە ڕۆژنامەوانییەکانی ئەنجومەنی ئاشووری ئەورووپا

پۆل:کۆمەڵگای عێراقی
پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی عێراق
پۆل:دانیشتووانی عێراق
پۆل:ئاشوورییەکان لە عێراق
پۆل:ئاشوورییەکان
پۆل:ئاشوور
پۆل:ئاشوورییەکانی باشووری کوردستان
جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٦

**جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٧٦** خولی دەیەمین جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بوو کە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقا ڕێکدەخرێت. لە وڵاتی ئیتیۆپیا بەڕێوەچوو. ھەروەک ساڵی ١٩٧٤ ھەشت ھەڵبژاردە بەشداری ئەم خولەی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا کرد و دابەشکران بەسەر دوو کۆمەڵەدا، ھەر کۆمەڵەیەک لە چوار ھەڵبژاردە پێکھاتبوو. بەلام گۆڕانکارییەک لە قۆناغی دووەم کرد ئەویش یەکەم و دووەمی کۆمەڵەکان لە یەکۆمەڵە کۆکرانەوە ھەر ھەڵبژاردەیەک سێ یاری بەرامبەر یەکتر دەکەن و کام ھەڵبژاردە زۆرترین خاڵ کۆبکاتەوە دەبێتە پاڵەوانی جامەکە.دوای ئەوە یارییەکان بەرێوەچوو ھەڵبژاردەی مەغریب پلەی یەکەمی کۆمەڵەکەی بەدەستھێنا بە کۆکردنەوە پێنج خاڵ، ھەڵبژاردەی گینێ پلەی دووەمی بەدەستھێنا بەکۆکردنەوە چوار خاڵ.ئەمە یەکەم نازناوی مەغریب بوو لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا.

## پاڵاوتەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* یاری کۆتایی گینیا و مەغریب 11v11.com
* وردەکارییەکان لە RSSSF
* وردەکارییەکان لە www.angelfire.com
* footballmundial.tripod.com
## سەرچاوەکان
مالیک یاقۆ

**مالیک یاقۆ ئیسماعیل** (١٢ی شوباتی ١٨٩٤–٢٥ی کانوونی دووەمی ١٩٧٤) () سەرکردەیەکی ھۆزێکی ئاشووری بووە کە مالیک (سەرۆک)ی ھۆزی تیاری سەرەوە بووە و سەرکردەیەکی سەربازیی خۆبەخشە ئاشوورییەکان بووە.

## سەرەتای ژیان
مالیک یاقۆ ئیسماعیل لە ١٢ی شوباتی ١٨٩٤ لە گوندی چەمباعد تیاری، لە ھەکاری لەدایکبووە. لە ٢٦ی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩١٤ لەگەڵ مریەم یووخانە ھاوسەرگیری دەکات، دواجار سێ منداڵیان بوو.

## بواری سەربازی
لە کاتی جەنگی جیھانیی یەکەمدا وەک شەڕڤانێک بەشداری زۆر شەڕی کردووە، یەکەم شەڕیش کە وەک سەرۆکی گرووپێکی ٥٠ چەکداری کردوویەتی، دژی سمکۆی شکاک، سەرۆکی ھۆزی شکاکی کوردی بووە، دوای کوژرانی مارشەمعوون، بەشداری لە چەندین شەڕدا کردووە لە جەنگی جیھانی یەکەمدا.

## پەڕتووکەکان
* ئاشوورییەکان و دوو جەنگە جیھانییەکە

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ١٩٧٤
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٤
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی سووریانی
پۆل:ئاشوورییەکان
پۆل:ئاشوور
پۆل:سەربازەکان
جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٨

**جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٧٨** یازدەھەمین خولی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بوو کە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقا ڕێکدەخرێت. لە وڵاتی گانا بەڕێوەچوو.یاساکانی ئەم خولە گۆڕاکاری تێدا کرا، دوای ئەوەی لە خولی پێشوودا کرابووە قۆناغی کۆتایی کۆمەڵەکان، ھەروەک ساڵی ١٩٧٤ ھەشت ھەڵبژاردە بەشداری ئەم خولەی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا کرد و دابەشکران بەسەر دوو کۆمەڵەدا، ھەر کۆمەڵەیەک لە چوار ھەڵبژاردە پێکھاتبوو. یەکەم و دووەمی کۆمەڵەکان گەیشتنە یاریی پێش کۆتایی.گانا سێیەم پاڵەوانێتی خۆی بەدەستھێنا و لە یاری کۆتاییدا بە ئەنجامی ٢–٠ لە ئووگاندای بردەوە. کۆتدیڤوار و مالی ھەردووکیان لە قۆناغی دووەمی پاڵاوتنەکان دوورخرانەوە: کۆتدیڤوار بەھۆی بەکارھێنانی بەھۆی بەکارھێنانی یاریزانێکی ناشایستە، ھەروەھا مالی دوای ئەوەی ئاسایشی یاریگا و پۆلیس ھێرشیان کردە سەر ناوبژیوانانی یارییەکە لە کاتی یاری گەڕانەوەدا. لە یاری دیارکردنی پلەی سێیەم یارییەکە ھەڵوەشایەوە، دوای ئەوەی لە خولەکی ٤٢ی یارییەکەدا، تونس یاریگای جێھێشت وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە ناوبژیوان کاتێک ئەنجامەکە یەک یە یەک یەکسان بوونەوە بەرامبەر نێجیریا. بەم ھۆیەوە نێجیر بە ئەنجامی ٢–٠ سەرکەوتنی بەدەستھێنا، تونسیش بۆ ماوەی دوو ساڵ قەدەغەکرا، ڕێگری لێکرا بەشداری لە پاڵەوانێتی داھاتوودا بکات.

## پاڵاوتنەکان
}
| براوەی قۆناغی دووەم
|  (١٩٦٢، ١٩٦٣، *[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٥|١٩٦٥]]*)
|}
## بەستەرە دەرەکییەکان
* Rec. وەرزش. دامەزراوەی ئاماری تۆپی پێ (RSSSF)
* footballmundial.tripod.com
## سەرچاوەکان
پەیوەندییەکانی ھەرێمی کوردستان و ئیتاڵیا

**پەیوەندییەکانی ئیتاڵیا و ھەرێمی کوردستان** پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان ئیتاڵیا و ھەرێمی کوردستانە. ئیتاڵیا کونسوڵخانەی گشتی لە ھەولێر ھەیە، ھەرێمی کوردستانیش نوێنەرایەتی لە ڕۆمای پایتەختی ئیتاڵیا ھەیە، پەیوەندییەکان بە «بەھێز» وەسف دەکرێن و ئیتاڵیا ئامادەیی سەربازی لە ھەرێمی کوردستان ھەیە، نزیکەی ٨٠٠ سەربازی ئیتالیا لە ساڵی ٢٠١٨ لە کوردستان ئامادەییان ھەبووە.

## مێژوو
چەندین کۆبوونەوەی ئاست بەرز لە نێوان ئیتاڵیا و ھەرێمی کوردستان ئەنجام دراون. لە تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠٠٥، مەسعود بارزانی، سەرۆکی ھەرێمی کوردستان، سەردانی بێرلوسکۆنی، سەرۆکوەزیرانی ئیتاڵیای کرد لە ڕۆما، دووبارە لە ساڵی ٢٠٠٩، لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ٢٠١٢ سەرۆک بارزانی لە ڕۆما لەگەڵ وەزیری دەرەوەی ئیتاڵیا جیلیۆ تێرزی کۆبووەوە و تاوتوێی پەیوەندییە ئابووری و کولتوورییەکانیان کرد. بارزانی لە مانگی ئایاری ٢٠١٤ جارێکی دیکە سەردانی ئیتاڵیای کردەوە و لەگەڵ فێدێریکا مۆگێرینی وەزیری دەرەوە کۆبووەوە. دوای سێ مانگ، ماتیۆ ڕێنزی، سەرۆکوەزیرانی ئیتاڵیا، بۆ پتەوکردنی پەیوەندییە سیاسی و سەربازییەکان سەردانی ھەولێری کرد. لە شوباتی ٢٠٢٠، مەسروور بارزانی، سەرۆکوەزیرانی ھەرێمی کوردستان، لەلایەن جۆزێپی کۆنتی سەرۆکی ئیتاڵیا پێشوازی لێکرا بۆ تاوتوێکردنی پەیوەندییە سەربازی و ئابوورییەکانی ناوچەکە.

ئەو دوو لایەنە لە مانگی تەممووزی ٢٠١٧دا ڕێککەوتنێکی ژینگەیییان واژوو کرد، کە ئامانج لێی ھاوکاریکردنی حکوومەتی کوردستانە لە بواری تەکنەلۆژیای تایبەت بە گۆڕانی کەشوھەوا.

جیۆریجا میلۆنی، سەرۆکوەزیرانی ئیتاڵیا لە کۆتایییەکانی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ سەردانی ھەرێمی کوردستانی کرد بۆ کەمپی سەربازگەی سینگارا کە سەربازانی ئیتاڵیا تێیدا دەمێننەوە.

## ئەمانەش ببینە
* پەیوەندییەکانی دەرەوەی ھەرێمی کوردستان

## سەرچاوەکان

پۆل:پەیوەندییەکانی دەرەوەی ھەرێمی کوردستان
پۆل:ھەرێمی کوردستان
پۆل:ئیتالیا