open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ھیونگسیۆن دایوۆنگون

وێنۆک
**ھیونگسیۆن دایوۆنگون** (흥선대원군, 興宣大院君,لەدایکبووی ٢١ی تشرینی یەکەمی ١٨٢٠ بۆ ٢٢ی شووباتی ١٨٩٨) ھەروەھا وەک **دایوۆنگون** (대원군, 大院君), گوکتایگۆنگ (국태공, 國太公، "ئارچەدووکی مەزن") یان بە شێوەیەکی فەرمی وەک **ھیونگسیۆن ھیۆنی دایوۆن-وانگ** (흥선헌의대원왕, 興宣獻懿大院王) ناسراوە، ھەروەھا لەلای دیبلۆماتکارە ڕۆژاواییەکان وەک **شازادە گونگ** ناسراوە.

دایوۆنگون بە مانای "شازادەی دادگای مەزن" دێت ئەم ناونیشانە بۆ باوکی فەرمانڕەواییە کاتێک باوک خۆی فەرمانڕەوایەتی ناکات، ئەمە ئەکرێت ھۆکاری ئەوە بێت چونکە کوڕەکەی خزمی خێزانی شاھانەیە.

#### ھاتنە سەر دەسەڵات
ھیونگسیۆن ھێزی زیاتر بوو کاتێک کوڕەکەی (یی میۆنگ-بوک) ھاتە بووە پاشا لەکاتی ھاتنە سەر دەسەڵاتی چەندین پێداچوونەوە و چاکسازی ئەنجامدا لەوانە ھیوای گۆڕینی جۆسۆن بوو، بۆ جۆسۆنێکی باشتر بۆ خەڵکەکەی، و لەکارخستنی ئەو سیستەمی بەرێوەبەریەی کە پێشوو تر بۆ ماوەی چەن سەدەیەک بەردەوام بوو لەلایەن پاشاکانی پێشوو، وە ھەروەھاش کیم ئاندۆنگ

لە ١٨٦٤ کاتێک ھاتە سەر دەسەڵات، دایوۆنگون دەستی بە چاکسازییەکان کرد بە ئامانجی ئەوەی دەسەڵاتی بۆ حکومەتی ناوەندی بگەڕێنێتەوە و گەندەڵییەکان پەک بخات، بۆیە کەمپینێکی دژە گەندەڵی دروست کرد بەمەش کۆنتڕۆلی ھۆزە شاھانەکانی کرد و باجی خستە سەر خانەدانەکانی وڵات.
ھەرچۆنێک بێت ھەنێک لە چاکسازی و ھەوڵەکانی زۆر سەرکەوتوو نەبوون بۆی پاشا گۆجۆنگ کە دەچێتە تەمەنەوە داوای لێدەکات خانەنشین بێت، و دواتر ھەنێک لە چاکسازییەکانی پێچەوانە دەکاتەوە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٠
پۆل:مردووانی ١٨٩٨
پۆل:خەڵکی کۆریا لە سەدەی ١٩یەم
پۆل:خێزانی یی
پۆل:ڕاسپێردراوەکانی شا لە کۆریا
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢١
خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢١ی ئێران

**خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢١ی ئێران** لەبەر کەمی بەردەوامی ئاو و کوژاندەوەی کارەبا لە تەواوی ئێران، لە چەندین ناوچەی ئێران ڕوویدا. خوپیشاندەران لە ١٥ی تەممووزەوە لە پارێزگاکانی خووزستان، لوڕستان و چەندین پارێزگای تر ھاتنە سەر شەقامەکان و بە کەمی ئاو و قەیران خۆپیشاندانیان ئەنجامدا، بەڵام لە زووترین کاتدا لەگەڵ توندوتیژی پۆلیس و ھێزە ئەمینییەکانەوە ڕووبەڕوو بوو. ئەم خۆپیشاندانەیان بە «سەرھەڵدانی تینووەکان» ناساند.

ئەم خۆپیشاندانە سەرەتا لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٢١ لە خووزستان لە خۆپیشاندان بە قەیرانی ئاو دەستیپێکرد، بەڵام زۆر زوو لە پارێزگاکانی تردا بڵاوبۆوە و ڕوخساری سیاسی گرت، خۆپیشاندەران لە شارە جۆراوجۆرەکان خوازیاری لەناوچوونی کۆماری ئیسلامی بوون.

## سنوورداری ئینتەرنێت
لەگەڵ بەردەوامی خۆپیشاندانەکان بۆ شەوی سێیەم، ڕاپۆرتەکان ئاماژە بە بوونی ناڕێکیەک دەکەن لە گەیشتنی بەکارھێنەرانی ئینتەرنێت لە زۆربەی ناوچەکانی پارێزگای خووزستان. ئینتەرنێت بە سەختی تێکدراوە و لە سەرەتای ئێوارەی دوێنێوە ھاووڵاتیان لە زۆربەی شار و ناوچە نائارامەکان تا ئێستا ناتوانن دەست بە ئینتەرنێت بکەن، پسپۆڕانی بواری ئینتەرنێت و تەکنەلۆژیا دەڵێن، سەرەتا خێرایی و بەرینایی دوو تۆڕی ئینتەرنێتی گەورە، ھەمراھی ئەوەڵ و ئێرانسێڵ لە ناوچە جیاوازەکانی پارێزگای خووزستان، لە سەرەتادا پچڕان و پاشان بە تەواوی پچڕان. لە ڕۆژی حەوتەمی ناڕەزاییەکانی نێتبلاکس تەئکیدی لە بەردەوامی داتەپێرانی گەورەی ئینتەرنێتی مۆبایل کردەوە لە پارێزگای خووزستان. ماڵپەڕی نێتبلاکسی ویلایەتە یەکگرتووەکان چاودێری سنووردارکردنی ئینتەرنێت دەکات لە سەرانسەری جیھاندا.

## سەرچاوەکان

پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢١
پۆل:مێژووی پارێزگای خووزستان
پۆل:خۆپیشاندانە بەردەوامەکان
مەشریقی عەرەبی

وێنۆک|نەخشەیەک کە ئەم ناوچەیە بە جۆرێکی شۆپپارێزانە بە ناوی ''مەشریق'' نیشان دەدات

**مەشریقی عەرەبی** () یان بە کورتە **مەشریق** () ناوچەی ڕۆژھەڵاتی جیھانی عەرەبە کە لە ڕۆژاوای ئاسیا و ڕۆژھەڵاتی باکووری ئەفریقا ھەڵکەوتووە. ئەم ناوچەیە وڵاتە عەرەبییەکانی بەحرەین، میسر، عێراق، ئیسرائیل، ئوردن، کووەیت، لوبنان، عومان، فەلەستین، قەتەر، عەرەبستانی سعوودی، سوودان، سووریا، میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان و یەمەن لەخۆدەگرێت، بەڵام سێ وڵاتی غەیری عەرەبی سۆماڵیا، جیبووتی و دوورگەکانی قەمەر کە لە ئەندامانی کۆمکاری عەرەبی دێنە ژمار، لە ئەم ناوچەیەدا ھەڵکەوتوون. مەشریق مانای «شوێنی خۆرھەڵات بوون» دەدات، کە لە وشەی عەرەبی شەرقەوە ( "بریسکە، ڕووناکی، تیشکدانەوە و بەرەو زۆری") ھاتووە، کە ئاماژە بە ڕۆژاوایەک دەدات کە خۆری تێدا ھەڵدێت.

ئەم بارودۆخە جوگرافیایییە لە یەکەم پەرەسەندنی مێژووی ئیسلامی بوونی پەیدا کرد و ئەم ناوچەیە ھاوشێوەی ناوچەکانی شام و مێزۆپۆتامیایە کە تێکەڵ بووە.

، ١٫٧٪ لە ژمارەی دانیشووانی جیھان لە مەشریقدا ھەڵکەوتوون.

## ئەمانەش ببینە
* جیھانی عەرەبی
* لووتکەی عەرەبی
* مێزۆپۆتامیا
* مەغریبی عەرەبی
* نیمچەدوورگەی عەرەبی
* شام
* نیل

## سەرچاوەکان

*
پۆل:جوگرافیای ڕۆژاوای ئاسیا
پۆل:جوگرافیای ڕۆژھەڵاتی ناوین
پۆل:جوگرافیای کۆمکاری عەرەبی
پۆل:شام
پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکان
پۆل:ھەرێمەکانی ئاسیا
پۆل:ھەرێمەکانی ئەفریقا
شارستانی قائمشەھر

**شارستانی قائمشەھر** () یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای مازەندەرانی ئێرانە. ناوەندی ئەم شارستانە شاری قائمشەھرە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارستانە لە ساڵی ٢٠١٦دا، بەرامبەر لەگەڵ ٣٠٩،١٩٩ کەس بووە، کە زۆربەیان تەبەرین و لە ئیسلامی شیعە پەیڕەوی دەکەن.

## ئەمانەش ببینە
* پارێزگای مازەندەران
* قائمشەھر

## سەرچاوەکان

*
پۆل:شارستانەکانی پارێزگای مازەندەران
پۆل:شارستانەکانی ئێران
چیو فازو

**چیو فازو** (بە چینی: 裘法祖; لەدایکبووی ٦ی کانوونی یەکەمی ١٩١٤ بۆ ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٨) نەشتەرگارێک و سیاسەتوانێکی چیینیە، بە باوکی نەشتەرگەری مۆدێرنی چینی ناسراوە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤
پۆل:مردووانی ٢٠٠٨
پۆل:نەشتەرگەریکەرە چینییەکان
پۆل:پزیشکە چینییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:زانستخوازەکانی ھۆنگ ژۆو
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ژێجیانگ
پۆل:نەشتەرگەریکەرانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:پزیشکەکانی ژێجیانگ
پۆل:فێرکارەکانی ھۆنگژۆو
چوی تو

**چوی تو** (چینی دێرین:崔塗; چینی سادەکراو:崔涂، لەدایکبووی ٨٥٤) شاعیرێک بوو لەسەردەمی کۆتایی ئیمپراتۆریەتی تانگ و دوو لە شیعرەکانی لە سێ سەد شیعرەکانی تانگ کۆکراونەتەوە

## تێبینی


## سەرچاوەکان

* 

* Watson, Burton (1971). *CHINESE LYRICISM: Shih Poetry from the Second to the Twelfth Century*. New York: Columbia University Press. 
* Wu, John C. H. (1972). The Four Seasons of Tang Poetry. Rutland, Vermont: Charles E.Tuttle. 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:نووسەرانی ھانگژۆو
پۆل:٣٠٠ شاعیرەکەی تانگ
پۆل:نووسەرانی ھۆنگ ژۆو
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ٩یەم
پۆل:شاعیرانی ژێجیانگ
جینشی

**جینشی** (بە چینی: 進士; ) بەرزترین پلە و کۆتا پلە بوو لە تاقیکردنەوە شاھانەیەکانی چین.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پلەی ئەکادیمی
پۆل:مێژووی خوێندن و پەروەردە لە چین
پۆل:مێژووی خوێندن و پەروەردە بەپێی وڵات
پۆل:مێژووی شاھانەی چین
پۆل:مێژووی سیاسی چین
دای بیاوۆ یوان

**دای بیاوۆ یوان** (بە چینی:戴表元; ١٢٤٤ بۆ ١٣١٠) بیرمەندێکی سەردەمی سەرەتایی ئیمپراتۆریەتی یوان بوو، دەیتوانی لە تەمەنی حەوت ساڵی وتار بنووسێت، وە وتار و شیعرەکانی پڕبوون لە وشەی واتادار و بەمانا، لە دواین سەردەمی ئیمپراتۆریەتی یوان توانی لە تاقیکردنەوەکان پلەی جینشی بەدەست بھێنێت، دواتر ببێت بە جیاوۆ-شۆو (پرۆفیسۆر:教授)

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی یوان
پۆل:نووسەرانی نینگبۆ
پۆل:فێرکارەکانی نینگبۆ
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٣یەم
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٤یەم
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ
پۆل:شاعیرانی ژێجیانگ
پۆل:لەدایکبووانی ١٢٤٤
دای وانگشو

**دای وانگشو** (بە چینی:戴望舒; لەدایکبووی ٥ی ئایاری ١٩٠٥ بۆ ٢٨ی شووباتی ١٩٥٠) شاعیر، وتارنووس، وەرگێرێکی چینی بوو چالاک بوو لەنێوان دەیەی ١٩٢٠ بۆ کۆتایی دەیەی ١٩٤٠

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٥
پۆل:مردووانی ١٩٥٠
پۆل:شاعیرانی کۆماری گەلی چین
پۆل:نووسەرانی ھۆنگ ژۆو
پۆل:شاعیرانی کۆماری چین
پۆل:شاعیرانی ژێجیانگ
پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:وەرگێڕەکانی کۆماری چین
پۆل:وەرگێڕەکانی کۆماری گەلی چین
پۆل:وەرگێڕەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:وتارنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم
شێن شانباوۆ

**شێن شانباوۆ** (沈善宝, ١٨٠٨ بۆ ١٨٦٢) شاعیر و نووسەر بوو لە سەردەمی ئیمپڕاتۆریەتی چینگ، نووسەری مینگ-یوان شیھوا بوو، کە باسی لە ژیاننامەی ٥٠٠ ژنە شاعیرەکانی ئیمپراتۆریەتی چینگی دەکرد لەناویاندا خۆی.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٨
پۆل:مردووانی ١٨٦٢
پۆل:شاعیرە ژنە چینییەکان
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ
پۆل:ژنە نووسەرە چینییەکانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:شاعیرانی ژێجیانگ
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:نووسەرانی ھۆنگ ژۆو
شێن ینمۆ

وێنۆک
**شێن ینمۆ** (بە چینی:沈尹默, لەدایکبووی ١ی حوزەیراینی ١٩٧١) شاعیر و خۆشنووسی چینی بوو ھەروەھا پرۆفیسۆر بوو لە زانکۆی بێیپینگ لە چین.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:مردووانی ١٩٧١
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٣
پۆل:وێژەی چینی
پۆل:چاندی چینی
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:شاعیرانی کۆماری چین
پۆل:ھونەرمەندانی ژێجیانگ
پۆل:شاعیرانی ژێجیانگ
پۆل:شاعیرانی کۆماری گەلی چین
پۆل:خۆشنووسەکانی کۆماری گەلی چین
پۆل:خەڵکی ھوژۆو
پۆل:شیعر لە چینی کلاسیکی
پۆل:شۆڕشی چاندیی چین
پۆل:مامۆستاکانی زانکۆی پێکینگ
دادوەر

[وێنۆک|چەند دادوەرێک لە [دادگای نێونەتەوەییی داد]]
**دادوەر** (ھەروەھا **دادگەر**، **دادپرس**، **دۆزگەر** یان **قازی**) کەسێکە لە جێگەی سەرۆکی دادگا بڕیار دەدات.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

*
پۆل:ناونیشانەکانی فەرمانڕەوایەتی
ڤۆڵت

**ڤۆڵت** () یەکەیەکە بۆ پێوانی ڤۆڵتیە یان تافاوتی نێوان پۆتەنشڵی کارەبایی لە سیستمی نێونەتەوەییی یەکەکان.
ڤۆڵت ھەروەھا ئەو وزە بەرھەمھێناوەیە لە سەرچاوەیەکی ئەلکتریکی کە بۆ ئاڵوگۆڕکردنی یەک کۆڵن بارگە بە کار دەھێنرێت و ئەو کارە بەرامبەر یەک جووڵ کارە.
ناوی ڤۆڵت لە ناوی فیزیکزانی گەورەی ئیتالی، ئاڵساندرۆ ڤۆڵتا (١٧٤٥–١٨٢٧) گیراوە.

E=\frac{W}{q}

E: ھێزی وریاکەرەوەی ئەلەکتریکی

W: کاری ئەنجام دراوەیە

q: ئەلەکتریسیتە بەپێی کۆڵن

## سەرچاوەکان

پۆل:یەکە داڕێژراوەکانی ئێس ئای
ئەلکتریک ئینتەرتەینمنت

**ئەلکتریک ئینتەرتەینمنت** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠٠١ لە کالیفۆڕنیا
پۆل:ئەو کۆمپانیانەی دەکەونە بێڤێرلی ھیلس، لە کالیفۆرنیا
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:ستۆدیۆ ئەمریکییە سەربەخۆکانی فیلم
بیلاڕووس لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠

**[[بیلاڕووس]]** یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی **[[یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠|ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]]** لە تۆکیۆ .١٠٥ وەرزشوان (٤٧ پیاو، ٥٨ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە لەوانە مەلەوانی، گۆڕەپان و مەیدان، جۆدۆ، نیشانەشکێنی، تیربازی، بۆکسینگ لەگەڵ چەند یارییەکی دیکە.لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە حەفتەم بەشداربووی بیلاڕووس بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی١٩٩٦. بە شێوەیەکی گشتی بروونای توانیویەتی ٩٦ مەدالیای جۆراوجۆر بەدەست بھێنێت  لە سەرجەم بەشدارییەکانی پێشتری لە ئۆڵمپیاد. کە ٢٠ دانەیان زێڕە.

## یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی بیلاڕووس ڕکابەری دەکەن لە پێناو بردنەوەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیاد

## سەرچاوەکان

پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
ڤێرتیکاڵ ئینتەرتەینمنت

**ڤێرتیکاڵ ئینتەرتەینمنت** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:کۆمپانیاکانی ڕاگەیاندنی گشتی کە لە ساڵی ٢٠١٢ دامەزراون
ساموێل گۆڵدوین فیلمز

**ساموێل گۆڵدوین فیلمز** () یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## ئەمانەش ببینە
* ساموێل گۆڵدوین کۆمپانی

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
* 

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی چێژبەخشی کە لە شاری نیویۆرکن
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
سیکیم

وێنۆک|ڕەنگی سوور شوێنی جوگرافیای سیکیم لەسەر نەخشەی ھیندستان.
**سیکیم** ویلایەتێکە لە باکووری ڕۆژھەڵاتی ھیندستان. لە باکوور و بباکووری ڕۆژھەڵات ھاوسنوورە لەگەڵ ھەرێمی ئۆتۆنۆمی تیبت لە چین، لە ڕۆژھەڵاتیش ھاوسنوورە لەگەڵ وڵاتی بوتان، لە ڕۆژاوا ھاوسنوورە لەگەڵ نیپال، ھەروەھا لە باشوور ھاوسنوورە لەگەڵ ویلایەتی بەنگالی ڕۆژاوا لە ھیند. سیکیم کەمترین دانیشتووانی و دووەم بچووکترین ویلایەتە لە ھیندستان. ویلایەتەکە بەشێکە لە بەشی ڕۆژھەڵاتی زنجیرە چیاکانی ھیمالایا. شاری گانگتۆک بە پایتەختی سیکیم دادەنرێت. پارکی نیشتمانیی کانگچیندزۆنگا نزیکەی ٣٥٪ ویلایەتەکە پێکدێنێت و پارکەکە لە لیستی میراتی جیھانیی یوونێسکۆدا ھەیە.

ھیندووئیزم و بوودیزم زۆرترین شوێنکەوتوویان ھەیە لە سیکیم.

## سەرچاوەکان

پۆل:ھیندی باکوور
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٧٥
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکانی ھیندستان
پۆل:ویلایەتەکانی ھیند
وارنەر ئیندیپێندێنت پیکچەرز

وێنۆک|لۆگۆی وارنەر ئیندیپێندێنت پیکچەرز
**وارنەر ئیندیپێندێنت پیکچەرز** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:وارنەر برەدرز
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ستۆدیۆ ئەمریکییە سەربەخۆکانی فیلم
پۆل:کۆمپانیا بەرھەمھێنەرە لەکارکەوتووەکانی فیلم و تەلەڤیزیۆن لە ئەمریکا
فۆکس ٢٠٠٠ پیکچەرز

**فۆکس ٢٠٠٠ پیکچەرز** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
## سەرچاوەکان
*

پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٤ لە کالیفۆرنیا
پۆل:دەستکەوتەکانی دیزنی
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:ستۆدیۆکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کۆمپانیا بەرھەمھێنەرە لەکارکەوتووەکانی فیلم و تەلەڤیزیۆن لە ئەمریکا
پۆل:کۆمپانیاکانی پێشووی لقەکانی نیوز کۆرپۆرەیشن
گرووپی میدیای سپایگڵاس

**گرووپی میدیای سپایگڵاس** () یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٨ لە کالیفۆرنیا
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:وارنەر برەدرز
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:یەکگرتن و بەدەستێهنان لە ساڵی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکانی سپایگلاس ئینتەرتەینمەنت
پۆل:یەکگرتن و بەدەستێھنان لە ساڵی ٢٠١٠
پۆل:ستۆدیۆ ئەمریکییە سەربەخۆکانی فیلم
پۆل:یوونیڤەرساڵ پیکچەرز
کاسڵ ھیڵ پرۆدەکشنز

**کاسڵ ھیڵ پرۆدەکشنز** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
## سەرچاوەکان
*

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی چێژبەخشی کە لە شاری نیویۆرکن
پۆل:ئەو کۆمپانیا ڕێکلامییانەی دەکەونە شاری نیویۆرک
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:ستۆدیۆ ئەمریکییە سەربەخۆکانی فیلم
ھۆڵیوود پیکچەرز

**[[ھۆلیوود]] پیکچەرز** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:ساڵی ١٩٨٩ لە کالیفۆرنیا دامەزراوە
پۆل:ستۆدیۆکانی فیلمە ئەمریکییە لادراوەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە
پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی سەر بە کۆمپانیای دیزنین
لارگۆ ئینتەرتەینمێنت

**لارگۆ ڕابواردن** (ئینگلیزی: Largo Entertainment) ستۆدیۆیەکی فیلمی ئەمریکییە کە لە مانگی ئابی ١٩٨٩ لەلایەن لۆرێنس گۆردن دامەزراوە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیا بەرھەمھێنەرە لەکارکەوتووەکانی فیلم و تەلەڤیزیۆن لە ئەمریکا
فۆکس فەیت

**فۆکس فەیت** () یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ستۆدیۆکانی فیلمە ئەمریکییە لادراوەکان
پۆل:ستۆدیۆکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:دەستکەوتەکانی دیزنی
پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی سەر بە کۆمپانیای دیزنین
واجب

**واجب** () زاراوەیەکی ئیسلامییە، کاتێک بەکاردێت شتێک فەرمان بەکردنی کرابێت، لەسەرکردنی پاداشت وەردەگرێت و لەسەر نەکردنی گوناھبار دەبێت. وەک ئەنجامدانی حەج بۆ کەسێک توانای ھەبێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
موستەحەب

**سوننەت**، **موستەحەب** یاخود **مەندوب** () زراوەیەکی ئیسلامییە، کاتێک بەکاردێت شتێک کردنی پاداشتی لەسەر بێت و نەکردنی سزای لەسەر نەبێت. وەک ڕۆژووی سوننەت. 

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی
پۆل:فیقھی ئیسلامی
پۆل:ڕەوشتە ئیسلامییەکان
پۆل:زاراوە یاساییەکانی شەریعەت
گرامێرسی پیکچەرز

**گرامێرسی پیکچەرز** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:ئەو کۆمپانیایانە کە لە ناوچەی لۆس ئەنجلۆس لە هەرێمی کالیفۆرنیا نیشتەجێن
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:سینەمای باشووری کالیفۆڕنیا
پۆل:ئەو کۆمپانیایانە کە لە ناوچەی لۆس ئەنجلۆس لە ھەرێمی کالیفۆرنیا نیشتەجێن
حەرام

**حەرام** یان **ناڕەوا** () زاراوەیەکی ئیسلامییە بە مانای «قەدەغەبوون» دێت، بۆ کارێک بەکاردێت کە کردنی سزای لەسەر بێت و نەکردنی پاداشتی لەسەر بێت، وەک خواردنی گۆشتی بەراز. و دەکرێت بۆ شتێکی پیرۆزیش بێت کە ڕێگە بە خەڵک نەدات نزیکی بکەون تا خۆیان پاک ڕانەگرن یان بەھەر شێوەیەکی تر کە لە شەریعەت «حەرام-قەدەغە» کراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی
مەکروھ

**مەکروھ** () زاراوەیەکی ئیسلامییە، بۆ کارێک بەکاردێت نەکردنی پاداشتی لەسەر بێت و کردنی سزای لەسەر نەبێت، وەک گرتنی کەڵەشاخ لەکاتی ڕۆژوودا.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی
پۆل:ڕەوشتە ئیسلامییەکان
پۆل:فیقھی ئیسلامی
پۆل:زاراوە یاساییەکانی شەریعەت
باشووری پارێزگای جیۆلا

**باشووری پارێزگای جیۆلا** (بە کۆری:전라남도; بە ھانجا:全羅南道 ، جیۆلانام-دۆ) ھەروەھا وەک جیۆنام ناسراوە، پارێزگای کۆریای باشوورە، باشووری جیۆلا ڕێژەی دانیشتووانەکەی دەگاتە ١،٩٠٢،٣٢٤ (٢٠١٤) و ناوچەی جوگرافی ١٢،٢٤٧ کیلۆمەتر دووجا پارێزگاکە دەکەوێتە ناوچەی ھۆنامی باشووری ڕۆژھەڵاتی نیمچەدوورگەی کۆریا، باشووری جیۆلا ھاوسنوورە لەگەل باکووری جیۆلا بەرەو باکوور، وە باشووری گیۆنگسانگ بەرەو باکووری ڕۆژھەڵات، وە جیجو بەرەو باشووری ڕۆژاوا لە دەربەندی کۆریا.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور
پۆل:باشووری پارێزگای جیۆلا
باکووری پارێزگای جیۆلا

وێنۆک
**باکووری پارێزگای جیۆلا** (بە کۆری:전라북도; بە ھانجا:全羅北道;، جیۆلبوک-دۆ) ھەروەھا وەک جیۆنبوک ناسراوە، پارێزگای کۆریای باشوورە، باکووری جیۆلا دەکەوێتە ناوچەی ھۆنام لە باشووری ڕۆژھەڵاتی کۆریا. پارێزگاکە ھاوسنوورە لەگەل باشووری جیۆلا بەرەو باشوور، باکووری گیۆنگسانگ و باشووری گیۆنگسانگ بەرەو ڕۆژھەڵات، باکووری چونگچیۆنگ بەرەو باکووری ڕۆژھەڵات، و باشووری چونگچیۆنگ بەرەو باکوور.

باکووری جیۆلا لە ١٨٩٦ دامەزراوە لە پارێزگای جیۆلاوە، یەکێکە لە ھەشت ھەرێمەکەی کۆریا.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور
پۆل:باکووری پارێزگای جیۆلا
سووکایەتی بە قورئان

وێنۆک|قورئانێکی سوتێندراو

**سووکایەتی بە قورئان** زاراوەیەکە ئاماژە بە ھەر جۆرە بێڕێزیکردنێک دەکات بەرامبەر قورئان، بێڕێزیکردن بەرامبەر قورئان کوفرە و بکەرەکەی لە ئاینی ئیسلام دەچێتە دەرەوە، و لەتۆڵەی سووکایەتی کردن بەقورئان دەکوژرێت، وەکو بڕوادارانی ئیسلام لێی دەڕوانن. زۆربەی مەزھەبە ئیسلامییەکان دەڵێن دەبێت بە دەستنوێژ قورئان ھەڵبگیرێت و موسڵمانان ھەمیشە بەڕێزەوە مامەڵە لەگەڵ قورئاندا بکەن. 

ڕزگاربوون لە قورئانە دڕاو و کۆنەکان بەچەند شێوازێک دەبێت، لەوانە سووتاندنی قورئانەکە و ژێرگڵ خستنی خۆڵەمێشەکەی یاخود لەشوێنێکی پاک بخرێتە ژێر خاک.

واتە لەناوبردنی کتێبی قورئان بە دڕاوی یان نەهێشتنی بەش و لەتی کتێبەکە ئاساییە. 

## حوکمەکەی
لە ڕوانگەی ئایینی ئیسلامەوە، حوکمی سووکایەتیکردن بەقورئان کوفرە، و بکەرەکەی لە ئاینی ئیسلام دەباتە دەرەوە، ئەگەر کەسێک ڕێککەوتننامەیەکی لەگەڵ موسڵمانان ھەبوو بەسووکایەتی کردن بەقورئان ڕێککەوتنەکە ھەڵدەوەشێنێتەوە دەبێت بە دوژمن بەپێی کۆدەنگی موسڵمانان.

## دیارترین حاڵەتەکان
### ٢٠٠٥-ئەمریکا
لەزیندانی گوانتانامۆ ساڵی ٢٠٠٥ ئەفسەرە ئەمریکییەکان ھەستان بەسووکایەتی کردن بەقورئان بەرامبەر گیراوە موسڵمانەکان.

### ٢٠٠٧-نەیجیریا
ساڵی ٢٠٠٧ مامۆستایەکی مەسیحی کوژرا دوای دەنگۆی ئەوەی سووکایەتی بە قورئان کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:قورئان
ھۆنام

**ھۆنام** ناوچەیەکی کۆریای باشوورە کە پێشووتر یەکسان بوو بە ناوچەی جیۆلا بەشێوەی مێژوویی پێش دابەشبوونی کۆریا، لە ئەمرۆدا زاراوەکە ئاماژەیە بۆ ناوچەی گوانگجوی سەربە پارێزگاکانی باشووری جیۆلا و باکووری جیۆلایە.

## سەرچاوەکان

* 


پۆل:ناوچەکانی کۆریا
ئاتلانتیک ئینتەرتەینمنت گرووپ

**ئاتلانتیک ئینتەرتەینمنت گرووپ** () یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:کۆمپانیا لەکارکەوتووەکانی ماس میدیای ئەمریکا
دێستنەیشن فیلمز

thumb
**فیلمەکانی دێستنەیشن** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## سەرچاوەکان

پۆل:دەستکەوتەکانی دیزنی
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٨ لە کالیفۆرنیا
پۆل:کۆمپانیا ئەنیمێیەکان
پۆل:سۆنی پیکچەرز ئێنتەرتەینمنت
پۆل:لقە ئەمریکییەکان
برۆد گریین پیکچەرز

وێنۆک|لۆگۆی برۆد گریین پیکچەرز

**برۆد گریین پیکچەرز** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:دەستکەوتەکانی دیزنی
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ستۆدیۆکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:کۆمپانیا بەرھەمھێنەرە لەکارکەوتووەکانی فیلم و تەلەڤیزیۆن لە ئەمریکا
پیکچەر ھاوس (کۆمپانیا)

**پیکچەر ھاوس** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
## سەرچاوەکان
*

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی لە ٢٠٠٥ دامەزراون
پۆل:کۆمپانیا ڕاگەیاندنەکان کە لە ٢٠٠٥ دامەزراون
پۆل:ستۆدیۆ ئەمریکییە سەربەخۆکانی فیلم
ئوتا ئابێ

**ئوتا ئابێ** (بە ژاپۆنی :阿部 詩, بە ئینگلیزی :Uta Abe ,لەدایکبووی ١٤ ی تەممووزی ٢٠٠٠) یاریزانی پیشەگەری جودۆی ژاپۆنییە.لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠ تۆکیۆ ی ژاپۆن لە نیو کێشی یاخو لە کێشی ٥٢ کیلۆگرام توانی مەدالیای زێر بەدەسەت بھێنێت

## ژیانی تاکەکەسی
ئوتا ئابێ خوشکی یاریزانی پیشگەرەی ژاپۆنی ھیفومی ئابێ، کە ئەویش بەھەمان شێوە توانی مەدالیای زێر لە جۆدۆ لەسەر ئاستی پیاوان لە کێشی ٦٦ کیلۆگرام لە ئۆڵمپیادی ھاویینەی ٢٠٢٠ وڵاتی تۆکیۆ بەدەست بھێنێت

## پیشەی جۆدۆ
ئوتا ئابێ لە یاری جودۆ بەشداری چەندین پاڵاوانێتی ناوخۆی و جیھانی کردووە و توانیویەتی چەندین مەدالیای جۆراو جۆر بەدەست بھێنێت یەکەم مەدالیای بڕۆنزی لە یاری جۆدۆ لە جودۆ گراند سلامی ٢٠١٦لە تۆکیۆ بەدەست ھێنا.ھاوکات یەکەم مەدالیای ئوتا ئابێ بوو. لە ساڵی ٢٠١٧ لە پاڵاوانێتی جۆدۆی گراند پریکس کە لەوڵاتی ژاپۆن بەرێوەچوو توانی یەکەم مەدالیای زێری خۆی بەدەست بھێنێت . ئەو لە پاڵەوانێتی جۆدۆی جیھانی ٢٠١٨ لە باکوی ئازەربایجان بەشداری کرد لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا یەکەم نازناوی جیھانی بردەوە، بەو کارەش بووە سێیەم گەنج ترین یاریزانی جۆدۆ کە لە تەمەنێکی کەم نازناوێکی جیھانی ببەنەوە. ئابێ سەرەتا جۆدۆکاری پۆڵەندی کارۆلینا پینۆکوسکا پاشان فابییەن کۆچەری سویسری بەزاند لە دواتردا جێسیکا پێریرای بەرازیلی بەزاند و لە قۆناغی پێش کۆتایی لە ماوەی ٤٠ چرکەدا توانی ئەمایندین بوچاردی فەرەنسی ببەزێنێت بەم شێوەیە گەیشتە یاریی کۆتایی. لە کۆتاییشدا ئابی لەگەڵ ھاوتیم و پاڵەوانی پێشووی جیھان ئەی شیشیمی ژاپۆنی ڕووبەڕوو بوو وەوە توانی بەسەریدا سەرکەوتووبێت مەدالیای زێڕی پاڵاوانێتییەکەی لە کێشی ٥٢ کیلۆگرامی لەسەر ئاستی ژنان بەدەست ھێنا. بەھەمان شێوە لە پاڵاوێنیتی جۆدۆی جیھانی ٢٠١٩ توانی مەدالیای زێر بەدەست بھێنێت دوای ئەوەی بەسەر سەرجەم ڕکابەرکانی سەرکەوت.بەدەست ھێنانی مەدالیای زێر لە ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ تۆکیۆ زیاتر لەلایەن میدیاکارەکانی جیھانی گرینگی پێدرا بەھۆی ئەوەی براکەشی لە ھەمان ئۆڵمپیاد توانی لە کێشی ٦٦ کیلۆگرامی ئاستی پیاوان مەدالیای زێر بەدەست بھێنێت وەک خێزانێکی پالاوان وەسفکران.

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:ژاپۆن لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٠
پۆل:یارزانە ژنەکانی جودۆ
پۆل:یاری جودۆ لە ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:زیندووان
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێرینی ئۆلۆمپی بۆ ژاپۆن
پۆل:وەرگرانی مەدالیای ئۆلۆمپی لە یاری جودۆ
پۆل:مەدالیاوەرگرانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
عەلی عارف ئاغا

**عەلی عارف ئاغا** ناسراو بە **شاری** لەدایکبووی ١٩١٠ شاعیرێکی خەڵکی سلێمانییە. شاری شیعرەکانی لەسەر شێوەی کلاسیکە و تێکڕای شیعرەکانی بە ڕواڵەت ئاسانن و ئەمەی وەکوو ڕێچکەیەک ھەڵبژارتووە، بە وتەی خۆی «حەزی لە شیعری ئاڵۆز و قورس نییە چونکە ھەست و مێشک ماندوو دەکەن».

## ژیان
عەلی کوڕی عارف ئاغا، کوڕی عەزیز ئاغا، لە ساڵی ١٩١٠ی زایینی، لە شاری سلێمانی، لە گەڕەکی دەرگەزێن، بنەماڵەی ئاغا تەھا لەدایک بوو. ھەتا پلەی ناوەندی خوێندوویەتی، ھەر لە سەرەتای لاویدا ھۆگری شیعری شاعیرەکانی وەکوو نالی، کوردی، سالم، شێخ ڕەزا، مەولەوی، زێوەر، بێکەس و ...بووە. بەشی زۆری شیعرەکانی، لە بابەتی دڵدارییە، و شیعری کۆمەڵایەتی و شیننامە و نیشتمانیش لەناو شیعرەکانیدا دەبینرێت.
## نموونە شیعر
نموونە غەزەلێکی نیشتمانی:

## سەرچاوەکان

*دیوانی شاری، سەرجەم شیعرەکانی عەلی عارف ئاغا، ئامادەکردنی ئەحمەد حسێن ئەحمەد
## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:شاعیران
پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٠
بەلیز لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠

**[[بەلیز]]** یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی **[[یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠|ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]]** لە تۆکیۆ .٣ وەرزشوان (٢ پیاو، ١ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە. لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی جوولای ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی جوولای ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە سێزدەھەمین بەشداربووی بەلیز بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٦٨. پێشتر لە ئۆڵمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨، ١٩٧٢ بە ناوی ھۆندووراسی بریتانی بەشداری کرد. تەنھا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ی مۆسکۆی یەکێتی سۆڤیەتی پێشوو بەشداری نەکردووە. لە بە شێوەیەکی گشتی وەرزشوانانی بەلیز لە سەرجەم بەشدارییەکانی پێشوویان لە ئۆڵمپیاد نەیانتوانیوە ھیچ مەدالیایەک بۆ ولاتەکەیان بەدەست بھێنن.

## یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی بەلیز ڕکابەری دەکەن لە پێناو بردنەوەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیاد

## سەرچاوەکان

پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:بەلیز لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
ڤۆدکا لیمۆ

**ڤۆدکا لیمۆ** یان **ڤۆدکا لیمۆن** بە () فیلمێکی کوردییە، لە دەرھێنانی ھونەر سەلیم؛ ساڵی ٢٠٠٤ بڵاو بووەتەوە و لە وڵاتی ئەرمەنستان کاری وێنەگرتنی بۆ کراوە.

## چیرۆک
فیلمەکە باس لە پیرەپیاوێکی ژنمردوو، بە ناوی ھامۆ دەکات کە سێ کوڕی ھەیە و خەڵکی ئاواییەکی ئێزدییە لە ئەرمەنستان. (ئەرمەنستان ھێستاکوونێش لەژێر فشاری ئابووری داوی ڕووخانی یەکیەتیی سۆڤیەتدا بووە). ھامۆ ھەموو ڕۆژێک دەچێتە سەر قەبری ژنەکەی و لەوێ لەگەڵ بێوەژنێک بە ناوی نینا ئاشنا دەبێت کە لە دووکانێکی سەر شەقام بە ناوی ڤۆدکا لیمۆن کار دەکات؛ ھامۆ و نینا ھەردووک بێپووڵن و ڤۆدکا لیمۆن خەریکە قەپات دەکرێت بەڵام پەیوەندیی نێوانیان ژیانێکی دووبارەیە.

## ئەکتەرەکان
* ڕۆمێن ئەوینییەن
* لالا سارکیزییەن
* گاگێک سارگیزیان
* ڕووزان مەسرۆپیان

## خەڵاتەکان
* خەڵاتی سان مارکۆ، خەڵاتی باشترین فیلم لە شەستەمین فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی ڤێنیز، ساڵی ٢٠٠٣
* خەڵاتی دادوەران، باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو لە فێستیڤاڵی فیلمی نیوپۆرت بێچ، ساڵی ٢٠٠٤
* خەڵاتی گەورە، خەڵاتی دادوەران و خەڵاتی باشترین وێنەگری لە فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی ئەویندارانە، ٢٠٠٤
* بەربژێری باشترین فیلم لە فێستیڤاڵی فیلمی بانکۆک، ٢٠٠٤

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ڤۆدکا لیمۆ لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان
* ڤۆدکا لیمۆ لە ڕاتن تۆمەیتۆز

پۆل:فیلمە کوردییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٤
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٣
پیتەر ترومان

**ویلیام پیتەر ماین ترومان** (؛ ٢٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٤ — ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١) ناسراو بە **پیتەر ترومان**، کەسایەتییەکی تەلەڤیزیۆنی و ڕادیۆیی کەنەدی بوو کە زیاتر بە کارەکانی بۆ تۆڕی تەلەڤیزیۆنی گڵوباڵ لە نێوان ١٩٧٤ تا تەممووزی ١٩٨٨ ناسراوە. لە دەیەی ١٩٦٠ و سەرەتای دەیەی ١٩٧٠ دا پەیامنێر و سەرنووسەر و بەرھەمھێنەری سی بی سی نیوز بوو.

## سەرەتای ژیان
ترومان لە ٢٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٤ لە شاری ساکڤیلی نیو برونزویک لە دایک بووە، کوڕی ئەلبێرت ترومان بوو، کە بەڕێوەبەری ھونەری ئەکادیمی و ڕێزلێگرتن بوو کاری ڕۆژنامەوانی ئەو وەک پەیامنێری چاپ لەگەڵ ڕۆژنامەی ئۆتاوا لە پەنجاکانی سەدەی سەدەی ڕابردودا دەستی پێکرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤
پۆل:مردووانی ٢٠٢١
عومرە

**عەمرە** یان **عومرە** () بریتییە لە سەرداکردنی مزگەوتی حەرام بەمەبەستی ئەنجامدانی چەند کارێکی تایبەت وەک؛ ئیحرام، تەواف، سەفا و مەروا و سەرتاشین.

## حوکمەکەی
لەمەزهەبی حەنبەلی و شافعی واجبە، و بەڵگەیان ئەوەیە ئەبو رەزین هاتە لای پێغەمبەر و گوتی  واتا؛ بابم پیرە ناتوانێت حەج و عەمرە ئەنجام بدات، پێی گووت حەج و عەمرە لەجیاتی بابت بکە. لەمەزهەبی مالیکی و حەنەفی سوننەتە، بەڵگەیان ئەوەیە جابر کوڕی عەبدوڵڵا دەربارەی عەمرە پرسی  ئایا واجبە؟ گوتی نەخێر بەڵام ئەگەر عەمرە ئەنجام بدەی بۆ تۆ باشترە.

### لەقورئادا

### لەفەرموودەدا
 ئەنجامدانی عەمرە لەدوای یەک دەبێتە هۆی سڕینەوەی گوناهەکان، حەجی وەگیراو پاداشتی بەهەشتە.

### مەرجەکان

* ئیسلام
* تەمەنی پێگەشتن
* ئازادی
* بوونی زەین
* هەبوونی توانا
* هەبوونی مەحرەم بۆ ژنان

### پایەکان

* ئیحرام
* تەواف
* سەفا و مەروە
* سەرتاشین لەمزهەبی شافعی

### واجبەکان

* ئیحرامبەستن لە میقات
* سەرتاشین یان کورت کردنەوەی

### سوننەتەکان

##### پێش ئیحرام

* نینۆکردن و تاشینی مووی دامێن
* خۆشووتن
* بۆن لەخۆدان 

##### دوای ئیحرام

* دەنگ بەرزکردنەوە بە تەلبیە
* گوتنی 

##### کاتی تەواف

* ماچکردنی بەردە ڕەشەکە
* هەڵەداوان لەسێ تەوافی یەکەم
* زۆر دوا کردن و زیکر کردن
* ئەنجامدانی دوو ڕکات نوێژ دوای تەواف

##### کاتی سەفا و مەروە

* جوونە سەر سەفا و مەرە و گوتنی 
* هەڵەداوان لەنێوان دوو ئاڵا سەوزەکە
* زۆر زیکرکردن

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:حەج
پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان
پۆل:مەککە
پۆل:مێژووی مەککە
غوڵامحوسێن موحسینی ئیژەیی

**غوڵامحوسێن موحسینی ئیژەیی** (؛ لەدایکبووی ٢٩ی ئەیلوولی ١٩٥٦) سیاسەتوان، مەلا و دادوەری ئێرانییە. ئەو لە ١ی تەممووزی ٢٠٢١ بە فەرمانی عەلی خامنەیی لە جێگەی سەرۆکی دەزگای دادوەریی ئێران داندرا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦
بەلجیکا لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠

**[[بەلجیکا]]** یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی **[[یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠|ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]]** لە تۆکیۆ .١٢١ وەرزشوان (٦٦ پیاو، ٥٥ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە لەوانە مەلەوانی، تیرەکەوان و گۆڕەپان و مەیدان ، بۆکسینگ ، پایسکیل سواری ، تەقەکردنی هەوایی ، بۆکسینگ ، کاراتێ ، تێنس ، جودۆ ، بالە ، تۆپی پێ  لەگەڵ چەند یارییەکی دیکە. لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی جولای ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی جولای ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە بیست و حەفتەمین بەشداربووی بەلجیکا بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٠٠ .تەنها لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٤ی ئەمریکا بەشداری نەکردووە .  بە شێوەیەکی گشتی وەرزشوانانی  بەلجیکا لە سەرجەم بەشدارییەکانی پێشوویان لە  ئۆڵمپیاد توانیویەتی ١٥٩ مەدالیای جۆراوجۆر لە ناویان ٥٩ مەدالیای زێر بۆ ولاتەکەیان بەدەست بهێنن . 

## یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی بەلجیکا ڕکابەری دەکەن لە پێناو بردنەوەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیاد

 
## سەرچاوەکان

پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:بەلجیکا لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
لی یین

وێنۆک
**لی یین** (بە چینی:李因; ١٦١٠ بۆ ١٦٨٥) ھەروەھا وەک جینشێنگ (今生) ناسراوە، وە بە ناوە ھونەرییەکەشی شییان (是庵)، شاعیر، وێنەکێش، خۆشنووسێکی چینی بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ و سەرەتای ئیمپراتۆریەتیی چینگ ژیاوە، بەھۆی کارە ھوونەرەییەکانی لە کێشانی گوڵ و باڵندە ناسراوە،
وێنۆک

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٦١٠
پۆل:مردووانی ١٦٨٥
پۆل:شاعیرە ژنە چینییەکان
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ
پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:ھونەرمەندانی شاوۆسینگ
پۆل:ژنە چینییە ھونەرمەندەکان
پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:شاعیرانی ژێجیانگ
پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ
پۆل:نووسەرانی شاوۆسینگ
پۆل:ژنە چینییە وێنەکێشەکان
فەیمس پلەیرس لاسکی

**فەیمس پلەیرس لاسکی** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

پۆل:دەستکەوتەکانی دیزنی
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ستۆدیۆکانی فیلمە ئەمریکییە لادراوەکان
پۆل:ڕێکخراوە لەکارکەوتووەکان کە بنکەکانیان لە ھۆڵیوود، لۆس ئانجلەسە
فیلمەکانی کەپێڵا

**فیلمەکانی کەپێڵا** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## سەرچاوەکان


پۆل:دەستکەوتەکانی دیزنی
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:ساڵی ١٩٩٠ دامەزراوەکان لە کالیفۆرنیا
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:کۆمپانیاکانی ڕاگەیاندنی جەماوەری کە لە ساڵی ١٩٩٠ دامەزراون
فیلمەکانی ئۆپن ڕۆد

**فیلمەکانی ئۆپن ڕۆد** (بە ئینگلیزی: Open Road Films) کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانی فیلمی ئەمریکییە و لە مانگی ئازاری ساڵی ٢٠١١ دەستی بە کارەکانی کردووە و بارەگا سەرەکییەکەی لە شاری ھۆلیوودی ویلایەتی کالیفۆرنیایە.
## سەرچاوەکان

پۆل:دەستکەوتەکانی دیزنی
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠١١ لە کالیفۆڕنیا
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:یەکگرتن و بەدەستھێنان لە ساڵی ٢٠١٩
ئۆسیلۆسکۆپ (کۆمپانیا)

**ئۆسیلۆسکۆپ** () یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وێبگەی فەرمی 
* 

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیا ڕێکلامییانەی دەکەونە شاری نیویۆرک
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:کۆمپانیا میدیا گشتییەکان کە لە ساڵی ٢٠٠٨ دامەزراون
بووتان لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠

**[[بووتان]]** یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی **[[یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠|ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]]** لە تۆکیۆ .٤ وەرزشوان (٢ پیاو، ٢ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە لەوانە مەلەوانی، جودۆ لەگەڵ چەند یارییەکی دیکە.لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی جوولای ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی جوولای ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە دەیەمین بەشداربووی بووتان بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٨٤. بە شێوەیەکی گشتی وەرزشوانانی بووتان لە سەرجەم بەشدارییەکانی پێشوویان نەیان توانیوە ھیچ مەدالیایەک بۆ ولاتەکەیان بەدەست بھێنن.

## یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی بووتان بەشدریان تێداکردووە لە ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ تۆکیۆ.

## سەرچاوەکان

پۆل:بووتان لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
کەیلی مەککیۆن

**کەیلی مەککیۆن** ( لەدایکبووی ١٢ی تەممووزی ٢٠٠١) مەلەوانی ئوسترالی و خاوەن مەدالیای زێڕی مەلەوانی ١٠٠ مەتری لە جۆری پشتەمەلە لەسەر ئاستی خانمان لە یارییەکانی ھاوینی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ کە لە ساڵی ٢٠٢١ بەڕێوەچوو.ڕیکۆردێکی نوێی تۆمار کرد دوای ئەوەی ماوەی پێشبڕکێکەی بە ٥٧٫٤٧ چرکە تەواوکرد و گەیشتە خاڵی کۆتایی ڕکابەرییەکە.کەیلی لە پێشبرکێی مەلەوانی جیھانی لە ساڵی ٢٠١٧ جۆری ٢٠٠ مەتری بەشداری کرد بەڵام نەی توانی ھیچ مەدالیایەک بەدەست بھێنێت. کەیلی توانی ڕیکۆدری ئێمیلی سیبۆھمی ھاونیشتیمانی بشکینیت لە پشتە مەلەی ١٠٠ مەتری لەسەر ئاستی خانمان کە پێشتر ئێملی توانی بووی ئەو ماوەیە بە ٥٨٫٢٣ چرکە تەواو بکات لە ئۆڵمپیادی ھاویینەی ٢٠١٢ لەندەن. ھەروەھا دووەم مەدالیای زێری لە ژیانی وەرزشی خۆی بەدسەت ھێنا دوای ئەوەی یەکەم مەدالیای زێر لە ئۆڵمپیکی ھاوینەی لاوانی ٢٠١٨ لە بوێنس ئایریس، ئەرژەنتین.

## ژیانی کەسی
لە مانگی ئابی ٢٠٢٠ دا، باوکی کەیلی دوای دوو ساڵ ململانێ لەگەڵ شێرپەنجەی مێشک گیانی لەدەستدا ئەو تاتۆیەکی لەسەر قاچی ھەیە کە دەڵێت " ھەمیشە لەگەڵتا دەبم ".ئەو لە سانشاین کۆست، کوینزلەند لە ئوسترالیا دەژیت.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئوسترالیا لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠١
پۆل:زیندووان
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:ئوسترالیا براوەکانی مەدالیای بڕۆنز
پۆل:براوەکانی مەدالیای بڕۆنزی ئۆڵمپیاد لە مەلەوانی
پۆل:ئوسترالیا براوەکانی مەدالیای زێڕ
پۆل:براوەکانی مەدالیای زێری ئۆڵمپیاد لە مەلەوانی
پۆل:مەلەوانانی ئۆڵمپیاد لە ئوسترالیا
پۆل:مەلەوانانی ئۆڵمپیادی هاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:مەدالیاوەرگرانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
پۆل:ئوسترالیا براوەکانی مەدالیای زیو
پۆل:براوەکانی مەدالیای زیوی ئۆڵمپیاد لە مەلەوانی
پۆل:مەلەوانانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
بەندەر دەیلەم

**بەندەر دەیلەم** یان **دەیلەم** شارێکە لە پارێزگای بووشێھر، ئێران.

## دانیشتووان
خەڵکی ئەم شارە زۆرینەیان لوڕن.

## ئایین
خەڵکی ئەم شارە زۆرینەیان لە ئیسلامی شیعە پەیڕەوی دەکەن.

## پێشانگا

Bushehr - Bandar Deylam (Always Persian Gulf) - panoramio.jpg
Bandar Deylam 01.jpg
Bandar Deylam 08.jpg
Bandar Deylam 02.jpg


## ئەمانەش ببینە

* پارێزگای بووشێھر
* شارستانی دەیلەم

## سەرچاوەکان



پۆل:شارەکانی کوردستان
پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شارەکانی ئێران
پۆل:شارەکانی پارێزگای بووشێھر
پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی ئێران
پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی کەنداوی فارس
فیلمەکانی ئینتەرمیدیا

**فیلمەکانی ئینتەرمیدیا** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:دەستکەوتەکانی دیزنی
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٩١
پۆل:ستۆدیۆ ئەمریکییە سەربەخۆکانی فیلم
پۆل:کۆمپانیا بەرھەمھێنەرە لەکارکەوتووەکانی فیلم و تەلەڤیزیۆن لە ئەمریکا
شارستانی دەیلەم

**شارستان دەیلەم** یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای بووشێھرە لە باشووری ئێران. ناوەند ئەم شارستانە، شاری بەندەر دەیلەمە.

## دابەشکاری کارگێڕی
شارستان دەیلەم ٢ ناوچە، ٢ شار و ٤ گوندستانی هەیە.

## ئەمانەش ببینە

* پارێزگای بووشێهر
* بەندەر دەیلەم

## سەرچاوەکان


پۆل:شارستانەکانی ئێران
پۆل:شارستانەکانی پارێزگای بووشێھر
پۆل:شارستانەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
یوتۆپیا (دابەشکەر)

**یوتۆپیا** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی. لەلایەن ڕۆبێرت شوارتزمان، کۆل ھارپەر لە ساڵی ٢٠١٨ دامەزراوە. کاری بەرھەمھێنانی بۆ چەندین فلیم و دراما ئەنجامداوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:ستۆدیۆ ئەمریکییە سەربەخۆکانی فیلم
ئەمێرکان ئینتەرناشناڵ پیکچەرز

**ئەمێرکان ئینتەرناشنال پیکچەرز** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:دەستکەوتەکانی دیزنی
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:ستۆدیۆکانی فیلمە ئەمریکییە لادراوەکان
پۆل:فیلمە بەدواداچوونەکان
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
ئەسایڵم

**ئەسایڵم** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:لقە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:کۆمپانیا دامەزراوەکانی ئەمریکا لە ساڵی ١٩٩٧
پۆل:ستۆدیۆ ئەمریکییە سەربەخۆکانی فیلم
پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە
پۆل:کۆمپانیا دامەزراوەکانی ماس میدیا لە ساڵی ١٩٩٧
سینەما ئینتەرناشناڵ کۆپەرێیشن

**سینەما ئینتەرناشناڵ کۆپەرێیشن** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:ئەو کۆمپانیا ئەمریکییانەی کە لە ساڵی ١٩٧٠ دامەزراون
پۆل:کۆمپانیاکانی ڕاگەیاندنی گشتی کە لە ساڵی ١٩٧٠ دامەزراون
پۆل:یوونیڤەرساڵ پیکچەرز
فیلم نەیشن ئینتەرتەیمێنت

**فیلم نەیشن ئینتەرتەینمێنت** یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی چێژبەخشی کە لە شاری نیویۆرکن
پۆل:کۆمپانیا ئەمریکییەکان کە لە ساڵی ٢٠٠٨ دامەزراون
پۆل:ستۆدیۆ ئەمریکییە سەربەخۆکانی فیلم
ھەڵوەشانە گەورەکە

**ھەڵوەشانە گەورەکە** () ئەمە یەکێکە لەو بیردۆزانەی کە پشت بە «وزەی تاریک» و گەورەبوون و کشانە بێ کۆتایی و بەردەوامەکەی گەردوون دەبەستێت بۆ پشتڕاستکردنەوەی خۆی، وای دادەنێت بەھۆی ئەوەی کە گەردوون بەردەوام بێ کۆتایی لە فراواندایە، گەلەئەستێرەکان، ھەسارەکان، ئەستێرەکان و ماددەکان (دواتر ھەموو ئەو ئەتۆمانەشی کە ماددەیان پێکھێناوە) چیتر لەتوانایاندا نامێنێت کە خۆیان پێکەوە بگرن، بۆیە ھەڵدەوەشێن. ئەم بیردۆزەیە دەڵێت کە ئەگەر چڕییەکەی گەردوون کەمتربێت لە چڕی گرنگ (چڕی گرنگ ئەو چڕییەیە کە گەردوون تێیدا بە یەکسانی دەمێنێتەوە و پێکھاتووە لەو سنوورەی کە تێیدا یان گەردوون بەردەوام فراوان دەبێت یانیش بەسەر خۆیدا دەتەقێتەوە)، فراوانبوونی گەردوون بەردەوام دەبێت، لە پاڵیشیدا بڵاوبوونەوە خێراکەی کە گەلەئەستێرەکان ھەڵدەوەشێنێت ھەر بەردەوام دەبێت. ئەگەر ھاتوو کاتێک چڕییەکەی گەردوون یەکسان بوو لەگەڵ چڕی گرنگ، کشان و فراوانبوونەکەی ھەر بەردەوام دەبێت، بەڵام وردە وردە بە تێپەڕبوونی کات کەمتر دەبێتەوە. لە کۆتاییدا، ئەگەر چڕی گرنگ گەورەتر بێت لە چڕییەکەی گەردوون، فراوانبوونەکەی گەردوون دەوەستێت و ھەموو ئەو ماددانەی کە لە گەردووندا ھەن لە خاڵێکدا بە یەکەوە کۆ دەبنەوە و بەرەو یەک ڕادەکێشرێن. ئەمەش دەبێتە ھۆی ڕوودانی تاکڕاکێشان و دەبێتە ھۆی دووبارە دروستبوونەوەی تەقینەوە گەوەرەکەی کە لەسەرەتاوە گەردوونی دروست کردووە. بەپێی ڕۆبێرت کاڵدوێڵ، ئەگەر ھاتوو ئەم سیناریۆ لەناوبەرە بەسەر ھەموو ئەوانی تردا سەربکەوێت و ڕاست دەربچێت، لە دەورووبەری ٢٢ بلیۆن ساڵی تر ڕوودەدات، تاکو ئەو کاتە خۆری ئێمە بووە بە زەبەلاحی سوور و زەوی لەناوبردووە، دواتریش بووەتە شەموولەیەکی سپی. بەڵام وای دادەنێین کە زەوی لە کڵپە و پلە بەرزەکەی خۆر دەرباز بووە، ٣٠ خولەک پێش ئەوەی دووبارە تەقینەوە گەورەکە ڕووبداتەوە، زەوی بە خۆیدا دەتەقێتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گەردوون
پۆل:گەردوونناسی فیزیایی
بەستنە گەورەکە

**بەستنە گەورەکە** (ھەروەھا ناسراوە بە مەرگی گەرمی) یەکێکە لە بیردۆزە بەناوبانگەکانی تر کە کۆتایی ھاتنی گەردوون بە پشتبەستن بە سروشتی وزەی تاریک دەسەلمێنێت. ئەم بیردۆزە وای دادەنێت کە گەردوون بە خێرایییەکی زۆر فراوان دەبێت و ئەم خێرایییەش بەردەوام لە زیادبووندایە، لە ھەمان کاتدا، گەرمی بەناو گەردووندا بڵاودەبێتەوە و ھێشووەکان و ئەستێرە و گەلەئەستێرەکانیش ھەموویان وێران دەبن و لەناودەچن. دواتر پلەی گەرمیی ساردتر و ساردتر دەبێت ھەتاکو پلەی گەرمی گەردوون دەبێتە سفری تەواو. ئەمەش پلەیەکە کە گەردوون تێکدەدات و وای لێ دەکات کە نەتوانێت ئەتۆمەکان پێکەوە بنێت. کاتێک کە ئەمە ڕوویدا، ئەگەر گەردوون ھێشتا لە فراوانبووندا بێت، ئەوا ئەو ئەستێرە و گەلەئەستێرە و ئەو ھەسارانەشی کە ماونەتەوە ئەمەندە لە یەکتر دووردەخرێنەوە ھەموویان ئەو ماددانە لەدەست دەدەن کە پێویستن بۆ ڕیزبوون و پێکھێنانی کۆمەڵەی تر. بەھۆی ئەمەشەوە ڕووناکی بە تەواوەتی لە گەردوون دەبڕێت و خامۆش دەبێت، و دواتر ھەموو ئەو ئەستێرە و ھەسارانەی کە ماونەتەوە بە تەنھا و بە خاوی لەناودەچن و نامێنن. زاناکان دەڵێن ئەگەر ژیانێک ھەبێت لەسەر ئەو ھەسارە تاق و تەنیایانەی شارستانییەتەکانی داھاتوو، ئەوا پێیان وادەبێت کە ئەوان تەنھان و ھەرگیز ژیانێکی تر نادۆزنەوە و ڕووناکی ھیچ ئەستێرەیەک نایانگاتێ. زاناکان لە ئێستادا ئەم بیردۆزەیان بەسەر ھەموو ئەوانی تردا پێ پەسەند ترە و پێیان وایە کە ئەگەری ڕوودانی زیاترە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گەردوون
پۆل:گەردوونناسی فیزیایی
وردبوونە گەورەکە

وێنۆک
**وردبوونە گەورەکە** بە ئەنجامی ڕاستەوخۆی تەقینەوە گەورەکە ناسراوە. ئەم پیردۆزەیە پێی وانییە کە فراوانبوونەکەی گەردوون بەردەوام دەبێت بۆ ھەتاھەتایە، بەڵکو پێیوایە دوای کتێکی دیاری نەکراو (لەوانەیە چەند تریلیۆن ساڵێکی تر)، چڕییە مامناوەندییەکەی گەردوون فراوانبوونەکە دەوەستێنێت و گەردوونیش پڕۆسەی تەقینەوە بەسەر خۆیدا دەست پێ دەکات. دوای تێپەڕبوونی ھەندێک کات، ھەموو ماددە و تەنۆچکەکانی کە لەناو گەردووندا ھەن ڕادەکێشرێن بەرە و یەک و دەبێت بە تەنێکی پڕی زۆر گەورە، وەک چاڵێکی ڕەش. پێدەچێت ڕووداوێکی لەم شێوەیە پێشووتر ڕوویدابێت، زاناکان وای بۆ دەچن کە ئەم گەردوونەی ئێمە دەیبینین ئەنجامی سووڕی تەقینەوەی گەورەیە، دوترێت کە پێش ئەم گەردوونەی ئێمە ئێستا تێیداین دانەیەکی تر ھەبووە. بە پێچەوانەی دوو بیردۆزەکەی ترەوە، ئەم سیناریۆیە پشت بە داخراویی جیۆمێتری گەردوون دەبەستێت. ڕووداوێکی وەک ئەمە تەنھا لە ماوەی ھەناسەدانێکدا ڕوودەدات.

## سەرچاوەکان

پۆل:گەردوون
پۆل:گەردوونناسی فیزیایی
ئۆکسانا کۆرسۆ

**ئۆکسانا کۆرسۆ** (بە ئینگلیزی: Oxana Corso، لە دایکبووی لە ٩ی تەممووزی ١٩٩٥، سانت پێترسبۆرگ) لە ڕووسیا لە دایکبووە، یاریزانی پارالمپیکی ئیتالییە. خاوەنی ڕیکۆردی جیھانی بوو لە ڕاکردنی چوارسەد مەتری خانمان لە ساڵی ٢٠١٤. ئۆکسانا یاریزانی خاوەن پێداویستی تایبەتە.

## ژیان
ئۆکسانا لە ساڵی ١٩٩٥ لە ڕووسیا لەدایک بووە، لە تەمەنی سێ ساڵیدا لەگەڵ بنەماڵەکەی گەیشتە ئیتالیا و لە ڕۆما نیشتەجێی بوون و ھەر لەوێش ئۆکسانە بەخێو کراوە و گەورە بووە، سەرەڕای ئەوەی ئیفلیجی مێشک یاخود شەلەل دەماغ بووە لە یارییە پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢ لە لەندەن توانی دوو مەدالیای زێو بەدەست بھیچنێت ھەروەھا دوو مەدالیای زێڕ لە پاڵەوانییەتی پارالمپیکی ئەورووپا لە ساڵی ٢٠١٢ بەدەست بھێنێت .

## خەڵاتەکان

## ڕیکۆردکان

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥
پۆل:زیندووان
ئەمپێر

**ئەمپێر** () یەکەی پێوانی تەزووی کارەبایییە لە دەزگای ئێس ئای کە بە ناوی فیزیکزانی خەڵکی وڵاتی فەڕەنسا ئاندریە ماری ئەمپێر ناو نراوە.

## پێناسە
ئەگەر لە دوو تەلی ناسک و درێژ و ھاوبەر کە بە دووری یەک مەتر لە یەک و لە جێگایەکی ڤاکیووم دان، تەزووی بەرامبەر و لە یەک ئاراستە ڕەت کەین بە شێوەیەک کە بە یەک مەتر لە یەکێک لە تەلەکان بە ھێزێک بەرامبەر 2\times 10^{-7} فشار بێنین، تەزوویەک کە لە ھەر یەک لە تەلەکان ڕەت دەبێت بەرامبەر یەک ئەمپێرە.
یەک ئەمپێر ھەروەھا بەرامبەر یەک کۆڵن لە چرکەیەک دایە.

## سەرچاوەکان
ئۆم

**ئۆم** () یەکەیەکە بۆ پێوانی Electrical Resistance لە دەزگای ئێس ئای کە بە ناوی فیزیکزانی خەڵکی ئەڵمانیا جۆرج ڕیمۆن ئۆم ناو نراوە.

## پێناسە
یەک ئۆم بە resistance نێوان دوو خاڵ لە یەک ماددە دەگوترێت کاتێک کە پۆتەنشڵی کارەبایییەکی سابت و بێ جووڵە بەرامبەر یەک ڤۆڵت نێوان ئەم دوو خاڵە دروست بێت و ئەو پۆتەنشڵی کارەبایییە، تەزوویەک بەرامبەر یەک ئەمپێر دروست بکات. ئەم ماددە نابێت خۆی بەرھەمھێنەری ئەلکتریکی بێت.

\Omega = \dfrac{\mbox{V}}{\mbox{A}} = \dfrac{\mbox{m}^2 \cdot \mbox{kg}}{\mbox{s} \cdot \mbox{C}^2} = \dfrac{\mbox{J}}{\mbox{s} \cdot \mbox{A}^2}=\dfrac{\mbox{kg}\cdot\mbox{m}^2}{\mbox{s}^3 \cdot \mbox{A}^2}= \dfrac{\mbox{J} \cdot \mbox{s}}{\mbox{C}^2} 

ژماردنی ھێز و resistance بە کەڵک وەرگرتن لە یاسای ئۆم و جوول:

:P=V\cdot I =\frac{V^2}{R} = I^2\cdot R

## سەرچاوەکان

پۆل:یەکە داڕێژراوەکانی ئێس ئای
قەیران

**قەیران** زاراوەیەکە بۆ وەسفکردنی دۆخێکی تێکچوونی لەناکاو بەکاردێت کە کاریگەری لەسەر هاوسەنگیی سیستمێک دەکات، جا ئەو سیستمە کۆمەڵایەتی، ئابووری، سیاسی یان دەروونی بێت، و پێویستی بە وەڵامدانەوەیەکی بەپەلە هەیە بۆ ڕێگریکردن لە خراپتربوونی ئەنجامەکان. قەیرانەکان بە دیاردەیەکی دانەبڕاو لە کۆمەڵگا مرۆییەکان دادەنرێن و لە سروشت و ماوە و توندیدا جیاوازن. قەیران بە خاڵی وەرچەرخانی چارەنووسساز لە ڕەوتی بارودۆخێکی تا ڕادەیەک جێگیردا پێناسە دەکرێت، کە یان بەرەو خراپتربوون یان بەرەو چاکسازی دەڕوات. زۆرجار ئەم دۆخە ڕەگەزی لەناکاوی تێدایە، لەگەڵ کەمیی زانیاری، کەمیی کات، و بوونی هەڕەشەیەکی ڕوون یان ئەگەری.

## ئەمانەش ببینە
* بەڕێوەبردنی قەیران
* کوودەتا
* شۆڕش
* شەڕ

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

*
پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان
پۆل:ئاسایش
چێن جیرو

وێنۆک|چێن جیرو
**چێن جیرو** (بە چینی سادەکراو:陈继儒;، چینی دێرین: 陳繼儒) وێنەکێشی سروشت و خۆشنووسێکی چینی و وتارنووس بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٥٥٨
پۆل:مردووانی ١٦٣٩
پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:نووسەرانی خۆژیاننامە چینییەکان
پۆل:نووسەرەکانی شەنگھای
پۆل:وتار نووسەکانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:مامۆستا چینییەکانی پێشکەشکردنی چای
پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٦یەم
پۆل:فەیلەسووفە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:وێنەکێشەکانی شەنگھای
سیمیتکلیس ڤۆن ئێکنبریشەر

وێنۆک
**کارل پۆل سیمیتکلیس ڤۆن ئێکنبریشەر** (لەدایکبووی ١٧ی ئەیلوولی ١٨٤٢ لە ئەتینا، بۆ ٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٢١) وێنەکێشێکی سروشت و وێنەکێشی دەریایی ئەڵمانی بوو.

## کارە ھەڵبژێردراوەکان

پەڕگە:Themistocles von Eckenbrecher Soldaten in Afrika 1896.jpg
پەڕگە:Eckenbrecher-Market.jpg
پەڕگە:Themistokles von Eckenbrecher Utsikt over Lærdalsøren.jpeg


## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٢
پۆل:مردووانی ١٩٢١
پۆل:وێنەکێشە ئاڵمەنییەکان
پۆل:ھونەرمەندەکانی دەریا
پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئەڵمانیا
پۆل:ھونەرمەندەکانی بەرلین
پۆل:وێنەکێشە ئەڵمانییەکانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:وێنەکێشە کوڕەکانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:وێنەکێشە ئەڵمانییەکانی سەدەی بیستەم
وێنەکێشانی سروشت

[وێنۆک|وێنەی ھونەرمەند [سیمیتکلیس ڤۆن ئێکنبریشەر]]
**وێنەکێشانی سروشت** یان ھەروەھا بە **ھونەری سروشتیش** ناسراوە، وێنەیەکە کە تێیدا دیمەنی سروشت نیشان دەدات وەک چیاکان، دارەکان، باڵندەکانی سروشت، گوند و دانیشتووانی سروشت، ڕووبار، دارستان، خۆر و ئەستێرەکانی ئاسمان ئاسمان ھەمیشە بەشێکی سەرەکی پێکھاتەی وێنەکەیە.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:وێنەکێشانی سروشت