open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
برایان دۆگلاس

**برایان دۆگلاس** (بە ئینگلیزی: Bryan Douglas؛ لەدایکبووی ٢٧ی ئایاری ١٩٣٤) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری پێشووی ئینگلیزییە کە بە یەکێک لە گەورەترین یاریزانانی مێژووی یانەی تۆپی پێی بلاکبێرن ڕۆڤەرز دادەنرێت. ئەو بە درێژایی ١٧ ساڵ تەنھا یاریی بۆ ئەم یانەیە کردووە و نوێنەرایەتیی ھەڵبژاردەی ئینگلتەرای لە دوو جامی جیھانیدا کردووە.

## ژیانی پیشەیی لەگەڵ یانە
برایان دۆگلاس لە شاری بلاکبێرن لەدایک بووە و ھەر لەوێش گەورە بووە. لە ساڵی ١٩٤٩ وەک یاریزانێکی ئاماتۆر پەیوەندی بە یانەی بلاکبێرن ڕۆڤەرزەوە کرد و لە ساڵی ١٩٥٢دا یەکەم گرێبەستی پیشەگەریی خۆی واژۆ کرد. یەکەم یاریی فەرمیی خۆی لە تشرینی دووەمی ١٩٥٢ ئەنجام دا و بە خێرایی بووە یەکێک لە گرنگترین یاریزانانی یانەکە.

دۆگلاس بە درێژایی کاروانی پیشەگەریی خۆی، کە تا ساڵی ١٩٦٩ بەردەوام بوو، بە دڵسۆزیی بۆ یانەکەی مایەوە. یەکێک لەو ڕووداوە دیارانەی کە دڵسۆزییەکەی دەردەخات، ڕەتکردنەوەی گرێبەستێکی گەورە بوو لەلایەن ڕاھێنەری ئەفسانەیی، بیڵ شانکلی، بۆ پەیوەندیکردن بە یانەی تۆپی پێی لیڤەرپوولەوە. دۆگلاس پێی باشتر بوو لە یانەی زێدی خۆی بمێنێتەوە.

لە ماوەی کارکردنیدا، ٥٠٣ یاریی فەرمیی بۆ بلاکبێرن ئەنجام دا و ١١٥ گۆڵی تۆمار کرد. ھەروەھا یەکێک بوو لە یاریزانە سەرەکییەکانی یانەکە کاتێک لە ساڵی ١٩٦٠ گەیشتنە یاریی کۆتایی جامی یەکێتیی ئینگلتەرا.

## کاروانی نێودەوڵەتی
وێنۆک|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا لە یاریگای ئیمپایەر، لەندەن لە ١١ی نیسانی ١٩٥٩. لە چەپەوە، ڕاوەستاوەکان: ڕۆنی کلایتن، بیلی ڕایت (کاپتن)، دۆن ھاو، ئیدی ھۆپکینسن، ڕۆن فڵاوەرز، گراھام شۆ، جۆ شۆ؛ دانیشتووەکان: برایان دۆگلاس، پیتەر بڕۆدبێنت، بۆبی، جۆنی ھەینس و دۆگ ھۆڵدن.
دۆگلاس لە ساڵی ١٩٥٧ یەکەم یاریی نێودەوڵەتیی خۆی بۆ ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا ئەنجام دا و بووە یەکەم یاریزانی بلاکبێرن لە سەدەی بیستەمدا کە بۆ ھەڵبژاردەکە یاری بکات. ئەو بەشداریی لە دوو جامی جیھانیدا کرد:

جامی جیھانیی فیفای ١٩٥٨ لە سوید

جامی جیھانیی فیفای ١٩٦٢ لە چیلی

لە کۆی گشتیدا، ٣٦ یاریی بۆ ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا ئەنجام دا و ١١ گۆڵی تۆمار کرد.

## شێوازی یاریکردن
برایان دۆگلاس یاریزانێکی باڵی ڕاست بوو کە بە خێرایی، لێھاتوویی لە یاریکردن و توانای گۆڵکردن ناسرابوو. ئەو توانایەکی باشی لە بڕینی بەرگریکاران و دروستکردنی دەرفەت بۆ ھاوڕێکانی ھەبوو، ھەروەھا خۆیشی بە لێدانە بەھێزەکانی لە دەرەوەی ناوچەی سزا مەترسییەکی گەورە بوو.

## میرات
برایان دۆگلاس وەک یەکێک لە گەورەترین یاریزانانی مێژووی یانەی بلاکبێرن ڕۆڤەرز دادەنرێت. وەک ڕێزلێنانێک بۆ خزمەتەکانی، بەشێکی یاریگای ئیوود پارک بە ناوی "برایان دۆگلاس داروین ئێند" (The Bryan Douglas Darwen End) ناونراوە. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٩دا، ناوی خرایە نێو ھۆڵی ناودارانی یانەکەوە.

## سەرچاوەکان

پۆล:خەڵکی بلاکبێرن

پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بلاکبێرن ڕۆڤێرز
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٥٨
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٦٢
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلتەرا
پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا
پۆل:زیندووان
ڕۆنی کلایتن

**ڕۆناڵد "ڕۆنی" کلایتن** (بە ئینگلیزی: Ronald "Ronnie" Clayton؛ لەدایکبووی ٥ی ئابی ١٩٣٤ – کۆچکردووی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری ئینگلیزی بوو کە بە درێژایی نزیکەی دوو دەیە وەک یاریزانی ھێڵی ناوەڕاست (wing-half) یاریی کردووە. ئەو بە یەکێک لە ئەفسانەکانی یانەی تۆپی پێی بلاکبێرن ڕۆڤەرز دادەنرێت و ٣٥ یاریی نێودەوڵەتیشی بۆ ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا ئەنجام داوە، کە لە پێنج یارییاندا کاپتنی ھەڵبژاردەکە بووە.

## ژیانی سەرەتایی و کاروانی یانە
ڕۆنی کلایتن لە شاری پرێستۆن لەدایک بووە، بەڵام کاروانی وەرزشیی بە شێوەیەکی سەرەکی لەگەڵ یانەی ڕکابەری ناوچەکە، بلاکبێرن ڕۆڤەرز، بەسەر بردووە. لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا وەک کارمەندی خاوێنکردنەوەی یاریگا پەیوەندی بە یانەکەوە کرد و لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا یەکەم گرێبەستی پیشەگەریی خۆی واژۆ کرد.

کلایتن یەکەم یاریی خۆی بۆ تیپی یەکەمی بلاکبێرن لە ساڵی ١٩٥١ ئەنجام دا و بە خێرایی بووە یاریزانێکی سەرەکی لە پێکھاتەی یانەکەدا. ئەو بە درێژایی ١٧ وەرز، زیاتر لە ٥٨٠ یاریی لە خولدا بۆ یانەکە ئەنجام دا. یەکێک لە دیارترین ساتەکانی کاروانی لەگەڵ یانەکەدا گەیشتنیان بوو بە یاریی کۆتایی جامی یەکێتیی ئینگلتەرا لە ساڵی ١٩٦٠، ھەرچەندە یارییەکەیان بە ئەنجامی ٣-٠ بە یانەی وۆڵڤەرھامپتۆن دۆڕاند.

## کاروانی نێودەوڵەتی
وێنۆک|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا لە یاریگای ئیمپایەر، لەندەن لە ١١ی نیسانی ١٩٥٩. لە چەپەوە، ڕاوەستاوەکان: ڕۆنی کلایتن، بیلی ڕایت (کاپتن)، دۆن ھاو، ئیدی ھۆپکینسن، ڕۆن فڵاوەرز، گراھام شۆ، جۆ شۆ؛ دانیشتووەکان: برایان دۆگلاس، پیتەر بڕۆدبێنت، بۆبی، جۆنی ھەینس و دۆگ ھۆڵدن.
کلایتن یەکەم یاریی نێودەوڵەتیی خۆی بۆ ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا لە ساڵی ١٩٥٥ ئەنجام دا. ئەو بەشێک بوو لە پێکھاتەی ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا بۆ جامی جیھانیی فیفای ١٩٥٨ لە سوید و لە ھەموو یارییەکانی ھەڵبژاردەکەدا بەشدار بوو. لە کۆی ٣٥ یاریی نێودەوڵەتیدا، لە پێنج یارییاندا وەک کاپتنی ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا یاریی کرد.

## شێوازی یاریکردن
کلایتن بە یاریزانێکی ھێڵی ناوەڕاستی بەرگریکاری بەھێز و ماندوونەناس ناسرابوو. ئەو بە توانای تاکلکردنی توند و وزەیەکی بێ کۆتا ناسرابوو، کە وای لێدەکرد ببێتە بزوێنەری ھێڵی ناوەڕاست. سەرەڕای شێوازە بەرگرییە توندەکەی، توانایەکی باشی لە پاسدان و دابەشکردنی تۆپدا ھەبوو.

## ژیانی دوای وازھێنان
دوای وازھێنانی لە یاریکردنی پیشەگەری، کلایتن بۆ ماوەیەکی کورت لە یانە ناوخۆییەکانی وەک "گرەیت ھاروود تاون" یاریی کرد. دواتر، لە بواری بازرگانیدا کاری کرد و بۆ ماوەیەک لە کۆمپانیای وۆکەرستیل کاری کرد، کە خاوەنەکەی جاک وۆکەر بوو، ھەمان ئەو کەسەی کە دواتر بووە خاوەنی یانەی بلاکبێرن ڕۆڤەرز.

## کۆچی دوایی و میرات
ڕۆنی کلایتن لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠، لە تەمەنی ٧٦ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. وەک ڕێزلێنانێک بۆ خزمەتە گەورەکانی، یەکێک لە ھۆڵەکانی یاریگای ئیوود پارک بە ناوی "ھۆڵی ڕۆنی کلایتن" (The Ronnie Clayton Suite) ناونراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بلاکبێرن ڕۆڤێرز
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٥٨
پۆل:خەڵکی پرێستۆن
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤
پۆل:مردووانی ٢٠١٠
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلتەرا
پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا
پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی ئینگلیز
محەممەد بامەندی

**محەممەد بامەندی** (١٩٧٢ لە ھەولێر، عێراق – ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٣ لە ھەولێر) ھونەرمەندێکی میللیی کورد بوو. ئەو جگە لە کاری ھونەری، کاری جوتیاریشی دەکرد. بامەندی بەھۆی جەڵتەی دڵەوە کۆچی دوایی کرد، کە ئەمەش دوای ئەوە ھات کە لەسەر کێشەیەکی کۆمەڵایەتی دەستڕێژی گوللە لە ماڵەکەی کرا.

## ژیاننامە
محەممەد بامەندی لە ساڵی ١٩٧٢ لەدایکبووە و وەک یەکێک لە گۆرانیبێژە میللییە دیارەکانی شاری ھەولێر ناسرابوو. ھاوشانی کاری ھونەری، خەریکی جوتیاری بوو.

## کۆچی دوایی
لە ئێوارەی ڕۆژی یەکشەممە، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٣، محەممەد بامەندی لە شاری ھەولێر کۆچی دوایی کرد. بەپێی ڕاپۆرتی پزیشکی دادی، ھۆکاری مردنەکەی جەڵتەی دڵ بووە، بەڵام گیانلەدەستدانەکەی پەیوەست بوو بە ڕووداوێکی توندوتیژەوە.

### وردەکاریی ڕووداوەکە
ڕووداوەکە لە گەڕەکی سەرکارێزی شاری ھەولێر و بەھۆی کێشەیەک لەسەر ڕاگرتنی تراکتۆرێک لەنێوان بنەماڵەی بامەندی و دراوسێکەیان دەستی پێکرد. بەپێی سەرچاوەکان، ١٠ ڕۆژ پێش ڕووداوی سەرەکی، کوڕی محەممەد بامەندی لەگەڵ یەکێک لە دراوسێکانیان کێشەی ھەبووە. لە ڕۆژی ڕووداوەکەدا، بامەندی ھەوڵی داوە کێشەکە بە شێوەیەکی ئاشتییانە چارەسەر بکات، بەڵام ناکۆکییەکە پەرەی سەندووە و بووەتە ھۆی ئەوەی کە دراوسێکەیان دەستڕێژی گوللە لە ماڵی بامەندی بکات.

زیاتر لە ٣٠ فیشەک بەر ماڵەکەی کەوتووە، بەڵام ھیچ گوللەیەک بەر بامەندی نەکەوتووە. دوابەدوای ھێرشەکە، بامەندی بۆ تۆمارکردنی سکاڵا بەرەو بنکەی ئاسایشی گەڕەکەکەیان بەڕێکەوتووە، بەڵام لە ڕێگەدا یان لەبەردەم بنکەی ئاسایش باری تەندروستی تێکچووە و بەھۆی جەڵتەی دڵەوە گیانی لەدەستداوە. تەرمەکەی بۆ پزیشکی دادی ھەولێر گواسترایەوە و ھێزە ئەمنییەکان دەستیان بە لێکۆڵینەوە کرد.

### دەستگیرکردنی تۆمەتباران
ڕۆژێک دوای ڕووداوەکە، بەڕێوەبەرایەتیی ئاسایشی ھەولێر ڕایگەیاند کە سێ کەسیان لەسەر ڕووداوەکە دەستگیر کردووە کە بوونەتە ھۆکاری گیانلەدەستدانی بامەندی. تۆمەتبارەکان پێکھاتبوون لە تەقەکەرە سەرەکییەکە بە ناوی (ش، م، ع) و دوو برای بە ناوەکانی (ڕ، م، ع) و (ح، م، ع)، کە دوای دەستگیرکردنیان ڕووبەڕووی یاسا کرانەوە. بەپێی ھەندێک لە سەرچاوەکان، تەقەکەرەکە کوڕی بەرپرسێکی سەربازیی شاری ھەولێر بووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:بەندبێژانی کورد
پۆل:خەڵکی ھەولێر
پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان
پۆل:گۆرانیبێژانی کورد
پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢
پۆل:مردووان
پۆل:مردووانی ٢٠٢٣
ئاریەنیس

**ئاریێنیس** یان **ئاریەنیس** یان **ئارێنیس** (بە یۆنانیی کۆن: ; ) بە گوتەی ھیرۆدۆت کچی پادشا ئەلیاتێسی لیدیا و خوشکی پادشا کرۆسۆسی لیدیا بووە.

## ناو
ناوی  لە وەرگێڕانی لاتینیی یۆنانیی کۆن  ( ھاتووە)، کە خۆی فۆڕمی ھێلینیسی ناوێکی لیدی بوو کە ھاوتای زاراوەی ھیتی  ()، کە بە واتای "ئازاد" بوو، واتە مرۆڤێکی ئازاد، بە پێچەوانەی مرۆڤێکی کۆیلە یان نائازاد.

## خێزان
دوای شەڕی ڕۆژگیران، ھاوسەرگیریی لەگەڵ ئاستیاگ، کوڕی پادشای ماد کەیخەسرەو کرد وەک بەشێک لە ھاوسەرگیرییەکی دیپلۆماسی بۆ مۆرکردنی پەیماننامەی ئاشتی لە نێوان کەیخەسرەو و ئەلیاتێس. ئاریەنیس بوو بە شاژنە ھاوسەری ئاستیاگ کاتێک شوێنی کەیخەسرەوی گرتەوە.

ھیرۆدۆت بە ڕوونی وەک دایکی ماندانا (ھاوسەری قەمبیزی یەکەمی ئەنشان و کچی ئاستیاگ) نایناسێنێت و قسە و باس ھەیە کە ڕەنگە لە ھاوسەرێکی پێشووی ئاستیاگدا ماندانا لەدایک بووبێت.

## سەرچاوەکان
پۆل:کچەکانی پادشا
پۆل:شانشینی ماد
پۆل:شازادە کۆنەکان
پۆل:لیدییەکان
پۆل:خەڵکی ماد
پۆل:ژنەکانی ئێرانی کۆن
خولی نایابی کۆماری ئایرلەند

**خولی نایابی کۆماری ئایرلەند** (بە ئینگلیزی: *League of Ireland Premier Division*، بە ئێرلەندی: *Príomhroinn Sraith na hÉireann*)، کە بەھۆی سپۆنسەرەوە بە **خولی SSE Airtricity** ناسراوە، بەرزترین ئاستی سیستمی خولی تۆپی پێیە لە کۆماری ئایرلەند و لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئایرلەند (FAI) سەرپەرشتی دەکرێت.

خولەکە لە ساڵی ١٩٨٥ دوای ڕێکخستنەوەی خولی تۆپی پێی ئایرلەند دامەزرا. لە ئێستادا لە ١٠ یانە پێکدێت. پاڵەوانی خولەکە سەردەکەوێت بۆ پاڵاوتنەکانی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا، و یانەکانی پلەکانی دواتر سەردەکەون بۆ پاڵاوتنەکانی خولی کۆنفرانسی ئەورووپا. یانەی پلەی کۆتایی ڕاستەوخۆ دادەبەزێت بۆ خولی پلە یەکی کۆماری ئایرلەند.

## مێژوو
خولی نایاب لە ساڵی ١٩٨٥ دامەزرا کاتێک خولی ئایرلەند دابەش کرا بەسەر دوو ئاستدا: نایاب و پلە یەک. لە سەرەتادا ١٢ یانەی لەخۆدەگرت. لە ساڵی ٢٠٠٣ەوە، خولەکە گۆڕدرا بۆ "وەرزی ھاوینە" و یارییەکانی لە مانگی شوباتەوە تا تشرینی دووەم بەڕێوەدەچن. یانەی تۆپی پێی شامرۆک ڕۆڤەرز و یانەی تۆپی پێی دەندۆڵک بە سەرکەوتووترین یانەکانی سەردەمی خولی نایاب دادەنرێن، کە ھەریەکەیان ٨ نازناوی نایابیان بەدەستھێناوە. بەڵام شامرۆک ڕۆڤەرز بە تێکڕای نازناوەکانی تر زۆرترین نازناوی لە مێژووی خولی ئایرلەندا بەدەستھێناو، کە ٢١ نازناوە.

## شێوازی پاڵەوانێتی
وێنۆک|200px|جامی خولی نایابی کۆماری ئێرلەnda

لە ئێستادا ١٠ یانە لە خولەکەدا ڕکابەری دەکەن.

* ھەر یانەیەک چوار جار ڕووبەڕووی یانەکانی تر دەبێتەوە (دوو جار لە ماڵی خۆی و دوو جار لە دەرەوە).
* ھەر یانەیەک ٣٦ یاری لە وەرزێکدا ئەنجام دەدات.
* یانەکان سێ خاڵ بۆ بردنەوە و یەک خاڵ بۆ یەکسانبوون وەردەگرن.
* یانەی پلەی یەکەم دەبێتە پاڵەوان و سەردەکەوێت بۆ پاڵاوتنەکانی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا.
* یانەکانی پلەی دووەم و سێیەم سەردەکەون بۆ پاڵاوتنەکانی خولی کۆنفرانسی ئەورووپا.
* یانەی پلەی دەیەم (کۆتایی) ڕاستەوخۆ دادەبەزێت بۆ خولی پلە یەک.
* یانەی پلەی نۆیەم یاریی پلەی ئۆف دەکات لەگەڵ براوەی پلەی ئۆفی خولی پلە یەک بۆ مانەوە یان دابەزین.

## یانەکانی وەرزی ٢٠٢٤

## دەستکەوت بەپێی یانە (١٩٨٥-ئێستا)

## تۆمارکارانی مێژوویی (١٩٨٥-ئێستا)

## ڕاھێنەرە سەرکەوتووەکان
دوو ڕاھێنەر وەک سەرکەوتووترین ڕاھێنەرانی سەردەمی خولی نایاب دادەنرێن، کە ھەریەکەیان پێنج نازناوی بەدەستھێناوە:


Dundolk-Zenit (14).jpg|ستیفن کێنی، کە چوار نازناوی لەگەڵ یانەی تۆپی پێی دەندۆڵک و یەک نازناوی لەگەڵ یانەی تۆپی پێی بۆھیمیان بەدەستھێناوە.
Fenlon (cropped).jpg|پات فێنلۆن، کە سێ نازناوی لەگەڵ یانەی تۆپی پێی شێڵبۆرن و دوو نازناوی لەگەڵ یانەی تۆپی پێی بۆھیمیان بەدەستھێناوە.


## سەرچاوەکان

پۆل:خولی نایابی کۆماری ئایرلەند
پۆل:خولەکانی تۆپی پێ لە کۆماری ئایرلەند
پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٨٥ لە کۆماری ئایرلەند
پۆل:خولە ئاست بەرزەکانی تۆپی پێ لەئەوروپا
لۆمۆن

**پارک سۆلۆمۆن** (; لەدایکبووی ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩)، ھەروەھا بە ناوی شانۆییی خۆی **لۆمۆن** () ناسراوە، ئەکتەرێکی کۆریای باشوورە و لەدایکبووی ئۆزبەکستانە. لە ساڵی ٢٠١٤ بۆ یەکەمجار بەشداری کردووە، بە ڕۆڵە سەرەکییەکانی لە زنجیرەی *[[تۆڵەی شیرین (زنجیرە تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور)|تۆڵەی شیرین]]* (٢٠١٧)، *[[ھەموومان مردووین (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ھەموومان مردووین]]* (٢٠٢٢) و *[[تۆڵە لەوانی تر]]* (٢٠٢٢) ناسراوە.
## ژیانی سەرەتایی و پەروەردە

لۆمۆن لە ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩ لە ئۆزبەکستان لەدایکبووە، لە دایک و باوکی بە ڕەچەڵەک کۆریۆ-سارام. لە منداڵیدا لەگەڵ خێزانەکەی لە ڕووسیا ژیاون و دواتر ڕوویان لە کۆریای باشوور کردووە. دوای تەواوکردنی خوێندنی سەرەتایی لە کۆریای باشوور، پارک خوێندنی ناوەندیی لە قوتابخانەی ئامادەییی ئەپگوجیۆنگ تەواو کرد، کە دەکەوێتە ناحیەی گانگنام لە سۆول.

لە چاوپێکەوتنێکدا مانای ناوەکەی (سولەیمان)ی ڕوون کردەوە:

## پیشە

### ٢٠١٤–٢٠١٩: سەرەتای پیشە
لۆمۆن یەکەم جار لە ساڵی ٢٠١٤ بە دوو زنجیرە دراما بە ناوەکانی *[[بووکی سەدە]]* و *[[٤ جادووگەری ئەفسانەیی]]* دەرکەوت*.* دوای دەرکەوتنی لە چەندین ڕۆڵی دیکەدا لە ساڵانی دواتردا، سەرەتا سەرنجێکی بەرزی بەدەستھێنا بە ڕۆڵی سەرەکیی لە *[[تۆڵەی شیرین (زنجیرە تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور)|فیلمی تۆڵەی شیرین]]* لە ساڵی ٢٠١٧.

لە ساڵی ٢٠١٩ لۆمۆن ڕۆڵی سەرەکیی لە درامای چینی *Lookism* بینی، دوای ئەوەی فێری زمانی ماندارینی (چینی) بوو بۆ ئەو ڕۆڵە.

### ٢٠٢٢–ئێستا: بەرزبوونەوەی ناوبانگ
دوای دوو ساڵ گەڕاوە بۆ سەر زنجیرەی وێبی کاتێک ڕۆڵی لی-سو-ھیۆکی بینی لە زنجیرەی نێتفلێکسی تەوەرەی زۆمبیی *[[ھەموومان مردووین (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ھەموومان مردووین]]* لە ساڵی ٢٠٢٢. دوای سەرکەوتنی نێودەوڵەتیی زنجیرەکە، لۆمۆن فۆڵۆوەرێکی زۆری بەدەستھێنا کە ٢ ملیۆن فۆڵۆوەرسی لە ئینستاگرام لە کەمتر لە ھەفتەیەکدا بەدەستھێنا. لە ھەمان ساڵدا، لۆمۆن وەک کارەکتەری سەرەکیی پیاو لە زنجیرەی دیزنی+ی *[[تۆڵە لەوانی تر]]* لە بەرامبەر شین یێ-ئون ڕۆڵی گێڕا.

لە ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢، لۆمۆن گرێبەستێکی تایبەتی لەگەڵ کۆمپانیای بیگ سمایل ئینتەرتەینمەنت واژۆ کرد. لە ساڵی ٢٠٢٣، لۆمۆن وەک کارەکتەری سەرەکی بۆ زنجیرە وێبی U+ Mobile TV لە ساڵی ٢٠٢٤ *[[براندینگ لە سۆنگسو|Branding in Seongsu]]* وەرگیرا، کە تێیدا ڕۆڵی سۆ ئون-ھۆ دەگێڕێت.

لە ساڵی ٢٠٢٤، لۆمۆن وەک ڕۆڵی سەرەکیی پیاو شانبەشانی کیم ھێ-یۆن لە درامای فانتازیای بەمزووانە کە لە کەناڵی SBS TV نمایش دەکرێت، *[[من لە ئەمڕۆوە مرۆڤم]]* ڕاگەیەندرا*.* ئەم درامایە گەڕانەوەیەتی بۆ تەلەڤیزیۆن لە ساڵی ٢٠١٧ەوە، لە کاتی سەرھەڵدانی ناوبانگدا سەرنجی لەسەر زنجیرە وێبەکان بووە.

## فیلمۆگرافیا

### فلیم

### زنجیرەی تەلەفزیۆنی

### زنجیرە وێب

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن
پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کۆری
یاریگای براندیوێڵ

**یاریگای ڕایان مەکبراید براندیوێڵ** (بە ئینگلیزی: *Ryan McBride Brandywell Stadium*)، کە زۆرجار بە براندیوێڵ ناودەبرێت، یاریگایەکی شارەوانییە و دەکەوێتە شاری دێری لە ئایرلەندای باکوور. یاریگاکە یاریگای تایبەتی یانەی تۆپی پێی دێری سیتییە و ھەروەھا بۆ پێشبڕکێی سەگی تازی (greyhound racing) بەکاردەھێنرێت.

یاریگاکە لە ساڵی ٢٠١٨ بە فەرمی ناونرا وەک ڕێزلێنانێک بۆ کاپتنی پێشووی یانەی دێری سیتی، ڕایان مەکبراید، کە لە ساڵی ٢٠١٧ کۆچی دوایی کرد.

## مێژوو
وێنۆک|دیمەنێکی یاریگای براندیوێڵ پێش نۆژەنکردنەوەکەی
یاریگای براندیوێڵ لە ساڵی ١٩٢٨ەوە بووەتە یاریگای تایبەتی یانەی دێری سیتی. بە درێژایی مێژوو، یاریگاکە گەواھی چەندین ڕووداوی گرنگ بووە.

لە ساڵی ١٩٧١، بەھۆی بارودۆخی ئەمنی و ناکۆکییەکانی ئایرلەندای باکوور (The Troubles)، یانەی دێری سیتی ناچار بوو یارییەکانی ماڵی خۆی لە دەرەوەی یاریگاکە ئەنجام بدات. دوای ١٣ ساڵ دوورکەوتنەوە، لە ساڵی ١٩٨٥ یانەکە گەڕایەوە بۆ یاریگاکە کاتێک پەیوەندی بە خولی کۆماری ئایرلەنداوە کرد.

## نۆژەنکردنەوە و ناونانەوە
لە نێوان ساڵانی ٢٠١٦ و ٢٠١٨، یاریگاکە بە گوژمەی ٧ ملیۆن پاوەندی ستەرلینگ نۆژەنکرایەوە و گۆڕانکاریی گەورەی بەسەردا ھات. کارەکانی نۆژەنکردنەوە بریتی بوون لە:

* دروستکردنی جێگایەکی نوێی سەرەکی کە ٩٥٥ کورسی لەخۆدەگرێت.
* گۆڕینی زەویی یاریگاکە بۆ چیمەنی دەستکردی نەوەی سێیەم (3G).

یاریگاکە لە مانگی ئازاری ٢٠١٨ کرایەوە. لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٨، ئەنجومەنی شاری دێری و ناوچەی سترابان بە فەرمی بڕیاری دا یاریگاکە بە ناوی کاپتنی پێشووی یانەکە، **ڕایان مەکبراید**، ناوبنرێت، کە لە ساڵی ٢٠١٧ لە تەمەنی ٢٧ ساڵیدا بە شێوەیەکی کتوپڕ کۆچی دوایی کرد. ئەم ھەنگاوە وەک ڕێزلێنانێک بوو بۆ یاریزانەکە کە بە "ھێمای شارەکە" دادەنرا.

ھەروەھا، سەکۆی سەرەکیی نوێی یاریگاکە بە ناوی گۆڵکاری مێژوویی یانەکە، **[[مارک فارن]]**، ناونرا.

## تایبەتمەندییەکان

* **جێگەی ھاندەران:** ٣،٧٠٠ کورسی. (بۆ یارییەکانی ژێر سەرپەرشتیی یوفا، ژمارەکە بۆ ٢،٩٠٠ کورسی کەم دەکرێتەوە).
* **خاوەندارێتی:** یاریگاکە ھیی ئەنجومەنی شاری دێری و ناوچەی سترابانە و یانەی دێری سیتی بەکاری دەھێنێت.
* **بەکارھێنانەکانی تر:** جگە لە تۆپی پێ، ڕێڕەوێکی ھێلکەیی لە دەوری یاریگاکە ھەیە کە بۆ پێشبڕکێی سەگی تازی بەکاردێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێ لە ئایرلەندای باکوور
پۆل:وەرزش لە دێری
پۆل:باڵەخانە و پێکھاتەکان لە دێری
چەوەندەر

**چەوەندەر، چەوەنەر، چۆنەر** گیایەکی گەڵاپانی پاییزییە بنکێکی گەورەی پانی شیرینی ھەیە. ڕوەکەکە سەوزەیەکی ڕەگییە کە بە **چەوەندەری سەر مێز**، **چەوەندەری باخچە**، **چەوەندەری ئێوارە** ناسراوە، یان ئەگەرنا بەپێی ڕەنگەکان پۆلێن دەکرێت: **چەوەندەری سوور** یان **چەوەندەری زێڕین**. ھەروەھا سەوزەیەکی گەڵادارە پێی دەوترێت **سەوزەی چەوەندەر**. چەوەندەر دەتوانرێت بە کاڵی، برژاوی یان بە کوڵاوی بخورێت. ھەروەھا دەتوانرێت چەوەندەر لە قوتوودا بکرێت، زۆرجاریش لە ترشیات دەکرێت، یان دەکرێت بە بەھارات، یان لەناو سۆسی شیرین و ترشدا پێشکەش دەکرێت.

یەکێکە لە چەندین جۆری کشتوکاڵی *Beta vulgaris* subsp. *vulgaris* کە بەھۆی ڕەگی یان گەڵاکانی خواردنەوە گەشە دەکەن، کە وەک سەر بە گرووپی Conditiva پۆلێن دەکرێن. جۆرەکانی تری ھەمان ژێر جۆرەکان بریتین لە چەوەندەری شەکر، سەوزەی گەڵا کە بە چەوەندەری سپێناخ ناسراوە (چەوەندەری سویسری) و بەرھەمی عەلوەیی mangelwurzel.

## پێشانگا

پەڕگە:Beets-Bundle.jpg|alt=A bundle of beetroot| کۆمەڵێک چەوەندەر
پەڕگە:Rote_Bete_eine_Haelfte.jpg|alt=Section through taproot| بەشی لە ڕێگەی taproot
پەڕگە:A_basket_of_Beetroot.jpg
پەڕگە:Gelbe_Bete_Randen_Beetroot.jpg|alt=Yellow beetroot| چەوەندەری زەرد
پەڕگە:Borscht_served.jpg|alt=Borscht| بۆرشت
پەڕگە:Salad_of_grated_beet_and_apple_C_IMG_4352.JPG|alt=Salad of grated beetroot and apple| زەڵاتەی چەوەندەر و سێوی ڕەندەکراو
پەڕگە:Christmas_foods_(5300034752).jpg|alt=Finnish rosolli| *ڕۆسۆلی* فینلەندی
پەڕگە:Rote_Beete_-_sauer_eingelegt_(8987-89).jpg|alt=Sliced, pickled beetroot| چەوەندەری پارچە پارچەکراو و ترشیات
پەڕگە:Chrain3.jpg|alt=Red chrain is made with beetroot.| *چەوەندەری* سوور دروست دەکرێت.
پەڕگە:Beet_juice-01.jpg|alt=Beetroot juice| ئاوی چەوەندەر
پەڕگە:Uncommon_beetroot_colours.jpg|alt=Golden, red, and white beetroots (left to right)| چەوەندەری زێڕین و سوور و سپی (لە چەپەوە بۆ ڕاست)
پەڕگە:Roasted_beetroot.jpg|alt=Roasted beetroot| چەوەندەری برژاو
پەڕگە:Beetroot_jm27942.jpg|alt=Root and cross-section of cultivar 'Chioggia'| ڕەگ و بڕگەی بڕبڕەی جۆری 'Chioggia'.
پەڕگە:Beetroot_jm27944.jpg|alt=Root and cross-section of a yellow cultivar| ڕەگ و بڕبڕەی بڕبڕەی جۆری زەرد
پەڕگە:Chioggiabeettart.jpg|alt=Chioggia beet tart| تارتەی چەوەندەری کیۆجیا
پەڕگە:Ємність_для_хріну(хрінничка).jpg|alt=Grated horseradish with beetroot| ترێی ڕەندەکراو لەگەڵ چەوەندەر


## سەرچاوەکان

پۆل:سەوزە گەڵاییەکان
پۆل:سەوزە ڕەگییەکان
یەکێتیی تۆپی پێی ئایرلەند

یەکێتیی تۆپی پێی ئایرلەند (بە ئینگلیزی: Football Association of Ireland، کورتکراوە: FAI) دەستەی بەڕێوەبەری تۆپی پێیە لە کۆماری ئایرلەند. ئەم یەکێتییە سەرپەرشتیی ھەموو لایەنەکانی تۆپی پێ لە وڵاتەکەدا دەکات، لەوانە ھەڵبژاردە نیشتمانییەکان (پیاوان، ژنان و ئاستەکانی لاوان) و پاڵەوانێتییە ناوخۆییەکان وەک خولی نایابی ئایرلەند و جامی FAI.

## مێژوو و دامەزراندن
[وێنۆک|[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئایرلەند لە ساڵی ١٨٩٨، پێش دابەشبوون و لەژێر سەرپەرشتیی یەکێتیی تۆپی پێی ئایرلەند (IFA)ـی ڕەسەن، کە بنکەکەی لە بێلفاست بوو.]]
پێش دامەزراندنی FAI، تۆپی پێ لە ھەموو دوورگەی ئایرلەند لەلایەن **یەکێتیی تۆپی پێی ئایرلەند (IFA)**ەوە بەڕێوە دەبرا، کە لە ساڵی ١٨٨٠ لە بێلفاست دامەزرابوو. بەڵام لەگەڵ دابەشبوونی سیاسیی ئایرلەند و دامەزراندنی دەوڵەتی ئازادی ئایرلەند لە باشوور، ناکۆکیی ناوخۆیی لەناو IFAدا سەریھەڵدا.

ھۆکاری سەرەکیی جیابوونەوەکە بریتی بوو لە ھەستکردن بەوەی کە IFA، کە بنکەکەی لە بێلفاست بوو، گرنگییەکی کەمتری بە یانەکانی باشوور (بە تایبەتی لە پارێزگای لینستەر) دەدا. خاڵی وەرچەرخان لە ساڵی ١٩٢١دا بوو کاتێک IFA بڕیاریدا یاریی دووبارەی کۆتاییی جامی لینستەر لەنێوان شێلبۆرن و گلێناڤۆن لە بێلفاست ئەنجام بدات، لەبری ئەوەی لە دبلن بێت. ئەم بڕیارە بووە ھۆی ناڕەزایەتییەکی زۆر.

لە ئەنجامدا، لە ١ی حوزەیرانی ١٩٢١، نوێنەرانی یانەکانی باشوور لە دبلن کۆبوونەوە و **"یەکێتیی تۆپی پێی دەوڵەتی ئازادی ئایرلەند"**یان دامەزراند، کە دواتر ناوەکەی گۆڕدرا بۆ یەکێتیی تۆپی پێی ئایرلەند (FAI).

## ناکۆکی لەگەڵ IFA و دانپێدانانی نێودەوڵەتی
[وێنۆک|بارەگای یەکێتیی تۆپی پێی ئایرلەند (IFA) لە [بێلفاست. ئەمە ئەو ڕێکخراوە ڕەسەنەیە کە FAI لێی جیابووەتەوە.]]
دوای جیابوونەوەکە، ھەردوو یەکێتییەکە (FAI لە دبلن و IFA لە بێلفاست) بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە نوێنەرایەتیی ھەموو دوورگەی ئایرلەند دەکەن. بۆ ماوەی چەندین ساڵ، ھەردوو ھەڵبژاردەکە یاریزانیان لە ھەردوو بەشی دوورگەکەوە بانگھێشت دەکرد.

FAI لە ساڵی ١٩٢٣دا بووە ئەندامی فیفا و یەکەم یاریی نێودەوڵەتیی خۆی لە ساڵی ١٩٢٦ ئەنجام دا. بەڵام ناکۆکیی نێوان ھەردوو یەکێتییەکە بەردەوام بوو تا فیفا دەستوەردانی کرد. لە ساڵی ١٩٥٣دا، فیفا بڕیاریدا کە:

# ھەڵبژاردەی FAI بە فەرمی وەک "کۆماری ئایرلەند" بناسرێت.
# ھەڵبژاردەی IFA بە فەرمی وەک "ئایرلەندی باکوور" بناسرێت.

ھەروەھا بڕیاردرا کە ھیچ یەکێتییەک بۆی نییە یاریزان لە دەرەوەی سنووری جوگرافیی خۆی بانگھێشت بکات.

## ئەرک و بەرپرسیارێتییەکان
ئەمڕۆ، FAI بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی ھەموو چالاکییەکانی تۆپی پێ لە کۆماری ئایرلەند، لەوانە:

* سەرپەرشتیکردنی ھەڵبژاردەی نیشتمانیی پیاوان، ژنان و ھەموو ئاستەکانی لاوان.
* ڕێکخستنی پاڵەوانێتییە ناوخۆییەکان وەک خولی نایابی ئایرلەند، جامی FAI و جامی خولی ئایرلەند.
* پەرەپێدانی تۆپی پێ لە ئاستی بنەڕەتیدا (grassroots football).

## سەرچاوەکان

پۆل:تۆپی پێ لە کۆماری ئایرلەند
پۆل:ڕێکخراوە وەرزشییە دامەزراوەکانی ١٩٢١
پۆل:یەکێتییە ئەندامەکانی یوفا
فڕۆکەخانەی دێری

**فڕۆکەخانەی شاری دێری** (بە ئینگلیزی: City of Derry Airport، کۆدی IATA: LDY) فڕۆکەخانەیەکی ناوچەییە کە خزمەت بە شاری دێری و دەوروبەری لە ئایرلەندی باکوور دەکات. فڕۆکەخانەکە دەکەوێتە گوندی ئیگلینتۆن، نزیکەی ١٣ کیلۆمەتر لە باکووری ڕۆژھەڵاتی شارەکەوە، و ڕۆڵێکی گرنگی لە گەیاندنی ناوچەکە بە شارە سەرەکییەکانی شانشینی یەکگرتوو، بەتایبەتی لەندەن، دەگێڕێت.

## مێژوو

### سەردەمی سەربازی (RAF Eglinton)
مێژووی فڕۆکەخانەکە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٤١، کاتێک لە کاتی جەنگی جیھانیی دووەمدا وەک بنکەیەکی ھێزی ئاسمانیی شاھانە بە ناوی RAF Eglinton دامەزرا. ئەم بنکەیە ڕۆڵێکی ستراتیژیی گرنگی لە شەڕی ئەتڵەنتیکدا گێڕا و وەک بنکەیەکی سەرەکی بۆ فڕۆکە جەنگییەکان کاری دەکرد کە ئەرکی پاراستنی کاروانە دەریاییەکانی ھاوپەیمانانیان لە ئەستۆ بوو.

### گۆڕانکاری بۆ بەکارھێنانی مەدەنی
وێنۆک|دیمەنێکی دەرەوەی فڕۆکەخانەکە.
دوای جەنگ، بنکەکە بووە فڕۆکەخانەیەکی مەدەنی. ھەرچەندە لە ساڵانی شەستەکاندا ھەندێک گەشتی بازرگانیی تێدا ئەنجام دەدرا، بەڵام بەھۆی ناسەقامگیریی سیاسیی ناوچەکە (The Troubles)، خزمەتگوزارییەکان زۆرجار ڕادەگیران. لە ساڵی ١٩٧٨دا، ئەنجومەنی شارەوانیی ناوخۆیی فەرمانگەی فڕۆکەخانەکەی کردەوە و ناوی لێنرا فڕۆکەخانەی ئیگلینتۆن.

### پەرەپێدان و فراوانکردن
خاڵی وەرچەرخانی سەرەکی لە مێژووی فڕۆکەخانەکەدا لە کۆتاییەکانی دەیەی ١٩٨٠ و سەرەتای ١٩٩٠کاندا بوو. بە پاڵپشتیی دارایی لە حکومەتی شانشینی یەکگرتوو و یەکێتیی ئەورووپا، پرۆژەیەکی گەورەی فراوانکردن ئەنجام درا کە دروستکردنی تێرمیناڵێکی نوێ و درێژکردنی ڕێڕەوی فڕین لەخۆ دەگرت. ئەم پرۆژەیە لە ساڵی ١٩٩٤دا تەواو بوو و ڕێگای خۆش کرد بۆ ئەوەی فڕۆکەی جێتی گەورەتر بتوانن لە فڕۆکەخانەکەدا بنیشنەوە. دوای ئەم پەرەپێدانە، ناوی فڕۆکەخانەکە بە فەرمی گۆڕدرا بۆ فڕۆکەخانەی شاری دێری.

## گرنگیی ئابووری
[وێنۆک|بەشی پشکنینی فڕۆکەخانەی شاری دێری لە ئیگلینتۆن، [ئیرلەندی باکوور|ئایرلەندی باکوور، ئایاری ٢٠١٠.]]
فڕۆکەخانەی شاری دێری گرنگییەکی ژیانیی بۆ ئابووریی ناوچەی باکووری ڕۆژئاوا ھەیە. بە تایبەتی ھێڵی ئاسمانیی نێوان دێری و لەندەن بە "پردێکی ئاسمانیی ژیانی" دادەنرێت، کە بۆ بازرگانی، گەشتیاری و پەیوەندییە خێزانییەکان زۆر گرنگە. بەھۆی ئەم گرنگییەوە، ئەم ھێڵە ئاسمانییە زۆرجار پاڵپشتیی دارایی لەلایەن حکومەتەوە لێ دەکرێت لەژێر ڕێکاری "بەرپرسیارێتیی خزمەتگوزاریی گشتی" (Public Service Obligation) بۆ دڵنیابوونەوە لە بەردەوامیی خزمەتگوزارییەکە.

## ھێڵە ئاسمانییەکان و ئاڕاستەکان
فڕۆکەخانەکە گەشتی ناوخۆیی بۆ چەندین شاری سەرەکیی شانشینی یەکگرتوو پێشکەش دەکات. لە مێژوودا، ھێڵە ئاسمانییەکانی وەک لۆگانئەیر، ڕایانئەیر و پێشتر بریتش ئایروەیز خزمەتگوزارییان لەم فڕۆکەخانەیەوە پێشکەش کردووە.

وێنۆک|بەشی ھاتن و رۆیشتنی فڕۆکەخانەی شاری دێری، ئیگلینتۆن، ئایرلەندی باکوور، ئایاری ٢٠١٠.

## سەرچاوەکان

پۆل:فڕۆکەخانەکانی ئایرلەندی باکوور
پۆل:گواستنەوە لە دێری
پۆل:فڕۆکەخانە دامەزراوەکانی ١٩٤١
ڕایان مەکبراید

**ڕایان مەکبراید** (بە ئینگلیزی: Ryan McBride؛ لەدایکبووی ١٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٩ – کۆچکردووی ١٩ی ئازاری ٢٠١٧) یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی ئایرلەندی باکوور بوو کە وەک بەرگریکاری ناوەڕاست یاریی دەکرد. ئەو ھەموو ژیانی پیشەگەریی خۆی لەگەڵ یانەی زێدی خۆی، یانەی تۆپی پێی دێری سیتی، بەسەر برد و دواتر بووە کاپتنی یانەکە. مەکبراید بە شێوازی یاریکردنی جەنگاوەرانە، سەرکردایەتی و دڵسۆزیی بۆ یانەکەی ناسرابوو.

## ژیانی پیشەیی
[وێنۆک|'''[یاریگای براندیوێڵ|یاریگای ڕایان مەکبراید براندیوێڵ** (بە ئینگلیزی: ''Ryan McBride Brandywell Stadium'') لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٨، ئەنجومەنی [[دێری|شاری دێری]] و ناوچەی سترابان بە فەرمی بڕیاری دا یاریگاکە بە ناوی کاپتنی پێشووی یانەکە، **ڕایان مەکبراید'''، بکرێت.]]
ڕایان مەکبراید لە ناوچەی براندیوێڵ لە شاری دێری لەدایک بوو، کە نزیک بوو لە یاریگای یانەی شارەکەی. دوای ئەوەی لە چەند یانەیەکی ناوخۆییدا یاریی کرد، لە ساڵی ٢٠١٠ پەیوەندیی بە یانەی تۆپی پێی دێری سیتییەوە کرد. یەکەم یاریی فەرمیی خۆی لە ساڵی ٢٠١١ ئەنجام دا و بە خێرایی بووە یەکێک لە یاریزانە سەرەکییەکانی پێکھاتەکە.

لە ساڵی ٢٠١٥دا، وەک کاپتنی یانەکە دەستنیشان کرا. مەکبراید بە شێوازی یاریکردنی بەھێز و بێ سازش ناسرابوو؛ زۆرجار وەک بەرگریکارێکی "جەنگاوەر" و "سەردەمی کۆن" وەسف دەکرا کە ھەموو توانای خۆی لەپێناو یانەکەیدا بەکاردەھێنا. لە ماوەی کاروانەکەیدا، زیاتر لە ١٧٠ یاریی بۆ یانەی دێری سیتی ئەنجام دا و ١٣ گۆڵی تۆمار کرد.

## کۆچی دوایی
لە ١٩ی ئازاری ٢٠١٧، ڕایان مەکبراید لە تەمەنی ٢٧ ساڵیدا بە شێوەیەکی کتوپڕ لە ماڵەکەی خۆیدا کۆچی دوایی کرد. ئەم ڕووداوە شۆکێکی گەورەی بە کۆمەڵگەی تۆپی پێی ئایرلەند و بە تایبەتی شاری دێری گەیاند. دوا یاریی ئەو تەنھا ڕۆژێک پێش کۆچی دوایی بوو، کاتێک سەرکردایەتیی یانەکەی کرد بۆ بردنەوەیەکی ٤-٠ بەرامبەر یانەی درۆھێدا یونایتد و وەک باشترین یاریزانی یارییەکە دەستنیشان کرا.

## میرات
دوای کۆچی دوایی، یانەی دێری سیتی جلی ژمارە ٥ی ڕایان مەکبرایدی بۆ ھەمیشە خانەنشین کرد وەک ڕێزلێنانێک بۆی. ھەروەھا، بنەماڵەکەی **دامەزراوەی ڕایان مەکبراید (McBride 5 Foundation)**یان دامەزراند، کە ئامانجی یارمەتیدانی گەنجانە لە کۆمەڵگەکەدا لە ڕێگەی وەرزش و خوێندنەوە.

لە کاتی نۆژەنکردنەوەی یاریگای براندیوێڵ، ستاندێکی نوێ بە ناوی **"سەکۆی ڕایان مەکبراید"**ەوە ناونرا. ئەو تا ئەمڕۆش وەک "کاپتنی ھەمیشەیی"ی یانەی دێری سیتی لە یادەوەریی ھاندەراندا ماوەتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩
پۆل:مردووانی ٢٠١٧
مارک فارن

**مارک فارن** (بە ئینگلیزی: Mark Farren؛ لەدایکبووی ٢ی ئایاری ١٩٨٢ – کۆچکردووی ٣ی شوباتی ٢٠١٦) یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی کۆماری ئایرلەند بوو کە وەک ھێرشبەر یاریی دەکرد. ئەو بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک یەکێک لە باشترین یاریزانانی مێژووی یانەی تۆپی پێی دێری سیتی دادەنرێت و گۆڵکاری مێژوویی یانەکەیە.

## ژیانی پیشەیی

### سەرەتای کاروانی وەرزشی
مارک فارن لە ناوچەی دۆنیگال لە کۆماری ئایرلەند لەدایک بوو. کاروانی تۆپی پێی لە یانەی لاوانی ترانمێر ڕۆڤێرز و فۆیڵ ھارپس دەست پێکرد. یەکەم یانەی پیشەگەریی یانەی مۆناگان یونایتد بوو، پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠٠٣ پەیوەندی بە یانەی تۆپی پێی دێری سیتییەوە بکات.

### سەردەمی زێڕین لە دێری سیتی
فارن لە ماوەی نۆ ساڵی یاریکردنی لەگەڵ دێری سیتی، بووە یەکێک لە کاریگەرترین یاریزانەکانی یانەکە.

* لە ساڵی ٢٠٠٥دا، بە باشترین یاریزانی ساڵی خولی ئایرلەند ھەڵبژێردرا.
* لە ساڵی ٢٠١٢دا، ژمارەی پێوانەیی ٥٧ ساڵەی شکاند و بووە گۆڵکاری مێژوویی یانەی دێری سیتی.
* لە کۆی ٢٠٩ یارییدا، ١١٤ گۆڵی بۆ یانەکە تۆمار کرد.
* لەگەڵ یانەکەدا دوو جار جامی FAI و شەش جار جامی خولی ئایرلەندی بەدەستھێنا.

## نەخۆشی و کۆچی دوایی
لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨دا، پزیشکەکان گرێیەکی بێ زیانیان لە مێشکی مارک فارندا دۆزییەوە. دوای ئەنجامدانی نەشتەرگەری، توانی بگەڕێتەوە بۆ یاریکردن. بەڵام لە ساڵی ٢٠١٣دا، گرێیەکە گەڕایەوە و ئەمجارەیان شێرپەنجەیی بوو.

سەرەڕای نەخۆشییەکەی، فارن لە ساڵی ٢٠١٤دا پەیوەندیی بە یانەی گلێناڤۆنەوە کرد و لە یەکەم یارییدا گۆڵی تۆمار کرد، بەڵام دوای ماوەیەکی کەم بەھۆی تێکچوونی باری تەندروستییەوە ناچار بوو وازبھێنێت.

کۆمەڵگەی تۆپی پێی ئایرلەند ھەڵمەتێکی فراوانیان بۆ کۆکردنەوەی یارمەتی بۆ چارەسەرکردنی فارن لە مەکسیک دەستپێکرد، بەڵام دواجار لە ٣ی شوباتی ٢٠١٦ لە تەمەنی ٣٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.

## میرات
دوای کۆچی دوایی، مارک فارن وەک ئەفسانەیەکی یانەی دێری سیتی و نموونەی ئازایەتی و خۆڕاگری لە یادەوەرییەکاندا مایەوە.

* یانەی تۆپی پێی دێری سیتی جلی ژمارە ١٨ی ئەویان بۆ ھەمیشە خانەنشین کرد.
* سەکۆیەکی یاریگای براندیوێڵ بە ناوی **"ستاندی مارک فارن"**ەوە ناونرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی دێری سیتی
پۆل:خەڵکی دۆنیگال
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢
پۆل:مردووانی ٢٠١٦
پۆل:یاریزانانی خولی ئایرلەند
مێژووی وەشانی ئای ئۆ ئێس

ئای ئۆ ئێس (پێشتر **ئایفۆن ئۆ ئێس**) سیستمێکی کارپێکەریی مۆبایلە کە لەلایەن کۆمپانیای ئەپڵەوە پەرەی پێدراوە و یەکەمجار لە حوزەیرانی ٢٠٠٧ شانبەشانی نەوەی یەکەمی ئایفۆن بڵاوکرایەوە. ئایفۆن ئۆ ئێس ناوی گۆڕدرا بۆ ئای ئۆ ئێس دوای دەرچوونی ئایپاد، کە بە ئای ئۆ ئێس ٤ دەستی پێکرد. لەگەڵ ئای ئۆ ئێس ١٣، ئەپڵ دەستی کرد بە پێشکەشکردنی سیستمێکی کارپێکەریی جیاواز، ئایپاد ئۆ ئێس، بۆ ئایپاد. ئای ئۆ ئێس ھەروەھا بناغەی واچ ئۆ ئێس و تیڤی ئۆ ئێسە، و ھەندێک لە کۆدەکانی لەگەڵ ماک ئۆ ئێس ھاوبەش دەکات. وەشانی نوێی ئای ئۆ ئێس ساڵانە، شانبەشانی مۆدێلە نوێیەکانی ئایفۆن، بڵاودەکرێنەوە. لە دەرچوونی ئایفۆن لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە تا دەرچوونی ئایفۆن ٤ لە ساڵی ٢٠١٠، ئەمە لە مانگی حوزەیران یان تەممووزدا ڕوویدەدا؛ لەو کاتەوە، وەشانی سەرەکیی نوێ بەزۆری لە مانگی ئەیلوولدا بڵاودەکرێنەوە، جگە لە ئای ئۆ ئێس ٥، کە لە تشرینی یەکەمی ٢٠١١دا دەرچوو. لە دەرچوونی ئایفۆن لە حوزەیرانی ٢٠٠٧ەوە، ھەژدە وەشانی سەرەکیی ئای ئۆ ئێس ھەبووە، کە وەشانی سەرەکیی ئێستا ئای ئۆ ئێس ١٨ە کە لە ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ بڵاوکرایەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مێژووی وەشانەکانی نەرمەکاڵا
پۆل:سیستمە بەکارخەرییەکانی مۆبایل
پۆل:پێڕستی کارپێکردنی سیستمەکان
پۆل:نەرمەکاڵای ئەپڵ
پۆل:ئای ئۆ ئێس
ھۆڵی شارەوانی دێری

**ھۆڵی شارەوانی دێری** (بە ئینگلیزی: The Guildhall) یەکێکە لە باڵەخانە ھەرە دیار و ئایکۆنییەکانی شاری دێری لە ئایرلەندی باکوور. باڵەخانەکە دەکەوێتە دەرەوەی شوورا مێژووییەکانی شارەکە و وەک ناوەندی ئەنجومەنی ناوخۆیی و شوێنێکی گرنگی گەشتیاری کار دەکات. ئەم باڵەخانەیە بە نژیاروانییە ناوازەکەی، تاوەرە کاتژمێرییەکەی و کۆمەڵە پەنجەرە ڕەنگاوڕەنگەکانی ناسراوە.

## مێژوو و نژیاروانی
وێنۆک|دیمەنێکی ھۆڵی شارەوانی لە گۆشەیەکی جیاوازەوە.
ھۆڵی شارەوانی لە نێوان ساڵانی ١٨٨٧ و ١٨٩٠ لەلایەن کۆمەڵەی **"The Honourable The Irish Society"**ی لەندەنەوە دروست کراوە. باڵەخانەکە لەلایەن نژیارووان جۆن گای فێرگسۆنەوە دیزاین کراوە و بە شێوازی نیۆ-گۆتیک دروستکراوە کە تێبینیی توخمەکانی نژیاروانیی توودۆریشی تێدا دەکرێت. وە لە ساڵی ١٨٩٠دا بە فەرمی کرایەوە.

## ڕووداوە مێژووییەکان و نۆژەنکردنەوە
مێژووی ھۆڵی شارەوانی پڕە لە ڕووداوی دراماتیکی و چەندین جار ڕووبەڕووی وێرانکاری بووەتەوە:

**ئاگرکەوتنەوەی ١٩٠٨**: لە یەکشەممەی جەژنی پاکدا، ئاگرێکی گەورە زیانێکی زۆری بە باڵەخانەکە گەیاند و بەشێکی زۆری ناوەوەی بە تەواوی سووتاند. تەنھا تاوەرە کاتژمێرییەکە و دیوارەکانی دەرەوەی بە سەلامەتی مانەوە. باڵەخانەکە دووبارە دروستکرایەوە و لە ساڵی ١٩١٢دا کرایەوە.

**تەقینەوەکانی ١٩٧٢**: لە کاتی ململانێی ناسراو بە "The Troubles"، باڵەخانەکە دوو جار کرایە ئامانجی تەقینەوە، کە زیانێکی گەورەی بە پەنجەرە ڕەنگاوڕەنگەکان و ئۆرگنە گەورەکەی ناو ھۆڵی سەرەکی گەیاند.

**نۆژەنکردنەوە**: دوای ئەم ڕووداوانە، باڵەخانەکە چەندین جار نۆژەن کراوەتەوە. دوایین پرۆژەی گەورەی نۆژەنکردنەوە لە ساڵی ٢٠١٣ بە تێچووی ٩.٥ ملیۆن پاوەند تەواو بوو، کە تێیدا ھەوڵدرا ھەموو تایبەتمەندییە مێژووییەکانی بپارێزرێت و بکرێتە شوێنێکی کراوەتر بۆ سەردانکەران.

## تایبەتمەندییە دیارەکان
وێنۆک|ئۆرگنی بۆریی گەورە لەناو ھۆڵی سەرەکیی ھۆڵی شارەوانیدا.

**پەنجەرە ڕەنگاوڕەنگەکان**: یەکێک لە بەناوبانگترین تایبەتمەندییەکانی ھۆڵی شارەوانی، کۆمەڵە پەنجەرە ڕەنگاوڕەنگەکەیەتی کە مێژووی ئاڵۆزی شارەکە دەگێڕنەوە. ئەم پەنجەرانە لە بنەڕەتدا دیاریی کۆمپانیا جیاوازەکانی شاری لەندەن بوون.

**ئۆرگنی بۆری**: ھۆڵی سەرەکیی باڵەخانەکە ئۆرگنێکی گەورە و ناوازەی تێدایە کە دوای زیانەکانی ساڵی ١٩٧٢، بە وردی نۆژەن کراوەتەوە.

**پێشانگای پلانتیشن**: باڵەخانەکە پێشانگایەکی ھەمیشەیی لەخۆدەگرێت کە باس لە قۆناغی نیشتەجێکردنی پرۆتێستانتەکان (The Plantation) لە ناوچەکەدا دەکات.

## ئەمڕۆ
ئەمڕۆ، ھۆڵی شارەوانی نەک ھەر وەک بارەگای سەرەکیی ئەنجومەنی شاری دێری و ناوچەی سترابان کار دەکات، بەڵکو بووەتە یەکێک لە شوێنە گەشتیارییە ھەرە سەرەکییەکانی شارەکە و چوونەژوورەوە بۆی بێبەرامبەرە.

## سەرچاوەکان

پۆل:باڵەخانە و بیناکان لە دێری
پۆل:نژیاروانیی نیۆ-گۆتیک لە ئایرلەندی باکوور
پۆل:باڵەخانە تەواوبووەکانی ١٨٩٠
ئایفۆن ١٦ ئی

**ئایفۆن ١٦ئی** () تەلەفۆنێکی زیرەکە کە لەلایەن ئەپڵەوە پەرەی پێدراوە و بەبازاڕ کراوە وەک بەشێک لە زنجیرەی ئایفۆن. بەشێکە لە زنجیرەی نەوەی ھەژدەیەمی ئایفۆن، شانبەشانی ئایفۆن ١٦، ئایفۆن ١٦ پڵەس، و مۆدێلە پرۆکان، ئایفۆن ١٦ پرۆ و ئایفۆن ١٦ پرۆ ماکس. لە ١٩ی شوباتی ٢٠٢٥ وەک بەشێک لە زنجیرەی ئایفۆن ١٦ ڕاگەیەندرا، ئایفۆن ١٦ئی بە نرخی دەستپێکی ٥٩٩ دۆلاری ئەمریکی بڵاوکرایەوە، کە ١٧٠ دۆلاری ئەمریکی زیادبوون نیشان دەدات بە بەراورد بە نرخی دەستپێکی ئایفۆن ئێس ئی (نەوەی سێیەم)، یان ١٢٠ دۆلاری ئەمریکی زیادبوون بە بەراورد بە نرخی وەشانی ھاوشێوەی ١٢٨ گێگابایتی ئەو ئایفۆنە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئایفۆن
پردی ئاشتیی فۆیڵ

**پردی ئاشتیی فۆیڵ** (بە ئینگلیزی: Peace Bridge Foyle) پردێکی پیادە و پاسکیلسوارییە لە شاری دێری لە ئایرلەندی باکوور، کە بەسەر ڕووباری فۆیڵدا درێژ دەبێتەوە. پردەکە لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١١ کرایەوە و بووەتە ھێمایەکی گرنگی ئاشتی و یەکگرتنەوە، چونکە دوو کۆمەڵگەی لەمێژینە دابڕاوی شارەکە پێکەوە دەبەستێتەوە.

## نەخشە و دروستکردن
پردی ئاشتی پردێکی ھەڵواسراوی خۆ-ڕاگیرە (self-anchored suspension bridge) و دیزاینێکی شێوە 'S'ی ھەیە. درێژییەکەی ٢٣٥ مەتر و پانییەکەی ٤ مەترە. پرۆژەکە بە تێچووی نزیکەی ١٤ ملیۆن پاوەند دروست کراوە، کە بەشێکی زۆری لەلایەن بەرنامەی ئاشتیی سێیەمی یەکێتیی ئەورووپاوە (EU's PEACE III programme) دابین کراوە. نەخشە ناوازەکەی، کە دوو ستوونی ھەڵگری مەیلدار لەخۆدەگرێت، وەک "تەوقەکردنێک بەسەر ڕووبارەکەدا" وەسف دەکرێت، کە ئاماژەیە بۆ ئامانجە ھێماییەکەی پردەکە.
چەپ|وێنۆک|دیزاینی شێوە 'S'ی پردی ئاشتی لە شاری دێری.

## گرنگیی ھێمایی و کاریگەری
ئامانجی سەرەکیی دروستکردنی پردی ئاشتی، بەستنەوەی دوو بەشی سەرەکیی شاری دێری بوو: بەشی سیتی ساید (Cityside) کە بە شێوەیەکی نەریتی زۆرینەی نەتەوەخوازن، و بەشی وۆتەرساید (Waterside) کە زۆرینەی یەکێتیخوازن. بۆ دەیان ساڵ، بەھۆی ململانێی ناسراو بە "The Troubles"، پەیوەندییەکی کەمی بەرجەستەیی و کۆمەڵایەتی لە نێوان ئەم دوو بەشەدا ھەبوو. پردی ئاشتی یارمەتیدەر بوو لە لابردنی بەربەستە دەروونی و گۆشەگیربوون و ھاندانی ھاتوچۆ و تێکەڵاویی نێوان ھەردوو کۆمەڵگەکە.

پردەکە بووەتە شوێنێکی یەکجار بەناوبانگ بۆ دانیشتووان و گەشتیاران. لە دوو ساڵی یەکەمی کرانەوەیدا، زیاتر لە ٣ ملیۆن جار بەکارھێنرابوو. ھەروەھا ڕۆڵێکی گرنگی لە بوژاندنەوەی ناوچەکانی دەوروبەری ڕووبارەکەدا گێڕاوە و بووەتە شوێنێکی سەرەکی بۆ بەڕێوەچوونی بۆنە و فێستیڤاڵەکان.

## خەڵات و ڕێزلێنان
پردی ئاشتی چەندین خەڵاتی لە بواری ئەندازیاری و دیزایندا بەدەستھێناوە، لەوانە خەڵاتی "باشترین باڵەخانەی گشتیی سەرۆک وەزیرانی شانشینی یەکگرتوو".

## سەرچاوەکان

پۆل:پردەکانی ئایرلەندی باکوور
پۆل:پردەکان لە ساڵی ٢٠١١ تەواو بوون
پردی ڕێگای A34

**پردی ڕێگای A34** (بە ئینگلیزی: A34 Road Bridge) پردێکی سندوقی کۆنکرێتییە کە ڕێگای سەرەکیی A34ی پێدا تێدەپەڕێت بەسەر ڕووباری تەمز لە ئینگلتەرا.

## شوێن و مێژوو
پردەکە دەکەوێتە باکووری شاری ئۆکسفۆرد و لە ساڵی ١٩٦١ دروست کراوە وەک بەشێک لە پڕۆژەی ڕێگای بازنەیی ڕۆژاوای ئۆکسفۆرد (Western By-pass Road). شوێنی پردەکە لەسەر ڕووباری تەمز لە نزیک بەنداوی دیوک (Duke's Lock) و گوندی وۆڵڤەرکۆت (Wolvercote)ـە، و دەکەوێتە نێوان بەنداوی گۆدستۆ (Godstow Lock) و بەنداوی کینگ (King's Lock).

## سەرچاوەکان

پۆل:پردەکانی ئۆکسفۆردشێر
پۆل:پردەکانی سەر ڕووباری تەمز
پۆل:پردەکان کە لە ١٩٦١ تەواو بوون
پۆل:پردە کۆنکرێتییەکان
پردی ئابینگدۆن

**پردی ئابینگدۆن** (بە ئینگلیزی: Abingdon Bridge) پردێکی مێژووییە کە بەسەر ڕووباری تەمزدا لە شارۆچکەی ئابینگدۆن-ئۆن-تەمز لە ئۆکسفۆردشێری ئینگلتەرا دروست کراوە. ئەم پردە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە و لە ڕاستیدا لە دوو پردی لێکدراو پێکدێت.

## مێژوو
پردە بنەڕەتییەکە لە ساڵی ١٤١٦ لەلایەن "برایەتیی خاچی پیرۆز" (Fraternity of the Holy Cross) و بە مۆڵەتی پاشا ھێنری پێنجەم دروست کرا. ئامانج لە دروستکردنی، دابینکردنی ڕێگایەکی سەلامەت بوو لەبری بەکارھێنانی بەلەمی مەترسیدار بۆ پەڕینەوە، ھەروەھا بووە ڕێگایەکی بازرگانیی سەرەکی کە لەندەنی بە ڕۆژاوای ئینگلتەراوە دەبەستەوە. بۆ ماوەیەکی درێژ باج (toll) لە خەڵک وەردەگیرا بۆ پەڕینەوە، و خانووچکەی وەرگرتنی باج تا ساڵانی ١٩٢٠ لەسەر پردەکە مابووەوە.
چەپ|وێنۆک|ھاتوچۆ بەسەر پردی ئابینگدۆن، ٢٠١٥.

## نۆژەنکردنەوە و پێکھاتەی ئێستا
لە نێوان ساڵانی ١٩٢٧ بۆ ١٩٢٩، بەشی سەرەکیی پردەکە نۆژەن کرایەوە بۆ ئەوەی ڕێگە بە کەشتی و بەلەمی گەورەتر بدات بەژێریدا تێپەڕن. لەم نۆژەنکردنەوەیەدا، چەند کەوانەیەکی ناوەڕاستی پردەکە ڕووخێنران و بە یەک کەوانەی پان و بەرزی کۆنکرێتی جێگەیان گیرایەوە.

پردی ئابینگدۆن لە دۆخی ئێستایدا لە دوو بەش پێکدێت:

**پردی ئابینگدۆن:** بەشی سەرەکی و باکووری پردەکەیە کە لە ساڵانی ١٩٢٠ نۆژەن کراوەتەوە.

**پردی بێرفۆرد (Burford Bridge):** بەشی باشووری پردەکەیە و پێکھاتە بنەڕەتییە سەدەی ناوەڕاستییەکەی خۆی پاراستووە کە لە چەندین کەوانەی بچووکی بەردین پێکدێت و مێژووەکەی بۆ ساڵی ١٤١٦ دەگەڕێتەوە.

## سەرچاوەکان
پردی جووڵاوی ئاکتۆن

**پردی جووڵاوی ئاکتۆن** (بە ئینگلیزی: Acton Swing Bridge) پردێکی جووڵاوی مێژووییە کە ڕێگای A49 بەسەر ڕێڕەوی ئاویی ویڤەر (Weaver Navigation) لە گوندی ئاکتۆن بریدج، چێشێر، لە ئینگلتەرا دەگوازێتەوە. ئەم پردە بەھۆی میکانیزمە ناوازەکەیەوە ناسراوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم پۆلێن کراوە.

## مێژوو و پاشخان
ڕێڕەوی ئاویی ویڤەر لە سەدەی ١٨دا بۆ گواستنەوەی خوێ لە ناوچەکانی نۆرویچ و وینزفۆردەوە بەرەو دەریا پەرەی پێدرا. لە سەرەتادا بەلەمی بچووک بەھۆی ھێزی مرۆڤەوە ڕادەکێشران، دواتر ئەسپ جێی گرتنەوە. لەگەڵ ھاتنی کەشتییە ھەڵمییەکان، پێویستی بە پردی بەرزتر یان جووڵاو ھەبوو بۆ ئەوەی ڕێڕەوی کەشتییەکان ئاسان بکرێت. پردی ئێستا لە ساڵی ١٩٣٣ دروست کرا و جێگەی پردێکی کۆنتری گرتەوە کە چەند سەد مەترێک لە سەرەوەی ڕووبارەکە بوو و پاشماوەکانی تا ئێستاش دیارن.
چەپ|وێنۆک|میکانیزمی جووڵەی پردەکە لە کاتی کارکردندا.

## دیزاین و میکانیزمی کارکردن
پردی ئاکتۆن لەلایەن جەی. ئەی. سانەر، سەرۆکی ئەندازیارانی Weaver Navigation Trust نەخشێنراوە و لەلایەن کۆمپانیای Dorman Long دروست کراوە. ئەم پردە یەکەم پردی جووڵاوی کارەبایی بوو لە بەریتانیا کە لەسەر پۆنتۆنێکی گەورەی کۆنکرێتی ڕاگیرابوو. میکانیزمەکەی بە شێوەیەکە کە کاتێک پێویستە پردەکە بجوڵێت، ئاو لەناو پۆنتۆنەکە دەردەکرێت، ئەمەش وا دەکات کێشی کەم ببێتەوە و کەمێک بەرز بێتەوە و لەسەر بنکەکانی داببڕێت. پاشان بەھۆی مەکینەی کارەباییەوە ٩٠ پلە دەسوڕێتەوە بۆ ئەوەی ڕێگە بۆ تێپەڕبوونی کەشتییەکان بکاتەوە.

پردەکە تا ئەمڕۆش لە کارکردندایە و لە ساڵی ١٩٨٦دا وەک باڵەخانەیەکی گرنگی مێژوویی خرایە لیستی پاراستنەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا
سووتاندنی بارەگاکانی یەکێتی و گۆڕان

ئەم ڕووداوە لە شەوی ٢٩ی لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ پاش کۆبوونەوەی پەرلەمانی کوردستان لە کاتژمێر ١١:٥٥ ڕوویدا، لەلایەن خەڵکی دھۆک و زاخۆ بارەگاکانی یەکێتی و گۆڕان لە شاری زاخۆیان سووتاند یەکێتی و گۆڕان ڕایان گەیاند کە زۆرینەی ئۆفیسەکانیان لە پارێزگای دھۆک، باکووری پارێزگای ھەولێر و لە شاری زاخۆ تاڵان کراون یان سوتاون لە شەوی پێشوو بەڵام ھیچ مردنێکیان باس نەکردووە. حکومەتی ھەرێمی کوردستان ئاسایشی نارد بۆ ئەوەی ھێرشەکان ڕابگرن. ئەم ھێرشانە ڕوویاندا پاش ئەوەی مەسعوود بارزانی سەرۆکی ھەرێمی کوردستانی ئەو کات وتی بڕیاریدا کە دەست لە پۆستی سەرۆکایەتی بکشێتەوە و ئەندامێکی پەرلەمانی کوردستان سەر بە حیزبی گۆڕان بە ناوی ڕابوون مەعروف جنێوی بە پێشمەرگە و بە مەسعوود بارزانی دا، بە بارزانی وتبوو «کەر». لە وڵام دا خەڵکی دھۆک و زاخۆ لە کاتژمێر ١١:٥٥ دەستیان کرد بە ھێرش کردن و سووتاوندنی ئۆفیسەکان و بارەگاکانی یەکێتی و گۆڕان. لە کاتژمێر ١١:٥٩ حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ھێزی ئاسایشی نارد بۆ ئەوەی ھێرشەکان ڕابگرن.

## سەرچاوەکان

پۆل:کوردستان
پردی ئالبێرت، داچێت

**پردی ئالبێرت , داچێت** (بە ئینگلیزی: Albert Bridge, Datchet) پردێکی ڕێگای ئۆتۆمبێلە کە بەسەر ڕووباری تەمز لە ئینگلتەرا درێژ دەبێتەوە. پردەکە گوندی داچێت (لە بێرکشایەر) بە ناوچەی ویندسۆری کۆن (لە سەری (شارستان)) دەبەستێتەوە. پردەکە لە ساڵی ١٨٨٥ کراوەتەوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە.

## مێژوو
پردی ئالبێرت جێگرەوەی پردێکی کۆنترە بە ناوی "پردی ڤیکتۆریا"، کە پردێکی دارین بوو و لە ساڵی ١٨٥١ لەلایەن شاژن ڤیکتۆریاوە کرابووەوە. پردی ڤیکتۆریا لە مانگی حوزەیرانی ١٨٨٣دا بەشێکی داڕما. لە ئەنجامدا، بڕیار درا پردێکی نوێ لە ئاسن دروست بکرێت. پردی نوێی ئالبێرت لە ساڵی ١٨٨٥ بە تێچووی ٩,٦٠٠ پاوەندی ستەرلینگی ئەو سەردەمە کرایەوە.
چەپ|وێنۆک|ڕێگای B3021 بەسەر پردی ئەلبێرتدا دەپەڕێتەوە.

## نەخشەسازیی و پێکھاتە
پردی ئالبێرت پردێکی کەوانەیی تاکە کە لە ئاسنی داڕێژراو (cast iron) دروست کراوە. نەخش و جێبەجێکردنی لەلایەن کۆمپانیای Andrew Handyside and Co.ی شاری دێربییەوە ئەنجام دراوە. پێکھاتەکەی لە زی ئاسنی داڕێژراو و بەستەری ئاسنی پتەو پێکھاتووە، کە دیزاینێکی باوی سەردەمی ڤیکتۆریایە و نەخش و نیگاری تایبەتی لەخۆدەگرێت.

## دۆخی ئێستا
پردەکە لە ئێستادا ڕێگای B3021 ھەڵدەگرێت، کە ڕێگایەکی گرنگە بۆ ھاتوچۆی ناوچەکە. بەھۆی گرنگیی مێژوویی و نژیاروانییەکەیەوە، وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم لە لیستی میراتی نەتەوەیی ئینگلتەرادا تۆمار کراوە.

## سەرچاوەکان
پردی ڤالی

**پردی ڤالی** یان **پردی دۆڵ** (بە ئینگلیزی: Valley Bridge) پردێکی مێژووییە لە شارۆچکەی سکاربۆرۆ لە یۆرکشایری باکوور، ئینگلتەرا. پردەکە ڕێگای سەرەکی A165 بەسەر باخچەکانی ڤالیدا دەگوازێتەوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* پۆلێن کراوە.
چەپ|وێنۆک|دیمەنێکی پردەکە لە خوارەوە، سکاربۆرۆ.

## مێژوو و نەخشەسازی
یاسای دروستکردنی پردەکە لە پەرلەمان لە ساڵی ١٨٦١ دەرچوو و پردەکە لە ١ی تەممووزی ١٨٦٥ بە ڕووی ھاتوچۆدا کرایەوە. پردەکە لەلایەن ئەندازیار سێر چارڵز فۆکسەوە دیزاین کراوە و لەلایەن نژیاروان کوتبێرت برۆدریکەوە کاری نژیاروانی بۆ کراوە. پێکھاتەی پردەکە لە ستوونی ئاسنی داڕێژراو و تیرچەی ئاسنی چەسپاو پێکھاتووە و تێچووی دروستکردنی لەو سەردەمەدا نزیکەی ١٧,٠٠٠ پاوەندی ستەرلینگ بووە.

## تایبەتمەندی و پارێزبەندی
پردی ڤالی یەکێکە لە شوێنە دیارەکانی سکاربۆرۆ. لە شەواندا، بەھۆی ڕووناکیی سەوزەوە کە لە ژێرەوە لێی دراوە، دیمەنێکی تایبەتی ھەیە. بۆ ڕێگریکردن لە ڕووداوی نەخوازراوی وەک خۆکوشتن، پەرژینی تۆڕی پتەو بۆ ڕێڕەوی پیادەکان زیاد کراوە.

## سەرچاوەکان
وەھاب ھەڵەبجەیی

**وەھاب مەجید باقی عەبدولکەریم** (لەدایکبووی ١٩٨٣، ھەڵەبجە) ناسراو بە **وەھاب ھەڵەبجەیی** ئەندامێکی سەرکردایەتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانە و بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆرە (CTG).
## ژیاننامە
وەھاب مەجید باقی عەبدولکەریم، ناسراو بە وەھاب ھەڵەبجەیی لە ساڵی ١٩٨٣ لە شاری ھەڵەبجە لەدایکبووە و یەکێکە لە ئەندامەکانی سەرکردایەتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و بەڕێوەبەری گشتیی دەزگای دژەتیرۆری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانە لە سلێمانی، لە ١١ی مانگی تەممووزی ساڵی ٢٠٢١ بە فەرمی وەک بەرپرس و بەڕێوەبەری گشتیی دەزگای دژەتیرۆر دەستنیشان کرا و ناسێندرا.

## سەرچاوەکان


پۆل:دژەتیرۆر
پۆل:ئەندامەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣
پۆل:زیندووان
ڕادیۆی دھۆک

وێنۆک|250px|لۆگۆی ڕادیۆی دھۆک
**ڕادیۆی دھۆک** وێستگەیەکی ڕادیۆیە کە بەرنامەی جۆراوجۆر لە شاری دھۆک پەخش دەکات. ڕادیۆی دھۆک بۆ یەکەم جار لە ١٤ی تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٩٢ دەستی بە پەخش کردووە و ئێستا ٢٤ کاتژمێر لەسەر ھەوایە.

## مێژوو
ڕادیۆی دھۆک دەزگایەکی میدیاییە سەر بە «ناوەندی ڕۆشنبیری و میدیاییی خانی» لە پارێزگای دھۆک. ڕادیۆکە دوای ڕاپەڕینی بەھاری ١٩٩١، لە ١٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٢ دامەزرا و دەستی بە پەخش کرد.

ڕادیۆی دھۆک لە سەرەتادا لەسەر شەپۆلی AM دەستی بە پەخش کرد، بەڵام دوای ساڵێک سیستمی پەخشی گۆڕی بۆ شەپۆلی FM.

## بەرنامەکان
### بەرنامە ڕۆژانەیییەکان
* ڕۆژباش
* ئێوارەی دھۆک
* شەو و شەوان

## فریکوێنس
* دھۆک − FM 88.50 MHz / 88.90 MHz

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ماڵپەڕی فەرمی

پۆل:وێستگە ڕادیۆیییەکانی باشووری کوردستان
پۆل:ڕادیۆ لە دھۆک
قوتابخانەی ئامادەییی ئاپگوجۆنگ

**ئامادەییی ئاپگوجۆنگ** (بە ) قوتابخانەیەکی ئامادەییی گشتییە دەکەوێتە شاری سۆول لە کۆریای باشوور. لە ساڵی ١٩٨٧ بە ناوی ئامادەییی گوجۆنگ ( دامەزراوە)، و ناوەکەی گۆڕدرا بۆ ئامادەییی ئەپگوجۆنگ لە ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩.

## خوێندکارە دیارەکانی پێشوو

* چۆی سی-وۆن
* چۆی جێ-ھۆ
* ئیم نا-یۆن
* جەی پارک
* جون ھیۆ-سیۆنگ
* جی وو
* ئاڕ ئێم (گۆرانیبێژ)
* کوان ھیون-بین
* شوگا (ڕاپەر)
* پارک سوو-ئا
* پارک سۆلۆمۆن
* سیۆ ھیون-جین
* جیۆنگ-یۆن
* کیم گیوڤین

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کۆری
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
پۆل:قوتابخانە ئامادەیییەکانی سیئۆل
شەڕی حومس (١٨٣٢)

**شەڕی حومس** لە ٨ یان ٩ی تەممووزی ١٨٣٢ وەک بەشێک لە شەڕی میسر و عوسمانی (١٨٣١-١٨٣٣) لە شارۆچکەی حومسی سووریا ڕوویدا، ١٤٠کم لە باکووری شاری دیمەشق ڕوویدا، دواتر لە ناو خاکی عوسمانی. سەربازە میسرە عوسمانییەکانی ئیبراهیم پاشای میسر سەربازانی پاشای حەلەبیان تێکشکاند، کە ھەموو تۆپخانە و گواستنەوەکانیان لەدەستدا.

ئیبراھیم دوای ئەوەی لە حومس سەرکەوتنی بەدەستھێنا، حەما و حەلەبی داگیرکرد و بەرەو دەروازەی بێلێن ڕۆیشتن کە دەکەوێتە نێوان ئەنتاکیا و ئەسکەندەروون. ئەم دەروازەیە کلیلێک بوو بۆ ناو دڵی تورکیای عوسمانی، واتا ئەناتۆلیا.

## تێوەگڵانی سۆران
لە سەرەتای ساڵانی ١٨٣٠ میر محەممەد پادشای سۆران بە شێوەیەکی چاڵاکانە میرنشینەکەی لەگەڵ ھێزەکانی دژە عوسمانی ڕێکخست. لە ساڵی ١٨٣٠دا بەشێکی زۆری سەربازانی نارد بۆ پشتگیریکردن لە ھەڵمەتی محەممەد عەلی پاشای میسری دژی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لە سووریا. ئەم ھێزە بە فەرماندەییی ئیبراھیم پاشا بەشداری لە شەڕی میسر و عوسمانی (١٨٣١-١٨٣٣)دا کرد کە بە پێشکەوتنی یەکلاکەرەوە لە سووریادا گەیشتە لووتکە. لە ھەمان کاتدا میر محەممەد ھێزێکی دیکەی لە ژێر دەستی یەکێک لە فەرماندەکانی ڕەوانەی ئێرانی قاجار کرد و ناوچە کوردستانییەکانی ژێر دەسەڵاتی ئێرانی کردە ئامانج.«میر محەممەد لە ساڵی ١٨٣٠دا لەشکرێکی مەزنی بە سەرۆکایەتیی ئیبراھیم پادشا، دژی سوڵتان مەحموودی دووەمی عوسمانی ناردە سەر سووریا...»

## سەرچاوەکان


### پەراوێزەکان

* 
* 

پۆل:شەڕەکان
پۆل:میرنشینی سۆران
پۆل:میسری عوسمانی
پۆل:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
پۆل:شەڕەکان بە بەشداریی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
پۆل:شەڕەکان بە بەشداریی میسری عوسمانی
پۆل:شەڕی میسر و عوسمانی (١٨٣١–١٨٣٣)
پۆل:شەڕەکان بە بەشداریی میرنشینی سۆران
شەڕی ماردین (١٨٣٣)

**شەڕی ماردین** یان **گەمارۆدانی ماردین** شەڕێک بوو لە ساڵانی ١٨٣٣-١٨٣٥ لە نێوان ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لەگەڵ میرنشینی سۆران و خێڵە کوردەکان.

## ڕووداوەکان
میر محەمەد پاشای ڕەواندز و سوپاکەی ماردینیان لە دەستی عوسمانییەکان گرت. دواجار قۆناغی ئاشتی وەستا کاتێک ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لەگەڵ ئەیالەتی میسر تووشی ململانێ بوو. پاشان، شارەکە کەوتە ژێر دەسەڵاتی یاخیبووانی پەیوەست بە خێڵە میللییەکانی کورد.

لە ساڵی ١٨٣٥ خێڵی میللی لەلایەن سەربازە پیادەکانی والیی ئەیالەتی دیاربەکر، محەممەد ڕەشید بەگ، ملکەچ کران، ئەمەش لە پاش ھەڵمەتە گەورەکەی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بە سەرکردایەتیی محەممەد ڕەشید بەگ. لە کاتی گەمارۆدانەکەدا مزگەوتی گەورەی شارەکە تەقێندرایەوە. لە نێوان ساڵانی ١٨٤٧ بۆ ١٨٦٥ دانیشتووانی شارەکە تووشی پەتایەکی بەرچاوی کۆلێرا بوون، کە ژمارەی وردی مردنەکان نەزانراوە.

## سەرچاوەکان


پۆل:شەڕەکان
پۆل:شەڕەکان بە بەشداریی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
پۆل:میرنشینی سۆران
پۆل:سۆران
پۆل:مێژووی کورد
پۆل:مێژووی کوردستان
پۆل:مێژووی سەربازی
پۆل:١٨٣٣
پۆل:١٨٣٥
پۆل:١٨٣٤
پۆل:شەڕەکان بە بەشداریی میرنشینی سۆران
شەڕی سۆران و عوسمانی (١٨٣٣-١٨٣٥)

**شەڕی سۆران و عوسمانی** یان **یەکەم شەڕی سۆران و عوسمانی** لە ساڵی ١٨٣٣ ڕوویدا، دوای ئەوەی میر محەممەدی ڕەواندوز میرنشینە کوردییەکانی دراوسێی داگیرکرد. پاشان سەربەخۆییی ڕاگەیاند و شکستی بەسەر عوسمانییەکاندا ھێنا بە ڕێگریکردن لە ھەموو ھێرشەکانی عوسمانییەکان لە نێوان ساڵانی ١٨٣٣ بۆ ١٨٣٥.

## سەرچاوەی ململانێکان
ناوەندی کێشکردنی ڕاپەڕینەکانی کورد لە سەدەی نۆزدەھەمدا لە ناوچە شاخاوییەکانی باشووری کوردستاندا چڕبووەوە. دوای پاشەکشەی میرنشینی بابان، میر محەمەد دەسەڵاتی خۆی فراوانتر کرد، فەرمانڕەواییی میرنشینی سۆران کە کەوتبووە نێوان زێی گەورە و سنووری ئێران، کە «بەڵێنی دروستکردنی دەوڵەتێکی سەربەخۆی کوردیی گرتە ئەستۆ».

زەمینەی جیۆپۆلەتیکی لەبار بوو: لاوازیی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی کە لە شەڕی دژی ڕووسیا سەریھەڵدا، لە کاتێکدا سەربازەکانی لە دژی ھێزەکانی محەممەد عەلی پادشای میسر کۆکرابوونەوە کە یاخیببوون لە دەسەڵاتی ناوەندی.

میر محەممەد بە ئیلھام وەرگرتن لە مۆدێلی میسری، بەرنامەیەکی فراوانی مۆدێرنیزاسیۆنی لە ڕەواندزی پایتەختەکەی دەستپێکرد. کارگەی چەکی لەوێ دامەزراند بۆ بەرھەمھێنانی تفەنگ و تەقەمەنی و تۆپ. زیاتر لە دوو سەد تۆپی لە ناوخۆدا دروست کرد کە بەشێکیان تا ئێستاش لە ڕەواندز و لە مۆزەخانەکانی بەغدا پارێزراون. لە ھەمان کاتدا سوپایەکی ئاساییی ڕاھێنراوی باشی دروستکرد کە نزیکەی ١٠ ھەزار سوارە و ٢٠ ھەزار پیادەی تێدابوو.

تا کۆتاییی مانگی ئایاری ساڵی ١٨٣٣، سەربازەکانی دەسەڵاتیان بەسەر بەشێکی زۆری باشووری کوردستاندا دامەزراندبوو- بە ناوچەکانی سۆران ، بادینان و مووسڵیشەوە- و ھاوپەیمانییان لەگەڵ میرەکانی میرنشینی بۆتان مسۆگەر کرد.

پاشان میر محەممەد بە گرتنی پارێزگای دیاربەکر درێژەی بە فراوانبوونی خۆی دا.

## شەڕی دژی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
فراوانبوونی سەربازی و سیاسیی میر محەممەد بە خێرایی سەرنجی لەلایەن باب ئەلعالی ڕاکێشرا. لەبەرامبەردا سوڵتان مەحموودی دووەم فەرمانی ھەڵمەتێکی سەربازیی دا کە بۆ چەقاندن و سەرکوت کردنی بزووتنەوەی کورد داڕێژرابوو. سەربازانی ئیمپراتۆری کە بنکەکەیان لە سێواس بوو، بە سەرۆکایەتیی محەممەد ڕەشید پاشا، کۆکرانەوە، بە پشتیوانیی ھێزی وەلییەکان (پارێزگارەکان)ی مووسڵ و بەغدا.

شەڕی عوسمانی و سۆران لە ھاوینی ساڵی ١٨٣٤ سەریھەڵدا، بەپێی کاپتن ھێلموت ڤۆن مۆلتکە کە ئەوکات ڕاوێژکاری سەربازیی عوسمانییەکان بوو، شەڕەکە بە تایبەتی چڕ بوو. ڕاپۆرتی دا کە کورد بەرخۆدانێکی قارەمانانەیان ئەنجامدا، سەربازە عوسمانییەکانی ناچار کرد بۆ ماوەی سی بۆ چل ڕۆژ شەڕ بکەن بۆ ئەوەی تەنانەت بچووکترین تەپۆڵکە یان گردیش بگرن. سوپای ئاساییی کورد بە پاڵپشتیی یەکینە سەربازییەکان زیانێکی زۆری بە دووژمنەکانیانی گەیاند.

سەربازانی عوسمانی کە ماندوو بوون و بێھێز ببوون، شکستیان ھێنا و میر محەممەد کۆنترۆڵێکی کاریگەرانەی خاکەکەی گرتە دەست.

## فەتحەکان
میری ڕەواندز دەستی بەسەر زۆرێک لە میرنشینە کوردییەکانی دراوسێدا گرت و پێشڕەویی کرد بۆ ناوچەی ئامەد. چەندین جار ھێزەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیی تێکشکاند.

## ئەمانەش ببینە

* دووەم شەڕی سۆران و عوسمانی

## سەرچاوەکان

پۆل:مێژووی کورد
پۆل:میرنشینی سۆران
پۆل:شەڕەکان
پۆل:شەڕەکان بە بەشداریی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
پۆل:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
پۆل:سەدەی ١٩یەم
پۆل:دەیەی ١٨٣٠
پۆل:١٨٣٣
پۆل:١٨٣٤
پۆل:١٨٣٥
پۆل:سۆران
پۆل:مێژووی کوردستان
پۆل:مێژووی سەربازی


پۆل:شەڕەکان بە بەشداریی میرنشینی سۆران