open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
خەلەف بن ھیشام

ئەبوو موحەممەد، **خەلەف بن ھیشام بن سەعلەب ئەسدی بەغدادی بەززار**، ()، لە ساڵی ١٥٠ـی کۆچی لە دایک بووە، لە بەغدا بەناوبانگ بووە، یەکێکە لە گێڕەوەکانی حەوت گێڕەوەکە و یەکێکە لە دە گێڕەوەکانی قورئان، ئەو لە ئیمامی حەمزەی کووفی گێڕاەوەتەوە و قیڕائەتێکیشی بۆ خۆی ھەڵبژاردووە بۆ بووە بە یەکێک لە دە گێڕەوەکانیش، ھەر لە دە ساڵیەوە قورئانی لەبەرکردووە، دەستی بە زانستخوازی کردووە لە سێزدە ساڵی، فەرموودەشی گێڕاەوەتەوە. قورئانی لا چەندانێک خوێندووە، قیڕائەی حەمزەشی لە سولەیم بن عیسا گێڕاوەتەوە، زۆر کەس لای ئەو قورئانییان خوێندووە.

وە سەبارەت بە قیڕائەتەکەی خۆی، دوو گێڕەوەی بەناوبانگەکەی ئیدریس حەدداد و ئیسحاق وەڕڕاق. لە ساڵی ٢٢٩ـی ھیجری کۆچی دوایی کرد.

جا ئاماژە بە قیڕائەتەکە لە حەمزەوە دەکرێ دەبێژرێ (قیڕائەتی خەلەف لە حەمزەوە)، کاتێکیش ئاماژە بە قیڕائەتەکە خۆی دەکرێ دەڵێن (خەلەفی دەیەم) (خلف العاشر).

## سەرچاوەکان
* شبکە الالوکە
* الامام العاشر خلف بن ھشام

پۆل:مردووانی ٨٤٤
ئیدریس حەدداد

**ئیدریس بن عەبدولکەریم حەدداد بەغدادی**، ()، نازناویشی ئەبولحەسەن، یەکێکە لە دوو گێڕەوەکەی خەلەفی دەیەم، ئیمامێکی موتقین و موجەووید بوو خەڵکی لە دوورەوە دەھاتن بۆ لای لەبەر ئیتقانەکەی، لە لای خەلەف و (محمد بن حبیب الاشمونی) خوێندوویەتی، حەدیسیشی گێڕاەوەتەوە و باوەڕپێکراویش بووە. لە ساڵی ٢٩٣ یان ٢٩٤ـی کۆچی مردووە.

## سەرچاوەکان
ئیسحاق وەڕڕاق

**ئیسحاق بن ئیبڕاھیم بن عوسمان بن عەبدوڵڵا مەروەزی**، ()، ناسناویشی ئەبوو یەعقوب، یەکێکە لە دوو گێڕەوەکەی خەلەفی دەیەم، لای خەلەف و (الولید بن مسلم) قورئانی خوێندووە، ئیسحاق زۆر چاک بوو لە خوێندنەوە دا ئەگەرچی بێجگە لە قیڕائەتی خەلەف قیڕائەتی تری نەدەزانی. لە ساڵی ٢٨٦ـی کۆچی مردووە.

## سەرچاوەکان
ئەبوو شوجاع

**شەھابەددین ئەحمەد بن حوسەین بن ئەحمەد**، ()، ناسراو بە **ئەبوو شوجاعی ئەسفەھانی** ()، فەقیھێکی بە ناوبانگی مەزھەبی شافعییە، لە ساڵی ٥٣٣ی کۆچی لە دایک بووە و لە ٥٩٣ مردووە، خەڵکی شاری ئەسفەھان بوو، لە ناو خەڵکی بە پیاوێکی زانا و خواناس ناسراو بوو، سەرەتا قازی بوو پاشان بووە بە وەزیر، ئینجا وازی لە دونیا ھێنا و چوو بۆ مەدینە بۆ خزمەت کردنی مزگەوتی پێغەمبەر.

## بڕوانە
* دەقی ئەبی شوجاع
* شافعی

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
جوگرافیای ئەڵمانیا

230px|وێنۆک|چەپ|وێنەی تۆپۆگرافی ئەڵمانیا
**ئەڵمانیا** کەوتوەتە ڕۆژاوا و ناوەندی کیشوەری ئورووپا. ئەڵمانیا لە باکوورەوە لەگەڵ دانمارک، لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ پۆڵەندا و کۆماری چیک، لە باشوور لەگەڵ ئوتریش و سویس، لە باشووری ڕۆژاوا لەگەڵ فەڕانسە و لووگزەمبوورگ و لە باکووری ڕۆژاوا لەگەڵ بەلجیکا و ھولەند ھاوسنوورە. ڕووبەری ئەڵمانیا ٣٥٧٬٠٢١ کیلۆمیتری چوارگۆشە کە بریتییە لە ٣٤٩٬٢٢٣ ک.م. ٤. گ. وشکایی و لە ٧٬٧٩٨ ک.م. ٤. گ ئاو پێک ھاتووە. ئەڵمانیا لە ڕووی پانایییەوە حەوتەمین وڵاتی گەورەیە لە ئورووپا و ٦٢ەمینە لە جیھاندا.

شوێنە بەرچاوە جوگڕافییەکانی ئەڵمانیا ئەمانەن: زنجیرە چیاکانی ئەڵپ لە باشوور، دەریای باکوور لە باکوور، دەریای بەلتیک لە باکووری ڕۆژھەڵات، دارستانە گەورەکان لە بەشی ناوەندی و باکوور. ھەروەھا ئەڵمانیا خاوەنی چەندین ڕووباری پڕئاوە وەکوو: ڕاین، دانووب و ئەلبە. ئەڵمانیا خاوەنی ھەندێک مەعدەنی ئۆرانیۆم، زووخاڵ، مس، نیکل، خوێ و ئاوە.

## کەشوھەوا
ئەڵمانیا خاوەنی کەشوھەوایەکی مەرتووبە. باکووری ئەڵمانیا بەھۆی نزیکی لە دەریاوە ھەوایەکی موعتەدلی ھەیە، و بە ھاوینا ھەوا فێنکە و بە زمسانیشدا زۆر ھەوا سارد نابێت. لە باکوور زۆر جار ھەوا بارانییە و زۆر کەم پێش دێت کە دەمای ھەوا لە ٣٠ دەرەجەی سانتیگراد بچێتە سەرترەوە.

بەشی ڕۆژھەڵاتی ئەڵمانیا خاوەنی ھەوایەکی کیشوەرییە (بە فارسی: قارەای) واتە زمسانەکان دەتوانێت زۆر سارد بێت و ھەروەھا ھاوینەکەیشی دەتوانێت زۆر گەرم بێت. وشکەساڵیش زۆرجار پێش دێت ئەویش جاری وایە بۆ ماوەی چەندین ساڵ. لە باشووری ئەڵمانیا واتە دەڤەری زنجیرە چیاکانی ئەڵپ ھەوا زۆر ساردە و بۆرانی سەرما زۆر جار ڕوو دەدات.

## ژیانی سرووشتی
بەپێی بەراوەردێکی ساڵی ٢٠٠٨، مووچەی کشت و کاڵ ٣٤٪، دارستان ٣٠٫١٪، بەرزونزمی ١٣٫٤٪ و زەمینی ژێری شار و خانە ١١٫٨٪ خاکی ئاڵمانیایان داپۆشیوە. لە ئەڵمانیا زۆر چەشن دار، گوڵ، قەوزە و قارچکی جۆراوجۆر دەژین، کە زۆربەیان تایبەت بە بەشی ناوەندی ئورووپان. ئەڵمانیا خاوەنی چەندین پارکی سرووشتی نەتەوەیییە.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئەڵمانیا
پۆل:جوگرافیای ئەڵمانیا
ڕافایێل بیێنبینیدۆ کروز

**ڕافایێل بیێنبینیدۆ کروز ئی دیاز** ()، لەدایکبووی ٢٢ی مارچی ١٩٣٩ لە مەتانزەس، کووبا. ووتەبێژی گشتی و ئامۆژگاریکارێکی ئەمریکی-کووباییە و باوکی تێد کروزی کاندیدی سەرۆکایەتی پێشوو و ئەندامی ئەنجومەنی پیرانی تێکساسە.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Rafael Bienvenido Cruz

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩
پۆل:زیندووان
پۆل:تێد کروز
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ببە، ئەویش دەبێت

**ببە، ئەویش دەبێت** () (**کون فەیەکوون**)، زاراوەیەکی قورئانییە، ٨ جار لە قورئان ھاتووە، بەو مانایە دێت کەوا خودا ھیچ شتێک لای قورس نییە و توانای بەسەر ھەموو شتێک ھەیە، جا ئەگەر ویستی شتێک بکات ئەوا بە فەرمانی گەردوونیی خۆی **ببە** و ئەو شتەی دەیەوێ ھیچ دواناکەوێت و دەستبەجێ **دەبێت**.
## لە قورئان
لە ھەشت شوێندا ھاتووە:
*  - بەقەرە واتە: (ھەر ئەو زاتە) بەدیھێنەری ئاسمانەکان و زەویە بەجوانترین شێوە، جا ھەر کاتێک بڕیاری ھەر شتێک بدات، تەنھا ئەوەندەی بەسە کە فەرمانی بوون یان پێشھاتنی بدات، ئیتر خێرا ئەو شتە، یان ئەو کارە، دەبێت و ئەنجام دەدرێت.
*  - ئالی عیمران واتە: ئەوسا مریەم وتی: پەروەردگارا، جا چۆن من منداڵم دەبێت: خۆ کەس توخنم نەکەوتووە، (جوبرەئیل فەرمووی): ویست و فەرمانی خوا ھەروایە و چی بوێت، دروستی دەکات، ھەر کاتێک شتێکی بوێت تەنھا پێی بڵێ ببە، دەستبەجێ دەبێت.
*  - ئالی عیمران واتە: بەڕاستی نموونەی دروست بوونی عیسا لەلایەن خواوە؛ وەک نموونەی ئادەم وایە کە لە خاک دروستی کرد و لەوەودوا فەرمانی داو پێی وت: ببە (بە ئینسان) ئەویش بوو، (عیسا دایکی ھەبوو، ئادەم دایک و باوکیشی نەبوو).
*  - ئەنعام واتە: ھەر ئەو زاتە ئاسمانەکان و زەوی لەسەر بنچینەو بناغەی حەق و ڕاستی دروست کردووە، ھەر ڕۆژێک ھەر کاتێک فەرمان (بە نەمان و لەناوچوونی بدات) بێ دواکەوتن پێش دێت، فەرمان و گوفتاری ئەوزاتە ھەمیشە ڕاست و بەجێیە و ئەنجامدراوە، لەو ڕۆژەی فوو دەکرێت بە (صور)دا دەسەڵات تەنھا بۆ خوایە، ھەر ئەو زانای نھێنی و ئاشکرایە، ھەر ئەویش خوایەکی دانا و ئاگایە (بە ھەموو بەدیھێنراوەکانی).
*  - نەحل واتە: بەڕاستی کاتێک زیندوو کردنەوەو بەدیھێنانی ھەر شتێکمان بوێت، تەنھا ئەوەندەی دەوێت پێی بڵێین ببە! دەستبەجێ ئەویش دەبێت.
*  - سوورەتی مریەم واتە: بێگومان ناگونجێت بۆ خوای گەورە، کەس بکاتە ڕۆڵەی خۆی (چونکە پێوستی پێی نیە) پاکی و بێگەردی شایستەی ئەوە، کاتێک ھەرشتێک بڕیار بدات، ئەوە بەڕاستی تەنھا ئەوەندەی دەوێت کە فەرمان بدات و بڵێت: ببە، دەستبەجێ دەبێت.
*  - یاسین واتە: بێگومان ھەر کاتێک فەرمانی خوا دەرچوو، ویستی شتێک جێبەجێ بکات و بیھێنێتە دی، پێی دەڵێت ببە، ئەویش دەستبەجێ و بێ دواکەوتن پێش دێت و ئەنجام دەدرێت و دروست دەبێت.
*  - غافیر واتە: ھەر ئەوزاتە، ژیان دەبەخشێت وزیندەوەران و گیانلەبەران دەمرێنێت، جاکاتێک بڕیاری شتێکی دا ھەر ئەوەندەیە کە پێی بفەرموێت: ببە، دەست بەجێ دەبێت.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدییای عەرەبی
* مشروع القران الکریم-تەفسیری برھان محمد ئەمین

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:وشە و دەستەواژە قورئانییەکان
ئایس کیووب

**ئۆشەی جاکسن سینیەر** (بە ئینگلیزی: O'Shea Jackson Sr)، (لە دایکبووی ١٥ی ‌‌‌‌حوزەیرانی ١٩٦٩)، ناسراوە بە **ئایس کیووب**، ڕاپەر، گۆرانینووس، گۆرانیتۆمارکەر، ئەکتەر و فیلمسازی ئەمریکییە. سەرەتا بووە ئەندامی گرووپی ھیپ-ھاپی (C.I.A)، دواتریش چووەناو گرووپی ڕاپی (N.W.A).

## سەرچاوەکان
*

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:گۆرانیبێژان
پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا
پۆل:زیندووان
پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانینووسانی ئەفریقی-ئەمریکی
پۆل:تۆماری بەرهەمهێنەرانی هیپ هۆپی ئەمریکی
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی
پۆل:بەڕێوەبەرانی پیشەسازی مۆسیقایی ئەمریکی
پۆل:موسڵمانەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:موسڵمانەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:موسڵمانە ئەفریقی-ئەمریکییەکان
پۆل:ڕاپەڕە نێرە ئەفریقی-ئەمریکییەکان
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:تۆماری بەرھەمھێنەرانی ھیپ ھۆپی ئەمریکی
پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان
پۆل:ھونەرمەندانی کاپیتۆڵ ڕیکۆردز
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
ڕۆبی ویلیامز

**ڕۆبێرت پیتەر "ڕۆبی" ویلیامز** ()، لەدایکبووی ١٣ی فێبرواریی ١٩٧٤ لە ستۆک ئۆن ترێت، ستافۆردشێر. گۆرانیبێژ، گۆرانینووس و ئەکتەرێکی ئینگلیزە. ئەندامی پۆپ گروپی تێیک زات لە ١٩٩٠ تا ١٩٩٥ وە دووبارە لە ٢٠٠٩ تا ٢٠١٢. وەهەروەها بازرگانێکی سەرکەوتووبوو وەک هونەرمەندێکی تاک.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Robbie Williams

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ڕۆبی ویلیامز
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئینگلیز
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
پۆل:براوەکانی خەڵاتی مۆسیقای جیھانی
پۆل:سەرۆک و سەرمایەدارانی تۆپی پێی ئینگلیزی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بریت
پۆل:ھونەرمەندانی کاپیتۆڵ ڕیکۆردز
پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز
پۆل:کەسایەتییە بەڕیتانییەکان بە ڕەگەز ئێرلەندی
پۆل:ئەو ئەکتەرانەی کە تووشی ناڕێکی خوێندنەوە بوونە
پۆل:ئەکتەرە پیاوە تاراوگەنشینە ئینگلیزەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەکتەرە دەنگییە پیاوە ئینگلیزەکان
لی مین ھۆ

**لی مین ھۆ** (بە ھانگۆل: 이민호؛ بە ھانجا: 李敏鎬)، لەدایکبووی ٢٢ی جوونی ١٩٨٧ لە سێئول. گۆرانیبێژ و ئەکتەرێکی کۆریای باشوورە، بۆ یەکەم جار ناوبانگێکی گەورەی بەدەستھێنا لە کۆریا وە بەشێک لە ئاسیا لە ڕۆڵەکەی وەک **کو جون پایۆ** لە کوڕەکان دوای گوڵەکان لە ٢٠٠٩. لە ڕۆڵەکەیدا خەڵاتی باشترین ئەکتەری بەدەستھێنا

## سەرچاوەکان
* [//en.wikipedia.org/wiki/Lee_Min-ho_(actor,_born_1987) ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ (Lee Min-ho (actor, born 1987]

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:باشترین ئەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)
پۆل:باشترین ئەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی گراند بێڵ
پۆل:دەرچووانی زانکۆی کۆنکوک
پۆل:ئەکتەرە کوڕەکان لە سێئول
پۆل:مۆدێلەکانی سێئول
پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن
پۆل:گۆرانیبێژەکانی سێئول
پۆل:کوڕە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور
پۆل:کوڕە گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور
محەممەد سووھارتۆ

وێنۆک|محەممەد سووهارتۆ

**محەممەد سووھارتۆ** (١٩٢١-٢٠٠٨) دووھەمین سەرۆک کۆماری ئیندۆنیزیا بوو. سووھارتۆ لە نێوان ساڵانی ١٩٦٧ ھەتا ١٩٩٨ بۆ ماوەی ٣١ ساڵ سەرۆک کۆماری ئەندۆنیزیا بوو. ھەرچەند کە لە سەردەمی سووھارتۆ کۆمەڵگای ئیندۆنیزیا لەڕووی ئابووری، پەروەردە، پیشەسازی و تەندروستی گەشەیێکی بەرچاوی بە خۆوە بینی. بەڵام ھەندێ کەس ئەم دەستکەوتانە لە بەرانبەر گەندەڵی حکوومەتی سووھارتۆدا بچووک دەبینن. بە پێی ئاماری ڕێکخراوی شەفافیەتی نێونەتەوەیی، سووھارتۆ گەندەڵترین سەرۆککۆماری سەدەی بیستەم بووە.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ ڕێکەوتی سەردان: ١٣ی ئازاری ٢٠١٧

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١
پۆل:مردووانی ٢٠٠٨
پۆل:گەندەڵیی سیاسی
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ئیندۆنیزیا
پۆل:مردن بەهۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان
پۆل:مردن بەھۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان
پۆڵ سادلەر

**پۆڵ لیندزی سادلەر** ()، لەدایکبووی ٢٩ی نیسانی ١٩٥٥ لە هێندەرسەن، تێکساس. پارێزەرێکی ئەمریکییە، ئێستا لە سان ئەنتۆنیۆ ئەژیت کە لەنێوان ساڵانی ١٩٩١ بۆ ٢٠٠٣ خزمەتکاری ئەنجومەنی نوێنەرانی تێکساس بووە. لە ساڵی ٢٠١٢ کاندیدکرا بۆ ئەنجومەنی پیرانی تێکساس لە ٦ی تشرینی دووەم، بە تێد کروزی کۆماری دۆڕا.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Paul Sadler

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥
پۆل:زیندووان
پۆل:تێد کروز
لۆگن (فیلم)

**لۆگن** فیلمێکی ساڵی ٢٠١٧ی ئەمریکی درامی و سوپەر ھیرۆیییە کە کەسایەتییە سەرەکییەکەی وۆڵڤرین ھی کۆمیکەکانی ماڕڤڵە، کە ئاکتەر ھیو جاکمن ڕۆڵەکەی دەبینێ، و بڵاوکردنەوەی فیلمەکە لە ئەستۆی کۆمپانیای فۆکسی سەدەی بیستەمە، و بە دەیەم فیلمی زنجیرەی پیاوانی ئێکس ھەژمار دەکرێ، و سێیەم فیلمی تایبەت بە وۆڵڤرین دوای ھەردوو فیلمی X-Men Origins: Wolverine (2009 و (The Wolverine (2013. فیلمەکە لە دەرھێنانی جەیمس مانگۆڵدە، کە بە ھاوبەشی چیڕۆکەکەی لەگەڵ سکۆت فرانک و مایکڵ گرین نووسیوە، و لەنواندنی ئاکتەران پەتریک ستیوارت، بۆید ھاڵبرووک و ستێفن مێرچانت، ڕیچارد ئی گرانت لەگەڵ دافن کینە. فیلمەکە باس لە لۆگنی بەساڵاچوو دەکات کەوا ژیان لەلای سنووری وڵاتی مەکسیک بەسەردەبات، بەڵام دوای زانینی ڕاستییەک، لۆگن بەڕێدەکەوێ بۆ ئەنجامدانی دوایین ئەرکی خۆی.

بیرۆکەی فیلمەکە لەمانگی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ دەستپێکرد، کاتێک مانگۆڵد بۆ نووسینی فیلمەکە ھەڵبژێردرا و سوودی لە کۆمیکی "لۆگنی بەساڵاچوو - Old Man Logan" بینیبوو. لە ساڵی ٢٠١٤ جاکمن گەڕانەوەی خۆی ڕاگەیاند و لەھەمان کاتیشدا گوتی دوایین جار دەبێت کەوا ئەم ڕۆڵە بەرجەستە دەکات، ئەمەش دوای ١٧ ساڵ دێت، کەوا بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠٠٠ ئەم ڕۆڵەی گێڕا. وێنەگرتنی فیلمەکە لە مانگی ٥ی ٢٠١٦ دەستیپێکرد و لە٨ی ٢٠١٦ش بەکۆتا ھات.

لۆگن بۆیەکەمجار لە ٦٧ەمین فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی بەرلین نمایش کرا لە ١٧ شوباتی ٢٠١٧، و لە ٣ی مارسی ٢٠١٧ لە ئەمریکا، و ١٠ی مارسی ٢٠١٧ لە سینەماکانی کوردستان.
فیلمەکە بەشێوەیەکی گشتی نمرەی نایاب پێدرا لەلایەن ڕەخنەگران لە وێبسایتی IMDB خاوەنی نمرەی ٨٫٧ و لەوێبسایتی Rotten Tomatoesیش ڕێژەی ٩٣٪ی پێدراوە و بە یەکێک لە باشترین فیلمە وەرگیراوەکانی کۆمیک دادەنرێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سووپەرهێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:ڕاونانی فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمی ڕێگاوبانی ئەمریکی
پۆل:ئەو فیلمانەی لە تەکساس لە ئەمریکا نمایش دەکرێن
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەمریکا دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیو ئۆرلینز وێنەکەی گیراوە
پۆل:فیلمەکانی ئایماکس
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سووپەرھێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەکشنییە خەیاڵییە زانستییەکانی ساڵی ٢٠١٧
پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە خەمناوییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە زانستییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی مانەوە
پۆل:فیلمەکان دەربارەی مەرگ
پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کچ
پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای بەرھەمەکانی مارک میلەر
پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەکسیک داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە داھاتوودا داندراون
پۆل:فیلمی لایڤ ئەکشن لەسەر بنەمای کۆمیکەکانی ماڕڤڵ
پۆل:فیلمەکانی تی ئێس جی ئینتەرتەیمێنت
پۆل:فیلمە وەچەرخانەکان
پۆل:فیلمەکان بە چەشنی ڕۆژاوایی نوێ
پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە ھەتیوەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە تێکساس، ئەمریکا نمایش کراون
پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەکشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە درامییە دەروونییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە درامییە دەروونییە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیو مەکسیکۆ وێنەیان گیراوە
پۆل:تاقیکردنەوەی مرۆڤ لە خەیاڵدا
پێڕستی گوندەکانی ڕانیە

ڕانیە ناوچەیەکی  پارێزگای سلێمانییە کەوتۆتە باکورییەوە.
لەڕووی ئیدارییەوە لە قەزای ڕانیە و ناحیەکانی ڕانیە(ناوەند) و سەرکەپکان و بێتواتە و چوارقوڕنە و حاجیاوا  پێکهاتووە، لەگەڵ ١٤٧ گوند.

## قەزای ڕانیە
### ناحیەی ڕانیە(ناوەند)
٨ گوند سەر بە ناحیەی ڕانیەیە:

*گوندی بۆسکێن
*گوندی تۆپاوا
*گوندی تۆسوران
*گوندی چەمەسوتاو
*گوندی دەربەند
*گوندی قوڕەگۆ
*گوندی هەنجیرەی ئاکۆ
*گوندی هەنجیرەی ڕەمک

### ناحیەی سەرکەپکان
٦٦ گوند سەر بە ناحیەی سەرکەپکانە:

*گوندی ئاسنگەران
*گوندی بازئەسپ
*گوندی بامۆلەکان
*گوندی باومەلەکان
*گوندی بەرحوشتر
*گوندی بەردانگە
*گوندی بەردخڕە
*گوندی بۆتێ
*گوندی بێردبی
*گوندی بێزێوە
*گوندی پاشتەلان
*گوندی پاشقوتەڵ
*گوندی پڵنگان
*گوندی پێپرد
*گوندی تاڵینە
*گوندی تۆپزاوا
*گوندی تیران
*گوندی چۆم
*گوندی خەزێنە
*گوندی خاروبەگ
*گوندی دارەبەن
*گوندی دەرئەشکەوت
*گوندی دەروکە
*گوندی دەڵاڵان
*گوندی دەنگاڵە
*گوندی دۆڵاودۆڵ
*گوندی دێرە
*گوندی دێمان
*گوندی ڕێزێنە
*گوندی زەوی باڵاس
*گوندی زینۆی ئەستێرۆکان
*گوندی سارتکەی خواروو
*گوندی سارتکەی سەروو
*گوندی ساڵینە
*گوندی سپیاو
*گوندی سڕێ
*گوندی سماکە
*گوندی سۆرەبنە
*گوندی سێمامیان
*گوندی شارستێن
*گوندی شەروە
*گوندی شەکەڵە
*گوندی شەمامک
*گوندی شێبان
*گوندی فانتازی
*گوندی فێران
*گوندی قەڵات
*گوندی قەڵاسەیدەی خواروو
*گوندی قەڵاسەیدەی سەروو
*گوندی کانی بناو
*گوندی کانی ڕەش
*گوندی کەچەڵە
*گوندی کەڕەک
*گوندی کەنجار
*گوندی کەوبینی خواروو
*گوندی کەوبینی سەروو
*گوندی گوێچکەلان
*گوندی گوڵان
*گوندی گێوژە
*گوندی مام خەلان
*گوندی مەحباب
*گوندی مێردێرە
*گوندی میکوکە
*گوندی ناوەزینان
*گوندی نۆرەی خواروو
*گوندی نۆرەی سەروو

### ناحیەی بێتواتە
٣٧گوند سەر بە ناحیەی بێتواتەیە:

*گوندی ئامانج
*گوندی ئەندێک
*گوندی ئەنگۆز
*گوندی بەڕۆژە
*گوندی بێکێل
*گوندی بێلەنگە
*گوندی بێنەتان
*گوندی چێوەی خواروو
*گوندی چێوەی سەروو
*گوندی دواوە
*گوندی زیخان
*گوندی زێوە
*گوندی سەرئەشکەوتان
*گوندی سەردۆڵ
*گوندی سەرگەڕەک
*گوندی سەرگەشت
*گوندی سەروچاوە
*گوندی سماقە
*گوندی سوێرە
*گوندی شکارتە
*گوندی شکارتەی کۆن
*گوندی کۆنەقەڵات
*گوندی گردەشێر
*گوندی گۆمەی
*گوندی مەلەکە
*گوندی مەلوک
*گوندی مەمیاوا
*گوندی میرانۆک
*گوندی مێرگەسەر
*گوندی نواوەی کۆن
*گوندی نواوەی نوێ
*گوندی نێوە
*گوندی نێوماڵان
*گوندی هەرتەل
*گوندی هەرمکی کۆن
*گوندی هەنجیرە
*گوندی وەرێ

### ناحیەی حاجیاوە
٢١گوند سەر بە ناحیەی حاجیاوایە:

*گوندی پوکەی خواروو
*گوندی پوکەی سەروو
*گوندی تاقۆڵان
*گوندی چۆڵیاوا
*گوندی حاجی ئاوای کۆن
*گوندی خەلیفە
*گوندی دەرماناوا
*گوندی دووپشکە
*گوندی دۆڵناران
*گوندی زینگزینگە
*گوندی قاجە
*گوندی قوڕەبەراز
*گوندی قولەی کانی ماران
*گوندی کانی توان
*گوندی کانی ماران
*گوندی کفرەدۆڵی خواروو
*گوندی کفرەدۆڵی سەروو
*گوندی کونەکۆتر
*گوندی گەرمکەداڵ
*گوندی گردی تلێ
*گوندی میرەبەگ

### ناحیەی چوارقوڕنە
١٥ گوند سەر بە ناحیەی چوار قوڕنەیە:

*گوندی ئەستریلان
*گوندی بێستانە
*گوندی چنارۆکی بڵباس
*گوندی داروقەبر
*گوندی سەرخمە
*گوندی قەرەنیاغا
*گوندی قەسرۆک
*گوندی قروجە
*گوندی قەمتەران
*گوندی کڵاو سوران
*گوندی گەلی گوڵان
*گوندی گردجان 
*گوندی گوڵەک
*گوندی ھیزۆپی گەورە 
*گوندی ھیزۆپی گچکە

## سەرچاوەکان

* دەستەی ئاماری ھەرێم - وەزارەتی پلان دانان
* ماڵپەڕی کەس نەزان
* ماڵپەڕی زانکۆی سلێمانی
* پارێزگای سلێمانی
* زانکۆی سلێمانی
## پەراوێزەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی
داکۆتا فانینگ

**هانا داکۆتا فانینگ** ()، لەدایکبووی ٢٣ی فێبرواریی ١٩٩٤ لە کۆنیێرز، جۆرجیا، ویلایەتە یەکگرتووەکان. مۆدێل و خانمەئەکتەرێکی ئەمریکییە. لەتەمەنی حەوت ساڵیدا دەستی بەکاری هونەری کردووە، یەکەم جار لە فیلمی من سامم لە ساڵی ٢٠٠١ دەرکەوتووە.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Dakota Fanning

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٤
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
بیریوی بایکجی

پاشا **"بیریو"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 비류왕؛ بە ھانجا: 比流王)، لە دایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٣٤٤ی زایینیدا مردووە، یازدەیەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٣٠٤ز بۆ ٣٤٤ز)بوو. بەپێی سامگووک ساگی، دووەم کوڕی شەشم پاشا گوسو و برا بچووکی حەوتەم پاشا سابان بوو.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Biryu of Baekje

پۆل:مردووانی ٣٤٤
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی چوارەم
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٤ەم لە ئاسیا
گیۆنگوسوی بایکجی

پاشا **"گیۆنگوسو"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 근구수왕؛ بە ھانجا: 近仇首王)، لەدایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٣٨٤ز مردووە، چواردەیەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٣٧٥ز بۆ ٣٨٤ز)بوو. گیۆنگۆسۆ کوڕە گەورەی سێزدەیەم پاشا گیۆنچۆگۆ بوو، و باوکی هەریەکە لە پازدەیەم پاشا چیمنیو، و شازدەیەم پاشا جینسایە.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Geungusu of Baekje

پۆل:مردووانی ٣٨٤
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٤ەم لە ئاسیا
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی چوارەم
چیمنیوی بایکجی

پاشا **"چیمنیو"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 침류왕؛ بە ھانجا: 枕流王)، لەدایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٣٨٥ز مردووە، پازدەیەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٣٨٤ز بۆ ٣٨٥ز)بوو. کوڕە گەورەی پاشا گیۆنگوسو و خاتوو (ئای) بوو. یەکەم پاشا بووە کە بە فەرمی باوەڕ بە بودیزم بکات.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Chimnyu of Baekje

پۆل:مردووانی ٣٨٥
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی

پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٤ەم لە ئاسیا
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی چوارەم
جینسای بایکجی

پاشا **"جینسا"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 진사왕؛ بە ھانجا: 辰斯王)، لەدایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٣٩٢ز مردووە، شازدەیەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٣٨٥ز بۆ ٣٩٢ز)بوو. برا بچووکی فەرمانڕەوای پێشوو پاشا چیمنیو بوو. بەپێی سامگووک ساگی هاتەسەرتەختی پاشایەتی بەهۆی میراتەکەیەوە. 

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Jinsa of Baekje

پۆل:مردووانی ٣٩٢
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی

پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی چوارەم
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٤ەم لە ئاسیا
ئاشینی بایکجی

**پادشا ئاشین** یان **ئاسین** یان **ئا شین** (لە ساڵی ٤٠٥ کۆچی دواییی کردووە) (حوکمی کردووە لە ٣٩٢ تا ٤٠٥) حەڤدەھەمین پادشای بایکجی (بێکجی) بوو، کە یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا.

## پێشینە
بوییۆ ئابانگ کوڕە گەورەکەی چیمنیووی ١٥ھەمین فەرمانڕەوای بایکجی بوو و دوای مردنی برای چیمنیوو، کە ١٦ھەمین پادشای بایکجی بوو بە ناوی جینسا، کە دەوترێت کوشتوویەتی، بۆ سەر تەختی پادشایەتی بەرزبووەتەوە.
## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ٤٠٥
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی

پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٤ەم لە ئاسیا
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٥ەم لە ئاسیا
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی چوارەم
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی پێنجەم
گیۆنچۆگۆی بایکجی

پاشا **"گیۆنچۆگۆ"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 근초고왕؛ بە ھانجا: 近肖古王)، لەدایکبووی ساڵی ٣٢٤ی زایینیە وە لە ٣٤٦ی زایینیدا مردووە، سێزدەییەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، فەرمانڕەوایەتییەکی گەیشتبووە لوتکەی بەهێزی لە بایکجیدا. گیۆنچۆگۆ دووەم کوڕی یازدەییەم پاشا بیریو بوو، و دوای مردنی دوازدەییەم پاشا گی، بوو بە پاشا.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Geunchogo of Baekje

پۆل:لەدایکبووانی ٣٢٤
پۆل:مردووانی ٣٧٥
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٤ەم لە ئاسیا
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی چوارەم
جیۆنجیی بایکجی

پاشا **"جیۆنجی"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 전지왕، 직지왕، 진지왕؛ بە ھانجا: 腆支王، 直支王، 眞支王)، لەدایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٤٢٠ز مردووە، هەژدەیەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٤٠٥ز بۆ ٤٢٠ز)بوو. وەک گەورەترین کوڕ قبولکرا وەک پاشا دوای پاشا ئاشین لە ٣٩٤.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Jeonji of Baekje

پۆل:مردووانی ٤٢٠
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی

پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی چوارەم
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی پێنجەم
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٥ەم لە ئاسیا
گویشینی بایکجی

پاشا **"گویشین"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 구이신왕؛ بە ھانجا: 久爾辛王)، لەدایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٤٢٧ز مردووە، نۆزدەیەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٤٢٠ز بۆ ٤٢٧ز)بوو. کوڕە گەورەی پاشا جیۆنجی و خاتوو (پالسوو) بوو.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Guisin of Baekje

پۆل:مردووانی ٤٢٧
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی

پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٥ەم لە ئاسیا
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی پێنجەم
گیی بایکجی

پاشا **"گی"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 계왕؛ بە ھانجا: 契王)، لە دایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٣٤٦ی زایینیدا مردووە، دوازدەیەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٣٤٤ز بۆ ٣٤٦ز)بوو. گەورەترین کوڕی دەیەم پاشا بونسیۆ بوو، کە تێرۆر کرا. بەپێی سامگووک ساگی تۆمارکراووە کە بیریو (برا بچووکی حەوتەم پاشا سابان) بوو بچووکترین پاشا بەهۆی **گی**، گی بوو بە پاشا دوای مردنی (بیریو).

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Gye of Baekje

پۆل:مردووانی ٣٤٦
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٤ەم لە ئاسیا
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی چوارەم
بیوی بایکجی

پاشا **"بیو"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 비유왕؛ بە ھانجا: 毗有王)، لەدایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٤٥٥ز مردووە، بیستەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٤٢٧ز بۆ ٤٥٥ز)بوو. بەپێی سامگووک ساگی کوڕە گەورەی نۆزدەیەم پاشا گویشین بوو.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Biyu of Baekje

پۆل:مردووانی ٤٥٥
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی

پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی پێنجەم
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٥ەم لە ئاسیا
شەڕی دۆبێردۆ

**شەڕی دۆبێردۆ** بەئینگلیزی (battle of doberdo)

یەکێکە لە خوێناویترین شەڕەکانی ناو جەنگی جیهانی یەکەم ئەو شەڕە لە ۱۹۱٦/۸/٦ لەنێوان هێزەکانی شانشینی ئیتاڵیا لەگەڵ هێزەکانی نەمسا ـ هەنگاریا بوو. لەو کاتەدا نەمسا ـ هەنگاریا ببوونە یەک ئیمپراتۆریەت.
**شەڕی دۆبێردۆ** لەنزیک شارۆچکەی گۆریزیا لە ئیتاڵیا بەڕێوەچوو. 
فەرماندەی هێزەکانی ئیتاڵیا لویجی کاپێلۆ بوو وە فەرماندەی هێزەکانی نەمسا ـ هەنگاریا ئارچک یوگن بوو.

دیمەنێک لەشەڕەکە

## قەبارە هێزەکان
هێزەکانێ ئیتاڵیا پێکهاتبوون لە ٥٠هەزار سەرباز وە قەبارە هێزەکانی نەمسا ـ هەنگاریا پێکهاتبوو لە ۲۰هەزار سەرباز.

## ڕودانی شەڕەکە
لەبەرە بەیانی ڕۆژی ٦ئاب هێزەکانی نەمسا ـ هەنگاریا دەستیانکرد بەتۆپ بارانکردنی هێزەکانی ئیتاڵیا تاوەکو پێش بەهێزی ئیتاڵیەکان بگرن لەوکاتەدا هێزەکانی ئیتاڵیا بوو بە چواربەش و پەلاماری هێزەکانی بەرامبەریان دا کە لەسەر خەرەندێک بوون، ئیتاڵیەکان بەیارمەتی هێزی پشتیوانی بگەنە هێزەکانی نەمسا ـ هەنگاریا لەسەر ڕوبەڕێکی تەخت هێندە لێک نزیک بوونەوە بە چەقۆ و دەمانچە شەڕیان دەکرد.
ئیتاڵیەکان توانیان هێڵی یارمەتی لەهێزەکانی نەمسا ـ هەنگاریا ببچڕێنن و یارمەتی نەگەیشت بەهێزەکانی نەمسا ـ هەنگاریا بەمشێوەیە ئیتاڵیەکان سەرکەوتنیان بەدەستهێناو و توانیا دەست بەسەر شارۆچکەی گۆریزیا بگرنەوە. لەو شەڕەدا نزیکەی ۲۰هەزار سەرباز لەهەردوولا کوژران.

## قەبارە زیانەکان
زیانەکانی ئیتاڵیا:

* پێنچ هەزار کوژراو
* ۸ هەزاڕ بریندار
* ٥٦٠ دیل یان وونبوو

زیانەکانی نەمسا ـ هەنگاریا

* ٣٥٠٠ کوژراو
* ٤٦٠٠ بریندار
* ۱۲۰۰ دیل یان وونبوو

## سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ھونەری پێش مێژوو

لە مێژووی ھونەردا، **ھونەری پێش مێژوو** بە ھەموو ئەو کارە ھونەرییانە دوترێت کە لە چاندە پێش مێژووەکاندا دروست کراون، بەردەوامیش دەبێت تاکو ئەو کۆمەڵگەیە نووسین یاخود ئامرازێکی تر دەدۆزنەوە بۆ تۆمارکردنی زانیارییەکان و تۆمارەکان و ڕێکخستنی ئامارەکان، یاخود لەگەڵ کۆمەڵگە یان چاندێکی تر یەکدەگرن کە ئامرازێکی ھەیە بۆ تۆمارکردنی مێژوو. کاتێکیش کە ئەوە ڕوویدا، دەمی *ھونەری کۆن* دەست پێ دەکات.
## سەرچاوە
*

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ھونەر
ھونەری ھاوچەرخ

**ھونەری ھاوچەرخ** ئەو ھونەرەیە کە لەم دەمەدا دروست دەکرێت لەلایەن ھونەرمەندانی سەدەی ٢١ەمەوە. ھەندێک کەس دەڵێن کە ھونەری ھاوچەرخ لە ماوەی ژیانی ھەر یەکە لە مرۆڤەکاندا ڕوو دەدات.

## سەرچاوە
*

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ھونەر
پۆل:ھونەری ھاوچەرخ
پۆل:پاش‌ نوێگەری
تایوانگ

**تایوانگ** (بە ھانگۆل: 태왕، بە ھانجا: 太王)، بەمانای **مەزنترین پاشا** دێت ناونیشانی پلەی ئیمپراتۆرییەتی بوو لەلایەن فەرمانڕەواکانی گۆگۆریۆ بەکارئەهات، کە یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا. بۆ یەکەم جاریش لەلایەن پاشا گوانگیتۆی مەزنەوە بەکارهات.

## پەراوێزەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Taewang

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:گۆگۆریۆ
پۆل:شیللا
سێشەممان لەگەڵ مۆری

**سێشەممان لەگەڵ مۆری** () یاداشتنامەیەکە، لەلایەن نووسەری ئەمریکی؛ میچ ئەڵبوم. چیڕۆکەکە دواتر کرایە فیلمێکی تەلەڤیزیۆنی بە ھەمان ناوەوە، لە دەرھێنانی میک جاکسن، کە لە ساڵی ١٩٩٩ پەخشکرا.
کتێبێکە لە ڕیزی پێشەوە بوو لەنێو پڕفرۆشترین کتێبە ناخەیاڵییەکانی نیویۆرک تایمز لە ساڵی ٢٠٠٠. کتێبێکی دەنگیشی لێ بڵاوکرایەوە، کە تێیدا نووسەر بەدەنگی خۆی کتێبێکەی دەخوێندەوە، ھەر لەو کتێبە دەنگییە بەشێک لەو دەنگە تۆمارکراوانەش بەکارھاتبوون کە نووسەر لە کاتی چاوپێکەوتنەکانی لەگەڵ مۆری شوارتز تۆماری کردبوون.

## پوختە
میچ ئەڵبوم، ڕۆژنامەنووسی وەرزشی ئەو کاتانە دەگێڕێتەوە کە لەگەڵ پڕۆفیسۆرە ٧٨ ساڵییەکەی وانەی کۆمەڵناسی بەسەری بردبوون، بە ناوی مۆری شوارتز، لە زانکۆی براندایس، کە بەھۆی نەخۆشی ALS ەوە گیانی سپارد. ئەڵبوم، یەکێک لە قوتابییە کۆنەکانی مۆری شوارتز بوو، لەدوای دەرچوونی لە زانکۆ تا دوای ١٦ ساڵ مامۆستاکەی نەبینییەوە. سێ بەشی سەرەتای کتێبەکە، گەڕانەوەیەکە بۆ دواوە، تێیدا باسی دوایین گفتوگۆکانی زانکۆیان دەکەن، لەگەڵ باسی ئاھەنگی دەرچوونیان، و لەگەڵ ڕوواوەکانی پاش دەرچوونی ئەڵبوم لە زانکۆ تا پێکگەیشتنەوەی لەگەڵ مامۆستاکەەی.

ئەو لەڕێی بینینی مامۆستاکەی لە بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنیدا بیری مامۆستاکەی دەکەوێتەوە و دەگەڕێتەوە بۆ لای، دوای یەکەم سەردانی بڕیاردەدات کە لەمەودواش سەردانی بکاتەوە، بەم شێوەیە زۆربەی ڕۆژانی سێشەممە سەردانی مامۆستاکەی دەکات، و ھەر جارەی لەسەر بابەتێک قسەدەکەن، کە بەنیازن کتێبێکیشی لەسەر دروست بکەن. لەم ماوەیەدا مۆری بەرەبەرە نەخۆشییەکەی زیاتر تێدا زاڵ دەبێت، لەبەرەوەش بە تێپەڕبوونی کات جووڵە و قسەکردن بۆی گرانتر دەبن. ئەوان ناو لەم وتووێژانە دەنێن «دوایین کۆرس».

## وەرگێڕانی کوردی
ئەم کتێبە بۆ چەندین زمان وەرگێڕدراوە، لەوانەش سێ جاران بۆ زمانی کوردی «سۆرانی»، جارێکیان لە ئینگلیزی لەلایەن جوتیار ژاژڵەیی وەرگێڕدراوە، لە ساڵی ٢٠١٤ لە ناوەندی ئەندێشە بڵاوکراوەتەوە. جارێکیشیان لەلایەن دڵشاد شارباژێڕی. پاشان لەلایەن زاھیر محەممەدەوە وەرگێڕدراوە.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* سێشەممان لەگەڵ مۆری لە وێبگەی ئەندێشە

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ڕۆمانەکانی ١٩٩٧
پۆل:ڕۆمانەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:ڕۆمانە وەرگێڕدراوەکان بۆ کوردی
گوانتانامۆ

وێنۆک| گیراوان لە کاتی گەیشتنیان بۆ گرتوخانەی گوانتانامۆ
**بەندینخانەی گوانتانامۆ** ئەو بەندینخانەیە لە ٢٣ شوباتی ١٩٠٣ لەسەردەمی (تیۆدۆر ڕۆزفێڵت)ی ٢٦ھەمین سەرۆکی ئەمریکا دروست دامەزرا. دەکەوێتە دوورگەی گوانتانامۆ لە باشووری خۆرھەڵاتی ووڵاتی (کوبا)٩٠ میل لە فلۆریداوە دوورە و لەلایەن ئەمریکاوە بەڕێوەدەبرێت. لە جەنگی ئیسپانیا و ئەمریکا لە ساڵی ١٨٩٨ کوبا لەژێر دەسەڵاتی ئیسپانیادا دەبێت و ئەمریکاش ئەم شوێنە دەکاتە بنکەی سەربازی دژی ئیسپانیا. لە ساڵی ١٩٠٣دا ئەمریکا کوبا دەگرێت و ئەم ناوچەیە بەڕێککەوتن لەکوبا وەردەگرێت و دەڵێت کە بەکاریدەھێنێت بۆ بنکەی سەربازی و کاری خەڵووز. لە ٢٠٠٣ لە مانگی ٧دا زۆرترین ڕێژەی زیندانیی تێدابوو کە ٦٨٤ کەس بوون و ٦ ساڵ دواتر و کە ئۆباما بووە سەرۆک ڕێژەکە بوو بە ٢٤٢ زیندانی. لە ساڵ ٢٠٠٩ ئۆباما وتی بە ١ ساڵ گوانتانامۆ دادەخەین، بەڵام تائێستا دانەخراوە. منداڵترین زیندانی لە گوانتانامۆ تەمەنی ١٤ ساڵ بوو کە ئەفغانی بوو، لە ساڵی ٢٠٠٢ دەستگیرکرابوو. بەتەمەنترینیش پیاوێکی پیر بوو بەناوی محەممەد کە ٨٩ ساڵ بوو. لە ساڵی ٢٠٠٢ دەستگیرکرابوو، ئەمیش ئەفغانی بوو بەڵام دوای چەند مانگێک ئازاد کرا. زیندانییەکان لە خەڵکانی ٣٥ وڵاتی جیاواز پێکھاتبوون کەئەویش ئەم ووڵاتانە بوون :- [ ئازەربێجان - ئوردن - ئوسترالیا - ئەفغانستان - ئیمارات - ئۆزبەکستان - ئۆگەندا - ئەندۆنیسیان - ئێران - بەحرەین - بەلجیکا - بۆسنەوھەرسک - تونس - جەزائیر -دانیمارک - ڕووسیا - زامبیا - سعودیە - سودان - سووریا - سوید - سۆماڵ - تاجیکستان -عێراق - فەڵەستین - قەتەر - کوێت - لوبنان - لیبیا - مالیزیا - میسر - مەغریب - مۆریتانیا - ویلایەتەیەکگرتووەکانی ئەمریکا - یەمەن]. ٩ زیندانی لەگوانتانامۆ مردوون و ٣ دانەش خۆیان کوشتووە. سەبارەت بە داخستنی گوانتانامۆ ئەمریکا بووە بە دوو بەشەوە. پارتەکەی ئۆباما و کلینتۆن کە دیمووکراسییەکانن پێیان وایە دەبێت دای بخەن، بەڵام کۆماریەکان و کاندیدەکەیان کە ترەمپە دەڵێن کە ئەم بەندینخانەیە پێویستە و نابێت دابخرێت. بەپێی توێژینەوەیەک لە ساڵی ٢٠١٢دا، ٧٠٪ی ئەمریکییەکان لەگەڵ داخستنی گوانتانامۆ نین. . سزادان لە گوانتانامۆ زۆر بێویژدانانە و نامرۆڤانەیە و چەندەھا سزای قورس لێرە ھەیە وەک: -سزای دەروونی -لێدان -ساردکردن و گەرمکردنی خانەکان -خواردن لێگرتنەوە -زیندانی تاکەکەسی -ڕێگەنەدان بەخەوتن -خواردن بەزۆر پێدان -ژاوەژاو بۆ ئازاردانی مێشک -پێدانی ئاوی دەریا یان سوێر بەزۆر لە ١٦ی ئابی ٢٠١٦ دا بڵاوکرایەوە کە لەسەرەتای کردنەوەی گوانتانامۆ ٧٧٩ کەس زیندانی کراون تا ئێستا. ئێستا ٦١ زیندانی لە گوانتانامۆن کە ٢٠ کەسیان دەگوێزرێنەوە و ٧ کەسیان دۆسیەکانیان لەبەردەم دادگادایە و ٣٤ کەسیش دەھێڵرێنەوە. گوانتانامۆ ٤ کامپی سەرەکی تێدایەئەم ٤ دانەیەش بریتین لە: -کامپی دەلتا -کامپی ئیکۆ -کامپی ئیگوانا -کامپی ئێکس ڕای بێجگە لەم چوارە کەمپێک ھەیە بەناوی (کەمپی ٧) کە زۆر نھێنییە و شوێنی کەسە گەورەکانە. کەمپی ئێکس ڕەی زۆرترین زیندانیی لەخۆگرتبوو بەڵام دواتر داخرا. کەمپی دەلتا ئێستا بەتاڵە و لەوانەیە دابخرێت. کامپی ئیکۆ ٢٤ کاتژمێر چاودێری دەکرێت و کامپی ئیگواناش شوێنی کەسە منداڵەکانە و زستانی ساڵی ٢٠٠٤ داخرا لەبەر چۆڵی و ساڵی ٢٠٠٥ دووبارە ٣٨ کەسی تێدا دەستبەسەر کرا و کردیانەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* زانیاری دەربارەی مافەکانی مرۆڤ

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئەشکنجە
پۆل:سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ
پۆل:سەرۆکایەتیی جۆ بایدن
مونجوی بایکجی

پاشا **"مونجو"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 문주왕؛ بە ھانجا: 文周王)، لەدایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٤٧٧ز مردووە، بیست و دووەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٤٧٥ز بۆ ٤٧٧ز)بوو. فەرمانڕەواتییەکەی ناکۆکیەکی زۆری هەبوو لەناو بایکجیدا دوای کەوتنی پایتەخت.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Munju of Baekje

پۆل:مردووانی ٤٧٧
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی

پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٥ەم لە ئاسیا
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی پێنجەم
گایرۆی بایکجی

پاشا **"گایرۆ"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 개로왕، 근개루왕؛ بە ھانجا: 蓋鹵王، 近蓋婁王)، لەدایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٤٧٥ز مردووە، بیست و یەکەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٤٥٥ز بۆ ٤٧٥ز)بوو. کوڕە گەورەی بیستەم پاشا بیو بوو. لە پێدادانەکەی پایتەختی بایکجیدا مرد، لە ڕۆژگاری ئێستادا ئەکاتە سێئول. 

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Gaero of Baekje

پۆل:مردووانی ٤٧٥
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی

پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٥ەم لە ئاسیا
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی پێنجەم
دۆنگسیۆنگی بایکجی

پاشا **"دۆنگسیۆنگ"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 동성왕؛ بە ھانجا: 東城王)، لەدایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٥٠١ز مردووە، بیست و چوارەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٤٧٩ز بۆ ٥٠١ز)بوو. کوڕی **گۆنجی**، و برا بچووکی بیست و دووەم پاشا مونجو بوو، لە ٤٧٧ز گەڕایەوە لە یاتامۆ بۆ بایکجی دوای بیستنی کە پایتەختی بایکجی کەوتووە.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Dongseong of Baekje

پۆل:مردووانی ٥٠١
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی

پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٥ەم لە ئاسیا
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی پێنجەم
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی ٦ەم
سامجیونی بایکجی

پاشا **"سامجیون"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 삼근왕، 삼걸왕، 임걸왕؛ بە ھانجا: 三斤王، 三乞王، 壬乞王)، لە ٤٦٥ی زایینی لەدایکبووە و لە ٤٧٩ی زایینی مردووە، بیست و سێیەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٤٧٧ز بۆ ٤٧٩ز)بوو. بەپێی سامگووک ساگی کوڕە گەورەی بیست و دووەم پاشا مونجو بوو.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Samgeun of Baekje

پۆل:لەدایکبووانی ٤٦٥
پۆل:مردووانی ٤٧٩
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی

پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٥ەم لە ئاسیا
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی پێنجەم
موریۆنگی بایکجی

پاشا **"موریۆنگ"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 무령왕، 무녕왕، 무영왕؛ بە ھانجا: 武寧王)، لە ٤٦٢ی زایینی لەدایکبووە و لە ٥٢٣ی زایینی مردووە، بیست و پێنجەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٥٠١ز بۆ ٥٢٣ز)بوو. لەماوەی فەرمانڕەوایەتییەکەیدا بایکجی هاوپەیمانیێتی ئەبەستێت لەگەڵ شیللا لەدژی گۆگۆریۆ، وە پەیوەندییەکانیان بەهێزتر ئەکەن لەگەڵ چین و ژاپۆن

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Muryeong of Baekje

پۆل:لەدایکبووانی ٤٦٢
پۆل:مردووانی ٥٢٣
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٦ەم لە ئاسیا
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی پێنجەم
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی ٦ەم
سیۆنگی بایکجی

پاشا **"سیۆنگ"ی بایکجی** هەروەها **پاشای پیرۆز** (بە هانگۆل: 성왕، 명왕، 성명왕؛ بە ھانجا: 聖王، 明王، 聖明王)، لەدایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٥٥٤ز مردووە، بیست و شەشەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٥٢٣ز بۆ ٥٥٤ز)بوو. کوڕی بیست و پێنجەم پاشا موریۆنگ بوو. ناسراوە بەهۆی ئەوەی کە ئاینی بودیزم بکاتە ئاینی سەرەکی وڵات و گواستنەوەی پایتەخت بۆ سابی (لە ئێستادا ئەکاتە کەرتی بویۆ).

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Seong of Baekje

پۆل:مردووانی ٥٥٤
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٦ەم لە ئاسیا
بویۆ پونگ

پاشا **"بویۆ پونگ"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 부여풍؛ بە ھانجا: 扶餘豊)، کاتێک بایکجی ڕوخرا بۆ هاوپەیمانی شیللا و خانەدانی تانگ کۆنی چین لە ٦٦٠، بارمەتەیەکی گیراو بوو لە هاوپەیمانیێتیی **پایکچی** و **ژاپۆن**. (بویۆ) ناوی خێزانیی بوو بۆ فەرمانڕەواکانی بایکجی

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Buyeo Pung

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی
بویۆ یونگ

**بویۆ پونگ** (بە هانگۆل: 부여융؛ بە ھانجا: 扶餘隆)، لە ٦١٥ز لەدایکبووە و لە ٦٨٢ز مردووە، یەکێک بوو لە کوڕەکانی پاشا ئیوجای کۆتا پاشای بایکجی. یونگ میراتگری دیاریکراووی تەختی پاشایەتی بوو، و ئەبووە سی و دووەمین فەرمانڕەوای بایکجی.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Buyeo Yung

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٦١٥
پۆل:مردووانی ٦٨٢
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی
ئویجای بایکجی

پاشا **"ئویجا"ی بایکجی** (بە ھانگۆل: 의자왕؛ بە ھانجا: 義慈王)، لە ٥٩٩ی زایینی لەدایکبووە و لە ٦٦٠ی زایینی مردووە، سی و یەکەمین و دواھەمین فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەوایییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٦٤١ز بۆ ٦٦٠ز) بوو. ماوەی فەرمانڕەوایەتییەکەی کۆتایی پێھات کاتێک بایکجی داگیرکرا لەلایەن ھاوپەیمانیێتی بەربەرەکانی شانشینی شیللا و شانشینی تانگی چین. 

وەک شێت خۆی پشان دەدا کاتێک شازادە بوو لە ترسی شاژنی زڕدایکی 

بوە هۆی ڕووخانی بایکجی چونکە جەنەراڵ گایباکی دوورخستەوە کە خۆشەویستی پێشووی شاژن بوو

## سەرچاوەکان

* ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Uija of Baekje

پۆل:مردووانی ٦٦٠
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی
پۆل:فەرمانڕەواکانی ئاسیا لە سەدەی ٧ەم
ڕۆجە پێنرۆز

**سێر ڕۆجە پێنرۆز** (٨ی ئابی ١٩٣١) فیزیازانێکی بیرکاریانە، بیرکاریزان و فەیلەسوفێکی زانست و ڕەچەڵەک ئینگلیزە. ئەو پرۆفیسۆری ھەڵگری ناونیشانی ڕوز بێڵە لە پەیمانگای بیرکاری لە زانکۆی ئۆکسفۆرد، ھەروا دەرچووی توێژینەوەیە لە وادھام کۆلێژ (ئۆکسفۆرد).
پێنرۆز ناسراوە بە ئیشەکانی لە دنیای فیزیای بیرکاریانەدا، بە تایبەتی کارەکانی لە بواری تیۆری گوێرەیی گشتی و کۆزمۆلۆجیدا. چەندین خەڵاتی وەرگرتوە لەوانە خەڵاتی ۆڵفی ساڵی ١٩٨٨ لە فیزیا، کە لەگەڵ ستیڤن ھۆکینگ پێکەوە وەریانگرت لەسەر تێگەشتنیان لە گەردوون. ھەروەھا وەرگری خەڵاتی نۆبڵە لە بواری فیزیا بۆ ساڵی ٢٠٢٠ لەگەڵ دووکەسی دیکە

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١
پۆل:ماتماتیکزانانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:دەرچووانی کۆلێجی زانکۆییی لەندەن
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:زیندووان
پۆل:فەیلەسووفانی زانست
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی بریتانی
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:کەسایەتییە بەڕیتانییەکان بە ڕەگەز ئێرلەندی
بالھای

**بالھای** (بە ھانگۆل: 발해؛ بە ھانجا: 渤海)، شانشینێک بوو لە ئێستادا ئەکەوێتە کۆریا، ھاوسنوورە لەگەڵ باکووری ڕۆژھەڵاتی چین و پریمۆڕسکی کرایی ڕووسیا. بالھای دامەزرا لەژێر ناوی **جین** لەلایەن ژەنەڕاڵێکی پێشووی گۆگۆریۆ بەناوی دای جۆ یۆنگ (پاشا گۆ) لە ٦٩٨ دوای دۆڕانیان بەرامبەر خانەدانی تانگ لە تیانمینلینگ، بالھای پایتەختی فەرمی لە (چیاکانی دۆنگمۆ) بوو ئێستا ئەکەوێتە دونھا، پارێزگای جیلین. لە ٧٤٢ گوزرایەوە بۆ ھیلۆنگ.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Balhae

پۆل:وڵاتانی پێشوو لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
پۆل:بالھای
پۆل:وڵاتانی پێشوو لە مێژووی کۆریا
پۆل:ئیمپراتۆریەتییە پێشووەکانی ئاسیا
پۆل:وڵاتەکانی پێشوو لە مێژووی چین
پۆل:فەرمانڕەوا پێشووەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
پۆل:مێژووی مەنچوریا
مەدام توسو

وێنۆک|ڕووی دەرەوەی کۆشکی مەدام توسو لە لەندەن.
**مەدام توسو** (بە ئینگلیزی: Madame Tussauds) مۆزەخانەی مۆمییە لە لەندەن، کە چەندین پەیکەری مۆمی کەسایەتییە ناسراوەکانی جیهانی لێیە. کەسایەتییەکانیش مێژوویی، پاشا و سیاسییەکان، ئەستێرەی فیلمەکان، یاریزان لێیە. مەدام توسو ناوەندێکی گەشتیارییە بۆ شاری لەندەن.

جگە لە لەندەن لقی لەچەندەها شار لە ولاتە جیاجیاکانیش کردۆتەوە لەوانە ئەمستەردام، هۆنگ کۆنگ، شانگھای، نیویۆرک، بەرلین و لاس ڤێگاس.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شێوەزاری وتارەکانی ویکیپیدیا
سینەمای ئێران

[وێنۆک|پۆستەری فیلمی [قەیسەر (فیلم)|قەیسەر کە یەکێکە لەو فیلمانەی نوێگەری لە سینەمای ئێراندا کردووە]]
**سینەمای ئێران** دەستەواژەیەکە بەکاردێت بۆ ئەو فیلمانەی کە بەرهەمی وڵاتی ئێرانن (لەگەڵ فیلمی فارسی تێکەڵ نەبێت)

لە دوای کودەتای ئیسلامی بەشێک لە دەرهێنەران وڵاتی ئێرانیان جێهێشت ، بەشێکی زۆریش لەو فیلمانەی کە بنەما سینەماییەکانیان لاواز بووە و بۆ خەڵکی گشتی بەرهەمهێنراون بە "فیلم فارسی" ناویان دەرکردووە ، تا ئێستا زیاد لە ٢٠٠٠ فیلمی ئێرانی بەرهەمهێنراوە و فیلمەکانیش بەسەر چەشنی جیاجیادا دابەشکراون

## یەکەمین کامێرای سینەماتۆگرافی
یەکەمین کامێرای سینەماتۆگرافی لە کاتی موزەفەرەدین شادا هێنرایە ئێران ، یەکەمین فیلمی دەنگداری ئێرانی فیلمی کچی لوڕ بووە کە لە ساڵی ١٩٣٣ لەلایەن ئەردەشیر ئێرانیەوە بەرهەمهێنرا  ، شا موزەفەرەدین لە ساڵی ١٩٠٠ گەشتێکیدا بۆ ڕۆژئاوا بینەری بەرهەمێکی برایانی لۆمێر دەبێت و بڕیاردەدات کامێرایەکی سینەماتۆگراف بکڕێت و بیهێنێتەوە ئێران و بۆ کاری تایبەتی خۆی بەکاریبهێنێت ، ئەم دەسپێشخەریە بە سەرەتایەک بۆ سینەمای ئێران دادەنرێت

تاوەکو ساڵی ١٩٣٠ هیچ فیلمێکی ئێرانی بەرهەمنەهێنرا و ئەو سینەمایانەی دروستکرابوون فیلمە بیانیەکانیان نیشان دەدا ، لە ساڵی ١٩٣٠ یەکەمین فیلمی درێژی ئێرانی بەرهەمهێنرا بە ناوی ئابی و ڕابی کە لە لایەن ئۆڤانێس ئۆهانیانەوە هێنرابۆیە بەرهەم

### یەکەمینەکانی سینەمای ئێران
* یەکەمین فیلمی ئێرانی : ئابی و ڕابی ١٩٣٠
* یەکەمین ئەکتەری ژن : ڕوحەنگیز سامی نەژاد لە فیلمی کچی لوڕ ١٩٣٣
* یەکەمین مۆسیقا بە تایبەتی بۆ فیلم : ئەسفەندیار مونەفەرزادە بۆ فیلمی قەیسەر ١٩٦٩
* یەکەمین ترایلەر : ساموێل خاچیکیان بۆ فیلمی کچێک لە شیرازەوە ١٩٥٤
* یەکەمین دەرهێنەر : ئۆڤانێس ئۆهانیان فیلمی ئابی و ڕابی ١٩٣٠
* یەکەمین دەرهێنەری ژن : شەهلا ڕیاحی فیلمی مەرجان ١٩٥٦

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:سینەمای ئێران
سامسۆنگ گالاکسی ئێس ۸

250px|بێچوارچێوە|چەپ
250px|وێنۆک|سامسۆنگ گالاکسی ٨ ئێس و ٨ ئێس پڵەس

**سامسونگ گالاکسی ئێس ٨ و ئێس ٨ پڵەس** (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy 8S and 8S Plus)، مۆبایلێکی ھۆشمەندی ئەندرۆیدە، دروستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، یەکەم وەشانی ئەم ئامێرەکە لە ٢٨ی نیسانی ٢٠١٧ لە بەریتانیا خرایەڕوو. ئامێرەکە بەدوو قەبارەی جیاواز خرایە ڕوو کەیەکێکییان ناوی ٨ ئێس پڵەس ە کە قەبارەکەی گەورەترە. چەند تایبەتمەندییەکی ھەییە کە توانای ناسینەوەی چاوی خاوەنەکەی ھەییە کە بە چاو ئەو بکرێتەوە و بەرگەی ناو تیانەچوون ئەگرێ بۆ ماوەی ٥٧ خولەک.

## تایبەتمەندییەکان
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ١٢ مێگاپیکسلی ھەییە و ڤیدیۆی کوالێتی 4K.
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ٨ مێگاپیکسلی ھەییە.
* پرۆسێسەر: ھەشت کرۆکی Exynos (2.5 M2 Mongoose گێگاھێرتز چوارکڕۆک + ١٫٧ گێگاھێرتز چوارکڕۆک) - ھەشت کرۆکی Snapdragon (2.35 Kryo گێگاھێرتز چوارکڕۆک + ١٫٩ Kryo گێگاھێرتز چوارکڕۆک)
* سیستەمی کارپێکەری: ئەندرۆیدی ٧٫٠ نووگەت
* بارستایی: ٨ ئێس (١٥٥ گرام)، ٨ ئێس پڵەس (١٧٣ گرام)
* بیرگەی ناوەکی: ٦٤ گێگابایت یان ١٢٨ گێگابایت
* بیرگەی دەرەکی: تا ٢٥٦ گێگابایت
* یادگە: ٤ یان ٦ گێگابایت

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ +Samsung Galaxy S8&S8

پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان
پۆل:مۆبایلەکانی سامسۆنگ
پۆل:سامسۆنگ گالاکسی
پۆل:مۆبایلەکانی ٢٠١٧
کووزەڵە

وێنۆک|گەڵای کووزەڵە

**کووزەڵە،کوزەرە،** **کویز**، **کێزەکە**، **تووزک** (ناوی زانستی: Nastrurtium Officinale) (، )، گیایەکە لەتیرەی (شەوبۆ)یانە، ١٠ بۆ ٤٠سم بەرز دەبێت گەڵای بچوک و قەدەکەی خزیوە (دەخزێت - خشۆک)، (ڕەگی) ڕیشکی سپی وردی ھەیە و گوڵی سپی ورد دەگرێت، پێدەوترێت لەجۆری ڕوەکە ئاوی یان نیمچە ئاوی یەکانە، یەک ساڵەیە، گیایەکی بەھاری یە لەئەوروپاو ئاسیادا بڵاوە، لەسەوزەکان ھەژمار دەکرێت، بەخواردنەوە دەخورێت و لەناو زەڵاتە دەکرێت، لەکەنار جۆگاو کانیاوەکان دەڕوێت.

ئەم ڕووەکە بڕێکی باش لەئاسن وکالسیۆم وترشی فۆلیک وکەمێک لەڤیتامینەکانی (س و ئەی) تێدایە، کوزەڵە مادەی ئاسنی لە سپێناخ زیاترە بۆیە بۆ کەمخوێنی ئەتوانرێت کەڵکی لێوەربگیرێت، کالیسۆمی لە شیرو زیاترە وڤیتامین (سی) یشی لە لەپرتەقاڵ زیاترە.

## مێژوو
کوزەڵە بەشێوەیەکی کێوی (دەشتی- کەژی- خۆڕسک) دەڕوێت، مرۆڤ لەدێرزەمانەوە ئاشنای بووە وخواردویەتی وبۆ دەرمانش بەکاری ھێناوە، سەرکردەی یۆنانی ومێژوو نوس (گزنەفون -زەینەفون) بۆ بەھێز کردنی سوپاکەی فەرمانی دەکرد بە سوپاکەی کە کوزەڵە بخۆن.

## کاریگەری دەرمانی
لێکۆڵینەوەکان دەریدەخەن کە کوزەڵە کاریگەری زۆری لەسەر شێرپەنجە ھەیە.

لە ساڵی ٢٠١٠ دالێکۆڵینەوەکانی زانکۆی ساوتمپتۆن نیشانی دا کە تەنھا پاش لە چەند سەعاتێک لە بەکارھێنانی نزیکەی ٨٠ گرام کوزەڵە، کاریگەری یەکانی لەخوێندا بەدیار کەوت و پێشگیری کرد لەخانەشێر پەنجە ییەکان

خواردنی ڕۆژانەی ٨٥گرام کوزەڵە بۆ ماوەی ھەشت ھەفتە نزیکەی لەسەدا ٢٣٪ ی خراپ بوونی (دی ئێن ئەی) بەھۆی شێرپەنجەوە ساڕێژ دەکات کەلە ساڵی ٢٠٠٧ دا لە گۆڤاری خۆراکی ئەمریکی بڵاوبوەتەوە کە زانکۆی ئۆلیستەر بەئەنجامی گەیاندوە.

## سەرچاوەکان
* کتێبی (سروشت وتەندروستی) نوسەر: صالح عبداللە ابراھیم
* کتێبی (گیاھان دارویی کردستان) نوسەر: سەید شھاب خضری
* 
* 

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:میوەکانی ئاسیا
پۆل:گژوگیاکانی ئاسیا
پۆل:گژوگیاکان
پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان
پۆل:گژوگیاکانی ئەورووپا
پۆل:سەوزە گەڵاییەکان
پارک یۆن-می

**پارک یۆن می** یان **یۆن می پارک** (بە هانگۆل: 박연미؛ بە ھانجا: 朴延美)، لەدایکبووی ٤ی ئۆکتۆبەری ١٩٩٣ لە هیسان، پارێزگای ڕیانگگانگ. چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ و هەڵاتووی کۆریای باکوورە کە لە ساڵی ٢٠٠٧ هەڵات بۆ چین و لە کۆریای باشوور جێگیرکرا لە ٢٠٠٩.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Park Yeon-mi

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:هەڵاتووەکانی کۆریای باکوور
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣
پۆل:چالاکوانە ئەمریکییەکانی مافەکانی مرۆڤ
پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی
پۆل:دەرچووانی زانکۆی دۆنگگوک
پۆل:میدیای پارێزەر
شوعلە عەلی

**شوعلە عەلی سەعید** (ماوەی ژیان: ٢٢ی شووباتی ١٩٥٥ - ١٧ی ئازاری ٢٠١٧) ھاوسەری نەوشیروان مستەفایە، لە گەڕەکی سەرشەقامی شاری سلێمانی لەدایکبووە، دەرچووی کۆلێژی کارگێڕی و ئابووریی زانکۆی سلێمانیە.

شوعلە عەلی خوشکی شەھید شوان و شێرکۆیە، کە لە خەباتی سیاسیی کوردانی باشوور شەھید بوون، شوان یەکەم سکرتێری یەکێتیی خوێندکارانی کوردستان و کادری کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان بووە و لەگوندی قازانقایە شەھید بووە، لەناو شاری سلێمانیش ڕژێمی بەعس شێرکۆی شەھید کرد.

شوعلە عەلی سەرجەم قۆناغەکانی خوێندنی لەشاری سلێمانی تەواو کردووە و دەرچووی کۆلێژی کارگێڕی و ئابووریی زانکۆی سلێمانیە.

ساڵی ١٩٧٧ پەیوەندی بەڕێکخستنەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانەوە دەکات، لەساڵی ١٩٨١دا و لە خڕی ناوەزەنگ، لەگەڵ نەوشیروان مستەفا ژیانی ھاوسەری پێکدەھێنن. خاوەنی ٢ کوڕ و کچێکە بەناوەکانی نما و چیا و چرا.

لە ١٧ی ئازاری ٢٠١٧، لە نەخۆشخانەیەکی شاری سلێمانی بەھۆی نەخۆشیەوە کۆچی دوایی دەکات و لە گردی سەیوان لە سلێمانی بەخاک دەسپێردرێت.

## سەرچاوەکان
* ژیاننامەی شوعلە عەلی سەعید - کەی ئێن ئێن.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧
پۆل:مردووانی ٢٠١٧
پۆل:ژنانی کورد
پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان
پۆل:خەڵکی سلێمانی
مەعریفەناسی زەینی

**مەعریفەناسی زەینی** (وەک باڵێکی تایبەت و گرینگ لە مەعریفەناسی) لە ڕێگای بەکارهێنان و کەڵک وەرگرتن لە ڕشتەگەلێکی زەینی یا تێئوریکی وەک بیرکاری و مەنتێقەوە خەریکی لێکۆڵینەوە لە سەر مەعریفە و زانست دەبێت. ئەم بوار و بابەتە زۆرتر وەک کارێکی شیکاری چەن ڕشتەیی لە قەڵەم دەدرێت کە لەگەڵ ڕشتەگەلێکی وەکوو: بیروهۆشی دەسکرد و ناسروشتی، زانستەکانی تایبەت بە بواری کامپیوتێر، ئابووری، فەلسەفە، دەروون ناسی، بیرکاری و مەنتێق پەیوەندی چڕوپڕی هەیە. بۆ وێنە لەو لق و لایەنانەی بیرکاری وا لێرەدا بە کەڵکمان دێت دەتوانین بە تێئوری ئەگەر و وێچوونەکان و تێئوری کۆڕەقەمەکان ئاماژە بکەین؛ یا ئەوەی کە دەتوانین لە مەنتێق و باڵە جۆربەجۆرەکانی مەنتێق، وەکوو: مەنتێقی ناسیارانە، مەنتێقی فازی یا مەنتێقە ناکلاسیکەکان بۆ کاری مودێل سازی کەڵک وەر بگرێت.
## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ناسیاریناسی
ڕۆبێرت کێڵی

**ڕۆبێرت ئی کێڵی** ()، شیکەرەوەیەکی سیاسی ئەمریکییە لەسەر ڕەوشی نێوان هەردوو کۆریا و یاریدەدەری مامۆستای زانستی سیاسییە لە زانکۆی بوسان. لە ئاداری ٢٠١٧ خۆی و خێزانەکەی ناوبانگیان دەرکرد کاتێک لە چاوپێکەوتنێکی ڕاستەوخۆ دابوو لەگەڵ کەناڵی بی بی سی یەک لەدوای یەک توشی شکست ئەبێت بەهۆی منداڵەکانی و هاوسەرەکەی.

## سەرچاوەکان

*[ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ (Robert Kelly (political analyst](https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Kelly_(political_analyst))

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:زانایانی سیاسی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢
پۆل:خەڵکی ئەمریکی دوور لە وڵاتی خۆیان لە کۆریای باشوور
ئونگجین

**ئونگجین** یان **گۆمنارو** (بە هانگۆل: 웅진، 곰나루؛ بە ھانجا: 熊津)، شارێکی پێشووی نیمچەدوورگەی کۆریا. لە ڕۆژگاری ئێستادا ئەکەوێتە گۆنگجو، پارێزگای چونگچۆنگ. کۆریای باشوور. پایتەختی بایکجی بوو لە ٤٧٥ بۆ ٥٣٨، کاتێک بایکجی لەژێر هەڕەشەکانی گۆگۆریۆ بوو، پایتەختی پێشوو ویریسیۆنگ داگیرکرابوو. لە ٥٣٨ پاشا سیۆنگ پایتەختی گواستەوە بۆ سابی (ئێستا ناوچەی بویۆ).

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Ungjin

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:بایکجی
پۆل:گۆنگجو
پۆل:شارە دێرینەکانی کۆریا
پۆل:پایتەختە پێشووەکانی کۆریا
زمانی بایکجی

زمانی فەرمی شانشینی بایکجی بوو لە ١٨ی پێش زایین تا ٦٦٠ی زایینی، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا. 

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Baekje language

پۆل:بایکجی
پۆل:زمانە لەناوچووەکانی ئاسیا
پۆل:مێژووی زمانی کۆری
پۆل:زمانەکانی کۆریا
پۆل:زمانەکانی بویۆ
گۆنگجو

**گۆنگجو** (بە هانگۆل: 공주시؛ بە ھانجا: 公州市)، شارێکە لە پارێزگای چونگچۆنگ، کۆریای باشوور.

## مێژوو
**گۆنگجو** پێشتر ناوی ئونگجین بوو وە پایتەختی بایکجی بوو لە نێوان ٤٧٥ بۆ ٥٣٨، لەو ماوەیەدا بایکجی کەوتبووە ژێر هەڕەشەکانی گۆگۆریۆ. گۆگۆریۆن پایتەختی پێشوو هانسیۆنگی داگیرکردبوو ئەمەش وای لە بایکجی کرد کە شوێنێکی نوێ بدۆزێتەوە بکاتە ناوەندی هێزەکەی.

## سەرچاوەکان

*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Gongju

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:بایکجی
پۆل:شارەکانی پارێزگای چونگچۆنگ
پۆل:گۆنگجو
گۆجۆسۆن

**گۆجۆنسۆن** (بە ھانگۆل: 고조선، بە ھانجا: 古朝鮮)، شانشینێکی کۆنی کۆریا بوو. زیادکراوی (گۆ، 고 ،古) بەمانای کۆن دێت. داستانی دامەزرانی گۆجۆسۆن بەپێی سامگووک یوسا (١٢٨١) و هەندێ پەرتووکەکانی سەدەی ناوەڕاستی کۆری، وڵاتەکە لەساڵی ٢٣٣٣ی پێش زایین لەلایەن تانگن دامەزرا.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Gojoseon

پۆل:پاشایەتیە پێشووەکانی ئاسیا
پۆل:وڵاتانی پێشوو لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
پۆل:گۆجۆسۆن
پۆل:وڵاتانی پێشوو لە مێژووی کۆریا
پۆل:وڵاتەکانی پێشوو لە مێژووی چین
پۆل:مێژووی مەنچوریا
نیمچەدوورگەی لیاودۆنگ

250px|وێنۆک|چەپ|شوێنی نیمچەدرووگەی لیاودۆنگ
**نیمچەدوورگەی لیاودۆنگ** (بە چینی: 辽东半岛 یان 遼東半島)، نیمچەدوورگەیەکە لە پارێزگای لیاونینگ، باکووری ڕۆژهەڵاتی چین. مێژووییەن لە ڕۆژئاوا ناسراوە بە باشووری ڕۆژئاوای مەنشووریا. لیاودۆنگ بەمانای (ڕۆژهەڵاتی ڕووباری لیاو).

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Liaodong Peninsula

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:نیمچەدوورگەکانی چین