پێست

چەپ|٢٥٠px|وێنۆک|پێکھاتەی پێست

**پێست** بەشێکی پۆشەرەکۆئەندام (پۆشەرەدەستگە)ی لەشە. گەورەترین ئەندامە لە لەشدا. سێ ئەرکی سەرەکی هەیە: 

# پاراستن
# ڕێکخستن
# زیکردن (هەساندن)

پێست لە سێ لۆیەی سەرەکی پێک دێت:
* کاش (توێژ) (Epidermis)
* پوک (بنتوێژ) (Dermis)
* بنپێستەشانە (Subcutaneous tissue)
پێستێکی تەندروست بەشێکی باش لە کۆلاجین، ئیلاستین، گەردەکانی ڕیشاڵە، کە وای لێدەکات توندتر بێت، درەوشاوەتر بێت.

## ئەستووری پێست
لە بەشە جیاکانی لەشدا جیاوازە، بۆ نموونە لە بەری دەست (لەپ) و پێدا نزیکەی ١٫٥ مم ئەستوورە، لە پێڵووی چاودا کەمتر لە ٠٫١ مم و زۆر تەنکە.
پوک لە پشتدا ئەستوورترینە و ٣٠–٤٠ جار لە کاشەکەی ئەستوورترە، ھەروەھا چەوریی چینی بنپێستەشانە لە سک و سمتدا ززرە بە ڵام لە لووت و ناوەڕاستی سنگدا زۆر کەمە.

## پزیشکی
### کونیلەکانی پێست
کونیلەکانی پێست کرانەوەیەکی بچووکن لەناو پێست، تیایدا چەوری و ئارەق هەڵدەگیرێن، ئەگەر کونیلەکانی پێستت گەورەتربوون لە ڕێژەی ئاسایی ئەوا ئەکرێت بەھۆی: 

* زیپکە
* زیادبوونی رێژەی بەرھەمھێنانی چەوری (کە دەبێتە ھۆی پێستی چەور)
* زیانی تیشکی خۆر

ئەتوانیت لەماڵەوە بەھۆی چەند ڕێگایەک چارەسەری کونیلە گەورەکانی پێست بکەیت، لەوانە:

#### بەرھەمەکانی جوانکاری و گرنگیدەری پێست
لەوانەیە پێویست بکات ئەو بەرھەمە جوانکاریانە و گرنگیدەرانە جێگۆرکێ پێبکەیت ئەگەر تۆ ھەر بەرھەمھێکی پێست بەکاردێنی بۆ گرنگیدان بە چەوری و زیپکە، لەوانەیە دژی تەندروستی خۆت کاربکەیت، ھەرچۆنێک بێت بەکارھێنانی ئەو بەرھەمانە بۆ ماوەیەکی کاتی ئاسایە بەڵام بۆ ماوەیەکی درێژ ئەکرێ کێشە بۆ پێستت دروست بکات.

#### خاوێنکردنەوەی پێست
باشترین جۆرەکانی خاوێنکەرەوەی پێست کە چارەسەری زۆری چەوری دەم و چاو ئەکات بەبێ زیان گەیاندن بە چەورییە-سروشتیەکانی ژێر پێست کە یارمەتیدەرن بۆ زیندوو ھێشتنەوەی پێستت، ئەوا لەوانەیە ئەو خاوێنکەرەوانە بەکاربێنی کە لە جەلاتین دروست بوون. گرنگە لەم خاوێنکەرەوانە دووربکەویتەوە کە تیابووی سابوون و ماددەکانی سڕینەوەن چونکە وادەکەن کونیلەکان گەورەتر دیاربن. ئەگەرچی ئەگەر ھاتوو خاوێنکەرەوەکان سوودیان نەبوو بۆت ئەوە چارەسەرێکی باشتر ئەوانەی خوارەوەیە:

* ڕووخسار شتن بە ئاوی شتن بە ئاوێک ( پلەکەی نە گەرمە و نەساردە)
* مەساج بۆ تەواوی دەم چاوت بکە بۆ ماوەی سی بۆ شەست چرکە  (پێویستە دەستەکانت پاک بن)
* ڕووخسار بشۆ بەتەواوی و وشکی کەرەوە ( بەشێوەی تەندروست وشکی کەرەوە ھەرگیز لەکاتی وشکردنەوە خشاندن یان شێوازێک بەکارمەھێنە ڕووخسار ئازار بدات.)

ئەم کارە بەیانیان و شەوان ئەنجام بدە، بۆ ئەوەی ڕاگرتنی هاوتایی پێستت و کونیلەکانی پێست لە تەندروستییەکی باش بمێننەوە.

#### بەکارھێنانی بەرھەمەکانی پێکھاتووی ئاو
بەکارھێنانی بەرھەمە نمێنەرەکانی پێست کە چەندین پێکھاتەی کارای ھەیە لە بەرھەمھێنانیان لەناویان ڕۆن ئەکادیمیای پێستناسی ئەمەریکی پێشنیاری بەکارھێنانی ئەو بەرھەمە نمێنەرانە ئەکات کە لە ئاو پێکھاتوون و ڕۆنیان لەناو نییە.

#### ھەمیشە لابردنی مەیک-ئەپ پێش خەوتن
شتێکی گرنگە کەوا ھەمیشە پێش ئەوەی بخەوین مەیکەپ لابەرین، خەوتن بەم بەرھەمانە، کێشە بۆ کونیلەکانی پێست دروست ئەکات

#### بەکارھێنانی دژەخۆر
زۆر گرنگە بۆ ئەوانەی گرنگی بە پێستیان ئەدەن ئاگاداری ئەو کاتانە بن کە ڕۆژ لە پێستیان ئەدات، تیشکی خۆر ئەتوانێت پێستەکە وشک بکاتەوە و بیسوتێنێت، وا لە کونیلەکانی پێست بکات گەورەتر بن، زۆربەی نمێنەرەکان پێکھاتەی دژەخۆریان تیایە و پێویستە رێژەی ڕاستەقینەی پاراستنەکەی دژی خۆر لە **سی** یان **بەرەو سەرەوە** بێت

خۆ پاراستن لە تیشکی خۆر و باشترین ڕیگاکان لەوانەیە بریتی بن لە: 

* پۆشینی کڵاوێک کە لاکانی فراوانە ھەروەک لە وێنەکە دەستنیشان کراوە
*بەکارھێنانی دژەخۆر
*لەوکاتانەی کە خۆر بەھێزە لەبەر سێبەر بمێنەرەوە.

پەڕگە:Hat Girl SF el Alto.jpg
پەڕگە:MabelNormandWideBrimHat1918.jpg
پەڕگە:SLNSW 10324 Unidentified young man in wide brimmed Akubra hat at the Australian Manufacturers Exhibition.jpg
Wide-brimmed-hat.jpg


## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* نەخۆشییەکانی پێست، د. مەحموود فەقێ ڕەسووڵ، سلێمانی، چاپەمەنی ئەزمەڕ، ٢٠١١

## بەستەرە دەرەکییەکان


پۆل:ئەندامەکان
پۆل:توێکاریی گیانلەبەر