open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کریستۆفەر ڕیڤ

وێنۆک
**کریستۆفەر رییڤ** ) (ماوەی ژیانی ۱۹٥۲ - ۲۰۰٤.) ئەکتەرێکی ناوداری ئەمریکی بووە، دەرھێنەری فیلم و بەرھەمھێنەر و نووسەر و چالاکوانیش بووە. لەساڵ ۱۹۷۸دا ڕۆڵی سوپەرمان (Superman)ی بینیوە. لە ساڵی ۱۹۹٥ لەسەر پشتی ئەسپێک کەوتە خوارەوە و بڕبڕەی پشتی بە سەختی زیانی پێکەوت بەوھۆیەوە وای لێکرد ئیتر ژیانی لەسەر کورسی کارەبایی بەسەربەرێت لەگەڵ ئامێرێکی ھەناسەدان بە درێژایی ژیانی چونکە تووشی *ئیفیلجی چواری* بووبوو. لەگەڵ ئەوەی داھاتوو ئەو وەکو ئەکتەرێک فەوتا و ئیتر نەیدەتوانی بەژدار بواری سینەما بکات بەڵام بریاریدا شتێکی جیاوازتر بکات.
کریستۆفەر ڕێکخراوێکی خێرخوازی دامەزراند کە ناوی خۆی و ھاوسەرەکەی لێنابوو پاشان لە لایەن ژمارەیەک خەڵکی ترەوە پاڵپشتی لە ڕێکخراوەکە کرا. ڕێکخراوەکە زۆر گرنگی بە لایەنی لێکۆڵینەوە و توێژینەوەی زانستی دەدا سەبارەت بە ژیان پێکەوتوەکانی بڕبڕەی پشت و ئیفلیجی بە ھیوای دۆزینەوەی چارەسەر بۆ ئیفلیج بووەکان. تەنھا لە ساڵی ۲۰۱۳ ڕێکخراوەکەی کریستۆفەر پشتگیری توێژینەوەکانی کردبوو بە بڕی 110 ملیۆن دۆلار وە یارمەتی کەسە زیان پێکەوتوەکان و ئەو کەسانەی دابوو کە تووشی ئیفیلیجی بووبوون بە بڕی ۱٦ ملیۆن دۆلار.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢
پۆل:مردووانی ٢٠٠٤
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:پاڵێوراوانی هۆڵی ناوبانگ لە نیوجێرزی
پۆل:خێزانی وینترۆپ
پۆل:مردنەکان بەھۆی نەخۆشی گەنینەوە
پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک
پۆل:پاڵێوراوانی ھۆڵی ناوبانگ لە نیوجێرزی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
کامپی نیوەمانگ

وێنۆک|دەستبەسەرانی جەنگ لە کامپی نیوەمانگ
وێنۆک|مزگەوتی ڤوندزۆرف
وێنۆک|جەنگاوەرە ڕاهێنراوە سۆڤیەتە بە ئاین موسوڵمانەکان، ئەوانەی لە جەنگی سۆڤیەت-پۆڵۆنیدا هەڵهاتبوون بۆ ڕۆژهەڵاتی پڕوشیا، ئەڵمانیا، لە بەشداریرکردن لە مزگەوتی ڤوندزۆرف، سەرەتای ١٩٢٠ەکان.
**کامپی نیوە مانگ** (بە ئەڵمانی **Halbmondlager**) کامپێکی دەستبەسەرانی جەنگ بوو (ئەسیری شەڕ) لە ڤوندزۆرف (ئێستا بەشێکە لە زۆسن)، ئەڵمانیا نزیک بەرلین لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا.

کامپەکە نزیک ٤٠٠٠ - ٥٠٠٠ موسوڵمانی دەستبەسەری تێدابوو کە لە لایەنی هاوپەیمانانی جەنگی جیهانی یەکەمدا جەنگابوون. مەبەست لە دروستکردنی کامپەکە ئەوەبوو کەوا ڕابهێنرێن تا جیهاد بکەن دژی بەریتانیا و فەرەنسا. بەو مەبەستە، "دەستبەسەران تا ڕادەیەک لە ڕەفاهەتدا دەژیان و هەموو ئەوەی پێویستیان بێ بۆ ئەنجامدانی دینەکەیان بۆیان دابینکرابوو"، بەڕێوەبەری ئەم تاقی کردنەوەیە ماکس ڤۆن ئۆپنهایم بوو.

## پەراوێزەکان


پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ئاوبارە (ڕوونکردنەوە)

__NOTOC__

## جوگرافی
* **[[ئاوبارە]]** ناوی چەند گوندێکی کوردستانە.
** ئاوبارە، بەکرەجۆ، ناوی گوندێکی شارەدێی بەکرەجۆیە لە قەزای سلێمانی.
** ئاوبارە، کۆکس، ناوی گوندێکی شارەدێی کۆکسیە لە قەزای کفری.
** ئاوبارە، دیواندەرە، ناوی گوندێکی  چلچەمەی شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان.

## ئەمانەش ببینە
* ئاوبار
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای سلێمانی

## پەراوێزەکان
ئەشکەوتی ئاوارە

**ئەشکەوتی ئاوارە** (یان کوولی ئاوارە) یەکێک لە ئەشکەوتە قووڵەکانی کوردستانە کە لە تەنگی کانگاوی دێی ئاوبارە لە بەشی **چلچەمە** ی شاری دیواندەرە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان ھەڵکەوتووە. ھێشتا ھیچ لێکۆڵینەوەیەکی زانستی ئەوتۆ لە سەر چۆنیەتی دروستبوون و مەودای ئەم ئەشکەوتە ئەنجام نەدراوە. بەڵام دانیشتوانی ناوچەکە مەودای ئەم کوولە بە ٤ تا ٧ کیلۆمتر مەزەندە دەکەن.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* ئەشکەوتی ئاوارە - کوردیپێدیا

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئەشکەوتەکانی کوردستان
بەرھەمھێنی تۆمار

وێنۆک|دەرھێنەر بیڵی بەش لەکاتی کارکردنی لەسەر گۆرانییەک لە ستودیۆدا
**بەرھەمھێنەری تۆمار** یاخود **بەرھەمھێنەری مۆسیقا** (ئینگلیزی: Record producer) گۆرانی تۆمارکردن و بەرھەمھێنانی گرووپێک یاخود ھونەرمەندێکی مۆسیقی چاودێری دەکات و بەڕێوەی دەبات، کە لەوانەیە تەنھا کار لەسەر یەک تاکەگۆرانی بکات یاخود ئەلبومێکی تەواو بەرھەمبھێنێت. بەرھەمھێنەرەکان ڕۆڵی زۆر دەبینن لە تۆمارکردندا و ھەر یەکەو بەشێوازێک. ئەوان لەوانەیە بیرۆکەی نوێ بدۆزنەوە بۆ پڕۆژەکە و لەگەڵ ھونەرمەنداندا کاربکەن بۆ دۆزینەوەی کەڤەر ڤێرژن کە لەگەڵ دەنگ و شێوازی گرووپەکەدا بگونجێت، یاخود گۆرانی ڕەسەن بۆ ھونەرمەندەکان بەرھەم بھێنن، یانیش گۆرانی و شیعرەکانی گۆرانییەکان باشتر بکەن.

بەرھەمھێنەران لەوانەشە ھەندێکجار ژەنیاری کاتی دیاری بکەن بۆئەوەی بەشێکی دیاریکراوی مۆسیقا یاخود گۆرانییەک بژەنن، بەتایبەتی ژەنیارانی ڕیتم، گۆڕانکاری لە گۆرانییەکاندا بکەن، گۆرانیبێژان و ژەنیاران لە ستودیۆ ھانبدەن بۆ ئەوەی کارێکی باشتر بکەن لەکاتی تۆمارکردندا. دەرھێنەرەکان یارماتی ھونەرمەندەکان دەدەن لەوەی کە دەنگی مۆسیقاکەیان چۆنبێت، تاکو دەنگەکەی بە چەشنی خوازراو دەگات. بەرھەمھێنەرەکان لەکۆنترۆڵدان لەکاتی تۆمارکردنی مۆسیقادا، بۆ نموونە ئەوان ئەندازیاری دەنگ دیاری دەکەن و زۆرجاریش لەوانەیە بەشداری بکەن لە میکس کردنی گۆرانییەکان. بەرھەمھێنەرانی مۆسیقا بەگشتی پێشنیار دەکەن بۆ ئەندازیارەکانی دەنگ بۆئەوەی بتوانن مۆسیقاکان باشتربکەن. دەرھێنەران لەوانەیە سەرپەرشتی مۆسیقاکە بکەن تاکو کۆتایی، ھەر لەسەرەتای نووسینەوە تاکو تۆمارکردن و میکسکردنیش، لە ھەندێک حاڵەتیشدا ھەتاکو ماستەرکردنی دەنگ ئەوان ئامادەدەبن.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:بەرھەمھێنانی مۆسیقا
پۆل:پیشەکان لە مۆسیقادا
ڤایرۆسی بەکتریا خۆرکە

**ڤایرۆسی بەکتریا خۆرکە**  یەکێکە لەجۆرە باوەکانی ڤایرۆس کە تووشی بەکتریاکان دەبن و پەلاماریان دەدەن.
ڤایرۆسی بەکتریا خۆرکە لەشێوەدا لە نزیکە لە ڤایرۆسی ھەڵامەت و سورێژە.

## پێکھاتە
ڤایرۆسی بەکتریا خۆرکە پێکھاتووە لە سەرێکی بیست ڕوویی کە *ناوکە ترش*ی تێدایە و لەژێر سەری کلکێکی گرژۆک یارمەتی دەدات بۆ تێکردنی ناوکەترشەکانی بۆناو خانەی بەکتریاکان.

## سەرچاوەکان
(کتێبی زیندەزانی پۆلی ۱۱-زانستی (ح.ھ.ک))

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ڤایرۆسەکان
پۆل:هۆکارەکانی نەخۆشی
پۆل:ژینناسی
ھارمۆنیکا

وێنۆک|ئامێری ھارمۆنیکا
**ھارمۆنیکا** (ھەروەھا ناسراوە بە **ھارپی فەڕەنسی** و **ئۆرگانی دەم** – ئینگلیزی: Harmonica) ئامێرێکی مۆسیقی ھەواییە کە لەزۆرێک لە چەشنەکانی مۆسیقادا بەکاردێت، بەتایبەتی لە بلووز، فۆڵک، مۆسیقای کلاسیک، جاز، مۆسیقای وڵات و ڕۆکدا. ھارمۆنیکا چەندجۆرێکی جیاوازیان ھەیە، ئەوان لێدەدرێن بەبەکارھێنانی لێو، زمان لەگەڵ فووپێداکردن بە ھەرکامێک لە کونەکاندا بۆ دەرکردنی دەنگی خوازراو.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئامێرەکانی مۆسیقا
خانە ھەناسە

**خانەھەناە** . کردەیەکی ئاڵۆزە کەخانەکان لەدرووستکردنی (ئەدینۆسینی سێ فۆسفاتی-ATP)دا پشتی پێدەبەستن لەڕێگەی ھەڵوەشاندنی  ئاوێتە ئەندامیەکان.

## دەست پێکردن

کرداری *خانەھەناسە* سەرەتا لەڕێی کرداری *شەکرە شیبوونەوە*وە دەستپیدەکات. کەلەڕێیەوە لەکردارەکەدا یەکێک لە دوو ڕێچکە سەرەکیەکان دەگرن کە ئەوانیش بەپێی بوون و نەبوونی *ئۆکسجین* لەکردارەکان جیادەکرێنەوە.
لەکاتی نەبوونی ئۆکسجین لە خانەکان کرداری شەکرە شیبوونەوە دڕواتە ڕێکەیەک کەپێی دەڵێن *گەنین* کەھیچ (ATP)یەکی تێدا درووستنابێت، لەبەرئەوەی ڕێچکەکانی گەنین بەبێ بوونی ئۆکسجین کاردەکان دەکەن پێیان دەڵێن *ڕێچکەی ناھەوایی*. 
بەڵام ئەگەر ئۆکسجین ھەبێت ئەوا ماددە پەیدابووەکانی شەکرە شیبوونەوە دەچنە ڕێچکەکانی *باھەناسە*وە کە (ATP) پەیدابوو بڕەکەی زۆۆر زیاترە لەوەی کەلە شەکرە شیبوونەوە پەیدا دەبێت.

## بەستەرەکان
٭ شەکرە شیبوونەوە.

## سەرچاوەکان
٭ کتێبی زیندەزانی پۆلی ۱۱ (وەزارەتی پەروەردەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان)

## پەراوێزەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ژینناسی
پۆل:مێتابۆلیزم
شەکرە شیبوونەوە

600px|وێنۆک|قۆناغەکانی شەکرە شیبوونەوە

**شەکرە شیبوونە** . بریتیەلە دەستپێکی کرداری خانە ھەناسە و ڕێچکەیەکی کیمیایی زیندەییە، لەزینجیرەیەک کارلێکی کیمیایی پێکدێت کەتێیدا گەردێکی *گلوکۆزی شەش کاربۆن*ی دەئۆکسێندرێت و دووگەردی *ترشی پایڕۆڤیک*ی سێ کاربۆنی لێپەیدا دەبێت، لەناو *ساتۆسۆلی خانە* خانەدا ڕوودەدات بەهۆی ئەنزیمە تایبەتیەکانەوە کەبڕێی کەم لە (ئەدینۆسیدی سێ فۆسفاتی-ATP) لێیەوە پەیدا دەبێت.

## هەنگاوەکانی شەکرە شیبوونەوە

* دوو کۆمەڵەی فۆسفاتی بەگلوکۆزەوە دەبەسترێن و ئاوێتەیەکی نوێی ٦ کارۆنی فۆسفۆڕێنکراو پێکدێت، کەتێیدا دوو (ATP) بەکاردێت و دەگۆڕدرێت بۆ دوو (ADP).
*گۆڕانی ئاوێتە نوێیە ٦ کارۆنییە فۆسفۆڕکراوەکە کەلە هەنگاوی یەکەمدا پێکهات، بۆدوو گەردی سێ کاربۆنی (PGAL).
*ئۆکساندنی دوو (PGAL) و زیادبوونی کۆمەڵەیەکی فۆسفاتی بەهەریەکیان، هەروەها کەمکردنەوەی دوو (+NAD) گۆڕانی بۆ دوو (NADH).
*لابردنی چوار کۆمەڵە فۆسفاتیەکە کەلە هەردوو هەنگاوی یەکەم و سێیەمدا زیادکرابوون لەدوو ئاوێتە سێ کاربۆنیەکەی کەلە هەنگاوی سێیەمدا پێکهاتبوون لەئەنجامدا دوو گەرد لە ترشی پایڕۆڤیکی سێ کاربۆنی پەیدا دەبێت لەگەڵ چوار گەرد لە (ATP).

## گەردە درووستبووەکان
NAD لەشێوەدا زۆۆر نزیکەلە NADP کەلەڕۆشنە کارلێکەکانی ڕۆشنەپێکهاتندا ڕۆڵیان هەیە، کەگەردێکی ئەندامییە و پێشوازی دەکات لە ئەلیکتڕۆنەکان لە کارلێکەکانی ئۆکسان و کەمکردندا.
لە کردارەکەدا چوار ATP درووستدەبن، وە دووانیان بەکاردەهێنرێن و لەکۆتادا دوو گەردی ATP دەمێننەوە.

## کۆتایی شەکرەشیبوونەوە
لەکۆتایی شەکرە شیبوونەوە دوو ATP لەهەر گەردێکی گلوکۆزی شەش کاربۆنیەوە پەیدا دەبێت، گلوکۆزیش دەگۆڕدرێت بۆدوو گەرد لەترشی پایڕۆڤیکی سێ کاربۆنی، بەڵام ئەوەی بەسەر ترشی پایڕۆڤیک دێت دوای شەکرە شیوونەوە لەسەر جۆری خانە و بوون یان نەبوونی ئۆکسجین بەندە.

## بەستەرەکان
خانە ھەناسە

## سەرچاوەکان
* کتێبی زیندەزانی پۆلی-۱۱ (وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان).
*ویکیپیدیای ئینگلیزی.

## پەراوێزەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ژینناسی
پۆل:زانست
پۆل:زیندەکیمیا
پۆل:کاربۆھیدراتەکان
سی بی سی

**سی بی سی** () دەزگای ڕاگەیاندنی نەتەوایەتیی وڵاتی کەنەدایە کە بە دوو زمانی ئینگلیزی و فەڕەنسی بەرنامەی ھەیە. ئەم دەزگایە کۆنترین میدیای کەنەدایە کە لە ساڵی ١٩٣٦دا دامەزراوە. سی بی سی کورتکراوەی کۆمپانیای ڕاگەیێنیی کەنەداییە ().

## بەستەری دەرەکی
* ماڵپەڕی سی بی سی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٣٦
پۆل:تەلەڤیزیۆن لە کەنەدا
ماکوان

**چیای ماکوان** بە بەرزایی نزیک بە ٢٧٠٠ میتر لە بەشی باشوور ڕۆژهەڵاتی هەورامان و هاوڕێ بە چیای ئاتەژگە لە دوو شارستانی پاوە و جوانڕۆ، بەرامبەر بە شاری باینگان نیشتەجێیە. کە لە دەوروبەری کێوەکە دارستان (وەک دارستانی کۆپانە) و شەخەلێکی زۆر پڕ بوونی هەیە.

## سەرچاوەکان
* کێوی ماکوان، بازار جوانرود
* گردشگری و توریسم در اورامانات، وب‌سایت ده‌نگی بانه‌وره

پۆل:پارێزگای کرماشان
پۆل:جوگرافیای ئێران
پۆل:شارستانی جوانڕۆ
پۆل:شارستانی پاوە
پۆل:کێوەکانی پارێزگای کرماشان
پۆل:کێوەکانی کوردستان
پۆل:کێوەکانی ئێران
کانی ڕێزە

**کانی ڕێزە **کانیێکی شێفابەخش و چاککەرەوە بۆ نەخۆشینانی گورچیلە و بەردی گورچیلە زۆر بەکار دێت. ئەم کانیە لە رێی شاری جوانڕۆ بۆ شارستانی سەلاسی باوەجانی لە ١٠ کیلۆمیتری شاری تازاوای سەلاس بوونی هەیە..

## ئاکامانی دیکە
* کانی بڵ

## سەرچاوەکان

*  چشمهٔ ریزه کجاست؟ + عکس در خبرگزاری ایسنا
*  چشمهٔ ریزه در وب‌گاه بازار جوانرود
*  چشمهٔ ریزه در صدا و سیمای مرکز کرمانشاه
*  یوسفی: «چشمه ریزه» یکی از قطبهای گردشگری کرمانشاه است در خبرگزاری مهر

پۆل:شارستانی سەلاسی باوەجانی
پۆل:کانییەکانی کوردستان
پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پارێزگای کرماشان
دووپشک

وێنۆک
**دووپشک** یا **دووپشکە** () جۆرێک گیانلەبەری ڕاوچییە کە ھەشت پێی ھەیە و لە تیرەی جۆڵاییکەرەکانە. هەندێک لە جۆرەکانی دووپشک ژەهری کوشندەیان ھەیە. 

## سەرچاوە

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:دووپشکەکان
ماتریکسی چوارگۆشەیی

thumb|وێنەی ڕیزکراوەیەکی ٤ × ٤

**ماتریکسی چوارگۆشەیی** یان **ڕیزکراوەی چوارگۆشەیی** () ئەو ماتریکسەیە کە ھەمان ژمارە لە ڕیز و ستوونی ھەیە، ماتریکسێکە لەجۆری *m × m*. *[[تیرەی سەرەکی]] * لە ماتریکسی چوارگۆشەییدا ئەو تیرەیە کە گۆشەی سەرەوەی لای چەپ بەگۆشەی خوارەوەی لای ڕاست دەگەیەنێت.

## ھەندێک ماتریکسی چوارگۆشەیی ناسراو

### ماتریکسی یەکە
**ماتریکسی یەکە** ماتریکسەکی چوارگۆشەیییە ھەموو دانەکانی سفرە جگە لە دانەکانی سەر تیرەی سەرەکی کە دەکاتە ١. ماتریکسی یەکە بە *I**n* یان شێوەی سادەتری I ھێما دەکرێت:

:
I_1 = \begin{bmatrix}
1 \end{bmatrix}
,\  
I_2 = \begin{bmatrix}
1 & 0 \\
0 & 1 \end{bmatrix}
,\ 
I_3 = \begin{bmatrix}
1 & 0 & 0 \\
0 & 1 & 0 \\
0 & 0 & 1 \end{bmatrix}
,\ \cdots ,\ 
I_n = \begin{bmatrix}
1 & 0 & \cdots & 0 \\
0 & 1 & \cdots & 0 \\
\vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\
0 & 0 & \cdots & 1 \end{bmatrix}


### ماتریکسی سێگۆشەیی


      \begin{bmatrix}
           a_{11} & 0 & 0 \\
           a_{21} & a_{22} & 0 \\
           a_{31} & a_{32} & a_{33}
      \end{bmatrix}
  


      \begin{bmatrix}
           a_{11} & a_{12} & a_{13} \\
           0 & a_{22} & a_{23} \\
           0 & 0 & a_{33}
      \end{bmatrix}
  

## سەرچاوەکان

* 
* کتێبی بیرکاری، پۆلی ۱۱ زانستی (پەروەردەی حکومەتی ھەرێمی کوردستان)

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ماتریکسەکان
دەرمانناسی

وێنۆک|چەپ|200px|وێنەی بابەتە جۆراوجۆرەکان کە لەگەڵ وشەی فارماکۆلۆژیدا پەیوەندییان هەیە.
**دەرمانناسی** یان **فارماکۆلۆجی** () لقێکە لە پزیشکی و ژینناسی، کە دەپەرژێتە سەر خوێندنەوەی کارلێکی بەرانبەری دەرمانەکان (یان ماددە کیمیایییەکان) لەسەر گیانلەبەران، کە دەبێتە هۆی چێبوونی کاریگەریی ژینناسی ئەم دەرمانانە.
دەرمانناسی بریتییە لە دوو بەشی فارماکۆدینامیک و فارماکۆکینیتیک.
ڕەگی مێژوویی دەرمانناسی نۆرینەگەیی دەگەڕێتەوە بۆ چاخەکانی ناوەڕاست و کتێبی پزشکی قانوون نووسراوەی ئیبن سینا و ڕووماڵی ئیسحاق نووسراوەی پترۆس ئیسپانۆس و هەروەها جان سنت ئاماند.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:دەرمانناسی
پۆل:ژینکیمیا
ژیان جوانە (فیلم)

**ژیان جوانە** (بە ئیتالی: La vita è bella) فیلمێکی ئیتالی ١٩٩٧ـە لەجۆری دراما و کۆمێدیا، کە لەدەرھێنان و نواندنی سەرەکی ڕۆبێرتۆ بێنیگنی ھەروەھا ڕۆبێرتۆ بەھاوبەشی ڤینزینۆ چرامی کاری نووسینی فیلمەکەیان کردووە. فیلمەکە وێڕای ئەوەی لەجۆری کۆمێدییە بەڵام باسی تراژیدیا و کۆمەڵکووژی جووەکان دەگێڕێتەوە لەلایەن نازیییەکان.

فیلمەکە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پەسەندکرا و چەندین خەڵاتی نێودەوڵەتیشی بردەوە کەتێیدا سێ خەڵاتی ئەکادیمیا (ئۆسکار)ی بردەوە کە لەنێوییان ڕۆبێرتۆ بێنیگنی بووە باشترین ئەکتەر بۆ ئۆسکاری ١٩٩٩ وە فیلمەکەش بووە باشترین فیلمی بیانی. ھەروەھا لە ساڵی ١٩٩٨ لە فێستیڤاڵی فیلمی کان خەڵاتی گەورە (Grand Prix)ی بردەوە.

## چیڕۆک
لەساڵی ١٩٣٩ لە شانشینی ئیتالیا، لاوێکی جوولەکە بەناوی گویدۆ دەکەوێتە خۆشەویستی ژنێکی دەوڵەمەند بەناوی دۆرا و ھاوسەرگیری دەکەن و منداڵییان دەبێت بەڵام تراژیدیای دژی جولەکەکان لەلایەن نازییەکانەوە ئەم خێزانە بەختەوەرە لەیەکتری جیادەکاتەوە بۆ کەمپە زۆرەملێیەکانی ئەڵمانیا و لەکۆتاییدا گویدۆ لەپێناو سەلامەتی خێزانەکەی ژیانی خۆی بەخت دەکات.

## پەڕاوێزەکان

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٧
پۆل:فیلمە ئیتالییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین
پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان)
پۆل:فیلمەکان دەربارەی مناڵان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی مەرگ
پۆل:فیلمەکان کە لە ئەڵمانیا دانراون
پۆل:فیلمەکان کە لە ئیتاڵیا داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە دەیەی ١٩٤٠ داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاری باشترین نمرەی ڕەسەنیان بەدەستھێناوە
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ھەڵبژاردەی گەل لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆرۆنتۆ
شایستە (فیلم)

***شایستە*** 
( لە زمانی ئینگلیزی *Capable*) فیلمێکی  لە ٢٠١٧ لە ھیندستان فیلمێکی ئاکشن و ڕۆمانسی ھەستبزوێنە , دەرھێنەرەکەی سانجای گوپتایە , لە نوسینی ڤیجای کومار میشڕایە, بەرھەم ھێن ڕاکیش ڕۆشان , کۆمپانیای پەرھەم ھێنەر
فیلمکرافت پڕۆدوکشن ,  موزیکی ھێمن لە لایەن ڕاجیش ڕۆشان. یەکەم  وێنەگرتنی ئەم فیلمە دەست پێ دەکات لە ٢٠ی ئازاری ٢٠١٦. ئەوەی ئەم فیلمە جیادەکاتەوە هریتیک رۆشان و یامی گاوتەم ھەردووکیان ڕۆڵی دوو کوێر دەگێرن کە دەکەونە خۆشەویستی یەکەوە بە ھەر ڕێگەیەک .

## ئەکتەران
* هریتیک رۆشان ھەروەک ڕۆھان  بھاتناگەر
* یامی گاوتەم ھەروەک سوی بھاتناگەر
* ڕۆنیت ڕۆی 
* ڕۆھیت ڕۆی ھەروەک  ئەمیت
* نارێندرا جھا
* گیریش کولکارنی
* سورێش مینۆن
*ئورڤشی رۆتیلا

## چیڕۆک
ڕۆهان (ریتیک ڕۆشان) کوڕێکی دڵخۆشە بەڵام کوێرە، هاوسەرگیری لەگەڵ کچێک دەکات کە ئەویش وەک خۆی کوێرە بەناوی سوپیریا (یامی گاوتەم). ژیانی ئەم دوو ژن و مێردە بەخؤشی دەچێتە سەر تاوەکوو ڕۆژێک سوپریا دەستدرێژی دەکرێتە سەر لەلایەن کۆمەڵێک کەسی بەدەسەڵاتەوە. دوای ئەوەی دەیانەوێت سکاڵا تۆماربکەن لەسەر ئەو ڕووداوە بەڵام ناتوانن بیسەلمێنن و دواتر دووبارە لەلایەن هەمان کەسانەوە دەستدرێژی دەکرێتە سەر سوپریا بەمەش بەناچاری سوپریا خۆی دەکووژێت. ئەم ڕووداوە وا لە ڕؤهان دەکات چیتر چاوەڕێی دادگا نەکات و بەڕێگای خۆی تۆڵەی ژنەکەی بکاتەوە.

### گەشەپێدان
سانجای گوپتا فیلمەکەی بە شێوەیەکی ڕەسمی ڕاگەیاند لە مانگی کانونی دووەم لەگەل ھیرتک ڕۆشان وەک ڕۆلی پێشەنگ , ڕاکیش ڕۆشان بەرھەمھێنی پرۆژەکەیە و ڕاجیش ڕۆشان دانەری مۆسیقایە. وە ھەروەھا دڵنیا کرایەوە یامی گۆتەم ڕۆڵی سەرەکی    ببینێ لە ھەمان کاتیشدا ڕۆنیت و ڕۆھیت ڕۆڵی براکانی بگێرن ,
فیلمەکە بەرھەم دەھێنرێت لە لایەن ڕاکیش ڕۆشان لەژێر چاودێری کۆمپانیای بەرھەم ھێن FilmKraft Productions Pvt. Ltd. 
ڕاجیش ڕۆشان دانەری مۆسیقایە و  سەلیم سولەیمان دانەری مۆسیقای بنچینەییە و  ڕەسول پوکوتی دیزاینەری فیلمەکەیە. وێنەگری سینەمایی لە لایەن  سوودیپ چێتەجی تەواو دەکرێت

### فیلم
وێنەگری سەرەکی  لە مۆمبای لە  مانگی ئازاری ٢٠١٦ دەستی پێ کرا, وە لە مانگی تەمووزی ھەمان ساڵ تەواو کرا , لە ٢٥ی کانوونی دووەم نمایش دەکرێت و بە ٧٧ ڕۆژ فیمەکە تەواو کرا.
## ڕێچکەی دەنگ

## بڵاوکردنەوە
فیلمەکە تەواو دەکرێت تا بڵاو بکرێتەوە لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧, یەکەم پۆستەری لە  تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ بڵاو کرایەوە .

دانەری مۆسیقای ئەم فیلمە ڕاجیش ڕۆشانە. گۆرانیبێژ Jubin Nautiyal سێ گۆرانی گوتووە لەم فیلمە .

## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی، دوایین گۆڕانکارییەکانی ١١ی ئابی ٢٠١٧

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧
پۆل:فیلمە ھیندییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی
پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ھیندییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە
پۆل:فیلمە ھۆشیارەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٧
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری مومبای وێنەیان گیراوە
ڕەئیس (فیلم)

***ڕەئیس*** (ناوی فیلم: *Raees*) فیلمێکی لە ٢٠١٧ لە ھیندستان , فیلمەکە ئاکشن و تاوانکاری و ھەستبزوێنە دەرھێنەری ئەم فیلمە ڕاھول دۆلاکیایە وە بەرھەمھێنەکان گاوری خان, ڕاتیش سیدوانی و فەرحان ئەختار  کۆمپانیای بەرھەم ھێن ڕید چیڵیز ئینتەرتاینەمێنت و ئینتەرتاینەمێنت ئێکسل. ئەکتەران شاروخ خان, ماھیرە خان و نەڤاجودین سدیقی.

فیلمی ڕەئیس گوایە باس لە ژیانی تاوانبار عەبدولەتیف دەکات ھەرچەندە ستافی فیلمەکە لەدەستپێکی فیلمەکە ئەوە دەردەخەن کە کارەکتەری ڕەئیس درووستکراوە و باس لە ژیانی هیچ کەسێک ناکات.

## ئەکتەران
* شاروخ خان وەک ڕەئیس
* ماهیرە خان
* نەڤاجودین سدیقی 
* سەنی لیۆن وەک دەرکەوتنێک لە گۆرانی "لەیلا ماین لەیلا"

## گەشەپێدان و فیلم
وێنەگرتنی ئەم فیلمە لە مانگی نیسانی ٢٠١٥ دەستی پێکرد لە مۆمبای , دواین وێنەگرتن لە گوجارات لە کانوونی دووەمی ٢٠١٦ بوو , سەرەڕای ناڕەزایی دەربڕین لە بھوج بەڵام لە کارەکەیان بەردەوام بوون بە بێ وچان لە نێوان کانوونی دووەم و شوبات ٢٠١٦ .

## بڵاوکردنەوە
فیلمەکە دانرا و تەواو کرا لە جەژن , بەڵام دوا خرا بۆ ئەوەی خۆی بە دوور بگرێ لە پێشبرکێ کردن لەگەل  فیلمی سوڵتان کە ئەکتەری بە ناوبانگ سەلمان خان ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕا . دووبارە فیلمەکە دانرا بۆ ئەوەی نمایش بکرێ لە  ٢٥ی کانوونی دووەمی  ٢٠١٧ , کە لە ھەمان ڕێکەوتیش فیلمی لێھاتوو ئەکتەری بە ناوبانگ ھریتیک ڕۆشەن ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێ , بەڵام دواتر ھەردوو فیلم گوازرانەوە بۆ ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧  .

## گۆرانیەکان
گۆرانیەکان لە لایەن کۆمپانیای زی موزیک
بڵاو دەکرێتەوە .

### لیستی گۆرانیەکان
گۆرانی "لەیلا ماین لەیلا" لە ساڵی ١٩٨٠ لە فیلمی *[[قوربانی]]* نوسراوەتەوە لە لایەن ئیندیڤەر, وە لە بنەڕەتدا لە لایەن  کالیانجی–ئاناندجی, و وە گوتراوە لە لایەن  ئامیت کومار, وە دەستەی گۆرانی بێژان دووبارە دروستکرابوونەوە بۆ فیلمی  *[[سەرۆک]]*. ھۆنراوەکە ھەمووی لە لایەن  جەواد ئەختار نوسراوە .

## سەرچاوە
*لە ویکی ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی
پۆل:فیلمە ھیندییەکان
پۆل:بۆمبارانەکانی ١٩٩٣ی بۆمبای
پۆل:فیلمە ھیندییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە
پۆل:فیلمە ھۆشیارەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٧
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری مومبای وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە قەدەغەکراوەکان
جۆرج مایکل

**جۆرجس کیریاکۆس پانایۆتو** (٢٥ی حوزەیرانی ١٩٦٣ – ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦) ناسراوە بە **جۆرج مایکڵ** گۆرانیبێژ و گۆرانینووس و تۆمارکەری دەنگی بەناوبانگی وڵاتی ئینگلتەرا و جیھان بوو.
ناوبانگێکی زۆۆری بەھۆی گۆرانی کریسمسەوە بەدەست ھێناوە و ھاوکات لەشەوی کریسمسدا کۆچی دوایی کردووە.
جۆرج بەھۆی گۆرانی کریسمسەوە بووە خاوەن ھەوادارێکی زۆۆر کە تەنانەت ھەندێکجار نازناوی گۆرانیێژی کریسمسیان لێنابوو و لە وڵاتانی ڕۆژھەڵات لەکاتی کریسمسدا پڕفرۆشترین گۆرانی بووە.
لە تەواوی ژیانیدا توانیویەتی زیاد لە ١٠ ملیۆن کاسێت لەگۆرانییەکانی بفرۆشێت.

## کارە ھونەرییەکان
یەکەم ئانگی خۆی *مایکل* لەنزیک ئەو قوتابخانەیە ئەنجامداوە کە پێشتر لێی خوێندبوو کە تێیدا چەند سەد کەسێک ئامادەی ئاھەنگەکە بوون.
لەو ڕۆژەوە تاکو کۆتا ئاھەنگی گشتیان نە ئاھەنگی زۆۆر سەرکەوت و دانراوون و لەگشتیان ناوبانگێکی نوێی بەدەست ھێناوە.
یەکەم دەستپێکی گۆرانی وتنی لەگەڵ گۆرانی بێژی ھاوڕێی *ئەندرێ ڕیچڵی* بووە. لە ساڵی ١٩٨١ تاکو ١٩٨٦ بەردەوام بوون.
لەدرێژایی ٣٠ ساڵی تەمەنیدا ٥ ئەلبوومی نێو ستۆدیۆ و ٣٨ گۆرانی جۆری کلیپ و ٤٠ گۆرانی بەشێوەی تاک وتوەتەوە و لەگەڵ کۆمەڵێک ھونەرمەندی بەناوبانگ گۆرانی وتوە وەک ھونەرمەندان (ڕیھام فڕانکلین، ئاڵتن جۆنز، ماری جێپڵێی، مۆتیا(.

## خەڵاتەکان
*جۆرج* خاوەن کۆمەڵێک خەڵاتە ئەوانیش
٣ خەڵاتی *برێد*
٢ خەڵاتی باشترین گۆرانیبێژی پیاوی بەریتانیا.
٤ خەڵاتی *ئێم تی ڤی*
٤ خەڵاتی *ئیڤڵ نۆڤێڵۆ*
٣ خەڵاتی *ئەمەریکان میوزیک*
٨ جار کاندیدکراو بۆ خەڵاتی *گرامی* کە توانیویەتی ٢ جار بیباتەوە.

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیای ئینگلیزی.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:گۆرانیبێژانی ئینگلیز
پۆل:مردووانی ٢٠١٦
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئینگلیز
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بریت
پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز
پۆل:میوزیکژەنە سەماکەرە-پۆپەکان
ڕیانا

**ڕۆبین ڕیانا فێنتی** (؛ لەدایکبووی ٢٠ی شوباتی ١٩٨٨) ناسراو بە **ڕیانا** () گۆرانیبێژ، خانمەکتەر و بازرگانێکی باربادۆسییە. لە سەینت مایکڵ لەدایک بووە و لە بریجتاون، باربادۆس گەورە بووە ، وە هەروەها ناسراویشە بە شاژنی میوزیك و گۆرانی .

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨
پۆل:براوەکانی خەڵاتی مۆسیقای جیھانی
پۆل:تۆماری هونەرمەندانی دیف جام
پۆل:براوەکانی خەڵاتی شۆرتی
پۆل:براوەکانی خەلاتی بریت
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بریت
پۆل:تۆماری ھونەرمەندانی دیف جام
سوڵتان (فیلم)

**سوڵتان ٢٠١٦** فیلمێکی ڕۆمانسی و وەرزشییە ,
دەرھێنەر عەلی عەباس زەفارە , ئەدیتا چۆپرا بەرھەم ھێنە لەگەڵ لەگەڵ کۆمپانیای یاش ڕاج فیلمس , ئەکتەری سەرەکی سەلمان خان و ئەنوشکا شارما، فیمەکە تیشک دەخاتە سەر *سوڵتان عەلی خان* , لە ھێیۆنێیەوە زۆرانبازی دەکات و سەرکەوتوو دەبێت بەڵام ئەو پیشەیەی دارمانێک لە ژیانی دروست دەکات.

***سوڵتان*** لە ٦ی تەمووزی ٢٠١٦ لە ھەموو جیھان بڵاو کرایەوە وە تێکڕای داھاتی نزیکەی ٥٨٤₹ کڕۆڕ بوو لە ھەموو جیھان وە بە چوارەم پڕداھاترین فیلمی ھیندی دادەندرێت.

## نوێنەران
* سەلمان خان وەک سوڵتان علی خان
* ئەنوشکا شارما وەک ئارفا علی خان
* ئاناند ڤیدھا شارما وەک گۆڤیند/ھاوڕێی سوڵتان
* ڕاندیپ ھودا وەک فاتیح سینگ/ڕاھێنەری سوڵتان
* ئەمیت ساد وەک ئاکاش
* تیرۆن ودڵی وەک تیرۆن (زۆرانباز)
* کومود میشرا وەک بارکەت حوسەین
* سومیت سەمنانی وەک تینی کوکریجا/سپۆنسەری سوڵتان

## بەرھەمھێنان
پڕۆژەکە پێشتر ڕاگەیەندرا لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٥ بە شێوەیەکی سەرەنج راکێش لە یووتیووب بڵاو کرایەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* سوڵتان لە یاش ڕاج فیلمز

پۆل:فیلمە ئەکشنە ھیندییەکان
پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ھیندییەکان
پۆل:فیلمە وەرزشییە ھیندییەکان
پۆل:فیلمەکانی یاش ڕاج فیلمز
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی
پۆل:فیلمەکانی هونەری جەنگی ٢٠١٦
پۆل:فیلمەکانی ھونەری جەنگی ٢٠١٦
پۆل:مشتومڕەکانی فیلم لە ھیندستان
پۆل:فیلمە وەرگێڕدراوەکان بۆ میدیاکانی تر
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ڤیشال–شێخارەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھونەرە جەنگییە تێکەڵەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی مەرگی منداڵ
ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ

**ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ** () فیلمێکی ئێرانییە بەرھەمی ساڵی ٢٠١٦ یە و لە دەرھێنانی سەعید ڕۆستایییە. فیلمی ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ لە سی و چوارەمین فیستیڤاڵی فەجر توانیویەتی ٩ خەڵات دەستەبەر بکات. ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ داھاتێکی باشی کۆکردەوە لە ڕیزبەندی پڕفرۆشترین فیلمەکانی مێژوی سینەمای ئێراندا ڕیزبەندی شەشەمی گرتووە و لە دوای فیلمی فرۆشیار پڕداھاتترین فیلمی کۆمەڵایەتی ئێرانییە

## چیرۆک
**ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ** باس لە خانەوادەیەکی ھەشت نەفەری دەکات کە ھەر تاکێکی ئەم خانەوادەیە کێشە و گرفتی خۆی ھەیە، گرفتی سەرەکی خانەوادەکەش بابەتی شوکردنی سومەیەی کچە بچووکی خانەوادەکەیە بە کوڕێکی ئەفغانی دەوڵەمەند.

### واتای ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ
کاتێک زیندانییەک بۆ ماوەی ١٥ ساڵ لە زینداندا دەمێنێتەوە دەتوانێت داوای پیاچونەوە بکات بە سزاکەیدا تا ماوەی زیندانییەکەی بۆ کەم بکەنەوە،

بەڵام ئەگەر بێت و دادوەر حوکمی ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ بدات بەسەر تاوانباردا ئەوا دەبێت زیندانییەکە بۆ ھەتاھەتا لە زینداندا بمێنێتەوە و یەک ڕۆژیش دوای مردنی لاشەکەی دەبێت لە زینداندا بھێڵرێتەوە

## کاردانەوەکان
### وتەی کاستی فیلمەکە
پەیمان مەعادی: ئەوەندە سیناریۆکە بە ڕێک و پێکی نوسرابو لە سەعید ڕۆستاییم پرسی ئایا لە بنەماڵەکەتاندا کەسی ئالودە ھەبووە بە مادەی ھۆشبەر؟، ئەو ڕێک و پێکی و وردییەی لە سیناریۆکەدا ھەبوو سەرسامی کردبووم

**[[نەوید محەممەدزادە]]**: دەربارەی ڕۆڵی کەسایەتییەکی ئالودە بە مادەی ھۆشبەر دەڵێت: مرۆڤ پێی خۆشە خۆی بخاتە مەترسییەوە

لە سینەمای ئێراندا ڕۆڵی ئالودەمان نەبووە کە شاکار بووبێت، بۆیە کاتێک لە ماوەی مانگێکدا ١١ کیلۆم دابەزاند مانای ئەوەیە کارەکە جێبەجێیە

چونکە تەنھا میکیاژ بەس نییە بۆ جێبەجێ کردنی ڕۆڵێک، ھەر بۆیە ئەگەر ڕۆڵەکەم باش گێڕاوە سوپاسی خودا دەکەم و ئەگەر خراپ گێڕاومە ھەوڵ دەدەم لە کارەکانی داھاتومدا باس ببم، بەڵام جارێکی تر ڕۆڵی کەسایەتی ئالودە وەرناگرم

**سەعید مەلەکان** - بەرھەم ھێنەر: سوپاسی پەیمان شادومانفەر دەکەم کە ئەم سیناریۆیەی بۆ ناردم، سیناریۆکەم زۆر بە دڵ بوو

دواتر ویستم سەیری کورتە فیلمەکانی سەعید ڕۆستایی بکەم، کورتە فیلمەکانی زۆر باش بوون بە تایبەت کورتە فیلمی مەراسیم

### کاردانەوەی ڕەخنەگران
ڕەخنەگران دوای بینینی فیلمەکە سەرسامی خۆیان ڕاگەیاند و بۆیە ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ بووە خاوەنی زۆرترین خەڵات لە مێژوی فیستیڤاڵی فەجردا و توانیشی لە ھەر چوار فیستیڤاڵە سەرەکییەکەی ناوخۆی ئێران سەرکەوتو بێت

**[[محەممەدڕەزا گوڵزار]]** ئەکتەری دیاری ئێرانی وتی: ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ باشترین فیلمی مێژوی سینەمای ئێرانە

## خەڵاتەکان
### لە [[فیستیڤاڵی فەجر]]-پەخشی سەرەکی

### لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] - پەخشی نیگای نوێ

### لە فیستیڤاڵی ماڵی سینەما

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦
پۆل:فیلمە فارسییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی
پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠١٠ بە زمانی فارسی
پۆل:فیلمە درامییەکانی ساڵی ٢٠١٦
کامیل

**کامیل** (به عەرەبی: الکامل) (ناوی تەواو: مەلیک کامیل ناسرەددین ئەبووەلمەعالی محەممەد) (١١٧٧ - ١٢٣٨ زایینی) فەرمانڕەوایەکی کورد بوو. مەلیک کامیل چوارەمین سوڵتانی ئەیووبیی میسر بوو. لە دەورانی سوڵتانێتیدا، شەڕە خاچییەکانی پێنجەمی شکاند. لای ئەورووپییەکان به مەلەدین ناسرابوو، که ئێستاش له دونیای ڕۆژاوادا وای پێ دەڵێن. له ئاکامی شەڕی شەشەمدا، ئوورشەلیمی به کریستیانەکان دۆڕاند و دەورترێت چاوی به سێنت فرانسیس کەوت.

## ژیاننامه

### لەشکەرکێشیی جەزیرە
مەلیک کامیل کوڕی سوڵتان عادڵ (سەفادین)ی برای سەلاحەدین بوو. باوکی کامیل له ساڵی ١١٩٠دا شاری ماردینی گەمارۆ دا.

## سەرچاوەکان


پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١١٨٠
پۆل:مردووانی ١٢٣٨
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١١٧٠
پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٢یەم
پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٣یەم
پۆل:سوڵتانە ئەیووبییەکان لە میسر
بنەوانۆک

وێنۆک|350px|گوندی بنەوانۆک

**بنەوانۆک** گوندێکی ئاوەدانی نێوان سنووری وڵاتی (تورکیا -عێڕاق) یان (باکور و باشوری کوردستان). گووندەکە کەوتۆتە *دەشتی بەرازگر* و لەڕووی کارگێڕیەوە سەربە شارەدێی *سیدەکان* (برادۆست) - هەولێرە. 
گوندەکە لەنێوان ساڵانی ١٩٨٧ەوە بەر گواستنەوەی زۆرەملێی ڕژێمی پێشووی عێڕاق کەوتوە و چەند جار خاپپور کراوە و بنیات نراوەتەوە.

## چاڵاکی
### کشتوکاڵ
گرنگترین بەرهەمەکانی گووندە بریتین لە (ئەسلێندار، شووتی، ماش، تاتە، خەیار، هەنار، تووتن) وە چەند جۆرێکی تری کشتوکاڵ بەهۆی بوونی ڕووبارێکی گەورە لەگوندەکە.

### ئاژەڵداری
هاوکاتی چاڵاکی کشتوکاڵی. چاڵاکی کشتوکاڵی چاڵاکی ئاژەڵداری لەناوچەکە ناوەک و ئێستا بەردەوامە. کە تێیدا *پەلەوەر* و چەند جۆرێکی ئاژەڵ بەخێودەکرێن.

### سەربازی
چەند جارێک گوندەکە بووەتە ناوچەی سەربازی و جەنگی ئەویش بەهۆی شوێنی جوگرافیا 
وە کە نزیکە سنوری نێوان هەرسێ وڵاتانی (ئێران - تورکیا - عێڕاق) کەوانیش (شەڕی عێڕاق-ئێران) و (شەڕی پ.ک.ک - پێشمەرگە) هەروەها شەڕی نێوخۆیی هۆزەکانی (برادۆست-بارازنیەکان).

## دانیشتوان
گشت دانیشتوانی گوندەکە سەربە هۆزی *برادۆست*. 
بەڵام بەشێکیان لەنێویان ناسراونبە *چنارەیەکان* کە هاوکاتیش بەبەرەی *بەگزادەکان* ناسراون، لەگوندەکە ڕێژەیەکی کەمیان تێدایە. بەڵام بەشێکی زۆۆریان دانیشتووی شاری هەولێرن.
بەشەکەی تری دانیشتوان ناسراون *ئێشمەیی* ین کەبەهۆی (شەڕی تورکیا - پ.ک.ک) بەشێوەیەکی کاتی هاتونەتە نێو گوندەکە
هاوکات ساڵانە کۆمەڵێکی *ڕەوەند* بەشێوەی وەرزی دێن بۆگوندەکە بەمەرامی ئاژەڵداری.

## کەشوھەوا
کەشوھەوای گوندەکە لەوەرزی هاویندا وشکە بەڵام لە گشت وەرزەکانی تر پلەکانی گەرما دادەبەزن بەتایبەت لەوەرزی زستان کە تاوەک و ماوەیەک گوندە دەکەوێتە ژێر بەفرەوە.

## بەستەرەکان
* دەشتی بەرازگر
* برادۆست
* سیدەکان

## پەراوێزەکان

## سەرچاوکان
* کتێبی مێژووی برادۆست (چاپی بەغدا)
* ڕیپۆرتاژی تایبەت (کەناڵی ئاسمانی سپێدە)

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ئاسۆسافت

**ئاسۆسافت** گرووپێکی توێژینەوە و پەرەدانە کە لە بواری پەرداوتنی کۆمپیووتەریی زمانی کوردی چالاکی دەکات. سەرەڕای ئەوەی کە زمانی کوردی زمانی زیاتر لە ٤٠ ملیۆن ئاخێوەر لە وڵاتانی ئێران، ئێراق، تورکیە، سوریە، ئەرمەنستان، و ئازەربایەجانە؛ یەکێک لەو زمانانەیە کە سەرچاوەی کەمی لە بواری زمانناسی و بە تایبەت زمانناسیی کۆمپیووتەریدا ھەیە. ئەم گرووپە ھەوڵ دەدات سەرچاوە و ئامێر بۆ پەرداوتنی کۆمپیووتەریی زمانی کوردی دابین بکات. ئامانجی سەرەکیی گرووپ، پەرەپێدانی تەکنەلۆژییەکانی زمان بۆ زمانی کوردی دەبێت..

## چالاکییەکان
چالاکییەکانی گرووپەکە جۆربەجۆرن کە بەشێکیان لەم خاڵانەی خوارەوەدا دەبینرێن:

### دەیتا و سەرچاوەکانی زمان
* کۆرپسی دەق
* کۆرپسی ئاخاوتن
* ڕێزمانی ژمێریارییانە
* وشەکان و وشەنامە
* کۆرپسی ھاوتەریب و تۆڕەکانی وشە

### ئامێرەسەرەکییەکان
* جیاکەرەوەی نیشانە (Tokenizer)
* تەگێری بەشەکانی ئاخاوتن (POS Tagger)
* پارسێر (Parser)

### بەرھەمەکان

* ناسینەوەی ئاخاوتنی کوردی (Kurdish Speech Recognition)
* کردنی دەق بە ئاخاوتنی کوردی (Kurdish Text-to-Speech)
* ھەڵەگری ڕێنووسی (Spell Checker)

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆمپیوتەر
کۆرپسی دەقی کوردیی سۆرانیی ئاسۆسافت

کۆرپسی دەق کۆمەڵێکی زۆر دەقی پێکھاتەمەندە(structured)، کە بەشێک یان ھەمووی دەقەکان پەراوێزنووسی(annotation) دەکرێن. کۆرپسی دەق سەرچاوەیەکی گرینگە بۆ زمان کە لە بوارەکانی پەرداوتنی زمانی نووسراوە و ئاخاوتندا بە کار دەبرێت. بۆ وێنە؛ لە ناسینەوەی ئاخاوتندا بۆ مۆدێلی زمانی و دەرھێنانی لێکسیکان یان سیستمەکانی وەرگرتنەوەی زانیاری کەڵکی لێ وەردەگیرێت.
## کۆرپسی دەقی ئاسۆسافت
کۆرپسی دەقی ئاسۆسافت گەورەترین کۆرپسی دەقی زمانی کوردییە کە تا ئێستا ئامادە کراوە. ئەم کۆرپسە لە ١٩٠ میلیۆن نیشانە(token) پێکھاتووە. سەرچاوەکانی پێکھێنەری ئەم کۆرپسە ماڵپەڕەکان، کتێبە کوردییەکان و گۆڤارەکانن. کۆرپسەکە لە ٤٥٨٬٠٠٠ بەڵگەنامە پێکھاتووە، کە ھەر کام لە بەڵگەنامەکان براوانەتەوە شێوازی ستانداردی TEI.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زانستی کۆمپیوتەر
پۆل:زمانناسی
پۆل:زمانەوانی
پۆل:ژیریی دەستکرد
پۆل:تێکنۆلۆژیی زمان
پۆل:زمانناسیی کۆمپیوتەری
پۆل:زمانەوانیی کۆرپسی
پۆل:زمانی کوردی
کاپور و نەوەکانی

**کاپور و نەوەکانی** فیلمێکی هندیە کە جۆری دراما لە دەرهێنانی شاکون باترا ، کاران جۆھەر و هیرۆ یاش جۆهەر و ئەپروجا مەهتا بەرهەمهێنەرانی فیلمەکەن. کاپور و نەوەکانی لە ١٨ی سێی ساڵی ٢٠١٦ نمایشکراو لە سەرتاسەری جیهاندا ١٥٢ کرۆری کۆکردەوە کە دەکاتە ٢٣ ملیۆن دۆلار  تێچونی فیلمەکەش ٣٥ کرۆر بووە کە دەکاتە ٥.٢ ملیۆن دۆلار 

## چیرۆک
ڕاهول و ئارجون دوو بران دوای بیستنی هەواڵی جەڵتەی باپیرە ٩٠ ساڵەکەیان دەگەڕێنەوە ماڵەوە، ڕاهول ڕۆماننوسێکی سەرکەوتووە و ئارجون کێشەی بڵاوبونەوەی ڕۆمانەکەی خۆی هەیە. سونیتا و هاراش کە دایکو باوکی ئەم دوو کوڕەن زیاتر شانازی بە ڕاهولەوە دەکەن ئەمەش ئارجون ئازار دەدات، دوو براکە نزیک نین لە یەکەوە هەرچۆن کە سونیتا و هاراش دوای ماوەیەکی زۆر لە هاوژینی کێشەگەلێکیان هەیە ئامارجیت کاپور کە گەورەی بنەماڵەکەیە ئاواتی ئەوەیە وێنەیەکی خێزانی پێکەوە بگرن کە هەموو ئەندامەکان بە دڵخۆشی لە وێنەکەدا دەربکەون.

## کاست
*ڕیشی کاپور بە ڕۆڵی ئامارجیت کاپور
*ڕاتنا پاساک بە ڕۆڵی سونیتا کاپور
*ڕاجار کاپور بە ڕۆڵی هاراش کاپور
*سیدھارت مەلھۆترا بە ڕۆڵی ئارجون کاپور
*فواد خان بەڕۆڵی ڕاهول کاپور
*عالیا بھات بە ڕۆڵی تیا مالیک

## بەرهەم هێنان
کاران جۆھەر لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٥ ناوی فیلمی داهاتوی خۆی راگەیاند (کاپور و نەوەکانی) جۆهەر وتی کاستێکی پڕ ئەستێرەمان هەیە ، سیدھارت مەلھۆترا و فواد خان ڕۆڵی دوو برا دەگێڕن ، ڕیشی کاپوریش ڕۆڵی باپیریان دەگێڕێت. جۆهەر وتیشی شەش ئەکتەر ڕۆڵەکەی فواد خانیان ڕەتیان کردۆتەوە. ئاکشای کومار ڕۆڵەکەی ڕەت کردەوە بە چونکە حەزی بە کەسایەتیەکە نەبووە  و سەیف عەلی خانیش لەبەر سەرقاڵی ڕۆڵەکەی وەرنەگرت

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی
پۆل:فیلمە ھیندییەکان
پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی فۆکس ستار
پۆل:فیلمە درامییەکانی ساڵی ٢٠١٦
پۆل:فیلمە کۆمیدی-درامییە ڕۆمانسییەکانی ساڵی ٢٠١٦
پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە ناکارامەکان
پۆل:فیلمە تۆمارکراوەکانی تانیشک باگچی
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری مومبای وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ئۆتی وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە ھاوڕەگەزبازان
بێکی جی

**ڕیبێکا مەری گۆمێز** (بە ئینگلیزی: Rebbeca Marie Gomez یان ھەر بەکورتی **Becky G**)، لەدایکبووی  ناسراووە بە **بێکی جی**، خانمەگۆرانیبێژ، گۆرانینووس، ڕاپەر، مۆدیل و خانمەئەکتەرێکی ئەمریکییە.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧
پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:مۆسیقاژەنە پۆپە مناڵەکان
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
ئان ھاتوەی

**ئان هاسەوەی** ناوی تەواوی **ئان جاکلین هاسەوەی** (). (لەدایکبووی ١٢ی تشرینی دووەمی١٩٨٢)ی بڕۆکلینی شاری نیو یۆرکە.
ئەکتەر و گۆرانیبێژێکی ئەمریکییە.
بەژداری زیاتر لە ٣٠ فیلمێکدا کردووە وەک فیلمەکانی (ڕیۆ، ڕیۆ٢، نێوانی ئەستێرەکان...)

## سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢
پۆل:گۆرانیبێژان
پۆل:ئەکتەرە ئافرەتەکان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک
پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی
پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا
پۆل:باشترین خانمەکتەر لە بردنەوەی خەڵاتی گۆلدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:ڕێبازەکانی ئەکتەران
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەران بۆ نمایشی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵی پاڵپشتی شاشە
جاش ھاچرسن

**جاش ھاچرسن** () (لەدایکبووی ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٢)ی ویلایەتی کەنتاکیە لە وڵاتی ئەمریکا.
کە هاوکات ئەکتەرە و لەچەند فیلێکدا بەژداری کردووە کە گرنگترینیان فیلمەکانی *یاریەکانی برسیەتی*ە.

## بەستەرەکان
* یارییەکانی برسییەتی

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:چالاکوانانی کالیفۆڕنیا
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی پیاو لە ویلایەتی کێنتەکی
پۆل:چالاکوانان لە ویلایەتی کێنتەکییەوە
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
تۆماس سانگستەر

**تۆماس برۆدی-سانگستەر** (لەدایکبووی ١٦ی ئایاری ١٩٩٠) کە ھەندێک جار بە تۆماس سانگستەریش دەنووسرێت، ئەکتەرێکی ئینگلیزە کە بە ڕۆڵی سام لە *ڕاستی خۆشەویستی* (٢٠٠٣)، سایمن لە *نانی ماکفی* (٢٠٠٥)، فێرب لە *ڤێنێس و فێرب* (٢٠٠٧–٢٠١٥)، جۆجێن ڕید لە *[[کایەی تەختە پاشایەتییەکان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|کایەی تەختە پاشایەتییەکان]]* (٢٠١٣–٢٠١٤)، نیوت لە زنجیرەفیلمی *مازی ڕاکەر* (٢٠١٤–٢٠١٨)، و بێنی واتس لە کورتە زنجیرەی  *گامبیتی شاژن*ی نێتفلیکس (٢٠٢٠) ناسراوە.

برۆدی-سانگستەر بەھۆی ڕۆڵگێڕان لە فیلمەکانی *مردنی پاڵەوان* (٢٠١١)،  *ئەستێرەی ڕاستبوونەوە* (٢٠٠٩)، و ڕۆڵی پۆڵ مەککارتنی لە  *کوڕە هیچشوێنێک* (٢٠٠٩) ناوبانگی دەرکردووە. ھەروەھا کامیۆیەکیشی ھەبوو بە ڕۆڵی ئەفسەری پلەی یەک لە *[[جەنگی ئەستێرەکان: ھەستانەوەی ھێزەکە]]* (٢٠١٥)، ڕۆڵی ویتی وین لە کورتە زنجیرەی *بێخودای* نێتفلیکس (٢٠١٧) و ڕۆڵی جۆن ترەیسیشی گێڕا لە *باڵندەیبروسکە دەڕوات* (٢٠١٥–٢٠٢٠)

## ژیانی سەرەتایی
تۆماس برۆدی-سانگستەر لە ساتوارک، پارێزگایەکی لەندەن، لە ١٦ی ئایاری ١٩٩٠دا لەدایکبووە بە کوڕی مارک سانگستەر و تاشا بێرترام. خێزانی باوکی برۆدی-سانگستەر خەڵکی بانچۆری، سکۆتلاندن. یەک خوشکی ھەیە. برۆدی-سانگستەر باس و گیتار دەژەنێت، و خۆی فێری گیتار ژەنین بەدەستی چەپ کرد بۆ ڕۆڵگێڕانی پۆڵ مەککارتنی لە فیلمی درێژی *Nowhere Boy*. ھەروەھا خۆی فێری ژەنینی درەمیش کرد لە فیلمی درێژی *Love Actually* (٢٠٠٣).

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* تۆماس برۆدی-سانگستەر لە ئاژانسی ئەدەبی و بەھرەیی کەرتیس براون
* 

پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠
پیتەر دینکلاگ

**پیتەر دینکلاگ** (). (لەدایکبووی ١١ی حوزەیرانی ١٩٦٩)ی *مۆریستۆن*ی نیوجێرسی* *ئەمریکایە.
ئەکتەر و بەرھەمھێنی فیلمە و بەژداری لەچەند فیلمێکدا کردووە، وەک فیلەکانی (گەمەی تەختە پاشایەتییەکان، سەدەی بەستوو، پیاوی ئێکس، پێکسڵس،...)

## ئەمانەش ببینە
* گەمەی تەختە پاشایەتییەکان
* پێکسڵس

## سەرچاوەکان
* [//en.wikipedia.org/wiki/Peter_Dinklage ویکیپیدیای ئینگلیزی.]

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو ئەکتەرانەی بستەباڵان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشت لە زنجیرەدراما
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی کایەی ڤیدیۆیی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشی نایابی کاستێک لە فیلمێکی سینەماییدا
لیام ھێمسوۆرت

**لیام ھیمسۆرس** (). (لەدایکبووی ١٣ی کانوونی دووەمی ١٩٩٠)ی شاری *مێلبۆرن*ی ئوستڕالیایە.
وەک براکەی (کریس ھیمسۆرس) کاری ئەکتەری ئەنجام دەدات و بەژداری لەچەند فیلمێکدا کردووە کە گرنگترینیان (یارییەکانی برسییەتی)

## بەستەرەکان
* یارییەکانی برسییەتی

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئوسترالییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئوسترالی
پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک ئینگلیز
پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک ئەڵمانی
پۆل:ئوسترالییەکانی بەڕەگەز ئیری
پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک سکۆتلاندی
ناتالی دۆرمەر

**ناتالی دۆرمەر** (). (لەدایکبووی ١١ی شوباتی ١٩٨٢)ی وڵاتی ئینگلتەرایە.
ئەکتەرێکی ئینگلیزیە کە بەشداری لەچەند فیلمێک و زنجیرە فیلمێکدا کردووە.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی.
----

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢
پۆل:بێدینەکان
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
بڕادلی کووپەر

**بڕادلی کارلس کۆپەر** (). (لەدایکبووی ٥ی کانوونی دووەمی ١٩٧٥).
ئەکتەر و بەرھەمھێنێکی فیلمی ئەمریکیە کە بەژداری لە چەند فیلمێکدا کردووە، وەبە یەکێک لە دەوڵەمەنترین ئەکتەرەکانی جیھان دادەنرێت بەھۆی زۆۆری ڕێژەی خەڵاتەکانی. کە (چوارجار بۆ خەڵاتی ئۆسکار، دوو خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی، وەدوو خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب،...)

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی.

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:دەرچووانی ئەکتەرز ستۆدیۆ
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرە نێرەکانی شاری فیلادلفیا
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە پەنسیلڤانیا
جێسیکا چەستەین

**جێسیکا مایکڵ چەستەین** (؛ لەدایکبووی ٢٤ی ئازاری ١٩٧٧ لە کالیفۆڕنیا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا) خانمەکتەر و بەرھەمھێنەریی فیلمی ئەمریکییە، و بەژداری لە چەندین فیلمدا کردووە.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵێکی پێشەنگ
کتێبدز

**کتێبدز** یان **دزی کتێب** () ڕۆمانێکی ئینگلیزی - ئەڵمانییە لەنووسینی ڕۆماننووسی ئوسترالی (مارکوس زوساک) ەوە نووسراوە. ڕۆمانەکە بۆیەکەمینجار لەساڵی ٢٠٠٥ بڵاوکرایەوە. باسوخواسی ڕۆمانەکە لەوڵاتی ئەڵمانیایە لەمیانەیشەڕی جیھانیی دووەم کاتێک ژیانی جووەکان و کۆمۆنیستەکان لەمەترسیدابوو لەکاتی دەسەڵاتی حیزبی نازی لەو وڵاتە.

## چیڕۆک
ڕۆمانەکە بە کەسایەتی مەرگ دەست پێ دەکات کە لەلایەک باسی وێرانکاری وڵات وە لەلایەکیش باس لەژیانی کچێکی ژیکەڵەی ١٠ بۆ ١٤ ساڵان بەناوی لیزێل دەکات، کاتێک لەڕێگایە بۆ ئەو ماڵە نوێیەی کە بڕیاروایە دایک و باوکێکی نوێ ھەڵیبگرنەوە و پەروەردەی بکەن. لەڕێگادا لیزێل براکەی گیانلەدەستدەدات. دوای ناشتنی براکەی لیزێل دەچێتە ماڵە نوێیەکەی و چاوی بە ھانس و ڕۆزا دەکەوێت کە ئەوان دەبن بە باوک و دایکێکی نوێ بۆئەو. بەتێپەڕبوونی کات لیزێل لەماڵە نوێیەکەی دەگونجێت و نیمچە ھاوڕێیەتییەکیش لەگەڵ کوڕە دراوسێیەکییان بەناوی ڕودی درووستدەکات.

لەمیانەی وێرانکاری وڵاتدا ھانس کوڕێکی لاوی جوولەکە بەناوی ماکس لەماڵەکەی دەشارێتەوە کەپێشتر قەرزداری ژیانی باوکی ئەو کوڕەبووە. لەھەمان کاتدا لیزێل ھەوڵی خوێندنەوەی کتێب دەدات و بەشێک لەو کتێبانەشی بەزی چنگ دەکەوێت، لیزێل لەگەڵ ماکس پەیوەندی ھاوڕێیەتی بەتین لێنوانییان درووستدەبێت بەیەکەوە شەو و ڕۆژ وتووێژ دەکەن لەسەر خوێندنەوە و کتێبەکان و ژیان کەبەشێ لەوکتێبانەش قەدەغەکراوە لەلایەن حکوومەتی ئەوسا و دەسووتێندران. لیزێل لەپاڵ خوێدنەوەی کتێبە دزراوەکان ئەوا دەستدەکات بەنووسینی چیڕۆکی خۆی.

## فیلم
لە ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ فیلمێک لەدەرهێنانی (Brian Percival) لەسەر ڕۆمانەکە دەرچوو، کەوێنەگرتنی فیلمەکە لە ئەڵمانیا بوو.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:کتێبەکانی ٢٠٠٥
پۆل:ڕۆمانەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:کتێبە مێژوویییەکان
پۆل:کتێبە ئەڵمانییەکان
پۆل:کتێبەکان بە زمانی ئینگلیزی
کۆبی سمولدەرس

**کۆبی سمولدەرس** (). (لەدایکبووی ٣ی نیسانی ١٩٨٢ -ڤانکۆڤەر، کۆڵۆمبیای بەریتانی، کەنەدا)یە .
ئەکتەر و مۆدێلێکی جلوبەرگە و بەژداری لەچەند فیلمێکدا کردووە کە گرنگترینیا فیلمەکانی (تۆڵەسێنەرەکن)ە.

## بەستەرەکان

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی.
----

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:کۆچبەرە کەنەدییەکان بۆ ئەمریکا
پۆل:ژنە مۆدێلە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خەڵکی کەنەدای بە ڕەچەڵەک بەریتانی
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
محەممەد سەعید ڕەمەزان بۆتی

وێنۆک|دوکتۆر ڕەمەزان ئەلبۆتی
**محەممەد سەعید ڕەمەزان بۆتی** (؛ ١٩٢٩ لە جزیر – ٢٠١٣ لە دیمەشق، سوریا) نووسەر و زانا و شەرعزانی ئاینیی بە ناوبانگی کوردی سووریا بوو. ئەو کوڕی زانای دیاری دیمەشق مەلا ڕەمەزان بۆتییە.

## ژیاننامە
بۆتی لە شاری جزیرە لەدایکبووە، بەڵام دواتر ڕێی خستووەتە سووریا و لە دیمەشق ماوەتەوە. ئەو سەرەڕای دەیان کتێبی ئایینی، لەسەر ئەدەبی کوردیش کاری کردبوو، بۆ نموونە مەم و زینی ئەحمەدی خانیی وەرگێڕابووە سەر زمانی عەرەبی. بۆتی لە ساڵی ٢٠١٣دا لە نائارامییەکانی شەڕی سووریادا کوژرا.

## کتێبەکان
ھەندێ لە کتێبەکانى

* البدايات باكورة أعمالي الفكرية.
* التعرف على الذات هو الطريق المعبد إلى الإسلام.
* المذاهب التوحيدية والفلسفات المعاصرة.
* لا يأتيه الباطل - كشف لأباطيل يختلقها ويلصقها بعضهم بكتاب الله عز وجل.
* برنامج دراسات قرآنية (3 أجزاء).
* منهج الحضارة الإنسانية في القرآن.
* من روائع القرآن الكريم.
* كلمات في مناسبات.
* الحكم العطائية شرح وتحليل (4 أجزاء).
* هذا ما قلته أمام بعض الرؤساء والملوك.
* مشورات اجتماعية.
* يغالطونك إذ يقولون.
* الإسلام والعصر تحديات وآفاق (حوارات لقرن جديد).
* أوربة من التقنية إلى الروحانية - مشكلة الجسر المقطوع، بالعربية والإنكليزية.
* كبرى اليقينيات الكونية (وجود الخالق وظيفة المخلوق).
* شخصيات استوقفتني.

## ئەمانەش ببینە

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* پێگەى ڕەمەزان بۆتی  
*
*
*
*

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:توێژەرانی ئایینی ئیسلام
پۆل:زانایانی ئیسلام
پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژاوای کوردستان
پۆل:وەرگێڕەکانی کوردی-عەرەبی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩
پۆل:مردووانی ٢٠١٣
پۆل:فەیلەسووفانی موسڵمان
پۆل:ئیسلامی سیاسی
پۆل:ئیسلام و سیاسەت
پۆل:ئەشعەرییەکان
پۆل:چاکسازە مسوڵمانەکان
پۆل:شافعییەکان
پۆل:سۆفییە سوننەکان
یان فلێمینگ

**یان لانکاستەر فلێمینگ** (٢٨ی ئایاری ١٩٠٨ - ١٢ی ئابی ١٩٦٤). چیرۆکنووس و ڕۆماننوسێکی بەریتانی بووە. کە گرنگترین کاری درووستکردنی کەسایەتی خەیاڵی *جەیمز بۆند* بووە.

## ئەمانەش ببینە
* جەیمز بۆند

## سەرچاوەکان
* [//en.wikipedia.org/wiki/Ian_Fleming ویکیپیدیای ئینگلیزی.]

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٨
پۆل:مردووانی ١٩٦٤
پۆل:نووسەران
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:خێزانی فلیمینگ
پۆل:جەیمز بۆند
کاپتن ئەمریکا: سەربازی زستان

***کاپتنی ئەمریکا: سەربازی زستان*** (). فیلمێکی ئەمریکی ساڵی ٢٠١٤یە. فیلمەکە لەسەر بنەمای *کۆمیکەکانی مارڤڵ* درووستکراووە کە هەڵگری هەمان ناوە. کە تێیدا کا*پتن ئەمریکا* ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەبینێت. فیلمەکە وەک زنجیرە فیلمەکانی تری کۆمەڵەی *تۆڵەسێنەرەوەکان* شەڕ بەرپا دەبێت لەنێوانیان کە سەربە گرووپی *شێڵدن (S.H.I.E.L.D).*

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فیلمەکان بەزمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٤
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سووپەرهێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمی ئەکشنی زانستی ئەمریکی
پۆل:فیلمە درۆنەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە زەریای هیندی دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون
پۆل:فیلمەکانی ئایماکس
پۆل:فیلمی ئەکشنی خەیاڵی سەرکێشی
پۆل:فیلمی تەکنەلۆجیای هەستبزوێن
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سووپەرھێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٤
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی لەبیرچوونەوە
پۆل:فیلمەکان دەربارەی کۆنترۆڵکردنی دەروون
پۆل:فیلمەکانی دەرھێنانی ئەنتۆنی و جۆ ڕوسۆ
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ھێنری جاکمانەوە تۆمارکراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشنت داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە زەریای ھیندی دانراون
پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی کریستوفر مارکوس و ستیڤن مەکفیلی
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە گەورەپاڵەوانەکان
پۆل:فیلمی تەکنەلۆجیای ھەستبزوێن
پۆل:فیلمەکانی کاپتن ئەمریکا
پۆل:فیلمەکانی فۆڕ دی ئێکس
پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشینگتن داندراون
پۆل:کاپتن ئەمریکا (زنجیرەفیلم)
پۆل:فیلمە سەرکێشییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە زانستییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان
پۆل:فیلمە ڕێکخراوەکانی ٢٠١٤
پۆل:فیلمە سەرکێشییە گەورەپاڵەوانەکان
سباستیان ستان

**سباستیان ستان** (). (لەدایکبووی ١٣ی ئابی ١٩٨٢)ی وڵاتی ڕۆمانیایە.
ئەکتەری بوواری سینەمایە و بەژداری لە چەند فیلمێکی جیاواز کردووە، کە گرنگترینیان فیلمەکانی کۆمیکەکانی *مارڤڵ*ە.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی.
----

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
بالانیت

**بالانیت** (ئینگلیزی: Balanitis) جۆرێکە لە ھەوکردنی بەشی سەرەوەی ئەندامی نیرینە و پێستی خەتەنە بە تایبەت ئەگەر پێستی خەتەنە تەنگ بێ.

نیشانەکانی بەپێی Vårdguiden سویدی:

1-سوربوونەوە،1. ئازارو ھەندێ جار دەردانی چێم لە ژێر پێستی خەتەنە.

2-ئازارو زورانەوە ھەروھا زەحمەتی لە کاتی میزکردن.

3 -تاگرتن.

بە پێی Idoc24 سویدی ھۆکارەکانی بالانیت زۆربەی جار زێدەرەویە لە پاکۆخاوێنی، لە بەرئەوەی پێستی خەتەن بەرگەی سابونو شوشتنی زۆر ناکا.

چارەسەری بۆ بالانیت ئەوەیە کە واز لە بەکارھێنانی سابون بھێنری کاتی شوشتنی ئەندامی نێرینە یاخود سابونی بی بۆن بە کار بھێندرێ.

بە پێی patient.co.uk بالانیت کەمتر لەو کەسانە دەردەکەوێت کە خەتەنە کراوەن. ھۆکارە سەرەکیەکانی بالانیت تەنگیو بە خاوێن  ڕانەگرتەنی پێستی خەتەنەو کۆبونەوەی (smegma)یە کە شلەێکە لە ڕژێنە چەوریەکانی پێستی ئەندامی زاوزێ دەردەچێ. ھۆکارەکانی تری بالانیت دەکرێ بۆ نمونە بە ھۆی بەکتریا، کەرو یا ڕوشانەوەی پێست بێت، یاخود بە ھۆی   ئەونەخۆشیانە بێ کە لە رێگای زاوزێ دەگوازرەنەوە. خودی بالانیت نەخۆشیێکی گوازراوە نیە بەلام دەکری ھۆکاری دەرکەوتنی بالانیت نەخۆشیێکی گوازراوە بێ بۆ نمونە Candida,herpes,gonorre.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ھەوکردنەکان