open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
تەنەکانی پاشی نێپتۆن

[وێنۆک| وێنەیەکی ڕوونکەرەوە کە تەنەکانی پاشی ھەسارەی نێپتۆن نیشان ئەدا، لە وێنەکە [کەمەربەندی ئەستێرەیی بە ڕەنگی گووڵی دیارە، تەنەکانی دیسکی پەرش و بڵاو بە ڕەنگی پرتەقالی، ھەروەھا تەنەکانی پشتوێنی کویپێر بە ڕەنگی کەسک، بەڵام ھەوری ئۆرت زۆر دوور و زۆۆر گەورەیە]]
**تەنەکانی پشتی ھەسارەی نێپتۆن** (بە ئینگلیزی: Trans-Neptunian object) ناوێکە گووزارشت لە ھەر تەنێک دەکا لە کۆمەڵەی خۆر بکەوێتە خولگەی خۆر لە پشتی ھەسارەی نێپتۆن، ئەو ناوچەیە دابەش دەبێتە سەر سێ بەشی سەرەکی: پشتوێنی کویپێر و دیسکی پەرش و بڵاو و ھەوری ئۆرت

یەکەمین تەن کە دۆزرایەوە لە پشتی ھەسارەی نێپتۆن ھەسارۆکەی پلوتۆ بوو، کە کلاید تۆمبو لە ساڵی ١٩٣٠ ئاشکرایکرد، پاشی ٦٠ ساڵ لە دۆزینەوەی پلوتۆ ھەموو تەنەکانی ۆشتی ھەسارەی نێپتۆنیش دیترانەوە، دووەمین تەن کە دیتراوە لە ساڵی ١٩٩٢ تەنی "(15760) 1992 QB1" ھەرچەندە تەنی دووەم دەبی مانگی پلوتۆ بی کە لە ساڵی ١٩٧٨ دیتراوە، لەو ساڵەوە ھەتا ئێشتا بە نێزیکەیی ١٠٠٠ تەن ناسراو دیترایتەوە ھەر یەکەیان خاوەنی قەبارە و پێکھاتییەکەی فیزیایین، ھەروەھا باوەڕ ھەیە لە پشتوێنی کویپر ٧٠٬٠٠٠ ھەزار تەن ھەیە تیرەکەی ١٠٠ کیلۆمەترە.

گەورەترین تەنی ناودار لە پاشی ھەسارەی نیپتۆن تەنی ھەسارۆکەی ئیریسە (کە لە ساڵی ٢٠٠٥ دیترایتەوە) پاشان پلوتۆ دواتر ھەسارۆکەی ماکێماکێیە پاشی ئەو ھەسارۆکەیەش ھەسارۆکەی ھاومییەیە

## سەرچاوەکان
* لاپەرەی پشتوێنی کویپر
* تەنەکانی پشتی نیپتۆن ھەسارۆکەی ئیریس گەورەترە لە ھەسارۆکەی پلوتۆ

## بەستەرە دەرەکییەکان
* نۆ ھەسارە زانکۆیی ئاریزۆنا
* داڤید جویتس ماڵپەری دیواری کویپر
* لیستێک بۆ پێەوانەی تیرەکان لە   johnstonarchive لەگەڵ سەرچاوەی فەرمی لاپەرەکان

پۆل:گەردوون
پۆل:کۆمەڵەی خۆر
پۆل:نێپتۆن
پۆل:سیستمی خۆری
ھەسارە لاوەکییە دوورەکان

**ھەسارەی لاوەکیی دوور** دەستەواژەیەکە لەلایەن ناوەندی ھەسارە لاوەکییەکانی سەر بە یەکێتی فەلەکناسیی نێونەتەوەیی بۆ ئاماژەدان بە شێوەیەکی گشتی بەو ھەسارە بچووک و لاوەکیانەی لە کۆمەڵەی خۆری دەرەکیدا ھەن بەکاردێت. باوەڕ وا نییە کە ئەوانە ھەسارۆکە بن بەڵکوو ئەوان دەکرێ یەکێک لە قەنتۆرەکان، ترۆجانی نیپتۆن یان تەنەکانی پاشی نێپتۆن بن. 

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی
* فۆڕمی پرسیاری بنکەدراوە سەنتەری هەسارە بچووکەکان.
* پڵۆتی خولگەیی – شوێن و خولگەی تەنەکانی دوور ناوەندی هەسارە بچووکەکان.

پۆل:کۆمەڵەی خۆر
پۆل:گەردوون
پارکی نەتەوەییی بیابانی سپی

وێنۆک|300x300پیکسڵ|دیمەنێکی بیابانی سپی
**پارکی نەتەوەیی بیابانی سپی ** () بیابانێکە لە میسر ھەڵکەوتووە بە دووری ٥٠٠ کم لە قاھیرەی پایتەخت و ٤٥ کم لە مێرگەکانی فەرافەرە (واحة الفرافرة) لە پارێزگای وادی ئەلجەدید. لە ساڵی ٢٠٠٢ وەک پارکێکی نەتەوەیی میسری ناسێنرا. ڕووبەرەکەی پترە لە ٣٠١٠ کم چوارگۆشە، خاکەکەی بە ماددەی گەچ داپۆشراوە کە ڕەنگێکی سپی ھەیە، جگە لەوەی خاکەکەی لەبواری پیشەسازی بیناسازی بەکاردێت ناوچەیەکی گەشتیاری دڵرفێن و مەڵبەندێکی گرنگی زانستیشە بۆ توێژینەوەی خاکناسان.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*  لە ٢٠١٤ گیراون
تھانە

چەپ|وێنۆک|تھانە
**تھانە**، **تانە** یان **تەنا** (&#x2009;) شێوازێکی تایبەتە بۆ نووسینی ئەلفبێی زمانی دھیڤی کە قسەی پێدەکرێ لە وڵاتی مالدیڤ، ھاوشێوەی زمانی کوردیی ناوەندی لایەنی نووسینی لە ڕاست بۆ چەپە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
ڕوفیەی مالدیڤی

**ڕوفیەی مالدیڤی** (بە مالدیڤی: ދިވެހި ރުފިޔާ; نیشانە: **Rf** یان ****; کۆد: **MVR**) دراوێکی تایبەتە بە وڵاتی مالدیڤ.



## بەستەرە دەرەکییەکان
* Currency in Circulation, Maldives Monetary Authority
* Official Exchange Rates
* Banknotes of the Maldives

پۆل:دراوەکانی ئاسیا
زمانی مالدیڤی

**زمانی مالدیڤی** کە زیاتر بەناوی ڕەسەنی خۆی ناسراوە بە **دھیڤی** یان **دیڤەھی** (*بە دھیڤی: ދިވެހި*، دەخوێنرێتەوە بە: [d̪iˈʋehi])، زمانێکی ھیندۆ-ئێرانی یە لە دورگەکانی باشووری ئاسیا قسەی پێدەکرێ لە وڵاتی مالدیڤ و دورگەی مینیکۆیی، لاکشادویپ، ھەروەھا ھەندێ بەشی ھیندستان.

## سەرچاوەکان

پۆل:زمانەکانی ھیندستان
پۆل:زمانە ھیندییە ئارییەکان
پۆل:زمانی ماڵدیڤی
پۆل:زمانەکانی بکەر–بەرکار–کار
جۆن ھێیشام گیبن

**جۆن ھێیشام گیبن** (لەدایکبووی ٢٩ی ئەیلوولی ١٩٠٣ بۆ ٥ی شوباتی ١٩٧٣) نەشتەرگەریکارێکی ئەمریکییە بەھۆی پەرەپێدانی ئامێری دڵ-سییەکان ناسراوە و نەشتەرگەریکری و کردنەوەی دڵ، کە ئەمەش بووە شۆرشی نەشتەرگەری دڵ لە سەدەی ٢٠ەمدا.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ژیاننامەکەی  لە ئەکادیمیای زانستی نەتەوەیی

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٣
پۆل:مردووانی ١٩٧٣
پۆل:دەرچووانی زانکۆی پرینستۆن
پۆل:دەرچووانی زانکۆی تۆماس جێفەرسن
پۆل:نەشتەرگەریکەرانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:داھێنەرە ئەمریکییەکان لە سەدەی ٢٠می زایینی
پۆل:پزیشکە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
جێکڵ (نەرمامێر)

**جێکڵ یان جیکیل** ئامرازێکی سادەیە بۆ دروستکردنی بلۆگی تایبەتی کەسێتی یان پرۆژەی ڕێکخراوەیی نووسراوە بەزمانی ڕووبی لەلایەن تۆم پریستۆن وێرنەر ھاودامەزرێنەری گیتھەب بە مۆڵەتی سەرچاوەکراوەی MIT license بڵاو دەکرێتەوە.

## مێژوو
یەکەم وەشانی جێکڵ لە ساڵی ٢٠٠٨ لەلایەن تۆم پریستۆن وێرنەرەوە بڵاوکرایەوە. پاشان لەلایەن پارکەر مۆر زیاتر پەرەی پێدراو و تایبەتمەندی نوێتری بۆ زیادکراو، لەژێر ناوی Jekyll 1 بڵاویکردەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* Jekyll Themes
خۆزێ مارتی

**خۆزێ خولیان مارتی پێرێز** (١٨ی کانوونی دووەمی ١٨٥٣ – ١٩ی ئایاری ١٨٩٥) کەسایەتی شاعیر، فەیلەسووف، نووسەر، ڕۆژنامەنووس، وەرگێڕ، پڕۆفیسۆری کووبایی بوو. ئەو بە پاڵەوانێکی نیشتمانیی کووبا دادەنرێت بەھۆی ڕۆڵ و کاریگەرییەکانی بۆ سەربەخۆیی کووبا. ئەو یەکێکە لە کەسایەتییە کاریگەرییەکانی بواری وێژەی ئەمریکای لاتین. ئەو لە بواری سیاسەت زۆر چالاکانە دەرکەوت و بەیەکێک لە فەیلەسووفە شۆڕشگێر و سیاسییە تیۆرییەکان دادەنرێت. لەڕێی نووسینەکانی و چالاکییە سیاسییەکانییەوە، ئەو بووە سیمبوڵی کووبا بۆ بەدەستھێنانی سەربەخۆیی لەبەرامبەر دەسەڵاتی ئیمپراتۆری ئیسپانی لە سەدەی نۆزدەھەم. لە ساڵی ١٨٩٥، لە جەنگی دۆس ڕیۆس لەلایەن نەیارەکان و ئیمپراتۆرییەتی ئیسپانی کوژرا.

خۆزێ بۆ کۆمەڵێک ڕۆژنامەی ئەمریکای لاتین و ئەمریکی نووسیویەتی، ھەروەھا خۆشی ڕۆڵی ھەبووە لە دامەزراندنی کۆمەڵێک ڕۆژنامە. ڕۆژنامەکەی خۆی، پاتریا ڕۆڵی بەرچاوی ھەبوو لە دروستکردنی کەمپەینی سەربەخۆیی بۆ کووبا. دوابەدوای سەرکەوتنی شۆڕشی ١٩٥٩ی کووبا، بیرووباوەڕەکانی خۆزێ بوونە چەمک بۆ داڕشتنی سیاسەتی وڵات. خۆزێ بە شەھیدی وڵاتیش دادەنرێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٣
پۆل:مردووانی ١٨٩٥
پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان
پۆل:وەرگێڕەکانی ئینگلیزی–ئیسپانی
پۆل:وەرگێڕەکانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:ڕۆژنامەوانانی سەدەی ١٩یەم
کەیپڤەرد لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠

**[[کەیپڤەرد]]** یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی **[[یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠|ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]]** لە تۆکیۆ. ٦ وەرزشوان (٣ پیاو، ٣ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە لەوانە مەلەوانی، گۆڕەپان و مەیدان، بۆکسینگ لەگەڵ چەند یارییەکی دیکەدا. لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی جوولای ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی جوولای ٢٠٢١ دواخرا.ئەمە حەوتەم بەشداربووی یەکبەدوای یەکی کەیپڤەرد بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٩٦. وەرزشوانانی کەیپڤەرد لەسەرجەم بەشدارییەکانی پێشوویان لە ئۆڵمپیاد نەیانتوانیوە ھیچ مەدالیایەک بۆ ولاتەکەیان بەدەست بھێنن.

## یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی کەیپڤەرد بەشدریان تێداکردووە لە ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ تۆکیۆ.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەیپڤەرد
پۆل:کەیپڤەرد لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:کەیپڤەرد لە ئۆڵمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
سوورڤایڤ (باند)

**سوورڤایڤ** (زۆرینەی جار بە **S U R V I V E** دەنوسرێت) باندێکی ئەلیکترۆنیکییە کە لە مایکڵ ستێین، کایڵ دیکسن، ئادەم جۆنز و ماڕک دۆنیکا پێکھاتووە و لە ٢٠٠٩ لە ئۆستن، تێکساس دروستبووە. چوارەکە ئاوازی سینت و ترسناکیان بەرھەمھێناوە بۆ نزیکەی سەدەیەک، و ئەم چەشنانەیان تاقیکردووەتەوە و باشتر بوون تێیدا لەڕێی درەم و سینتە ئاناڵۆگەکانەوە کە لە تەواوی تاکەگۆرانییەکان، تۆمارە درێژخایەنەکان، و ئێڵ پییەکانیاندا بەکاریانھێناوە. ساوندتراکیشیان بەرھەمھێناوە، فیلمی ترسناکی ستایشکراوی ترسناکی *میوانەکە* یەکەم کاری ساوندتراکیان بوو. باندەکە ناوبانگێکی بەرچاویان دەرکرد کاتێک ئەندامان دیکسن و ستێین ئاوازی زنجیرەی نێتفلیکسی *[[شتە نامۆکان]]*یان سازکرد.

ھەردوو جۆری ساوندتراکەکە جیاجیا پاڵێورابوون بۆ خەڵاتەکانی گرامی بۆ باشترین ئاوازی ساوندتراک لە ٢٠١٧، بەڵام ھیچیان براوە نەبوون. لەھەمان ساڵیشدا، دیکسن و ستێین پاڵێوران بۆ خەڵاتی ئەی ئێس سی ئەی پی بۆ کارکردنیان لەسەر ساوندتراکەکە. دواتر لە ئەیلوولی ٢٠١٧دا، دیکسن و ستێین خەڵاتێکی ئێمییان بردەوە بۆ باشترین مۆسیقای سەرەکیی ڕەسەن بۆ کارکردنیان لەسەر ئاوازی سەرەکیی *شتە نامۆکان*.

## دیسکۆگرافی

### ئەلبومەکان

### تۆمارە درێژخایەنەکان

### موزیک ڤیدیۆکان

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
ئەکۆنکاگوا

**ئەکۆنکاگوا** یان **چیای ئەکۆنکاگوا** بەرزترین لووتکەی نیوەگۆی باشوور و ھەردوو کیشوەری ئەمریکای باکوور و باشوور ە، بەرزییەکەی لە ئاستی ڕووی دەریاوە ٦٩٦٠٫٨ مەترە، دەکەویتە زنجیرەچیاکانی ئەندێز لە وڵاتی ئەرژەنتین نەزیک سنووری چیلی. یەکێکە لە چیایەکانی حەوت لووتکە ناو دەبرێت لە جیھان دا.

## سەرچاوەکان

پۆل:حەوت لووتکە
پۆل:کێوەکانی ئارجەنتین
پۆل:گڕکانە کوژاوەکان
پۆل:بەرزرترین شوێنی وڵاتەکان
کاترینا ھارت

**کاترینا ھارت** (؛ لەدایکبووی ١٧ی ئایاری ١٩٩٠) وەرزشوانێکی یارییەکانی گۆرەپان و مەیدانی بەریتانیایییە. مێدالیای زێڕی لە یارییەکانی کۆمۆنوێلت ٢٠١٠ بەدەست ھێنا لە ڕکابەری ڕاکردنی ١٠٠ مەتری T٣٧ لە سەرئاستی خانمان (تایبەت بە یاریزانانی خاوەن پێداویستی تایبەت)، بەشداری پارالمپیکی ٢٠٠٨ی پەکین کرد بەلام بەھۆی پێکانەوە لە یارییەکان کشایەوە. خاوەنی چەند مێدالیایەکە لە پالاوانێتی جیھانی خاوەن پێداویستییە تایبەتییەکان بۆ بۆ یارییەکانی گۆرەپان و مەیدان.

## ژیانی سەرەتایی
ھارت لە ١٧ی ئایاری ١٩٩٠ لە شاری بێرمینگھام لە بەریتانیا لە دایک بووە. ھەر لە مندالییەوە بە کێشییەی تەندروستی لە دایک بوو کە نەخۆشی شەلەل دەماغی بوو. لەدوای گەورەبوونی توانی دەستبکات بە ڕاکردن بە تایبەت لە تەمەنی ١٤ ساڵی. ساڵی ٢٠٠٥ بەشداری پاڵاوانێتی نەتەوەکانی ئەورووپای کرد لە ڕاکردنی ١٠٠ مەتریT٣٧ توانی مێدالیای بڕۆنز بۆ بەریتانیا بەدەست بھێنێت بوو بە گەرنجترین ئەندامی تیمی بەریتانیا ئەو ئەنجامە تۆماربکات.

## پیشەی وەرزشی
لە ساڵی ٢٠٠٧ خێراترین یاریزانی جیھان بوو بۆ ڕاکردنی ١٠٠ مەتری T٣٧ و سێیەم کەس لە ڕاکردنی ٢٠٠ مەتری T37. یەکێک بوو لە یاریزانە ھەڵبژێردراوەکانی ولاتی بەریتانیا بۆ بەشداریکردنی لە یارییەکانی پارالمپیکی ٢٠٠٨ی پەکین. لە ڕاکردنی ١٠٠ مەتری T٣٧ بەشداریکردن بەھۆی پێکانەوە پلەی حەفتەمی وەرگرت و ھەر بەھۆی پێکانەکەیەوە لە ڕاکردنی ٢٠٠ مەتریش پاشەکشەی کرد بۆیە لەم پالاوانێتییەدا نەیتوانی ھیچ مێدالیایەک بەدەست بھێنێت .
دوای یارییەکان ڕوویکردە زانکۆی باس بەمەبەستی مەشقکردن. لەگەڵ ولاتەکەی بەشداری یارییەکانی کۆمۆنوێلت ساڵی ٢٠١٠ی کرد توانی لە ڕاکردنی ١٠٠ مەتری T٣٧ مەدالیای زێر بەدەست بھێنێت ئەمەش یەکەم مێدالیای زێری کاترینا بوو لە پالاوانێتییەکی گەورەدا. بە ١٤٫٧٥ چرکە مەودای پێشبڕکێکەی تەواو کرد کە تۆمارێکی نوێ بوو لە ژیانی وەرزشی خۆیدا؛ و سێ مێدالیای لە پالاوانێتی جیھانی گۆڕەپان و مەیدانی خاوەن پێداویستییە تایبەتییەکان بەدەست ھێنا کە مێدالیای زێر لە ڕاکردنی ٢٠٠ مەتریT٣٧، و دوو بڕۆنز لە ڕاکردنی ١٠٠ مەتریT٣٧ ھەروەھا ڕاکردنی T35-T٣٨ ٤x100 m شێوە جیاوازدا. ساڵی ٢٠١٢ بۆجاری دووەم بەشداری یارییەکانی پارالمپیک کرد لەگەڵ شاندنی ھەڵبژاردەکەی لە یارییەکانی پارالمپیکی لەندەن بەشدار بوو. توانی مێدالیایەکی بڕۆنز لە ڕاکردنی ٤ × ١٠٠ گواستنەوە بەھاوبەشی لەگەڵ تیمی بەریتانیا بەدەست بھێنێت .
لەھەمان ساڵدا بەشداری پالاوانێتی گۆڕەپان و مەیدانی پارائەورووپای کرد و توانی لە ڕاکردنی ١٠٠ مەتری T٣٧ ھەروەھا ٢٠٠ مەتری T٣٧ مەدالیای بڕۆنز بباتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠
لی یێ (شاعیر)

**لی یێ** (بە چینی سادەکراو: 李冶;، چینی دێرین:李治;) شاعیری سەردەمی ئیمپراتۆریەتی تانگ بەھۆی ئەوەی لەلایەن ھەڵگەڕاوە ژو چی زۆری لێکرا کە شیعر ڕەخنەگرانە بەسەر حکومەتی شاھانەی تانگ بنووسێت لی یێ لەلایەن حکومەت وەک یاخووبیەک سەیرکرا و سزای مردنی بەسەر سەپێنرا لی یێ یەکێکە لەو ژنە شاعیرانەی تانگ کە شیعرەکانیان ماونەتەوە

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* شیعری لی یێ

پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی تانگ
پۆل:شاعیرە ژنە چینییەکان
پۆل:مردووانی ٧٨٤
پۆل:خەڵکی سزادراو بە تۆمەتی یاخووبونەوە
پۆل:خەڵکی سزادراو لەلایەن ئیمپراتۆریەتی تانگ
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ٨ەم
پۆل:ژنە نووسەرە چینییەکانی سەدەی ٨ەم
پۆل:مۆسیقاژەنەکانی سەدەی ٨ەم
پۆل:نووسەرانی ھوژۆو
ژو چی

ژو چی (بە چینی:朱泚، ٧٤٢ بۆ ٧٨٤) ژەنەڕاڵێکی چینی بوو، ھەڵگەڕاوەیەکی سەردەمی ئیمپراتۆریەتی تانگ بوو..

## سەرچاوەکان

* 

* *[[:en:Old_Book_of_Tang|کتێبی کۆنی تانگ]]*, vol. 200, part 2 .
* *[[:en:New_Book_of_Tang|کتێبی نوێی تانگ]]*, vol. 225, part 2 .
* *[[:en:Zizhi_Tongjian|Zizhi Tongjian]]*, vols. 224, 225, 226, 227, 228, 229, 230, 231.


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ئیمپڕاتۆرە چینییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٧٤٢
پۆل:مردووانی ٧٨٤
پۆل:پارێزگارەکانی باوۆجی
پێنج شاعیرەکەی دواتری باخچەی باشوور

**پێنج شاعیرەکەی دواتری باخچەی باشوور** (بە چینی سادەکراو:南园后五子;، چینی دێرین:南園后五子 خوێندنەوە: نان-یوان ھۆو وو زی) کۆمەڵەیەک شاعیری گرنگ و ناسراوی سەدەی ١٦ەم بوون پێکھاتبوو لە لیانگ یۆیو (梁有誉)، ئۆو دارێن (歐大任)، لی مینبیاوۆ (黎民表),، وو دان (吴旦),، و لی شیسینگ (李时行)

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:خانەدانی مینگ
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:بزاڤ و گروپەکانی شیعری چینی
سیفان حەسەن

**سیفان حەسەن** (؛ لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٣) ڕاکەری ئەسیوبیای ھۆڵندییە لە پێشبرکێی ڕاکردنی مەودا ماومناوەند و درێژ.براوەی دوو مەدالیای زێری گۆرەپان و مەیدانی جیھانە لە ٢٠١٩ لە پێشبڕکێی ١٥٠٠ مەتری و ١٠ ھەزار مەتری. ھەروەھا براوەی مەدالیای زێری ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ لە ڕاکردنی ٥٠٠٠ مەتری لەسەر ئاستی خانمان. و براوەی مێدالیای زێری پالاوانێتی جیھانی گۆڕەپان و مەیدانە لە ڕاکردنی ١٥٠٠ مەتری ناو یاریگا بۆ ساڵی ٢٠١٦ و لە ھەمان پالاوانێتی بۆ ساڵی ٢٠١٥ توانیبووی مێدالیای بڕۆنز بەدەست بھێنێت لە ڕاکردنی ٥٠٠٠ مەتری. ھەروەھا سیفان ھەڵگری ژمارە پێوانەیی جیھانییە بۆ ڕاکردنی ٥ کیلۆمەتری.لە تەمەنی ١٤ ساڵی لەگەڵ بنەماڵەکەی ڕوویانکردە ولاتی ھۆڵندا و لەوێ ڕەگەزنامەی ھۆڵندی وەرگرت بە نوێنەرایەتی ھۆڵندا بەشداری پالاوانێتییەکان دەکات

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣
پۆل:زیندووان
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:مەدالیاوەرگرانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
دوورگەکانی کەیمەن لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠

'''دوورگەکانی کەیمەن''' یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠''' لە تۆکیۆ .٥ وەرزشوان (٢پیاو، ٣ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە لەوانە مەلەوانی کە دوو وەرزشوانی تێدا بەشداری دەکەن، ھەروەھا جمناسیک کە وەرزشوانێک وە گۆرەپان و مەیدان دوو وەرزشوانی تێیدا بەشدارن.لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی جولای ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی جولای ٢٠٢١ دواخرا.ئەمە یانزەمین بەشداربووی دوورگەکانی کەیمەن بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٧٦ .وە لە ئۆڵمپیادی هاوینەی ١٩٨٠ بەشداری نەکرد . بە شێوەیەکی گشتی وەرزشوانانی دوورگەکانی کەیمەن لەسەرجەم بەشدارییەکانی پێشویان لە ئۆڵمپیاد نەیانتوانیوە ھیچ مێدالیایەک بۆ ولاتەکەیان بەدەست بهێنن . وە لە یارییەکانی هاوینەی ٢٠٢٠ بەهەمان شێوە نەیانتوانی هیچ مەدالیایەک بەدەست بهێنن . 

## یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی  دوورگەکانی کەیمەن تێیدا بەشداریان کرد لە یارییەکانی هاوینەی ٢٠٢٠ تۆکیۆ .

### گۆرەپان و مەیدان

### مەلەوانی

## سەرچاوەکان

پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
تاقیکردنەوەی شاھانە

وێنۆک|کاندیدکراوەکان ئەوانەی تاقیکردنەوەکەیان ئەنجامدابوو لەبەردەم دیوارێکی بەردەم شوێنی تاقیکردنەوەکە وەستاون کە ئەنجامی تاقیکردنەوەکانی تیایدا ھەڵواسراوە.
**تاقیکردنەوەی شاھانەی چین** یان کێجو سیستمێکی تاقیکردنەوەیی شارستانیە کە لە مێژووی شاھانەیی چین بوونی ھەبووە بۆ ھەڵبژاردنی کاندیدکراوەکان و سەرکەوتووان بۆ بیروکراتی و پۆستە شایستە ھەڵبژێدراوەکان

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:مێژووی شاھانەی چین
پۆل:مێژووی خوێندن و پەروەردە لە چین
پۆل:چاندی چینی
پۆل:داهێنانە چینییەکان
پۆل:داھێنانە چینییەکان
چیلی لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠

**[[چیلی]]** یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠''' لە تۆکیۆ .٥٨ وەرزشوان (٢٠پیاو، ٣٨ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە لەوانە گۆڕەپان و مەیدان ، مەلەوانی ، جودۆ ، تێنسی سەرمێز ، تێنسی سەرزەوی ، تۆپی پێ ، گۆڵف ، تایکواندۆ ، بالە ، بەرزکردنەوەی قورسایی ، پایسکیلسواری لەگەڵ چەند یارییەکی دیکەدا.لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی جولای ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی جولای ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە سێزدەهەمین بەشداربووی چیلی بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٨٩٦.وە لە ئۆڵمپیادی هاوینەی (١٩٠٠-١٩٠٨-١٩٣٢-١٩٨٠)  بەشداری نەکرد . بە شێوەیەکی گشتی وەرزشوانانی چیلی لەسەرجەم بەشدارییەکانی پێشویان لە ئۆڵمپیاد توانیویانە ١٣ مەدالیا لە ناویان ٢ مەدالیای زێربۆ ولاتەکەیان بەدەست بهێنن . 

## یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی  چیلی تێیدا بەشداریان کرد لە یارییەکانی هاوینەی ٢٠٢٠ تۆکیۆ.

## سەرچاوەکان

پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
کۆماری ئەفریقای ناوەندی لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠

**[[کۆماری ئەفریقای ناوەندی]]** یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠''' لە تۆکیۆ.٢ وەرزشوان (١پیاو، ١ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە لەوانە مەلەوانی و گۆرەپان و مەیدان. لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی جوولای ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی جوولای ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە یازدەمین بەشداربووی کۆماری ئەفریقای ناوەندی بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٦٨. و لە ئۆڵمپیادی ھاوینەی (١٩٧٢–١٩٨٠) بەشداری نەکرد. بە شێوەیەکی گشتی وەرزشوانانی کۆماری ئەفریقای ناوەندی لەسەرجەم بەشدارییەکانی پێشویان لە ئۆڵمپیاد نەیانتوانیوە ھیچ مێدالیایەک بۆ ولاتەکەیان بەدەست بھێنن؛ و لە یارییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠ بەھەمان شێوە نەیانتوانی ھیچ مەدالیایەک بەدەست بھێنن.

## یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی کۆماری ئەفریقای ناوەندی تێیدا بەشداریان کرد لە یارییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠ تۆکیۆ.

## سەرچاوەکان

پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
جەمیل ڕەنجبەر

**جەمیل ڕەنجبەر** لەدایکبووی ١٩٤٨ لە ھەولێر شاعیرێکی کوردە. لە تەمەنی ھەژدە ساڵیدا دەستی بە شیعر وتن کردووە و زۆربەی شیعرەکانی بێ قاڵب و نوێن. 
## ژیان
جەمیل لەدایکبووی ساڵی ١٩٤٨ لە ھەولێر، کوڕی ساڵح گۆرانە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی ھەر لە شاری ھەولێر تەواو کردووە. ساڵی ١٩٦٧ بووە بە مامۆستای قوتابخانەی مێرگەسوور. ساڵی ١٩٧٤ لە شۆڕشی کورد دژی دەسەڵاتی بەغدا بەشداری کرد و ساڵی ١٩٧٥ دوای ھەرەسھێنانی شۆڕشی ئەیلوول یەکێک بوو لەوانەی کە چوونە ئێران و گەڕانەوە وڵات و دەستی بەخەباتی نھێنی کردەوە تا لە ساڵی ١٩٧٧ خرایە بەندیخانە و لە دادگا فەرمانی ھەتا ھەتایی بۆ دەرچوو. پاش ماوەیەک بەر لێبووردنی گشتی کەوت و لە بەندیخانە ئازاد کرا. جەمیل پاش ئازادبوونی لە بەندیخانە وازی لە خەبات نەھێنا و چووە ڕیزی چەکدارەکان و تا پاش نیوەڕۆی ڕۆژی ١٨ی تشرینی دووەمی ١٩٨٠ لە گوندی جەلکانی پشدەرە ڕەقەی بناری کێوە ڕەش لە ناوچەی سەنگەسەر دوو ھەلیکۆپتەری بچووک بەدۆشکە کۆمەڵێک چەکداری کوردیان گوللەباران کرد، لە ئەنجامدا ھەشت کەس کوژران یەکێک لەوانە **جەمیل ڕەنجبەر** بوو، تەرمەکەی ھێنرایەوە ھەولێر و لە گۆڕستانی سەید مەعرووف بەخاک سپێردرا.
.
## نموونە شیعر

دەچم شیعرێک لە بیری زامم ھەڵکەنم
کە ھەر نرخی مەرەکەبی، ھەستی تێ چێ
دەچم شیعرێک لە خۆری ڕازم دەخوازم
گریاوی بێ:
بە تەوسەوە بۆی پێکەنم
زامی کوڵ بێ، ھاوار بکا، بە نوقورچێ
تابلۆیەک بێ:
دەریای چاوی خۆشەویستی لێ دەر دەکەوێ
جووتێ دڵدار لە ژێر چەقۆی نەریتی کۆن
بە تاسەوە یەکیان بوێ
دەچم شیعرێک لە بیری زامم دەخوازم
دیمەنێ بێت.
بێپارەیی و گیرفانی لاڵێ تێدابێ
پردێ ڕووخاو...
کەژاوەی یاری پێدابێ
شانۆیەک بێت: گرمەی ھەوری باوکی تووڕە
دڵێک لە خەم بخنکێنێ
خەڵووزی ڕق...
وێنە و نامەی نەخشەی دواڕۆژ بسووتێنێ
شانۆیەک بێت:
دایکی بێزار، لەپی دەستی بکێشێ بە ھەر دوو چاوی
بزەی لێوی خۆشەویستیش
وەک کۆترێ...
ھەڵبنیشێ بە تاساوی

دەزانن من کچێکم خواست
بەڵام شیعرێک دەگۆزمەوە
دەزانن من گیانێکم ڕاست
دەرگەی ئازار... دەدۆزمەوە؟

ئەمڕۆ ھەندێ وشەم خۆش ویست
شێعرێکی شۆخم لێ چنی
پیتەکانم ھەڵگرساند و...
ئاواتێکم خستە بنی...

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

* دیوانی جەمیل ڕەنجبەر، ئامادەکردنی جەوھەر کرمانج، پێشەکی دکتۆر مارف خەزنەدار، سلێمانی: ٢٠٠٧

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:شاعیرانی کورد
کارڵ لێڤین

**کارڵ میلتۆن لێڤین** (؛ ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٣٤ – ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١)  سیناتۆری ویلایەتی میشیگان لە ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکادا بوو کە بە یەکەمین کەڕەت لە ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٧٩ بوو بە ئەندامی ئەو ئەنجومەنە. ئەو لە ڕیزی سیناتۆرەکانی گرووپی دووەمدا بوو کە ٤ ساڵان لە ئەنجومەنی پیراندا بەشداری ھەبوو و ھەتا ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ لەوێدا بوو. ئەو لە ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١ کۆچی دواییی کرد.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤
پۆل:مردووانی ٢٠٢١
پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیست و یەکەم
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی سییەکان
سون کێھۆنگ

**سون کێھۆنگ** (دێرین:孫克弘، چینی سادەکراو:孙克弘، لە شانگھای لە دایکبووە) وێنەکێشی سروشت، خۆشنووس، شاعیر بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٥٣٣
پۆل:مردووانی ١٦١١
پۆل:وێنەکێشەکانی شەنگھای
پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٦یەم
پۆل:شاعیرانی شانگھای
لیانگ یۆیو

**لیانگ یۆیو** (بە چینی:梁有譽، لەدایکبووی ١٥٢١ بۆ ١٥٥٦) زانایەکی ئیمپراتۆریەتی مینگ بوو

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

*  

پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٢١
پۆل:مردووانی ١٥٥٦
پۆل:شاعیرانی گوانگدۆنگ
پۆل:نووسەرانی فۆشان
پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
شاوۆ می

**شاوۆ می** (دێرین:邵彌، چینی سادەکراو:邵弥، لە ١٥٩٢ بۆ ١٦٤٢) شاعیر، خۆشنووس، وێنەکێشی سروشت بووە لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٥٩٢
پۆل:مردووانی ١٦٤٢
پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:نووسەرانی سوژۆو
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:بوزییە ھونەرمەندەکان
پۆل:وێنەکێشەکانی سوژۆو
پۆل:شاعیرانی جیانگسو
ما شی

**ما شی** (چینی دێرین:馬軾;، سادەکراو:马轼) وێنەکێشی سروشت، ئەستێرەناسی دادگای مینگ، شاعیر لە سەردەمی ئیمپراتۆر سواندی سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:وێنەکێشەکانی شەنگھای
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٥یەم
پۆل:ئەستێرەناسە چینییەکانی سەدەی ١٥یەم
پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١٥یەم
ئیمپراتۆر سواندی

وێنۆک
**ئیمپڕاتۆر سواندی** (بە چینی:宣德帝;، لەدایکبووی ١٦ی ئازاری ١٣٩٩ بۆ ٣١ی کانوونی دووەمی ١٤٣٥) پێنجەم ئیمپراتۆری ئیمپراتۆریەتی مینگ بوو فەرمانڕەواییەکەی لە ١٤٢٥ بۆ ١٤٣٥ بوو.

[وێنۆک|ئیمپڕاتۆر سواندی [گۆڵف|یاری گۆڵف دەکات لە وڵاتەکەی.]]

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٣٩٩
پۆل:مردووانی ١٤٣٥
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١٥یەم
پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ئیمپڕاتۆریەتی مینگ
پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپڕاتۆریەتی مینگ
پۆل:وێنەکێشەکانی پەکین
موانا (فیلمی ٢٠١٦)

**موانا** (؛ ھەروەھا لە ھەندێک بازاڕدا بە **ڤەیانا** یان **ئۆقیانووسیا** ناسراوە) فیلمێکی سێ ڕەھەندیی سەرکێشیی مۆسیقیی کۆمپیوتەریی ئەنیمەیشنی ئەمریکیی ٢٠١٦یە. لەلایەن ستۆدیۆکانی واڵت دیزنی ئەنیمەیشن بەرھەم ھێنراوە و لەلایەن واڵت دیزنی پیکچەرز دابەشکردنی بۆ کراوە. لە ٥٦ەمین پێڕستی فیلمی ستۆدیۆکانی واڵت دیزنییە. فیلمەکە لە دەرھێنانی *ڕۆن کڵێمێنتس* و *جۆن ماسکرە*، و *دان ھاڵ و کریس ویلیامز*، وەک یاریدەدەری دەرھێنەر بەشدار بوون. *ئولی کراڤالھۆ*، *[[دوەین جانسن]]*، *ڕاشێل ھاوس، تێمورا مۆریسۆن، جێماین کڵێمنت، [[نیکۆل شێرزینگر|نیکۆل شیرزینگر]]، و ئالان تودیک* ئەکتەرانی دەنگیی فیلمەکەن. گۆرانییەکانی نێو فیلمەکە لەلایەن *لین مانویل میراندا، تێ ڤاکا، و مارک مانسینا* نووسراون؛ و ئاواز و ئۆرکێستڕاڵ سکۆر ھەر لەلایەن *مارک مانسینا* دانراوە.

## چیرۆک
چیرۆکەکە باس لە موانا، کە کچی سەرۆک ھۆزێکی گوندی پۆلینیزییەکانە دەکات، کە لەلایەن زەریاوە بۆ یەکگرتنەوەی شوێنەواریی ڕۆحی لەگەڵ تێ فیتی خواوەند ھەڵبژێردراوە. کاتێک دورگەکە زیانی بەر دەکەوێت، موانا بە دوای ماوی، کە ئەفسانەیەکی نیوە خوایییە دەگەڕێت، بەھیوای گەڕانەوەی شوێنەوارەکە بۆ تێ فیتی و ڕزگارکردنی خەڵکەکەیان. چیرۆکەکە لە داڕشتنی چیرۆکی ڕەسەنە، بەڵام ئیلھامی لە ئەفسانەیی پۆلینیزییەکانەوە وەرگرتووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 
* 

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٦
پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:جنۆکە لە فیلمەکاندا
پۆل:فیلمەکان دەربارەی شێوەگۆڕین
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییەکانی ئەمریکا
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان
پۆل:فیلمە درێژە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە دەریاییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز
پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە فێمینیستییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:موانا (فیلمی ٢٠١٦)
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە کۆمپیوتەریییەکانی ٢٠١٦
پۆل:فیلمە فەنتازییە مۆسیقایییەکانی ٢٠١٦
پۆل:فیلمە فەنتازییە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە فەنتازییە مۆسیقایییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە شەیتانەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە گۆڕینی شێوە
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان لەسەر بنەمای میتۆلۆژیا
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان کە لە ئۆقیانووسیا ڕوودەدەن
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ھەرزەکاران
پۆل:فیلمەکانی دیزنی پرێنسس
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن مارک مانسینا تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی جۆن مەسکەر
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی ڕۆن کلێمێنتس
پۆل:فیلمە سەرکێشییە فەنتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکانی براوەی خەڵاتی ئانی
پۆل:فیلمەکان کە لە پۆلینیزیا دانراون
پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆکانی کریس ویلیامز
پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆکانی جێرد بۆش
پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆکانی جۆن مەسکەر
پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆکانی ڕۆن کلێمێنتس
پۆل:فیلمە دەریاوانییەکان
پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی ئەنیمەیشن ستۆدیۆز
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە فانتازیا ئەنیمەیشنە منداڵە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە مۆسیقییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان
چێن چون

وێنۆک|چێن چون وێنەی سروشت: چیا و داروبارەکان
**چێن چون** (بە چینی:陳淳; لەدایکبووی ١٤٨٣ بۆ ١٥٤٤) وێنەکێشێکی ئیمپراتۆریەتی مینگ بوو، یەکێک بوو لە چوار مامۆستاکەی ئیمپراتۆریەتی مینگ، وە خۆشنووسی لە وێن ژێنگمینگەوە فێربووە، وە بە می فو کاریگەر بووە لە کارەکانی، چێن چون چەندین وێنەی سروشتی کێشاوە

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٤٨٣
پۆل:مردووانی ١٥٤٤
پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٦یەم
پۆل:وێنەکێشەکانی سوژۆو
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:شاعیرانی جیانگسو
پۆل:نووسەرانی سوژۆو
عەبدولڕەحمان بەگی بابان

**عەبدولڕەحمان بەگی بابان** لەدایکبووی ١٨٨٠ لە سلێمانی یەکێک لە شاعیرە گەورەکانی کورد لە سەدەی بیستەم بوو. عەبدولڕەحمان بەگ وشەی «بابە»ی وەکوو نازناویی شیعری ھەڵبژاردووە، کوردایەتی بابەتی سەرەکیی شیعرەکانیەتی و بە گشتی شیعری دڵداری زۆر نییە و زۆربەی شیعرەکانی نیشتمانپەروەری، کۆمەڵایەتی، ماتەمنامە و ستایشە.
## ژیاننامە
عەبدولڕەحمان کوڕی ئەحمەد بەگ، کوڕی خالید بەگ، کوڕی سلێمان پاشای بابان، ساڵی ١٨٨٠ لە سلێمانی لەدایک بووە.

## مردن
بابە لە ئازاری ١٩٦٧ لە سلێمانی کۆچی دوایی کردووە لەسەر داوای خۆی لە گردی مامەیارە نێژراوە.

## نموونە شیعر
نموونە شیعرێکی نیشتمانی:

نموونە شیعرێکی ستایشی: لەم شیعرەی خوارەوەدا ستایشی شێخ محەممەدی خاڵی کردووە بەبۆنەی بڵاوکردنەوەی فەرھەنگەکەی:

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:شاعیرانی کورد
شتە نامۆکان (ڕوونکردنەوە)

***[[شتە نامۆکان]]*** زنجیرەیەکی ٢٠١٦ی خەیاڵی زانستیی ترسناکی تەلەڤیزیۆنیی ئەمریکییە.

**شتە نامۆکان** لەوانەیە مەبەستی لەمانەش بێت:

## فیلم
*''شتە نامۆکان'' (فیلم)، فیلمێکی ئەمریکی-بەڕیتانیی درامی ٢٠١٠.

## مۆسیقا
### ئەلبومەکان
*مۆسیقای ''شتە نامۆکان''، پێڕستی ئەلبومە ساوندتراکییەکان و کۆکراوەکانی تێدایە کە پەیوەندیان بە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەوە ھەیە

## ئەمانەش ببینە
*
**[[شتە مەترسیدارەکان]]*، لاساییکەرەوەیەکی *شتە نامۆکان* لە *[[سیمپسۆنەکان]]*
کەرووی ماڵاسیزیا فورفور

ئەم کەرووە یەکێکە لە بەناوبانگترین کەڕوەکان کە دەبێت بەچەند شێوەیەک توشی پێست، و پێکھاتەی ھایفای ھەیە و دەبیتە ھۆی ھەوکردنی توندی پێست. و ھەندێک جاریش لەکاتی نزمبوونەوەی بەرگری لەش دەبیتە ھۆی توشبوونە ھەلپەرستەکان کە پێیان دەڵێن opportunistic pathogen پاشانیش لەگەڵ چەندین کەرووی دیکە پەیدا. ئەوەی جێی سەرنجە ئەم کەڕووە بە شێوەیەکی ئاسایی سودبەخش لەسەر پیست بوونی ھەیە بەڵام کاتێک کە شیوەکەی خۆی دەگۆڕیت لە yest بۆ hyphae ئەوا دەبێتە ھۆی نەخۆشی بە تایبەت لە کاتی بوونی شێرپەنجە و وەرگرتنی دەرمانە کیمیایییەکان.

## نیشانەکان
زیاتر لە منداڵان باوە و دەبێتە ھۆی ھەوکردنێکی توندی پێست و سووربونەوە و لیری پێست لەگەل ئارەقەکردنێکی زۆر.

## چارەسەر
ئەم دەرمانانە بەکاردەھێندرین وەک (antimycotics, ciclopirox olamine, piroctone-olamine, zinc pyrithione, or sulfur) بۆ کەمکردنەوەی ڕێژەی کەروەکە و نیشانەکانی.

## سەرچاوەکان
کۆلۆمبیا لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠

**[[کۆلۆمبیا]]** یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠''' لە تۆکیۆ . ٧٠ وەرزشوان (٤٧ پیاو، ٢٣ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە لەوانە مەلەوانی ، گۆرەپان و مەیدان ، بۆکسینگ ، گۆڵف ، بەرزکردنەوەی قورسایی ، جمناسیک ، جودۆ ، تایکواندۆ ، تێنس لەگەڵ چەند یارییەکی دیکەدا . لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی جولای ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی جولای ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە بیستەم بەشداربووی کۆلۆمبیا بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٣٢ .لە ئۆڵمپیادی هاوینەی (١٩٥٢) بەشداری نەکرد . وەرزشوانانی کۆڵمبیا لەم ئۆڵمپیادا توانیویانە ٢ مێدالیای بڕۆنز ، یەک مێدالیای زیو بۆ ولاتەکەیان بەدەست بهێنن . 

## مێدالیەکان

## یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی کۆلۆمبیا تێیدا بەشداریان کرد لە یارییەکانی هاوینەی ٢٠٢٠ تۆکیۆ.
 

## سەرچاوەکان

پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
شتە نامۆکان ٣ (ساوندتراک)

ئەلبومی ساوندتراکی ڕەسەنی سێیەم وەرزی زنجیرەی نێتفلیکسی *[[شتە نامۆکان]]*، ناونراو بە ***شتە نامۆکان ٣***، بە دیجیتاڵی لە ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە، لەڕێی کۆمپانیای تۆماری لەیکشۆر و ئینڤادا. وەک دوو وەرزی پێشوو، ساوندتراکەکە لەلایەن کایڵ دیکسن و مایکڵ ستێینی باندی سوورڤایڤەوە سازکراوە. ئەلبومەکە بەشێوەی جەستەیییش بڵاوبوویەوە وەک سی دی، ڤاینڵ، و کاسێت.

## ئاواز دانان
لە بڵاوبوونەوەیەکی ڕۆژنامەوانیدا کە بڵاوبوونەوەی ئاوازەکەی لەگەڵدا بوو، دیکسن و ستێین وتیان کە ئەلبومێکیان دروستکردووە کە «زۆر وەک ئاوازی زنجیرەیەک نییە، بەڵکو زیاتر وەک تۆمارێکی سەربەخۆ وایە. ئێمە بنچینەی سەرەکی بەشە چیرۆکییەکانی زنجیرەکەمان تۆمارکردووە و وەک دەنگە ڕەسەنەکەی خۆی ماوینەتەوە لە ھەمان کاتیشدا پالێتی مۆسیقاکەمان فراوانتر کردووە – زۆرینەی جاریش سنوورمان بەزاندووە.» وتیشیان کە «ھەوڵمان داوە کە وا لەم ئەلبومە بکەین کە ئەو ساتانە بنرخێنێت کە بەلامانەوە تایبەتن.»

## پێڕستی تراکەکان

## خشتەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆسیقای شتە نامۆکان
ئان ژێنگوێن

ئان ژێنگوێن (بە چینی:安正文; لە ووسی لە دایکبووە) وێنەکێشی شاھانەی ئیمپراتۆریەتی مینگ بوو.

بەوەش ناسراو بووە کە وێنەی خەڵک و باڵەخانە و سروشتی کێشاوە

## پێشانگا

Image:An Zhengwen-Yueyang Tower.jpg|*[[Yueyang Tower]]*
File:An Zhengwen - Yellow Crane Tower.jpg|*[[Yellow Crane Tower]]*


## تێبینیەکان


## سەرچاوەکان

* 
* Zhongguo gu dai shu hua jian ding zu (中国古代书画鑑定组). 2000. Zhongguo hui hua quan ji (中国绘画全集). Zhongguo mei shu fen lei quan ji. Beijing: Wen wu chu ban she. Volume 10.

پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:وێنەکێشەکانی ووسی
عەلی پاکسرشت

**عەلی پاکسرشت**(ئازاد ماکوویی؛ نازناوی پێشوو: بەلخکانلوو؛ لەدایکبووی ١٩٧٦ لە ماکوو، پارێزگای ورمێ) زمانناس و وەرگێڕێکی کوردە، کە لە بواری زمان و وێژەی کوردیی کورمانجی چالاکە و شارەزایییەکی ئەوتۆی لە زمانی کوردی، ئینگلیزی، فەڕەنسی، فارسی و تورکی (ئازەری)دا ھەیە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:خەڵکی ماکۆ
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی
پۆل:نووسەرانی کورد
پۆل:نووسەرانی ماکۆ
پۆل:وەرگێڕە ئێرانییەکان
پۆل:وەرگێڕەکانی فارسی–کوردی
ئۆو دارێن

**ئۆو دارێن** (لەدایکبووی ١٥١٦ بۆ ١٥٩٦) زانایەکی ئیمپراتۆریەتی مینگ بوو، وە فەرمانبەری حکومەتی مینگ بوو.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

*  
* 

پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:مردووانی ١٥٩٦
پۆل:شاعیرانی گوانگدۆنگ
پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:لەدایکبووانی ١٥١٦
پۆل:نووسەرانی فۆشان
لین سوێ

**لین سوێ** (بە چینی:林雪) شاعیر، وێنەکێش، خۆشنووس بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ، وێنەکێشی سروشت بوو
وێنۆک|لین سوێ وێنەی داری بامبۆ

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:ژنە چینییە ھونەرمەندەکان
پۆل:شاعیرە ژنە چینییەکان
پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:ژنە خۆشنووسەکان
پۆل:ژنە چینییە وێنەکێشەکان
پۆل:ھونەرمەندەکانی فوجیان
پۆل:ژنە چینییە نووسەرەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:ھونەرمەندەکانی ئیمپڕاتۆریەتی مینگ
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:ژنە چینییە ھونەرمەندەکانی سەدەی ١٧یەم
لیو جوێ

**لیو جوێ** (دێرین: 劉玨، سادەکراو: 刘珏، لەدایکبووی ١٤٠٩ بۆ ١٤٧٢ لە پارێزگای جیانگسو لە چانگژۆو) وێنەکێشی سروشت، خۆشنووس، شاعیر بوو لەسەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٤٠٩
پۆل:مردووانی ١٤٧٢
پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:شاعیرانی جیانگسو
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:وێنەکێشەکانی چانگژۆو
پۆل:نووسەرەکانی چانگژۆو
کارستن وارھۆلم

**کارستن وارھۆلم**(؛ لەدایکبووی ٢٨ی شوباتی ١٩٩٦) وەرزشوانی پێشبڕکێکاری ڕاکردنی خێرایە. لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ی تۆکیۆ، توانی مەدالیای زێر لە ڕاکردنی ٤٠٠ مەتری بەربەستدا لە ئاستی پیاوان بەدەست بھێنێت  کاتێک بە ٤٥ چرکە و ٩٤ لە ھەزاری چرکە مەودای پێشبڕکێکەی تەواو کرد.بەمەش ژمارەی پێوانەی کێڤین یۆنگی ئەمریکی شکاند کە لە ئۆڵمپیادی ھاویینەی ١٩٩٢ مەوداکەی بە ٤٦٫٧٨ چرکە تەواوکردبوو. ھەروەھا کارستن لە پالاوانێتی جیھانی بۆ یارییەکانی گۆرەپان و مەیدان لە (٢٠١٧–٢٠١٩) و لە پالاوانێتی گۆڕەپان و مەیدانی ئەووروپا ٢٠١٨ و چەند پالاوانێتییەکی مێدالیای زێری بەدەست ھێناوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦
پۆل:زیندووان
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:مەدالیاوەرگرانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
بەڕێز شاژن

وێنۆک
**مستەر کوین** یان **بەڕێز شاژن** (، بە ھانجا: 哲仁王后؛ خوێندنەوە: چۆرین وانگھو) درامایەکی کۆری زنجیرە تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوورە بۆ ساڵی ٢٠٢٠–٢٠٢١ کە لەلایەن یوون سونگ-سیک دەرھێنانی بۆ کراوە، ڕۆڵگێرەکانی شین ھێ-سون، کیم جونگ-ھیون وەک پاشا و شاژنی جۆسۆن ڕۆڵیان گێرا دراماکە لەوکاتەوە دەستپێکدەکات کە شێف جانگ بۆنگ-ھوان بەھۆی ڕووداوێکەوە گەشت دەکات بەرەو جۆسۆن بۆ ناو لاشەی شاژن چیۆرین، لەوێوە دراماکە دەست پێ دەکات، دراماکە باس لە جۆسۆن دەکا لە سەردەمی پاشا چۆلجۆنگ و ھۆزی ئاندۆنگ.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
*  
* ''Mr. Queen'' at Daum 
* 
* 
* ''Mr. Queen'' on Viki

پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی لە بارەی شانشینی جۆسۆنەوە کراون
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کۆری
پۆل:دراماکانی تەلەڤیزیۆنی تی ڤی ئێن (کەناڵی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور)
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە مێژووییەکانی کۆریای باشوور
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەسەر گەشت بەناو کاتدا لە کۆریای باشوور
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەلایەن ستۆدیۆی دراگۆن
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی فانتازیای کۆریای باشوور
پۆل:زنجیرە تەلەڤزیۆنییە مێژووییەکانی کۆریای باشور
پۆل:زنجیرە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور کە لە ٢٠٢٠ دەستیان پێکردووە
پۆل:زنجیرە دراما تەلەڤزیۆنییەکانی کۆریای باشوور کە لە ٢٠٢١ کۆتایان ھاتووە
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بەپێی ڕۆمانە چینییەکان
پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییەکانی کۆریای باشوور
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور دەربارەی گەشتکردن بەکاتدا
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ستۆدیۆی دراگۆن
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی لە شانشینی جۆسۆن ڕوودەدەن
ڕەحیم موعینی کرماشانی

**ڕەحیم موعینی کرماشانی** (٦ی شوباتی ١٩٢٣ – ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥) ھۆنراوەنووس و شاعیرێکی کورد بوو. ئەو یەکێک لە گۆرانینووسە کۆنەکانی مۆسیقای نەریتیی ئێرانی بوو.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣
پۆل:مردووانی ٢٠١٥
پۆل:خەڵکی کرماشان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شاعیرانی ئێرانی
پۆل:شاعیرانی کورد
لیو ڕوشی

وێنۆک
**لیو ڕوشی** (چینی:柳如是;) شاعیری سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ بوو، وە ھاوسەری (چیان یی) بوو

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٦١٨
پۆل:مردووانی ١٦٦٤
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:نووسەرانی جیاسینگ
پۆل:شاعیرە ژنە چینییەکان
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:شاعیرانی ژێجیانگ
پۆل:ژنە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی ١٧یەم
پۆل:ھونەرمەندانی جیاسینگ
پۆل:ژنە چینییە نووسەرەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپڕاتۆریەتی مینگ
پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:بەخاکسپێردراوەکان لە سوژۆو
پۆل:وێنەکێشەکانی ژێجیانگ
چیان چیانیی

وێنۆک
**چیان چیانی** (سادەکراو:钱谦益، دێرین:銭謙益) مێژووناس، شاعیر، سیاسەتوان بوو لە ئیمپراتۆیەتی مینگ. وە ھاوسەری شاعیر لیو ڕوشی بوو.

## خوێندنەوەی زیاتر

* 
* 

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٥٨٢
پۆل:مردووانی ١٦٦٤
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:شاعیرانی جیانگسو
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ
پۆل:نووسەرانی سوژۆو
پۆل:بەخاکسپێردراوەکان لە سوژۆو
پۆل:مێژووناسەکانی جیانگسو
پۆل:خەڵکی چانگشو
پۆل:مێژووناسەکانی ئیمپڕاتۆریەتیی چینگ
پۆل:مێژووناسە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:مێژووناسەکانی ئیمپڕاتۆریەتیی مینگ
گوی یۆگوانگ

**گوی یۆگوانگ** (چینی سادەکراو:归有光; دێرین:歸有光، لەدایکبووی ١٥٠٧ بۆ ١٥٧١) نووسەرێکی ئیمپراتۆریەتی مینگ بوو.

## سەرچاوەکان

* 

### کارە ئاماژە پێدراوەکانی

* 
* 
* 
* Mair, Victor H. (ed.) (2001). *[[The Columbia History of Chinese Literature]]*. New York: Columbia University Press. . (Amazon Kindle edition.)
* 
* 



## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٥٠٦
پۆل:مردووانی ١٥٧١
پۆل:وتار نووسەکانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:نووسەرانی سوژۆو
پۆل:خەڵکی کونشان
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٠٧
فێنگ مێنگلۆنگ

**فێنگ مێنگلۆنگ** (لەدایکبووی ١٥٧٤ بۆ ١٦٤٦) **یۆلۆنگ** (猶龍)، **گۆنگیو** (公魚), **زی یو** (子猶)، **ئاڕ یو** (耳猶) مێژووناس، ڕۆماننووس، شاعیری ئیمپراتۆریەتی مینگ بوو

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٥٧٤
پۆل:مردووانی ١٦٤٥
پۆل:کوڕە چینییەکانی نووسەری چیرۆکی کورت
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:شاعیرانی جیانگسو
پۆل:نووسەرانی سوژۆو
پۆل:مێژووناسە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:مێژووناسەکانی جیانگسو
پۆل:مێژووناسەکانی ئیمپڕاتۆریەتیی مینگ
پۆل:ڕۆمانووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:نووسەرانی چیرۆکی کورت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ
پڕۆژەی گوتنبێرگ

**پڕۆژەی گوتنبێرگ** پڕۆژەیەکی خۆشبەخشانەیە بۆ بە دیجیتال کردن و ئەرشیڤ کردنی کارە کلتوورییەکان، و بەرھەمھێنانی کتێبی ئەلیکترۆنی پڕۆژەکە لەلایەن مایکل س ھاڕت لە ١٩٧١ دامەزرا و یەکێکە لە کۆنترین کتێبخانە دیجیتاڵییەکان زۆربەی ھەرە زۆری کتێب و سەرچاوەکانی دەکەویتە ژێر پاوانی گشتیەوە پڕۆژەکە ھەول دەدات زانیاری و سەرچاوە بکات بە شێوەیەکی خۆڕایی و مانەوەی بۆ ماوەیەکی درێژ تا لە توانای داھەیە، و جۆری فایلەکانی پڕۆژەکە بە شێوەیەکە کە بەلایەنی کەمەوە بتوانرێت لە زۆربەی کۆمپیوتەرەکان کاری پێبکرێت لە ٢٢ی ئایاری ٢٠٢١وە پڕۆژەکە گەیشتووە بە ٦٥ ھەزار بابەت لە کۆکراوەی کتێبەکانی

ئەو دەقانەی پڕۆژەکە بڵاوی دەکاتەوە بەردەستە لە ئەیچ تی ئێم ئێل، پی دی ئێف، ئی پی یو بی، مۆبی، پلەکەر و زۆربەی بڵاوکراوەکانی بە زمانی ئینگلیزییە بەڵام ھەروەھاش بڵاوکراوەی زمانی تری تیا بەردەستە،

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 

پۆل:پاوانی گشتی
پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٧١
پۆل:وێبگەکانی میدیاویکی
پۆل:پێشکەشکەرانی کتێبی ئەلیکترۆنی
پۆل:پڕۆژە پەروەردەییەکان
پۆل:ماڵپەڕە فرەزمانەکان
ئێلاین تۆمپسۆن ھێرا

**ئێلاین تۆمپسۆن هێرا** (؛ لەدایکبووی ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٩٢ ) وەرزشوانی پێشڕکێکاری راکردنی خێرای ١٠٠ مەتری و ٢٠٠ مەتری جەمایکیە . یەکەم خانمە پێشبڕکێکاری راکردنی خێرایە بتوانێت سەرکەوتووبێت لە پارێزگاریکردن لە نازناوەکانی لە راکردنی ١٠٠ مەتری و ٢٠٠ مەتری ئۆڵمپیاد . لە هەردوو پێشبڕکێدا مەدالیایی زێری بەدەست هێنا وەک چۆن لە یارییەکانی ئۆڵمپیادی هاویینەی ٢٠١٦ی ڕیۆی بەدەستی هێنا کۆی مەدالیایە زێرەکانی کردە چوار مەدالیا . لە  پێشبرکێی راکردنی ١٠٠ مەتری لە سەرئاستی خانمان لە ئۆڵمپیادی هاوینەی ٢٠٢٠ی تۆکیۆ پلەی یەکەم و ژمارەیی پێوانەی ئۆڵمپیادی شکاند کاتێک توانی بە ١٠ چرکە و ٦١ لە هەزاری چرکە تەواو بکات . بوو بە دووەم خێراترین خانمە یاریزانی  راکردنی خێرا لە سەر ئاستی جیهان . وە هەروەها لە پێشبرکێی ٢٠٠ مەترییش بەهەمان شێوە توانی مەدالیای زێر بەدەست بهێنێت بوو بە خراترین خانمە یاریزان لەو پێشبرکێیە کاتێک بە ٢١ چرکە و ٥٣ لە هەزارەی چرکە (٢١.٥٣) بگاتە هێلی کۆتایی . هەروەها لە راکردنی ٤ × ١٠٠مەتری گواستنەوە هاوکاری تیمی جەمایکا بوو بۆ بردنەوەی مێدالیای زیو لە ئۆڵمپیادی هاوینەی ٢٠١٦ .  جگە لەوانە خاوەنی چەند مەدالیایەکی دیکەیە لە پاڵاوانێتیە جیاوازەکان کە تێدا بەشداری کردووە .

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
 
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:زیندووان
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠
وو وێی یێ

وێنۆک
وێنۆک
**وو وێی یێ** (چینی دێرین:吳偉業، سادەکراو:吴伟业، لەدایکبووی ١٦٠٩ بۆ ١٦٧١) شاعیر و سیاسەتوانی چینی بوو، شاعیری شیعری کلاسیکی چینی بوو، وە لە سەردەمێکی سەخت ژیانی بەڕیکرد سەردەمی گواستنەوەی حوکمڕانی لە مینگەوە بۆ چینگ وە بە یەکێک لە سێ مامۆستاکەی جیانگدۆنگ ناسراوە.

## سەرچاوەکان

* 

* Zhang, Hongsheng (2002). "Gong Dingzi and the Courtesan Gu Mei:  Their Romance and the Revival of the Song Lyric in the Ming-Qing Transition", in *Hsiang Lectures on Chinese Poetry, Volume 2*, Grace S. Fong, editor. (Montreal: Center for East Asian Research, McGill University).
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٦٠٩
پۆل:مردووانی ١٦٧١
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ
پۆل:شاعیرانی جیانگسو
پۆل:نووسەرانی سوژۆو
لی دۆنگیانگ

وێنۆک
**لی دۆنگیانگ** (چینی سادەکراو:李东阳، دێرین:李東陽;) مێژووناس، شاعیر، سیاسەتوان بوو لەسەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٤٤٧
پۆل:مردووانی ١٥١٦
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:مێژووناسەکانی پەکین
پۆل:مێژووناسەکانی ئیمپڕاتۆریەتیی مینگ
پۆل:مێژووناسە چینییەکانی سەدەی ١٥یەم
پۆل:شاعیرانی پەکین
پۆل:سیاسەتوانەکانی پەکین
شۆڕشی بۆلشێڤیکەکان

**شۆڕشی بۆلشێڤیکەکان** یان **شۆڕشی ئۆکتۆبەر** () شۆڕشێکی ساڵی ١٩١٧ و قۆناغی دووەمی شۆڕشی ڕووسیا بوو کە بە سەرکردایەتی سەرۆکی بۆلشێڤیکەکان، ڤلادیمیر لێنین، فەرماندەی سوپای سووری حیزبی کرێکاران، لیۆن ترۆتسکی و خەڵکی ھەواداری حیزبەکە و کرێکاران لەسەر بنچینەی ئایدۆلۆژیای کارل مارکس بۆ دروستکردنی وڵاتێکی سۆسیالیستی و ڕووخاندنی حکوومەتی کاتیی ڕووسیا بەڕێوەچوو. ئەم شۆڕشە بووە یەکەمین شۆڕشی شیوعیی سەدەی بیست، کە بووە ھۆکاری دروستبوونی یەکێتیی سۆڤیەت کە یەکێک لە بەھێزترین وڵاتەکانی سەدەی بیست بوو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شۆڕشی ڕووسیا
پۆل:مێژووی ڕووسیا
پۆل:شۆڕشی ڕووسیا (١٩١٧)
لو ژی (وێنەکێش)

**لو ژی**، بەشێوەیەکی فەرمی **لو چین** (سادەکراو:陆治;، دێرین:陸治، لەدایکبووی ١٤٩٦ بۆ ١٥٧٦ لە جیانگسو) وێنەکێشی سروشت، خۆشنووس، شاعیر بوو لەسەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٤٩٦
پۆل:مردووانی ١٥٧٦
پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ
پۆل:شاعیرانی جیانگسو
پۆل:نووسەرانی سوژۆو
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١٦یەم
پۆل:وێنەکێشەکانی سوژۆو
وانگ وێی (ئیمپڕاتۆریەتی مینگ)

**وانگ وێی** (بە چینی:王微، لەدایکبووی ١٥٩٧ بۆ ١٦٤٦), شاعیر و گەشتیارێکی چینی بوو لە دواین سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* وانگ وێی لە بنکەدراوەی نووسەرە ژنەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ

پۆل:لەدایکبووانی ١٥٩٧
پۆل:مردووانی ١٦٤٧
پۆل:شاعیرە ژنە چینییەکان
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
پۆل:شاعیرانی جیانگسو
پۆل:نووسەرە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:نووسەرانی گەشتیاری چینی
پۆل:ژنە چینییە نووسەرەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:نووسەرانی یۆنگژۆو
چای لون

وێنۆک
**چای لون** (چینی:蔡伦) فەرمانبەرێکی حکومەتی ڕۆژھەڵاتی ھان بوو، بەشێوەیەکی دێرین لەمێژوودا تۆمارکراوە بەھۆی داھێنانەکانی لە (کاغەز)دا وە لە پرۆسەی بەرھەمھێنانی کاغەزی مۆدێرن ئەگەرچی مێژووی کاغەز دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی سێیەمی پێش زاین، بەڵام داھێنانەکانی ئەو ڕۆلێکی گرنگ بەخۆیەوە دەبینێت لە مێژووی دروستبوونی کاغەزدا، بەھۆی بەکارھێنانی داری

## سەرچاوەکان

* 

* "Cai Lun (Chinese Inventor)." Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica, n.d. Web. 04 Dec. 2013.
* Rosinsky, Natalie M. "Let's make paper." Calliope Feb. 2007: 44+. General OneFile. Web. 4 Dec. 2013.
* Forage, Paul. "Printing and Papermaking." Encyclopedia of Modern Asia. Ed. Karen Christensen and David Levinson. Vol. 5. New York: Charles Scribner's Sons, 2002. 7-9. World History In Context. Web. 4 Dec. 2013


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی یەکەمی زایینی
پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی دووەمی زایینی
پۆل:داھێنەرە چینییەکان
پۆل:سیاسەتوانەکانی ھان
پۆل:دروستکەرانی کاغەز
پۆل:دروستکردنی کاغەز لە چین
پۆل:خەڵکی لێیانگ
پۆل:کاغەز
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٥٠
بانگ

**بانگ** () کۆمەڵە وشەیەکە بۆ بانگکردنی موسڵمانان بۆ پێنج نوێژەکە بەکاردێت. حوکمەکەی فەرزی کیفایەیە، پێویستە کەسێکی دەنگخۆش و خاوەن دەنگێکی بەرز بانگبدات، و لەشوێنێکی بەرز بانگبدات بەشێوەیەک زۆرترین خەڵک گوێی لێبێت. یەکەم بانگدەری موسڵمانان بیلال کوڕی ڕەباح بووە.

### دەق
دەقی بانگ بریتییە لە ، لەکاتی ھەستان بۆ نوێژ قامەت دەکرێت، دەقەکەی بریتییە لە .

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* کاتەکانی بانگ لە کوردستان

پۆل:نوێژ لە ئیسلامدا
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:ویرد
پۆل:زاراوەکانی نوێژ
پێش بەفربارین

**پێش بەفربارین** () فیلمێکی کوردییە، لە دەرھێنانی ھیشام زەمان؛ ساڵی ٢٠١٣ بەردەم ھاتووە.

## چیرۆک
سیاری تەمەن شازدە ساڵ، داوی بابی بووەتە پیاوی ماڵەکەیان و بەرپرسیارەتیی دایک و دوو خوشکەکانی کەوتووەتە سەر ئەستۆی. خوشکە گەورەکەی، نەرمین مل ناداتە ھاوسەرگیرییەکی زۆرەملی و کوڕی ئاغای دێی ناوێت و لەگەڵ خۆشەوێستەکەی ھەڵدێتە تورکیا. سیار گەرەکییەتی بیانبینێتەوە و ئەو بێئابڕووییە بە خوێن بشواتەوە و لەو بەینەشدا ئاغا و کوڕەکەی تینی دەدەن.

## ڕۆڵەکان
* عەبدوڵڵا تاھیر: سیار
* سوزان ئیلر: ئەوین
* بەھار ئۆزەن: نەرمین
* ئاوا عەبدولسەتار: نەرگز

## خەڵاتەکان
* خەڵاتی دراگۆن بۆ باشترین فیلمی نۆردیک، فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی یۆتۆبۆری، ٢٠١٣
* خەڵاتی باشترین وێنەگری سینەمایی، فیستیڤاڵی فیلمی ترابیکا، ٢٠١٣
* خەڵاتی گەورە، فیستیڤاڵی فیلمی باتومی، ٢٠١٣
* خەڵاتی خواوەندی زێڕین، فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی پرێشتێنا، ٢٠١٣
* خەڵاتی باشترین ئەکتەری ژن بۆ سوزان ئیلر - ئاماژەی تایبەتیی دادەوران - خەڵاتی شاری دھۆک، فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک، ٢٠١٣
* خەڵاتی باشترین فیلمی جیھانی عەرەب، فێستیڤاڵی فیلمی ئەبووزەبی، ٢٠١٣
* خەڵاتی تایبەتیی دادوەران، فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی مانھایم، ٢٠١٣
* خەڵاتی باشترین فیلمی یەکەم، فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی فێسترۆیا، ٢٠١٤
* خەڵاتی باشترین دەرھێنەر، Baltic Debuts، ٢٠١٤
* خەڵاتی بەشداریی تایبەت بۆ سینەمای باکوور - خەڵاتی بینەران بۆ باشترین فیلمی درێژ، فێستیڤاڵی فیلمی باکوور، ٢٠١٤
* خەڵاتی فێپرێشی - تانیتی زێوین بۆ فیلمی درێژ - باشترین ئەکتەری ژن (سوزان ئیلر)، فێستیڤاڵی فیلمی کارتاژ، ٢٠١٤

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* پێش بەفربارین لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان

پۆل:فیلمە کوردییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣
پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠

**پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠** خولی شازدەیەمی پاڵاوانێتی پارالمپیکە کە لە وڵاتی ژاپۆن دوای یارییەکانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بەرێوەدەچێت وەک گەورەترین بۆنەی وەرزشی لەسەر ئاستی جیھان تایبەتە بە وەرزشوانە خاوەن پێداویستە تایبەتەکان. ئەم پالاوانێتییە لەلایەن لێنەی نێودەوڵەتی پارالمپیک سەرپەرشتی دەکرێت. وابڕیارە یارییەکانی لە ٢٤ی ئاب بۆ ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١ ئەنجام بدرێت. لە سەرەتادا وا بڕیاربوو کە لە ٢٥ی ئابی ٢٠٢٠ یارییەکان دەست پێبکات بەڵام بەھۆی بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا
لە ٢٤ی ئازار لیژنەی ئۆڵۆمپی نێودەوڵەتی و کۆمیتەی ڕێکخستنی ئۆڵمپیاد و پارالمپیکی یارییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠ی تۆکیۆ بە شێوەیەکی فەرمی بڕیاریاندا یارییەکان بۆ ساڵی ٢٠٢١ دوابخەن. ئەمە جاری دووەمە تۆکیۆ مێوانداری ئەم پاڵاوانێتییە دەکات کاتێک بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٦٤ میوانداری کرد. لەم بۆنەدا چەند یارییەکی نوێ بۆ یەکەم جار ئەنجام دەدرێن لە یارییەکانی پارالمپێک.

## مەزاد
وەک بەشێک لە ڕێکەوتنامەی نێوان لێژنەی ئۆڵمپی نێودەولەتی و لێژنەی پارالمپیکی نێودەوڵەتی ساڵی ٢٠٠١ بڕیاردرا ھەر ولاتێک میواداری یارییەکانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بکات پێویستە میوانداری یارییەکانی پارالمپیکیش بکات. لە دوای خولی دووەمی دەنگدانەکان شاری تۆکیۆ وەک شاری میوانداری ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ و پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ ھەڵبژێردرا.

## ئامادەکارییەکان
## مەشخەڵ
## یارییەکان

## وڵاتە بەشدار بووەکان
زیاتر لە ٩٠ ولاتە بەشداری یارییەکانی پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ی تۆکیۆ دەکەن.لە ناویان بووتان و گویانا بۆیەکەم جار بەشداری ئەم پالاوانێتییە دەکەن ھەروەھا دوورگەکانی سلێمان بۆجاری دووەم بەشداری دەکەن دوای یەکەم بەشدارییان لە پارالمپیکی ٢٠١٦ی ڕیۆی بەرازیل.بەھۆی قەدەغەکردنی ڕووسیا لە چالاکییە وەرزشییەکان بۆ ماوەی چوار ساڵ دوای گۆرینی داتای پاکی وەرزشوانانی لە مادە وزەبەخشەکان، وەرزشوانانی ڕووسیا لەژێر ناوی لێژنەی پارالمپیکی ڕووسیا بەشداری دەکەن.

### ژمارەی وەرزشوانانی بەشداربووی پارالمپیکی ٢٠٢٠
٤٬٥٣٧ وەرزشوان لە ١٦٣ ولاتی جیاوازە بەشداری پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ی تۆکیۆیان کردووە 
وڵات وەرزشوان

## ڕۆژمێر
کاتی یارییەکانی لە ڕژمێریکی تایبەتەدا دیارکران. یەکەم جار خشتەی سەرتایی یارییەکان لە ١٩ی تشیرینی یەکەمی ٢٠١٨ ڕاگەیەندرا. خشتەی کۆتایی لە ١٣ی ئابی ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە. لە کۆتاییدا خشتەی کاتی یارییەکان لە ٢٤یئاب بۆ ١٠ی ئەیلوول٢٠٢٠ بوو. بەڵام بەھۆی دواخستنی یارییەکان بەھۆی ڤایرۆسی کۆرناوە بۆ ٣٦٤ خشتەکە کەمێک دەستکاری کرا ڕاگەیەندرا کە یارییەکان لە ٢٤ی ئاب بۆ ٩ی ئەیلوول ئەنجام دەدرێن. سەرجەم یارییەکان بەکاتی ژاپۆن دەبێت

## شوێن
وێنۆک|نیپۆن بوودۆکان، ھۆڵێکی وەرزشی تایبەت بە ڕکابەرییەکانی جودۆ. لە تۆکیۆ
سەرجەم یارییەکانی لە یاریگای تایبەت و شویچنی تایبەت بە ڕێوەدەن بەشێکیان سود لەو شوێنانە وەردەگرن کە یارییەکانی ئۆڵمپیدی ھاوینەی ٢٠٢٠ ی تێدا بەرێوەچووە. وردەکارییەکان لە ماڵپەری فەرمی پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ی تۆکیۆ دانراوە
[وێنۆک|[کەنداوی تۆکیۆ کە ھەندێک لە ڕکابەرییەکانی تێدا بەڕێوەدەچێت]]

## سەرچاوەکان
درێژکردنەوە

**درێژکردنەوە** یان **کشاندن** یان **فراوانکردن** () () بەکاردێت بۆ درێژکردنەوە یان کشاندنی مەودای ڕاستەقینەی نێوان پیتەکان، لە زمانی کوردی و سەرجەم ئەو زمانانەی کە لایەنی نووسینیان لە ڕاست بۆ چەپە دەتوانرێ کەڵک لەم ھێمایە وەربگیرێت کە زیاتر وەک جوانکارییەک بەکاردێت لەکاتی نووسیندا.

نموونە: (زمــــــــــانــــــــــی کــــــــــوردی شـــــیـــــریـــــنـــــە)

نموونەی نووسینێک لە دۆخی ئاسایی و کاتێک ھێمای درێژکردنەوەی لەگەڵدا بەکارھاتبێ.

کۆدی ستانداردی ئەم ھێمایە لە سیستەمی یونیکۆد بریتییە لە U+0640 و بەناوی *Arabic Tatweel تۆمارکراوە.*
وێنۆک|206x206پیکسڵ|لای ڕاستی ئەم بسم الله ھێمای درێژکردنەوەی لەگەڵدا بەکارھاتووە.

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ھێڵکاری نووسین
پۆل:ھێما و نیشانەکانی عەرەبی
پۆل:تایپۆگرافی
وانگ وێی (ئیمپڕاتۆریەتی تانگ)

**وانگ وێی** (ئیمپڕاتۆریەتی تانگ) شاعیر، مۆسیقاژەن، وێنەکێش، سیاسەتوان بوو لەسەسردەمی ئیمپڕاتۆریەتی تانگ، وە کەسێکی بەناوبانگی بواری ھونەرەکان بوو لە سەردەمی خۆیدا، زۆربەی شیعرەکانی ھێشتراونەتەوە وە ٢٩ دانە لە شیعرەکانی لە تۆماری ٣٠٠ شاعیرەکەی تانگ تۆمار کراون

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
** Book 125
** Book 126
** Book 127
** Book 128

پۆل:لەدایکبووانی ٦٩٩
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ٨ەم
پۆل:٣٠٠ شاعیرەکەی تانگ
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی تانگ
پۆل:مۆسیقاژەنەکانی ئیمپراتۆریەتی تانگ
پۆل:چینییە تابلۆکێشەکان
پۆل:مۆسیقاژەنەکانی شانسی
پۆل:شاعیرانی شانسی
پۆل:بوزییە ھونەرمەندەکان
پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپراتۆریەتی تانگ
پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی تانگ لە شانسی
پۆل:وێنەکێشەکانی شانسی
پۆل:چینییە وێنەکێشەکانی سەدەی ٨ەم
پۆل:سیاسەتوانەکانی یونچێنگ