open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
جەیمس گان (گەردوونناس)

**جەیمس ئێدوارد گان** لەدایکبووی ٢١ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٨، پرۆفیسۆری فەلەکناسی یوجین هیگینزە لە زانکۆی پرینستۆن . کاری تیۆری سەرەتایی گان لە بواری فەلەکناسیدا یارمەتیدەر بووە لە دامەزراندنی تێگەیشتنی ئێستا لە چۆنیەتی دروستبوونی گەلەئەستێرەکان ، و تایبەتمەندییەکانی بۆشایی نێوان گەلەئەستێرەکان. هەروەها پێشنیاری تاقیکردنەوەی گرنگی چاودێری کرد بۆ پشتڕاستکردنەوەی بوونی ماددە تاریکەکان لە گەلەئەستێرەکاندا، و پێشبینی بوونی کۆڵی گان-پیتەرسۆنی کرد لە سپێکتری کوازارە دوورەکاندا.

زۆربەی کارەکانی دواتری گان سەرکردایەتیکردنیان لە پڕۆژە گەورەکانی چاودێریکردندا هەبووە. ئەو پلانی بۆ یەکێک لە یەکەم بەکارهێنانەکانی تەکنەلۆژیای کامێرای دیجیتاڵی بۆ چاودێریکردنی بۆشایی ئاسمان داڕشت، پڕۆژەیەک کە بووە هۆی ڕووپێوی ئاسمانی دیجیتاڵی سلۆن, فراوانترین نەخشەسازی سێ ڕەهەندی گەردوون کە تا ئێستا ئەنجامدراوە. هەروەها ڕۆڵێکی گەورەی هەبووە لەگەڵ کامێرای مەیدانی فراوان و هەسارەیی لەسەر تەلەسکۆپی بۆشایی ئاسمانی هابل .

گان لە ساڵی ١٩٥٧ لە قوتابخانەی ئامادەیی ئەی سی جۆنز لە شاری بیڤیل لە ویلایەتی تەکساس دەرچووە. بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە زانکۆی ڕایس لە شاری هیوستن لە ویلایەتی تەکساس لە ساڵی ١٩٦١ بەدەستهێناوە و دکتۆرایشی بەدەستهێناوە. لە پەیمانگای تەکنەلۆژیای کالیفۆرنیا (کاڵتێک) لە ساڵی ١٩٦٥. دوای دوو ساڵ پەیوەندی بە فاکەڵتی زانکۆی پرینستۆن کرد. دواتر لە زانکۆی کالیفۆرنیا لە بێرکلی و کالتێک کاری کردووە پێش ئەوەی بگەڕێتەوە بۆ پرینستۆن. هاوسەرگیری لەگەڵ زانای فەلەکناسی جیلیان کناپ کردووە و دوو منداڵیان هەیە بە ناوەکانی هومبێرتۆ و مارلینی گان.

## ڕێزلێنان

* ١٩٧٧ – ئەندامی هەڵبژێردراوی ئەکادیمیای هونەر و زانستی ئەمریکی 
* ١٩٧٧ – ئەندامی هەڵبژێردراوی ئەکادیمیای نیشتمانی زانستەکان 
* ١٩٨٣ – ماکئارسەر فیلۆ
* ١٩٨٧ – خەڵاتی خوێندکاری پێشووی بەرز، زانکۆی ڕایس
* ١٩٨٧ – ئەندامی هەڵبژێردراوی کۆمەڵەی فەلسەفی ئەمریکی 
* ١٩٨٨ – خەڵاتی هاینمان
* ١٩٩٤ – مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە
* ٢٠٠١ – خەڵاتی پێتری, کۆمەڵەی فەلەکناسی کەنەدا
* ٢٠٠٢ – خەڵاتی جۆزێف وێبەر بۆ ئامێری فەلەکناسی
* ٢٠٠٢ – خەڵاتی خوێندکاری پێشووی بەرز، پەیمانگای تەکنەلۆژیای کالیفۆرنیا
* ٢٠٠٥ – خەڵاتی کرافۆرد لەگەڵ جەیمس پیبلز و مارتن ڕیس
* ٢٠٠٥ – هێنری نۆریس ڕوسیل وانەبێژی کۆمەڵەی فەلەکناسی ئەمریکی
* ٢٠٠٥ – خەڵاتی گەردوونناسی گروبەر
* ٢٠٠٦ – بڕوانامەی فەخری لە زانکۆی پۆرتسمۆس بەدەستهێنا
* ٢٠٠٨ – مەدالیای نیشتمانی زانست 
* ٢٠١٣ – مەدالیای بروس لە کۆمەڵەی فەلەکناسی زەریای هێمن
* ٢٠١٩ – خەڵاتی کیۆتۆ لە زانستە بنەڕەتییەکان (زانستەکانی زەوی و هەسارەکان، فەلەکناسی و فیزیای فەلەکناسی) 

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٨
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
جامی ئەورووپای ١٩٩١-١٩٩٢

**جامی ئەورووپا لە ساڵانی ١٩٩١–١٩٩٢** وەرزی ٣٧ی پاڵەوانێتی یانەکانی تۆپی پێی ئەورووپا بوو. ساڵانی ١٩٩١–١٩٩٢ دوا خولی پاڵەوانێتییەکە بوو بەناوی جامی ئەورووپا پێش ئەوەی ناوبنرێت بە خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا. لە قۆناغی کۆمەڵەکان ھەشت یانە براوەی قۆناغی دووەم بەشدارییان کرد. یانەکان دابەش بوون بەسەر دوو کۆمەڵەی چوار یانە و لە ماڵەوە و لە دەرەوەی یاریگا یارییان لەگەڵ یەکتر دەکرد و براوەی ھەر کۆمەڵەیەک لە یاری کۆتایی جامی ئەورووپا لە ساڵی ١٩٩٢ یەکتریان بینی. یاریی کۆتاییی لە ٢٠ی ئایاری ١٩٩٢ لە یاریگای وێمبڵی لەندەن لە نێوان سامپدۆریای ئیتاڵی و بارسێلۆنای ئیسپانی بەڕێوەچوو. بارسێلۆنا دوای کاتی زۆرکراو یارییەکەی بە ئەنجامی ١–٠ بردەوە، بەھۆی لێدانی سزا کە یاریزان ڕۆناڵد کومان لێدانەکەی جێبەجێ کرد و گۆڵی سەرکەوتنی لە خولەکی ١١٢ تۆمارکرد.ئەمە یەکەم نازناوی جامی ئەورووپا بوو بۆ بارسێلۆنا و ھەروەھا بە بردنەوەی ئەم خولە بووە دووەم یانەی ئیسپانی کە پاڵەوانێتییەکە بباتەوە و وەھەروەھا بووە نۆزدەھەنین یانە کە جامەکە بەرزبکاتەوە.پاڵەوانی بەرگریکار، ئەستێرەی سوور بەلگراد، بەھۆی شەڕەکانی یوگۆسلاڤیاوە دەرفەتی یاریکردنی لە یاریگای خۆیان نەبوو، بەمەش چانسی بەرگریکردن لە نازناوەکەیان کەمکردەوە. لە قۆناغی کۆمەڵەکاندا ڕید ستار لە یاریگاکان دوورخرایەوە. ھەروەھا کۆتا وەرز بوو کە یانەکانی ئەو وڵاتە توانیان بەشداری پێشبڕکێی تۆپی پێی ئەورووپا بکەن لە ھاوینی ساڵی ١٩٩١ەوە سلۆڤینیا و کرواتیا سەربەخۆیی خۆیان ڕاگەیاند. یانەکانی ئینگلتەرا گەڕانەوە بۆ جامی ئەورووپا، دوای ئەوەی بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە پاڵەوانێتییە ئەورووپییەکان قەدەغەکران، دوای کارەساتەکەی یاریگای ھایسل لە ساڵی ١٩٨٥. لیڤەرپوڵی پاڵەوانی خولی تۆپی پێی ساڵی ١٩٩٠ نەیتوانیبوو بەشداری لە جامی ئەورووپای ١٩٩٠–١٩٩١ بکات، چونکە بۆ ساڵی شەشەمی قەدەغەکرابوو. ئارسناڵ لە ساڵانی ١٩٩١–٩٢ نوێنەرایەتی ئینگلتەرای کرد، و گەیشتە قۆناغی دووەم.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ١٩٩١-١٩٩٢ ھەموو یارییەکان – وەرز لە ماڵپەڕی یوفا
* ئەنجامی جامی ئەورووپا لە یاری Rec. وەرزش. دامەزراوەی ئاماری تۆپی پێ
* ھەموو گۆڵکارانی ١٩٩١–٩٢ جامی ئەورووپا بەپێی پرۆتۆکۆڵەکانی UEFA
* ١٩٩١/٩٢ جامی ئەورووپا - ئەنجامەکان و پێکھاتەکان (ئەرشیف)
ڕۆبێرت لادیسلاڤ پارکەر

**ڕۆبێرت ئێڵ پارکەر** زانای جیۆفیزیک و بیرکاری ئەمریکییە، لە ئێستادا پۆستی پرۆفیسۆری کارمەندی جیۆفیزیای لە دامەزراوەی سکریپس بۆ ئۆقیانووسناسی لە زانکۆی کالیفۆرنیا لە سان دیێگۆ لە لا جۆلا لە کالیفۆرنیا بەدەستهێناوە.

## پەیمانگای جیۆفیزیا و فیزیای هەسارەکان لە لا جۆلا
دوای تەواوکردنی بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە زانستە سروشتییەکان لە ساڵی ١٩٦٣ پاشان ماجستێر لە ساڵی ١٩٦٤ و دکتۆرای بەدەستهێنا. پاشان لە ساڵی ١٩٦٦  لە جیۆفیزیا لە کۆلێژی داونینگ، کامبریج لە وڵاتی ئینگلتەرا وەرگرت،  پارکەر ڕووی لە ئەمریکا کرد بۆ کارکردن لە پەیمانگای جیۆفیزیا و فیزیای هەسارەکان (IGPP). دواتر لەسەر کارەکانی فریمان جیلبێرت و جۆرج باکوس سەبارەت بە تیۆری پێچەوانە بنیات ناوە. بەڕێوەبەری پێشووی کۆمپانیای IGPP ە.

## ژیانی تایبەت
پارکەر پاسکیلسوارێکی بەئەمەک و بەئەمەک ئاگاداری هەموو میلەکانی دەبێت.  هەروەها لەبارەی وزەی پشت فیزیای پاسکیلەوە نووسیویەتی. 

## خەڵاتەکان

* مەدالیای جۆن ئادەم فلیمینگ, یەکێتی جیۆفیزیکی ئەمریکی (2008)
* مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی (١٩٩٨)
* هاوڕێی کۆمەڵەی شاهانەی لەندەن (١٩٨٩)
* هاوڕێ، یەکێتی جیۆفیزیکی ئەمریکی (١٩٧٦)
* مەدالیای جەیمس بی ماسیلوان لە یەکێتی جیۆفیزیکی ئەمریکا (١٩٧٦)
* زەمالەی گوگنهایم (١٩٧٥)
* سلۆن فیلۆشیپ (١٩٦٩-١٩٧١)
* زەمالەی بای کۆلێژی داونینگ (١٩٦٥-١٩٦٦)
* کۆلێژی داونینگ، سکۆلەرشیپی کراوەی سەرەکی (١٩٦٠-١٩٦٣)
* یارمەتیی سکۆلەرشیپی دەوڵەت (١٩٦٠-١٩٦٣

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢
ستان کاولی

**ستانلی ویلیام هێربێرت کاولی**   (لەدایکبووی ساڵی ١٩٤٧) فیزیازانێکی بەریتانییە، پرۆفیسۆری کارمەندی فیزیای هەسارەییە هەروەها فیزیایی خۆر لە زانکۆی لێستەر .   

## پیشە
لە قوتابخانەی کالۆدۆن کاستڵ لە کۆڤێنتری و کۆلێژی ئیمپریال لە لەندەن خوێندوویەتی، لە ساڵی ١٩٦٨ بە پلەی یەکەم لە فیزیا دەرچووە. لە ساڵی ١٩٧٢ لەلایەن ئیمپریالەوە بڕوانامەی دکتۆرای پێبەخشراوە. لە ساڵی ١٩٧٢-١٩٧٣ سکۆلەرشیپی سەردانکەری لە زانکۆی کۆلۆرادۆ هەبووە پێش ئەوەی بگەڕێتەوە بۆ ئیمپریال، لەوێ لە ساڵی ١٩٨٢ بوو بە وانەبێژ، لە ساڵی ١٩٨٥ بوو بە خوێنەر و لە ساڵی ١٩٨٨ بوو بە پرۆفیسۆر. لە ساڵی ١٩٩٠ وەک بەرپرسی گروپی فیزیای بۆشایی ئاسمان و بەرگەهەوا لە کۆمپانیای ئیمپریال دەستنیشانکرا، پێش ئەوەی لە ساڵی ١٩٩٦ بچێتە زانکۆی لێستەر وەک سەرۆکی گروپی فیزیای ڕادیۆ و پلازمای بۆشایی ئاسمان. 

سەرنجی سەرەکی توێژینەوەکانی ئەو پرۆسە فیزیاییانەن کە تایبەتە بە ژینگەکانی دەرەوەی پلازمای هەسارەی زەوی و هەسارە موگناتیسییەکان بە تایبەت لە قاڵب دەدەن. 

## ڕێزلێنان و خەڵات

* ٢٠١١: وەک هاوڕێی کۆمەڵەی شاهانە هەڵبژێردرا
* ٢٠٠٦: میدالیای جولیۆس بارتێڵز لە یەکێتی زانستە جیۆلۆجیەکانی ئەوروپا
* ٢٠٠٦: مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی بۆ جیۆفیزیا
* ١٩٩٥: هەڵبژێردرا بە هاوڕێی یەکێتی جیۆفیزیکی ئەمریکا
* ١٩٩١: مەدالیای چاپمان لە کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە

## سەرچاوەکان

پۆل:فیزیک
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧
بۆب وایت (تۆپی پێ)

**ڕۆبێرت نیلسۆن وایت** (لە دایک بووی ١١ی ئابی ١٩٠٢ – ١٩٧٧) یاریزانێکی تۆپی پێی وڵاتی ئینگلیزی بووە و یاریکردوە لە هەریەک لە خولی تۆپی پێ بۆ یانەی کارلایل یونایتد و ترانمێر ڕۆڤەرز و واتفۆرد و وۆڵڤەرهامپتۆن واندەرز و ستۆک یاری کردووە. 

## پیشە
وایت لە شاری وۆڵبۆتڵ لەدایکبووە و لەگەڵ یانەی ئاماتۆر پرۆدۆ سێڵتیک دەستیپێکردووە پێش ئەوەی لە ساڵی ١٩٢٣ پەیوەندی بە هادەرسفیڵد تاونەوە بکات  نەیتوانی بەشداری لە یانەی هادەرسفیڵد بکات و لە ساڵی ١٩٢٤ بەرەو ستۆک بەجێهێشت بەلام لەوێ سەرکەوتنی باشی بەدەستهێنا  ساڵانی ١٩٢٤-٢٥ لە یانەی ستۆک بەسەر برد و لە شوباتی ١٩٢٥ تەنها سێ یاری بۆ یانەکە ئەنجامدا  لەگەڵ ئەوەی وایت کاروانی وەرزشی کاڵ دەبوویەوە، گۆڕا بۆ هێرشبەرێکی ئاوت  و گرێبەستی لەگەڵ ترانمێر ڕۆڤەرز واژۆ کرد و لە (وەرزی 1925-26) ١٣ گۆڵی تۆمارکرد. وەرزی خراپی وایت بریت بوو لە وەرزی (1926-27) وای لێکرد کە بڕوات بۆ یۆڤیل و پێتەرز یونایتدی ناخولی کە لەوێ چوار ساڵ بەسەربرد پێش ئەوەی بگەڕێتەوە بۆ یارییەکانی خولی تۆپی پێ لەگەڵ وۆڵڤەرهامپتۆن واندەرز . سێ یاری لەگەڵ وۆڵڤز ئەنجامدا و دوو گۆڵی تۆمارکرد لە یارییەکی دێربی بلاک کانتری بەرامبەر وێست برۆمیچ ئەلبیون ، هەرچەندە یارییەکە بە بردنەوەی ٣-٧ بۆ "باگیز" کۆتایی هات. پاشان وایت پەیوەندی بە واتفۆردەوە کرد و چێژێکی زۆری لە باشترین یارییەکانی ژیانی وەرزشیدا وەرگرت و لە دوو وەرزدا لە ٢٤ یاریدا ٢١ گۆڵی سەرنجڕاکێشی تۆمارکرد. پاشان پەیوەندی بە پۆرتسمۆسەوە کرد و لەوێ نەیتوانی جێگیر بێت و کۆتایی بە ژیانی وەرزشی هێنا لە کارلایل یونایتد .

## ئاماری پیشەیی
سەرچاوە: 

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ١٩٧٧
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٢
پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا
کریس چاپمان (زانای بومەلەرزەزانی)

**کریستوفر هیو چاپمان** (لەدایکبووی ٥ی ئایاری ١٩٤٥) زانای بومەلەرزەزانی بە ڕەگەز بەریتانییە، مامۆستای فەخری فەرمانبەرە لە بەشی زانستەکانی هەسارەی زەوی لە زانکۆی کامبریج لە بەریتانیا.

## ژیاننامە
بڕوانامەی یەکەمی فیزیای تیۆری و دکتۆرای لە جیۆفیزیا لەلایەن زانکۆی کامبریجەوە پێبەخشراوە. پاشان ڕووی لە کەنەدا کرد بۆ ئەوەی ببێتە پرۆفیسۆری یاریدەدەر و هاوبەش لە زانکۆی ئەلبێرتای ئەمریکا و پرۆفیسۆری هاوبەش و تەواو لە زانکۆی تۆرۆنتۆ . لە ساڵی ١٩٨٤ گەڕایەوە بۆ کامبریج بۆ وەرگرتنی پۆستێک وەک پرۆفیسۆری جیۆفیزیا. 

لە ساڵی ١٩٩٠ وەک ڕاوێژکاری زانستی پەیوەندی بە توێژینەوەی شلومبێرگەر کامبریج (SCR)ەوە کردووە تا لە ساڵی ٢٠٠٥ خانەنشین بووە بەردەوام خزمەتی کردووە. بەردەوامە لە ڕاوێژکاری بۆ (SCR) و وەک پرۆفیسۆری فەخری کارمەندی بومەلەرزەزانی تیۆری لە کامبریج کاردەکات. 

لە ساڵی ٢٠٠٤ کتێبی جیۆفیزیکی "بنەماکانی بڵاوبوونەوەی شەپۆلی بومەلەرزەیی"ی بڵاوکردەوە. (چاپخانەی زانکۆی کامبریج). 

لە ساڵانی ١٩٧٨-٩ و ١٩٨٦ زانای سەوز بووە لە دامەزراوەی ئۆقیانووسناسی سکریپس ، لە ساڵانی ١٩٨١-١٩٨٦ هاوڕێی کیلام بووە.  لە ساڵی ٢٠١٣دا خەڵاتی میدالیای زێڕی کۆمەڵەی فەلەکی شاهانەی پێبەخشرا "بەهۆی لێکۆڵینەوەیەکی کەسی و هاوبەشی نایاب لە جیۆفیزیادا". 

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥
ماریۆ کارت وی

**ماریۆ کارت وی**() یارییەکی ڤیدیۆییی پێشبڕکێی کارتە کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە بۆ کۆنسۆلی وی پەرەی پێدراوە و بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ٢٠٠٨ بڵاوکرایەوە و قۆناغی شەشەمی زنجیرەی ماریۆ کارتە. لە ماریۆ کارت وی، یاریزانان دەتوانن لە نێوان چەندین کارەکتەری ئایکۆنی نینتێندۆدا ھەڵبژێرن و لە ڕێڕەوی پێشبڕکێی جیاوازدا پێشبڕکێ لەگەڵ یەکتر بکەن. یارییەکە کۆمەڵێک شێوازی تاکە یاریزان و فرە یاریزانی تێدایە، لەوانە گراند پریکس و تایم تریاڵز و باتڵ مۆد. یەکێک لە تایبەتمەندییە سەرنجڕاکێشەکانی ماریۆ کارت وی بەکارھێنانی کۆنترۆڵی جووڵەیە. یاریزانان دەتوانن لە وی ڕیمۆت و نەنچەک، ئامێری وی ویل، یان کۆنترۆڵکەری گەیم کیووب بەکاربھێنن بۆ بەڕێوەبردنی کارتەکەیان. ئەمەش ئاستێکی نوێی گەورە و جەستەیی بۆ یارییەکە زیاد کرد. ھەروەھا یارییەکە چەند زیادکردنێکی نوێی بۆ فۆرمولەی ماریۆ کارت خستەڕوو، وەک ماتۆڕسکیل وەک جۆرێکی نوێی ئۆتۆمۆبیل، کارتی تایبەتمەند، ھەروەھا بوونی وی کۆنێکت ٢٤ کە ڕێگەی بە یاریزانەکان دا داتای جنۆکە ھاوبەش بکەن و بەشداری لە پێشبڕکێی ئۆنلاین بکەن. ماریۆ کارت وی سەرکەوتنێکی بازرگانی بەدەستھێنا، بووە یەکێک لە یارییە پڕفرۆشەکانی کۆنسۆلی وی. بەگشتی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی ئەرێنی وەرگرت، کە ستایشی یاریکردن و دیزاینی تراکی و شێوازەکانی فرە یاریزانییان کرد. ھەروەھا بەناوبانگبوونی یارییەکە بووە ھۆی دروستکردنی چەندین پاڵەوانێتی و کۆمەڵگەی ئۆنلاین. بۆیە ماریۆ کارت وی بە یەکێک لە باشترین بەشداربووەکانی ئەم زنجیرەیە دادەنرێت و تا ئێستاش بە دڵخوازی ھەوادارانی یارییە پێشبڕکێکان و ئارەزومەندانی نینتێندۆ دەمێنێتەوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٨
پۆل:گەمە ڤیدیۆیییە ھەرەوەزییەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
پۆل:یارییەکانی وی
پۆل:کایە فرەیاریزانە شاشە دابەشکراوەکان
نیک کایزەر

**نیکۆڵاس کایزەر**  ) (١٥ی ئەیلوولی ١٩٥٤ – ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣) گەردوونناسێکی بەریتانی بووە.    

## ژیان و پیشە
کایزەر لە ساڵی ١٩٧٨ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە فیزیا لە زانکۆی لیدز وەرگرتووە، بەشی سێیەمی لە بیرکاری لە زانکۆی کامبریج لە ساڵی ١٩٧٩ وەرگرتووە  دکتۆرای لە فەلەکناسی بەدەستهێناوە، هەروەها لە زانکۆی کامبریج، لە ژێر چاودێری مارتن ڕیس . 

دوای پۆستی پۆست دکتۆرا لە زانکۆی کالیفۆرنیا، بێرکلی ، زانکۆی کالیفۆرنیا، سانتا باربارا ، زانکۆی ساسێکس ، و زانکۆی کامبریج، کایزەر پرۆفیسۆری پەیمانگای کەنەدی بوو بۆ فیزیای ئەستێرەیی تیۆری لە زانکۆی تۆرۆنتۆ (1988-1997). لە ساڵی ١٩٩٨ ڕووی کردە پرۆفیسۆر لە پەیمانگای فەلەکناسی زانکۆی هاوایی .  لە ساڵی ٢٠١٧ تا ٢٠٢٢ پرۆفیسۆر بووە لە زانکۆی ئیکۆل نۆرماڵ سوپەریۆر لە پاریس.

کایزەر لە ساڵی ٢٠٠٨ وەک هاوڕێی کۆمەڵەی شاهانە هەڵبژێردرا 

کایزەر لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ لە تەمەنی ٦٨ ساڵیدا بەهۆی سستبوونی دڵەوە کۆچی دوایی کرد.    

## کار دەکات
کایزەر بەشدارییەکی گەورەی لە گەردوونناسیدا کردووە:

* یەکەم حیساباتی جەمسەرگیری پاشبنەمای مایکرۆوەیڤی گەردوونی کرد (Kaiser 1983); 
* لایەنگری بەرزتری گەلەئەستێرە پۆلەکانی بە بەراورد بە کێڵگەی ماددە ڕوونکردەوە (Kaiser 1984); 
* حیسابێکی وردی ئاماری لوتکەی چڕی لە گەردوونی سەرەتاییدا کردووە (Bardeen, Bond, Kaiser & Szalay 1986);
* بیرکاری شێواندنی سوور-فەزای ناساند (Kaiser 1987); 
* کاریگەری بارستەی هالۆی گەردوونی بە بەکارهێنانی تیۆری کۆمەڵەی گەشتکردن حیساب کرد (Bond, Cole, Efstathiou & Kaiser 1991);
* سەرەتا ڕۆیشتنی پەیوەندییەکانی پێوانەکردنی پۆلەکانی گەلەئەستێرەی لە مۆدێلە سادەکانی خۆ هاوشێوەی ڕوونکردەوە (Kaiser 1991); و
* یەکەم پێچەوانەکردنەوەی نەخشەی بڕین لە عەدەسەی کێشکردنی لاوازەوە ئەنجامدا (Kaiser & Squires 1993). 

کایزەر بابەتەکانی لەسەر وردەکارییەکانی پێوانەکانی مەودای گەردوونناسی نووسیوە .

کایزەر دەستپێشخەر و لێکۆڵەری سەرەکی بوو لە ڕووپێوی وێنەگرتنی PanSTARRS لە زۆربەی ئاسمانەکان. 

## خەڵات و ڕێزلێنان
کایزەر چەندین خەڵات و ڕێزلێنانی بەدەستهێناوە لەوانە:

* ئەندامی ئۆنتاریۆ لە پەیمانگای کەنەدا بۆ توێژینەوەی پێشکەوتوو پرۆگرامی گەردوونناسی (1988)
* خەڵاتی هێلین بی وارنەر بۆ فەلەکناسی لە کۆمەڵەی فەلەکناسی ئەمریکی (1989)
* NSERC ستیسی فیلۆشیپ (1991–92)
* مەدالیای هێرزبێرگ لە کۆمەڵەی فیزیازانی کەنەدا (1993)
* مەدالیای یادەوەری ڕەزەرفۆرد لە کۆمەڵەی شاهانەی کەنەدا (1997)
* ئەستێرۆید 16193 نیکایزەر ناوی لێنراوە بۆ ڕێزلێنان. فەرمییەکە 

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:مامۆستایانی زانکۆی تۆرنتۆ
پۆل:مردووانی ٢٠٢٣
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤
جێرمیا پ. ئۆستریکەر

**جێرمیا پاوڵ "جێری" ئۆستریکەر** (  لەدایکبووی ١٣ی نیسانی ١٩٣٧) فیزیای ئەستێرەیی ئەمریکییە و مامۆستای فەلەکناسییە لە زانکۆی کۆڵۆمبیا   و پرۆفیسۆری *کارمەندی* چارڵز ئەی یۆنگە لە پرینستۆن، کە هەروەها وەک زانایەکی باڵای توێژینەوە بەردەوامە.  هەروەها ئۆستریکەر وەک کارگێڕی زانکۆ وەک سەرۆکی زانکۆی پرینستۆن کاری کردووە .

## خوێندن
بڕوانامەی هەر یەک لە بەکالۆریۆسی وەرگرتووە لە زانکۆی هارڤارد و دکتۆرای لە زانکۆی شیکاگۆ وەرگرتووە تاوەکوو ئێستا .

## پیشە و توێژینەوە
دوای بەدەستهێنانی دکتۆراکەی لە زانکۆی شیکاگۆ، کاری پۆست دکتۆرای لە زانکۆی کامبریج ئەنجامداوە و لەوێوە بڕوانامەکەی وەرگرت. لە ساڵی ١٩٧١ تا ١٩٩٥، ئۆستریکەر پرۆفیسۆر بووە لە پرینستۆن ، و لە ساڵی ١٩٩٥ تا ٢٠٠١ وەک پرۆڤۆست لەوێ کاری کردووە. لە ساڵی ٢٠٠١ تا ٢٠٠٣ وەک پرۆفیسۆری پلومیان لە فەلەکناسی و فەلسەفەی تاقیکاری لە پەیمانگای فەلەکناسی لە کامبریج دەستنیشانکرا، پاشان گەڕایەوە بۆ پرینستۆن وەک چارڵز یۆنگ پرۆفیسۆری فەلەکناسی و ئێستا چارڵز ئەی یۆنگ پرۆفیسۆری *کارمەندە* .  وەک زانای باڵای توێژینەوە لە پرینستۆن بەردەوامە و لە ساڵی ٢٠١٢ بووەتە پرۆفیسۆری فەلەکناسی لە کۆڵۆمبیا.

ئۆستریکەر زۆر کاریگەر بووە لە پێشخستنی ئەو تیۆرییەی کە زۆربەی بارستەی گەردوون بە هیچ شێوەیەک دیار نییە، بەڵکو لە مادەی تاریک پێکهاتووە.  هەروەها لێکۆڵینەوەکانی لەسەر ناوەندی نێوان ئەستێرەکان و پەرەسەندنی گەلەئەستێرەکان و گەردوونناسی و کونە ڕەشەکان بووە . لە ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣ خەڵاتی پاڵەوانانی گۆڕانکارییەکانی کۆشکی سپی پێبەخشرا بەهۆی ڕۆڵی لە دەستپێکردنی پڕۆژەی ڕووپێوی ئاسمانی دیجیتاڵی سلۆن ، کە هەموو کۆمەڵە زانیارییە فەلەکییەکانی بە ئاشکرا لە ئینتەرنێتدا بەردەست دەکات 

هەروەها ئۆستریکەر بە پێوەرەکەی ئۆستریکەر-پیبلز لە ئێستادا ناسراوە، کە پەیوەندی هەیە بە سەقامگیری دروستبوونی گەلەئەستێرەکانەوە.

## بڵاوکراوەکان
تا مانگی نیسانی ٢٠٢١، بابەتەکانی ئۆستریکەر زیاتر لە ٨٥،٩١٠ جار ئاماژەیان پێکراوە لە توێژینەو و گەڕانەکان و خاوەنی (h-index ) ١٣٠ (١٣٠ توێژینەوە بە لانیکەم ١٣٠ وەرگێڕانەوە) بەپێی لێکۆڵینەوەکان لەلایەن سیستەمی داتاکانی فیزیای ئەستێرەیی ناسا 
 

## خەڵات و ڕێزلێنان
ئۆستریکەر چەندین خەڵات و ڕێزلێنانی بەدەستهێناوە لەوانە:
 

## ژیانی تایبەت
ئۆستریکەر لە ساڵی ١٩٥٩ لەگەڵ شاعیر و وتارنووسی بەناوبانگ ئەلیسیا ئۆستریکەر (لەدایکبووی سوسکین) هاوسەرگیری کردووە. پێکەوە سێ منداڵی گەورەساڵیان هەیە: ڕیبێکا، حەوا و گابرێل.  ئیڤ هاوشێوەی باوکی بوو بە مامۆستای فیزیای ئەستێرەیی لە زانکۆی پرینستۆن، لە ساڵی ٢٠١٢، هەمان ساڵ کە باوکی خانەنشین بوو.  جێرمیا و ئەلیسیا ئۆستریکەر دانیشتووی شاری پرینستۆن لە ویلایەتی نیوجرسی بوون. 

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست
پۆل:ئەستێرەناسانی ئەمریکی
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھارڤارد
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧
پۆل:مردووانی ٢٠٢٥
ئەکادیمیای مەعسووم کۆرکماز

**ئەکادیمیای مەعسووم کۆرکماز** کەمپێکی ڕاھێنانی پارتی کرێکارانی کوردستانە. ئەکادیمیای مەعسووم کۆرکماز لە ساڵی ١٩٨٦ لە گوندی حلڤێ لە دۆڵی بێقاع لە لوبنان دامەزراوە. ئەم ئەکادیمیایە بە ناوی مەعسووم کۆرکماز، فەرماندەی پێشووی باڵی چەکداری پارتی کرێکارانی کوردستان ناوی لەسەر نراوەتەوە. ئەکادیمیای مەعسووم کۆرکماز ئەمڕۆ دەکەوێتە چیای قەندیل لە سنووری باشوور، باکوور و ڕۆژھەڵاتی کوردستان.

## بناغە و شوێنەکان
بۆ دامەزراندنی ئەکادیمیای مەعسووم کۆرکماز لە کۆنگرەی سێیەمی پارتی کرێکارانی کوردستان لە تشرینی یەکەمی ١٩٨٦ بڕیار درا. لە سەرەتاوە شوێنی لە دۆڵی بێقاع لە لوبنان بوو کە ئەو کاتە لە ژێر کۆنترۆڵی سووریادا بوو. بەھۆی فشارەکانی تورکیا لە سەر پارتی کرێکارانی کوردستان و ململانی لەنێوان دەوڵەتەکانی تورکیا و سووریا لە ساڵی ١٩٩٢ بە ناچار لوبنانیان بەجھێشت و دواتر لە دیمەشقی پایتەختی سووریادا نیشتەجێ بوون. ئەکادیمیای مەعسووم کۆرکماز بە دوای دەرکردنی پەکەکە لە سووریا لە ساڵی ١٩٩٨، ڕووی لە باشووری کوردستان کردەوە.

## ڕاھێنان
مەزندە دەکرێت کە لە نێوان ساڵانی ١٩٨٦ ھەتا ١٩٩٨ کە ئەکادیمیاکە ناچار بووە سووریا بەجێبھێڵێت و لە عێراق نیشتەجێ بێت، نزیکەی ١٠,٠٠٠ چەکدار مەشق و ڕاھێنانیان لەتێدا ئەنجامداوە. لە ساڵی ١٩٩١ خولی پەروەردە پێکھاتبوو لە دوو مانگ ڕاھێنانی ئایدیۆلۆژی و یەک مانگ ڕاھێنانی سەربازی. خوێندکارانی نوێ بە دوای ھاتنەوە ناوێکی نوێی ڕۆڕشگێڕانەیەکیان بۆ خۆ ھەڵدەبژارد و سوێندیان دەخوارد بۆ ئەوەی کە بۆ ھێڵی حیزب و شەھیدەکان و سەرکردە دڵسۆز بمێننەوە. مەبەست لە ھەڵبژاردنی ناوێکی نوێ دوورکەوتنەوە لە سەرکوتکردن بوو و ھەروەھا نیشانەیەک بوو لە دەستپێکردنی ژیانێکی نوێ.

ھەتا ساڵی ١٩٩٨ عەبدوڵڵا ئۆجەلان ھەفتانە چەند کاتژمێرێک لەو ئەکادیمیایە وتارەکانی پێشکەش دەکرد، کە *چۆزووملەمەلەر* (Çözümlemeler بە واتای شیکارییەکان)ی پێدەگوترا. ئەو وتارانە لە ئەزموونەکانی ژیانی خۆی پێکھاتبوون و دوای ئەوانە نەوبەی بەشداریکردن لە ڕەخنەگرتن لە خۆ بوو. زۆرجار بیری خوێندکارەکان دەخستەوە کە سەنگەرە سەرەکییەکە مرۆڤ خۆیەتی، کە بڕیارە ببێتە مرۆڤێکی نوێ، و شەڕەکە تا ڕادەیەکی کەمتر دژ بە دوژمنێکی دەرەکییە. ھەندێک جار ھێرشێکی سوپای تورکیا ھاوشێوەسازی دەکرا.

### کاتی دەست بەتاڵی
لە ھەندێک ئێواراندا قوتابییەکان کۆدەبوونەوە بۆ یاری تۆپی پێ (کە زۆرجار ئۆجەلانیش بەشداری تێدا دەکرد). چالاکییەکانی دیکە بریتی بوون لە ھەڵپەڕین یان یاریی بالە.

## دژایەتیی تورکیا بۆ ئەکادیمیاکە
لە نیسانی ساڵی ١٩٩٢ وەزیری ناوخۆی تورکیا عیسمەت سەزگین بۆ داخستنی کەمپەکە لە لوبنان فشاری خستە سەر حافز ئەسەدی سەرۆکی سوریا، دواتر پەکەکە کەمپەکەی داخست و قسە و باسەکان سەریان ھەڵدا کە ئایا کەمپەکە لە ھەریەک لە ئێران یان قوبرس دادەمەزرێتەوە. ئوونال ئەرکان، پارێزگاری ھەرێمی باری نائاسایی لە باکووری کوردستان و نەوزاد ئەیاز وەزیری بەرگری تورکیا ھەردووکیان لەو کاتەدا پێشوازییان لە داخستنی ئەو ناوچەیە کرد. 

## ئەمانەش ببینە
* مەعسووم کۆرکماز
* عەبدوڵڵا ئۆجەلان
* پارتی کرێکارانی کوردستان
* ھەرێمەکانی پاراستنی میدیا

## سەرچاوەکان

پۆل:پارتی کرێکارانی کوردستان
پۆل:عەبدوڵڵا ئۆجەلان
پۆل:دۆڵی بێقاع
پۆل:دامەزرانی ١٩٨٦
وی ڕیمۆت

**وی ڕیمۆت** کە بە **وی ڕیمۆت پڵەس** ناسراوە، () کۆنترۆڵکەری سەرەکی کارپێکەری کایەی ڤیدیۆییی ماڵەوەی نینتێندۆ وییە. لە ساڵی ٢٠٠٦ شانبەشانی کۆنسۆلی وی ناسێندرا و بووە تایبەتمەندییەکی دیاریکەری یارییە ناوازەکەی سیستەمەکە کە بە جوڵە کۆنتڕۆڵ دەکرێت. وی ڕیمۆت کۆنتڕۆڵکەرێکی بێ وایەرە کە هەستەوەری جوڵە و تەکنەلۆژیای ژێر سوور بەکاردەهێنێت بۆ بەدواداچوون بۆ جوڵەی یاریزانەکە. تایبەتمەندی خێراییپێوەرێکی ناوەکی هەیە بۆ دیاریکردنی جووڵە و کارایی ئاماژەدەر کە ڕێگە بە ئامانجکردنی ورد دەدات لەسەر شاشەکە. هەروەها کۆنترۆڵکەرەکە بڵندگۆ و لەرزینێکی فێدباک هێز و تایبەتمەندی دەنگە دەنگ بۆ زیادکردنی گەورە لەخۆدەگرێت. دیزاینی وی ڕیمۆت لە ڕیمۆتی تەلەفزیۆن دەچێت، لەگەڵ دی-پاد و دوگمەی ئەی و بی و دوگمەی هۆم(گەڕانەوە) و دوگمەی جۆراوجۆری تر بۆ گەشتکردن بە پێڕست و کارەکانی یاریکردن.  بۆ هەندێک یاری بە لایەکدا دەگیرێت یان بە هاوبەشی لەگەڵ هاوپێچی هەڵبژاردنی نەنچەک بۆ پلانەکانی کۆنترۆڵکردنی لاسایی تر بەکاردەهێنرێت.  یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی وی ڕیمۆت کۆنتڕۆڵی جوڵەیە کە لە کاتی بڵاوبوونەوەیدا شۆڕشێکی گەورەی لە یاریکردندا کرد. بە وی ڕیمۆت یاریزانان دەتوانن وەکو ڕاکێتی تێنس بیجوڵێنن، وەک داری گۆڵف بیجوڵێنن، یان وەک سوکان لە یارییەکانی پێشبڕکێدا بەکاریبهێنن، لەنێو چەندین کرداری دیکەدا.  ئەم پلانە داهێنەرانەی کۆنترۆڵکردن یارییەکانی بەڕووی بینەرێکی فراوانتردا کردەوە و ئەزموونی ناوازەی پێشکەش کرد کە بە کۆنترۆڵکەرە تەقلیدییەکان نەدەکرا. سەرکەوتنی وی ڕیمۆت بووە هۆی دروستبوونی چەندین یاری و ئیکسسوارات کە بە تایبەتی بۆ یاری کۆنترۆڵکردنی جوڵە لەسەر وی داڕێژراون. هەروەها ئیلهامبەخش بوو بۆ کۆنسۆڵەکانی تری یاریکردن بۆ ئەوەی تایبەتمەندی کۆنترۆڵکردنی جووڵە بخەنە ناو کۆنترۆڵەکانیانەوە. بۆیە وی ڕیمۆت ڕۆڵێکی گرنگی هەبوو لە سەرکەوتنی کۆنسۆلی وی، ڕێگەیەکی نوێ و گەورەی پێشکەش کرد بۆ کارلێککردن لەگەڵ یارییە ڤیدیۆییەکان. تواناکانی کۆنترۆڵکردنی جوڵەی لەگەڵ کتێبخانەی یارییە هەمەچەشنەکانی نینتێندۆدا، وایکرد وی ڕیمۆت ببێتە کۆنتڕۆڵکەرێکی بەناوبانگ و کاریگەر لە پیشەسازی یارییە ڤیدیۆییەکان.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئەو بەرھەمانەی لە ٢٠٠٦ ناسێنراون
ئۆلیڤیا مون

**ئۆلیڤیا مون** (؛ لەدایکبووی ٣ی تەمموزی ١٩٨٠) ئەکتەری ئەمریکییە.

## سەرەتای ژیانی
لیزا ئۆلیڤیا مون لە ٣ی تەمموزی ١٩٨٠ لە ئۆکلاھۆما سیتی لەدایکبووە، دایک و باوکی ناویان کیمبەرلی شمید و وینستن مونە. باوکی بە ڕەچەڵەک ئەڵمانی و ئێرلەندی و ئینگلیزییە. دایکی کە ژنێکی ڤێتنامییە و بە ڕەچەڵەک چینییە، لە ساڵی ١٩٧٥ دوای جەنگی ڤێتنام وەک پەنابەرێک گەیشتە ئەمریکا و لە ئۆکلاھۆما نیشتەجێ دەبێت و لەوێ باوکی مون ناسی. مون برایەکی بچووکی ھەیە بە ناوی جۆن کە زانای فیزیایە؛ برایەکی گەورە بە ناوی جەیمس، خاوەن دوکانی ماتۆڕسکیلێکی تایبەتمەند؛ و دوو خوشکی گەورەتر بە ناوەکانی ئانی و سارا کە دووەمیان پارێزەرە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس
پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تۆکیۆ
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییەکانی لۆس ئەنجلەس
گای پیرس

**گای پیرس** (؛ لەدایکبووی ٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٧) ئەکتەری ئوسترالییە.

## سەرەتای ژیانی
پیرس لە ٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٧ لە شاری ئیلی لە ویلایەتی کامبریجشایری ئینگلتەرا لەدایکبووە. باوکی، ستوارت پیرس، فڕۆکەوانی ھێزی ئاسمانی شاھانەی نیوزلەندا و فڕۆکەوانی تاقیکردنەوەی RAF بوو، دایکی بەناوی ئان کۆکینگ، مامۆستای قوتابخانەی ئینگلیزی بوو. خوشکێکی گەورەی ھەیە بە ناوی تریسی. کاتێک پیرس تەمەنی سێ ساڵ بوو، خێزانەکە گواستراونەتەوە بۆ شاری جیلۆنگ لە ویلایەتی ڤیکتۆریا لە ئوسترالیا. کاتێک تەمەنی ھەشت ساڵ بوو، باوکی پیرس بەھۆی ڕووداوێکی فڕۆکەوە گیانی لەدەستدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئوسترالییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئوسترالییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئوسترالی
پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی پیاوی ئوسترالی
پۆل:ئەکتەرەکانی تیاتری پیاوی ئوسترالی
پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئوسترالی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشتەوە لە کورتەزنجیرە یان فیلمێک
پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک ئینگلیز
پۆل:باشترین ئەکتەرانی پاڵپشتی براوەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ئەی ئەی سی تی ئەی
ڕیمۆت کۆنتڕۆڵ

**ڕیمۆت کۆنتڕۆڵ** () ئامێرێکە بۆ کارپێکردن یان کۆنترۆڵکردنی ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان لە دوورەوە. ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات کارلێک لەگەڵ ئامێرەکانیان بکەن بەبێ ئەوەی پێویست بکات بە شێوەیەکی فیزیکی دەستیان لێبدات. کۆنتڕۆڵی دوور بە شێوەیەکی باو بۆ تەلەڤیزیۆن و دی ڤی دی خوێنەر و سیستەمی سینەمای ماڵەوە و کامکۆردێر و تەندروستی و ئامێرە ئەلیکترۆنییە جیاوازەکانی تر بەکاردەھێنرێت.  ئامانجی سەرەکی کۆنترۆڵی دوور ناردنی نیشانە (سیگناڵ)یان فەرمانە بۆ ئەو ئامێرەی کە لەگەڵیدا جووت کراوە. ئەمە بە شێوەیەکی گشتی بە بەکارھێنانی تەکنەلۆژیای ژێر سوور (IR) ئەنجام دەدرێت، ھەرچەندە ھەندێک لە ڕیمووەتەکان فریکوێنسی ڕادیۆیی (RF)یان بلوتووز بۆ پەیوەندیکردن بەکاردەھێنن. کۆنترۆڵی دوور سیگناڵێکی دیاریکراو دەنێرێت بۆ ئامێرەکە، کە دواتر سیگناڵەکە دەگۆڕێت بۆ کردارێکی ھاوتا، وەک گۆڕینی کەناڵەکان یان ڕێکخستنی دەنگی تەلەڤیزیۆن. کۆنتڕۆڵی دوور لە دیزایندا جیاوازە، بەپێی ئەو ئامێرەی کە مەبەست لێی کۆنترۆڵکردنە. بە شێوەیەکی گشتی دوگمە یان کیپادێکیان ھەیە کە ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات فەرمانی تایبەت دابنێن یان بە مینیو و ھەڵبژاردنەکاندا بگەڕێن. ھەروەھا ڕەنگە ھەندێک لە ڕیمووەتەکان تایبەتمەندی زیادەیان ھەبێت، وەک دوگمەی ڕووناکی پشتەوە، شاشەی لەمس، یان کۆنترۆڵی دەنگی. لەم ساڵانەی دواییدا کۆنتڕۆڵی دوور شانبەشانی پێشکەوتنەکانی تەکنۆلۆژیا پەرەی سەندووە. ئێستا دەتوانرێت زۆرێک لە ڕیمووەتە مۆدێرنەکان لەگەڵ چەندین ئامێردا بەرنامە بۆ دابنرێت یان ھاوکات بکرێت، ئەمەش ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات بە یەک ڕیمۆت چەندین ئامێر کۆنتڕۆڵ بکەن. جگە لەوەش ھەندێک لە ڕیمووەتەکان دەتوانن پەیوەندی بە سیستەمی زیرەکی ماڵەوە بکەن، ئەمەش بەکارھێنەران دەتوانن لە یەک ڕیمووەتەوە ئامێرە زیرەکەکانی جۆراوجۆر وەک گڵۆپ یان گەرمکەرەوە کۆنتڕۆڵ بکەن؛ بۆیە کۆنترۆڵی دوور بووەتە ئامرازێکی سەرەکی لە ژیانی ڕۆژانەماندا، ئاسانکاری بەکارھێنانی بۆ کارپێکردنی ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان لە دوورەوە دابین دەکات. بوونەتە تایبەتمەندییەکی باوی ئەلیکترۆنیاتی ناوماڵ و بەردەوامن لە پەرەسەندن بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانی تەکنەلۆژیای مۆدێرن.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:داھێنانە بریتانییەکان
پۆل:ئەلکترۆنی بەکاربەر
سام لاڤاگنینۆ

**سام لاڤاگنینۆ** (؛ لەدایکبووی ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٦) ئەکتەری دەنگی ئەمریکی و یوتیوبەرە، کارەکانی بریتین لە کاتبەگ لە زنجیرەی بوێرترین شەڕکەرەکان.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٦
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
تۆمەر سیسلی

**تۆمەر سیسلی** (؛ لەدایکبووی ١٤ی ئابی ١٩٧٤) ئەکتەر و کۆمیدی ئیسرائیلی و فەرەنسییە.

## ژیانی
لە شاری بەرلینی ڕۆژئاوای ئەڵمانیای ڕۆژئاوا لەدایکبووە، لە دایک و باوکێکی ئیسرائیلییە و کاری باوکی وەک زانای توێژینەوە لە بواری پێستدا گواسترابووەوە. ھەروەھا دایکی پزیشکی پێستە. دایک و باوکی وەک ھاوخوێندن لە شاری ڕامەت گان لە ئیسرائیل یەکتریان ناسیوە و خۆشەویستی منداڵی بوون. بنەماڵەی باوکی ڕەگ و ڕیشەی لە لیتوانیا و بیلاڕووسی ئەمڕۆدا ھەیە، لە کاتێکدا دایکی بە ڕەچەڵەک یەمەنییە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:زیندووان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی فەڕەنسی
پۆل:سیناریۆنووسانی فەڕەنسی
ڤال کیلمێر

**ڤال کیلمێر** (؛ ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٩ – ١ی نیسانی ٢٠٢٥) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو.

لە ساڵی ٢٠١٥ەوە، کیلمەر بە شێوەیەکی تایبەت لەگەڵ شێرپەنجەی قوڕگدا کێشەی ھەبوو؛ ڕێکارێکی لەسەر لوولەی ھەناسەی ھەبوو کە زیان بە تارەکانی دەنگی دەگەیەنێت تا ئەو ڕادەیەی کە قسەکردنی زۆر کێشەی ھەبوو. ھەروەھا چارەسەری کیمیایی و دوو نەشتەرگەری لابردنی لوولەی ھەناسەی بۆ کرا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩
پۆل:مردووانی ٢٠٢٥
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:مەسیحییە ئەمریکییە زانستخوازەکان
پۆل:ڕێبازەکانی ئەکتەران
تای سیمپکینز

**تای سیمپکینز** (؛ لەدایکبووی ٦ی ئابی ٢٠٠١) ئەکتەری ئەمریکییە.

## ژیانی تایبەتی
سیمپکینز لە ٦ی ئابی ٢٠٠١ لە شاری نیویۆرک لەدایکبووە، لە دایک و باوکی ناویان مۆنیک و ستیڤن سیمپکینزە. خوشکە گەورەکەی ئەکتەر ڕایان سیمپکینزە. لە ساڵی ٢٠٢٠ دەستی کرد بە خوێندن لە زانکۆی ویلایەتی سان دیێگۆ و ئەندامی برایەتی پی کاپا ئەلفایە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠١
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک
ویلی گەیست

**ویلیام ڕوسیل گەیست** (؛ لەدایکبووی ٣ی ئایاری ١٩٧٥) کەسایەتییەکی تەلەفزیۆنی و ڕۆژنامەنووسی ئەمریکییە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
ئەل ڕۆکەر

**ئەلبێرت لینکۆڵن ڕۆکەر جونیۆر** (؛ لەدایکبووی ٢٠ی ئابی ١٩٥٤) پێشکەشکاری کەشوھەوای ئەمریکی و ڕۆژنامەنووس و کەسایەتی تەلەفزیۆنی و نووسەرە.

## سەرەتای ژیانی
ڕۆکەر لە ناوچەی کوینز لە شاری نیویۆرک لەدایکبووە، کوڕی ئیزابێڵە کە بە ڕەچەڵەک جامایکییە و ئەلبێرت لینکۆڵن ڕۆکەری گەورە شۆفێری پاسە و بە ڕەچەڵەک باھامایە. سەرەتا ویستویەتی ببێتە کارتۆنیست. لەسەر دینی کاسۆلیکی گەورە بووە، کە باوەڕە دایکی بووە و لە قوتابخانەی ئامادەیی زاڤیر لە مانھاتن دەرچووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤
پۆل:زیندووان
پۆل:نووسەرانی ناخەیاڵی ئەمریکا لە سەدەی ٢١
پۆل:بلۆگەرە ئەمریکییەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک
پۆل:کاتۆلیکەکانی ئەفریقایی ئەمریکی
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
ئەلیزابێس بانکز

**ئەلیزابێس بانکز** (؛ لە دایکبووی ١٠ی شوباتی ١٩٧٤) ئەکتەر و سینەماکاری ئەمریکییە. بە ڕۆڵی ھاوڕێیەتی ئیفی ترینکێت لە زنجیرەی *[[یارییەکانی برسییەتی (زنجیرەفیلم)|یارییەکانی برسییەتی]]* ناسراوە.

بانکز میوانداری پێشکەشکاری بەرنامەی یارییەکانی بەختی خۆت تاقیبکەرەوەی کەناڵی ئەی بی سی کردووە.

## ژیانی سەرەتایی
بانکز لە شاری پیتسفیڵد لە ویلایەتی ماساچوسێت لەدایکبووە و گەورە بووە، گەورەترین منداڵی چوار دانەیە. باوکی کە سەرباز دێرین بوو لە جەنگی ڤێتنام، کرێکاری کارگە بووە لە کۆمپانیای جەنەراڵ کارەبای، دایکی لە بانکێکدا کار دەکات. لە گەورەبووندا یاری بیسبۆڵی دەکرد و سواری ئەسپ بوو. ئەو لە لیتل لیگ بوو کاتێک قاچی شکا و خلیسکا. پاشان تاقیکردنەوەی بۆ شانۆنامەی قوتابخانە کرد، کە سەرەتای بوو لە نواندندا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:ژنە ئەمریکیە دەرھێنەرەکانی فیلم
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:بێژەرە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کۆمیدی
پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان
پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان
بی بی سی عەرەبیی

**بی بی سی عەرەبی** تۆڕێکە بۆ گواستنەوەی ھەواڵ و زانیاری بۆ جیھانی عەرەبی لە ڕێگەی چەند ڕێگایەکەوە، لەوانە ئینتەرنێت و ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن و مۆبایل. بی بی سی عەرەبی گەورەترین و کۆنترین خزمەتگوزاری میدیایە کە بی بی سی بە زمانێکی تر جگە لە ئینگلیزی دەستیپێکردووە و لە سەرەتای دەستپێکردنی لە ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٣٨ەوە بەردەوام بووە لە پەرەسەندن تا بووە بە یەکێک لە وێستگە میدیاییە پێشەنگەکانی جیھان. لە سەرەتای دامەزراندنییەوە تا ساڵانی نەوەدەکان بە «بەشی عەرەبی دامەزراوەی پەخشی بەریتانیا» ناسرابوو.

## بلۆککردنی ماڵپەڕ لە میسر
لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ٢٠١٩، تۆڕێکی تایبەت بە چاودێریکردنی چالاکییەکانی ئینتەرنێت، نێتبلۆکس، ڕای گەیاند کە چاودێری بلۆککردنی ماڵپەڕە ھەواڵییەکانیان کردووە، لەنێویاندا کۆمپانیای پەخشی بەریتانی (بی بی سی)، بە وەشانی ئینگلیزی و عەرەبییەکەی لە میسر، ئەمەش ھاوکات بوو لەگەڵ خۆپیشاندانەکانی میسر. نێتبلۆکس ڕوونیکردەوە کە دوو دابینکەری پەیوەندییەکان لە میسر (تەلەکۆم میسر و ڕایا ھۆڵدینگ بۆ وەبەرھێنان-راية القابضة للاستثمارات) «مەودای فراوان-واسع النطاق»یان لەکارخست چونکە توانای دەستڕاگەیشتنیان ھەبوو بەم سایتە ھەواڵییانەدا، و ھۆشداریدا لە کاریگەرییە ئەگەرییەکانی ئەم ڕێوشوێنانە لەسەر ئازادی میدیا و مافی ئازادی کۆبوونەوە. مووکرەم محەممەد ئەحمەد، سەرۆکی ئەنجوومەنی باڵای ڕێکخستنی ڕاگەیاندن، گوتی کە دەسەڵاتدارانی میسر ھەندێک سایتی ھەواڵیان بلۆک کردووە، لەنێویاندا سایتی بی بی سی عەرەبی، بەڵام ناوبراو ڕای گەیاند کە ئاگادار نەکراوەتەوە لە ناوی ئەو سایتانەی کە بلۆک کراون، بەڵام زانیارییە سەرەتاییەکانی ئەوە بوو کە ھۆکارەکە بڵاوکردنەوەی «ھەواڵی نادروست» بوو سەبارەت بە خۆپیشاندانەکان.

## سەرچاوەکان
ئەلێکسیس ناپ

**ئەلێکسیس مێریزاڵد ناپ** (؛ لە ٣١ی تەمموزی ١٩٨٩) لەدایک بووە، ئەکتەری ئەمریکییە. لە زنجیرە فیلمی دەنگی بێخەوش ڕۆڵی ستایسی کۆنرادی گێڕاوە

## ژیانی سەرەتایی
ناپ لە شاری ئەڤۆنمۆر لە ویلایەتی پێنسیلڤانیا لەدایکبووە، کچی مارجۆری و برادفۆرد ئێلوود ناپە. لە ویلایەتی کارۆلینای باکوور گەورە بووە پێش ئەوەی لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا بچێتە لۆس ئەنجلۆس.

## ژیانی تایبەت
ناپ لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠١٠ پەیوەندی بە ئەکتەری ناوداری ئەمریکی ڕایان فیلیپەوە کردووە. پەیوەندییەکە لەو مانگی ئەیلولەدا کۆتایی ھات. دوای جیابوونەوەیان، ناپ بۆی دەرکەوت کە دووگیانە. لە ساڵی ٢٠١١ کچەکەیان لەدایک بووە، فیلیپ لە کاتی لەدایکبوونەکەدا ئامادە بووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی پێنسیلڤانیا
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
ئەندرۆ فابیان

**ئەندرۆ کریستوفر فابیان**    (لەدایکبووی ٢٠ی شوباتی ١٩٤٨) فەلەکناس و فیزیای فەلەکناسی بەریتانییە. لە ساڵی ٢٠١٣ تا ٢٠١٨ بەڕێوەبەری پەیمانگای فەلەکناسی لە زانکۆی کامبریج بووە. لە ساڵی ١٩٨٢ تا ٢٠١٣ پرۆفیسۆری توێژینەوەی کۆمەڵگەی شاهانە بووە لە پەیمانگای فەلەکناسی لە کامبریج ، و جێگری مامۆستای کۆلێژی داروین بووە لە کامبریج لە ساڵی ١٩٩٧ تا ٢٠١٢. لە مانگی ئایاری ٢٠٠٨ تا ساڵی ٢٠١٠ وەک سەرۆکی کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە کاری کردووە 

## خوێندن
فابیان لە کۆلێژی کینگ لە لەندەن (BSc، فیزیا) و تاقیگەی زانستی بۆشایی ئاسمانی مۆلارد لە زانکۆی کۆلێژی لەندەن (دکتۆرا) خوێندوویەتی. 

## پیشە و توێژینەوە
فابیان پرۆفیسۆری فەلەکناسی گرێشام بووە لە کۆلێژی گرێشام ، پۆستێک کە تێیدا لە نێوان ساڵانی ١٩٨٢ بۆ ١٩٨٤ وتار و توێژینەوە گشتیەکانی بەخۆڕایی لەناو شاری لەندەن پێشکەش کردووە  لە ساڵانی ١٩٩٤-٢٠٠٨ سەرنووسەری سەرەکی گۆڤاری زانستی فەلەکناسی بووە لە گۆڤاری *ئاگادارییەکانی مانگانەی کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە* بە خۆڕایی. 

بوارەکانی لێکۆڵینەوەکانی فابیان بریتین لە کۆی گەلەئەستێرەکان هەروەها ناوکی گەلەئەستێرەی چالاک و هێزی کێشکردنی بەهێز و کونە ڕەشەکان و پاشخانی تیشکی ئێکس . هەروەها لە ڕابردوودا کاری لەسەر دووانەی تیشکی ئێکس, ئەستێرەی نیوتڕۆن و پاشماوەی سوپەرنۆڤا کردووە. زۆربەی توێژینەوەکانی بریتین لە فەلەکناسی تیشکی ئێکس و فیزیای فەلەکناسی وزە بەرز، دەستکەوتە دیار و گەورەکانی بریتین لە بەشداریکردنی لە دۆزینەوەی هێڵە ئاسنییە فراوانەکان کە لە گەردیلە چالاکەکانی گەلەئەستێرەییەکانەوە دەردەچن، کە بەهۆی ئەو دۆزینەوەیەوە بە هاوبەشی خەڵاتی برۆنۆ ڕۆسی پێبەخشرا. نووسەری زیاتر لە ١٠٠٠ بابەتە  و سەرۆک و بەڕێوەبەری کۆمەڵەی فەلەکناسی تیشکی ئێکسە لە پەیمانگای زانستی فەلەکناسی. 

### خەڵات و ڕێزلێنان
فابیان خەڵاتی دانی هاینمان بۆ فیزیای فەلەکناسی لە ساڵی ٢٠٠٨ لەلایەن کۆمەڵەی فەلەکناسی ئەمریکی وەرگرت و مەدالیای زێڕینی کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە لە ساڵی ٢٠١٢ ۆێبەخشرا  و لە ساڵی ٢٠٢٠ خەڵاتی کاڤلی بۆ فیزیای فەلەکناسی پێبەخشرا 

لە ساڵی ٢٠١٦ وەک هاوکارێکی بیانی لە ئەکادیمیای نیشتمانی زانستەکان هەڵبژێردرا  و لەلایەن کۆمەڵەی فەلەکناسی زەریای هێمنەوە میدالیای زێڕی بروسی پێبەخشرا. 

لە مانگی ئابی ساڵی ٢٠٢٠ فابیان میوانی بەرنامەیەکی تایبەتی ڕادیۆی بی بی سی ' The Life Scientific ' بوو. 

## بەستەری دەرەکی

پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:ئەفسەرانی نیشانی ئیمپڕاتۆریەتی بەڕیتانی
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:دەرچووانی کۆلێجی زانکۆییی لەندەن
پۆل:دەرچووانی کۆلێجی کینگز لەندەن
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٨
دوایین ملکەچپێکەری ھەوا

**کۆتا ملکەچپێکەری ھەوا** فیلمێکی فانتازیا ئاکشن-سەرکێشیی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٠ کە لەلایەن نایت شەمەلان نووسراوە و ھاوبەشی بەرھەمھێنان و دەرھێنانی بۆ کراوە، لەلایەن کۆمپانیای پاراماونت پیکچەرز و فیلمەکانی نیکلۆدیۆن و بلایدینگ ئێج پیکچەرز و کۆمپانیای کەنەدی/مارشاڵ بەرھەم ھێنراوە و لەلایەن پاراماونت دابەشکراوە. فیلمەکە لەسەر چیرۆکی زنجیرە تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمەیشنی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا (''وەرزی یەکەمی'') دروست کراوە؛ نوح ڕینگەر ڕۆڵی ئانگ دەگێڕێت، دیڤ پاتەل ڕۆڵی شازادە زوکۆ و نیکۆلا پێڵتز و جاکسۆن ڕاسبۆن ڕۆڵی کاتارا و سۆکا دەگێڕن. فیلمەکە باس لە چیرۆکی ئانگ دەکات کە منداڵێکی ئەڤەتارە، و دەبێت شارەزا بێت لە ھەر چوار توخمەکانی ھەوا، ئاو، ئاگر و زەوی (خاک) و ھاوسەنگی بۆ جیھان بگەڕێنێتەوە، لە ھەمان کاتدا نەتەوەی ئاگر لە داگیرکردنی ھۆزەکانی ئاو و شانشینی زەوی بوەستێنێت.

پەرەپێدانی فیلمەکە لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٠٧ دەستی پێکرد، و پرۆسەی کاستینگ و پێش بەرھەمھێنانی فیلمەکە لە ماوەی ساڵی ٢٠٠٨دا بوو، وێنەگرتنی فیلمەکە لە مانگی ئازاری ٢٠٠٩ دەستی پێکرد و لە ئەیلوولی ٢٠٠٩ کۆتایی ھات، خشتەی سەرەتایی فیلمەکە بۆ ماوەی دوو ھەفتە لە گرینلەند وێنەی گیرا، و بەشەکانی دیکەی فیلمەکەش لە سەرانسەری ویلایەتی پێنسیلڤانیا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا وێنەی گیراوە. ناوی *ئەڤەتار* لە ناونیشانی فیلمەکە لابرا بۆ ئەوەی لەگەڵ فیلمی ئاڤاتاری جەیمز کامیرۆن لە ساڵی ٢٠٠٩دا تێکەڵ نەبێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بەپێی ساڵ
پۆل:فیلمەکان بەپێی دەیە
پۆل:پێڕستی فیلمەکان
پۆل:کارەکتەرەکانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەمریکا وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەمریکا دانراون
پۆل:فیلمە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە خەیاڵییەکان
پۆل:فیلم لە ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکان
پۆل:ئاڤاتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا
پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵییەکاندا
پۆل:بکوژە خەیاڵییەکان
پۆل:دووبارە دەرکەوتنەوە لە تەلەڤیزیۆن
پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ کۆمیکدا گونجاندووە
پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ یارییە ڤیدیۆیییەکان گونجاندووە
پۆل:زانستی ئەفسانەکان لە کلتورە گەلییەکاندا
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:مشتومڕی فیلمەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی فرانک مارشال
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس نیوتن ھاواردەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمە براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن ڕۆسبێری
پۆل:فیلمەکانی پاراماونت پیکچەرز
پۆل:فیلمە سەرکێشییە فەنتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠
ڕەمزی قەزاز

**رِەمزی قەزاز :**(١٩١٧-١٩٧٣) نووسەر و چالاكوانی سیاسی 

## سەرەتای ژیان و خوێندنی
وێنۆک|'''رەمزى قەزاز'''
ڕەمزی کوڕی محێدین و لە بنەماڵەی ناسراوی قەزازە، ١٩١٧ لە گەڕەکی (قەزازەکان)ی شاری سلێمانی لەدایکبووە. باوکی خۆیی نەدیوە، چونکە ئەفسەری سپای عوسمانی و بەشداری یەکەم جەنگی جیھانی بووە و نەگەڕاوەتەوە، لەبەر ئەوە دایکی و تۆفیق قەزازی خاڵی پەرەوەردەیان کردووە. قۆناغی سەرەتاییی لەوێ خوێندووە و ١٩٣٦ لە خانەی دێھاتیی مامۆستایانی بەغدا وەرگیراوە. کە تەواوی کردووە، بووە بە مامۆستا لە دێی (عەسکەر)ی ئەوسا سەر بە لیوای کەرکووک. 

## چالاكی سیاسی
لە ساڵانی چلەوە کەوتووەتە خولیای سیاسەت و حیزبایەتی و بووەتە ئەندامی حیزبی (ھیوا). حکوومەت لەو ماوەیەدا دەستگیری کردووە و دووری خستووەتەوە بۆ شاری (مونتەفیک) لە باشووری عیراق.

## سینەمای سلێمانی
کە گەڕاوەتەوە بۆ سلێمانی، دەستی کردووە بە کاری ئازادی وەک بەڵێندەرێتی. سەروبەندی دووەم جەنگی جیھانی لەتەک ڕەفیق چالاک و گۆران لە بەشی کوردیی ڕادیۆی ڕۆژھەڵاتی نزیکی لە (یافا) کاری کردووە. ١٩٤٥ کە گەڕاوەتەوە بۆ وڵات، یەکەم مەکینەی سینەمای ھێناوەتە سلێمانی، فلیمی بیانیی پێ لێداوە.

## پارتی دیموکراتی کوردستان
پاشان بووە بە ئەندامی (پارتی دیموکراتی کوردستان). ١٩٥٨ بە داوای حیزب بە ماڵەوە چووەتە بەغدا و کراوە بە بەرپرسی ڕێکخراوی مامۆستایان و فەرمانبەرانی سەر بە حیزب. بەرنامەی (باخچەی منداڵان)یشی لە ڕادیۆی کوردیی بەغدا پێشکەش کردووە. ١٩٦٦ دەزگای ئاسایشی حکوومەت گرتوویە و ماوەی نۆ مانگ بەندکراوە، بەبێ ئەوەی ھیچ نھێنییەک بدرکێنێ.

کە ئازادکراوە، ڕووی کردووەتە شاخ و پێوەندیی بە شۆڕشی ئەیلوولەوە کردووە. ئیدی خەریکی سەرپەرشتیی خوێندنی قوتابخانەکانی شۆڕش بووە لە ناوچەکانی سلێمانی و کەرکووک. پاش ڕاگەیاندنی بەیاننامەی ١١/٣/١٩٧٠، گەڕاوەتەوە بۆ شار و ١٩٧١ ماوەیەک سەرپەرشتیی ڕۆژنامەی (پاشکۆی گۆڤاری "برایەتی")ی کردووە، کە ژمارەی یەکەمی ٢٣/٤ و ژمارە ١٢ی ٢٩/٨ لە سلێمانی بڵاوبووەتەوە. پاشتر بە داوای مەکتەبی سیاسی براوەتەوە بۆ بەغدا و لە ڕاگەیاندنی حیزبدا کاری کردووە. 

## كۆچی دوایی
تا لە ئەیلوولی ١٩٧٣دا بە جەڵتەی مێشک لەوێ کۆچی دواییی کردووە. 

## ژیانی هاوسەرگیریی
ڕەمزی قەزاز، چوار کوڕ (نەوزاد، شێرزاد، فەرھاد، ئازاد) و دوو کچ (شەونم، شیرین)ی لە پاش خۆی بەجێھێشتووە.

## بەرهەمەكانی
ئەندامی (یەکێتیی نووسەرانی کورد) بووە و وتار و نووسینی لە ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی ڕۆژگاری خۆیدا (گەلاوێژ، برایەتی) ھەیە. 

**ئەم بەرھەمە بڵاوکراوانەیشی ھەن:**

# ڕاستی و ئازایی، چاپخانەی سلمان الأعظمي- بةغدا، ١٩٦٧.
# گورنەتەڵە، چاپخانەی سلمان الأعظمي- بةغدا، ١٩٦٧.
# داستانی دوو پاڵەوانەکە، چاپخانەی الجاحظ- بەغدا، ١٩٦٨.
# بزووتنەوەی سیاسی و ڕۆشنبیریی کورد، چاپخانەی ژین- سلێمانی، ١٩٧١.

## سەرچاوەکان
ڕووناکیی ساردی ڕۆژ (فیلمی ٢٠١٢)

**ڕووناکی ساردی ڕۆژ** () فیلمێکی ئەکشنی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٢ لە دەرھێنانی مەبرووک ئێل مێچری و لەلایەن کۆمپانیای سامێت ئینتەرتەینمەنتەوە دابەشکراوە. لەلایەن سکۆت وایپەر و جۆن پێترۆ نووسراوە و ھێنری کاڤیل و بروس ویلیس و سیگۆرنی ویڤەر ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت. چیرۆکەکە لەسەر وێڵ (کاڤێڵ)دا دەسووڕێتەوە، کە بۆی دەردەکەوێت خێزانەکەی لەلایەن بریکارە بیانییەکانەوە ڕفێنراون کە بەدوای جانتایەکدا دەگەڕێن کە لەلایەن باوکییەوە (وێڵێس) دزراوە، ئەمەش ناچاری دەکات ھەموو شتەکان بخاتە ئەستۆی خۆی بۆ دۆزینەوەیان.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٢
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٢
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەزگای ھەواڵگری ناوەندی
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن لوکاس ڤیداڵەوە تۆمارکراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئیسپانیا دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری مەدرید وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە ئیسپانیا وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت
پۆل:فیلمەکانی سامیت ئینتەرتەیمێنت
پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەدرید داندراون
ھێزەکانی ڕزگاریی عەفرین

**ھێزەکانی ڕزگاریی عەفرین** یدن بە کورتی **ھەرەعە** (بە کرمانجی: Hêzên Rizgariya Efrînê, HRE، بە عەرەبی: قوات تحریر عفرین) ھێزێکی بەرخۆدانی میلیشیایە کە دوای داگیرکردنی شارەکە و ناوچەی کوردنشینی عەفرین لەلایەن سوپای تورکیا و ھێزە نزیکەکانییەوە لە مانگی ئازاری ٢٠١٨ دامەزرا. ئەو ھێزە بە پاڵپشتیی ھێزەکانی سووریای دیموکرات لە خەڵکی ڕەسەنی ناوچەی عەفرین کە دوای داگیرکردنی عەفرین ئاوارە بوون پێکھێنرا. ھێزەکانی ڕزگاری عەفرین لەو کاتەوە ئۆپەراسیۆنی سەربازییان لەدژی سوپای تورکیا و ھاوپەیمانەکانی ئەنجامداوە و بەرەنگاربوونەوەی ئەو ھێزە چەکدارانەی کە تورکیا و سوپای تورکیا پشتیوانیان لێدەکەن ھەتا ڕزگارکردنی عەفرین، گەڕانەوەی خەڵکی ڕەسەن بۆ ناوچەکە، و دووبارە دامەزراندنەوەی خۆبەڕێوەبەریی دیموکراتی لەو ناوچەیەدا وەکوو ئامانجی خۆیان ڕاگەیاندووە.

لە مانگی ئەیلولی ساڵی ٢٠٢١، یوسف حەموود، وتەبێژی گروپی ناسراو بە سوپای نیشتیمانیی سووریا، کە لە ھێزەکانی سەر بە تورکیا پێکھاتووە، دانی بەوەدانا کە ھێزەکانی ڕزگاریی عەفرین بە بەکارھێنانی تاکتیکی شەڕی گەریلایی بوونەتە "کێشەیەکی گەورە" بۆ تورکیا و ھێزە پشتێوانیلێ کراوەکانی بۆ حکوومەتکردن لەسەر عەفرین.

## ئەمانەش ببینە
* ھێرشی سەربازیی تورکیا بۆ سەر عەفرین
* یاخیبوونی ھێزەکانی سووریای دیموکرات لە باکووری حەلەب

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی
* ماڵپەڕی فەرمیی ھێزەکانی ڕزگاریی عەفرین
* توییتری فەرمیی ھێزەکانی ڕزگاریی عەفرین
* ھەژماری فەرمیی ھێزەکانی ڕزگاریی عەفرین

پۆل:فراکسیۆنە دژە حکوومەتەکان لە شەڕی ناوخۆیی سوریا
پۆل:ناکۆکیی تورکیا و کوردەکان (١٩٧٨-ئێستاکە)
پۆل:ڕێکخراوە کوردییە سوورییەکان
پۆل:عەفرین
پۆل:ڕۆژاوای کوردستان
پۆل:یەکەکانی پاراستنی گەل
پۆل:یەکە سەربازییەکان و پێکھاتەکانی دامەزراوی ٢٠١٨
پۆل:سەربازی
ئای. جەی. گود

**ئیرڤینگ جۆن گود (بە ئینگلیزی : Irving John Good)** (٩ی کانوونی دووەمی ١٩١٦ - ٥ی نیسانی ٢٠٠٩)   بیرکارێکی بەریتانی بوو کە وەک زانای کریپتۆلۆجی لە بلێچلی پارک لەگەڵ ئالان تیورینگ کاری کردووە. دوای جەنگی جیهانی دووەم گود لەگەڵ تیورینگ بەردەوام بوو لە کارکردن لەسەر دیزاینی کۆمپیوتەر و ئاماری باییزی لە زانکۆی مانچستەر. گود ڕووی لە ئەمریکا کرد و لەوێ پرۆفیسۆر بوو لە ڤێرجینیا تەک.

لە خێزانێکی جوولەکە پۆڵەندی لە لەندەن لەدایکبووە بەناوی منداڵی **ئیسادۆر جاکۆب گوداک**. دواتر ناوی خۆی بە ئینگلیزی گۆڕی بۆ ئیرڤینگ جۆن گود و واژۆی بڵاوکراوە زانستیەکانی دەکرد بە "**I.J. Good**".

گوود کەسی بناغەدانەری ئەو چەمکەیە کە ئێستا بە " تەقینەوەی زیرەکی" ناسراوە، گود وەک ڕاوێژکاری زەبەلاحە-کۆمپیوتەرەکانی ستانلی کوبریک بوو، کە دەرهێنەری فیلمی *[[٢٠٠١: ئۆدێسەی بۆشایی ئاسمان|٢٠٠١: ئۆدیسێیەکی بۆشایی ئاسمان]]* بوو لە ساڵی ١٩٦٨.

## ژیان
گود لە دایک و باوکێکی جووی پۆڵەندی لە لەندەن لەدایکبوو بە ناوی ئیزادۆر جاکۆب گوداک. باوکی کاتژمێرساز بووە، کە دواتر دوکانێکی سەرکەوتووی زێڕینگەریی مۆدێرنی بەڕێوەبردووە و خاوەنی بووە، هەروەها نووسەرێکی دیار بوو لە زمانی ییدیش کە بە ناوی قەڵەمی موشێ ئۆڤێد نووسیویەتی. گود کە لە قوتابخانە بووە بەبێ هیچ مانووبوونێک مەنهەجی بیرکاری تێپەڕاندووە. 

گود لە کۆلێژی جیسوس لە کامبریج بیرکاری خوێندووە، لە ساڵی ١٩٣٨ دەرچووە و لە ساڵی ١٩٤٠ خەڵاتی سمیس بەدەستهێناوە. لە ژێر دەستی جی ئێچ هاردی و ئەبرام بێسیکۆڤیچ توێژینەوەی کردووە پێش ئەوەی لە ساڵی ١٩٤١دا بچێتە بلێچلی پارک دوای تەواوکردنی دکتۆراکەی.

### بلێچلی پارک
لە ٢٧ی ئایاری ١٩٤١، کە تازە دکتۆرای لە کامبریج بەدەستهێنابوو، گود بۆ یەکەمجار چووە ناو کوخی ٨، کە دامەزراوەی بلێچلی بوو بۆ شکاندنی کۆدە دەریاییەکانی ئەڵمانیا. ئەمە ئەو ڕۆژە بوو کە هێزی دەریایی شاهانەی بەریتانیا یەکێک لە کەشتیە ئەڵمانیەکانی لەناوبرد بەناوی بیسمارک دوای ئەوەی کە کەشتی HMSی هێزی دەریایی بەریتانی نوقم کردبوو. بلێچلی بەشداری کردبوو لە لەناوبردنی *بیسمارک* بە شکاندنی کۆدەکانیان لە ڕێگەی شیکاری هاتوچۆی بێ وایەرەوە کە کەشتییە ناوازەکەی ئەڵمانیا بەرەو برێستی فەرەنسا دەڕۆشت نەک ویلهێلمشاڤن کە لێیەوە هاتبوو. بەڵام کوخی ٨ نەیتوانیبوو لەسەر بنەمای ئێستا ئەو ٢٢ پەیامەی ئینێگمای دەریایی ئەڵمانی کە بۆ *بیسمارک* نێردرابوو، کۆبکاتەوە. شفرەکانی ئێنیگمای هێزی دەریایی ئەڵمانیا بە شێوەیەکی بەرچاو پارێزراوتر بوون لە شفرەکانی سوپای ئەڵمانیا یان هێزی ئاسمانی کە تا ساڵی ١٩٤٠ بە باشی دۆزرابوونەوە. پەیامە دەریاییەکان سێ بۆ حەوت ڕۆژی دەویست بۆ شکاندنیان، ئەمەش بەزۆری لە ڕووی ئۆپەراسیۆنەوە بۆ ئینگلیزەکان بێسوود بوو. بەڵام ئەمە بە یارمەتی گود خەریک بوو بگۆڕێت.

گوود نزیکەی دوو ساڵ لەگەڵ تیورینگ خزمەت دەکات. 

## توێژینەوە و بڵاوکردنەوە
کارە بڵاوکراوەکانی گود زیاتر لە سێ ملیۆن وشە بوو. بە کارەکانی لەسەر ئاماری باییزی ناسرابوو. کاس و ڕافتری  گود (و لە بەرامبەردا تورینگ) بە داهێنانی زاراوەی *فاکتەری باییز* دەزانن. گود ژمارەیەک کتێبی لەسەر تیۆری ئەگەرەکان بڵاوکردەوە. لە ساڵی ١٩٥٨دا وەشانێکی سەرەتایی بڵاوکردەوە کە دواتر بە گۆڕینی خێرای فۆریەر ناسرا  بەڵام بە شێوەیەکی بەرفراوان نەناسرا. لە ساڵی ١٩٦٥ ئەو چەمکەی داهێنا کە ئێستا بە " تەقینەوەی زیرەکی" یان " تاکگەرایی تەکنەلۆژی" ناسراوە، کە پێشبینی هاتنی کۆتایی زیرەکی سەروو مرۆیی دەکات:

## سەرچاوەکان

پۆل:جووە ئینگلیزەکان
پۆل:کۆچەرانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:مردووانی ٢٠٠٩
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٦
پۆل:ئاڵن تێرینگ
مەلا شەریف ڕەنگەڕێژانی

**مەلا شەريف ڕەنگەڕێژانى :**(١٩٢٥-١٩٧٦) شاعیر و نووسەر و وەرگێڕ و چالاكوانی سیاسی

## سەرەتای ژیان و خوێندنی
وێنۆک|'''مەلا شەريف ڕەنگەڕێژانى'''
مەلا محەمەد شەریف کوڕی مەلا عوسمان کوڕی مەلا عەبدولکەریمی ڕەنگەڕێژانییە، ١٩٢٥ لە ھەولێر لەدایک بووە. سەرەتا لای بابی دەستی داوەتە خوێندن لە دێی (یەدی قزلەر). کە بابی لە ١٩٣٤دا مردووە، بە ماڵەوە ھاتوونە ھەولێر. لەوێ درێژەی بە خوێندنی مزگەوت داوە و لای مەلا ساڵحی کۆزەپانکە گەیشتووەتە پلەی مەلایەتی، بەڵام ئیجازەی وەرنەگرتووە. 

## چالاكی سیاسی
مەلا شەریف لە ساڵی ١٩٤٢ بەدواوە چووەتە ڕیزی دەستەی شیوعییەکانی (الى الأمام) لە ھەولێر، ئەوجا ناو (کۆمەڵی میللەت) و باڵی (القاعدە)ی حیزبی شیوعیی عیراق. بەشداری یەکەم کۆنفرانسی حیزبی شیوعیی عیراق بووە و کراوەتە بەرپرسی بڵاوکراوەی "ئازادی"ی لقی کوردی. لە یەکەم کۆنگرەی حیزبدا بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی ھەڵبژێردراوە. ١٩٤٧ وازی لە حیزبی شیوعی ھێناوە. ١٩٤٩ گیراوە و ماوەیەک خراوەتە زیندان. پاشتر ئەندامی یەکەم کۆنگرەی یەکێتیی نووسەرانی کورد بووە لە بەغدا.  

## ژیانی هاوسەرگیریی
ساڵانی پەنجای سەدەی ڕابوردوو خێزانی پێک ھێناوە و تاسەر ژیانێکی ھەژارانەی گوزەراندووە. 

## كاری پیشەیی
کاری وەک کاتبیی لای بازرگانانی ھەولێر و دووکانداری و بەرگ تێگریی کتێب و وەرگێڕیی لە ڕادیۆی کوردیی بەغدا (١٩٦٨-١٩٦٩) و کرێکاریی کردووە. دواجار ١/١٠/١٩٧٤ بە فەرمانبەر لە چاپخانەی شارەوانیی ھەولێر دامەزراوە.  

## كۆچی دوایی
ئێوارەی ٢٨/٤/١٩٧٦ بە جەڵتەی دڵ کۆچیدواییی کردووە. 

## بەرهەمەكانی
مەلا شەریف شاعیر و نووسەر و وەرگێڕ بووە ،چەند دەستنووسێکیشی لەپاش بەجێماوە . 

**لە بەرھەمەکانی: **

# ١٤ی تەمووز 
# الصداقة العربية الكردية، الموصل، 1958
# توما بوا، لمحة عن الأكراد وحالتهم الاجتماعية والأدبية والثقافية وفصل خاص عن الفولكلور الكردي (ترجمة)، مطبعة النعمان- النجف، 1973.

## سەرچاوەکان
بەنداوی دێرەلووک

**بەنداوی دێرەلووک** بەنداوێکە کە لەسەر ڕووباری زێی گەورە دروستکراوە، کە دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی دێرەلووک لە پارێزگای دھۆک لە ھەرێمی کوردستانی عێراق.

بەنداوەکە پشتگیری لە وێستگەیەکی کارەبای ئاوی (٣٧،٦) مێگاوات دەکات کە لە ڕووبارەکەدا دەڕوات، بە مەبەستی سەرەکی چارەسەرکردنی بەردەوامی کەمیی کارەبا لە ناوچەکەدا، بە وردیتر دابینکردنی دابینکردنی کارەبا بۆ شارۆچکەی ئامێدی و ناوچەی بادینان.

بە گوتەی نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان، یەکەم پڕۆژەی کارەبای ئاوە کە لەلایەن حکومەتی ھەرێمی کوردستانەوە دەستیپێکردووە.

## بەڵێندەرایەتی
گرێبەستی دروستکردنی بەنداو و وێستگەی کارەبا دراوە بە کۆمپانیایەکی ھاوبەشی بۆلاند پایە - فەراب (دوو کۆمپانیای بیناسازی ئێرانی). لەلایەن ئاژانسی ھاوکاری نێودەوڵەتی ژاپۆنەوە دارایی و سەرپەرشتی دەکرێت. لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ مەراسیمی واژۆکردن بەڕێوەچوو.

کۆی تێچووی پڕۆژەکە بە ١٦٨ ملیۆن دۆلار مەزەندە دەکرێت، لەنێویاندا ١٢٩ ملیۆن دۆلار بۆ خودی بەنداوەکە، ئەوەی دەمێنێتەوە پێکدێت لە دروستکردنی ھێڵی گواستنەوەی ١٣٢ کیلۆڤۆڵت و وێستگەی لاوەکی، کە لە قۆناغی یەکەمدا تەواو بووە.

## دەستپێکردنی
سەرۆکوەزیرانی ھەرێمی کوردستان لە تشرینی دووەمی ٢٠١٥ پڕۆژەکەی دەستپێکرد، بەڵام لە ڕاستیدا لە مانگی ئۆکتۆبەری ٢٠١٦ دەست بە دروستکردنی بەنداوەکە کرا. لە ساڵی ٢٠٢٠دا پڕۆژەکە تەواو بوو.

## ئەمانەش ببینە
* بەنداوەکانی کوردستان

## سەرچاوەکان

پۆل:بەنداوەکانی کوردستان
پۆل:بەنداوەکان
پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان
پۆل:پارێزگای دھۆک