open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ئێمی نۆتر

**ئێمی نۆتر** () بیرکاریزانێکی ئەڵمانی بوو کە زۆر بەشداری گرنگی کرد بۆ جەبری پەتی. ئەو تیۆرەی نۆتری دۆزییەوە، کە لە فیزیای بیرکاریدا بنچینەیییە. ئەو لەلایەن پاڤێل ئەلێکساندرۆڤ، ئەلبەرت ئاینشتاین، ژان دیودۆنێ، ھێرمان ویڵ و نۆربێرت وینەر بە گرینگترین ژنی مێژووی بیرکاری وەسف کراوە. وەک یەکێک لە ماتماتیکزانە پێشەنگەکانی سەردەمی خۆی، چەند بیردۆزێکی ئەڵقە و کێڵگە و جەبرەکانی پەرەپێدا. لە فیزیادا، بیردۆزی نۆیسەر پەیوەندی نێوان ھاوسەنگی و یاساکانی بمێنی ڕوون دەکاتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ماتماتیکزانانی ژنی ئاڵمانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٢
پۆل:مردووانی ١٩٣٥
پۆل:جووە ئاڵمانییەکان
پۆل:ژنە داھێنەرەکان
پۆل:ژنە زانستخوازەکانی سەدەی ٢٠
پۆل:فیزیکزانانی جوو
پۆل:زانا جووەکان
کۆشکی دۆڵمەباخچە

**کۆشکی دۆڵمەباخچە** () کۆشکێکە دەکەوێتە ناوچەی بەشیکتاشی ئیستەنبول، تورکیا. لە ماوەی ساڵانی ١٨٥٦ بۆ ١٨٨٧ هەروەها لە ساڵانی ١٩٠٩ بۆ ١٩٢٢ وەک ناوەندی سەرەکیی حوکمڕانیی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی بەکارهاتووە. ماوەیەک کۆشکەکە بە کۆشکی یەڵدز ناوهێنراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مستەفا کەمال ئاتاتورک
پۆل:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
دەروێش خاکی

**<span style="color:#090;"> دەروێش خاکی </span>** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نەجەفاوا، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**<span style="color:#090;"> دەروێش خاکی </span>** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی دەروەن. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی نەجەفاوا.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی تەپە مەحمەی. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی قشڵاق سوورکە.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٨٣)کەس و (٢٤)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە لە کورد پێکھاتووە.

## ئایین و زمان
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (شیعە و سوننە)یە.

* بە کوردی شێوەزاری (گەڕووسی و سۆرانی) دەدوێن. 

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی بیجاڕ
بیجاڕ
بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
زانکۆی کالیفۆرنیا، سانتا باربارا

وێنۆک
**زانکۆی کالیفۆرنیا**، سانتا باربارا زانکۆییەکی گشتییە لە سانتا باربارا-ئیزلا ڤێستا قوتابخانەکە بە گشتی ٢٦،١٧٩ قوتابی لێیە کە خۆیان بۆ ساڵانی ٢٠٢١-٢٠٢٢ تۆمارکردووە. وە بەشێکە لە زانکۆی کالیفۆرنیا ساتی دامەزراندنی دەگەڕێتەوە بۆ ١٨٩١ وەک کۆلێژێکی سەربەخۆ، و لە ١٩٤٤ ھاتە پاڵ سیستمی زانکۆی کالیفۆرنیا، وە سێیەم کۆنترین زانکۆییە لە سیستمەکە لەدوای یو ئێس بێرکلی.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:دامەزراوە فێرکارییەکان، دامەزرانی ١٨٩١
پۆل:زانکۆ و پەیمانگا گشتییەکان لە کالیفۆڕنیا
پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٩١ لە کالیفۆرنیا
زانکۆی لێکۆڵینەوە

**زانکۆی لێکۆڵینەوە** زانکۆییەکە کە ئەرکی سەرەکی و تایبەتمەندییەکەی بریتییە لە لێکۆڵێنەوە گەر گشتی بێت یان تایبەت، وە بە زۆری ناوێکی ناسراویان ھەیە

## مێژوو
بنچینەی زانکۆی لێکۆڵینەوە لە سەرەتاکانی سەدەی ١٩یەم لە پڕوسیای ئەڵمانیا ھەڵکەوتووە، کاتێک وێلیام ڤۆن ھومبۆلد ھەوڵی بەرھەمھێنانی پەروەدەیەکی دا کە سەرەنج دەخاتە سەر شوێنە سەرەکییەکانی زانین (زانستە سروشتییەکان، زانستە کۆمەڵایەتییەکان) و مرۆڤییەکان لەجیاتی تیشک خستنە سەر ئامانجەکانی پێشووتری فێربوون کە سەرەنجی دەخستە سەر گەشەپێدان لە تێگەیشتنی ڕاستی، جوانی، چاکیەتی.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:خوێندنی باڵا
پۆل:جۆرەکانی زانکۆ و کۆلێژ
مۆڵەتنامەی کرێیتیڤ کۆمنز

وێنۆک|250px|لۆگۆی کرێیتیڤ کۆمنز
**مۆڵەتنامەی کرێیتیڤ کۆمنز** (، بە کورتە: **CC**) یەکێک لە چەندین مۆڵەتنامەی مافی لەبەرگرتنەوەی گشتییە کە ڕێگا بە بڵاوکردنەوەی بەخۆڕاییی ئەو پەڕانە دەدات کە بە مافی لەبەرگرتنەوە بڵاوبوونەوە. مۆڵەتنامەی کرێیتیڤ کۆمنز کاتێک بەکاردەبردرێت کە نووسەر بیھەوێت بە کەسانی تر مافی بڵاوکردنەوە، بەکاربردن و سازکردن بدات. لە کرێیتیڤ کۆمنز کەسانێک کاری نووسەر بەکاربەرن یان دیسان بڵاویکەنەوە، ھەتا کاتێک کە مەرجەکان بەڕێببەن، مەترسییەک بۆ پێشێلکردنی مافی لەبەرگرتنەوە بوونی نییە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

*
ئێکس دۆت کۆم

**ئێکس دۆت کۆم** بانکێکی ئۆنلاین بوو کە لە مارسی ١٩٩٩ لەلایەن ئیلۆن ماسک، ھاریس فریکەر، کریستۆفەر پاین و ئێد ھۆ دامەزراوە. لە ئازاری ٢٠٠٠ ئێکس دۆت کۆم لەگەڵ کۆمپانیای کۆنتینیتی پێشبڕکێکار یەکخراوە، کە کۆمپانیایەکی سۆفتوێرە لە سیلیکۆن دۆڵییە. کۆمپانیای تێکەڵکراو ناوی خۆی گۆڕی بۆ پەیپاڵ، ئی بەی پەیپاڵی کڕی بە ١٫٥ ملیار دۆلاری ئەمریکی لە ساڵی ٢٠٠٢، لە تەممووزی ساڵی ٢٠١٥ پەیپاڵ بوو بە کۆمپانیایەکی سەربەخۆ.

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکییەکان
* ماڵپەری فەرمی پەیپاڵ

پۆل:کۆمپانیاکان
پۆل:ئیلۆن مەسک
پۆل:تویتەر
قوتابخانەی ئاسایی ویلایەتی کالیفۆرنیا

**قوتابخانەی ئاسایی ویلایەتی کالیفۆرنیا** کۆلێژێک بوو کە لە ٢ی ئایاری ١٨٦٢ دامەزرابوو دواتر پەرەی سەند بۆ زانکۆی ویلایەتیی سان جۆز لە ویلایەتی سان خۆسێ و زانکۆی کالیفۆرنیا، لۆس ئەنجلەس لە لۆس ئەنجلەس.

## سەرچاوەکان

* Act to Establish and Maintain a State Normal School (May 2, 1862), The Statutes of California, pp.&nbsp;472–473, Benj. P. Avery, State Printer, Sacramento, 1862.
* Historical Sketch of the State Normal School at San Jose - 1862 - 1889, State Office, Supt. of State Printing, 1889.
* Act Providing for the Selection of a Site for and Construction of the California State Normal School
* Washington Square 1857-1979: The History of San Jose State University, Gilbert & Burdick, San Jose State University, 1979.
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:زانکۆی ویلایەتیی کالیفۆڕنیا
پۆل:بەشی شوێنەکان
پۆل:بەشی پێداچوونەوە
ناوەندی شارستان

**ناوەندی شارستان** ناوەندێکی بەڕێوەبەریی، تەختی حکوومەت یان پایتەختی شاری شارستانێکە، ئەم زاراوەیە لە کەنەدا، چین، مەجارستان، ڕۆمانیا، و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەکاردێت. وە زاراوەی "**shire town"** ھەمان مانای ھەیە کە لە ویلایەتی ڤێرمۆنت و ھەنێک ناوچەی تری ئینگلیز بەکاردێت. شارستانی شارۆچکە ھەمان "کرداری" ھەیە لە شانشینی یەکگرتوو و کۆماری ئێرلەند، و بە شێوەیەکی مێژووییش جامایکا

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارستانەکان
پۆل:بەشی پێداچوونەوە
سان خۆسێ، کالیفۆرنیا

وێنۆک|دیمەنێکی سان خۆسێی
**سان خۆسێ** بە فەرمی (سان ھۆزێی - ھۆسێی) لە ژمارەی دانیشتووان و ڕووبەردا گەورەترین شارە لە باکووری کالیفۆرنیا، بەپێی سەرژمێری ٢٠٢٠ ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە ١،٠١٣،٢٤٠ ملیۆن کەس بوو. لەدوای شارەکانی وەک لۆس ئانجلەس، سان دییگۆ سێیەم چڕترین شارە لە کالیفۆرنیا، وە دەیەم چڕترین شارە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەکەوێتە ناوەندی دۆلی سانتا کلارا، لە باشووری کەناری کەنداوی سان فرانسیسکۆ، ڕووبەری شارەکە ١٧٩،٩٧ میل چوارگۆشەیە (٤٦٦،١ کیلۆمەتر دووجا). سان خۆسێ ناوەندی شارستانی سانتا کلارایە. بە پیتترین شارستانە لە کالیفۆرنیا و یەکێکە لە بەپیت ترین و دەوڵەمەندترین شارستانەکانی ئەمریکا.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شار و شارۆچکەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٥٠ لە کالیفۆرنیا
پۆل:بەشی شوێنەکان
پۆل:بەشی پێداچوونەوە
ڤلادمیر دیمۆڤ

**ڤلادمیر دیمۆڤ** () (لە دایکبووی ٤ی کانوونی دووەمی ١٩٨٧) گیتارژەن، گۆرانینووس، نووسەرە.

## پیشە
ڤلادمیر فێر بوو گیتار بۆ خۆی بژەنێت، لە تەمەنی ١٢ ساڵیدا گیتاری کارەبایی دەژەنی. لە ساڵی ٢٠٠٤ خوێندکاری قۆناغی سەرەتایی بوو لە چێشتخانەی ئێرماک کاری دەکرد بۆ گۆرانیوتن و ژەنینی گیتار. لە ساڵی ٢٠١١ یەکەم تۆماری پیشەیی خۆی دروست کرد. زۆرێک لە گۆرانییەکان دەچنە ناو پۆڵێنی سەرەوەی مۆسیقا لە یوتیوب.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧
پۆل:زیندووان
پۆل:گیتارژەنان
پۆل:نووسەرانی ڕووس
ئێریک کلاپتۆن

**ئێریک پاتریک کلاپتۆن** () (لە دایکبووی ٣٠ی ئازاری ١٩٤٥) گیتارژەنی ڕۆک و بلوز، گۆرانیبێژ, هەڵبەست‌دانەر و ئاوازدانەرێکی ئینگلیزە. بە یەکێک لە سەرکەوتووترین و کاریگەرترین گیتاریستەکان دادەنرێت لە مۆسیقای ڕۆکدا. ساڵی ٢٠٠٣ گۆڤاری ڕۆلینگ ستۆن کردیی بە پلەی دووەم لە گەورەترین گیتارژەنی مێژوو. 

## سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥
پۆل:زیندووان
پۆل:گیتارژەنانی ڕۆکی ئینگلیز
پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئینگلیز
پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ئیمپراتۆریەتی بەڕیتانی بە پلەی فەرماندە
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بریت
فەرھاد قادر کەریم

**فەرھاد قادر کەریم** (لەدایکبووی ١٢ی ئازاری ١٩٧٧) سەرۆکی زانکۆی گەرمیان (٢٠٢٠-٢٠٢٤) و ئەندامی خولی سێیەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق (٢٠١٤-٢٠١٨) بووە. ھەڵگری بڕوانامەی دکتۆرایە لە زمانی کوردی لەزانکۆی سلێمانی.

## ژیانی زانستی
ساڵی ١٩٨٣ دەست بە خوێندن دەکات و قۆناغەکانی ناوەندی و ئامادەیی لە کەلار تەواو دەکات. ساڵی ١٩٩٥ قۆناغی ٦ی ئامادەیی تەواو دەکات و دەچێتە بەشی زمان و ئەدەبی کوردی لەزانکۆی سلێمانی، ساڵی ١٩٩٩ بەپلەی یەکەم خوێندنی بەرایی زانکۆ تەواو دەکات.

لە ١١ی ئازاری ٢٠٠٣ بە فەرمانی زانکۆیی (٣-٥-٤٦٩)ی زانکۆی سلێمانی لەخوێندنی ماستەر وەردەگیرێت، لە ٧ی ئایاری ٢٠٠٦ بە فەرمانی زانکۆیی (٣-٧-٥٠٧٨) بڕوانامەی ماستەر لە ڕەخنەی ئەدەبی کوردی بە پلەی زۆرباشە وەردەگرێت. لە ڕێکەوتی ٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٦ بە فەرمانی زانکۆیی (١٢٦)ی ھەمان زانکۆ نازناوی زانستی مامۆستای یاریدەدەری پێدەبەخشرێت.

لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ بە فەرمانی زانکۆیی (٢-٤-١٩٢٣٤)ی زانکۆی سلێمانی بڕوانامەی دکتۆرای فەلسەفە لە ڕەخنەی ئەدەبی کوردی وەردەگرێت و پلەی زانستی مامۆستای پێدەبەخشرێت.

بە فەرمانی زانکۆیی لە ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٣ پلەی زانستی یاریدەدەری پڕۆفیسۆر و لە ٨ی شوبانی ٢٠٢١ بە فەرمانی زانکۆیی (٧-١٠-١٧٢٣)ی زانکۆی سلێمانی  پلەی زانستی پڕۆفیسۆری پێدەبەخشرێت.

لە گۆڤارە زانستییەکانی زانکۆکانی ھەرێم، چەند توێژینەوەیەکی زانستی بڵاوکردووەتەوە.

## ژیانی کارگێڕی
لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩ وەکو مامۆستا لە پەیمانگای مامۆستایانی کەلار دامەزراوە. ساڵی خوێندنی (٢٠٠٦-٢٠٠٧) دەبێتە سەرۆکی بەشی کوردی و بەردەوام دەبێت تا وەرگیرانی لەخوێندنی دکتۆرا.

پاش ھەڵوەشاندنەوەی پەیمانگای مامۆستایانی کەلار بە فەرمانی ئەنجومەنی وەزیران و کردنەوەی کۆلێژی پەروەردەی بنەڕەت لە ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨، دەبێتە یەکەم سەرۆکی بەشی کوردی لە کولێژی ناوبراو.

لە ٣ی شوباتی ٢٠٠٩ تا ٣١ی تەممووزی ٢٠١١، پۆستی یاریدەدەری ڕاگری کولێژی پەروەردەی بنەڕەت وەردەگرێت. لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢ تا ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٣ پۆستی بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتی کاروباری خوێندکاران وەردەگرێت.

تا ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤، وەکو مامۆستا لە خوێندنی بەرایی و ماستەری بەشی زمانی کوردی لە زانکۆی گەرمیان وانە دەڵێتەوە.

بە فەرمانی (١٣٠)ی سەرۆکایەتی ھەرێمی کوردستان لە ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ و فەرمانی (١٦٠٨) ئەنجومەنی وەزیرانی ھەرێمی کوردستان لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ و فەرمانی (٦٦)ی وەزارەتی خوێندنی باڵا لە ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ بە سەرۆکی زانکۆی گەرمیان دیاریدەکرێت، لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ دەستبەکاردەبێت.

ڕۆژی ١٩ی شوباتی ٢٠٢٤ وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی بۆ جاری یەکەم ھەردوو پایەی سەرۆکی زانکۆی گەرمیان و ھەڵەبجەی ڕاگەیاند، بە فەرمانی وەزاری ژمارە ١٦٨٦ لە ١ی ئابی ٢٠٢٤ لە پایەی سەرۆکی زانکۆ بەخشرا، لە ٤ی ئاب دەستی لەکار ھەڵگرت.

لە ھەڵبژاردنی خولی سێیەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لەساڵی ٢٠١٤، پاڵێوراو دەبێت و دەبێتە ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق (٢٠١٤-٢٠١٨)، ھاوکات دەبێتە ئەندامی لیژنەی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق.

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی
ماڵپەڕی فەرھاد قادر لە زانکۆی گەرمیان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧
پۆل:زیندووان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی سلێمانی
جێری لی لوویس

وێنۆک

**جێری لی لوویس** () (لە دایکبوویی ٢٥ی ئەیلوولی ١٩٣٥)، مۆسیقاژەنێکی ئەمریکییە، لە شاری فێردای لە ویلایەتی لویزیانا لە دایک بووە. ئامۆزایی میکی گیللی و جیمی سواگارتە، لەگەڵ جۆنی کاش و نمایشکارێکی تری مۆسیقاژەن و و لەگەڵ چەندین کەسی تردا دەناسرێت. لوویس بەوە ناوبانگی بەدەست ھێنا کاتێک لە بەرنامەی The Steve Allen Show بەشداری کرد. ھەرچەندە کێشەشی ھەبووە بەڵام ھەر چالاکە و خەڵک وەک ئایکۆن و مۆسیقاژەنێکی باو بیری لێ دەکەنەوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:زیندووان
پۆل:ئاوازدانەرانی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مردووانی ٢٠٢٢
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئاوازدانەرانی سەدەی ٢١ەمی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییە کوڕە گۆرانیبێژە پۆپەکان
پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
کارل پێرکنز

وێنۆک**کارل لی پێرکنز**() (لە دایکبووی ٩ی نیسانی ١٩٣٢) مۆسیقاژەنێکی ڕۆکی ئەمریکییە، لە ساڵی ١٩٥٤ بەناوبانگترین کاری تۆمار کرد، لە ستۆدیۆی Sun Records لە مێمفیس لە تێنێسی. بەناوبانگترین گۆرانی Blue Suede Shoes بوو، لە ساڵی ١٩٨٧ خەڵاتی گرامی وەرگرت.

پێرکنز لە تیپتۆنویل لە تێنێسی لە ٩ی نیسانی ١٩٣٢ لە دایک بووە. لەگەڵ ڤالدا دیڤەیردا ھاوسەرگیری کرد، تا لە ساڵی ١٩٩٨ پێرکنز کۆچی دوای کرد، کچێک و سێ کوڕی ھەیە.

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٢
پۆل:مردووانی ١٩٩٨
پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:گیتارژەنانی ڕۆکی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز
پۆل:ئەو کەسانەی گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرن لە تێنێسی
جۆرج جۆنێس

وێنۆک

**جۆرج جۆن** () (١٢ی ئەیلوولی ١٩٣١ – ٢٦ی نیسانی ٢٠١٣) گۆرانیبێژ و مۆسیقاژەنی وڵاتی ئەمریکایە، بەوە ناسراوە کە زنجیرەیەکی درێژی لە تۆماری بەناوبانگی ھەیە، دەنگ و زمانێکی بێ وێنەی ھەیە. جۆن لە ئەیلوولی ١٩٣١ لە ساراتۆگا لە تێکساس لە دایک بووە. لە ودۆر لە تێکساس گەورە بوو. و ھاوسەرگیری لەگەڵ تۆمی واینت کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١
پۆل:مردووانی ٢٠١٣
پۆل:گیتارژەنانی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان
تامی وینێت

وێنۆک

**تامی وینێت** () (لە دایکبووی ٥ی ئایاری ١٩٤٥ - ٦ی نیسانی ١٩٩٨) گۆرانیبێژ و مۆسیقاژەنێکی مۆسیقای کەنتری وڵاتی ئەمریکا بوو، لە میسیپیسی لەدایک بووە، وینێت بۆ پێنج جار هاوسەرگیری کردووە. ناسراوترین گۆرانییەکانی "لەلایەن پیاوەکەتەوە بوەستە" بووە. بەهۆی نەخۆشی ترۆمبۆزی سییەکان کۆچی دوایی کرد.

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:گیتارژەنانی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی میسیسیپی
پۆل:مردووانی ١٩٩٨
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:ئاوازدانەرانی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز
پۆل:ئەو کەسانەی گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرن لە تێنێسی
مۆسیقای کریسمس

**مۆسیقای کریسمس** () گۆرانییەکە پەیوەندی بە کریسمس و ساڵی نوێوە ھەیە، ئەم جۆرە مۆسیقایە بە شێوەیەکی ئاسایی لە کاتی پشوودا دەبیسترێت. مۆسیقاکەی بەشێکی سەرەتایی جەژنی کریسمس و ئاھەنگەکەی بوو. گۆرانییە نەریتییەکانی کریسمس بریتین لە Silent Night و Deck The Halls.

یەکێک لە گۆرانییە مۆدێرنەکانی کریسمس بریتین لە "جەژنی کریسمسێکی بچووکت لەگەڵ خۆتدا ھەبێت"، "ڕۆکین، لە دەوری دارەکەی کریسمس"

## سەرچاوەکان


پۆل:مۆسیقاکانی کریسمس
زمانی لاتیڤی

**لاتیڤی یان لاتڤی** (  [ˈlatviɛʃu ˈvaluɔda])، ھەروەھا ناسراوە بە **لێتیش،** زمانێکییە سەر بە زمانە بالتیکەکان و باڵتۆ سلاڤییەکان لە خێزانی زمانە ھیندی و ئەورووپییەکان، قسەی پێدەکرێ لە ناوچە بالتیکەکان و زمانی لاتیڤییەکانە و زمانی فەرمی وڵاتی لاتڤیا و ھەروەھا زمانی فەرمیشە لە یەکێتی ئەورووپا، کە نزیکەی ١٬٣ ملیۆن ئاخێوەری ڕەسەنی ھەیە لە لاتڤیا.

## شێوەزارەکان
زمانی لاتیڤی سێ شێوەزاری سەرەکی ھەیە کە پڕ ئاخێوەرترینیان بریتییە لە **لیڤۆنی** دووانەکەی تریش سەمیگالی و سەلۆنییە.
alt=دابەشبونی جوگرافی شێوەزارەکانی زمانی لاتیڤی.|وێنۆک|450x450پیکسڵ|دابەشبونی جوگرافی شێوەزارەکانی زمانی لاتیڤی.

## سەرچاوەکان

پۆل:زمانەکانی بکەر–کار–بەرکار
پۆل:زمانەکانی لاتڤیا
پۆل:زمانی لاتیڤی
پۆل:زمانەکانی ڕووسیا
پۆل:زمانەکان بە کۆدی ئیزۆ ٦٣٩-١
پۆل:زمانەکان بە کۆدی ئیزۆ ٦٣٩-٢
پۆل:زمانەکانی لیتوانیا
پۆل:زمانی لاتڤی
حوسێن خان

**<span style="color:#090;"> حوسێن خان </span>** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نەجەفاوا، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**<span style="color:#090;"> حوسێن خان </span>** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی باشوکی. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی شێرکوژی خوارێ.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی زەینەڵ خان. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی بەرگوشاد.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦٣)کەس و (١٩)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە لە کورد پێکھاتووە.

## ئایین و زمان
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (سوننە)یە.

* بە کوردی شێوەزاری (سۆرانی) دەدوێن. 

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی بیجاڕ
بیجاڕ
بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ڕۆژی ئاڵای نیشتمانی (ئوکراینا)

٢٣ی ئاب ڕۆژی ئاڵای نیشتمانییە ( ڕۆژی نیشتمانی ئاڵای ئوکراینا) ڕۆژەکە لە ٢٠٠٤ دەستیپێکردووە ٢٤ی تەممووز پێشووتر وەک ڕۆژی ئاڵای نیشتمانی دیاریکرابوو لە کێیڤ کۆتا جار کە ئاڵاکە ھەڵکرابێت لە ٢٤ی تەممووزی ١٩٩٠ بووە لە شوێنی ئاڵاکانی کۆنسۆلی شاری کێیڤ.

لەوەتەی سەربەخۆ بوونی ئوکراینا لە ١٩٩٢، ٢٤ی ئاب وەک ڕۆژی ئاڵا بەرزکردنەوە دیاریکراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠٠٤ لە ئوکراینا
پۆل:ڕۆژی ئاڵا
پۆل:ئاڵاکانی ئوکراینا
پۆل:ڕووداوەکانی ھاوین لە ئوکراینا
ئازیزم، ساردە لە دەرەوە

**ئازیزم، ساردە لە دەرەوە** () گۆرانییەکی ساڵی ١٩٤٤ بوو، فرانک لووزەر وشەکانی نووسیوە. ئەم گۆرانیە بە MGM فرۆشرا. گۆرانیەکە باسی هیچ جەژنێک ناکات، بەڵام وەکو گۆرانی کریسمس سەیر دەکرێت، بەهۆی ئەوەی تێکستەکە وێنایی پاشبنەمایەکی بەفرین دەکات. زۆرجار گۆرانییەکە لە کاتی کریسمسدا لە ڕادیۆ دەبیسترێت، لەلایەن چەندین مۆسیقاژەنەوە تۆمار کراوە وەکوو ڕای چارلز.

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:گۆرانییەکانی دەیەی ١٩٤٠
پۆل:مۆسیقاکانی کریسمس
ڕای چارلز

وێنۆک

**ڕای چارلز** () مۆسیقاژەنێکی وڵاتی ئەمریکا بوو، چارلز لە شاری ئەلبانی سەربە ویلایەتی جۆرجیا لە دایک بووە. لە گرینفیل لە فلۆریدا گەورە بوو، لە تەمەنی شەش ساڵیدا چاوەکانی دەستی دەکرد بە کوێربوون و تا لە تەمەنی ٧ ساڵی بە تەواوی کوێر بوو. چارلز هیچ کات هۆکاری تەواوی کوێربوونی نەدەزانی، هەرچەندە سەرچاوەکان دەریانخست کە کوێربوونی بەهۆی گلاوکۆما بووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠
پۆل:مردووانی ٢٠٠٤
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئەفریقی-ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئەفریقی-ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی جازی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە کوڕەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کالیفۆرنیا
پۆل:مەسیحی ئەفریقی-ئەمریکی
پۆل:مۆسیقاژەنی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆڕین بۆ مەسیحییەت
پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز
پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی خەڵکی لۆس ئانجلەس
پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی لۆس ئانجلەس
مۆزەخانەی پاکیزەیی (مۆزەخانە)

**مۆزەخانەی پاکیزەیی** () مۆزەخانەیەکە دەکەوێتە شاری ئەستەمبول، تورکیا کە بریتییە لە ماڵێکی سەددەی نۆزدەهەم لە گەڕەکی چوکورجوما، ناوچەی بەیئۆغلۆ. مۆزەخانەکە لە ساڵی ٢٠١٢، لەلایەن نووسەری تورک ئۆرهان پاموک بۆ پشاندانی کەرەستەکانی ڕۆمانی مۆزەخانەی پاکیزەیی درووستکرا. لە ١٧ی ئایاری ٢٠١٤، مۆزخانەکە خەڵاتی مۆزەخانەی ساڵی ئەورووپی بەدەستهێنا.

چیڕۆکی ڕۆمانەکە دەربارەی چینی دەوڵەمەندی ئەستەمبولە لە نێوان ساڵانی ١٩٧٠ بۆ ٢٠٠٠، تێیدا چیڕۆکی خۆشەویستی کەمال دەگەڕێتەوە کە پیاوێکی دەوڵەمەندە و دەکەوێتە خۆشەویستی خزمێکی دووری هەژار. ئەم مۆزەخانەیەش کە ئۆرهان پاموک بۆ ئەم چیڕۆکە خەیاڵییە سازی کردووە، پشاندانی ئەو شتانەیە کە چیڕۆکی ئەوینداری کەمال و فویسونی پێدەگێڕێتەوە. بەپێی ماڵپەڕی مۆزەخانەکە بێت، زیاتر لە ١٠٠٠ کەرەستەی ناو ڕۆمانەکە لە مۆزەخانەکە بوونی هەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆزەخانە ھونەرییەکان و پێشانگاییەکان لە ئیستەمبوڵ
پۆل:ئەو مۆزەخانە ھونەرییانەی لە ٢٠١٢ دامەزراون
پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠١٢ لە تورکیا
پۆل:بێئۆغڵو
ڕێکخراوەی نێونەتەوەییی ستانداردسازی

**ڕێکخراوەی نێونەتەوەییی ستانداردسازی** () بە کورتە **ئایزۆ** (بە ئینگلیزی: ISO) ڕێکخراوەیەکی ستانداردی نێونەتەوەیییە کە لە نوێنەرانێک لە ڕێکخراوەکانی ستانداردسازیی نیشتمانیی جۆراوجۆر پێکھاتووە.

ئەم ڕێکخراوە کە لە ٢٣ی شوباتی ١٩٤٧ دامەزرا، ستانداردەکانی لە ئاستی جیھانی تەکنیکی، پیشەسازی و بازرگانی گەشە پێدەدات و بڵاو دەکاتەوە، پێگەی ناوەندیی ئەو ڕێکخراوە لە ژنێڤ، سویسە و لە ١٦٥ وڵاتان کار دەکات.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٤٧
جەژنی کریسمس لەگەڵ خۆشەویستی

وێنۆک
**جەژنی کریسمس لەگەڵ خۆشەویستی** () یەکەم ئەلبوومی کلای ئایکنە بۆ کریسمس، لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٤ لەلایەن کۆمپانیای (RCA Records) بڵاوکرایەوە. وەک ئەلبومێکی پلاتینی بڕوانامەی پێدراوە، هەروەها لەلایەن بیلبۆرد وەک پڕفرۆشترین ئەلبومی کریسمس/پشوو لە ساڵی ٢٠٠٤ دەستنیشان کرا، وەک پڕفرۆشترین ئەلبومی مەسیحی لە ساڵی ٢٠٠٥ پشتڕاستکراوەتەوە. ئەلبومەکە لە ١٨ی ئابی ٢٠٠٩ لەژێر ناوی کۆمپانیای سۆنی دووبارە بڵاوکرایەوە. جەژنی کریسمس لەگەڵ خۆشەویستی یەکەم جار لە ڕیزبەندی ژمارە چوارەمدا بوو لە لیستی (بیلبۆرد ٢٠٠)ی ئەمریکا، کە ٢٧٠ هەزار بەرگی فرۆشرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەلبومەکانی ٢٠٠٤
ڕۆبێن ستودارد

وێنۆک

ڕوبێن ستودارد () (لەدایکبووی ١٢ی ئەیلوولی ١٩٧٨) گۆرانیبێژێکی ئەفریقی و ئەمریکییە. وەرزی دووەمی بەرنامەی ئەمریکان ئایدڵی بردەوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەمریکییە کوڕە گۆرانیبێژە پۆپەکان
٢٥ (ئەلبومی ئەدێل)

٢٥ ئەلبومی ئەدێل () ئەلبومێکی ستۆدیۆیی سێیەمی گۆرانیبێژ و نووسەری ئینگلیزی ئەدێلە، لە ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ بڵاوکرایەوە. یازدە تراک لە ئەلبوومەکەدا ھەیە، تاکە گۆرانی سەرەکی لە ئەلبوومەکەدا سڵاوە، لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ بڵاوکرایەوە. لە بەریتانیا، ئەمریکا، کەنەدا، گەیشتە پلەی یەکەم. ژمارە یەک بوو لە سەرتاسەری ئەورووپا بەتایبەت لە ئەڵمانیا، فەرەنسا، ڕووسیا، ھەروەھا لە یابان ژمارە ١٠ی ھێنا. ئەدێل گەڕایەوە ناو کاری ھونەری، دوایی تۆمارکردنی بۆندی Skyfallی ساڵی ٢٠١٢. لەگەڵ لە دایکبوونی ئەنجێلۆیی کوڕی لەو ساڵەدا. ٢٥ بەفەرمی تۆماری زۆرترین فرۆشتنی ئەلبوومی وەرگرتووە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، لە ماوەی ھەفتەیەک بە فرۆشتنی ٢٫٢٨ ملیۆن کۆپی. زیاتر لە ٤ ملیۆن دانەی لێ فرۆشرا، دوای تەنھا دوو ھەفتە لە بڵاوکردنەوەی لە ئەمریکا.

## سەرچاوەکان

پۆل:خەڵاتی بریت بۆ باشترین ئەلبوومی بەریتانیا
پۆل:خەڵاتی گرامی بۆ باشترین ئەلبومی ساڵ
ئاوی ژێر پردەکە

**ئاو لە ژێر پردەکە** () گۆرانییەکی گۆرانیبێژ و ئاوازدانەری ئینگلیزی ئەدێلە، شەشەمین گۆرانییە لە سێیەمین ئەلبوومی ستۆدیۆیی خۆی، لەلایەن ئەدێل و نووسینە بەردەوامەکانی ھاوبەشەکەی گرێگ کورستین.

## سەرچاوەکان

پۆل:گۆرانیەکانی ئەدێل
پۆل:گۆرانیەکانی ٢٠١٥
پۆل:گۆرانییەکانی ٢٠١٥
ئاسانە لەسەرم (گۆرانی ئەدێل)

**ئاسانە لەسەرم** ()گۆرانییەکی گۆرانیبێژ و ئاوازدانەری ئینگلیزی ئەدێلە. لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ دەرچوو، چوارەم ئەلبومی ستۆدیۆکەیەتی. لەھەمانی ڕۆژی دەرچوونی، ئەلبومەکە داوادەکرا. گۆرانییەکەی لەگەڵ بەرھەمھێنەرەکەی گرێگ کورستین نووسیوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گۆرانیەکانی ئەدێل
پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی ئۆسترالیا
پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی نەمسا
پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی دانمارک
پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی ئەڵمانیا
پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی نیوزیلاند
پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی نۆرویژ
پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:گۆرانییەکانی ٢٠٢١
ھێڵی ئاسمانی

[وێنۆک|پۆستەری ئەڵمانی لە دەیەی ١٩٣٠دا بە بڵاوکردنەوەی ھەفتانە خزمەتگوزاری [پۆستی ھەوایی لە دۆیتچ لوفت

ھانزا , Syndicato Condor و دۆیتچ زێپلین غێدغای]]
**ھێڵی ئاسمانی** () کۆمپانیایەکە کە خزمەتگوزاری گواستنەوەی ئاسمانی دابین دەکات بۆ گەشتیاران و بارھەڵگرەکان. ھێڵە ئاسمانییەکان فڕۆکە بەکاردێنن بۆ دابینکردنی ئەم خزمەتانە. بەگشتی، کۆمپانیاکانی ھێڵی ئاسمانی بە بڕوانامە یان مۆڵەتێکی ھەوایی ناسراون کە لەلایەن دامەزراوەی فڕۆکەوانیی حکومییەوە دەرچووە. ھێڵە ئاسمانییەکان لەوانەیە کارپێکەری چارتێر () بن. چارتێر مانای ئەوەیە کە هەموو بلیتەکان و کورسیەکانی یەک فڕۆکە بە یەک جار بە کۆمپانیاکانی تر دەفرۆشن یان کرێ دەدەن و جیا جیا نایفرۆشن. 

ھێڵە ئاسمانییەکان زۆربەی کات گرووپێکی پیشەسازین کە گەشتیارەکان یان بارەکان دەگوازنەوە و زۆربەی کات گەشتی ئاسمانی بە شوێنە جۆراوجۆرەکانیان بە شێوەیەکی سیستەماتیک دەفرۆشن یان پەیمانەکان بە شێوەی چارتر دابەش دەکەن لە نێوان ئاژانسەکانی ھێڵی ئاسمانی دیکە بۆ دروستکردنی گەشتی ناوخۆیی و بیانی.

## مێژوو
یەکەم ھێڵی ئاسمانی جیھان (Deutsche Luftschiffahrts-Aktiengesellschaft - دۆیتچ لوفتشفات-ئاکتسیانگزێلشافت) بوو لە ئەڵمانیا.

## گەورەترین ھێڵی ئاسمانییەکانی جیھان
گەورەترین ھێڵی ئاسمانییەکانی جیھان کە لە ساڵی ٢٠١٧دا لەلایەن SkyTrax دەستنیشان کراوە بریتین لە:
* ھێڵی ئاسمانی قەتەر
* ھێڵی ئاسمانی سەنگافور
* ھێڵی ئاسمانی ئەل نیپۆن
* ھێڵی ئاسمانی ئیمارات
* ھێڵی ئاسمانی کاتای پاسیفیک
* ھێڵی ئاسمانی ئیڤا ئایر
* ھێڵی ئاسمانی لوفتھانسا
* ھێڵی ئاسمانی ئیتیحاد
* ھێڵی ئاسمانی ھاینان

## پرسیاری پەیوەندیدار
* دەستوورە ئاسمانیەکان
* یەکێتی ھێڵی ئاسمانی
* فڕۆکەی بارھەڵگر
* گەشتی ناوخۆیی
* گەشتی نێودەوڵەتی

## سەرچاوەکان

پۆل:ھێڵە ئاسمانییەکان
پۆل:پیشەسازی فڕۆکەوانی
پۆل:فڕۆکەوانی
پۆل:کۆمپانیا ئاسمانییەکان
ئاڵتراتۆپ

ئاڵتراتۆپ () ناوی ھێڵکارییە میوزییکە تۆمارکراوەکانی فەرمی بەلجیکایە. بەھۆی ئەو دوو دەڤەرە جیاوازە (فلاندێرز و والۆنیا) دوو ھێڵکاری تۆماری جیاواز ھەیە، لە فلاندێرز گرنگترین ھێڵکارییەکان بریتین لە (Ultratop 50 Singles و Ultratop 200 Album). لە والۆنیا گرنگترین ھێڵکارییەکان بریتین لە Ultratop 40 Singles و Ultratop 200 Albums.

## تێبینی


## سەرچاوەکان
*
ھەرگیز بەڕاستی ژنێکت خۆشویستووە؟

وێنۆک
**"ھەرگیز بەڕاستی ژنێکت خۆشویستووە؟"** () گۆرانییەکی ساڵی ١٩٩٥، لەلایەن برایان ئادەمز، مایکڵ کەیمن نووسراوە. ڕۆبێرت جۆن "مەت" لانگ بۆ فیلمی "دۆن خوان دی مارکۆ" بەکاریهێناوە، میلۆدییەکە وەک بیرۆکەیەکی مۆسیقی بە درێژایی فیلمەکە بەکارهێنراوە. گۆرانیەکە سێ جار لەفیلمەکەدا هاتووە، دووجار لەلایەن هونەرمەندانی دیکەوە بە زمانی ئیسپانی پێشکەش دەکرا.

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:گۆرانییەکانی ١٩٩٥
پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی ئۆسترالیا
پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی نەمسا
فلاندێرس

وێنۆک|لەسەر نەخشە لەگەڵ بەلجیکا و ئەوورپا نیشان دراوە.
**فلاندێرس** (،، ، ، :) بەشی باکووری بەلجیکایە کە بە زمانی ھۆلەندی قسە دەکەن.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان
پۆل:ناوچەکانی بەلجیکا
والۆنیا

**والۆنیا** ناوچەیەکە لە باشووری بەلجیکا کە دانیشتووانەکەی بە فەڕەنسی قسەدەکەن. زمانی فەرمی ناوچەکە فەڕەنسی (%٩٨) و ئەڵمانی (%٢) وە زۆربەی خەڵکی ناوچەکە زمانی ناوخۆیی ناوچەکە (والۆنی) تێدەگەن، ھەندێکیش ھێشتا قسەی پێدەکەن، و ھەندێکیش پێی دەنووسن. 
ڕووبەری ناوچەکە ١٦،٨٤٤ کیلۆمەتر دووجایە، لەگەڵ نزیکەی ٣.٥ ملیۆن دانیشتوو.
## بنەڕەتی ناو
واتای وشەی والۆنیا بەپێی دەقی ڕستەکە دەگۆڕێت  تا ئێستاش بەپێی دەستوور ناوی "والۆن"ە، بەڵام میری ھەرێمەکە ناوەکەی بۆ "پاولۆنیا" گۆڕیوە. ئەم زاراوەیە لە ١ی نیسانی ٢٠١٠ بوو بە ڕاست و وشەی والۆن ھەندێکجار ئاماژەیە بۆ ئەو خاکەی کە لەلایەن میری ھەرێمی والۆن کۆنترۆڵکراوە، لە کاتێکدا زاراوەی "ھەرێمی والۆن" بە تایبەتی ئاماژەیە بۆ میری والۆن.  لە ڕاستیدا جیاوازی نێوان ئەو دوو زاراوەیە زۆر کەمە و بەپێی دەقەکان دەگۆڕێت. وشەی والۆنیا ڕەگ و ڕیشەی لە وشەی ئەڵمانی "Walha"دا ھەیە، کە بە واتای نامۆکان دێت. ناوی لێنراوە بە ناوی ئەو واڵۆنانەی کە لە ناوچە نزمەکانی بۆرگۆندا نیشتەجێ بوون و بە زمانێکی ڕۆمانسی قسەیان دەکرد.
## مێژوو
جولیۆس قەیسەر لە ساڵی ٥٧ پێش زایین گاولی داگیرکرد، لەو ماوەیەدا ناوچە نزمەکان بوونە بەشێک لە پارێزگای گالیکی بەلجیکا کە لە باشووری ڕۆژئاوای ئەڵمانیاوە تا نۆرماندی و باشووری ھۆڵەندا درێژ بووەوە. ناوچەکە زیاتر لەلایەن سێلتەکانەوە نیشتەجێ بوو، و کاریگەرییەکی کەمی ژێرمانی زیاتر لە باکوور بڵاوبووەوە وەک لە باشووری پارێزگاکە. وردە وردە پارێزگای بەلجیکی گەیلیک بوو بە ڕۆمانی، دانیشتووانی بەلجیکی گەیلیکیش بوون بە ڕۆمانی و گالیکی و لەلایەن دراوسێ ئەڵمانییەکانیانەوە نازناوی "Walha"یان پێدەدرا.  وەلھا وازی ھێنا لە زاراوە سێلتیکەکان و دەستی کرد بە قسەکردن بە زمانی لاتینی بازاڕی.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ناوچەکانی بەلجیکا
پۆل:حکوومەتی بەلجیکا
پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو
نامور (شار)

**ناموور** شارێکە لە بەلجیکا، لە بەلجیکا پایتەخت و پارێزگایە بەھەمان ناو. بەشێکە لە بەلجیکا و دانیشتووانەکەی بە فەڕەنسی قسە دەکەن.

ڕێژەی دانیشتووانی بەپێی سەرژمێری ٢٠١٢، ١١٢،٢٤٦ کەس بووە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارەکانی والۆنیا
پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
نامور (پارێزگا)

**نامور** پارێزگایەکە لە بەلجیکا لە سنووری فەڕەنسا. یەکێکە لە پێنج پارێزگاکەی والۆنیا، و زمانی فەڕەنسی بەسەری زاڵە و دەکەوێتە باشووری ناوچەی بەلجیکا.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٣٠ لە بەلجیکا
پۆل:پارێزگاکانی والۆنیا
ئانێ

ئانێ شارەوانییەکە لە پارێزگای نامور لە بەلجیکا. بەپێی سەرژمێری ٢٠٠٧ ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە ٦٩٥٨ خەملێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
بۆرێن

وێنۆک
**بۆرێن** شارێک و شارەوانیی والۆنیایە دەکەوێتە پارێزگای نامور لە بەلجیکا.

لەوەتەی ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە ٩،١٦٠ خەملێنراوە، لەگەڵ ڕووبەرەکەی بە ١٧٤،٥٥ کلیۆمەتر دووجا.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارەکانی والۆنیا
پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
سینی (بەلجیکا)

**سینی** شار و شارەوانییەکە لە والۆنیا دەکەوێتە پارێزگای نامور لە بەلجیکا. لەوەتەی ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ١٦،٤٣٩ خەملێنراوە، لەگەڵ رووبەری شارەکە بە ١٤٧،٥٦ کیلۆمەتر دووجا.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارەکانی والۆنیا
پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
ژودین

**ژودین** شارەوانییەکە لە والۆنیا دەکەوێتە پارێزگای نامور لە بەلجیکا، لەوەتەی ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٦ ڕێژەی دانیشتووانی شارەوانییەکە بە ٤،٤٠٥ خەملێنراوە، و ڕووبەری ١٥١،٥٦ کیلۆمەتر دووجا.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
ئاموا

**ئاموا** شارەوانییەکە لە والۆنیا لە پارێزگای نامور لە بەلجیکا، لەوەتەی ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ ڕێژەی دانیشتووانی بە ٧،٣٧٥ و ڕووبەرەکەی بە ٧٦،٤٢ کیلمەتر دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
ئەستیر

**ئەستیر** شارەوانییەکە لە پارێزگای نامور لە بەلجیکا 

بەپێی سەرژمێری ٢٠١٨ ڕێژەی دانیشتووانی شارەوانییەکە بە ٥٩٧٩ خەملێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
ئویە

ئویە شارەوانییەکە لە پارێزگای نامور لە بەلجیکا 
بەپێی سەرژمێری ٢٠٠٧، ڕێژەی دانیشتووانی ٤٤٧١ خەمڵێنراوە. لەگەڵ ڕووبەرەکەی بە ١٢٢کم دووجا

## سەرچاوەکان
* * 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
ڕۆکین، لە دەوری دارەکەی کریسمس

**ڕۆکین، لە دەوری دارەکەی کریسمس** ()  گۆرانیەکی زۆر بەناوبانگی کریسمس بوو، کە برێندا لی گۆرانیەکەی وتووە، لە نێوان ساڵانی ١٩٥٨ بۆ ١٩٥٩ دەرچوو، هەرچەندە لە ساڵی ١٩٦٠ گۆرانیەکە ناوبانگێکی باشی پەیاکرد. مۆسیقاژەنەکانی تر چەندین ساڵە ئەم گۆرانیەیان دەگوتوتەوە، لە نێوانیاندا ئیمی گراند، جێسیکا سیمپسۆن.
## سەرچاوەکان
* 


پۆل:مۆسیقاکانی کریسمس
پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی نیوزیلاند
ئیستیقرا

**ئیستیقرا** یەکێکە لە شێوازەکانی ئاوەزان و بەڵگەھێنانەوە کە تێیدا مرۆڤ بە یەکخستنی کۆمەڵە ئاگادارییەک کە بە ڕوانین لە دیاردەکان بە دەست ھاتوون، دەگات بە قانوون یان حوکمێ کە ھەموویان دەگرێتەوە.
ئیستیقرا لە بەرامبەر قیاسەوەیە. لە قیاسدا، ئەگەر پێشەکییەکان ڕاست بن، ئاکام بڕاوەیە و ئەمما و ئەگەری نابێ؛ بەڵام دروستیی ئاکامی ئیستیقرا  بە پێی نیشانەکان ڕێی تێ دەچێت، واتە ئەگەردارە.

لە ئیستیقرا، لە ڕێگەی ڕوانین و چاوەدێریی شتە تاکەکان ئاکامی تێکڕایی بە دەست دێ. بۆ وێنە، بە دیتنی گیانلەبەران کە لە کاتی جاوینی خۆراکدا شەویلکەی خوارەوەیان دەجووڵێنن، حوکم بکرێ کە ھەموو گیانلەبەرێک لە وەختی جاویندا شەویلکەی خوارووی دەجووڵێنێ.

وشەی ئیستیقرا لە زمانی عەرەبیدا بە مانای «چوون لە دێیەکەوە بۆ دێیەکی تر» -ە. لە دەقە کۆنەکانی فەلسەفەی ئیسلامیدا لە بەرامبەر زاراوەی ئەرەستووییی epagoge -یەوە بە کار چووە؛ بەڵام ئەمڕۆکانێ وەک بەرامبەری وشەی لاتینی induction بە کار دەڕوا.

## ئەمانەش ببینە
*ئیستیقرای ماتماتیکی

## سەرچاوەکان


پۆل:گۆڤانەکان
پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی
پۆل:بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە
پۆل:مێژووی بیرۆکەکان
پۆل:لۆژیک
پۆل:ئاوەزان
پۆل:چەمکەکان لە لۆژیک
پۆل:چەمکەکان لە مێتافیزیک
جەژنی کریسمسێکی بچووکت لەگەڵ خۆتدا ھەبێت

**جەژنی کریسمسێکی بچووکت لەگەڵ خۆتدا ھەبێت** () گۆرانییەکی زۆر بەناوبانگی کریسمسە، لە ھەموو پشووێکدا پەخش دەکرێت. ساڵی ١٩٤٣ ڕالف بلەین ھۆنراوەکەی نووسیوە، ھەروەھا ھیو مارتن مۆسیقاکەی نووسیوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گۆرانییەکانی دەیەی ١٩٤٠
پۆل:مۆسیقاکانی کریسمس
مایکڵ کامێن

**مایکڵ کامێن** () (١٥ی نیسانی ١٩٤٨ - ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣) ئاوازدانەر و ڕێبەر، ڕێکخەری ئۆرکێسترا و گۆرانیبێژ و مۆسیقاژەنێکی ئەمریکی بوو. لە ساڵی ١٩٩٧ تووشی نەخۆشی ئێم ئێس بوو، لە لەندەنی پایتەختی بەریتانیا لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣ لە تەمەنی ٥٥ ساڵیدا بەهۆی جەڵتەی دڵەوە کۆچی دوایی کرد.

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٨
پۆل:مردووانی ٢٠٠٣
پۆل:کۆچەرانی ئەمریکی لە شانشینی یەکگرتوو
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:ئاوازدانەرانی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم
پۆل:گەیەنەرەکانی ئەمریکا لە سەدەی ٢٠ەم (مۆسیقا)
پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئاوازدانەرانی تۆماری فیلمی ئەمریکی
پۆل:رێبەری نێری ئەمریکی (مۆسیقا)
پۆل:ئاوازدانەرانی نێری تۆماری فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئاوازدانەرانی تۆماری فیلمی ئەنیمەیشن
پۆل:ھونەرمەندان لە کۆمپانیای دیکا ریکۆردز
جۆنی ماتیس

وێنۆک
**جۆنی ماتیس** () (لەدایکبووی ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٣٥) گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرێکی ئەمریکییە، گۆرانی زۆر بەناوبانگی ھەبووە. ماتیس لە شاری گیلمەر لە ویلایەتی تەکساس لە دایکبووە، لە شاری سان فرانسیسکۆ، کالیفۆرنیا گەورە بووە. لە ساڵی ١٩٥٦ یەکەم ئەلبومی جۆنی ماتیس بڵاوکرایەوە، و یەکەم گۆرانیشی بەناوی "Wonderful" لە ساڵی ١٩٥٧ بڵاوکرایەوە. یەکێک لە گۆرانییە ناسراوەکانی گۆرانی "میستی"یە. ئەم گۆرانییە لە ساڵی ١٩٥٤ لەلایەن پیانۆژەنێکی جاز بەناوی ئێرۆل گارنەر نووسراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئەمریکی
پۆل:میوزیکژەنەکانی سان فرانسیسکۆ
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئەفریقی-ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:کاتۆلیکەکانی ئەفریقایی ئەمریکی
پۆل:یاریزانانی تۆپی سەبەتەی ئەفریقی و ئەمریکی
پۆل:یاریزانانی تۆپی سەبەتەی پیاوانی ئەمریکا
پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژانی جازی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییە کوڕە گۆرانیبێژە پۆپەکان
پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز
پۆل:خەڵکە ئێڵ جی بی تییەکانی کالیفۆڕنیا
تاکی و تسوباسا

**تاکی و تسوباسا** () دووانەیەکی پۆپی ژاپۆنی، لەلایەن دوو ئەندامەوە دەوترا، ئەوانیش "تسوباسا ئیمای" و "هیداکێ تەکیزاوا"، ئەم دووانە بە درامای تەلەفزیۆنی ژاپۆنی ناسراون و بە چەندین گۆرانی بەناوبانگی تاک سەرکەوتنیان بەدەست هێنا، بەتایبەت کامێن و ڤینۆس کە لەلایەن تۆمارەکانی ئەڤێکس تراکس بەرهەم هێنران.

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:گرووپە مۆسیقییە ژاپۆنییەکان
پۆل:گۆرانیبێژەکان بە زمانی ژاپۆنی
تسوباسا ئیمای

**تسوباسا ئیمای** () (لەدایکبووی ١٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٨١) گۆرانیبێژ و ئەکتەر و سەماکەرێکی ژاپۆنییە، ئیمای لە کۆمپانیایی Johnny & Associates ژاپۆنی کاردەکات، لە ساڵی ١٩٩٥ پەیوەندی بەم کۆمپانیایەوە کردووە و لە ساڵی ٢٠٠٢ بە فەرمی لە دووانەی (تاکی و تسوباسا) لەگەڵ ھیداکێ تەکیزاوە بەشداری کرد. لە ژێر ناوی تۆمارکراوی ئەڤێکس تراکس واژۆ کران، ئیمای یەکەم گۆرانی تاکی خۆی بە ناوی "باکبۆرن" لە ٢٤ی شوباتی ٢٠١٠ بڵاوکردەوە.

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژە کوڕە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەو کەسانەی نەخۆشی مێنیێریان هەیە
پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە ژاپۆن
پۆل:ئەو کەسانەی نەخۆشی مێنیێریان ھەیە
ئەفغانییەکان

وێنۆک|ڕێژەی دانیشتووانی ئەفغانی لە جیھاندا.
**ئەفغانی یان ئەفغانییەکان** (، ) یان **گەلی ئەفغان** نەتەوەیەکی جێنشینی وڵاتی ئەفغانستانن یان بنەچەی ڕاستەقینەی ئەو ناوچەیەن، ھەروەھا وشەی "**ئەفغان**" لەھەمانکاتدا بەکاردێت بۆ شتێک یان کەسێکی ئەو وڵاتە ئەفغانستان پێکھاتووە لە چەندین گرووپ و ڕەگەزی جیاواز، لەوانە پەشتوونەکان، تاجیکەکان، ھەزارە و ئۆزبەکەکان، بەلۆچەکان و کوردەکان کە زۆرترین ڕێژەی دانیشتووان پێکدێنن، ھەردوو زمانە سەرەکییەکەی خەڵکی ئەفغانستان بریتین لە زمانی پەشتۆ و زمانی دەری (کە شێوەزاری ئەفغانیی زمانی فارسییە)، کە زۆرینەیان بە ھەردوو زمانەکە ئەدوێن.

### ئەفغانی، ئەفغانستانی یان ئەفغانەکان
لێت تێکنەچێ کە ناوی خەڵکی ئەفغانی و دراوی ئەفغانی یان شتێکی ناخۆیی ئەفغانستان ھەمان ناویان بۆ بەکاردێت.

## گرووپە ڕەگەزییەکان
وێنۆک|گرووپە ڕەگەزییەکانی وڵاتی ئەفغانستان بەپێی سەرژمێری ساڵی (١٩٨٢)

## ئایین
خەڵکانی ئەفغانی لەسەرجەم گرووپ و پێکھاتەکان پەیڕەوی لە ئایینی ئیسلام و مەزھەبی سوننەن لەگەڵ کەمینەیەک لە شوێنکەوتەی ئایینەکانی ھیندوویزم، سیخیزم، کریستیان و جوولەکە.

## تێبینی و سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* ھەواڵی ئەفغانی 

پۆل:ئەفغانەکان
تێنووی خۆشەویستی

**تێنووی خۆشەویستی** (یان 愛の渇き, ئای نۆ کاواکی) ڕۆمانێکی ساڵی ١٩٥٠یە لەلایەن نووسەر یوکیۆ میشیما نووسراوە. وشەی "کاواکی" بە مانای "تێنووییەتی" دێت،  تێنووی خۆشەویستی سێیەم ڕۆمانی میشیمایە، لەدوای سەرکەوتنی ڕۆمانی "Confessions of a Mask" (١٩٤٩). لەجیاتی چیرۆک گێڕەوەی پیاو کە لە چیرۆکەکانی تر ھەبوو، میشیما ئەمەی گۆڕی بۆ چیرۆک گێڕەوەی ژن. دۆنالد کین زانا و مێژووناس و نووسەر دەڵێت "تێنووی خۆشەویستی باشترین کاری میشیما بوو"

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ڕۆمانەکانی ١٩٥٠
پۆل:ڕۆمانە ژاپۆنییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:ئەو ڕۆمانە ژاپۆنییانەی کراون بە فیلم
پۆل:ڕۆمانەکان بە زمانی ژاپۆنی
پۆل:ڕۆمانەکانی یوکیۆ میشیما
عەلیاوا، بیجاڕ

**<span style="color:#090;"> عەلیاوا </span>** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سیامەنسور، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**<span style="color:#090;"> عەلیاوا </span>** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی ئاوباریک. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی پەنجەی سەرۆ.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی ئوغڵانی میرئەحمەد. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی قەرەتەورە.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٩٥)کەس و (٦٧)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە لە کورد پێکھاتووە.

## ئایین و زمان
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (شیعە)یە.

* بە کوردی شێوەزاری (گەڕووسی) دەدوێن. 

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی بیجاڕ
بیجاڕ
بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
لوسیال باڵ

وێنۆک
**لوسیال باڵ** (لەدایکبووی ٦ی ئابی ١٩١١ تا ٢٦ی نیسانی ١٩٨٩) کۆمیدیاکارێکی ئەمریکی، مۆدێل، خانمە ئەکتەر و بەڕێوەبەری ستۆدیۆ بوو. ھەروەھا ئەستێرەی سیتکەمەکانی "من لوسیم خۆش دەوێ"، "کاتژمێری کۆمیدی لوسی-دێزی"، "بەرنامەی لوسی"، "لوسی لێرەیە"، "ژیان لەگەڵ لوسی" لوسیال یەکێک بوو لە بەناوبانگترین و کاریگەرترین ئەکتەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ژیانیدا. وە درێژترین پیشەی ھەبوو لە ھۆڵیوود.

لە دەیەی ١٩٣٠ دەست بە کاری نمایش دەکات، لە دەیەی ١٩٤٠ بوو بە ئەکتەری ڕادیۆ و ئەستێرەی فیلمی بی. پیشەی تەلەڤیزیۆنییەکەی لە دەیەی ١٩٥٠ دەستیپێکرد وە لە دەیەکانی ١٩٦٠ و ١٩٧٠ بەردەوام بوو لە بەشداریکردن لە فیلم. لە ١٩٦٢ بووبە یەکەم ژن کە ستۆدیۆییەکی تەلەڤیزیۆنی بەرێوە ببات. وە ستۆدیۆکە چەندین زنجیرەی بەناوبانگ و سەرکەوتووی پێشکەشکرد.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١١
پۆل:مردووانی ١٩٨٩
پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
کچە زێڕینەکان

**کچە زێڕینەکان** زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکی کۆمیدی ئەمریکی بوو، کە لە ١٩٨٥ تا ١٩٩٢ لە کەناڵی ئێن بی سی بەردەوام بوو. دەربارەی گرووپێک ژنی بەتەمەن بوو کە لە یەک خانوو دەژیان لە میامی، فلۆریدا، زنجیرەکە لەلایەن پاول یونگەر ویت بوو.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکیانەی ک لە ١٩٨٥ دەستپێدەکەن
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە لە ١٩٩٢ کۆتایی ھاتووە
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٨٠
پۆل:سیتکەمە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو بەرنامانەی خەڵاتی ئێمیان وەرگرتووە
پۆل:ئەو بەرنامانەی خەڵاتی گۆڵدن گلۆبیان وەرگرتووە
پۆل:بەرنامەکانی تۆڕی ئێن بی سی
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی لە فلۆریدا بەرھەمھێنراون
پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٩٩٢ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان کە لە ١٩٨٥ دەستیان پێ کردووە
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان
بیا ئارسەر

**بیاترس ئارسەر** (لەدایکبووی ١٣ی ئایاری ١٩٢٢ تا ٢٥ی نیسانی ٢٠٠٩) خانمەکتەر، کۆمیدیاکار، گۆرانیبێژێکی ئەمرکیی بوو، کە بەھۆی ڕۆلەکانی لە کچە زێڕینەکان ناسرابوو.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢
پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان
پۆل:مردووانی ٢٠٠٩
پۆل:ئەکتەرەکانی شاری نیویۆرک
پۆل:ئەکتەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە لۆس ئەنجلەس
پۆل:کۆمیدیاکارەکان لە شاری نیویۆرک
پۆل:ئەو ئەکتەرانەی خەڵاتی ئێمییان بردۆتەوە
پۆل:چالاکوانە جووەکان
پۆل:ئەکتەرە جووە ئەمریکییەکان
پۆل:مۆسیقاژەنە جووە ئەمریکییەکان
پۆل:کۆمیدیاکارە جووەکان
پۆل:فێمینیستە جووەکان
پۆل:گۆرانیبێژەکانی شاری نیویۆرک
پۆل:ئەکتەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کالیفۆرنیا
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی سییەکان
پۆل:گۆرانیبێژانی جوو
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییە ژنە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە
پۆل:جووە ئەمریکییەکان لە سەربازی
نیشانی فەرمی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی

**نیشانی فەرمی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی** یەکێکە لە نیشانەکانی سوارچاکی. وە نوێترین نیشانە. لە ٤ی حوزەیرانی ١٩١٧ درووستکراوە، لەلایەن پاشا جۆرجی پێنجەم.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:نیشانی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی
ھێڵن مککرۆری

ھێلن ئێلیزابێت مککرۆری (OBE) (لەدایکبووی ١٧ی ئابی ١٩٦٨ تا ١٦ی نیسانی ٢٠٢١) خانمەکتەرێکی بەریتانی بوو.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:مردووانی ٢٠٢١
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨
پۆل:ئەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی بەڕیتانی
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە لەندەن
پۆل:ئەکتەرانی فیلمی بەریتانی
پۆل:ئەکتەرانی شانۆی بەریتانی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگی بەریتانی
پۆل:ئەکتەرانی لەندەن
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی مەمک
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن
پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ئینگلستان
پۆل:خانمەکتەرانی ئینگلیزی شکسپیر
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
پۆل:ئەندامەکانی کۆمپانیای ڕۆیال شکسپیر
پۆل:ئەفسەرانی نیشانی ئیمپڕاتۆریەتی بەڕیتانی
ڕۆنی سپێکتەر

**ڕۆنی سپێکتەر** (لەدایکبووی ١٠ی ئابی ١٩٤٣ تا ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢) وەک ڕۆنی سپێکتەر ناسرابوو، گۆرانیبێژێکی ئەمریکی بوو کە پێشڕەوی گرووپێکی میوزیکی دەکرد بەناوی دە ڕۆنیتیس "the Ronettes". ڕۆنی لە گرووپەکە بوو بەیەکەوە لەگەڵ خووشکەی و ئامۆزاکەی.

## پێشانگا

پەڕگە:Ronnie Spector 2000.jpg|لە ٢٠٠٠
پەڕگە:Ronnie Spector 2014.jpg|لە ٢٠١٤
پەڕگە:Live in London 2015 credit Chris Hall copy 2.jpg|لە لەندەن ٢٠١٥


## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٣
پۆل:مردووانی ٢٠٢٢
پۆل:گۆرانیبێژەکانی شاری نیویۆرک
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کۆنێتیکت
پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ژن
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان
پۆل:خەڵکی ئەمریکی کە خۆیان وەک بە ڕەچەڵەک چێرۆکی دەناسێنن
گالاکتۆز

وێنۆک

**گالاکتۆز** () شەکرێکی مۆنۆساکاریدە، کە نزیکەی ھێندەی گلووکۆز شیرینە، نزیکەی ٦٥٪ بەقەد سوکەرۆز شیرینە. ئەلدۆھێکسۆزە و ئیپیمەری C-4ی گلووکۆزە. کەمێک لە گەردیلەکانی لاکتۆز بەستراونەتەوە بە گەردیلەکانی گلوکۆز بۆ پێکھێنانی گەردیلەکانی لاکتۆز. گالاکتۆز بە ھەردوو شێوەی کراوە و بازنەیی بوونی ھەیە، فۆڕمێکی زنجیرە کراوەیی کاربۆنیی ھەیە کە کەوتۆتە کۆتاییی زنجیرەکە. چوار ئایزۆمەری خولگەیی ھەیە، دوانیان بە ئەڵقەیەکی پیرانۆز (شەش ئەندام) و دوو بە ئەڵقەی فورانۆز (پێنج ئەندام). 

## سەرچاوەکان

پۆل:تێکئاڵاوە کیمیایییەکان
پۆل:خۆراک
ڕوقیەی شەرعی

وێنۆک|'''ئایەتێکی قورئان'''
**روقیەی شەرعی** لەئیسلامدا بەو ئایەت و دوعا شەرعییانەیە دەگوترێت کەبەسەر شوێنی ئازار لەجەستەدا دەخوێندرێنەوە و دواتر فویان لێدەکرێت. بە یەکێک لە ھۆکارەکانی چارەسەر دادەندرێت لەئیسلامدا و بەڵگەی لە قورئان و فەرموودەدا ھەیە، باشتر وایە مرۆڤ بۆخۆی روقیە بۆخۆی بکات، وەدەشکرێ کەسێکی چاک و دیندار روقیەکەی بۆ بکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:ئیسلام
پۆل:قورئان
پۆل:جنۆکە
جەژنە ئیسلامییەکان

**جەژنە ئیسلامییەکان** لەئیسلامدا دوو جەژن هەیە، جەژنی رەمەزان دوای تەواوبوونی مانگی رەمەزان دێت، و جەژنی قوربان دەکەوێتە دەی مانگی زولحەجە کە دەکاتە ڕۆژێک دوای ڕۆژی عەرەفە. هەردووک جەژنەکە بە نوێژی جەژن دەستپێدەکەن کە کاتەکەی دوای هەڵهاتنی خۆرە.

## سەرچاوەکان

پۆل:جەژنە ئیسلامییەکان
مەلا محەممەد یەعقووب

**مەلا محەممەد یەعقووب موجاهید**(لەدایکبووی ١٩٩٠) کوڕە گەورەی مەلا عومەر سەرکردە و دامەزرێنەری بزووتنەوەی تاڵیبانە، و یەکێکە لە جێگرەکانی هیبەتوڵڵا ئاخوندزادە ئەمیری تاڵیبان و وەزیری بەرگری ئەفغانستانە.

## سەرچاوەکان

پۆل:تاڵیبان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠
پۆل:زیندووان
پۆل:پەشتوون
کۆنگرەی نێودەوڵەتی ماتماتیکزانان

**کۆنگرەی نێودەوڵەتی ماتماتیکزانان** () گەورەترین کۆنگرەیە لە بواری بیرکاری ئەم کۆنگرە ھەر چوار ساڵ جارێک بە چاودێری یەکێتی بیرکاری نێودەوڵەتی (IMU) بەڕێوەدەچێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆنفڕانسە ئەکادیمییەکان
شارۆچکەی شارستان

**شارۆچکەی شارستان** گرنگترین شارۆچکەیە لەھەر شارستانێکی ناو بەریتانیا و ئێرلەند.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پایتەختی وڵاتان
گیڵدفۆرد

**گیڵدفۆرد** شارۆچکەی شارستانی ساریە لە ئینگلتەرا. بەپێی سەرژمێری ٢٠١٨ ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە نزیکەیی ١٤٧،٨٨٩ کەس خەملێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان
لیلی کالنس

**لیلی جەین کالنس** (لەدایکبووی ١٨ی ئازاری ١٩٨٩) خانمەکتەر و مۆدێلی ئەمریکیە. لە تەمەنی دوو ساڵان دەستی بە نمایش کرد لە زنجیرە درامای کۆمیدیای گەشەسەندنی ئازارەکان بی بی سی. دواتر کۆڵن زیاتر دەستی بە نمایشکردن و کاری مۆدێل کرد. وە بەشداری لە فیلمێکی درامی-وەرزشی کرد بەناوی "the blind side" کە بووە سێیەم سەرکەوتووترین فیلمی ٢٠٠٩. وە وەک ئەکتەری سەرەکی بەشداری لە چەن فیلمێک کرد وەکوو جۆرەکانی فیلمی خەیاڵی زانستی، ئەکشن-ترسێنەر، دەروونناسی، ئەکشن-ھەستبزوێن و فیلمێکی سەربەخۆی ڕۆمانس کۆمیدی.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:کۆچەرانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
پۆل:خانمە نمایشکارە ئینگلیزەکان
پۆل:خانمەئەکتەرە منداڵە ئینگلیزەکان
پۆل:خانمەکتەرە بەریتانییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی ساری
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییەکانی لۆس ئەنجلەس
پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییە ژنە ئەمریکییەکان
پۆل:ژنە مۆدێلە ئەمریکییەکان
پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزەکان
پۆل:خەڵکی گیڵدفۆرد
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ھارڤارد-وێستلەیک
پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرە جووە ئینگلیزەکان
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی یو ئانبێرگی ئێس سی بۆ پەیوەندییەکان و ڕۆژنامەوانی
پۆل:زیندووان
پۆل:ژنە مۆدێلەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک کەنەدی
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم
پۆل:نووسەرانی ژنی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
ھیلتن، ئۆکلاھۆما

**ھیلتن** شارێکە لە ئۆکلاھۆما لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بەپێی سەرژمێری ٢٠١٠ دانیشتووانەکەی بە ٢،٧٨٨ خەملێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارەکانی ئۆکلاھۆما
ساری (ئینگلتەرا)

**ساری** شارستانێکە لە باشووری ئینگلتەرا. ڕووبەرەکەی ١،٦٦٣ کیلۆمەتر دووجایە، بەپێی سەرژمێری ٢٠٠٢ ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە ١،٠٥٩،٠٠٠ ملیۆن کەس خەملێنراوە. و دەکەوێتە نزیک لەندەن، گەورەترین شارۆچکەکەشی ناوی گیڵدفۆردە، لە گیڵدفۆرد زانکۆییەکیشی لێیە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:باشووری ڕۆژھەڵاتی ئینگلتەرا
پێڕستی وڵاتان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی

thumb|500x500px|وڵاتەکان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی لە ساڵی ٢٠١٩
تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (GDP) بەھای بازاڕ بۆ ھەموو کەلوپەلەکان و خزمەتە کۆتایییەکانی یەک وڵاتە لە ساڵێکی دیار. وڵاتەکان بەپێی بەراوردەکانی بەرھەمی ناوخۆیی لە ڕێکخراوە دارایی و ئامارییەکان ڕیزبەندی دەکرێن کە بەپێی بەھای دراوی کەسانی فەرمیی بازاڕ یان دەوڵەتی ھەژمار دەکرێت. تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی سەرنج ناداتە جیاوازییەکانی تێچوونی ژیان لە وڵاتە جۆراوجۆرەکان و ئاکامەکان دەتوانێت لە ساڵێک بۆ ساڵێکی تر بەپێی جووڵانەوەکانی بەھای دراوی وڵاتەکان جیاوازییەکی زۆری بەسەردا بێت. ئەو جۆرە جووڵانەوانە دەتوانێت ڕیزی وڵاتێکی لە ساڵێک بۆ ساڵێکی تر بگۆڕێت.

ھەڵسەنگاندنی داراییی نیشتمانیش زۆربە بەپێی بەرامبەری ھێزی کڕین (PPP) ئەنجام دەدرێت ھەتا جیاوازییەکان لە لێچوونەکانی ژیان لە وڵاتە جۆراوجۆرەکاندا ڕێکبخرێت. بە گشتی، ژمارەکانی سەرانەی *بەرامبەری ھێزی کڕین* لەچاو ژمارەکانی سەرانەی *تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی* بەربڵاوییەکی کەمتری ھەیە.

ڕیزبەندی ئابوورییەکانی نیشتمانی ھەموو کاتێک گۆڕانکارییەکی بەرچاوی بەسەردا ھاتووە، پێش ئەوەی کە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە بەرھەمھێنانی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی لە ساڵی ١٩١٦ وەپێش کەوێتەوە، بەریتانیا لە دەیەکانی پێش ئیمپراتۆریەتیی چینگ لە گشت بەرھەمھێناندا لەپێش بوو. چین لەدوای چاکسازیی ئابووری، بەرھەمھێنانی چووە سەر و ئەم وڵاتە لە ڕیزی نۆیەم لە ساڵی ١٩٧٨ گەیشتە ڕیزی دووەم لە ساڵی ٢٠١٦، چوونە سەری ئابووریی چین خێراتر بوو و بەشەکەی لە بەرھەمھێنانی ناوخۆییی جیھانی لە ٢٪ لە ساڵی ١٩٨٠ چووە سەر و گەیشتە ١٥٪ لە ساڵی ٢٠١٦. ھەروەھا ھیندستان لەدوای ئازادکردنی ئابووری لە یەکەمەکانی دەیەی ١٩٩٠ ئابوورییەکەی چووەتە سەر.

پێڕستی یەکەم بەراوردەکانی سندووقی نێونەتەوەییی پارە، پێڕستی دووەم نەتەوە یەکگرتووەکان و پێڕستی سێیەم بانکی جیھانی نیشان دەدات. وڵات و ھەرێمە کەمتر بە فەرمی ناسراوەکان (وەکوو کۆسۆڤۆ، فەلەستین و تایوان) لە پێڕستەکاندا جێیان گرتووە.

## پێڕست
ھەر وڵات یان ھەرێمێک بە ئاخرین بەراورد ڕیزبەندی کراوە و دەتوانێت بە ھەر سەرچاوەیەک دیسان ڕیزبەندی بکرێتەوە.

نووسراوەکان لە ڕیزی «وڵات/ھەرێم» لە خوارەوە، بە تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی یان ئابووریی وڵات/ھەرێم پەیوەندی ھەیە.

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

*
پۆل:تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی
لازلۆ زی بیتو

**لازلۆ زی بیتو** (لەدایکبووی ٧ی ئەیلوولی ١٩٣٤ تا ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١) فیزیۆلۆجیست و نووسەری ھەنگاری بوو، یارمەتی گەشەسەندن و بەرەوپێشبردنی دەرمانی دا بۆ گلاوکۆما. لە بوداپێست، مەجارستان لەدایکبووە.

وە لە تشرینی دووەمی ٢٠٢١ مردووە

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤
پۆل:مردووانی ٢٠٢١
پۆل:نووسەرانی مەجاری
ڕو مککلانھان

وێنۆک
**رو مککلانھان** (لەدایکبووی ٢١ی شووباتی ١٩٣٤ تا ٣ی حوزەیرانی ٢٠١٠) خانمەکتەرێکی ئەمریکی بوو کە لە چەندین بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی ڕۆلی گێڕاوە، بەناوبانگترینیان کچە زێڕینەکان. بۆ ڕۆلە سەرەکییەکەی لە ١٩٨٧ خەڵاتی ئێمی بردەوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤
پۆل:مردووانی ٢٠١٠
پۆل:ئەکتەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی
پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان
پۆل:نووسەرانی مانھاتن