open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
بانکی پرۆکرێدیت

**بانکی پرۆکرێدیت** () بانکێکی بازرگانییە، بنکەی سەرەکی دەکەوێتە شاری بوخاریست، ڕۆمانیا. بانکەکە لە ساڵی ٢٠٠٢ دامەزراوە. لە ئازاری ٢٠١٣، بانکەکە دەرگای بەڕووی کڕیاران کردەوە.

## سەرچاوەکان
شانۆن پێرسەر

**شانۆن پێرسەر** (لەدایکبووی ٢٧ی حوزەیرانی ١٩٩٧) خانمەئەکتەرێکی ئەمریکییە. یەکەم کاری نواندنی ڕۆڵی باڕبرا «باڕب» ھۆڵاند بوو لە زنجیرەی درامی نێتفلیکسی *[[شتە نامۆکان]]* (٢٠١٦–٢٠١٧)، کە بەھۆیەوە پاڵێورا بۆ خەڵاتی پڕایم تایم ئێمی بۆ باشترین خانمەئەکتەری میوان لە زنجیرەیەکی درامی.

یەکەم نواندنی پێرسەر لە فیلمدا لە فیلمی سەروو سروشتی ترسناکی *Wish Upon* (٢٠١٧) دا بوو، و ڕۆڵی سەرەکی گێڕاوە لە فیلمی کۆمیدی ڕۆمانسی *Sierra Burgess Is a Loser* (٢٠١٨). ڕۆڵی کەمی ئیثێڵ مەگز بەرجەستە دەکات لە زنجیرەی ھەرزەکاری درامی CWی *Riverdale* (٢٠١٧–ئێستا).

## ژیانی سەرەتایی
پێرسەر لە ٢٧ی حوزەیرانی ١٩٩٧ لە ئەتڵانتا، جۆرجیا لەدایکبووە. لە ٢٠١٦ دا، پێرسەر لە زانکۆی ویلایەتی کەینسۆ ئەیخوێند. ئەو پێشتر لە سینەمای فیلمی شارەکەی کاری کردووە، لە ڕۆزوێڵ، جۆرجیا، بەڵام وازی ھێنا بۆ سەرنج کردنە سەر نواند.

## پیشە
یەکەم نواندنی پێرسەر لە زنجیرەی خەیاڵی زانستی درامی نێتفلیکسی *[[شتە نامۆکان]]*دا بوو. کارەکتەری باڕبرا ھۆڵاند بەرجەستە دەکات، کچێکی زیرەک و زمان پاراو، کە ھاوڕێی نزیکی نانسی ویڵەر (ناتالیا دایەر)ە. گەرچی کە کارەکتەرەکە ڕۆڵێکی کەمی ھەیە، زۆرینەی خەڵکی باڕبیان بە پەسەندترین کارەکتەرییان داناوە. ئەم ڕۆڵە پێرسەری لە سەرتاسەری جیھاندا ناساند، و پاڵاوتنێکی بۆ خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم ئێمی بەدەستھێنا بۆ باشترین خانمەئەکتەری میوان لە زنجیرەیەکی درامی.

پێرسەر ئیثڵ مەگز بەرجەستە دەکات لە زنجیرەی درامی ھەرزەکاری The CWی *Riverdale*. لە ٢٠١٨ دا، ڕۆڵێکی سەرەکی گێڕا لە فیلمی *Sierra Burgess Is a Loser*. ئەو ڕۆڵێکی بچووکی ھەبوو لە فیلمی *Life of the Party*، کە لە کۆتاییدا دیمەنەکی بڕدرا. پێرسەر ڕۆڵی ئانابێڵ بۆومانی گێڕاوە، ئەندامێک لە تیمی نواندنی دوا ناوەندی ستانتن، لە درامای *Rise*، و کتێبی دەنگی *Leah on the Offbeat* خوێندووەتەوە.

## ژیانی تایبەتی
پێرسەر ڤیژواڵ ئارتیست و مۆستیقاژەنێکی نەشارەزایە. ئەو لایەنگری ئاگادارکردنەوەی تەندروستی مێشکی و خەمۆکی دەکات. لە ١٨ی نیسانی ٢٠١٨ دا، پێرسەر خۆی بە دووڕەگەزخواز خۆی ئاشکراکرد لە پۆستێکی تویتەردا.

## فیلمۆگرافی
### فیلم

### تەلەڤیزیۆن

### پۆدکاست

## خەڵات و پاڵێوراوەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دووڕەگەزخوازی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی دووڕەگەزخواز
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
سەلمان واکسمان

**سەلمان ئەبراھام واکسمان** (بە ئینگلیزی: Selman Abraham Waksman؛ ٢٢ی تەممووزی ١٨٨٨ – ١٦ی ئابی ١٩٧٣) زانا و توێژەرێکی بەڕەگەز ئۆکرانی بوو لەھەمانکاتدا خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٥٢ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی سترپۆمیسن (streptomycin) یەکەم ئەنتی بایۆتیک کە کاریگەری ھەبوو لەسەر سیل.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٨
پۆل:مردووانی ١٩٧٣
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:داھێنەرە ئەمریکییەکان لە سەدەی ٢٠می زایینی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو
پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئۆکراینی-جوولەکە
پۆل:جوولەکەکانی ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زانست و ھونەری سربیا
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
فرنتز ئەلبەرت لیپمان

**فرنتز ئەلبەرت لیپمان** (بە ئینگلیزی :Fritz Albert Lipmann؛ ١٢ی حوزەیرانی ١٨٩٩ – ٢٤ی تەممووزی ١٩٨٦) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٥٣ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی کۆ ئەنزیمی ئەی و گرنگی بۆ ڕێخەری کرداری ھەرس بە ھاوبەشی لەگەل ھانس ئەدۆڵف کریبس.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٩
پۆل:مردووانی ١٩٨٦
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھایدلبێرگ
پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو
پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست
پۆل:بەشی قوتابخانەی پزیشکیی ھارڤارد
بانکی پۆستۆڤا

**بانکی پۆستۆڤا** () بانکێکی بازرگانی جیھانییە، بنکەی سەرەکی دەکەوێتە براتسیلاڤا، سلۆڤاکیا. بانکەکە  لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٢ دامەزراوە.

## سەرچاوەکان
بانکی ڕۆمانیاسکا

**بانکی ڕۆمانیاسکا** () بانکێکی ڕۆمانییە، بنکەی سەرەکی دەکەوێتە شاری بوخاریست، لەلایەن ئیکزیمبانک خاوەندارێتی دەکرێت.

## سەرچاوەکان
لویس ئارسە

**لویس ئارسە** (بە ئیسپانی : Luis Arce لەدایکبووی ٢٨ی ئەیلولی ١٩٦٣) ، سیاسەتمەدارێکی بۆلیڤیایە و لە پێشتردا لە ژێر سایەی سەرۆک ئیڤۆ مۆرالیس وەزیری ئابووری و دارایی گشتی بووە لە هەڵبژاردنی گشتی ٢٠٢٠ی بۆلیڤیا توانی زۆرینەی دەنگەکان بەدەست بهێنێت و ببێت بە سەرۆکی بۆلیڤیا
## سەرچاوەکان
* 

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی بۆلیڤیا
ھەڵبژاردنی گشتیی بۆلیڤیا (٢٠٢٠)

**ھەڵبژاردنی گشتی بۆلیڤیا (٢٠٢٠)** (بە ئینگلیزی:2020 Bolivian general election) ئەو ھەڵبژاردنە بوو لە ١٨ ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆک و نوێنەرانی پەرلەمانی بۆلیڤیا و ئەنجومەنی پیران بەڕێوەچوو و لویس ئارسە سەرۆکی بزووتنەوەی سۆشیالیزم بەزۆرینەی ڕەھای دەنگ سەرۆکایەتی بردەوە.
وێنۆک|لویس ئارسە

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٠
جۆن فرانکلین ئیندرس

**جۆن فرانکلین ئیندرس** (بە ئینگلیزی :John Franklin Enders؛ ١٠ی شوباتی ١٨٩٧ – ٨ی ئەیلوولی ١٩٨٥) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٥٤ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی دۆزینەوەی توانای گەشەی ڤایرۆسی شەلەلی منداڵان بە ھاوبەشی لەگەل ھەردوو زانای ئەمریکی تۆماس ھۆکل ویلەر و فریدریک چاپمان ڕۆبینس.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧
پۆل:مردووانی ١٩٨٥
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:شەپڵەی مناڵان
پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی پزیشکیی ھارڤارد
پۆل:کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)
بانکی ئی ئێف جی کۆمەڵەی داراییی ئەورووپا

**بانکی ئی ئێف جی کۆمەڵەی داراییی ئەورووپا** () بانکێکە کە بنکەکەی لە شاری ژنێف، سویسرایە، لەلایەن (FINMA)ی سویسرییەوە مۆڵەتی پێدراوە و سەرپەرشتی دەکرێت. بانکەکە خزمەتگووزاری بانکی کلاسیکی پێشکەش دەکات.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
*
بانکی ناوەندیی ھاوکاری

**بانکی ناوەندیی هاوکاری** () لە ٢٨ی ئازاری ١٩٩١ دامەزراوە، بانکێکی بازرگانی جیھانییە، دەکەوێتە سۆفیا، بولگاریا. بانکەکە بەشێکە لە *سی سی بی گرووپ*، لە لیستی بۆرسەی بولگارییە.

## سەرچاوەکان
بانکی ئەھلی ئوردن

**بانکی ئەھلی ئوردن** () بانکێکی ئوردنییە، لە ساڵی ١٩٥٥ دامەزراوە، بنکەیەکی لە عەممان ھەیە.

## سەرچاوەکان
بانکی ئێکوا

وێنۆک|بانکی ئێکوا
**بانکی ئێکوا** () بانکێکی بازرگانییە کە کار بە کاش ناکات، لە ساڵی ١٩٩٣ دامەزراوە و دەکەوێتە شاری پراگ، لە چیک . تا ساڵی ٢٠١١ ئەو بانکە لە ژێر بانکی ئای سی کاری دەکرد. 

## سەرچاوەکان

*
بانکی نۆردیایی دانیماڕک

**بانکی نۆردیایی دانیماڕک** () بانکێکە لە دانیمارک، گەورەترین کۆمەڵەی دارایییە لە ناوچەی وڵاتانی نۆردیک. ئەم کۆمەڵەیە دەرئەنجامی یەکگرتنێکە لە ساڵی ١٩٩٧ لە نێوان بانکی دانیمارکی یونی بانکدا کە خۆی یەکگرتنی بانکە ھەرە کۆنەکانی دانمارکی بوو.

## سەرچاوەکان
ڤیتامین ئەی

وێنۆک|354x354پیکسڵ
**ڤیتامین ئەی** () یەکێکە لە ڤیتامینە گرنگەکانی لەشی مرۆڤ.

## ناساندن
ڤیتامین ئەی دەتوانرێت لە دوو جۆر سەرچاوەوە وەربگیرێت جۆرێکی لە ئاژەڵانەوە دێت، کە یارمەتی دروستکردنی خڕۆکە سوورەکان دەدات لە خوێن، (ئاژەڵان)، جۆرێکی تری لە (ڕووەکەکان) دەست دەکەوێت کە یارمەتی خانەکانی لەش دەدات، خانەکانی لەش لە تێکشکان دەپارێزێت

## سوودەکان
* سوودی ھەیە بۆ دانەکان
* سوودی ھەیە بۆ چاوەکان
* سوودی ھەیە بۆ چاوەکان
* سوودی ھەیە بۆ دووگیانی
* سوودی ھەیە بۆ دایکی شیردار
* سوودی ھەیە دژی بەتەمەن داچوون

## سەرچاوەکانی ڤیتامینەکە
* گێزەر
* ماسی
* برۆکۆلی
* مانگۆ
* شووتی
* لالەنگی
* ماسی سەلەمون
* کەرە
* پەتەتای شیرین
* بیبەری سووری شیرین
* سپێناخ

## سەرچاوەکان

پۆل:ڤیتامین
بانکی پەرەپێدانی قوبرس

**بانکی پەرەپێدانی قوبرس** () بانکێکی پەرەپێدانە، لە ساڵی ١٩٦٣ وەک کۆمپانیایەکی گشتی بۆ پەرەپێدانی ئابووری لە قوبرس دامەزراوە. خاوەن پشکە سەرەکییەکان کۆماری قوبرس و بانکی وەبەرهێنانی ئەوروپا بوون. لە ساڵی ٢٠٠٨ کرایە بانکێکی کەرتی تایبەت و چیتر وەک موڵکی وڵاتی قوبرس نەمایەوە.

## سەرچاوەکان
ڤیتامین ئی

**ڤیتامین ئی** () یەکێکە لە ڤیتامینە گرنگەکانی لەشی مرۆڤ.

## سوودەکان
* یارمەتی کۆئەندامی بەرگری لاشە دەدات.
* یارمەتی ڕێکخستنەوەی خانەکانی لەش دەدات.
* یارمەتی جوان بوون و نەرم بوونەوەی لێوەکان دەدات.
* یارمەتی ڕێکخستنەوە ڕووخسار دەدات دژی چرچ بوون و بەتەمەن داچوونی.
* یارمەتی قژ دەدات

## سەرچاوەکانی ڤیتامینەکە
* مانگۆ
* ئەڤۆکادۆ
* بیبەری سوور
* ئەسپەراگوس

## سەرچاوەکان
بانکی سپار نۆرد

**بانکی سپار نۆرد** () بانکێکە لە هەرێمی باکووری جوتلاند، لە دانمارک. مێژووی بانکەکە دەگەڕێتەوە بۆ ١٢ی ئایاری ١٨٢٤. بانکەکە لە دانمارک چەند لقێکی هەیە و بە شەشەمین گەورە بانکی ئەو وڵاتە دادەنرێت.

## سەرجاوەکان
بانکی پی پی ئێف

وێنۆک**بانکی پی پی ئێف** () بانکێکی چیکییە، بە شێوەیەکی سەرەکی کار لەسەر دابینکردنی خزمەتگوزاری دارایی و وەبەرھێنان و ڕاوێژکاری و ھەروەھا بانکی تایبەت دەکات. لە ساڵی ٢٠١٧، قازانجی ئەو ساڵەی بانکەکە گەیشتە ٣٨٥ ملیۆن کۆرونای چیکی.

بانکەکە لە ساڵی ١٩٩٢ دامەزراوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*
بانکی دایمند

**بانکی دایمند** () دابینکەری خزمەتگوزاری دارایی جۆراوجۆرە لە نەیجیر، بانکی ئەکسێس لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ بانکی دایمەندی کڕیەوە، لە ١ی نیسانی ٢٠١٩، دایمەند بانک بەتەواوی چووە پاڵ ئەکسێس بانک. 

## سەرچاوەکان

پۆل:یەکگرتن و بەدەستھێنان لە ساڵی ٢٠١٩
ھۆگۆ تیۆریل

**ئەکسڵ ھۆگۆ تیۆدۆر تیۆریل** (بە ئینگلیزی :Axel Hugo Theodor Theorell؛ ٦ی تەممووزی ١٩٠٣ – ١٥ی ئابی ١٩٨٢) زانا و توێژەرێکی خەڵکی سوید بوو. ساڵی ١٩٥٥ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی پەیوەند بە سروشت و شێوەی کاری ئەنزیمی ئەکسیدەکان.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٣
پۆل:مردووانی ١٩٨٢
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
فریدریک چاپمان ڕۆبینس

**فریدریک چاپمان ڕۆبینس** (بە ئینگلیزی :Frederick Chapman Robbins؛ لەدایک بووی ٢٥ی ئابی ١٩١٦ – مردووی ٤ی ئابی ٢٠٠٣) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٥٤ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی دۆزینەوەی توانای گەشەی ڤایرۆسی شەلەلی منداڵان بە ھاوبەشی لەگەل ھەردوو زانای ئەمریکی جۆن فرانکلین ئیندرس و تۆماس ھۆکل ویلەر.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٦
پۆل:مردووانی ٢٠٠٣
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:شەپڵەی مناڵان
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی پزیشکیی ھارڤارد
ئاندری فریدریک کۆرناند

**ئاندری فریدریک کۆرناند ** (بە فەڕەنسی :André Frédéric Cournand؛ لەدایک بووی ٢٤ی ئەیلوولی ١٨٩٥ – مردووی ١٩ی شوباتی ١٩٨٨) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٥٦ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی تایبەت بە قەستەرەی دڵەوە و گۆرانی زانستی نەخۆشی لە کۆئەندامی سوڕان بە ھاوبەشی لەگەڵ زانای ئەڵمانی وارنەر فریسمان و زانای ئەمریکی دیکینسۆن وودروف ڕیچاردس.
## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٥
پۆل:مردووانی ١٩٨٨
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فەڕەنسی
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس
وارنەر فریسمان

**وارنەر فریسمان ** (بە ئەڵمانی :Werner Forssmann؛ لەدایک بووی٢٩ی ئابی ١٩٠٤ –مردووی ١ی پووشپەڕ ١٩٧٩) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەڵمانیا بوو. ساڵی ١٩٥٦ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی تایبەت بە قەستەرەی دڵەوە و گۆرانی زانستی نەخۆشی لە کۆئەندامی سوڕان بە ھاوبەشی لەگەڵ ھەردوو زانای ئەمریکی ئاندری فریدریک کۆرناند و دیکینسۆن وودروف ڕیچاردس.
## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٤
پۆل:مردووانی ١٩٧٩
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
دیکینسۆن وودروف ڕیچاردس

**دیکینسۆن ودروف ڕیچاردس** (بە ئینگلیزی :Dickinson Woodruff Richards, Jr؛ ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٨٩٥ –٢٣ی شوباتی ١٩٧٣) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٥٦ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی تایبەت بە قەستەرەی دڵەوە و گۆرانی زانستی نەخۆشی لە کۆئەندامی سوڕان بە ھاوبەشی لەگەڵ زانای ئەمریکی ئاندری فریدریک کۆرناند و زانای ئەڵمانی وارنەر فریسمان.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٥
پۆل:مردووانی ١٩٧٣
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
دانێل بۆڤیت

**دانێل بۆڤیت** (بە ئینگلیزی :Daniel Bovet؛ لەدایک بووی ٢٣ی ئازاری ١٩٠٧ – مردووی ٨ی نیسانی ١٩٩٢) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئیتاڵیا بوو. ساڵی ١٩٥٧ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی پەیوەند بە ھەندێک گیراوەیی پیشەسازییەوە کە ھەندێک ماددەی تایبەت بە لەش دەوەستێنێت .

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٧
پۆل:مردووانی ١٩٩٢
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئیتالی
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی سویسی
جۆرج ڤۆن بیکسی

**جۆرج ڤۆن بیکسی ** (بە ئینگلیزی :Georg von Békésy؛ لەدایک بووی ٣ی حوزەیرانی ١٨٩٩ – مردووی ١٣ی حوزەیرانی ١٩٧٢) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٦١ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی میکانیزمی سروشتی پاراستن لە چوارچێوەی cochlea. 
## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٩
پۆل:مردووانی ١٩٧٢
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ھامۆ بێکنازاریان

**ھامۆ بێگنازاریان** (ئەرمەنی: Համո Բեկնազարյան) یان **حەمۆبەگ نازارۆف** (لەدایکبوی ساڵی ١٨٩٢ لە یەریڤان، پایتەختی ئەرمەنستان، لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی - مەرگ ٢٧ی نیسانی ١٩٦٥ مۆسکۆ، یەکێتیی سۆڤیەت). ڕووسەکان بە یەکێک لە ڕائیدەکانی سینەمای ڕووس، پێش شۆرشی تشرینی یەکەم دایدەنێن. سەرەتا لە ساڵی ١٩١٤ بە نواوندن دەستی پێکردوە، تا کاتی مردنی لە ٧٠ فیلمدا بەشداری کردووە؛ چ وەک ڕۆڵگێڕان، سیناریۆ یان دەرھێنان، ساڵی ١٩٢٠ چووەتە تبلیسی لە گورجستان و بۆ یەکەمجار دەزگایەکی زانستی بۆ فێربوونی ھونەری سینەما دامەزراندووە. لە چەند فیلمەکیدا کە خۆی کاری دەرھێنانی بۆ کردووە چیرۆکەکانی باس لە ژیانی کوردانی ئەرمینیا و گورجستان دەکات، بە تایبەت ئێزدییەکان. زارە و نامووس و پێپی و ھتد لە گرینگترین فیلمەکانین. 

ساڵی ١٩٢٥ یەکەمین فیلمی درێژی خۆی بەناوی "ناموس"دروست کردووە، ساڵی ١٩٢٦ فیلمی"زارێ"ی لەسەر ژیانی کوردانی روسیا دروست کردووەو بە یەکێك لە بەناوبانگترین فیلمەکانی هامۆ بێك و روسیا دادەنرێت. ئەم فیلمە ساڵێك دوای فیلمی(تانکی بودوڤکین"ی ئەزنیشتاین دەرهێنراوە.

پاشان ساڵی ١٩٣٣ یەکەمین فیلمی دەنگیی ئەرمەنی دروست کردووە، ساڵی ١٩٤١ خەڵاتی تایبەتیی ستالینی بۆ دەرھێنەری فیلمی داستانی پێ بەخشراوە، جگە لە فیلمە داستانییەکانی چەندین بەڵگەفیلمی دروست کردووە، دواجار ساڵی ١٩٦٥ لە مۆسکۆ کۆچی دوایی کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی سۆڤیەتی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩١
پۆل:مردووانی ١٩٦٥
پۆل:سیناریۆنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەرمەنیەکانی سۆڤیەت
پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین
پۆل:وەرگرانی نیشانی دروشمی سووری کۆشش
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ستالین
پۆل:خەڵکی یەریڤان
خلە دەرزی

وێنۆک|280px|وێنەیەکی خلە دەرزی
**خدر قادری** ناسراو بە **خلە دەرزی** بەیتبێژ و حەیرانبێژ و شمشاڵژەنێکی کوردە. ساڵی ١٩١٦ لە دێی گەرماوی ژوورووی سەر بە گوندستانی ئالان لە سەردەشت لە دایک بووە و ئێستا نیشتەجێی شاری سەردەشتە. ژنەکەی لە دەست داوە و کوڕێک و پێنج کچی ھەیە. ساڵی ١٣٨٣ی ھەتاوی ڕێوڕەسمی ڕێزنان لە خلە دەرزی لە سەردەشت بەڕێوە چوو کە تێیدا مامۆستایان کەریم کابان و ئەنوەر قەرەداغیش بەشدارییان کرد.

لە زۆرێک لە فیستیڤاڵە ھونەرییەکانی ئێراندا بەرنامەی پێشکەش کردووە. جگە لەوانە، ساڵی ١٣٩١یش لە کۆبوونەوەی «ئارکتایپەکانی ئاوازگەلی ھیندوئەورووپایی» کە لە مەدرەسەی مۆسیقای چایکۆفسکی لە شاری مۆسکۆدا بەڕێوە چوو بەشداری کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:خەڵکی سەردەشت
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
بانکی ستانبیک

**بانکی ستانبیک** () دابەشکارییەکی بانکی ستاندارە، ئەندامی کۆمەڵەی بانکی ستاندارە، کە بنکەکەی لە جۆهانسبورگ، ئەفریقای باشوورە.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکیییەکان
* Stanbic Bank Portal
بانکی فێرست کاپیتەڵ (بۆتسوانا)

**بانکی فێرست کاپیتەڵ** () بانکێکی بازرگانییە لە بۆتسوانا، کە مۆڵەتی بانکی بۆتسوانا و بانکی ناوەندی و دەسەڵاتی ڕێکخستنی بانکی نەتەوەیی ھەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گابۆرۆن
بانکی ئۆشیانیک

**بانکی ئۆشیانیک** () ئەم بانکە بەگشتی بە بانکی ئۆشیانیک ناودەبردرێت، بانکێک بوو لە نێجیریا، کە خزمەتگوزاری بانکی تاکەکەسی، بازرگانی و هاوبەشی دابین دەکرد.

## سەرچاوەکان
بانکی عۆدی

**بانکی عۆدی** () بانکێکە کە بنکەی دەکەوێتە شاری بەیرووت، لوبنان. تۆڕی بانکەکە خاوەنی ٢٠٣ لقە لە ٢٩ شاری جیاوازی جیهان. دامەزراندنی بانکەکە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٨٣٠. داهاتی بانکەکە لە ساڵی ٢٠١٧ گەیشتە زیاتر لە ٥٥٩ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی.

## سەرچاوەکان
بانکی میسر

**بانکی میسر** () بانکێکی میسرییە لەلایەن بەرھەمھێنەر تەلعەت پاشا حەرب لە ساڵی ١٩٢٠ دروستکراوە. لە ساڵی ١٩٦٠ حکوومەتی کۆماری عەرەبیی یەکگرتوو بانکەکەی بە نەتەوەیی کرد.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
*
بانکی سکۆتیا

وێنۆک**بانکی نۆڤا سکۆتیا** () کە لەژێر ئەو ناوەی خۆیدا کار دەکات، بانکێکی کەنەدییە لە ساڵی ١٨٣٢ دامەزراوە، سێیەم بانکی گەورەیە لە کەنەدا، لە ڕووی سپاردن و بەهای بازاڕەوە خزمەتی زیاتر لە ٢٥ ملیۆن کڕیار لە ئاستی جیهاندا پێشکەش بە کۆمەڵە بەرهەم و خزمەتگوزارییەکان دەکات، لەوانە بانکی کەسی و بازرگانی، بەڕێوەبردنی سەرمایە، بانکی کۆمپانیا و وەبەرهێنان. بانکەکە زیاتر لە ٨٨ هەزار فەرمانبەری هەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان هاتووە
پۆل:بانکەکانی کەنەدا
پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان ھاتووە
کۆمەڵەی بانکی ئەتڵەسی

**کۆمەڵەی بانکی ئەتڵەسی** () ناوە فەڕەنسییەکەی Groupe Banque Atlantique، لە ڕۆژئاوای ئەفریقادا کۆکراوەی خزمەتگوزارییە دارایییەکانن، کە بنکەکەی لە شاری لۆمێ، لە تۆگۆ. گروپەکە لە بانک و کۆمپانیاکانی تری خزمەتگوزارییە دارایییەکان لە وڵاتانی کۆتێ دیڤوار، بێنین، نیجەر، بورکینا فاسۆ، مالی، تۆگۆ، سێنیگال و کامیرۆن پێکھاتوون.

## سەرچاوەکان

پۆل:لۆمێ
پۆل:کۆمپانیاکانی تۆگۆ
بانکی نێونەتەوەییی بەنین

**بانکی نێونەتەوەییی بەنین** () بانکێکی نەتەوەیییە لە بێنین، ئەندامی کۆمەڵەی خاوەن بانکەکانی ڕۆژئاوای ئەفریقایە. بارەگای سەرەکی لە Carrefour des 3 Banques لە کۆتۆنۆو، بەڵام لقیشی ھەیە لە پۆرتۆ نۆڤۆ و باراکۆ.

## سەرچاوەکان
جۆرج وێڵس بێدڵ

**جۆرج وێڵس بێدڵ** (بە ئینگلیزی :George Wells Beadle؛ لەدایک بووی ٢٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٣ – مردوی ٩ی پووشپەڕ ١٩٨٩) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی١٩٥٨ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی ئەو جینانەی ھەڵدەستن بە ڕێکخستنی ڕوودانی نۆژداری بە ھاوبەشی لەگەڵ ھەریەکە لە ئدوارد لاوەر تاتۆم و جۆشوا لێدربرگ.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٣
پۆل:مردووانی ١٩٨٩
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:پەیمانگای کایفۆرنیا بۆ لێھاتوویی تەکنۆلۆژیا
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:مولحیدانی ئەمریکا
پۆل:بێخوایانی ئەمریکی
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)
ئدوارد تاتۆم

**ئدوارد لاوەر تاتۆم** (بە ئینگلیزی :Edward Lawrie Tatum؛ لەدایک بووی ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٩ – ٥ی تشرینی دووەمی ١٩٧٥) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی١٩٥٨ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی ئەو جینانەی ھەڵدەستن بە ڕێکخستنی ڕوودانی نۆژداری بە ھاوبەشی لەگەڵ ھەریەکە لە جۆرج وێڵس بێدڵ و جۆشوا لێدربرگ.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٩
پۆل:مردووانی ١٩٧٥
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
جۆشوا لێدربرگ

** جۆشوا لێدربرگ ** (بە ئینگلیزی :Joshua Lederberg؛ لەدایک بووی ٢٣ی ئایاری ١٩٢٥ – مردووی ٢ی شوباتی ٢٠٠٨) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی١٩٥٨ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی پەیوەند بە بۆماوەزانییەوە بە تایبەت مادەی بۆماوە بەکتریا بە ھاوبەشی لەگەڵ ھەریەکە لە ئدوارد تاتۆم و جۆرج وێڵس بێدڵ .
## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٥
پۆل:مردووانی ٢٠٠٨
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست
پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)
پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل
ئارتەر کۆرنبەرگ

**ئارتەر کۆرنبەرگ** (؛ لەدایک بووی ٣ی ئازاری ١٩١٨ – مردووی ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٥٩ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی میکانیزمەکانی داڕشتنی بایۆلۆژی ترشی ribonucleic و deoxyribonuclei بەھاوبەشی لەگەڵ ھاونیشتیمانییەکەی سیڤیرۆ ئۆچوا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٨
پۆل:مردووانی ٢٠٠٧
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو
پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل
پۆل:ئەندامی ڕێکخراوی ئەوروپی زیندەزانی گەردیلەیی
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پیتەر میدوارد

**پیتەر بران میدوارد** (بە ئینگلیزی :Peter Brian Medawar؛ لەدایک بووی ٢٨ی شوباتی ١٩١٥ – مردووی ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٧) زانا و توێژەرێکی خەڵکی بەریتانیا بوو. ساڵی١٩٦٠ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھاوبەشی لەگەڵ زانای نەمسایی ماکفارلان بۆرنێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٥
پۆل:مردووانی ١٩٨٧
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی بریتانی
پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ئیمپراتۆریەتی بەڕیتانی بە پلەی فەرماندە
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:بێخوایانی بەریتانی
ڕاندی شیکمان

**ڕاندی واین شیکمان** () ژینناسی-خانەی ئەمریکییە لە زانکۆی کالیفۆڕنیا، بێرکلی و سەرنووسەری پێشووی Proceedings of the National Academy of Sciences. ئەو چەندین خەڵاتی گرنگی پێبەخشراوە، لەوانە خەڵاتی نۆبێل لە پزیشکیدا کە لە ٢٠١٣دا وەریگرتووە.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئێدینبەرە
پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٨
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
تۆماس سۆدھۆف

**تۆماس کریستیان سۆدھۆف** ( لەدایکبووی ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٥) کیمیازانێک و کیمیاگەرێکی ئەڵمانی-ئەمریکییە بە باشی ناسراوە لە بواری زیندەکیمیای ئەڵمانی و ئەمریکی دا ناسراوە بە خوێندنی گواستنەوەی سیناپسی، چونکە لە ئێستادا پڕۆفیسۆرە و لە کۆلێژی پزیشکی زانکۆی ستانفۆرد، دەمارناسی، پزیشکی دەروونی و زانستە ڕەفتارییەکان.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:نیشانی فەرماندە سوارچاکە ناوازەکانی کۆماری فیدڕالی ئەڵمانیا
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
سیڤیرۆ ئۆچوا

**سیڤیرۆ ئۆچوا ** (بە ئینگلیزی :Severo Ochoa؛ لەدایک بووی ٢٤ی ئەیلوولی ١٩٠٥ - مردووی ١ی نۆڤەمبەری ١٩٩٣) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی١٩٥٩ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی میکانیزمەکانی داڕشتنی بایۆلۆژی ترشی ribonucleic و deoxyribonuclei بەھاوبەشی لەگەڵ ھاونیشتیمانیەکەی ئارسەر کۆرنبەرگ .

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٥
پۆل:مردووانی ١٩٩٣
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی ئەکادیمیایی ڕووسی بۆ زانست
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست
پۆل:پزیشکە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
ڕۆز پارتریج

**ڕۆز پارتریج** (لەدایکبووی ٢٨ شوباتی ١٩٦٨) ئەکتەر، دەرھێنەر، سیناریۆنووس و بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکییە.

ناسراوترین کاری وەک دەرھێنەر دروستکراوەی ٢٠١٥ی کتێبی *Lamb* ە، کە پارتریج تێیدا نووسەرە، ڕۆڵی سەرەکی ھەیە و دەرھێنەریشە. وەک ئەکتەرێک، ئەو ڕۆڵێکی کەمی ھەیە لە زنجیرەی نێتفلیکسی *[[شتە نامۆکان]]*، زنجیرەی شۆوتایمی *Billions*، و زنجیرەی ئێچ بی ئۆی *Insecure*. ئەو یەکێکە لە بەرھەمھێنەری جێبەجێکاری *Room 104* و سێ ئەڵقەشی دەرھێناوە ("Phoenix", "FOMO"، و "Mr. Mulvahill")، و دوو ئەڵقەشی نووسیوە، و لە یەک ئەڵقەی زنجیرەکەدا ڕۆڵی سەرەکی ھەبووە.

## ژیانی تایبەتی
لە ئایاری ٢٠١٦ دا، پارتریج ھاوسەرگیری لەگەڵ جێنیفەر لەفڵۆردا کرد دوای دە ساڵ لە خۆشەویستی.

## فیلمۆگرافی

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
ڕۆب مۆرگان

**ڕۆب مۆرگان** (لەدایکبووی ٢٤ی شوباتی ١٩٧٣) ئەکتەرێکی ئەمریکییە. بەڕۆڵی تورک بارێت لە زنجیرەی نێتفلیکسی *Daredevil*، *Jessica Jones، Luke Cage، Iron Fist،* *The Defenders*، و *The Punisher،* و ھاپ جاکسن لە Mudbound*.* 
ئەو تاکە ئەکتەرە کە لە ھەموو زنجیرە تەلەڤزیۆنەکانی ماڕڤڵ کە لەلایەن نێتفلیکسەوە بەرھەمھێندراوە دەربکەوێت.

## فیلمۆگرافی

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*

پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
جەیمس ڕۆسمان

**جەیمس ئێدوارد ڕۆسمان** () کیمیازانێکی ئەمریکییە. ئفێرگس ئێف. واڵاس پرۆفیسۆری زانستی بایۆمیدیکاڵە لە زانکۆی یەیڵ. سەرۆکی بەشی بایۆلۆجی خانە لە قوتابخانەی یەیڵ بۆ پزیشکی و بەڕێوەبەری پەیمانگای نانۆبایۆلۆجی لە زانکۆی یەیڵ وێست کامپ.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:ئەندامی ڕێکخراوی ئەوروپی زیندەزانی گەردیلەیی
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھارڤارد
جۆن پۆڵ ڕێینۆڵدز

**جۆن پۆڵ ڕێینۆڵدز** (لەدایکبووی ٥ ئابی ١٩٩١) ئەکتەر و نووسەرێکی ئەمریکییە. ئەو بە ڕۆڵی سەرەکی لە *Search Party* (٢٠١٦–ئێستا) ناسراوە و ڕۆڵە کەمەکەی لە *[[شتە نامۆکان]]* (٢٠١٦–ئێستا). ڕێینۆڵدز ڕۆڵی سەرەکیشی ھەبووە لە کورتە زنجیرەی *Four Weddings and a Funeral* لە ٢٠١٩. لەدایکبوو لە مادیسن، ویزکۆنسن، ئەو پیشەکەی دەستپێکرد لە سینەمای ئەنۆیەنس لە شیکاگۆ.

## فیلمۆگرافی
### فیلم

### تەلەڤیزیۆن

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
دەگمەنی

**دەگمەنی** لە بواری کارگێڕیدا بە واتای دەگمەنی کاڵا و پێویستییەکان دێت کە داواکارییەکی زۆریشی لەسەرە لە ھەمان کاتدا. دەگمەنی ئاماژەیەکە بۆ خراپی ئاستی دارایی کەسێکیش بۆ کڕینی کاڵاکانی. پێچەوانەی دەگمەنی بریتییە لە زۆری. دەگمەنی بریتییە لە کەمی کاڵایەک یان شتومەکێک یان ماددەیەک بەرامبەر داواکارییە بێ سنوورەکانی سەریان. بیرۆکەی دەگمەنی کاڵاکان ئەوەیە کە ھەمیشە بای پێویست کاڵایەک دەستەبەر ناکرێت بۆ پێویستییەکانی مرۆڤ، تەنانەت ئەگەر مرۆڤایەتی بگاتە قۆناغێکی تەواو پێشکەوتووی تەکنەلۆژیاش. ھەر لەبەرئەوەشە دەگمەنی بریتییە لە قوربانیدان - دەستبەرداربوونی شتێک یان گۆڕینەوەی شتێک- بۆ دەستەبەرکردنی ئەو شتەی دەمانەوێت.

کاتێک دەگمەنی کاڵایەک لە ئارادایە، مرۆڤەکان دەکەونە ڕکابەری لەپێناو ئەو کاڵایە. ھەر لەبەر ئەوەشە نرخی ئەو کاڵایانە کە بەرز دەبێتەوە بەھۆی دەگمەنیان، دەکرێ باشتر بەش بکرێت، بەوپێیەی ئاستی کڕینی کەمتر دەبێتەوە.

## نموونە
بۆ نموونە، ھەرچەندە ھەوا لە زێڕ گرینگترە بۆ ئێمەی مرۆڤ، زێڕ ھەر دەگمەنترە بۆ مرۆڤ بەوپێیەی ھەوا نرخی بەرھەمھێنانی سفرە. لە بەرامبەردا زێڕ نرخی بەرھەمھێنانی ھەیە، دەبێت بدۆزرێتەوە و ئامادە بکرێت بۆ فرۆشتن کە ئەمەش تێچوویەکی باشی دەوێت. بەدەر لەمانەش، دەگمەنی ئاماژەیەکە بۆ ئەوەی کە مەحاڵە ھەموو ئامانجێکی کۆمەڵگا لە ھەمان کاتدا دەستەبەر بکرێت.

جۆرێکی دیکە لە دەگمەنی بەھۆی دیاردەیەکەوە دێتە ڕوودان، کە پێیدەگوترێ کڕین لە ترسی نەمان (panic buying)، بۆ نموونە لە کاتی گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠ لە ئەمریکا کلینکسی تەوالێت ھەر بەزوویی لە بازاڕەکانی وڵاتەکەدا نەما و بووە کاڵایەکی دەگمەن و نرخیشی بەرز بوویەوە. لە ھەرێمی کوردستانیشدا، دەمامکی خۆپارێزی بە ھەموو جۆرەکانییەوە نرخی بەرز بوویەوە، بە جۆرێک کە کاتێک ھاوردەش دەکرا نرخی دەمامک لە ٥٠ سەنتەوە کرابووە ٧ دۆلار و لە سەرجەم دەرمانخانەکانیش بە نرخێکی گرانتر لە جاران دەفرۆشرایەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:دەگمەنی
پۆل:بیردۆزی بەھا (ئابووری)
مۆریس ویڵکنس

**مۆریس ھۆگ فریدریک ویڵکنس** (بە ئینگلیزی: Maurice Hugh Frederick Wilkin؛ ١٥ی کانوونی یەکەمی ١٩١٦ -٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤) زانا و توێژەرێکی خەڵکی بەریتانیا بوو. ساڵی ١٩٦٢ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بەھۆی دۆزینەوەی پەیوەند بە ترشی ناوەکییەوە وەگرنگی پێدانی گواستنەوەی زانیاری لە ماددەی زیندوەوە. بە ھاوبەشی لەگەڵ جەیمس واتسن و فڕانسس کریک.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٦
پۆل:مردووانی ٢٠٠٤
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ئیمپراتۆریەتی بەڕیتانی بە پلەی فەرماندە
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئینگلیز
پۆل:فیزیکزانانی ئینگلیز
پۆل:ئەندامی ڕێکخراوی ئەوروپی زیندەزانی گەردیلەیی
مۆزەخانەی پارێزگای قەندەھار

**مۆزەخانەی پارێزگای قەندەھار** () مۆزەخانەیەکی سەر بە قەندەھاری ئەفغانستانە.

پۆل:مۆزەخانەکانی ئەفغانستان
حەبیب نورمحەممەدۆڤ

**حەببیب نورمحەممەدۆڤ** (لەدایکبووی ٢٠ی ئەیلوولی ١٩٨٨)یاریزانی پیشەگەری ڕووسی-داغستانییە لە یاری ھونەری جەنگییە. حەبیبب بەشداریکردووە لە پاڵەوانییەتی یوو ئێف سیی (UFC) ئەمریکی، لە کۆی ٢٩ یاریدا لەو پاڵەوانییەتییە ئەوا سەرجەمیانی بردووەتەوە. ناوبراو یەکەم موسڵمانە کە بببێتە براوەی (UFC). حەبیب بەیەکێک لە دیاترین و باشترین یاریکەرانی ھونەری جەنگی ھەژمار دەکرێت لە مێژوودا.

لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠، حەبیب بووە خاوەنی زۆرترین شوێنکەوتوو لە تۆڕی ئینستاگرام لە ناوخۆی ڕووسیادا، کاتێک ژمارەی شوێنکەوتووانی ٢٤ ملیۆن کەسی تێپەڕاند.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨
پۆل:زیندووان
پۆل:شەڕکەرانی یوو ئێف سی
پۆل:ھونەرمەندانی جەنگی تێکەڵ بە کێشی سووک
پۆل:کەسایەتییە وەرزشیییەکانی بی بی سی کە براوەی ئەستێرەی وەرزشی جیھانیین
مۆزەخانەی پارێزگای نەنجەرھار

**مۆزەخانەی پارێزگای نەنجەرھار** () مۆزەخانەیەکە دەکەوێتە نادا لە ئەفغانستان.

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆزەخانەکانی ئەفغانستان
مۆزەخانەی ھونەری ئیسلامی لە غازنە

**مۆزەخانەی هونەر ئیسلامی لە غازنە** () مۆزەخانەیەکی دەکەوێتە شارۆچکەی ڕاودای، شاری غەزنی لە ئەفغانستان.  مۆزەخانەکە بۆ یەکەم جار لە لایەن دەستەی شوێنەواری ئیتاڵییەوە لە ساڵی ١٩٦٦ لەسەر شوێنی مەنزلگای عەبدولرەزاق کرایەوە، کە لە سەدەی ١٦ نوێکراوەتەوە بۆ نمایشکردنی دەستکردی سەردەمی ئیسلام.

لەکاتی شەڕی ئەفغانستان-سۆڤییەت، کارەکانی مۆزەخانەکە بۆماوەیەک ڕاگیران و بەشێک لە شوێنەوارەکان زیانیان بەرکەوت. لە ساڵانی ٢٠٠٤ بۆ ٢٠٠٧ مۆزەخانەکە نۆژەنکرایەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆزەخانەکانی ئەفغانستان
مۆزەخانەی نەتەوەیی ھیرات

**مۆزەخانەی نەتەوەیی ھەرکات** () مۆزەخانەیەکی سەر بە شاری ھەراتی ئەفغانستانە، لە ساڵی ١٩٢٥ بە فەرمانی پاشا ئەمانولڵا درووست کراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆزەخانەکانی ئەفغانستان
پۆل:ھەرات
مۆزەخانەی بانگاباندوو بھابان

**مۆزەخانەی بانگاباندوو بھابان** یان **مۆزەخانەی بیرەوەریی بانگاباندوو** هەروەها پێی دەگوترێت بە «دانمۆندی ٣٢» ()، شوێنی نیشتەجێبوونی باوک، دامەزرێنەر و یەکەم سەرۆکی بەنگلادیش شێخ موجیبور ڕەحمانە. شێخ موجیبور لەگەڵ زۆرینەی خێزانەکەی لەو ماڵەدا کوژراون. مۆزەخانەکە دەکەوێتە شاری داکا.

دیزاینی ماڵەکە گۆڕدراوە بۆ شێوەی مۆزەخانە. لە ١٤ی ئابی ١٩٩٤، مۆزەخانەکە دەستی بەکارکردن کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆزەخانەکانی بەنگلادیش
ماڵی ئیحسان

وێنۆک|ماڵی ئیحسان**ماڵی ئیحسان** () کۆشکێکی فەرمییە، وەک شوێنی نیشتەجێبوونی نەوابەکانی داکا بەکارهاتووە، بیناکە دەکەوێتە کیوماڕۆل لە کەناری ڕووباری پوریگانگا لە شاری داکا، بەنگلادیش. ساڵی ١٨٥٩ دروستکراوە و لە ساڵی ١٨٧٢ تەواو بووە. لە شێوازی تەلارسازیی ئیندۆ ساراکینۆسی بنیاتنراوە، دیزاینکراوەتەوە لە شێوەی مۆزەخانەیەکی نیشتمانی.

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆزەخانەکانی بەنگلادیش
جۆن کاریو یسڵس

**جۆن کاریو یسڵس** (بە ئینگلیزی: John Carew Eccles؛ ٢٧ ی کانوونی دووەمی ١٩٠٣ - ٢ی ئایاری ١٩٩٧) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئوسترالیا بوو. ساڵی ١٩٦٣ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بەھۆی دۆزینەوەی پەیوەند بە میکانیزمی ئەنزیمی بەشدار لە ئیشارەت و بەرگری لە پارچەکانی دەرەوە و چەقبەستو لە ناو پۆی خانەکانی دەماردا. بە ھاوبەشی لەگەڵ ئالان ھۆدکین و ئەندرو ھۆکسلی.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٣
پۆل:مردووانی ١٩٩٧
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمیەکانی ئوسترالیا
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
مۆزەخانەی ڕاجاس

**مۆزەخانەی ڕاجاس** () مۆزەخانەیەکی بەناوبانگە لە شاری سیلهێت، لە بەنگلادیش. ماڵی پێشینانی هاسۆن ڕەجاییە، ئەمڕۆ گۆڕدراوە بۆ مۆزەخانەی بەناوبانگی ڕاجاس، کە بە مۆزەخانەی هاسۆن ڕەجا ناسراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆزەخانەکانی بەنگلادیش
پێشانگای ھونەری جیراز

**پێشانگای هونەری جیراز** () پێنجەمین پێشانگای هونەری بووە، کە لە داکا لە بەنگلادیش دروستکرابێت، دوای پێشانگای کۆلێژی داکا بۆ هونەر، پێشانگای ئەنجومەنی هونەری ڕۆژهەڵاتی پاکستان (ئێستا پێشانگایی ئەکادیمیای هونەری شیلباکالایە لە بەنگلادیش)، کۆکراوەی هونەر (لە دانمۆندی) و پێشانگای دێش (لە ڕێگای ئیندیرا) دروست کرا. ئەم گالێرییە لەلایەن ڕۆژنامەنووس و کارساز ئەفتابودین ئەحمەد و ئێم ئێم یاقووب درووست کراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆزەخانەکانی بەنگلادیش
ئالان ھۆدکین

**ئالان للۆید ھۆدکین** (بە ئینگلیزی: Sir Alan Lloyd Hodgkin؛ ٥ی شوباتی ١٩١٤ - ٢٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٨) زانا و توێژەرێکی خەڵکی بەریتانیا بوو. ساڵی ١٩٦٣ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بەھۆی دۆزینەوەی پەیوەند بە میکانیزمی ئەنزیمی بەشدار لە ئیشارەت و بەرگری لە پارچەکانی دەرەوە و چەقبەستو لە ناو پۆی خانەکانی دەماردا. بە ھاوبەشی لەگەڵ جۆن کاریو یسڵس و ئەندرو ھۆکسلی.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤
پۆل:مردووانی ١٩٩٨
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئینگلیز
پۆل:دوور لە وڵاتان لە سویس
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:ئەندامەکانی ئەکادمیای زانستی شاھانەی سوێد
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە سویس
پێڕستی وەرگرانی خەڵاتی نۆبێل لە وێژە

وێنۆک|سۆلی پڕۆدهۆم
**خەڵاتی نۆبڵ لە وێژە** (بە سویدی: Nobelpriset i litteratur) ساڵانە لەلایەن ئەکادیمیای سویدییەوە دەدرێت  بەو نووسەرانەی کە بەشداری یەکی بەرچاویان لە بواری وێژەدا کردووە . یەکێکە لەو پێنج خەڵاتەی نۆبڵە کە لە ساڵی ١٨٩٥ دا بە وەسێتی ئەلفرێد نۆبڵ دامەزراوە، یەکەم خەڵات لە ساڵی ١٩٠١ درا بە شاعیری فەڕەنسی  سۆلی پڕۆدهۆم 
## وەرگرانی خەڵاتی نۆبێل لە وێژە

## سەرچاوەکان
مۆزەخانەی نیشتمانیی بەنگلادێش

**مۆزەخانەی نیشتمانیی بەنگلادێش** () مۆزەخانەی نەتەوەییی وڵاتی بەنگلادێشە، کە دەکەوێتە شاری داکا. مۆزەخانەکە بەپێی بەشەکانی بە شێوەیەکی باش ڕێکخراوە، لە نموونەی بەشەکانیدا ئیتنۆگرافی و ھونەری ڕازاوە، بەشی مێژوو و ھونەری کلاسیک، بەشی مێژووی سروشتی و بەشی شارستانییەتی سەردەم و جیھانی لەخۆ دەگرێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:مۆزەخانەکانی بەنگلادیش
ناتۆر ڕاجباری

**ناتۆرە ڕاجباری** (بە ئینگلیزی :Natore Rajbari) کۆشکێکی دیاری شاهانە بوو، لە شاری ناتۆری، بەنگلادیش، شوێنی نیشتەجێبوونی خێزانی زەمینار ڕاجشاهی ڕاج بوو، شاژنی بەناوبانگ ڕانی بەسابانی لێرە ژیاوە و دوای مردنی مێردەکەی هەم شوێن و هەم کۆشکەکەی فراوان کردووە.

وێنۆک

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆزەخانەکانی بەنگلادیش
مۆزەخانەی نەتەوەییی بەحرەین

وێنۆک
**مۆزەخانەی نەتەوەییی بەحرەین** () یەکێکە لە گەورەترین و کۆنترین مۆزەخانە گشتییەکانی بەحرەینە. مۆزەخانەکە لە نزیک ڕێگای دەربڕینی شا فەیسەڵ لە مانامە دروست کراوە، لە کانوونی یەکەمی ١٩٨٨ کراوەتەوە. مۆزەخانەکە ٣٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی تێچووە (١١٬٣٤ ملیۆن دیناری بەحرەینی) و ڕووبەرەکەی ٢٧٬٨٠٠ مەتر چوارگۆشەیە و لە دوو بینا پێکھاتووە، یەکێکە لە ھەرە شوێنە گەشتیارییەکانی بەحرەین. وابڕوادەکرێت کە یەکەم مۆزەخانەی ھاوچەرخ بێت لە بەحرەین و وڵاتانی دەورووبەری.

## سەرچاوەکان
ماڵی قورئان

**ماڵی قورئان** () مۆزەخانە یان تەلارێکە کە بۆ کۆمەڵێک مەبەست بەکاردێت و تایبەتکراوە بە هونەری ئیسلامی. ئەم شوێنە لە ساڵی ١٩٩٠ لە مەنامە،  پایتەختی بەحرەین، دامەزراوە. ئەو باڵەخانەیە مۆزەخانەیەک لەخۆدەگرێت کە چەندین کۆپی و دەستنووسەکانی قورئان لە خۆدەگرێت و بە یەکێک لە بەناوبانگترین مۆزەخانەکانی ئیسلام دادەنرێت لە جیھاندا.

## سەرچاوەکان

پۆل:چاندی ئیسلامی
مۆزەخانەی دوبەی

وێنۆک**مۆزەخانەی دوبەی** () مۆزەخانەی سەرەکی دوبەی پایتەختی ئابوری ئیماراتە، مۆزەخانەکە دەکەوێتە قەڵای ئەلفەهیدی، دەکەوێتە ناوچەی بور دوبەی، لە ساڵی ١٧٨٧ دروستکراوە و کۆنترین باڵەخانەی دوبەیە کە لەئێستادا مابێتەوە. ڕووبەری گشتی مۆزەخانەکە ٤٠٠٠ مەتر چوارگۆشەیە. 

مۆزەخانەکە لە ساڵی ١٩٧١ لەلایەن حاکمی دوبەی کراوەتەوە، مەبەستی کردنەوەی مۆزەخانەکە پشاندانی کەلتوور و ژیانی دێرینی ئیماراتە. بەپێی ئامارەکانی ٢٠٠٧، مۆزەخانەکە ڕۆژانە ١٨٠٠ سەردانیکەری هەبووە، لەو ساڵەدا ژمارەی سەردانیکەرانی گەیشتۆتە ٦١١،٨٤٠ کەس. زۆرینەی سەردانیکەران لەمانگەکانی ئاب بۆ نیسان بوون.

## سەرچاوەکان
بەلەمی تۆرپیدۆی درازگی بولگاری

وێنۆک|بەلەمی تۆرپیدۆی درازگی بولگاری**بەلەمی تۆرپیدۆی درازگی بولگاری** () بەلەمێکی ھێزی دەریایی بولگاری بوو، کە لە سەرەتای سەدەی بیستەم دروست کرا، لە ئێستادا کەشتییەک لە هەمان جۆر لە مۆزەخانەی کەشتی لەژێر هەمان ناو لە شاری ڤارنا هەڵگیراوە.

## سەرچاوەکان
*
کۆنراد بلۆچ

**کۆنراد بلۆچ** (بە ئەڵمانی : Konrad Bloch ؛ (٢١ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ – ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو . ساڵی ١٩٦٤ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا ، بەھۆی دۆزینەوەی پەیوەند بە میکانیزم و تێگەیشتن لە کۆرستڕۆڵ و ھەرسکردنی ترشەی چەوری بە ھاوبەشی لەگەڵ فیۆدۆر لاینین .
## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٢
پۆل:مردووانی ٢٠٠٠
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو
پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست
فیۆدۆر لاینین

**فیۆدۆر لاینین** (بە ئینگلیزی : Feodor Lynen؛ ٦ی نیسانی ١٩١١ - ٦ی ئابی ١٩٧٩)زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەڵمانیا بوو. ساڵی ١٩٦٤ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بەھۆی دۆزینەوەی پەیوەند بە میکانیزم و تێگەیشتن لە کۆرستڕۆڵ و ھەرسکردنی ترشەی چەوری بە ھاوبەشی لەگەڵ کۆنراد بلۆچ.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١١
پۆل:مردووانی ١٩٧٩
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
مۆزەخانەی پۆست، داکا

**مۆزەخانەی پۆست، داکا** () مۆزەخانەیەکی تایبەتە بە کۆکردنەوەی مۆر، کە دەکەوێتە نووسینگەی پۆستی گشتی لە شاری داکا، بەنگلادیش.

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆزەخانەکانی بەنگلادیش
ئەندرو ھۆکسلی

مۆریس ویڵکنس
**ئەندرو فیڵدین ھۆکسلی** (بە ئینگلیزی: Andrew Fielding Huxley؛ ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩١٧ -٣٠ی ئایاری ٢٠١٢) زانا و توێژەرێکی خەڵکی بەریتانیا بوو. ساڵی ١٩٦٣ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بەھۆی دۆزینەوەی پەیوەند بە میکانیزمی ئەنزیمی بەشدار لە ئیشارەت و بەرگری لە پارچەکانی دەرەوە و چەقبەستو لە ناو پۆی خانەکانی دەماردا. بە ھاوبەشی لەگەڵ جۆن کاریو یسڵس و ئالان ھۆدکین.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٧
پۆل:مردووانی ٢٠١٢
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئینگلیز
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:ھاوپۆلە بیانییەکانی ئەکادیمیای زانستی نەتەوەیی ھیندی
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
ئاژانسی فرانس پرێس

**ئاژانسی فرانس پرێس** ئاژانسێکی ھەواڵی جیھانییە کە بارەگاکەی لە پاریسی پایتەختی فەرەنسایە. ئاژانسەکە لە ساڵی ١٨٣٥ بەناوی ئاژانسی ھاڤاس دامەزرا و کۆنترین ئاژانسی ھەواڵە لە جیھاندا. فرانس پرێس بارەگای دیکەی لە جیھاندا ھەیە وەک لە نیکۆسیا و مۆنتەڤیدیۆ و ھۆنگ کۆنگ و واشینگتن لەگەڵ ناوەندی ھەواڵ لە ٢٠١ شوێن لە ١٥١ وڵاتی جیھاندا. فرانس پرێس وەک یەکێک لە ٣ سەرچاوە گەورەکانی ھەواڵ لە جیھاندا ھاوشان لەگەڵ ڕۆیتەرز و ئەسۆوشیەیتید پرێس ھەواڵ و ڤیدیۆ و وێنە و گرافیک بە زمانەکانی فەرەنسی و ئینگلیزی و عەرەبی و پرتوگالی و ئیسپانی و ئەڵمانی دابین دەکات بۆ چەندین سەرچاوەی دیکەی ھەواڵ لە جیھاندا.

## سەرچاوەکان
بیردۆزی سێ جۆرەکەی کەرتی کار

**بیرۆدزی سێ جۆرەکەی کەرتی** **کار** لە ئابوورزانیدا، ئابووری دابەش دەکاتە سەر سێ جۆری جیاواز و ئاستی جیاواز: دەرھێنان و پاڵاوتنی ماددەی خاو (کەرتی یەکەم)، بەرھەمھێنانی لەڕێگەی ئەو ماددە خاوانەوە (کەرتی دووەم)، ڕاژە (کەرتی سێیەم). ئەم بیردۆزە/مۆدێلە لەلایەن ھەریەک لە ئالان فیشەر، کۆڵین کلارک و ژان فۆراستییەوە داھێنراوە.

بەپێی ئەم بیردۆزە بێت، دەستپێکی چالایە ئابوورییەکان لە کەرتی یەکەمەوە دەستپێدەکەن و دواتر بە کەرتی دووەم و سێیەمدا تێپەڕ دەبن.

## ناوەڕۆک

فۆراستی لە پەرتووکی «ھیوای مەزنی سەدەی بیستەم» دەربارەی ئەم سێ کەرتە دەڵێت کە ئەمانە ھۆی باشی جۆرێتی ژیان، دڵنیایی کۆمەڵایەتی، پڕۆژەی خێرخوازی و نەھێشتنی بێکارین، ھەر بە گوتەی خۆیشی دابەشبوونی کار بەسەر ئەم سێ کەرتە بە چەندین قۆناغی جیاواز تێپەڕ دەبێت:

### قۆناغی یەکەم: شارستانێتی باو
کامە کەرت زۆرترین کاری لەخۆگرتووە:
* کەرتی یەکەم: ٦٤٫٥٪
* کەرتی دووەم: ٢٠٪
* کەرتی سێیەم: ١٥٫٥٪

ئەم قۆناغە لەو وڵاتانە بەدی دەکرێت کە ھێشتا لەڕووی زانستەوە پێشکەوتوو نین و پشت بە ئامێری پیشکەوتوو نابەستن. لە سەردەمی ئێستاماندا، زۆربەی زۆری وڵاتە پەرەئەستێنەکان دەگرێتەوە.

### قۆناغی دووەم: ھەنگاونان بەرەو پێشکەوتن
کامە کەرت زۆرترین کاری لەخۆگرتووە:
* کەرتی یەکەم: ٤٠٪
* کەرتی دووەم: ٤٠٪
* کەرتی سێیەم: ٢٠٪

ئەم قۆناغە لەم وڵاتانەدا بەدی دەکرێت کە ڕوویان لە پێشکەوتن کردووە و پشت بە ئامێری پێشکەوتوو دەبەستن کەوا ژمارەی کرێکار و کارمەندانیشیان کەمتر دەکاتەوە. ھەربۆیەش داواکاری لەسەر کەرتی دووەم بەرزتر دەبێتەوە بۆ بەکارھێنانی ئامێری پێشکەوتووە. ھەروەھا زۆری ئەم قۆناغی بە ھاوواتای بە پیشەسازی بوون دادەنرێت.

### قۆناغی سێیەم: شارستانێتە پێشکەوتووەکان
کامە کەرت زۆرترین کاری لەخۆگرتووە:
* کەرتی یەکەم: ١٠٪
* کەرتی دووەم: ٢٠٪
* کەرتی سێیەم: ٧٠٪

بەھۆی پێشکەوتنی وڵاتەوە، کەرتی یەکەم و دووەم بەھۆی پێشکەوتنی تەکنەلۆژیا و داھێنانی ئامێری ڕۆبۆتی بە خۆکاربوونی کارەکان کەمتر دەبنەوە. لە ڕۆژانی ئەمڕۆماندا، بەھۆی فراونبوونی ئەم کەرتە لە تەواوی جیھان، زۆرجار کەرتەکە دەکرێتە چەند بەشێکی جیاواز.

## کەرتی زیاتر بۆ بیردۆزەکە
### کەرتی چوارەم
کەرتی چوارەم ئاماژەیەکە بە سێکتەری گەشەپێدان و توێژینەوە و ئەو کۆمپانیانە دەگرێتەوە کە کاری سەرەکیان بڵاوکردنەوەی زانیاری پەروەردەیی و توێژینەوەی زانستییە.

### کەرتی پێنجەم
کەرتی پێنجەم تیشک دەخاتە سەر ئەو خزمەتگوزاریانەی لەلایەن مرۆڤەوە دابین دەکرێت وەکو حکوومەت و ڕێکخراوە خێرخوازییەکان.

## ئەمانەش ببینە
* کۆلین کلارک (ئابووریناس)
* ژان فۆراستی (ئابووریناس)
* کەرتی یەکەمی ئابووری
* کەرتی دووەمی ئابووری
* کەرتی سێیەمی ئابووری
* کەرتی چوارەمی ئابووری

## سەرچاوەکان

پۆل:کەرتەکانی ئابوورزانی
پۆل:بیردۆزەکانی ئابوورزانی
جۆن گێردن

**جۆن بێرتران گێردن** () گەشەپێدانی بایۆلۆجیست. ناسراوە بە لێکۆڵینەوە پێشەنگەکانی لە چاندنی ناوکی و کۆلۆن خەڵاتی لاسکەر لە ساڵی ٢٠٠٩دا پێبەخشرا. ساڵی ٢٠١٢ لەگەڵ شینیا یاماناکا خەڵاتی نۆبڵی فیزیۆلۆجی یان پزیشکیی پێبەخشرا. کە توانییان خانەی پێگەیشتوو بگۆڕدرێت بۆ خانەی لەش.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئینگلیز
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی بریتانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
شینیا یاماناکا

**شینیا یاماناکا** () توێژەری خانەی لەشە و ژاپۆنییە، براوەی خەڵاتی نۆبڵە. وەک بەڕێوبەری سەنتەری خانەی IPS خانەی (Cell induced Pluripotent Stem Cell) توێژینەوە و بەرنامە و پڕۆفیسۆر لە پەیمانگای زانستە پزیشکییەکانی سنوور لە زانکۆی کیۆتۆ خزمەت دەکات؛ وەک پشکنەری باڵا لە پەیمانگای J. David Gladstone Institutes لە سان فڕانسیسکۆ لە کالیفۆڕنیا و وەک پڕۆفیسۆری توێکاری لە زانکۆی کالیفۆڕنیا سان فڕانسیسکۆ (UCSF).

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
پەرستگای سولەیمان

وێنۆک|346x346پیکسڵ|وەسفی ھونەریی پەرستگای یەکەم لە شاری ئورشەلیم
**پەرستگای سولەیمان** یان **ھەیکەلی سولەیمان** ھەروەھا بەگوێرەی تەورات ناسراو بە **یەکەم پەرستگا**، پەرستگایکی پیرۆز (بە عیبری:בית המקדש הראשוןבית המקדש הראשון) بوو لە شاری ئورشەلیمی دێرین لەپێش تێکدانی لەلایەن نەبووخەد نەسر دووەم لەدوای گەمارۆی شاری ئورشەلیم لە ساڵی ٥٨٧ پێش زایین. ئەو ماوە کە یەکەم پەرستگا تیایداکە وادەزاندرێت، یان لەڕاستیدا، لە شاری ئورشەلیم وەستاوە، لە وێژەی ئەکادیمی ھەروەک ماوەی یەکەم پەرستگا دەزانرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئورشەلیم
پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ١٠ەمی پ.ز
پۆل:سولەیمان
پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی شەشەمی پێش زایین
ئەندریە لۆوف

**ئەندرییە لۆوف** (بە فەڕەنسی : André Michel Lwoff؛ ٨ی ئایاری ١٩٠٢ - ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٩٤) زانا و توێژەرێکی خەڵکی فەڕەنسا بوو. ساڵی ١٩٦٥ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بەھۆی دۆزینەوەی پەیوەند بە دەست بەسەراگرتنی بۆ ماوەیی لە پێکھاتەی ئەنزیم و ڤایرۆسدا بە ھاوبەشی لەگەل فرِانسوین جاکوب و جاکیوس مۆنۆد کە ئەوانیش خەڵکی فەڕەنسا بوون.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٢
پۆل:مردووانی ١٩٩٤
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فەڕەنسی
پۆل:ئەندامی ڕێکخراوی ئەوروپی زیندەزانی گەردیلەیی
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
قەزییە

* قەزییە (لۆژیک): لە لۆژیکدا قەزییە ئەوەیە کە بە وتەیەک درکێنراوە و دەتوانێ دروست یا زڕ بێ.
* تیۆرم: لە ماتماتیکدا قەزییە وتەیەکە کە دروستییەکەی ئیسپات بووە.
پایتۆن ڕۆس

**پایتۆن ڕۆس** (بە ئینگلیزی: Peyton Rous؛ لە دایکبووی ٥ی تشرینی یەکەمی ١٨٧٩ – مردوی ١٦ی شوباتی ١٩٧٠) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٦٦ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بەھۆی دۆزینەوەی دومەڵ و ئارەزووی ڤایرۆسی بە ھاوبەشی لەگەل چارڵز برینتۆن ھۆگین.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٩
پۆل:مردووانی ١٩٧٠
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست
ڕۆبێرت ویلیام ھۆلی

**ڕۆبێرت ویلیام ھۆلی** (بە ئینگلیزی: Robert William Holley؛ ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٢٢ – ١١ی شوباتی ١٩٩٣) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٦٨ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بەھۆی شیکردنەوەی کۆدی جینی و کارەکەی لە پێکھاتەی پڕۆتیندا بەھاوبەشی لەگەڵ ھار گۆبید خورانا و مارشال نیرنبێرگ.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢
پۆل:مردووانی ١٩٩٣
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ھار گۆبید خورانا

**ھار گۆبید خورانا ** (بە ئینگلیزی : Har Gobind Khorana؛ ٩ی کانوونی دووەمی ١٩٢٢ -٩ی نۆڤەمبەری ٢٠١١) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٦٨ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا،بەھۆی شیکردنەوەی کۆدی جینی و کارەکەی لە پێکھاتەی پڕۆتیندا بەھاوبەشی لەگەڵ ڕۆبێرت ویلیام ھۆلی و مارشال نیرنبێرگ.
## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢
پۆل:مردووانی ٢٠١١
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی ئەکادیمیایی ڕووسی بۆ زانست
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ماکس دێلبرۆک

**ماکس دێلبرۆک** (بە ئەڵمانی : Max Delbrück؛ ٤ی ئەیلوولی ١٩٠٦ – ٩ی مارسی ١٩٨١)زانا و توێژەرێکی بەڕەگەز ئەڵمانی بوو. ساڵی ١٩٦٩ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بەھۆی دۆزینەوەی پەیوەند بە میکانیزمی وەڵامدانەوە و پێکھاتەی بۆ ماوەیی ڤایرۆسات بەھاوبەشی لەگەڵ ئەلفرێد ھێرشی و سلفادۆر لۆریا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٦
پۆل:مردووانی ١٩٨١
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:پەیمانگای کایفۆرنیا بۆ لێھاتوویی تەکنۆلۆژیا
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:ئەندامی ڕێکخراوی ئەوروپی زیندەزانی گەردیلەیی
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
ئەلفرێد ھێرشی

**ئەلفرێد ھێرشی** (بە ئینگلیزی: Alfred Hershey؛ ٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٨ – ٢٢ی ئایاری ١٩٩٧) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٦٩ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بەھۆی دۆزینەوەی پەیوەند بە میکانیزمی وەڵامدانەوە و پێکھاتەی بۆ ماوەیی ڤایرۆسات بەھاوبەشی لەگەڵ ماکس دێلبرۆک و سلفادۆر لۆریا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٨
پۆل:مردووانی ١٩٩٧
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
چارڵز برینتۆن ھۆگین

**چارڵز برینتۆن ھۆگین** (بە ئینگلیزی: Charles Brenton Huggins؛ ٢٢ی ئەیلوولی ١٩٠١ - ١٢ی کانوونی دووەمی ١٩٩٧) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٦٦ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بەھۆی دۆزینەوەی پەیوەند بە چارەسەری ھۆڕمۆنی شێرپەنجەی پرۆستات بە ھاوبەشی لەگەل پایتۆن رۆس.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠١
پۆل:مردووانی ١٩٩٧
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:پزیشکە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی کەنەدی
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:کۆچبەرە کەنەدییەکان بۆ ئەمریکا
پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی پزیشکیی ھارڤارد
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
بێرنارد کاتز

**سێر بێرنارد کاتز** (بە ئینگلیزی :Sir Bernard Katz؛ ٢٦ی ئازاری ١٩١١ -٢٠ی نیسانی ٢٠٠٣) زانا و توێژەرێکی لە دایکبووی ئەڵمانیا بەڵام خاوەن ناسنامەی بەریتانیا بوو. ساڵی ١٩٧٠ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بە ھاوبەشی لەگەڵ ئۆلف ڤۆن ئۆلەر و یۆلیۆس ئەکسلۆرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١١
پۆل:مردووانی ٢٠٠٣
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:دەرچووانی کۆلێجی زانکۆییی لەندەن
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی بریتانی
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:زانا جووەکان
پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
ئۆلف ڤۆن ئۆلەر

**ئۆلف ڤۆن ئۆلەر** (بە ئینگلیزی :Ulf von Euler؛ ٧ی شوباتی ١٩٠٥ – ٩ی مارسی ١٩٨٣) زانا و توێژەرێکی خەڵکی سوید بوو. ساڵی ١٩٧٠ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بە ھاوبەشی لەگەڵ بێرنارد کاتز و یۆلیۆس ئەکسلۆرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٥
پۆل:مردووانی ١٩٨٣
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست