open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سووپەر ماریۆ لاند

سووپەر ماریۆ لاند () کایەیەکی ڤیدیۆیی کلاسیکە کە لە ساڵی ١٩٨٩ بۆ گەیم بۆی بڵاوکرایەوە، یەکێک بوو لە یارییە سەرەتاییەکانی زنجیرەی سووپەر ماریۆ و ناونیشانی دەستپێکردنی یاری گەیم بۆی ئەسڵی بوو.  یارییەکە بەدوای ماریۆدا دەگەڕێت کە گەشت دەکات بۆ ساراسالاند بۆ ڕزگارکردنی شازادە دەیزێ لە دەستی نامۆ خراپەکە کە تاتانگایە. سوپەر ماریۆ لاند یاریکردنی پلاتفۆرمی لایەنی سکڕۆڵی هاوشێوەی یارییەکانی تری زنجیرەکەی تێدابوو، بەڵام توخمە نوێیەکانی وەک ئاستی ژێردەریایی و فڕۆکەی ناساند، ئەمەش جۆراوجۆری بۆ یارییەکە زیادکرد.  هەروەها یارییەکە دوژمنی نوێ و پاوەر ئەپی تێدابوو، وەکو گوڵی سوپەربۆڵ کە ڕێگەی بە ماریۆ دەدا تۆپی هەڵگەڕاوە فڕێ بداتە سەر دوژمنەکان. یارییەکە بەهۆی شێوازی یاریکردن و گرافیکەکانیەوە پێداچوونەوەی ئەرێنی وەرگرت و بووە سەرکەوتنێکی بازرگانی و زیاتر لە ١٨ ملیۆن دانە لە سەرانسەری جیهاندا فرۆشرا.  سوپەر ماریۆ لاند لەلایەن زۆرێک لە هەوادارانی زنجیرەکە بە خۆشەویستییەوە لەبیر دەکرێت و بە بەشدارییەکی کلاسیک لە زنجیرەی سوپەر ماریۆ دادەنرێت.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
سووپەر ماریۆ برۆس ٣

وێنۆک
**سووپەر ماریۆ برۆس ٣** ()  کایەیەکە سێیەم قۆناغی زنجیرەی سووپەر ماریۆیە و بەدوای ماریۆ و لویجیدا دەگەڕێت کە دەست دەکەن بە هەوڵێک بۆ ڕزگارکردنی شازادە تۆدستۆڵ لە چنگی بۆوسەر.  هەروەها یارییەکە چەندین جیهانی تەوەری جۆراوجۆری تێدابوو کە ژینگە و دوژمنی ناوازەی تێدابوو، ئەمەش قووڵی و هەمەچەشنی بۆ یارییەکە زیادکرد.  یارییەکە ستایشی بەرفراوانی لێکرا بەهۆی کۆنتڕۆڵە توندەکانی و دیزاینی ئاستی خەیاڵی و گرافیکە زیندووەکانی.  هەروەها ستایشی کرا بەهۆی بەکارهێنانی داهێنەرانە لە پاوەر ئەپ و هێنانەکایەی میکانیکی نوێی یاریکردن، وەک توانای خلیسکاندن بۆ خوارەوەی لێوارەکان و هەڵگرتن و فڕێدانی شتەکان.  فیلمی سووپەر ماریۆ برۆس ٣ سەرکەوتنێکی گەورەی بازرگانی بەدەستهێنا، زیاتر لە 17 ملیۆن دانە لە سەرانسەری جیهاندا فرۆشرا.   کاریگەری یارییەکە لەسەر پیشەسازی یارییە ڤیدیۆییەکان بەرچاو بوو، وە میراتێکی بەردەوامی بەجێهێشتووە، کاریگەری لەسەر یارییە بێشومارەکانی دیکە هەبووە و ئیلهامبەخش بووە بۆ نەوەیەک لە گەشەپێدەرانی یارییەکان.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان
سووپەر ماریۆ ئەدڤانس ٤

**سووپەر ماریۆ برۆس ئەدڤانس ٤** () دووبارە بڵاوکردنەوەی کایەی کلاسیکی سووپەر ماریۆ برۆسە.  کە وەشانی نوێکراوی یارییە کلاسیکەکانی ماریۆی هێنایە سەر پلاتفۆرمی دەستی. سووپەر ماریۆ برۆس ئەدڤانس چەندین پێشکەوتن و زیادکردنی تێدابوو بە بەراورد بە وەشانی ئەسڵی .  یەکێک لە زیادکردنە سەرنجڕاکێشەکان بریتی بوو لە بوونی کارایی خوێنەری ئەلیکترۆنی، کە ڕێگەی بە یاریزانان دا کارتی تایبەتی خوێنەری ئەلیکترۆنی سکان بکەن بۆ کردنەوەی ناوەڕۆکی زیادە وەک ئاستی نوێ و پاوەر ئەپ و بۆنوسەکانی تر.  ئەم تایبەتمەندییە چینێکی زیادەی کارلێککردنی دابین کرد و ئەزموونی یارییەکەی درێژکردەوە لەوەی کە لە وەشانی سەرەتاییدا بەردەست بوو. هەروەها یارییەکە پێشکەوتنی گرافیک و دەنگی وەرگرت، بە سوودوەرگرتن لە تواناکانی گەیم بۆی ئەدڤانس بۆ بەرزکردنەوەی دیمەن و کوالێتی دەنگی.  سووپەر ماریۆ  برۆس ئەدڤانس ٤ دۆخێکی فرە یاریزانی لەخۆگرتبوو کە ڕێگەی بە چوار یاریزان دەدا لە یارییە بچووکە جیاوازەکان و چالێنجەکاندا ڕکابەری بکەن، ئەمەش توخمێکی کۆمەڵایەتی نوێی بۆ یارییەکە زیاد کرد.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٣
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان
ھیساشی کیمورا

وێنۆک|249x249پیکسڵ| هیساشی کیمورا
هیساشی کیمورا (木村 栄، Hisashi Kimura، ٤ی تشرینی یەکەمی ١٨٧٠ – ٢٦ی ئەیلوولی ١٩٤٣)   ئەستێرەناس ژاپۆنی بوو کە لە بنەڕەتدا خەڵکی کانازاوا بوو، ئیشیکاوا.

ئەو ژیانی پیشەیی خۆی بۆ لێکۆڵینەوە و پێوانەکردنی گۆڕانکاری لە پانیدا تەرخانکرد، لەسەر کارەکانی سێس کارلۆ چاندلەر کە لەرزینەکەی چاندلەری دۆزیەوە. لە ساڵی ١٨٩٩ بووە یەکەم بەڕێوەبەری ڕوانگەی نێودەوڵەتی پانی لە شاری میزوساوا لە ژاپۆن . 

لە ساڵی ١٩٣٦ میدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی بەدەستهێناوە. یەکێک بوو لە یەکەم کەسەکان کە خەڵاتی ڕێزلێنانی ڕۆشنبیری پێبەخشرا کاتێک لە ساڵی ١٩٣٧ دامەزرا.

کانیاوی کیمورا لەسەر مانگ بەناوی ئەوەوە ناونراوە، هەمان شت بۆ ئەستێرە بچووکەکەی ٦٢٣٣ کیمورا .

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* خەڵاتکردنی میدالیای زێڕی RAS
* کۆچی دوایی
* کیمورا، هیساشی | وێنەی کەسایەتییە مێژووییە مۆدێرنەکانی ژاپۆن ( کتێبخانەی نیشتمانی خۆراک )

پۆل:گەردوون
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:دەرچووانی زانکۆی تۆکیۆ
پۆل:مردووانی ١٩٤٣
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٠
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ژاپۆنی
سووپەر ماریۆ برۆس ٢

**سووپەر ماریۆ برۆس ٢** ()  کایەیەکی ڤیدیۆیی کلاسیکی پلاتفۆرمە کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە پەرەی پێدراوە و بڵاوکراوەتەوە. سەرەتا لە ژاپۆن لە ساڵی ١٩٨٦ بە ناوی "Yume Kōjō: Doki Doki Panic" بڵاوکرایەوە و دواتر ناوی گۆڕدرا بۆ سووپەر ماریۆ برۆس ٢ بۆ بڵاوکردنەوەی نێودەوڵەتی بەهۆی سەختی هەستپێکراوی بەدواداچوونی ڕەسەنی ژاپۆنی.   یارییەکە چەندین میکانیکی یاریکردن و توخمێکی ناوازەی ناساند کە جیایکردەوە لە یارییەکانی دیکەی زنجیرەی سووپەر ماریۆ.  یەکێک لە تایبەتمەندییە جیاوازەکانی کایەی سووپەر ماریۆ برۆس ٢  بۆ نموونە شازادە تۆدستۆڵ دەتوانێت بۆ ماوەیەکی کورت هەڵبفڕێت، لەکاتێکدا لویجی توانای بازدانی بەرزتری هەیە.  ئەمەش چینێکی ستراتیژی و جۆراوجۆری بۆ یارییەکە زیاد کرد، ئەمەش ڕێگەی بە یاریزانەکان دا کارەکتەرەکان هەڵبژێرن کە بە باشترین شێوە لەگەڵ شێوازی یاریکردنیان بگونجێت.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان
پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان
پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان سەبارەت بە خەونەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان بە بەشداریی کەسایەتیی سەرەکیی مێ
سووپەر ماریۆ ئۆڵ-ستارز

**سووپەر ماریۆ ئۆڵ-ستارز** ()  کۆمەڵەیەکی کلاسیکی  کایەی ڤیدیۆیییە کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە بۆ سیستەمی کات بەسەربردنی سوپەر نینتێندۆ (SNES) لە ساڵی ١٩٩٣ بڵاوکرایەوە.  ئەو یارییانەی لە سووپەر ماریۆ ئۆڵ-ستارزدا هاتبوون بە باشترکردنی گرافیک و دەنگ و میکانیکی یاریکردن نوێکرانەوە، بە سوودوەرگرتن لە توانا پێشکەوتووەکانی ڕەقەکاڵای SNES.  ئەمەش ڕێگەی بە یاریزانەکان دا کە ئەزموونی کلاسیکە گەورەکان بکەن بە دیمەن و دەنگی بەرزکراوە، هەناسەدانی ژیانێکی نوێ بۆ ئەم پلاتفۆرمە بێ کاتانە.  جگە لە باشترکردنی بینراو و دەنگی،  سووپەر ماریۆ ئۆڵ-ستارز تایبەتمەندییەکی "Save"یشی خستەڕوو، کە ڕێگە بە یاریزانەکان دەدات پێشکەوتنەکانیان لە هەر خاڵێکی یارییەکەدا پاشەکەوت بکەن، ئەمەش پێشکەوتنێکی بەرچاوە بە بەراورد بە ناونیشانە ئەسڵیەکان، کە پشتیان بە وشەی نهێنی یان بەردەوامی سنووردار دەبەست.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ١٩٩٣
پۆل:یارییەکانی سیستەمی سووپەر نێنتێندۆ ئینتەرتەیمێنت
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
پۆل:یارییەکانی وی
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن جۆیستیک بۆ کایەی ساڵ
سووپەر ماریۆ برۆس: لۆست لیڤڵز

**سووپەر ماریۆ برۆس: لۆست لیڤڵز** لە ژاپۆن بە سووپەر ماریۆ برۆس ٢ ناسراوە () کە  درێژەی ڕاستەقینەی یارییە ڕەسەنەکەی سووپەر ماریۆ برۆسە، سەرەتا لە ساڵی ١٩٨٦ لە ژاپۆن بۆ سیستەمی دیسکی فامیکۆم بڵاوکرایەوە و دواتر لە کۆمەڵە یارییە جۆراوجۆرەکانی ماریۆدا بۆ بینەرانی نێودەوڵەتی جێگیرکرا.  کایەی لۆست لیڤڵز بەناوبانگە بە دیزاینی ئاستە چالاک و گەورەکانی، ئەمەش بووە هۆی ئەوەی کۆمپانیای نینتێندۆ بڕیار بدات کە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا وەک درێژەی کایەی سووپەر ماریۆ برۆس بڵاوی نەکاتەوە.

  ئاستە ونبووەکان میکانیکی سەرەکی یاریکردنی  ڕەسەنی سووپەر ماریۆ برۆسە  بەڵام توخمە نوێیەکانی خستە ڕوو کە بە شێوەیەکی بەرچاو سەختی یارییەکەی زیاد کرد، وەک قارچکی ژەهراوی، میکانیکی با کە کاریگەری لەسەر جوڵەی یاریزانان هەیە، هەروەها بلۆکی شاراوە کە دەتوانێت ڕێگری لە پێشکەوتن بکات یان ببێتە هۆی تەڵەی چاوەڕواننەکراو.  یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی کایەی لۆست لیڤڵز ناساندنی لویجییە وەک کارەکتەری یاریکردن بە فیزیای جیاواز لە ماریۆ.  لویجی بازدانی بەرزتری هەیە بەڵام کۆنترۆڵی وردی کەمترە، ئەمەش وایکردووە کە کارەکتەری چالاکتر بێت بۆ شارەزابوون.  ئەمەش چینێکی ئاڵۆزی و جۆراوجۆری بۆ یارییەکە زیاد کرد، ئەزموونێکی جیاوازی پێشکەش بە یاریزانان کرد بە بەراورد بە کایەی ڕەسەنی سووپەر ماریۆ برۆس.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان
پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
کۆجی کۆندۆ

**کۆجی کۆندۆ** () ئاوازدانەرێکی کاریگەر و بەناوبانگی ژاپۆنییە و بە کارەکانی لە پیشەسازی کایەی ڤیدیۆیی ناسراوە. ئەو بە باشترین شێوە بەھۆی پێکھاتە مۆسیقا ئایکۆنی و بێ کاتەکانییەوە بۆ گەورەترین زنجیرەکانی نینتێندۆ ناسراوە، لەوانە سووپەر ماریۆ، ئەفسانەی زێلدا و چەندانی تر. بەشدارییەکانی کۆندۆ لە مۆسیقای یارییە ڤیدیۆیییەکان کاریگەرییەکی قووڵی لەسەر پیشەسازییەکە ھەبووە و بووەتە ھۆی ئەوەی کە پێگەیەکی ڕێزدار لە نێو ھەوادارانی و ھاوڕێ ئاوازدانەرەکانیدا بەدەستبھێنێت.   یەکێک لە دەستکەوتە ھەرە بەرچاوەکانی کۆجی کۆندۆ کارەکانییە لەسەر یاری ڕەسەنی سوپەر ماریۆ برۆس بۆ سیستەمی کات بەسەربردنی نینتێندۆ (NES). پێکھاتەی ئەو لە تەوەری سەرەکی یارییەکە، ھەروەھا تەوەرە ئایکۆنییەکانی "Overworld" و "Underground"، بووەتە ھاوواتای زنجیرەی ماریۆ و دەستبەجێ لەلایەن یاریزانانی جیھانەوە دەناسرێتەوە. توانای کۆندۆ بۆ دروستکردنی مێلۆدی گرنگ و لەبیرنەکراو کە بە تەواوی تەواوکەری ئەزموونی یاریکردن بوو یارمەتی بەرزکردنەوەی مۆسیقای یارییە ڤیدیۆیییەکانی دا بۆ ئاستێکی نوێ.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١
پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی نینتێندۆ
سەنجەقی کەرکووک

**سەنجەقی کەرکووک** (بە تورکی: Kerkük Sancağı، کرکوک سنجاغى) بەشێکی کارگێڕی ئاستی دووەم بوو کە لە پارێزگاکانی سەلاحەدین و سلێمانی و دیالە و هەروەها هەموو هەولێر و کەرکوکی ئێستای لەخۆگ رتبوو، پایتەختەکەشی کەرکوک بوو.

## مێژوو
لە ساڵی ١٥٣٤ ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی ناوچەی کەرکووکی لەگەڵ بەشێکی زۆری عێراقی ئێستای خستە ناو کارگێڕییەکانی خۆیەوە. گرنگی کەرکووک لە سەدەی ١٨دا گەشەی کرد کاتێک بوو بە پایتەختی سەنجەقی عوسمانی، شارەزوو کە خاکەکانی کەرکووک و هەولێر و سلێمانی لەخۆ گرتبوو. دوا بەدوای چاکسازییەکانی مەدحەت پاشا کە لە نێوان ساڵانی ١٨٦٩ بۆ ١٨٧٢ والی (پارێزگار) بەغدا بووە، ناوی سەنجەقی کەرکووکی گۆڕی بۆ شارەزوور، کە هاوتایە لەگەڵ ناوچەکانی ئێستای کەرکووک و هەولێر. لە ساڵی ١٨٧٩ حکومەتی عوسمانی لە ئەستەمبوڵ ویلایەتی مووسڵی دروستکرد کە زۆربەی باکووری عێراق و باشووری کوردستانی ئێستای لەخۆ گرتبوو. کەرکووک بە هۆی زمان و پێکهاتەی دانیشتووانەکەی وەک شارێکی گرنگی سەربازی و ناوەندێکی بەنرخی دامەزراندنی عوسمانی بۆ فەرمانبەران و چەکدارەکانی مایەوە. شارەکە بە کولتوری عوسمانییەکان گەشەی کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:مێژووی کەرکووک
پۆل:کەرکووک
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٨
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٥٣٤
سووپەر ماریۆ گالاکسی

**سووپەر ماریۆ گالاکسی** () کایەیەکی سەکۆی سێ ڕەھەندییە کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە بۆ کۆنسۆلی وی پەرەی پێدراوە و بڵاوکراوەتەوە و ڕەخنەگران ستایشی زۆری لێدەکرێت. کایەکە لە ساڵی ٢٠٠٧ بڵاوکرایەوە، جیابوونەوەیەکی بەرچاو بوو لە یارییە لاسایییەکانی ماریۆ، کە میکانیکی یاریکردنی داھێنەرانە و ژینگەیەکی ناوازەی لەسەر تەوەرەی بۆسایی ئاسمان ھەبوو.  کایەی «سوپەر ماریۆ گالاکسی» لە دەرھێنانی یۆشیاکی کۆیزومی و بەرھەمھێنانی شیگێرو میامۆتۆیە، ستایشی بەرفراوانی وەرگرت بەھۆی دیزاینی ئاستی داھێنەرانە و چیرۆکە سەرنجڕاکێشەکەی و دەنگی لەبیرنەکراوەکەی، کە لەلایەن ئەفسانەیی کۆجی کۆندۆوە ئامادەکراوە. چیرۆکی یارییەکە لە دەوری ھەوڵەکانی ماریۆ دەسوڕێتەوە بۆ ڕزگارکردنی شازادە پیچ لە چنگی بۆوسەر کە بردویەتی بۆ ناوەندی گەردوون. ماریۆ بە یارمەتی ڕۆزالینا دەست دەکات بەم سەرگەرمییە گەردوونییە، کە بوونەوەرێکی ئاسمانییە و ڕێنمایی دەکات بەناو گەلەئەستێرە جیاوازەکاندا بەدوای ئەستێرەکانی ھێزدا، کە کلیلی ڕزگارکردنی شازادە و گەڕاندنەوەی ھاوسەنگی گەردوونییە.  یەکێک لە تایبەتمەندییە دیاریکەرەکانی یارییەکە، یارییەکەیەتی کە لەسەر بنەمای کێشکردنە، کە ڕێگە بە ماریۆ دەدات بە بەکارھێنانی میکانیکی کێشکردنی ناوازە بە ھەسارە بچووکەکان و ئەستێرە بچووکەکان و تەنە ئاسمانییەکانی دیکەدا بگەڕێت. ئەم ڕێبازە داھێنەرە بۆ دیزاینی ئاست ئەگەری نوێی بۆ پلاتفۆرم و چارەسەرکردنی مەتەڵ کردەوە، ئەزموونێکی تازە و ورووژێنەری پێشکەش بە یاریزانان کرد کە سنوورەکانی زنجیرەی ماریۆی پاڵنا. ھەروەھا «سوپەر ماریۆ گالاکسی» کارەکتەری ڕۆزالینای ناساند کە بە خێرایی بوو بە کەسایەتییەکی ئایکۆنی لە گەردوونی ماریۆدا. چیرۆکی پشتەوەی زەق و پەیوەندی سۆزداری بە گێڕانەوەی یارییەکەوە قووڵی و دەنگدانەوە سۆزدارییەکەی بۆ ئەزموونی گشتی زیاد کرد، بەشداری کرد لە سەرنجڕاکێشیی بەردەوامی یارییەکە. نووەتەی مۆسیقای یارییەکە کە لەلایەن کۆجی کۆندۆ و ماھیتۆ یۆکۆتا ئامادەکراوە، بەھۆی ڕێکخستنە ئۆرکێسترایییەکان و پێکھاتە دینامیکییەکانییەوە ستایشی کرا، کە بە تەواوی تەواوکەری سەرگەرمی گەردوونی گەورەی یارییەکە بوو. تراکی دەنگی کۆمەڵێک شێوازی مۆسیقای بەرفراوانی تێدابوو، لە پارچە ئۆرکێسترایییە گەورەکانییەوە تا دەگاتە مێلۆدییە ئارامەکان، کەشوھەوای گەورە و جیھانێکی دیکەی یارییەکەی بەرزکردەوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٧
پۆل:گەمە ڤیدیۆیییە ھەرەوەزییەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
پۆل:یارییەکانی وی
پۆل:خەڵاتی یارییەکانی ئۆسکاری بەڕیتانی بۆ براوەی باشترین یارییەکان
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە فەنتازییە زانستییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی کایەی ڤیدیۆیی سپایک
پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان کە لەسەر ھەسارە خەیاڵییەکان داندراون
سووپەر ماریۆ ١٢٨

**سووپەر ماریۆ ١٢٨** () کایەیەکە کە سەرەتا لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە پەرەیپێدرا وەک نموونەیەکی تەکنۆلۆژیا کە تواناکانی کارپێکەرب گەیم کیوبی پیشان دەدات.  نموونەکە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠٠٠ لە چالاکییەکەی سپەیس وۆرلد ئاشکراکرا و کۆمەڵێک کارەکتەری بچووکی ماریۆی تێدابوو کە لە ژینگەیەکی داینامیکی و بنەمای فیزیادا دەجووڵان و کارلێک لەگەڵ یەکتردا دەکەن.  نازناوی "سوپەر ماریۆ ١٢٨" بووە هۆی قسە و پێشبینی زۆر لەنێو هاندەراندا، کە بە تامەزرۆییەوە دەیانویست بزانن چۆن چەمکەکە پەرەدەستێنێت و دەبێتە یارییەکی تەواو.  بەڵام کایەی سووپەر ماریۆ ١٢٨ هەرگیز وەک بڵاوکراوەیەکی سەربەخۆ نەهاتەدی.  لەبری ئەوە توخمەکانی یارییە داهێنەرەکانی دیمۆی تەکنەلۆژیا و ژینگە دینامیکییەکان خرانە ناو یارییەکانی دیکە کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە پەرەیان پێدراوە. 

## سەرچاوەکان
*
پیکمین ٢

**پیکمین ٢** () درێژەی کایە ڕەسەنەکەیەتی بەناوی "پیکمین"، کە لە ساڵی ٢٠٠٤ بۆ کۆمپانیای نینتێندۆ گەیم کیوب بڵاوکرایەوە، یارییەکە لەسەر بناغەی یارییەکەی پێش خۆی بنیات دەنرێت لە ھەمان کاتدا میکانیکی نوێی یاریکردن و تایبەتمەندی و گەڕانێکی قووڵتر لە گەردوونی پیکمین دەناسێنێت. لە کایەی "پیکمین ٢"دا، یاریزانەکان جارێکی دیکە کۆنترۆڵی کاپتن ئۆلیمار دەکەن، کە کارەکتەری نوێ بەناوی لوی بەشداری دەکات. ئەو دووانە دەست دەکەن بە ئەرکێک بۆ گەڕاندنەوەی قەرزی خاوەنکارەکەی ئۆلیمار بە کۆکردنەوەی گەنجینەکان کە لە سەرانسەری ھەسارەکەدا بڵاوبوونەتەوە. بە پێچەوانەی یاری یەکەم، "پیکمین ٢" سنووری کاتی نییە، ئەمەش ڕێگە بە یاریزانەکان دەدات بە خێرایی خۆیان بگەڕێن و قووڵتر بچنە ناو جیھانی یارییەکەوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٤
پۆل:یارییەکانی نینتێندۆ گەیم کیوب
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
پۆل:یارییەکانی وی
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان
پۆل:کایەکانی نینتێندۆ سویچ
پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان کە لەسەر ھەسارە خەیاڵییەکان داندراون
پیکمین (کایەی ڤیدیۆیی)

**پیکمین** () زنجیرەیەکی کایەی ستراتیژییە لە کاتی ڕاستەقینەدا کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە پەرەی پێدراوە و بڵاوکراوەتەوە. یارییە ڕەسەنەکەی "پیکمین" لە ساڵی ٢٠٠١ بۆ کۆمپانیای نینتێندۆ گەیم کیوب بڵاوکرایەوە و یاریزانەکانی بە تێکەڵەیەکی ناوازەی ستراتیژی و گەڕان و چارەسەرکردنی مەتەڵەکانی ژینگە ناساند. پاڵەوانی یارییەکە، کاپتن ئۆلیمار، بە کەوتنەخوارەوە لەسەر ھەسارەیەکی نامۆ دەنیشێتەوە و یارمەتی بوونەوەرە ڕوەکییە ھاوشێوەکان وەردەگرێت کە پێیان دەوترێت پیکمین بۆ چاککردنەوەی کەشتییە ئاسمانییەکەی و ھەڵھاتن پێش ئەوەی سیستەمی پشتگیری ژیانی شکست بھێنێت. پیکمینەکان خۆیان بە ڕەنگی جیاواز دێن، ھەریەکەیان توانای ناوازەیان ھەیە کە پێویستە بۆ تێپەڕاندنی ئاستەنگ و دژایەتی جۆراوجۆر لە یارییەکەدا. بۆ نموونە پیکمینە سوورەکان بەرگریان لە ئاگر ھەیە، پیکمینی زەرد دەتوانرێت بەرزتر فڕێبدرێت و بەردی بۆمبڕێژکراو ھەڵبگرێت، پیکمینە شینەکان دەتوانن لەناو ئاودا بژین. یاریزانان دەبێت بە شێوەیەکی ستراتیژی سوپای پیکمینەکانیان بەڕێوەببەن، بە بەکارھێنانی توانا جیاوازەکانیان بۆ گەشتکردن بە ژینگە و بەرەنگاربوونەوەی بوونەوەرە دوژمنکارەکان و کۆکردنەوەی سەرچاوەکان. یاریکردنی "پیکمین" بە خولی ڕۆژ و شەو تایبەتمەندە، کە یاریزانەکان کاتێکی سنوورداریان ھەیە لەناو یارییەکەدا بۆ گەڕان و بەجێگەیاندنی ئەرکەکان پێش ئەوەی ڕۆژەکە کۆتایی بێت و ئۆلیمار ناچارە پاشەکشە بکات بۆ کەشتییەکەی. ئەمەش ھەستکردن بە بەپەلەیی و بەڕێوەبردنی کات دروست دەکات، چونکە یاریزانەکان دەبێت بڕیار بدەن کە چۆن سەرچاوەکانیان تەرخان بکەن و ئامانجەکان لە چوارچێوەی سنووردارکردنی کاتدا لە پێشی نەدا دابنێن. سەرکەوتنی "پیکمین"ی ئەسڵی بووە ھۆی بڵاوبوونەوەی بەدواداچوونەکانی، لەوانە "پیکمین ٢" بۆ گەیم کیوب و "پیکمین ٣" بۆ وی یو و دواتر نینتێندۆ سویچ. ئەم یارییانە لەسەر میکانیکی ناوەکی یاریکردن فراوانتر بوون لە ھەمان کاتدا تایبەتمەندی نوێی وەک جۆرەکانی زیادەی پیکمین، یاریکردنی ھاوبەش و گرافیکی بەرزکراوەیان ناساند. زنجیرەی "پیکمین" بە شێوازی ھونەری دڵڕفێن و دیزاینی جیھانی خەیاڵی و قووڵی ستراتیژی ناسراوە، ئەمەش وای کردووە ببێتە فرەنچایزێکی خۆشەویست لەنێو ھەوادارانی نینتێندۆ. بڵاوبوونەوەی داھاتووی فیلمی "Pikmin 3 Deluxe" بۆ نینتێندۆ سویچ زیاتر جەماوەری بەردەوامی زنجیرەکە و سەرنجڕاکێشییەکەی بۆ ھەردوو ھەوادارانی ماوە درێژ و تازەھاتووان بە ھەمان شێوە نیشان دەدات.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠١
پۆل:یارییەکانی نینتێندۆ گەیم کیوب
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
پۆل:یارییەکانی وی
پۆل:کایەکانی نینتێندۆ سویچ
پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان کە لەسەر ھەسارە خەیاڵییەکان داندراون
سنجاق

وێنۆک| ویلایەت (ئەیالەت) و سەنجەقەکانی ئیمپراتۆرییەتیی عوسمانی لە دەوروبەری ساڵی ١٣١٧ ھیجری، ١٨٩٩ زایینی
**سەنجەق** (گۆکردنی تورکیی عوسمانی: ؛ تورکی مۆدێرن: *Sancak،* *سانچاک*) دابەشکردنی کارگێڕی ئیمپراتۆرییەتیی عوسمانی بوون؛ لە ڕووی زمانەوانییەوە، وشەی سەنجەق بە واتای ناوچە، خاڵ، ناوەند و ئاڵا بوو.

پارێزگا عوسمانییەکان (ویلایەتەکان، دواتر ڤێلایەتەکان) دابەشکرابوون بەسەر سەنجەقەکاندا (کە پێشی دەوترێت *لیڤاس*) کە لەلایەن سەنجاق بەیەکانەوە بەڕێوەدەبرا (بە *موتەساریفیش* ناودەبرێت) و زیاتر دابەشکرابوون بەسەر *[[تیمار|تیمارەکاندا]].*

لە ساڵانی ١٩٢٠دا ناوی سەنجەق گۆڕدرا بۆ پارێزگا ().

ناوچەی نافەرمی و جیۆ کولتووریی عوسمانییەکان بە ناوی ساندزاک لە سڕبیا و مۆنتینیگرۆ ناو دەبرا.

## ناوەکان
***لیوا*** () وشەیەکی عەرەبییە کە لە جیاتی *سەنجەقی* تورکی بەکار دەھێندرێت. دوای ڕووخانی دەوڵەتی عوسمانی لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، دەستەواژەی *لیوا* لە وڵاتانی عەرەبی کە پێشتر لەژێر دەسەڵاتی عوسمانیدا بوون، بەکارھێنرا. وردە وردە زاراوەی دیکەی وەک قادا (*[[قەزا]])* و *[[مەنتیقە]]* جێگەی گرتەوە و ئێستا لیوا بەکار ناھێندرێت. ناو بەناو لە سووریا بەکاردێت بۆ ئاماژەدان بە پارێزگای خەتای، کە لەلایەن دەسەڵاتی فەرەنسی سووریاوە لە ساڵی ١٩٣٩ دراوە بە تورکیا، لەو کاتەدا ناوچەکە بە لیوای ئەسکەندەروون ناسرا بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:جۆرەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتەکان
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی یۆنانی
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فارسی
پۆل:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
پۆل:کارگێڕی
پیکمین ٣

**پیکمین ٣** () سێیەم بەشی زنجیرەی پیکمینە، لە ساڵی 2013 بۆ وی یوو و دواتر بۆ نینتێندۆ سویچ لە ساڵی ٢٠٢٠ بە ناوی "Pikmin 3 Deluxe" بڵاوکرایەوە. کایەکە کارەکتەری نوێ و تایبەتمەندی نوێ دەخاتە ڕوو لە هەمان کاتدا توخمە سەرەکییەکانی یاریکردن دەهێڵێتەوە کە زنجیرەکە پێناسە دەکەن. لە کایەی "پیکمین ٣"دا یاریزانەکان سێ پاڵەوانی نوێ کۆنتڕۆڵ دەکەن: ئەلف و بریتانی و چارلی کە خەڵکی ھەسارەی کۆپای بوون. ئەو سێ کەسە دەست دەکەن بە ئەرکێک بۆ دۆزینەوەی خۆراک بۆ ھەسارەی زێدی خۆیان، لە کۆتاییدا بە کەوتنەخوارەوە لەسەر ھەسارەی نھێنی PNF-404 دەنیشنەوە. لەوێدا ڕووبەڕووی بوونەوەرە پیکمینەکان دەبنەوە و یارمەتی خۆیان وەردەگرن لە کۆکردنەوەی میوە بۆ بەردەوامبوونی خۆیان و دۆزینەوەی ڕێگایەک بۆ گەڕانەوە بۆ ماڵەوە. یارییەکە دوو جۆری نوێی پیکمین دەناسێنێت: ڕۆک پیکمین کە بەرگریان ھەیە لە ھێرشی چەقاندنەوە و دەتوانێت بەربەستە سەختەکان بشکێنێت، و پیکمینی باڵدار کە دەتوانێت بەسەر بەربەستەکاندا بفڕێت و شتەکان بە ھەوادا ھەڵبگرێت. ئەم جۆرە نوێیانەی پیکمین چینێکی نوێی ستراتیژی و چارەسەرکردنی مەتەڵ بۆ یارییەکە زیاد دەکەن، چونکە یاریزانەکان دەبێت توانا ناوازەکانی ھەر جۆرێک بەکاربھێنن بۆ زاڵبوون بەسەر بەربەست و تەحەدای جۆراوجۆردا.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٣
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان
پۆل:کایەکانی نینتێندۆ سویچ
پۆل:کایە فرەیاریزانە شاشە دابەشکراوەکان
پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان کە لەسەر ھەسارە خەیاڵییەکان داندراون
سەنجەقی مووسڵ

**سەنجەقی مووسڵ** (یان **مووسڵ سەنجاک**) سەنجەقێک بووە لە ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی و شاری موسڵ، لە عێراقی ئێستا، کە وەک ناوەندی کارگێڕی ویلایەتەکەی خۆی بوو.

## مێژوو
سەنجەقەکت دوای داگیرکردنی سەلیمی یەکەم بوو بۆ شاری مووسڵ و لە ساڵی ١٥١٦/١٥١٧ دایمەزراند. تا ساڵی ١٥٣٤ بەشێک بووە لە ویلایەتی دیاربەکر. پاشان گواسترایەوە بۆ سەر ویلایەتی لووڕستان، دواتریش بۆ ویلایەتی بەغدا. لە ساڵانی ١٥٦٣–١٥٦٦ و ١٥٧١–١٥٧٣ بەشێک بووە لە ویلایەتی شارزوور. لە ساڵی ١٥٨٦ بووە بەشێک لە ویلایەتی مووسڵی تازە دامەزراو.

لە ساڵی ١٨٥١ ویلایەتی مووسڵ ھەڵوەشایەوە. سەنجەقی مووسڵ تا ساڵی ١٨٥٥ بە ھیچ یەکەیەکی دیکەی کارگێڕی نەبەسترابوو، تا ئەو کاتەی بوو بە بەشێک لە ویلایەتی وان. لە ساڵی ١٨٦٦ گواسترایەوە بۆ ویلایەتی بەغداد، کە لە ساڵی ١٨٦٩ بە فەرمی بوو بە ویلایەتی بەغدا. لە ساڵی ١٨٨٠ دووبارە بووەوە بە بەشێک لە ویلایەتی مووسڵ.

## سەرچاوەکان

پۆل:مووسڵ
پۆل:کارگێڕی
پۆل:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
پۆل:مێژووی مووسڵ
وی یوو

**وی یوو** () ]]کارپێکەری کایەی ڤیدیۆییی ماڵەوە]]یە کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆ پەرەی پێدراوە و لە ساڵی ٢٠١٢ بڵاوکرایەوە، جێنشینی کارپێکەری بەناوبانگی وی بووە و چەندین تایبەتمەندی داهێنەرانەی خستۆتە ڕوو کە جیایکردووەتەوە لە کارپێکەری پێش خۆی و ڕکابەرەکانی.  یەکێک لە تایبەتمەندییە جیاوازەکانی وی یوو کۆنترۆڵکەری گەیم پاد بوو، کە شاشەیەکی تاچ لە ناوەوەیدا هەبوو کە ڕێگەی بە ئەزموونی یاریکردنی ناوازە دەدا.  دەتوانرا گەیم پاد بۆ یاریکردن لە دەرەوەی تەلەفزیۆن بەکاربهێنرێت، ئەمەش ڕێگە بە یاریزانەکان دەدات بەردەوام بن لە یارییەکانیان لەسەر شاشەی کۆنترۆڵکەرەکە تەنانەت کاتێک تەلەفزیۆنەکە بەکاردەهێنرا.  هەروەها ئەزموونی فرە یاریزانی ناهاوسەنگی چالاک کرد، کە یاریزانێک دەیتوانی گەیمپاد بەکاربهێنێت بۆ دیمەنێک یان ڕۆڵێکی جیاواز لە یاریزانەکانی تر کە کۆنترۆڵکەری لاسایی بەکاردەهێنن.  هەروەها وی یوو پشتگیری لە گرافیکی ئێچ دی دەکرد، کە بەرزبوونەوەی بەرچاوی لە دڵسۆزی بینراودا بە بەراورد بە گرافیکی پێناسە ستانداردەکانی پێشووی نیشان دا.  جگە لەوەش، کۆنسۆڵەکە Miiverseی ناساند کە خزمەتگوزارییەکی تۆڕی کۆمەڵایەتییە و ڕێگەی بە یاریزانەکان دەدا کارلێک بکەن و ئەزموونی یاریکردن هاوبەش بکەن و پەیام و کارە هونەرییە دەستکێشراوەکان دروست بکەن و هاوبەشی بکەن. سەرەڕای تایبەتمەندییە داهێنەرەکانی، وی یوو ڕووبەڕووی ئاستەنگ بووەوە لە بازاڕدا، لەوانە کتێبخانەیەکی یاری تاڕادەیەک بچووک بە بەراورد بە ڕکابەرەکانی و سەرلێشێواوی لە دەوری براندکردن و پەیامەکانی.   ئەمەش بووە هۆی کەمبوونەوەی فرۆشتن لە چاوەڕوانکراو و سنووردارکردنی پشتگیری لایەنی سێیەم بۆ پلاتفۆرمەکە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایەکلێکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:کۆنسڵی یارییە ڤیدیۆییەکانی ماڵەوە
پۆل:بەرھەمەکان، ناساندنی ٢٠١٢
سەنجەق بەگ

**سەنجەق بەگ** یان ***سەنجاک‒بەی*** یان بەتەنیا ***بەگ***، ئەو نازناوە بوو کە لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا بە ئەفسەرێکی پلە باڵایە دەوترا، بەڵام بە زۆری وەک پاشا نابیندرێت، و زۆرتر بۆ فەرماندەیی سەربازی و ئیداری قەزایەک (یان *[[سەنجەق]]*) دامەزرابوو. لێرەوە نازناوی عەرەبی ھاوتای ***ئەمیر لیوا*** () داندرا لە بەرامبەر *والی* یان پارێزگارێکی تری سەنجەق.

وەک فەرمانگە ئیدارییەکانی تری سەرەتای عوسمانییەکان، *سەنجەق بەگ* سەرچاوەیەکی سەربازیی ھەبووە: زاراوەی *سەنجاک* (*لیڤا*) بە واتای «ئاڵا»یان «ناوەند» دێت و ئەو نیشانەیەی دیاری دەکرد کە لە کاتی جەنگدا، سوارچاکەکان لە ناوەندی قەزا دیاریکراوەکاندا کۆ دەکرانەوە. *سەنجەق بەگ* لە بەرامبەردا ژێرفەرمانی *بەیلەر بەگێک* بووە کە *[[ئێلایەت|ویلایەتێکی]]* بەڕێوە دەبرد و فەرماندەیی *سەنجەق بەگی* دەکرد لە شەڕدا. بەم شێوەیە پێکھاتەی فەرماندەیی لە بەرەکانی شەڕدا لە پلەبەندی حکوومەتی پارێزگاکان دەچوو.

ئۆفیسی *سەنجاک-بەی* لە ئۆفیسی *بەیلەر بەگ* دەچوو بەڵام لە ئاستێکی کەمتردا. وەکو *بەیلەر بەگ،* *سەنجەق بەگ* داھاتەکەی لە مزگەوت و یەکە کارگێڕییەکانی حوکومەت وەردەگرت، کە بەزۆری لە داھاتی شارۆچکە و بەندەرەکانی سنووریی *سەنجەقەکەی* پێکھاتبوو. لەناو سەنجەقەکەی خۆیدا، پارێزگارێک لە سەرووی ھەموو شتێکەوە بەرپرسیار بوو لە پاراستنی ڕێکوپێکی سەنجەق، و بە ھاوکاری کارکەر و سەربازەکانی، سزای ستەمکارانیان دەدا و دز و جەردەکانیان دەستگیر دەکرد؛ بۆ ئەمەش بەزۆری نیوەی ئەو غەرامانەی کە بەسەر خراپەکاراندا دەسەپێندرا، نیوەی داھاتەکەی دەدرا بە خاوەن زەوی و زارەکان. پارێزگارەکانی *سەنجەقیش* ئەرکی دیکەیان ھەبوو، بۆ نموونە بەدواداچوون بۆ باندەکان، و لێکۆڵینەوە لە کافرەکان، دابینکردنی پێداویستی بۆ سوپا، یان ناردنی کەرەستە بۆ دروستکردنی کەشتی، بە فەرمانی سوڵتانەکان.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
پۆل:کارگێڕی
تۆڕی نینتێندۆ

**تۆڕی نینتێندۆ** () خزمەتگوزارییەکی ئۆنلاینە کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە پێشکەش دەکرێت کە تایبەتمەندی و کارایی جۆراوجۆر پێشکەش دەکات بۆ بەرزکردنەوەی ئەزموونی یاریکردن لەسەر پلاتفۆرمی نینتێندۆ.  سەرەتا لە ساڵی ٢٠١٢ وەک جێنشینی پەیوەندی وای فای نینتێندۆ خراوەتە بازاڕەوە و لەو کاتەوە پەرەی سەندووە و کۆمەڵێک خزمەتگوزاری و تایبەتمەندی ئۆنلاین لەخۆدەگرێت. یەکێک لە پێکهاتە سەرەکییەکانی تۆڕی نینتێندۆ یاریکردنی فرە یاریزانی ئۆنلاینە، کە ڕێگە بە یاریزانەکان دەدات پەیوەندی لەگەڵ کەسانی دیکەدا بکەن لە سەرانسەری جیهان بۆ بەشداریکردن لە یارییە فرە یاریزانەکان و یاریکردنی هاوبەش.   ئەم تایبەتمەندییە بووەتە بەشێکی دانەبڕاو لە زۆرێک لە یارییەکانی نینتێندۆ، کە یاریزانەکان دەتوانن چێژ لە ئەزموونی کارلێککاران لەگەڵ هاوڕێکانیان و یاریزانانی دیکە وەربگرن.  هەروەها تۆڕی نینتێندۆ دابەشکردنی دیجیتاڵی یارییەکان و ناوەڕۆکی دابەزێنراو لە ڕێگەی کۆمپانیای نینتێندۆ ئەلیکترۆنیەوە دابین دەکات.  ئەمەش ڕێگە بە بەکارهێنەران دەدات هەڵبژاردنی بەرفراوان لە یارییەکان و دیمۆکان و ناوەڕۆکی زیادە ڕاستەوخۆ بۆ کۆنسۆڵەکانی نینتێندۆیان بکڕن و دایبەزێنن، ئەمەش ئاسانکاری و دەستڕاگەیشتن بۆ ئەو یاریزانانە پێشکەش دەکات کە ئەزموونی یاریکردنی دیجیتاڵییان پێ باشترە.  لایەنێکی دیکەی سەرنجڕاکێشی تۆڕی نینتێندۆ بریتییە لە یەکخستنی لەگەڵ تایبەتمەندییە کۆمەڵایەتییەکان، وەک لیستی هاوڕێیان، نامە ناردن و کارلێکی کۆمەڵایەتی.  یاریزانان دەتوانن هاوڕێیان زیاد بکەن و پەیوەندییان لەگەڵدا بکەن و ئەزموونی یاریکردنیان لە ڕێگەی تایبەتمەندییە کۆمەڵایەتییە جیاوازەکانەوە کە لە تۆڕەکەدا یەکخراون، هاوبەش بکەن.  جگە لەم کاراییە سەرەکیانە، تۆڕی نینتێندۆ پاڵەوانێتییەکانی ئۆنلاین و لیدەربۆرد و تایبەتمەندییە کێبڕکێکارەکانی دیکەش پێشکەش دەکات بۆ زیاتر دەوڵەمەندکردنی ئەزموونی یاریکردن بۆ یاریزانەکان. لەگەڵ بڵاوبوونەوەی سویچی نینتێندۆ، تۆڕی نینتێندۆ بەردەوام بووە لە پەرەسەندن، توانای فرە یاریزانی ئۆنلاین و کڕینی یارییە دیجیتاڵییەکان و خزمەتگوزارییەکانی دیکەی ئۆنلاین بۆ پلاتفۆرمەکە دابین دەکات.  تۆڕەکە ڕۆڵێکی بەرچاوی هەبووە لە داڕشتنی دیمەنی یاریکردنی ئۆنلاین بۆ کۆنسۆڵەکانی نینتێندۆ و بووەتە پێکهاتەیەکی سەرەکی لە ئیکۆسیستەمی یاریکردنی گشتی بۆ کۆمپانیاکە.  بۆیە تۆڕی نینتێندۆ ڕۆڵی سەرەکی هەبووە لە بەستنەوەی یاریزانانی نینتێندۆ لە سەرانسەری جیهاندا، سەکۆیەکی بۆ یاریکردنی ئۆنلاین، دابەشکردنی ناوەڕۆکی دیجیتاڵی و کارلێکی کۆمەڵایەتی لەناو کۆمەڵگەی یاریکردنی نینتێندۆدا دابینکردووە.  بەردەوامە لە بەشێکی گرنگی ئەزموونی یاریکردنی نینتێندۆ، کۆمەڵێک خزمەتگوزاری و تایبەتمەندی ئۆنلاین پێشکەش دەکات بۆ بەرزکردنەوەی یاریکردن و پەیوەندیکردن لە سەرانسەری پلاتفۆرمە جیاوازەکانی نینتێندۆ.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:خزمەتگوزارییەکانی کایەی ڤیدیۆیی سەرھێڵ
واڵتەر سیدنی ئادەمز

**واڵتەر سیدنی ئادەمز** (بە ئینگلیزی : Walter Sydney Adams ) (لە دایک بووی ٢٠ی کانوونی دووەمی ١٨٧٦ &#x2013; ١١ی ئایاری ١٩٥٦  کۆچی دوایی)فەلەکناسی ئەمریکی بووە.       بەناوبانگە بەو کارانەی ئەنجامی داوە لە بواری سپێکترۆسکۆپیدا. 

## ژیان و کار
واڵتەر ئادەمز لە ئەنتیکە لەژێر دەسەڵاتی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لەدایکبووە، لە دایک و باوکی میسیۆنەری لوسیەن هارپەر ئادەمز و نانسی دۆرانس فرانسیس ئادەمز  و لە ساڵی ١٨٨٥ چوونەتە وڵاتی ئەمریکا  لە ساڵی ١٨٩٨ لە کۆلێژی دارتمۆس دەرچووە و تەواوی کردووە، پاشان لە شیکاگۆ بەردەوام بووە لە خوێندن و لە ئەڵمانیا بە هەمان شێوە. دوای گەڕانەوەی بۆ ئەمریکا دەستی بە پیشەکەی کرد لە بواری فەلەکناسی کە گەیشتە لوتکە کاتێک بوو بە بەڕێوەبەری ڕوانگەی چیای ویلسۆن .

سەرنجی سەرەکی ئەو لێکۆڵینەوە بوو لە سپێکتری ئەستێرەیی . ئەو کار لەسەر سپێکترۆسکۆپی خۆر دەکات و بە هاوبەشی پەیوەندییەکی لە نێوان توندی ڕێژەیی هەندێک هێڵی سپێکتراڵ و گەورەیی ڕەهای ئەستێرەیەکدا دۆزیەوە. توانی نیشان بدات کە دەتوانرێت سپێکترەکان بەکاربهێنرێت بۆ دیاریکردنی ئەوەی کە ئایا ئەستێرەیەک زەبەلاحە یان کوێرە . لە ساڵی 1915 دەستی بە لێکۆڵینەوە لە هاوڕێی سیریوس کرد و بۆی دەرکەوت کە سەرەڕای قەبارەی تەنها کەمێک لە زەوی گەورەترە بەڵام ڕووی ئەستێرەکە بۆ هەر یەکەیەک ڕووبەرێک لە خۆر ڕووناکترە و نزیکەی بە هەمان قەبارەی ئەستێرەکە .  ئەستێرەیەکی لەو جۆرە دواتر بە کۆترێکی سپی ناسرا . لە ساڵی ١٩٢٥دا باسی لە گۆڕانکارییەکی سووری کێشکردن کرد کە بەهۆی سیریوس بیەوە دروست بووە؛ ئەمەش وەک پشتڕاستکردنەوەی بەرچاوی تیۆری ڕێژەیی گشتی ئەلبێرت ئەنیشتاین سەیر دەکرا. ئێستا زانراوە کە پێوانە ڕاپۆرتکراوەکانی هەڵە بوون. لەگەڵ تیۆدۆر دانهام بوونی بەهێزی دووەم ئۆکسیدی کاربۆنیان لە سپێکتریمی ژێر سووری ڤینۆسدا دۆزیەوە .

ئادەمز لە تەمەنی ٧٩ ساڵیدا لە شاری پاسادینا لە ویلایەتی کالیفۆرنیا کۆچی دوایی کرد.
[ناوەڕاست|وێنۆک|350x350پیکسڵ| ئادەمز لە کۆنفرانسی چوارەمی یەکێتی نێودەوڵەتی بۆ هاوکاری لە توێژینەوەی خۆر لە [ڕوانگەی چیای ویڵسۆن|ڕوانگەی ماونت ویلسۆن ، ١٩١٠]]

## خەڵات و ڕێزلێنان
**خەڵات و ڕێزلێنان**

* ئەندامی کۆمەڵەی فەلسەفی ئەمریکی (١٩١٥) 
* مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە (١٩١٧) 
* ئەندامی ئەکادیمیای نیشتمانی زانستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (١٩١٧) 
* مەدالیای هێنری دراپەر لە ئەکادیمیای نیشتمانی زانستەکانەوە (١٩١٨) 
* هاوڕێی ئەکادیمیای هونەر و زانستی ئەمریکی (١٩٢٢) 
* خەڵاتی ڤاڵز لە ئەکادیمیای زانستی فەرەنسی (١٩٢٣) 
* Prix Jules Janssen, بەرزترین خەڵاتی کۆمەڵەی فەلەکناسی فەرەنسا, کۆمەڵگەی فەلەکناسی فەرەنسی (١٩٢٦)
* مەدالیای بروس (١٩٢٨)  
* مەدالیای یانسن لە ئەکادیمیای زانستی فەرەنسی (١٩٣٤)
* ئەندامی بیانی کۆمەڵەی شاهانە (ForMemRS) (1950) 
* هێنری نۆریس ڕوسیل وانەوتنەوە (١٩٤٧)

**ناوی لێنراوە**

* ئەستێرە بچووکەکە 3145 واڵتەر ئادەمز .
* کانییەکەی ئادەمز کە کانییەکە لەسەر مەریخ . 
* کانییەکەی ئادەمز لەسەر مانگ بە هاوبەشی بەناوی ئەوەوە ناونراوە، جۆن کاوچ ئادەمز و چارڵز هیچکۆک ئادەمز .

## سەرچاوەکان

*

پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:ئەستێرەناسانی ئەمریکی
پۆل:مردووانی ١٩٥٦
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٦
ھۆراس دبلیو بابکۆک

**هۆراس بەخێرهاتن بابکۆک** (بە ئینگلیزی : Horace Welcome Babcock ) (لە دایک بووی ١٣ی ئەیلوولی ١٩١٢ &#x2013; ٢٩ی ئابی ٢٠٠٣ کۆچی دوایی) فەلەکناسی ئەمریکییە. کوڕی هارۆڵد دی بابکۆک بووە .

## پیشە
هۆراس بابکۆک کۆمەڵێک ئامێری فەلەکی داهێنا و دروستی کرد و لە ساڵی ١٩٥٣ یەکەم کەس بوو کە بیرۆکەی بینایی گونجاوی پێشنیار کرد و بڵاوی کردەوە.   پسپۆڕی لە بواری سپێکترۆسکۆپی و لێکۆڵینەوە لە کێڵگە موگناتیسیەکانی ئەستێرەکان هەیە، ئەو مۆدێلی بابکۆکی پێشنیار کرد کە تیۆرێکە بۆ موگناتیسی پەڵە خۆرەکانە.

لە کاتی جەنگی جیهانی دووەمدا خەریکی کاری تیشکدانەوە بووە لە هەریەک لە کۆمپانیای MIT و Caltech . پاشی شەڕ دەستی بە هاوکارییەکی بەرهەمدار کرد لەگەڵ باوکی. خوێندنی بەکالۆریۆسی لە زانکۆی کالتێک تەواو کردوە و دکتۆرای لە زانکۆی کالیفۆرنیا لە بێرکلی تەواو کردووە. 

تێزی دکتۆرای بابکۆک یەکێک لە سەرەتاییترین ئاماژەکانی ماددە تاریکەکانی تێدابوو. ئەو پێوانەکانی کێوی خولانەوەی بۆ ئەندرۆمێدا ڕاپۆرت کرد کە پێشنیاری کرد کە ڕێژەی بارستە بۆ ڕووناکی بە شێوەیەکی تیشکی زیاد دەکات.  بەڵام ئەو هۆکارەکەی گەڕاندەوە بۆ یان هەڵمژینی ڕووناکی لەناو گەلەئەستێرەکەدا یان داینامیکی دەستکاریکراو لە بەشەکانی دەرەوەی خولگەییەکەدا و نەک بۆ هیچ جۆرە ماددەیەکی ونبوو.

لە ساڵی ١٩٦٤ تا ١٩٧٨ بەڕێوەبەری ڕوانگەی پالۆمار بووە بۆ کۆمپانیای کالتێک .

## ڕێزلێنان
**خەڵاتەکان**

* مەدالیای هێنری دراپەر لە ئەکادیمیای نیشتمانی زانستەکان (١٩٥٧) 
* مەدالیای ئێدینگتۆن (١٩٥٨)
* هاوڕێی ئەکادیمیای هونەر و زانستی ئەمریکی (١٩٥٩) 
* مەدالیای بروس (١٩٦٩) 
* مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە (١٩٧٠) 
* خەڵاتی جۆرج ئێلێری هێڵ لە بەشی فیزیای خۆر لە کۆمەڵەی فەلەکناسی ئەمریکی (١٩٩٢)

**ناوی لێنراوە**

* ئەستێرەی بچووک ٣١٦٧ بابکۆک (بە هاوبەشی لەگەڵ باوکی)
* کانیاوی بابکۆک لەسەر مانگ تەنها بە ناوی باوکیەوە ناونراوە

**ڕێزلێنان**

* هەڵبژێردرا بۆ ئەکادیمیای نیشتمانی زانستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (١٩٥٤) 
* هەڵبژێردرا بۆ ئەکادیمیای هونەر و زانستی ئەمریکی (١٩٥٩) 
* هەڵبژێردرا بۆ کۆمەڵەی فەلسەفی ئەمریکی (١٩٦٦) 

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* لاپەڕەی مەدالیای بروس 
* خەڵاتکردنی مەدالیای بروس
* خەڵاتکردنی میدالیای زێڕی RAS
* ئێچ دبلیو بابکۆک، "ئەگەری قەرەبووکردنەوەی بینینی فەلەکی"، PASP '''65''' (1953) 229
* نووسراوی چاوپێکەوتنی مێژووی زارەکی لەگەڵ هۆراس بابکۆک لە ٩ی حوزەیرانی ١٩٧٥، پەیمانگای فیزیای ئەمریکی، کتێبخانە و ئەرشیفی نیڵز بۆر. چاوپێکەوتنێک کە لەلایەن سپێنسەر وێرتەوە ئەنجامدراوە .
* نووسراوی چاوپێکەوتنی مێژووی زارەکی لەگەڵ هۆراس بابکۆک لە ٢٥ی تەمموزی ١٩٧٧، پەیمانگای فیزیای ئەمریکی، کتێبخانە و ئەرشیفی نیڵز بۆر. چاوپێکەوتنێک کە لەلایەن سپێنسەر وێرتەوە ئەنجامدراوە .
* بیرەوەری ژیاننامەی ئەکادیمیای نیشتمانی زانستەکان

پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:پەیمانگای کایفۆرنیا بۆ لێھاتوویی تەکنۆلۆژیا
پۆل:مردووانی ٢٠٠٣
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٢
ماریلۆ بێری

**ماریلۆ بێری** (؛ لەدایکبووی ١ی شوباتی ١٩٨٣) ئەکتەری فەرەنسییە. 

## سەرەتای ژیانی
ماریلۆ بێری لە ١ی شوباتی ساڵی ١٩٨٣ لەدایکبووە، کچی سینەماکار جۆسیان بالاسکۆ و پەیکەرتاش فیلیپ بێری بووە، ھەروەھا خوشکەزای ئەکتەر ڕیچارد بێری بووە.

لە ساڵی ٢٠٠٧ تا ٢٠١٠ بێری ھاوڕێیەتی لەگەڵ ئەکتەری ناوداری ئەمریکی دەیڤید ڕۆسۆ دەکات. لە ساڵی ٢٠١١ دەستی بە پەیوەندی لەگەڵ گەنجی خاوەنکار ئارنۆ شنایدەر کرد. لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٧ جیابوونەوە، لە ٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧ لە کاتی پاڵەوانێتی کراوەی فەرەنسا بینرا، لەگەڵ خۆشەویستە نوێیەکەی ئەلێکسیس. لە مانگی تەمموزی ٢٠١٨ لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئینستاگرام ڕایگەیاند کە دووگیان بووە بە یەکەم منداڵی. لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ کوڕەکەی بەناوی ئەندی لەدایک بووە، ناوی کوڕەکەی لە گۆرانی ئەندی لەلایەن لێس ڕیتا میتسۆکۆوە ناونراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی فەڕەنسی
پۆل:سیناریۆنووسانی فەڕەنسی
ئۆین ڤاکارو

**ئۆین وایڵدەر ڤاکارو** (؛ لەدایکبووی ٢٠٠٥/٢٠٠٦) ئەکتەری منداڵانی ئەمریکییە. 

## سەرەتای ژیانی
ڤاکارو لە ساڵی ٢٠٠٥/٢٠٠٦ لەدایکبووە. خوشکێکی گەورە و برایەکی بچووکی ھەیە. لە شاری ئەتلەنتا لە ویلایەتی جۆرجیا دەژی. لە پۆلی یەکەمدا لە شانۆنامەیەکدا ڕۆڵی گێڕاوە و زیاتر حەزی لە نواندن بووە. بریکارێک یارمەتی دا ڕۆڵی لە فیلمە سەربەخۆکانی بەرھەمی من و ڕۆمدا بەدەستبھێنێت، ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی ڕۆڵی لە فیلمی درێژی ماڵی باوک لە ساڵی ٢٠١٥دا ببینێت. لە قوتابخانەی ئەسقەفەکانی بێتاوانی پیرۆز لە ئەتلەنتا خوێندوویەتی.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
ئیساھاک مارۆگوولۆف

**ئیساھاک مارۆگوولۆف** (بە ڕووسی: (Исаак Марогулов)، (١٨٦٨ - ٦ی ئەیلوولی ١٩٣٣) زمانناسکی ئاشووری بوو. ئەو لە ساڵی ١٩٢٩دا لەگەڵ عەرەب شەمۆ ئەلفوبێیەکی لاتینییان بۆ زمانی کوردی دروست کردەوە.

## ئەمەش ببینە
* خۆ-خۆ ھینبوونا خوێندنا نڤیسارا کورمانجی

## سەرچاوەکان

پۆل:زمانی کوردی
پۆل:خەڵکی ڕووسیا
پۆل:خەڵکی ئەرمەنستان
تیم مینچین

**تیم مینچین** (؛  لەدایکبووی ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٥) ئەکتەری کۆمیدی و نووسەر و مۆسیقاژەن و شاعیر و ئاوازدانەر و گۆرانیبێژێکی ئوسترالییە و لەدایکبووی بەریتانیایە. 

## سەرەتای ژیانی
تیمۆسی دەیڤید مینچین لە ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٥ لە شاری نۆڕثامپتۆن لەدایکبووە، کوڕی دایک و باوکی ئوسترالی ڕۆس و دەیڤید ئێلیسۆن مینچینە. خاوەنی ھەردوو ڕەگەزنامەی ئوسترالی و بەریتانیایە، بەو پێیەی ھەموو کەسێک پێش ساڵی ١٩٨٣ لە بەریتانیا لەدایک بووە، خۆکارانە ھاوڵاتی ئەو وڵاتە بووە. باوکی و باپیرەی ھەردووکیان پزیشکی نەشتەرگەری بوون لە شاری پێرس. مینچین لەگەڵ دایک و باوکی گەڕایەوە ئوسترالیا و لە شاری پێرس گەورە بووە، شانبەشانی برا گەورەکەی دان و دوو خوشکە بچووکەکەی بە ناوەکانی کەتی و نێڵ.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئوسترالییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرە پیاوەکانی سەدەی ٢١ی ئوسترالیا
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئوسترالی
پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی پیاوی ئوسترالی
پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئوسترالی
پۆل:ئەکتەرەکانی تیاتری پیاوی ئوسترالی
پۆل:ئوسترالییەکانی بەڕەگەز ئیری
پۆل:ڕەخنەگرانی ئایینەکان
پۆل:ڕەخنەگرانی کڵێسەی کاتۆلیک
پۆل:براوەکانی خەڵاتی لۆجی
پۆل:ڕەخنەگرانی دینەکان
پۆل:خەڵکی پێرس، ئوسترالیا
دەیزی ڕیدلی

**دەیزی ڕیدلی** (؛ لەدایکبووی ١٠ی نیسانی ١٩٩٢) ئەکتەری ئینگلیزییە. 

## سەرەتای ژیانی
ڕیدلی لە ١٠ی نیسانی ١٩٩٢ لە ناوچەی لەندەنی وێستمینستەر لەدایکبووە، و لە شاری مایدا ڤەیل گەورە بووە. ئەو بچووکترین کچە، دوو خوشکی گەورەی ھەیە بە ناوەکانی کیکا ڕۆز و پۆپی سۆفیا، ھەروەھا دوو خوشکی گەورەتر. مامی گەورەی باوکی، ئارنۆڵد ڕیدلی لە سەربازیدا خزمەتێکی زۆری کرد. ئەو بە جیا کاری ھونەری وەک شانۆنامەنووس و ئەکتەر کاری دەکرد. براکەی ئارنۆڵد ڕیدلی، باپیرەی دەیزی، جۆن ھاری دان ڕیدلی، سەرۆکی سکرتاریەتی ئەندازیاری بوو لە بی بی سی لە ساڵی ١٩٥٠ تا ١٩٦٥.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
پۆل:لەندەنیەکان
ماوریس لامارش

**ماوریس لامارش** (؛ لەدایکبووی ٣٠ی ئازاری ١٩٥٨) ئەکتەری دەنگی کەنەدی و کۆمیدییە. 

## سەرەتای ژیانی
لامارش لە ٣٠ی ئازاری ١٩٥٨ لە شاری تۆرۆنتۆ لە ویلایەتی ئۆنتاریۆ لەدایکبووە، لە دایک و باوکی ناویان گای لامارش و لیندا بۆردۆن بووە. خێزانەکەی ھەر زوو دوای لەدایکبوونی، ڕوویان لە شاری تیمینز لە ئۆنتاریۆ کرد. منداڵی لامارش پڕ بوو لە "جیھانی بچووکی خۆی لە کارتۆن و تەلەفزیۆنی شەستەکان".

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی
پۆل:ئەکتەرە پیاوە کەنەدییەکان
پۆل:ئەکتەرە تەلەفزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا
پۆل:ئەکتەرانی یاری ڤیدیۆیی پیاوی کەنەدی
پۆل:ئەکتەری دەنگی پیاوی کەنەدی
پۆل:خەڵکی دیزنی
پۆل:ئەکتەرانی پیاو لە تۆرۆنتۆوە
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیستەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیست و یەک
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی لۆس ئانجلەس
فێلیسیا دەی

**فێلیسیا دەی** (؛ لەدایکبووی ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٧٩) ئەکتەری ئەمریکی و نووسەر و دروستکەری زنجیرە وێبەکانە. 

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمریکییەکان لە کایە ڤیدیۆییەکان
پۆل:ئەکتەرانی ھەنتزڤیڵ، ئەلاباما
پۆل:خانمەکتەرانی ئەلاباما
نیو سووپەر ماریۆ برۆس وی

**نیو سووپەر ماریۆ برۆس وی** () کایەیەکی بەناوبانگی پلاتفۆرمی لایەنی سکڕۆڵە کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە بۆ کۆنسۆلی وی پەرەی پێدراوە و بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ٢٠٠٩ بڵاوکرایەوە و بەشێکە لە زنجیرەی نیو سووپەر ماریۆ برۆس، کە بە کردارەکانی کلاسیکی دوو ڕەھەندی پلاتفۆرمینگ ناسراوە بە پێچێکی مۆدێرن. یارییەکە بەدوای ماریۆ و لویجی و دوو کەسایەتی تر دەگەڕێت کە بەناو شانشینی قارچکەکاندا دەگەڕێن بۆ ڕزگارکردنی شازادە پیچ لە چنگی بۆوسەر. یاریزانان بەناو جیھانە ڕەنگاوڕەنگ و خەیاڵییە جۆراوجۆرەکاندا دەڕۆن، کە ھەریەکەیان پڕن لە دوژمنی کلاسیکی ماریۆ و بەربەست و پاوەر ئەپ. یارییەکە ھەردوو شێوازی تاکە یاریزان و فرە یاریزانی تێدایە، کە ڕێگە بە چوار یاریزان دەدات لە یەک کاتدا بەشداری سەرگەرمییەکە بکەن. ئەم یارییە چەند تایبەتمەندییەکی نوێی زنجیرەکە دەناسێنێت، لەوانە توانای سواربوونی یاریزانان بۆ سەر پشتی دایناسۆڕی یۆشی، کە توانا ناوازەکانی وەکو بازدان و خواردنی دوژمنەکان دابین دەکات. ھەروەھا یارییەکە پاوەر ئەپی نوێی وەک قارچکی پرۆپلەر، گوڵی سەھۆڵ، و شتی تر لەخۆدەگرێت، ھەریەکەیان توانای جیاواز پێشکەش دەکەن بۆ یارمەتیدانی یاریزانەکان لە تەحەددیاتی پلاتفۆرمکردنیان.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٩
پۆل:گەمە ڤیدیۆیییە ھەرەوەزییەکان
پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
پۆل:یارییەکانی وی
خۆ-خۆ ھینبوونا خوێندنا نڤیسارا کورمانجی

***خۆ-خۆ ھینبوونا خوێندنا نڤیسارا کورمانجی*** (بە کرمانجی: Xwe-Xwe Hînbûna Xondina Nivîsara Kurmancî) پەرتووکێکی فێرکاریی زمانی کوردی (شێوەزاری کرمانجی)یە کە لەلایەن ئیساھاک مارۆگوولۆف و عەرەب شەمۆ نووسراوە و لە ساڵی ١٩٢٩ لە یەریڤانی ئەرمەنستان لە یەکێتیی سۆڤیەت لەلایەن «نەشرێ دەولەتێ شەورێ ئەرمەنستانێ» چاپ و بڵاو کراوەتەوە. ئەم پەرتووکە یەکەمین پەرتووکی کوردی بووە کە بە ڕێنووسی لاتین چاپ کراوە.

## ئەمانەش ببینە
* ئیساھاک مارۆگوولۆف
* عەرەب شەمۆ

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی
* پەرتووکی ''خۆ-خۆ ھینبوونا خوێندنا نڤیسارا کورمانجی''

پۆل:زمانی کوردی
پۆل:کتێبە کوردییەکان
نیو سووپەر ماریۆ برۆس

**نیوو سووپەر ماریۆ برۆس** () کایەیەکی بەناوبانگی پلاتفۆرمی لایەنی سکڕۆڵە کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە بۆ کۆنسۆلی دەستی نینتێندۆ دی ئێس پەرەی پێدراوە و بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ٢٠٠٦ بڵاوکرایەوە و گەڕانەوەی یارییە کلاسیکییەکەی ماریۆی پلاتفۆرمی دوو ڕەهەندی بوو، کە جیابوونەوە بوو لە یارییە سێ ڕەهەندییەکانی ماریۆ کە بۆ چەند ساڵێک بووە جێگەی سەرنجی زنجیرەکە. یارییەکە بەدوای ماریۆدا دەگەڕێت کاتێک بەڕێدەکەوێت بۆ ڕزگارکردنی شازادە پیچ لە چنگی بۆوسەر، بەناو ھەشت جیھانی جیاوازدا دەڕوات کە پڕن لە دوژمنە لاسایییەکانی ماریۆ و بەربەست و پاوەر ئەپ. یاریزانان دەتوانن پاوەر ئەپی کلاسیک وەکو سووپەر مەشڕووم و فایەر فڵاوەر و ستارمان کۆبکەنەوە، ھەریەکەیان توانای ناوازە دابین دەکەن بۆ یارمەتیدانی ماریۆ بۆ زاڵبوون بەسەر دژایەتییەکان و شکستپێھێنانی دوژمنەکان. نیو سووپەر ماریۆ چەندین تایبەتمەندی نوێی بۆ زنجیرەکە ناساند، لەوانە قارچکی مێگا کە بۆ ماوەیەکی کاتی ماریۆ دەکاتە زەبەلاحێک، ڕێگەی پێدەدات بەربەست و دوژمنەکان بشکێنێت. قارچکی بچووک ماریۆ بچووک دەکاتەوە، ڕێگەی پێدەدات بچێتە ناوچە نھێنییەکان و ڕێگەی پێدەدات ئەو ڕێگایانە ببڕێت کە ئەگەرنا دەستی پێنەدەگات. جگە لەوەش یارییەکە شەڕی سەرۆکە نوێیەکان و یارییە بچووکەکانی تێدابوو کە جۆراوجۆری بۆ ئەزموونی یارییەکە زیاد دەکرد.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٦
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە ڕیبووتەکان
پۆل:کایەکانی نینتێندۆ دی ئێس
کۆماری کەتەلۆنیا (١٩٣١)

**کۆماری کەتەلۆنیا** (بە کەتەلۆنی: *República Catalana*) دەوڵەتێک بوو کە لە ساڵی ١٩٣١ لەلایەن فرانسیسک ماسیا وەک "کۆماری کەتەلۆنیا لەناو فیدراسیۆنی ئیبیریا" ڕاگەیەندرا، لە چوارچێوەی ڕاگەیاندنی کۆماری دووەمی ئیسپانیادا. لە ١٤ی نیسانی ١٩٣١ ڕاگەیەندرا، و سێ ڕۆژ دواتر، لە ١٧ی نیسان، لەلایەن سەرکردایەتی کەتەلۆنیا، دامەزراوەی خۆبەڕێوەبەری کەتەلۆنی لە ناو کۆماری ئیسپانیا جێگەی گرتەوە.

## مێژوو
ڕاست|وێنۆک| ڕاگەیاندنی کۆماری کەتەلۆنیا لە پلاسا دی سانت خاوم لەلایەن فرانسیسک ماسیا، بەرشەلۆنە، ١٤ی نیسانی ١٩٣١
ڕاست|وێنۆک|244x244پیکسڵ| فرانسیسک ماسیا ئی لویسیا
وێنۆک|276x276پیکسڵ| کۆپی جاڕنامەی کۆماری کەتەلۆنیا کە پاش نیوەڕۆی ١٤ی نیسان بڵاوکرایەوە
دوای دیکتاتۆری پریمۆ دی ڕیڤێرا، پارتە کۆمارییەکانی ئیسپانیا لە ڕێگەی پەیماننامەی سان ساباستیان (١٧ی ئابی ١٩٣٠) ڕێککەوتن لەسەر ئەوەی خۆیان بۆ گۆڕینی ڕژێم ئامادە بکەن لە ئەگەری سەرکەوتن لە ھەڵبژاردنەکانی داھاتوودا. لەم پڕۆژەیەدا بڕگەیەک بۆ ئۆتۆنۆمی سیاسی کەتەلۆنیا، لەناو کۆماری ئیسپانیادا ھەبوو. لە ١٢ی نیسانی ١٩٣١، ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکان زۆرینەیەکی گەورە و چاوەڕواننەکراویان لە کەتەلۆنیا (بە بارسێلۆناشەوە) بەخشییە چەپە کۆمارییەکانی کەتەلۆنیا، پارتێک کە سێ ھەفتە پێشتر لەلایەن یەکێتی لایەنگری سەربەخۆیی ماسیا (Estat Català)، پارتی کۆماری کەتەلۆنیا دامەزراوە. دوای دوو ڕۆژ (١٤ی نیسان)، چەند کاتژمێرێک پێش ڕاگەیاندنی کۆماری دووەمی ئیسپانیا لە مەدرید، سەرۆکی ERC، فرانسیسک ماسیا، لە باڵکۆنی بینای سەرکردایەتی (ئەوکات نوێنەرایەتی پارێزگاکە بوو) لە بارسێلۆنا «کۆماری کەتەلۆنیا»ی ڕاگەیاند، ھەروەھا سەرکردایەتی «پێشبینی ئەوە دەکەن کە گەلانی دیکەی ئیسپانیا خۆیان وەک کۆمار ڕابگەیەنن، بۆ ئەوەی کۆنفیدڕاڵی ئیبیری دابمەزرێنن». پێش ڕاگەیاندنەکەی ماسیا لە باڵکۆنی ھۆڵی شارەوە ڕاگەیاندنی کۆماری ئیسپانیا لەلایەن ئەندامێکی دیکەی ERC بە ناوی کۆمپانیای (Lluís Companys) ڕاگەیاندرا و ئاڵاکانی کۆماری کەتەلۆنیا و کۆماری ئیسپانیا لە باڵکۆنەکەوە بەرزکرانەوە. فرانسیس ماسیا خۆی بە سەرۆکی کەتەلۆنیا ڕاگەیاند، و لەم پۆستەدا لەلایەن ئەندامانی ئەنجومەنی ھەڵبژێردراوی باسێلۆنای پەسەند کرد.

لە ١٧ی نیسان، سێ ڕۆژ دوای ڕاگەیاندنەکە، حکوومەتی کاتی کۆماری نوێی ئیسپانیا کە نیگەران بوو لەم ڕاگەیاندنە و لیژنەیەکی دروست کرد بۆ ڕۆیشتن بەرەو بارسێلۆنا، بە مەبەستی دانوستان لەگەڵ ماسیا و حکوومەتی کاتی کەتەلۆنیا. دوای چەند کاتژمێرێک لە گفتووگۆیەکی چڕ، ماسیا لەگەڵ سێ وەزیرەکەدا گەیشتە ڕێککەوتنێک، کە تێیدا حکوومەتی کۆماری کەتەلۆنیا ناوی گۆڕدرا بۆ سەرکردایەتی کەتەلۆنیا (کەتەلۆنی: *Generalitat de Catalunya*)، بووە دامەزراوەیەکی کەتەلۆنی خۆبەڕێوەبەری لە ناوخۆیی کۆماری ئیسپانیا، کە لە ساڵی ١٩٣٢ دوای ھەڵبژاردن بۆ پەرلەمانی ئیسپانیا (Cortes Generales) پەیڕەوی ناوخۆی سەربەخۆیی پێدەدرا. فرانسیس ماسیا دەبێتە سەرۆکی گشتیی کەتەلۆنیا (بە فەرمی لە تشرینی دووەمی ١٩٣٢ لەلایەن پەرلەمانی تازە ھەڵبژێردراوی کەتەلۆنیا دەستنیشان کرا)، لە پۆستدا مایەوە تا مردنی لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ١٩٣٣.

## بەستەرە دەرەکییەکان
* سێیەم کۆماری کەتەلۆنیا لە ''ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز''
* Una reconsideració مێژوونووسی لە سیاسەت

## سەرچاوەکان

پۆل:مێژووی کەتەلۆنیا
پۆل:ویلایەتەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٣١
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کەتەلۆنی
پۆل:کەتەلۆنیا
پۆل:ئیسپانیا
پۆل:کۆمارەکان
پۆل:وڵاتە پێشووەکان
بۆوسەر جونیۆر

**بۆوسەر جونیۆر** () کارەکتەرێکی دیارە لە زنجیرەی ماریۆ، بە کوڕە خراپەکار و ئیرادەدارەکەی دژبەری سەرەکی، شا بۆوسەر ناسراوە. یەکەم جار لە کایەی «سووپەر ماریۆ سەنشاین» بۆ یاری نینتێندۆ گەیم کیووب لە ساڵی ٢٠٠٢ دەرکەوت و لەو کاتەوە بووەتە کارەکتەری دووبارەبووەوە لە یارییە جیاوازەکانی ماریۆدا. بۆوسەر جونیۆر بە باڵا بچووکەکەی و توێکڵی چەقۆدار و دەستکێشەکەی کە بە ملییەوە بەستراوەتەوە دەناسرێتەوە. زۆرجار فڕۆکەوانی پێڕاگوێزی تایبەت بە خۆی دەکات کە پێڕاگوێزی گاڵتەجاڕی جونیۆرە، کە بەکاریدەھێنێت بۆ جێبەجێکردنی پلانەکانی باوکی و بەشداریکردنی شەڕ لەگەڵ ماریۆ و ھاوڕێکانی. لە ڕووی کەسایەتییەوە، بۆوسەر جونیۆر وەک دڵسۆزێکی توند بۆ باوکی وێنا دەکرێت و زۆرجار وەک ئەوەی تامەزرۆی سەلماندنی خۆی و بەدەستھێنانی ڕەزامەندی بۆوسەر وێنا دەکرێت. تایبەتمەندە بە فێڵبازی و ئیمکانات، زۆرجار تاکتیک و ئامێری زیرەک بەکاردەھێنێت بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی. سەرەڕای دەرکەوتنی گەنجی، بۆوسەر جونیۆر نەیارێکی ترسناکە، توانای ئەوەی ھەیە خۆی لە دژی ماریۆ و ھاوپەیمانەکانی بگرێت. بۆوسەر جونیۆر لە یارییە جیاوازەکانی ماریۆدا بەشداری کردووە، لەوانە «نیو سووپەر ماریۆ برۆس»، «سووپەر ماریۆ گالاکسی» و «سوپەر ماریۆ جیھانی سێ ڕەھەندی» و چەندانی تر. ھەروەھا لە نازناوە وەرچەرخانەکانی وەک زنجیرەی «ماریۆ کارت» و «ماریۆ تێنس» دا بەشداری کردووە. لە زۆرێک لەم یارییانەدا، بۆوسەر جونیۆر ڕۆڵێکی سەرەکی لە ھێڵی چیرۆکەکەدا دەگێڕێت، زۆرجار وەک دژبەرێکی سەرەکی یان کەسایەتییەکی ناوەندی لە پڵووەتەکەدا کاردەکات. یەکێک لە دیارترین دەرکەوتنەکانی بۆوسەر جونیۆر لە فیلمی «سوپەر ماریۆ سەنشاین» دایە، کە وەک دژبەری سەرەکی کاردەکات، ئامێرێک بەکاردەھێنێت بۆ ئەوەی خۆی وەک ماریۆ نیشان بدات و ناوبانگەکەی لەکەدار بکات. ئەمەش دەبێتە ھۆی ئەوەی ماریۆ ھەوڵی پاککردنەوەی ناوەکەی بدات و ئارامی بۆ دوورگەی دێلفینۆ بگەڕێنێتەوە. ڕۆڵی بۆوسەر جونیۆر لەم یارییەدا یارمەتیدەر بوو بۆ دامەزراندنی وەک کارەکتەری لەبیرنەکراو و بەرچاو لەناو گەردوونی ماریۆدا. پەیوەندییە دینامیکییەکانی بۆوسەر جونیۆر لەگەڵ باوکیدا و کەسایەتییە جیاوازەکەی وای کردووە کە ببێتە کارەکتەری بەناوبانگ و بەردەوام لەنێو ھەوادارانی زنجیرەی ماریۆدا.

## سەرچاوەکان
*
ویلیام شاتنەر

**ویلیام شاتنەر ** ()؛ (لەدایکبووی ٢٢ی ئازاری ١٩٣١) ئەکتەری کەنەدییە. 

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیستەم
پۆل:کەنەدییە ڕۆمانووسەکانی سەدەی ٢٠م
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیست و یەک
پۆل:ڕۆمانووسە کەنەدییەکانی سەدەی ٢١م
پۆل:کۆچبەرە کەنەدییەکان بۆ ئەمریکا
پۆل:ئەکتەرە پیاوە کەنەدییەکان
پۆل:ئەکتەرە تەلەفزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا
پۆل:ئەکتەری دەنگی پیاوی کەنەدی
پۆل:گۆرانیبێژانی جوو
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی مۆنتریال
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:نووسەرانی مۆنتڕیال
خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ١٩٩٤-١٩٩٥

**خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا لە ساڵانی ١٩٩٤-١٩٩٥** ٤٠هەمین خولی پاڵەوانێتی تۆپی پێی یانەکانی ئەوروپا بوو،  سێیەم خولی پاڵەوانێتی تۆپی پێی یانەکانی ئەورووپا بوو . ئەیاکس ئەمستردام بۆ چوارەمجار ئەم پاڵەوانێتیەی بردەوە دوای ئەوەی بە ئەنجامی 1-0 لە ئەی سی میلانی بردەوە. یاری کۆتایی نێوان هەردوو یانە لە یاریگای ئێرنست هاپڵ لە ڤیێنا لە ٢٤ی ئایاری ١٩٩٥ بەڕێوەچوو . ئەیاکس ئەم پاڵەوانێتییەی بەبێ هیچ دۆڕانێک لە قۆناغی کۆمەڵەکان و قۆناغی کۆتایی بردەوە، ئەمەش یەکەمجارە لە ساڵی ١٩٧٣ ەوە ئەو ئامارە تۆماربکرێت. ئەم خولە چوار گروپی لەخۆگرتبوو کە هەریەکەیان چوار تیمی تێدابوو لە قۆناغی کۆمەڵەکاندا. هەروەها یەکەم ساڵ بوو کە هەشت تیپ سەرکەوت بۆ قۆناغی کۆتایی . هەروەها یەکەمجار بوو کە ئەم پێشبڕکێیە لە یەکەم تا کۆتا یاری پێشبڕکێکە بە چامپیۆنزلیگی یوفا ناسرا: لە دوو وەرزی پێشوودا، چامپیۆنزلیگی ئەوروپا ناسرا .بەهۆی گەمارۆ ئابوورییەکانی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە، بۆ سێیەم وەرزی لەسەریەک، بەشداربووانی کۆماری فیدراڵی یوگۆسلاڤیا نەیانتوانی بەشداری بکەن.

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* ١٩٩٤-١٩٩٥ هەموو یارییەکان – وەرز لە ماڵپەڕی یوفا
* ئەنجامی جامی ئەوروپا لە یاری RSSSF
* هەموو گۆڵکارانی 1994-95 خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا (بەبێ قۆناغی پاڵاوتن) بەپێی پرۆتۆکۆڵەکانی یوفا
* قۆناغی پاڵاوتنی سەرجەم گۆڵکاران
* 1994/95 چامپیۆنزلیگ - ئەنجامەکان و پێکهاتەکان (ئەرشیف)
خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ١٩٩٥-١٩٩٦

**خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا لە ساڵانی ١٩٩٥-١٩٩٦** ٤١هەمین وەرزی پاڵەوانێتی تۆپی پێی یانەکانی ئەورووپا بوو، چوارەم وەرزی بوو لەو کاتەوەی ناونرا خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا . یاریی کۆتاییی لە نێوان یانەی ئایاکس ئامستردام هۆڵەندی و یانەی یوڤێنتوس ئیتاڵی ئەنجامدرا. یارییەکە دوای کاتی زیادکراو بە ئەنجامی 1-1 کۆتایی هات و ناچار پەنا بۆ لێدانە یەکلایکەرەوەکان برا، لە ئەنجامدا ، یوڤێنتوس بە ئەنجامی ٤-٢ یارییەکەی بردەوە.ئەمە نازناوی دووەم بوو یۆ یانەی یۆڤینتۆس لە خوولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا. تاکە نازناوی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا بوو کە یۆڤانتۆس لە ساڵانی نەوەدەکاندا بەدەستی هێنا، سەرەڕای ئەوەی گەیشتە دوو یاری کۆتایی داهاتوو، هەروەها یەکێکهەروەها یەکێک بوو لەو سێ یارییانەی کە یانەیەکی ئیتالێ لە یاریی کۆتاییی پاڵەوانێتییەکەدا نازناوەکەی بەدەست هێناوە سەرەرای ئەوەی کە لە حەوت ساڵی دواتر یانەیەکی ئیتالی گەیشتووەتە یاریی کۆتایی بۆ ماوەی حەوت ساڵ لەسەریەک لە ساڵی ١٩٩٢ تا ١٩٩٨ .یەکەم پاڵەوانێتی بوو کە لەبری دوو خاڵ سێ خاڵ بۆ بردنەوە بەخشرایە.

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* ١٩٩٥-١٩٩٦ هەموو یارییەکان – وەرز لە ماڵپەڕی یوفا
* هەموو یارییەکان - پێکهاتەکان
* ئەنجامی جامی ئەوروپا لە یاری RSSSF
* هەموو گۆڵکارانی 1995-96 خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا (بەبێ قۆناغی پاڵاوتن) بەپێی پرۆتۆکۆڵەکان UEFA + هەموو گۆڵکارانی قۆناغی پاڵاوتن
* 1995/96 چامپیۆنزلیگ – ئەنجامەکان و پێکهاتەکان (ئەرشیف)