سەنتەری ڕاھێنانی گەردوونناس یوری گاگارین

**سەنتەری ڕاهێنانی زانستی توێژینەوە و تاقیکردنەوەی گەردوونناسەکانی ناوەندی یوری ئەی گاگارین** ( **GCTC** : بە ڕووسی : Центр подготовки космонавтов имени Ю. А. Гагарина)  دامەزراوەیەکی ڕاهێنانی ڕووسییە کە بەرپرسیارە لە ڕاهێنانی کەشتیوانانی ئاسمان بۆ ئەرکەکانیان بۆ بۆشایی ئاسمان ، لە شاری ستار لە ئۆبلاستی مۆسکۆیە ، ناوێک کە ڕەنگە ئاماژە بە خودی دامەزراوەکە یان گۆڕەپانەکەی بکات. 

## پێکهاتن
ئەم دامەزراوەیە لە سەرەتادا تەنها بە یەکەی سەربازی (٢٦٢٦٦) یان (٢٦٢٦٦) ناسرابوو،  بنکەیەکی ڕاهێنانی نهێنی بوو بۆ ئەو کەسانەی هەڵدەبژێردران بۆ تاقیکردنەوە و ئەزموون دەربارەی گەردوونناسی سەر بە سۆڤیەتییەکان، شوێنەکە بەهۆی نزیکییەوە لە مۆسکۆ و ژێرخانی دیکە هەڵبژێردرا کە پێویست دەبن بۆ ئەرکەکەی: فڕۆکەخانەی چکالۆڤسکی و هێڵی ئاسنی یارۆسلاڤل،  ئەو ناوچەیە چڕ و پڕی دارستانە لە سەرەتادا مەودای ڕادار بوو لەگەڵ هەندێک ژێرخانی هەبوو. 

پزیشکی سەربازی کۆلۆنێل یێڤگنی کارپۆڤ لە ٢٤ی شوباتی ١٩٦٠ وەک یەکەم سەرۆکی ناوەندی مەشقی ئاسمانی یان *تسێنتر پۆدگۆتۆڤکی کۆسمۆناڤتۆڤ* (TsPK) دەستنیشانکرا  سەنتەرەکە نزیکەی ٢٥٠ کارمەندی تێدابوو کە دابەشکرابوون بەسەر بەشە جیاوازەکاندا کە بەرپرسیار بوون لە پەرەپێدانی هەموو لایەنەکانی بەرنامەی بۆشایی ئاسمان لە ئامێرەکانەوە تا خۆشگوزەرانی گەردوونناسەکان. لەوانە پسپۆڕانی ئاڵوگۆڕی گەرمی و پاکوخاوێنی، جل و بەرگی مانەوە، نەشتەرگەری و ستافی ڕاهێنان، سەرەتا کاندیدەکانی گەردوونناس لە فڕۆکەخانەی ناوەندی فرونزی نزیک (مۆسکۆ) جێگیرکرابوون، دواتر بلۆکێکی شوقە لە چکالۆڤسکی دانرا پێش ئەوەی لە کۆتاییدا بچنە شوقە تازە دروستکراوەکانی شوێنەکە کە لەوێ لەگەڵ خێزانەکانیان دەمێننەوە بە درێژایی مەشقەکان. 

## ئیدارەی مەدەنی
تا مانگی نیسانی ٢٠٠٩ سەنتەرەکە لەلایەن وەزارەتی بەرگری (ڕووسیا) بە هاوکاری لەگەڵ ئاژانسی بۆشایی ئاسمانی فیدراڵی ڕووسیا خاوەندارێتی و بەڕێوەبردنی دەکرد، لە مانگی نیسانی ٢٠٠٩، دیمیتری مێدڤێدێڤ ، سەرۆکی ڕووسیا ، بڕیارێکی سەرۆکایەتیی واژۆکرد کە ناوەندەکەی لە وەزارەتی بەرگرییەوە بۆ دەزگای بۆشایی ئاسمانی فیدراڵی ڕووسیا (ڕۆسکۆسمۆس) دەگوازێتەوە. 

## ژێرخانی سەرەکی
دامەزراوەکە ژێرخانی پێویست لەخۆدەگرێت بۆ ڕاهێنانی گەردوونناسەکان لە سەرانسەری ئەزموونی بەرفراوان، لەوانە ھاوشێوەکردنی پەستانی گی، ڕاهێنانی تایبەت بە ئەرک، چاودێریکردنی پزیشکی/تاقیکردنەوە و گەشتی ئاسمانی.

ئاسانکارییە سەرەکییەکانی (GCTC) بریتین لە:

* مۆکاپی تەواو قەبارەی هەموو کەشتییە ئاسمانییە گەورەکان کە لە سەردەمی سۆڤیەتەوە پەرەیان پێدراوە، لەوانە هەڵگری سۆیوز و بوران ، مۆدیولەکانی TKS و وێستگەکانی خولگەیی بەرنامەی سالیوت ، میر و وێستگەی بۆشایی ئاسمان، ئەمانە پێکەوە بوون یان لەگەڵ تێپەڕبوونی کات لەناو دوو هۆڵی سەرەکیی هەنگاری مەشق و ڕاهێنانەکانی سەنتەرەکەدا جێگەی یەکتریان گرتەوە، ژووری یەکەم شوێنی سالیوت ٤، ٦، میر (Don-17KS) لەگەڵ مۆدیولەکانی Kvant (Don-37KE)، Kvant 2 (Don-77KSD) و Kristall (Don-77KST) و سیمولەیتەرێکی مۆدیۆلی دابەزینی سویوز٢ لەخۆدەگرێت. ژووری ئەی١ سیمولەیتەرەکانی سۆیوز لەخۆدەگرێت (Don-7ST3 -STK-7ST )کۆن - بۆ سۆیوز TMA؛ TDK-7ST4 - TDK-7TS2 کۆن بۆ سۆیوز TM - بۆ سۆیوز TMM؛ Don-732M دەستکاریکراوە بۆ سۆیوز TM و فڕۆکەوان ٧٣٢ - بۆ سیستەمی دۆکینگ TORU). ژوورەکانی تر سیمولەیتەرەکانی سالیوت ٧ ، سپێکتر (Don-77KSO)، پریرۆدا (Don-77KSI)، بوران، *زاریا* و *زڤێزدا* لەخۆدەگرن.
* فڕۆکەی ڕاهێنانی کێشکردنی سفر بۆ ھاوشێوەکردنی بێ کێش (بڕوانە Vomit Comet )، لەوانەش MiG-15 UTI، Tupolev Tu-104 و دواتر IL-76 MDK بە قەبارەی ناوەوەی  . فڕۆکەکانی مەشق و ڕاهێنان لە بنکەی هێزی ئاسمانی ڕووسیا لە فڕۆکەخانەی چکالۆڤسکی جێگیرن .
* کلینیکێکی چاودێری پزیشکی و دامەزراوەی پشکنین.
* ئۆفیسی ئەسڵی یوری گاگارین و ژمارەیەک شوێنەوار و جەستەی بۆ ئەو و گەردوونناسەکانی تر.

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* 

پۆل:گەردوون
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی