open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
شەڕی ناوخۆیی ١٨٩١ی چیلی

وێنۆک| تابلۆیەک لە شەری ناوخۆی چیلی، ١٨٩١

**شەڕی ناوخۆیی ١٨٩١ی چیلی** بریتی بوو لە شەڕێک لەناو وڵاتی چیلیدا لەناو خودی جەماوەری ئەو وڵاتەدا کە دابەش ئەبوون بەسەر دوو بەشی دیاریکراو واتە ئەو لایەنەی کە پشتیوانی لە کۆنگرێس ئەکرد و ئەو لایەنەی کە داشداری لە سەرۆک کۆمار ئەکرد واتە لایەنگرییان لە جۆزێ مانۆوال بالماسید ئەکرد کە لە ماوەی نێوان ڕێکەوتی ١٦ی ئەیلوولی ١٨٩١ەوە تا ١٨ی کانوونی دووەمی ١٨٩١ سەرۆک کۆمار بوو. شەڕەکە شەڕێک بوو لە نێوان سوپای چیلی لەگەڵ ھێزی دەریایی چیلی کە سوپا پشتیوانی لە سەرۆک کۆمار ئەکرد و ھێزی دەریاییش لایەنگری لە کۆنگرێس ئەکرد. ئەم شەڕ و پێکدادانە بە تێکشکانی سوپا و ھێزەکانی سەرۆک کۆمار کۆتایی پێھات و بەم جۆرە کۆنگرێس سەرکەوت و لە دەرئەنجامی ئەم شکستەدا سەرۆک کۆمار «بالماسیدا» ـش خۆکوژی کرد. لە مێژوونووسی وڵاتی چیلیدا ئەم شەڕە ئەبێتە نیشانەیەک بۆ دیاریکردنی کۆتایی ھاتنی سیستەمی کۆماری لیبرال و سەرھەڵدانی سیستەمی پەرلەمانی.

## سەرچاوەکان
* https://artsandculture.google.com/entity/chilean-civil-war-of-1891/m03lwdh?categoryid=event
* 

پۆل:شەڕەکان
ھەیتەم ئەحمەد زەکی

**ھەیتەم ئەحمەد زەکی** (؛ لەدایکبووی ٤ی نیسانی ١٩٨٤–مردووی ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩) ئەکتەرێکی میسرییە و کوڕی ئەکتەری مردوو ئەحمەد زەکییە.

## ژیان
ھەیتەم ئەحمەد زەکی لە ساڵی ١٩٨٤ لەدایک بووە. لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە تا مردنی لە دەیان فیلمی سینەمایی و درامای تەلەڤیزیۆنی بەشداریی کردووە.

نموونەی بەرھەمە سینەمایی و تەلەڤیزیۆنەکانی بریتین لە «البلياتشو»، «كف القمر»، «سکر مر»، «الکنز»، «الصفعة»، «دوران شبرا»، «السبع وصايا»، «أستاذ ورئيس قسم» و «کلبش».

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤
پۆل:مردووانی ٢٠١٩
ھێڵی کارژۆڵە

وێنۆک|250x250پیکسڵ|ھەڵکەوتەی ھێڵی کارژۆڵە لەسەر نەخشەی جیھان
**ھێڵی کارژۆڵە** یەکێکە لە پێنج خوڵگە پانەکانی گۆی زەوی، ھێڵێکی گریمانەیی زانستییە بۆ دیاریکردنی شوێنەکان و کەشوھەوا سوودی لێ دەبینرێت. ھێڵی کارژۆڵە کەوتۆتە سەر ٢٢ ٢٦ ٢٣ پلەی ھێڵی پانی باشووری گۆی زەوی (باشووری ھێڵی کەمەرەیی)، دواھەمین شوێنە لەبەری خوارووی گۆی زەوی کە بەشێوەی ستوونی تیشکی خۆری بەر دەکەوێت.

## ھەڵکەوتە
ھێڵی کارژۆڵە بەسەر ھەریەک لە چیلی و ئەرژەنتین و پاراگوای و باشووری بەڕازیل ڕەت دەبێت لە کیشوەری ئەمەریکای باشوور. ھەروەھا لە کیشوەری ئەفریقا بەسەر وڵاتانی نامیبیا و بتسوانیا و ئەفریقای باشوور و مۆزەمبیق و مەدەگەشکەر ڕەت دەبێت، لە کیشوەری ئوسترالیاش ناوەڕاستی کیشوەرەکە دەگرێتەوە لەگەڵ باشووری زەریای ئەتلەسی و ھێمن.

## پێشانگا

پەڕگە:Tropic of Capricorn (Namibia).jpg|
پەڕگە:TOC sign Brazil.JPG|
پەڕگە:Tropic of Capricorn Jujuy.JPG|
پەڕگە:Tropico del capricorno Madagascar Regione di Atsimo-Andrefana.jpg|
پەڕگە:Trópico de Capricórnio.JPG|


## ئەمانەش ببینە
* گرێنچ
* ھێڵی پانی جەمسەری باشوور
* ھێڵی پانی جەمسەری باکوور
* ھێڵی پانی
* ھێڵی درێژی
* ھێڵی قرژاڵ
* ھێڵی کەمەرەیی

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:کۆلکەوتارەکانی جوگرافیا
پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان
پۆل:جوگرافیا
پۆل:زەوی
لاسکارینا بوبولینا

**لاسکارینا بوبولینا** پاڵەوان و شێرەژنێکی یۆنانی بوو لە دوورگەی ھایدرا، لە ١٧٧١ لە بەندیخانەی ئەستەمبوڵ لەدایک بوو، بەھۆی ئەوەی باوکی بەشداری شۆڕشی بوبولینی ١٧٧٠ی یۆنانییەکانی کردبوو لەلایەن عوسمانییەکانەوە دەستگیر کرابوو، دایکیشی سەردانی کردبوو لە بەندیخانە بۆیە لاسکارینا ھەر لە بەندیخانە لەدایک بوو.

لە ١٣ی ئازاری ١٨٢١ دوای دوازدە ڕۆژ لە دەستپێکردنی جەنگی سەربەخۆیی یۆنان، بوبولینا یەکەم کەس بوو بوێرانە لە سەر دوورگەی سپیتسیس ئاڵای شۆڕشی دژی داگیرکاری تورکەکان بەرزکردەوە، بوبولینا دوو جار ھاوسەرگیری کردبوو و جیاببوەوە، دایکی حەوت منداڵ بوو، لە دوای بەرزکردنەوەی ئاڵاکەی بوبولینا دوورگەی سپیتسیس چووە پاڵ دوورگەکانی ھایدرا بەسارا بۆ جەنگی سەربەخۆیی یۆنان کە توانیان پتر لە ٣٠٠ کەشتی بۆ شۆڕش فەراھەم بکەن.

بوبولینا لە ڕێگای ھێزی ناز و جوانییەکەی توانی ھەشت کەشتی لەژێردەستی تورکەکان دەرباز بکات و خۆی بگەیەنێت بە شارە کەناراوەیییە ئازادکراوەکانی یۆنان. بەھۆیەوە شۆڕشگێرە یۆنانییەکان توانیان گەماڕۆی چەندین لە شارەکانیان بشکێنن و پارسنگی جەنگ بەرەو ئاراستەیەکی تر بڕوات، بەشدارییەکانی بوبولینا ڕۆڵێکی گرنگی ھەبوو لەسەرکەوتنی شۆڕش بەجۆرێک زۆرینەی مێژووناسان پێیان وایە، گەر بوبولینا نەبوایە، سەرکەوتنی شۆڕشی یۆنان ئەستەم دەبوو، بۆیە نازناوی خاتوونی نیشتمانیی یۆنانی ھەڵگرتووە.

## ئەمانەش ببینە
* زۆربای یۆنانی (ڕۆمان)

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* A history of greece

پۆل:مردووانی ١٨٢٥
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٧١
پۆل:خەڵکی ئەستەمبوڵ
پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان
پۆل:یۆنان
پۆل:ژنان لە جەنگ
پۆل:ژنان لە مێژوو
شەڕی جەمەل

وێنۆک|تابلۆیەک کە گوزارشت لە شەری جەمەل دەکات

**شەری جەمەل** ئەم شەرە لە ساڵی ٣٦ی کۆچی لە بەسرە لە نێوان لایەنگرانی عائیشە کچی ئەبوبەکر و عەلی کوڕی ئەبووتالیب کە کوری مامی پێغەمبەر وخەلیفەی چوارەمی ڕاشدین بوو ڕوویدا. ئەم شەرە بەھۆی ئەوەی کەعائشە لە مەککە تابەسرا بە حوشتر دەروات ناونراوە جەمەل، سەرەتای شەرەکە بەکوژرانی خەلیفەی سێیەمی ڕاشدین عوسمان کوڕی عەفان دەست پێدەکات چونکە ھەرئەو ڕۆژەی کەعوسمان دەکوژرێت عەلی دەکرێتە خەلیفەو عەلیش بەڵێن دەدات کەبکوژانی عوسمان سزابدات بەڵام ناوبراو ئەو مەسەلەیە دوادەخات ودوو لەھاوەڵەکانی پێغەمبەر تەلحە کوڕی عوبەیدوڵڵا و زوبەیر کوڕی عەوام دەچنە لای عائشە وداوای لێدەکەن کەپشتگیرییان بکات بۆئەوەی عەلی ناچار بکەن بکوژانی عوسمان سزابدات وئەویش ڕازی دەبێت بەڵام بەبۆچونی شیعەکان عائشە تەڵحە و زوبێری ھانداوە بۆ ھەڵگەرانەوە لەعەلی سەرەتای کارەکانی عائشە لەمەککەوە دەست پێدەکات ھانی خەڵک دەدەن بۆھەڵگەرانەوە لەخەلافەت چونکە عەلی بێدەنگی ھەڵبژاردووە لەبەرامبەر خوێنی عوسماندا وکاتێک کەعەلی ئەمە دەبیستێت سوپایەک لەکوفەوە بەرێ دەخات بەرەو مەککە، ھەریەک لەعائشە وتەڵحەو زوبێریش وسوپایەکی گەورە کۆدەکەنەوە وبەرەو بەسرا بەرێدەکەون. دووسوپا لەبەسرا بەرامبەر یەکتر دەگرن چەد ڕۆژێک وەفدەکان دێن ودەچن ودەیانەوێ شەر ڕوونەدات بەڵام لەکۆتاییدا شەرەکە دەبێت و دە ھەزارکەس لەسوپاکەی عائشە دەکوژرێت کەژمارەیان بیست ھەزار کەس بوو، وپێنج ھەزار کەسیش لەسوپاکەی عەلی دەکوژرێت کەئەوانیش ژمارەیان بیست ھەزار کەس بووە لەم شەرەدا سوپاکەی عەلی سەرکەوت وھەرییەک لەتەڵحە و زوبێر کوژران وعائشەش بەدیل گیرا ولەلایەن عەلییەوە نێردرایەوە بۆ مەککە بەڵام دوبەرەکی ودوژمنایەتی لەنێوان موسوڵمانەکاندا دەستی پێکرد ودوای کوژرانی عەلی دەست بەسەراگرتنی دەسەڵات لەلایەن بەنی ئومەیە کەھەرییەک لەعوسمان وعائیشەش سەربەو ھۆزەن دوژمنایەتییەکە قووڵتر بوەوە بەکوژرانی کورەکانی عەلی (حسێن وعەباس وحسن) لەلایەن یەزیدی کوری معاوییەوە شیعە و سونە لەسەر ئەم ڕووداوە پەنجەی تاوان بۆیەکتر درێژ دەکرێت وھەرییەکەیان کۆمەڵێک بەڵگە بۆ تاوانبار کردنی ئەوی دی دێنێتەوە.

## ئەمانەش ببینە
شەری سەفین

## سەرچاوەکان
* کتێبی مێژووی سەردەمی پێغەمبەر و خولەفای ڕاشدین / وەرگێرانی ھۆشیار عبداللە سەنگاوی ژمارەی سپاردن١٠٦٣سالی ٢٠١١
* 

پۆل:شەڕەکان
پۆل:٦٥٦
پۆل:مێژووی بەسرە
دۆزەخ

**دۆزەخ** یان **دۆژەھ** بریتییە لە دەستەواژەیەک کە بەزۆری لە بواری ئاینی بەکاردێت، ئاماژەیەکە بۆ ئازار و سزای دەروونی بۆ مرۆڤەکان کاتێک کە ھەستێکی شەڕانگێزیان دەبێت، ھەموو یان زۆرینەی ئاینەکان دۆزەخیان ھەیە، سەرەتا وابڕوا بوو کە دۆزەخ شوێنێکی زۆر ساردە بەتایبەت لای ھیندۆسەکان. دواتر لە ئاینی جولەکە و ئینجا کریستیانی دۆزەخ بە ئاگر چوێندرا و بەشوێنێکی گەرم ناوزەند کرا، لەدوای ئەوانیش ئاینی ئیسلام دۆزەخی بە ھەردوو باری گەرم و سارد چواند ناوی لە شوێنە گەرمەکە نا «السعیر» وە بەدۆزەخە سارد و سڕەکەی گوت «الزمھریر»، ھەروەھا دەستەواژەی «الجحیم» (دۆزەخ) چەندین جار لە قورئان ئاماژەی بۆ کراوە.

## ئەمانەش ببینە
* جەھەنەم

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شەیتانپەرستی
پۆل:ئایین
پۆل:کۆمەڵناسی
پۆل:ئەشکنجە
سەبیحە گۆکچەن

**سەبیحە گۆکچەن** (٢٢ی ئازاری ١٩١٣–٢٢ی ئازاری ٢٠٠١) فڕۆکەوانێکی ژنی تورک بوو، ھەروەھا یەکەم فڕۆکەوانی جەنگی ژن بووە لە جیھان. لە تەمەنی ٢٣ ساڵیدا بوو بە فڕۆکەوان. سەبیحە ھەتیو بووە و یەکێکە لەو سێزدە منداڵەی کە لەلایەن مستەفا کەمال ئەتاتورک، یەکەم سەرۆککۆماری تورکیا ھەڵگیراونەتەوە. سەبیحە ڕۆڵی ھەبوو لە بۆمبارکردنی دەرسیم لەکاتی ڕەشەکوژیی دەرسیم لەلایەن دەسەڵاتی ئەتاتورکەوە.

سەبیحە ناوی تۆمارکراوە لە کتێبی گینس وەک یەکەم ژنە فڕۆکەوانی جەنگ. سەبیحە وەک فڕۆکەوانێکی ژنی لە پۆستەری «٢٠ مەزنترین فڕۆکەوانی مێژوو» ھەڵبژێردرا لەلایەن ھێزی ئاسمانیی ئەمریکا لە ساڵی ١٩٩٦. فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی سەبیحە گۆکچەن لە ئەستەنبۆڵ بەناوی ئەو کراوە.

## ژیانی کارکردن
### بەشداربوون لە ڕەشەکوژی دەرسیم
لە ساڵی ١٩٣٧ لە ڕەشەکوژیی کوردانی دەرسیم، سەبیحە وەک یەکەم ژنی فڕۆکەوانی جەنگی بەشداریکرد. سەبیحە بە فڕۆکە برگە ١٩ەکەی بۆمبارانی دەرسیمی کردووە، بەپێی ڕاپۆرتی ستافی ژەنەڕاڵەکانی تورکیا ئەوا بۆمبە ٥٠ کیلۆیییەکەی سەبیحە زەبرێکی گەورەی لە کوردە یاخییەکان داوە. بەھۆی ڕۆڵ و چالاکییەکانی لەم ڕەشەکوژییە، لەلایەن حکوومەتەوە سوپاسنامەیەکی پێدرا ھەروەھا لەلایەن دامەزراوەی فڕۆکەوانی تورکیا خەڵاتی مێدالیای موراسای پێدرا.

## پێشانگا

پەڕگە:Sabiha Gökçen's bust in İstanbul Aviation Museum.jpg|پەیکەری سەبیحە لە مۆزەخانەی فڕۆکەوانی ئیستەمبوڵ.
پەڕگە:Atatürk, Ali Çetinkaya and Sabiha Gökçen in Diyarbakır.jpg|ئەتاتورک، عەلی چەتینکایا لەگەڵ سەبیحە گۆکچەن لە ئامەد.
پەڕگە:Sabiha Gokcen with cap.jpg|سەبیحە لەگەڵ چەند ئەفسەرێک.
پەڕگە:Breguet 19 Sabiha.jpg|وەستانی سەبیحە لەگەڵ فڕۆکەکەی (Breguet 19).
پەڕگە:Sabiha Breguet 19.jpg|سەبیحە پشکنین و دڵنایی لە فڕۆکەکەی دەکات.


## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٣
پۆل:مردووانی ٢٠٠١
پۆل:مستەفا کەمال ئاتاتورک
شەڕی سەفین

وێنۆک|
**شەڕی سەفین** ئەم شەڕە لەدوای شەڕی جەمەل بەیەک ساڵ ولەساڵی ٣٧ی کۆچی لەشوێنێک بەناوی صفین کەدەکەوێتە کەناری ڕۆژاوای رووباری فورات ڕوویداو ھۆکارەکەشی بەھۆی کوشتنەکەی عوسمان کوڕی عەفانبوو کەماوەیەکی زۆر بەسەر کوشتنەکەیدا تێپەڕی بوو بکوژەکانیش سزا نەدرابوون بۆیە کۆمەڵێک لەمەکەوە کەدیارترینیان نوعمان کوڕی بەشیر بوو کراسەکەی عوسمانی ھەڵگرت کەبەخوێنەکەیەوە ھەڵگیرابوو پەنجەکانی نانلەشی پێدا ھەڵواسیبوو کەنانلە ئەو ژنەیە کەویستبووی دەستی ئەوانە بگرێت کەھاتبوون بۆ کوشتنی عوسمان کە شمشێرەکەیان دەگرێت وئەوانیش ڕای دەکێشن پەنجەکانی لێ دەبێتەوەو ئەوانیش ئەم پەنجانەیان تائەوکاتە ھەڵگرتبوو لەورۆژەدا بەکراسەکەی عوسمانیاندا ھەڵواسیبوو بردیان بۆ معاوییە وئەویش لەسەر مینبەری مزگەوتەکەدا پێشانی نوێژکەرانی دەدات جەماوەرەکەی پێ دەوروژێنێت، عەلی کوڕی ئەبووتالیب لەوکاتەدا خەلیفەدەبێت وبڕیاردەدات معاوییە لەسەر کارلابدات کەوالی شام بووە بەڵام موعاویە کوڕی ئەبووسوفیان بڕیارەکە ڕەت دەکاتەوە. لەم سەروبەندەدا معاوییە وھەندێک لەلایەنگرانی دەڵێن ئێمە بەیعەت بەوکەسە نادەین کەداڵدەی بکوژانی عوسمانی داوە وئەگەر ئەیەوێ ئێمە بەیعەتی بدەینێ دەبێ بکوژانی عوسمان سزابدات، عەلی کوڕی ئەبو تالیب ھەوڵی زۆری داوخەڵکێکی زۆری ناردە لای معاوییە بەڵام معاوییە وەڵامی عەلی ناداتەوە، تارۆژێک کەسێک دێتە لای عەلی ونوێنەری معاوییە دەبێت بەعلی دەڵێ تۆ لەشەست ھەزار پیاوی ئایینیت نەپرسییەوە کەلەبەردەم کراسەکەی عوسماندا گریان لەدیمەشق، بەڵام عەلی وتی من لەبەرامبەر خوێنی عوسماندا بێ تاوانم وتێگەیشت کەمعاوییە شەڕی دەوێت بۆیە داوای لەقەیسی کوڕی سەعد کردکە لە میسر ەوە خەڵک کۆبکاتەوە و دەبوو موسای ئەشعەری لە کوفە ئامادەسازی بکات وداوای لەعوسمانی کوڕی حونەیف کرد کە کار بۆ کۆکردنەوەی خەڵک بکات وبەرەو شام بەرێ کەوتن ومحمد کوڕی حەنەفی کرد سەرلەشکرو عەبدوڵڵا کوڕی عەباسی کردە سەرکردەی دەستە ڕاست و عومەر کوری ئەبو سەلمەشی کردە سەرکردەی دەستەچەپی لەشکرەکەی وبەرەو شام بەرێکەوتن، بەڵام کە معاوییە ئەمە دەبیستێ ئەویش سوپاکەی بەرەو سفین دەبات ومەزەندە دەکرێت کەسوپاکەی عەلی کوڕی ئەبو تالیب ١٣٠ی ھەزار جەنگاوەر بوبن وسوپاکەی معاوییەش ٨٠ ھەزار جەنگاوەر بوبن دوای چەند شەرێک لە نێوانیان معاوییە ھەستی بەوەکرد کەبەرگەی سوپاکەی عەلی ناگرێت، بۆیە ھەستان بەھاندانی خەڵک بۆ ناوبژیوانی وعەلیش ڕازی بوو شەرەکە کۆتایی ھات وھەردوو سوپاکە گەرانەوە ناوچەکانی خۆیان ولەکۆتاییدا حەفتاھەزار کەس لەھەردوو لا کوژران، ٤٥ ھەزار لەسوپاکەی معاوییە - ٢٥ ھەزاریش لەسوپاکەی عەلی.

## ئەمانەش ببینە
شەڕی جەمەل

## سەرچاوەکان
* پوختەی میژووی ئیسلامی، نووسینی د. سھیل طقوش
* 

پۆل:شەڕەکان
پۆل:٦٥٧
دوو تاڵ قژ: کچانی ونبووی دەرسیم

**دوو تاڵ قژ: کچانی ونبووی دەرسیم** () فیلمێکی بەڵگەنامەیییە، لە دەرھێنانی نەزاھەت گویندۆغان. فیلمەکە لە ساڵی ٢٠١٠ بە زمانی تورکی بڵاوکرایەوە. ئەم بەڵگەفیلمە دواتر ئامادەکرا و کرا بە کتێبێک بەھەمان ناوەوە.

فیلمەکە باس لە ڕەشەکوژیی دەرسیم دەکات لە ساڵی ١٩٣٧، لە چاوی دوو کچی ئەوکاتە کە ئێستا تەمەنیان گەیشتۆتە ھەشتا ساڵی، ئەو دوو ژنە بیرەوەرییە تاڵەکانی ئەوکاتە بۆ بینەران دەگێڕنەوە.

بۆ فیلم و کتێبەکە، ھەر دوو بەرھەمھێنەر نەزاھەت گویندۆغان و کازم گویندۆغان لە شارە جیاجیاکانی تورکیا گەڕان بەدوای ئەو کچ و ژنە ڕزگاربووانەی کە لە ڕەشەکوژیی دەرسیم دەربازیان بووە، لە ئەنجامدا توانیان ١٠٠ ژن بدۆزنەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکان بە زمانی تورکی
ئاڵای بێ وڵات

**ئاڵای بێ وڵات** () فیلمێکی بەڵگەنامەیییە و لە دەرھێنانی بەھمەن قوبادییە، کە لە ساڵی ٢٠١٥ دەرچوو. ھەریەکە لە ھێلی لەڤ و نەریمان ئەنوەر لە فیلمەکەدا دەردەکەون. فیلمەکە باس لە گەلی کورد، جەنگ لە ڕۆژھەڵاتی ناوین وە ئەوەش پشاندەدات کە وێڕای ئەوەی کورد ژمارەیان ٤٥ میلیۆن کەسە بەڵام تا ئێستا وڵاتێکیان نییە.

فیلمەکە لە بەرھەمھێنانی ھاوبەشی پارێزگای ھەولێرە، لە ٤ی ئابی ٢٠١٦ لە ھەولێر نمایشکرا.

## چیڕۆک
چیڕۆکی فیلمەکە لەسەر دوو کەسایەتییە، یەکەمیان ھێلی لوڤ کە وەک گۆرانیبێژێکی پۆپ دەیەوێت چاوی جیھان بخاتە سەر کورد و کوردستان. لەلایەکی دیکەشەوە نەریمان فڕۆکەوانێکی کوردە، کە بەھۆی کارەکەیەوە پێیەکی شکاوە، بەڵام نەریمان کەسێکی کۆڵنەدەرە و دەیەوێت فێرگەیەکی فڕۆکەوانی بۆ منداڵانی کورد دابمەزرێنێت بەڵام دایک و باوکی منداڵەکان دوای زانینی چیڕۆکی نەریمان، ئامادەنین منداڵەکانیان ڕەوانەی فێرگەکە بکەن. سەرباری زەحمەتییەکانیشی بەڵام نەریمان لەو خەونەی وازناھێنێت.

## نمایش
فیلمەکە لە چەندین فیستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەیی نمایشی ھەبوو.
* ٢٠١٥ بیستەمین فستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی بوسان
* ٢٠١٥ خەڵاتی پەردەی ئاشتی ئاسیا
* ٢٠١٦ فستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی ساندس
* ٢٠١٦ ٢٢ەمین فستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ڤیلنویس لە لیتوانیا
* ٢٠١٦ فستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ئێدنبرە
* ٢٠١٦ فستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی میونشن
* ٢٠١٦ فیستیڤاڵی فیلمی EEFF لە بەریتانیا
* ٢٠١٦ فیستیڤاڵی فیلمی فۆکۆئۆما لە ژاپۆن
* ٢٠١٧ ٤٠ەمین فستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی “ماسترا لە سائۆپائۆلۆ، بەڕازیل
* ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨، لە ٢٩ەمین فستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی «تریست» لە تریست، ئیتالیا

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥
پۆل:فیلمە عێراقییەکان
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی بەھمەن قوبادی
شۆڕشی عورابی

وێنۆک

شۆڕشی عورابی کە ھەروەھا بە ناوی ڕاپەڕینی عورابی ناسراوە بزوتنەوەیەکی ناسیۆنالیستی بوو کە لە میسر دا لە ساڵەکانی نێوان ١٨٧٩ تا ١٨٨٢دا سەریھەڵدا. ئەم شۆڕشە لە لایەن کۆلۆنێل ئەحمەد عورابییەوە ڕێبەری ئەکرا و ھەر ناوی ئەویشی لەسەر دانرا. ھۆی ئەم سەرھەڵدانە ئەمە بوو کە کۆلۆنێل ئەحمەد عورابی بەتەما بوو خدێوی تۆفیق پاشا لەسەر کار لابەرێت و کۆتایی بێنێت بە کاریگەری و دەسەڵاتی فەڕەنسی و ئیمپراتۆریەتیی بریتانی لەسەر وڵاتی میسردا. بە پێچەوانەی ویستی فەڕەنسی یەکان کە داشدارییان لەچارەسەری نیزامی نەئەکرد و ھەروەھا قسەکانی نوێنەری بەریتانیا واتە گلادستۆن کە داوای چارەسەری ئاشتی خوازانەی بۆ ئەم ھەلومەرجە ئەکرد، ئەم شۆڕشە بە بۆمباران کردن لە لایەن ھێزەکانی بەریتانییەوە وەڵامی دراوە و ئەم شۆڕشە سەرکوت کرا و بەم جۆرە ئەم وڵاتە تا کۆتایی جەنگی جیھانیی دووەم لە ژێر کۆنترۆڵی ھێزە بیانییەکاندا ماوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:شەڕەکان
پۆل:سەربزێوییەکانی سەدەی ١٩یەم
شەڕی تریاک

وێنۆک

**شەڕی تریاک** ناونیشانی دوو شەر بوو کە لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەدا لە نێوان ئەنگلۆ و چین ـدا ڕوویان دا و ھۆکاری شەڕەکەش بریتی بوو لە کاری بازرگانی بەریتانیا لە ناو وڵاتی چیندا و ھەروەھا حکومەتی «چین». شەڕەکانی ناونا «شەڕی یەکەمی تریاک» و «شەڕی دووھەمی تریاک» بوو. ئەم شەڕانە بوونە ھۆی ئەوەی دەسەڵاتی بنەماڵەی خینگ لە کەمی بکات و ئەم بنەماڵە پاشایییە ناچار بن لەگەڵ بەشەکانی تریجیھان
کاری بازرگانی ئەنجام بدەن. لە ساڵی ١٨٢٠دا ئۆگستوور چین گەورەترین و بەھێزترین ئابووری جیھان بووە ئەمە قسەی ئابووریناسێکی بەریتانییە بە ناوی ئەنگۆس مەدیسۆن. لە ماوەی یەک دەیە‌دا پاش شەڕی تریاکی یەکەم ھێزی ئابووری چین لەچاو باقی وڵاتانی جێھان بە ڕێژەی نیوە داکشابوو. لە وتارێکی تر کە لە لایەن میکائیل کیمبلاستەوە لە مۆرگان بڵاو کراوەتەوە و لە لایەن ڕێکخراوەی «ئابووری جیھانی» ـیەوە پێداچونەوەیان لەسەری ئەنجام داوە بە ھەمان ئەنجام گەیشتوون. چین بۆ ماوەی چەندین سەدە یەکێک لە بەھێزترین وڵاتانی جیھان بوو لە باری ئابوورییەوە تا ئەو کاتەی کە شەڕی تریاک دەسی پیکرد. لە «چین»دا ماوەی ساڵەکانی ١٨٣٩ تا ساڵی ١٩٣٩ بە سەدەی سووکایەتی شەرمەزاری ناسراون و بەم جۆرە ناویان لێ ئەبرێت

## سەرچاوەکان
https://artsandculture.google.com/entity/opium-wars/m016sml?categoryid=event
*
بازنەی جەمسەری باشوور

وێنۆک|250x250پیکسڵ|بازنەی جەمسەری باشوور بە ڕەنگی سوور.
چەپ|وێنۆک|جەمسەری باشووری گۆی زەوی بڕوانە چۆن بازنەی جەمسەری باشوور خەرمانەی کردووە بە ڕەنگی شین.
**بازنەی جەمسەری باشوور** یەکێکە لە خوڵگە گرنگەکانی زەوی کە لەسەر نەخشەی جیھان دەردەکەوێت. کەوتۆتە سەر ھێڵی پانی ٦٦ ٣٣ ٣٩ ی باشووری ھێڵی کەمەرەیی. ئەو ناوچەیەی کە خوڵگەکە پەرژینی کردووە پێی دەڵێن ئەنتارکتیکا. ئەم ھێڵە ناوچەکانی نیوەگۆی باشووری زەوی پێ دیاری دەکرێت تاوەکو دەگاتە ھێڵی کارژۆڵە.

لەم ناوچەیە جەمسەری باشوور ھەروەک ناوچەی بازنەی جەمسەری باکوور لەساڵێکدا لەماوەی ٢٤کاژێردا خۆڕ لێی ئاوا نابێت و ھەر ڕۆژ دەبێت، بۆ شەویش ھەمان شت دەبێت.

## ئەمانەش ببینە
* ھێڵی پانی
* گرێنچ
* ھێڵی درێژی
* ھێڵی قڕژاڵ
* بازنەی جەمسەری باکوور
* ھێڵی کەمەرەیی
* ھێڵی کارژۆڵە
* درۆزنە خۆر(سەگی خۆر)

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:جوگرافیای ئانتارکتیکا
پۆل:کۆلکەوتارەکانی جوگرافیا
پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان
پۆل:جوگرافیا
پۆل:زەوی
ژیان لەسەر سنوور

**ژیان لەسەر سنوور** فیلمێکی بەڵگەنامەیی-جەنگە لەدەرھێنانی ھەشت منداڵی کۆبانێ و شنگال بە سەرپەرشتی بەھمەن قوبادی. فیلمەکە لە ساڵی ٢٠١٥ لەلایەن مژفیلم بەرھەمھێنرا. فیلمەکە لە چەندین فیستیڤاڵی نێونەتەوەیی نمایشکراوە.

## چیڕۆک
فیلمەکە لە کەمپەکانی شنگال و کۆبانێ وێنەی گیراوە کە دەکەونە سەر سنووری عێراق و سووریا، لە فیلمەکە ٨ منداڵ دەبنە دەرھێنەر و ڕووماڵی ژیان و چیڕۆکەکان دەکەن دوابەدوای ھێرشەکانی داعش بۆ سەر ناوچەکە.

## نمایش
فیلمەکە نمایشی ھەبووە لە چەندین فیستیڤاڵی نێونەتەوەیی لەوانە:
* شووباتی ٢٠١٦، لە ٦٦ەمین فیستیڤاڵی نێونەتەوەیی بەرلین، ئەڵمانیا
* ١٠ی نیسانی ٢٠١٦، لە ١١ەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمە سەربەخۆکانی ئەورووپا
* ١١ی نیسانی ٢٠١٦، لە ١٥مین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تیبوڕۆن، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* ٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٦، فیستیڤاڵی نێونەتەوەیی لووکاس لە فرانکفۆرت، ئەڵمانیا
* ٢٠١٦، فێستیڤاڵی فیلمی کراکۆف لە پۆلەندا
* ٢٠١٦، تیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ڤیلنیوس، لیتوانیا
* ٢ی ئازاری ٢٠١٧، فیستیڤاڵی دۆکیومێنتاری و فیلمی «زاگرێب داکس» لە زاگرێب، کرواتیا.
* ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧، فستیڤاڵی فیلمی «فۆنداسی ئانتۆنی تاپیس» لە بارسێلۆنا، ئیسپانیا

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥
خوڵگەی ڕێکەوتی نێونەتەوەیی

وێنۆک|سوڕانی ھێڵی ڕێکەوتی نێونەتەوەیی بە ١٨٠پلە.
**خوڵگەی ڕێکەوتی نێونەتەوەیی** () بریتییە لە ھێڵێک یان خوڵگەیەکی گریمانەیی زانستی کە لەسەر ڕووی زەوی کێشراوە، لەوھێڵەوە ڕۆژ دەست پێدەکات، لەو ھێڵەش کۆتایی پێ دێت، ھێڵەکە لە سەر ھێڵی درێژی ١٨٠ لە شاری گرینچ دەست پێدەکات، بەرەو دەستە ڕاست و دەستە چەپ؛ زەریای ھێمنی لەت کردووە بۆ دوو بەر: بەری خۆڕھەڵات و بەری خۆڕئاوا بەگوێرەی ڕەچاوکردنی دوورگەکانی (دوورگە چۆڵەکان و دوورگە ئاوەدانەکان)، ھەرکەسێک ئەم ھێڵە ببڕێت بە بەری خۆڕھەڵات و خۆڕئاوای ھەموو جارێک ڕێکەوت و ڕۆژی بۆ ماوەی ٢٤ کاژێر دەگۆڕدرێت کە دەکاتە ڕۆژێکی تەواو.

وێنۆک|ڕوونکردنەوەیەکی ئاسایی پەیوەندی نێوان خوڵگەی ڕێکەوت و ڕێکەوت و کاتی ئەمڕۆمان، ھەر ڕەنگەو ڕێکەوتێکی نوێ دەنوێنێت .
چەپ|وێنۆک|نەخشەی کاتی ناوچەکان (دوایین دەستکاری مارچی ٢٠١٣).
چەپ|وێنۆک|+ ١٤ ھێڵی سەرەکی درێژی .

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:کیریباس
پۆل:ساموا
پۆل:کات
پۆل:دەریای چووکچی
پۆل:ئۆقیانووسی ئارام
پۆل:گەردوون
بەدرەدین زەرکەشی

**بەدرەدین زەرکەشی** باوکی عەبدوڵڵا، بەدرەدین، محەممەد کوڕی بەھادر، کوڕی عەبدوڵڵای زەڕکەشی میسری، فەقیھی شافیعی، ئوسووڵی و موحەدیسە کە لە ساڵی (٧٤٥ی کۆچی/١٣٤٤ی زایینی) لە شاری قاھیرە لەدایکبووە. دواتر ڕۆشتووە بۆ شاری حەلەب و لە شێخ شەھابەدینی ئەزرەعی و زاناکانی تری حەلەب زانستی وەرگرتووە، پاشان کۆچی کردووە بۆ دیمەشق و فەرموودەی پەیامبەری ئیسلامی لە مامۆستاکانی وەرگرتووە. بەدرەدین لە ساڵی ٧٩٤ی کۆچی /١٣٩٢ی زایینی لە میسر مردووە.

## دانراوەکان
* **البحر محیط**، لە ئوسولی فیقھدا
* **سلاسل الذھب**، لە ئوسولی فیقھدا
لەگەڵ چەند بەرھەمی تر..

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٣٤٤
پۆل:مردووانی ١٣٩٢
پۆل:زانایانی فەرموودە
پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان
پۆل:ئەشعەرییەکان
پۆل:شافعییەکان
پۆل:قازیی شەرعی
پۆل:شەرعزانانی سوننە
موحسین ئیبراھیمزادە

**موحسین ئیبراھیمزادە** (؛ لەدایبکبووی ٨ی ئەیلوولی ١٩٨٧ لە تۆربەتێ حەیدەرییە) گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر و گۆرانینووسێکی ئێرانییە.

موحسین ئیبراھیمزادە یەکەم کۆنسێرتی خۆی لە ئەیلوولی ٢٠١٥، لە کەرەج، و دووەمین کۆنسێرتی لە تاران لە ساڵی ٢٠١٧ کرد.

لە ساڵی ٢٠١٨، موحسین ئیبراھیمزادە بووە گۆرانیبێژی فەرمیی یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئاسیای ٢٠١٨ لەنێوان پێرسپۆلیس و کاشیما ئانتلەرز لە یاریگای ئازادیی تاران.

بەناوبانگترین گۆرانییەکانی بریتین لە شەب گەردی، بەرداشت ڕەفت، دونێ دونێ، گولێ پونێ، عاشق شودەن و غیلاف.

## تاکەگۆرانییەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* موحسین ئیبراھیمزادە لە سپاتیفای

پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی
پۆل:خەڵکی تۆربەتێ حەیدەرییە
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئێرانی
پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی فارسی
پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئێرانی
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧
یاسەمین لێڤی

**یاسەمین لێڤی** (بە عیبری: יסמין לוי‎؛ لە دایکبووی ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٥) گۆرانیبێژ-گۆرانینووسێکی ئیسرائیلییە کە بەزمانی ئیسپانی-یەھودی دەنووسێت.

## ژیان
یاسەمین لە خێزانێکی بنەچەی جوولەکەی سەفاردی (جووی ئیسپانی) لە دایکبووە. دایک و باوکی لە. تورکیاوە کۆچیان کردبوو. باوکی یتسحاق ئیسحاق لێڤی (١٩١٩–١٩٧٧) گۆرانیبێژ، گۆرانینووس و ئاوازدانەر بوو لەھەمان کاتیش لێکۆڵەر بوو لە مۆسیقای لادینۆ و مێژووی جوولەکەی ئیسپانی، ھاوکات سەرنووسەری گۆڤاری (*Aki Yerushalayim*) بوو.

## ژیانی کارکردن
بەھۆی جیاوازی و شێوازە سۆزدارییانەکەی، لێڤی مانایەکی نوێی بۆ گۆرانی بەزمانە کۆنەکەی یەھوودی-ئیسپانی (لادینۆ) بەخشیوە، بەجۆرێک تێکەڵەیەک و نوێگەری خستۆتە ناو ھونەری فلامێنکۆ و مۆسیقای فارسی. لەھەمان کاتیش چەندین ئامێری مۆسیقی تێکەڵکردووە لەوانە دومبک، عود، کەمانچە، چەلۆ و پیانۆ.

یەکەم ئەلبوومی یاسەمین لە ساڵی ٢٠٠٤ بەناوی ڕۆمانس و یاسەمین دەرچوو، کە پاڵێوراوکرا بۆ بردنەوەی خەڵاتی باشترین ھونەرمەندی نوێ لە بی بی سی ڕادیۆ ٣. بۆ ساڵی دواتر، لە ٢٠٠٥ بە دەرکردنی ئەلبوومی لا جوێریا پاڵێوراوکرایەوە بۆ ھەمان خەڵات لە پۆلینی تێکەڵکێشی کەلتوور.

کارەکانی لێڤی وایانکرد کە خەڵاتی دامەزراوەی ئانا لیند ئورۆ مێدتەریان بباتەوە بۆ کارکردن لەسەر تێکەڵکێشکردنی کەلتوورەکان لەنێو سێ کەلتوور. لەمبارەیەوە لێڤی وتی:

یاسەمین لێڤی باڵیۆزی چاکەخوازە لە ڕێکخراوی بەریتانی «منداڵانی ئاشتی».

## دیسکۆگرافی
چەپ|وێنۆک|180x180پیکسڵ|یاسەمین لێڤی لە کۆنسێرتی واشۆ، ئەیلوولی ٢٠٠٨.

### ئەلبوومەکان
* ٢٠٠٤: ڕۆمانس و یاسەمین *(Romance & Yasmin)*
* ٢٠٠٥: *(La Judería)*
* ٢٠٠٦: *لایڤێک لە تاوەری داود، ئورشەلیم*
* ٢٠٠٧: *(Mano Suave)*
* ٢٠٠٩: *(Sentir)*
* ٢٠١٢: ئازادی *(Libertad)* (لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ دەرچوو)
* ٢٠١٤: *تانگۆ - (Tango)* (لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ دەرچوو)
* ٢٠١٧: تەنیا یەک شەو *(Rak Od Layla Echad*)

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥
پۆل:زیندووان
پۆل:جووە ئیسرائیلییەکان
پۆل:گۆرانیبێژانی جوو
پۆل:خەڵکی ئوورشەلیم
تاقیگەی دێکستەر

وێنۆک
**تاقیگەی دەکستەر** () زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمەیشنی ئەمریکییە لە لایەن گێندی تارتاکۆفسکی بۆ کارتوون نێتوۆرک دروست کراوە.

## سەرچاوەکان

* ویکی ئینگلیزی

## بەستەرە دەرکییەکان

*  (archive)
* 
* ''Dexter's Laboratory'' at Cartoon Network's Department of Cartoons (archive)
* 
* 
* ''Dexter's Laboratory'' at Don Markstein's Toonopedia

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:زنجیرەیەکی ئەنیمەیشنی ئەمریکی ساڵی ٢٠٠٠
پۆل:ئەو بەرنامە تەلەفزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ کۆمیکدا گونجاندووە
پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ کۆمیکدا گونجاندووە
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە کۆمیکییەکانی دەیەی ١٩٩٠
پۆل:کۆتا زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکانی ساڵی ٢٠٠٣
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە کۆمیکییە ئەمریکییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان دەربارەی منداڵ
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی خێزان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی خوشک و براکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکانی ڕۆژاوا کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە
پۆل:کارتۆنەکانی ستۆدیۆی کارتۆن
پۆل:پڕۆگرامە ڕەسەنەکانی کارتۆن نێتۆرک
پۆل:تاقیگەی دێکستەر
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی قوتابخانە سەرەتاییەکان
پۆل:تاقیگە خەیاڵییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی بلیمەتەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەلایەن ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتوۆرک
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ھانا باربێرا
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ستۆدیۆکانی ڕەف درافت
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان کە لەلایەن جێندی تارتاکۆڤسکی دروستکراون
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییەکان سەبارەت بە منداڵ
زانکۆی سەڵاحەدین کۆلێژی پەروەردەی بنەرەت

**کۆلێژی پەروەردەی بنەڕەت** یان (زانکۆی سەلاحەدین کۆلێژی پەروەردەی بنەرەت)  ساڵی ٢٠٠١ دامەزراوە یەکێکە لە کۆلێژەکانی  زانکۆی سەلاحەدین لە ھەولێر پایتەخی ھەرێمی کوردستانە کۆلیژێکی زانستی پەروەردەییە سەرەتا ناوی کۆلێژی مامۆستایان بوو بەڵام دواتر بەھۆی ئەوەی ناوەندەکانی خوێندن لە شەش قۆناغی بنەرەتی زیاد کرا بۆ نۆ قۆناغ  بنەرەتی ناوەکەی بۆ کۆلێژی پەروەردەی بنەرەت گۆرا  پەیامی سەرەکی بریتیە لە ئامادەکردنی مامۆستای لێھاتوو بە پێ ستانداری جیھانی بۆ وانەوتنەوە قۆناغی بنەرەتی(باخچەی ساوایان تاکو پۆلی ٩ی بنەرەتی) لەو بەش و پسپۆرییانەی کە لە کۆلیژەکەدا ھەیە. وە  پەیوەندیەکی راستەو خۆی بە وەزارەتی پەروەردە وە ھەیە 

## بەشەکان

کۆلێژی پەروەردەی بنەرەتی زانکۆی سەلاحەدین  لە چەند بەشێک پێک دێت ھەریەکە لەو بەشانە پەیوەندی بە پسپۆریەکی تایبەتیەوە ھەیە لە بوارە جیاوازەکان لەسالی خوێندنی (٢٠٠١-٢٠٠٢) بەشی ماتماتیک و کۆمەلایەتی و ئینگلیزی کراوە، لەسالی خوێندنی ( ٢٠٠٣-٢٠٠٤) بەشی زانستی گشتی و کوردی کراوە وەلە سالی خوێندنی (٢٠٠٨-٢٠٠٩) بەشی باخچەی ساوایان کراوە .ھەروەھا لەساڵی خوێندنی٢٠١٢-٢٠١٣ خوێندنی ئێواران کرایەوە بۆ مامۆستایانی وەزارەتی پەروەردە بە مەبەستی پەرەپێدان و بەرزکردنەوەی تواناکانیان لە بوارەکانی پسپۆری خۆیان

زمانی کوردی 

زمانی عەرەبی

زمانی ئینگلیزی

ماتماتیک

باخچەی مندالان

زانستە گشتیەکان

زانستە کۆمەلایەتیەکان

## دید و ئامانجەکانی کۆلێژ

پێشەنگ بوون لە وانەوتنەوە و توێژینەوەی زانستی و خزمەتکردنی کۆمەلگە بۆ ئەوەی کۆلیژەکەمان ببێتە (قوتابخانەی ھەمووان) لەسەر ئاستی نیشتیمانی و بگات بە ئاستی کۆلیژەکانی تری پەروەردەی بنەرەتی لەسەر ئاستی ناوخۆیی و دەرەوەدا. ئامادەکردنی نەوەی نوێ ھۆشیار لە رووی زانستی و پەروەردەیی و مەعریفی کە خزمەتی کۆمەلگا بکات بە دابینکردن و توانای پاڵپشتیکار و زیاتر بۆ پرۆسەی وانەوتنەوە.

کۆلێژی پەروەردەی بنەرەتی کاردەکات بۆ:

١- پەرەپێدانی زانیاری پەروەردەیی و پراکتیزەکردنیان بەوەی پەیوەندی بە مامۆستا  و قوتابیان ھەیە.

٢- بەشداریکردن لە گەشەسەندنی گشتگیر لە کۆمەلگای کوردستانی .

٣- پڕکردنەوەی پێداویستیەکانی کۆمەلگای ھاوچەرخ لە رووی پەروەردە و فێرکردن لە قۆناغی بنەرەتی لە رێگەی پێگەیاندنی مامۆستایانی مەشقپێکراو و خاوەن تایبەتمەندی مامۆستای سەرکەوتوو.

## سەرچاوەکان
http://colleges.su.edu.krd/basiceducation/ 

https://su.edu.krd/ku 

 راگری کۆلێژ

پۆل:زانکۆکانی کوردستان
پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان
پۆل:کۆلێژەکانی زانکۆی سەلاحەدین
زانکۆی سەلاحەدین کۆلێژی زانستە ئیسلامیەکان

**زانکۆی سەلاحەدین کۆلێژی زانستە ئیسلامیەکان** یەکێکە لە کۆلێژەکانی زانکۆی سەلاحەدین لە ھەولێری پایتەختی کوردستانە سالی ٢٠٠٢ - ٢٠٠٣ دامەزراوە زمانی فەرمی خوێندن زمانی عەرەبیە  ، کۆلێژێکی پەروەردەیی تابیەتی ئیسلامیە بەمەبەستی شارەزا بوون لە ئاینی ئیسلام ، فێرخوازانی قوتابخانە ئاینیەکان ھەروەھا قوتابیانی ١٢ئامادەیی ھەردوو بەشی وێژەی و زانستی دەتوانن داواکاری پێشکەش بکەن بۆ وەرگرتن لەم کۆلێژە بەمەبەستی خوێندن و وەرگرتنی بروانامەی بەکالریۆس لە بەشە جیاوزازەکانی ئەم کۆلێژە .

## دید و ئامانجی کۆلێژ

١- ھەولدانە بۆ پراکتیزەکردنی میتۆدێکی میانرەوانە و دور لە ھەموو بیر و باوەرێکی توندرەوانە
 
٢- برەودان و بوژانەوەی ھزری ئیسلامی ھاوچەرخ] 

٣- بەھەند وەرگرتنی مەبەستەکانی ئایین و پێشھاتە نوێیەکان بە دیدگایەکی ھاوچەرخ 

٤- رێگاگرتن و بەرەنگاربوونەوەی ھزری توندرەوانە بە بەڵگەی بەھێز و بە ئاگاھاتنەوەی تاکەکان لە مەترسیەکانی 

٥- پێگەیاندنی کادری بەتوانا و خاوەن ئەزموون بە شارەزابوون لە زانستە ئیسلامیەکان 

## بەشەکانی کۆلێژ

بەشی شەریعە : لەم بەشە فێرخوزان ئاشنا دەکرێن بە شەرع زانین و یاسا ناسین لە داھاتوو دەتوانن ببنە مامۆستای پەروەردەی ئاینی و  زمانی عەرەبی و فەرمانبەر یاخود مامۆستای ئاینی وەک پێش نوێژ و وتار خوێن وە نازناوی یاریدەدەری توێژەری پێ دەبەخشرێت 

بەشی خوێندنی ئیسلامی : لەم بەشە فێرخوزان ئاشنا دەکرێن بە زانستەکانی قورئان و سوننە و زمانی عەرەبی و ھزری ئیسلامی و  شێوازی وانەگوتنەوە بەھەمان شیوە دەرچوانی ئەم بەشە دەتوانن ببن بە مامۆستای پەروەردەی ئاینی و زمانی عەرەبی و فەرمانبەر یاخود مامۆستای ئاینی وەک پێش نوێژ و وتار خوێن وە نازناوی یاریدەدەری توێژەری پێ دەبەخشرێت 

بەشی پەروەردەی ئاینی : ئەم بەشە بەشێکی نوێیە لە کۆلێژەکە فێرخوازان لەم بەشە ئاشنا دەکرێن بە پەروەردە و زانستەکانی تەفسیر و فەرموودەو زمانی عەرەبی و ئاینەکان و فەلسەفە و شێوازی وانەوتنەوە دەرچوانی ئەم بەشە دەتوانن ببن بە  مامۆستای پەروەردەی ئاینی و زمانی عەرەبی و فەرمانبەر یاخود مامۆستای ئاینی وەک پێش نوێژ و وتار خوێن وە نازناوی یاریدەدەری توێژەری پێ دەبەخشرێت

## سەرچاوەکان

١-ماڵپەری فەرمی کۆلێژ
http://colleges.su.edu.krd/islamicscience/ 

٢- دیدار لەگەل راگری کۆلێژی زانستە ئیسلامیەکان بە مەبەستی ناساندنی کۆلێژ
https://www.youtube.com/watch?v=FMBAXmIdISI

٣- کۆلێژی زانستە ئیسلامیەکان - شةريعة
https://www.youtube.com/watch?v=FMBAXmIdISI

پۆل:زانکۆکانی کوردستان
پۆل:کۆلێژەکانی زانکۆی سەلاحەدین
زانکۆی سەڵاحەدین – کۆلێژی زمان

وێنۆک
**کۆلێژی زمان** یەکێکە لە کۆلێژەکانی زانکۆی سەلاحەدین لە سالی ٢٠٠٥ دامەزراوە پێشتر بە شێک بووە لە کۆلێژ ئاداب خوێندن  لەم کۆلێژە ٤ ساڵە دەرچوانی ئامادەیییەکان ھەر دوو بەشی وێژەی و زانستی بە نمرەی دیاری کراو دەتوانن داواکاری پێشکەش بکەن بۆ خوێندن لەم کۆلێژە

## ئامانجی کۆلێژ
پێگەیاندن و شارەزاکردنی فێرخوازان لەسەر زمان و ئەدەبی نەتەوە جیاوازەکان و پێگەیاندنی کەسانی شارەزا

## بەشەکانی کۆلێژ
وێنۆک
**[[زمانی کوردی]]**: لەسالی ١٩٧١ دامەزراوە فێرخوازان لەم بەشە ئاشنا دەکرێن بە چەند بابەتێکی دیاری کراو وەک سیسەتەمی زمان، دەنگ سازی و وشە سازی، ڕستە سازی، واتا سازی ھەروەھا تیۆرەکانی زمان زمانەوانی کۆمەلایەتی، زمانەوانی دەروونی لە ڕووی ئەدەبی ئاشنا دەکرێن بە ئەدەبی نەتەوەیی و فۆلکلۆری، ئەدەبیاتی کلاسیک، ئەدەبی نوێ ھەروەھا ڕێبازە ئەدەبییەکان - ڕەوانبێژی و شێوازی نووسینی نووسەران دەرچوانی ئەم بەشە لە داھاتوودا دەبنە توێژەر، وەرگێر، مامۆستا، نووسەر

**[[زمانی ئینگلیزی]]**: لە سالی ١٩٨٥ دامەزراوە لەم بەشە فێرخوازان ئاشنا دەکرێن بە دووبابەتی سەرەکی ئەویش زمان و ئەدەبە دەرچوانی ئەم بەشە دەتوانن لە ناوەندەکانی خوێند ببنە مامۆستا وانە بلێنەوە ھەروەھا دەتوانن ببنە وەرگێر ھەندێک لە وانەکانی ئەم بەشە بریتین لە کوردەلۆجی، ئەدەب* ئینگلیزی، زمان* فەرەنسی، شعر، گفتوگۆی ئەکادیمی، رۆمان* ئینگلیزی، داڕشتن، وەرگێڕان، شێوازی توێژینەوە

**[[زمانی ئەڵمانی]]**: ئەم بەشە لە ساڵی ٢٠١١ کرایەوە بەمەبەستی ئاشنا بوون بە زمان و ئەدەبی ئەڵمانی فێرخوازان لەم بەشە چەند بابەتێکی پەیوەندی دار بە زمانی ئەلمانی دەخوێنیت دەرچوانی ئەم بەشە لە داھاتوو دەبنە وەرگێر، مامۆستا، فەرمانبەر

** [[زمانی فارسی]]**: ساڵی ١٩٩٨ کرایەوە لەم بەشە فێرخوازان ئاشنا دەکرێن بە زمان  و ئەدەب و کەلتوری فارسی و نەتەوەی ئێران چەند بابەتێکی دیکە دەخوێنن دەرچوانی ئەم بەشە دەبنە وەرگێر، مامۆستا، توێژەر

**[[زمانی عەرەبی]]**: ئەم بەشە لە ساڵی ١٩٧٦ کرایەوە لەم بەشە فێرخوازان ئاشنا دەکرێن بە زمان و ئەدەبی عەرەبی گرینگی بە فێربوونی زمانەکە لەلایەن فێرخوازانی دەدات بەھۆی ئەوەی زمانێکی جیھانی و سەرچاوەیەکی گرینگی دەستکەوتنی زانست و زانیارین لەگەل ئەوەش چەند بابەتێکی دیکەی گشتی وەک کردۆلۆجی ، زانستی کۆمپیوتەر ئینگلیزی دەرچوانی ئەم بەشە دەبنە وەرگێر، مامۆستا، توێژەر

** [[زمانی تورکی]]**: لە ساڵی ٢٠٠٨ دامەزراوە لەم بەشە فێرحوازان ئاشنا دەکرێن بە زمان و ئەدەبی تورکی

**[[زمانی فەڕەنسی]]**: لە ساڵی ٢٠٠٤ دامەزراوە لەم بەشە فێرخوازان لەسەر زمان و ئەدەب و کلتوری فەڕەنسی ئاشنا دەکرێن زمانی خوێندن فەرەنسییە دەرچوانی دەبنە مامۆستا، وەرگێر

## سەرچاوەکان
١- ماڵپەری زانکۆ 

٢-ماڵپەری زانکۆی سەلاحەجین 

٣- کۆلێژی زمان بەشی زمانی فارسی

٤-  کۆلێژی زمان بەشی زمانی کوردی

٥-  کۆلێژی زمان بەشی زمانی ئینگلیزی

٦- کۆلێژی زمان - ڕاگری کۆلێژ

پۆل:زانکۆکانی کوردستان
پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان
پۆل:کۆلێژەکانی زانکۆی سەلاحەدین
سکاربۆرۆ بڵەفز

**سکاربۆرۆ بڵەفز** () یان ھەر بە **بڵەفس** دەناسرێت، بریتییە لە ناوچەیەکی سروشتیی گەشتیاری کە نۆ پارکی شاری لەخۆ دەگرێت، کەوتۆتە ناوچەی سکاربۆڕۆ لە تۆرنتۆی پایتەختی ھەرێمی ئەنتاریۆ لە کەنەدا، پارکەکان ھەمەجۆرن تەنھا یەک دانەیان گۆڕدراوە بۆ سەیرانگای کەناری (کەنار دەریا). سکاربۆرۆ بڵەفز بەشی زۆری ئەو کەناراوانەی دەرواننە دەریاچەی ئەنتاریۆ لە خۆڕھەڵاتی تۆرنتۆ پێکدێنێت ، بەرزترین خاڵی ناوچەکە ٩٠ مەتر بەرزە، تەواوی ناوچەکە ١٥ کم ە.

## پێشانگا

The_Scarborough_Bluffs1.jpg
The_Scarborough_Bluffs2.jpg
The_Scarborough_Bluffs3.jpg
The_Scarborough_Bluffs4.jpg
The_Scarborough_Bluffs5.jpg
The_Scarborough_Bluffs6.jpg
Scarborough Bluffs panorama.jpg


## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
ماڵپەری فەرمی ناوچەکە
زانکۆی سەلاحەدین کۆڵێژی ھونەرە جوانەکان

**کۆڵێژی ھونەرە جوانەکان** کۆڵێژێکی زانستی ئەکادیمیە یەکیَکە لە کۆلیَڕەکانی  زانکۆی سەلاحەدین – ھەولێر لە ساڵی خوێندنی (٢٠٠٣-٢٠٠٤) دامەزراوە، ئامانجی سەرەکی کۆڵێژەکە بریتیە لە پێگەیاندن و دەرچوواندنی قوتابیان بۆ ئەوەی لە بوارەکانی ھونەردا بەھرەمەند بن لەسەر بنەمای زانست و ئەکادیمی لەم کۆڵێژە دەرچووانی ئامادەیی بەھەردوو بەشی  زانستی و وێژەیی  ، لەگەڵ پێشکەشکارانی بەھرەمەند  بەپێی پسپۆڕی و توانایی ھونەرییان لەبەشکانی کۆلێژ وەردەگیرێن وەک ( بەھرەمەندی تایبەت و یەکەمەکانی پەیمانگاکانی ھونەری ) ھەموو ئەمانە دەچنە ژێر پێوەری دەرچوونیان لە تاقیکردنەوە و چاوپێکەوتن لەلایەن لێژنەی تایبەت لەم بوارەدا.

## دید و ئامانج کۆلێژ
پلانی کۆلێژ بریتییە لە دووبارە بونیاتنانەوەی پەیکەری ڕێکخستنی کۆلێژ و پرۆگرامی خوێندن بە سیستەمی پۆڵۆنیا بەم ئاراستەیە بێت کە بتوانیت دیدی کۆلێژ بەرجەستە بکات کە ئەمیش بریتی یە لە ئاوێتە بوونی دەرچوانی کۆلێژ لە بەکالۆریوس و خوێندنی باڵا لەگەڵ پێداویستیەکانی سەردەمیانەی بازار  بێت، بەئامانچی خزمەتکردن لەھەردوو کەرتی گشتی وتایبەت لەسەر ئەو بنەمایەش دەرچووانی کۆلێژ ؛بتوانن ڕۆڵی کارا بگێرن لە پێشخستنی کۆماڵگا 
و دامەزراوەکانی ھەرێمی کوردستان و پتەوکردنی بەھای مرۆڤایەتی

## بەشەکانی کۆڵێژ
وێنۆک|دەروازەی چوونەژوورەوەی کۆلێژی هونەرەجوانەکانی زانکۆی سەلاحەددین
**بەشی شێوەکاری**: لەم بەشە فێرخواز ئاشنا دەکرێت بە ھێلکاری ، رەنگ  ، ھونەری مۆدێرن و چەند بابەتێکی دیکە دەرچوانی دەبنە مامۆستای ھونەر ، شێوەکار 

**بەشی میوزیک**: لەم بەشە فێرخوازان ئاشنا دەکرێن بە موزیک و ئامیرەکان و موزیکی رۆژئاوایی و موزیکی رۆژھەلاتی  لەگەڵ چەند بابەتێکی گشتی دیکە دەرچوانی ئەم بەشە دەبنە مامۆستا ، ھونەرمەند، ژەنیار 

 
**بەشی سینەما و شانۆ**: لەم بەشە فێرخوازان ئاشنا دەکرێن بە سینەما و شانۆ ھەروەھا ئاشنیان دەکەن بە نوسینی شانۆ نامە و کاری وێنەگرتن و تەکنیکی ھونەری و مۆنتاج و ئارایشت و مۆسیقا و کارتێکەرە جەنگیەکان ھەروەھا نوسینی سیناریۆ و ئاشنا دەبن بە فەلسەفەی سینەما و فەلسەفەی شانۆ لەگەڵ چەند بابەتێکی دیکە دەرچوانی ئەم بەشە دەبنە ئەکتەر ، ھونەرمەند ، دەرھێنەر

ھۆبەکانی کۆڵێژ بریتین لە ھۆبەی  زانستی وخوێندنی باڵا، دڵنیایی جۆری، سەنتەری کۆمپیوتەرو ئنتەرنێت، فێرکردنی بەردەوام، خولی راھێنان ، پلان دانان، تۆمار، پەرتوکخانە ، ژمێریاری  و ووردبینی، سەروچاوەمرۆییەکان ، خزمەتگوزاری

## سەرچاوەکان

١-ماڵپەری کۆلێژی ھونەرە جوانەکان http://colleges.su.edu.krd/finearts/ 

٢- مالپەری زانکۆی سەلاحەدین https://su.edu.krd/ku 

٣- کۆلێژی ھونەرە جوانەکان - بەشی شێوەکاری  https://www.youtube.com/watch?v=9K5W-lI8sGk

٤-کۆلێژی ھونەرەجوانەکان -بەشی موزیک  https://www.youtube.com/watch?v=ir5TYW3R02M

٥-کۆلێژی ھونەرەجوانەکان - بەشی سینەما و شانۆ https://www.youtube.com/watch?v=rIQIcVepigY

پۆل:زانکۆکانی کوردستان
پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان
پۆل:کۆلێژەکانی زانکۆی سەلاحەدین
ڕووناکیی شەقامەکان

چەپ|وێنۆک
وێنۆک|ڕەنگدانەوەی ڕووناکیی شەقامەکان بەسەر ئاسمانی شاردا.
**ڕووناکیی شەقامەکان** یان **گلۆپی شەقامەکان** بریتییە لە ڕووناککردنەوەی شەقام و کوچە و کۆڵانەکان کە بە زۆری لە لایەن حکومەتەکانەوە جێبەجێ دەکرێت وەک بەشێک لە خزمەتگوزاری، ڕووناککردنەوەی شەقامەکان لە کۆنەوە ھەر ھەبووە، سەردەمانێک گلۆپی زەیتی و ئاگردان و مەشخەڵی جۆر بەجۆر بەکارھاتووە بۆ ڕووناککردنەوەی شەقامەکان، بەڵام لە ڕۆژگاری ھاوچەرخی ئەمڕۆماندا ستوونی گلۆپداری کارەبایی بەکاردێت بۆ ڕووناککردنەوەی شەقام و کۆڵان و باخچە و گۆرەپانە گشتییەکان.

## ئەمانەش ببینە
* قوللەی ئاگرین
* ستوونی ڕووناکیی زیرەک

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پلاندانانی شار
مامۆستا (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)

***مامۆستا*** زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی تورکییە کە لە ٤ی ئازاری ٢٠٢٠ لەسەر کەناڵی فۆکس دەستی بە پەخشکردن کرد. زنجیرەکە لە پاڵەوانێتیی ئیڵکار کەڵیڵییە و لە زنجیرەی ژاپۆنی (Mr Haiiragi's Homeroom) وەرگیراوە.

## چیرۆک
مامۆستایەکی زانستی فیزیا ھەوڵدەدات وانەیەک لە مرۆڤایەتی بە ڕێگا تایبەتەکانی بە قوتابییەکانی بدات کە ھەرگیز لەیادی نەکەن و ژیانیان ھەڵدەگەڕێنێتەوە.

چیرۆکەکە پێش ١٠ ڕۆژ لە دەرچوون دەست پێ دەکات و مامۆستای فیزیا لە بەرامبەر قوتابییەکانی دەوەستێت و پێیان دەڵێت «ئێوە ئێستا ھەمووتان بارمتەن» بۆ لێکۆڵێنەوە لە دۆسییەی قوتابی ڕاکەری لێھاتوو و بەرزترینی پۆلەکە کە پێش سێ مانگ بەھۆی شەڕفرۆشتن و تێکدانی ناوبانگی بەوەی کە مادەی چالاککەر بەکاردەھێنێت خۆی کوشت و مامۆستاکە ٢٩ قوتابی بۆ لێکۆڵینەوە وەک بارمتە دەبات و پێیان دەڵێت کە کەس ناتوانێت بچێتە دەرەوەی پۆلەکە تا مەتەڵی خۆکوشتنی قوتابییەکە ئاشکرا نەبێت.

دوای ئەوەی مامۆستاکە بۆمبێک لەناو قوتابخانەکەدا دەتەقێنێتەوە ھەموو شتێک ئاڵۆزتر دەبێت.

## ئەڵقەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* مامۆستا لەسەر فۆکس
* پەڕەی زنجیرەکە لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان

پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە درامییە تورکییەکان
باویلکە

**باویلکە** یان گەوزەلکە یاخود پشیلۆکە (، ناوی زانستی: Taraxacum erythrospermum) گیایەکی سوکەڵەی تووکنی سپییە با بە ئاسانی لێکی ھەڵدەوەشێنێتەوە، بەنزیکەیی لەسەرانسەری جیھان ھەیە بەتایبەت لە ئەمریکای باکوور

ئەم گوڵە لە کوردستان بەزۆری لە وەرزی پایزان دەبینرێت، بەڵام لە بەھاران گەشەدەکات.

## پێشانگا
ناوەڕاست|250px
ناوەڕاست|250px

## سەرچاوەکان

پۆل:گژوگیاکانی ئەمریکای باکوور
چارڵز سەندێرز پێرس

وێنۆک|چارڵز سەندێرز پێرس
**چارڵز سەندێرز پێرس** (١٠ی ئەیلوولی ١٨٣٩–١٩ی نیسانی ١٩١٤) فەیلەسووف، لۆژیکزان و ماتماتیکزانێکی ئەمریکایی بوو کە ھەندێ جار وەک «باوکی پراگماتیزم» ناوی دەبرێت. کارە بڵاوکراوەکانی نزیکەی ١٢٬٠٠٠ لاپەڕەی چاپی و دەستنووسە بڵاونەکراوەکانی نزیکەی ٨٠٬٠٠٠ لاپەڕەیەک دەبێت. نووسراوەکانی گەلێ بابەتان لە باوەش دەگرێ، لە ماتماتیک و زانستە فیزیکییەکان لە پەڕێکییەوە، ھەتا ئابوورزانی و دەروونناسی و دیکەی زانستە کۆمەڵایەتییەکان لەو پەڕەکەی ترییەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٩
پۆل:مردووانی ١٩١٤
پۆل:فەیلەسووفانی شیکارانە
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:فەیلەسووفانی زمان
پۆل:فەیلەسووفانی بیرکاری
پۆل:فەیلەسووفانی زانست
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:فەیلەسووفانی پەروەردە
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
زانکۆی سەلاحەدین کۆلێژی کارگێڕی و ئابوری

زانکۆی سەلاحەدین کۆلێژی کارگێڕی و ئۆگستوور ناوەندێکی پەروەردەیی ئەکادیمیە یەکێکە لە کۆلێژەکانی زانکۆی سەلاحەددین لە ساڵی ١٩٧٦ دامەزراوە  سەرەتا ناوی کۆلێژی کارگێری بوو سەر بە زانکۆی سلێمانی بووە ساڵی خوێندنی (١٩٨١-١٩٨٢) گواسترایەوە بۆ هەولێر ساڵی خوێندنی (١٩٨٩-١٩٨٨) ناوی کۆلێژەکە گۆرا بۆ کۆلێژی کارگێری و ئابووری خرایە سەر زانکۆی سەلاحەدین .

## بەشەکانی کۆلێژ

بەشی ئامار :

بەشی ئابووری :

بەشی گەشتیاری :

بەشی ژمێریاری :

بەشی کارگێری کار :

بەشی دارایی و بانک :

## سەرچاوەکان
١-ماڵپەری کۆلێژ   https://su.edu.krd/ku 

٢-راگری کۆلێژی بەڕێوەبردن و ئابووری کورتە باسێکی بەشەکانی کۆلێژی  بەڕێوەبردن و ئابووری دەکات.https://www.youtube.com/watch?v=2b8mB71R_as
پۆل:زانکۆکانی کوردستان
پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان
پۆل:کۆلێژەکانی زانکۆی سەلاحەدین
زەمبیلفرۆش (کۆوار)

**زەمبیلفرۆش** کۆوارێکی دوو زمانە کوردی و تورکییە کە لە زانکۆی دیجلە، دەردەچێت. ناوی ئەم کۆوارە لە ناوی چیرۆکی زەمبیلفرۆش وەرگیراوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:گۆڤارەکان بە زمانی کوردی
قوللەی ئاگرین

چەپ|وێنۆک|311x311پیکسڵ|'''قوللەیەکی ڕووناک بەخش''' سان خوسێ ١٨٨١.
وێنۆک|قوللەیەکی ڕۆشەنی لە باخچەی زیلکەر ئۆستن، تێکساس .
**قوللەی ئاگرین** یان ناوی نوێ **قوللەی مانگ** بریتییە لە ستتوون و قوللەیەکی بڵند کە ڕووناکییەکی بەھێزی لەسەر چەسپ کراوە بۆ ڕووناکیی شار سوودی لێ دەبینرێت لەکاتی شەودا. لەکۆندا لەسەر تەپۆڵکە و قەڵای بەردین ئاگرێکی مەزن دەکرایەوە بە مەبەستی ڕووناکی و نیشاندانی ئاوەدانی، بەڵام لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەم لە ئەمریکا و ئەورووپا بەتایبەت لەماوەی نێوان ١٨٨٠ بۆ ١٨٩٠ ستوونی بەرز کە لە دار درووستکرابوو لە شار و سەربازگەکان بەکاردەھات کە دواتر پەرەی زیاتریان پێ دا و لە ستوونی ئاسنین و بەکارھێنانی نەوت شارەکانیان پێ ڕووناک دەکردەوە، بە داھێنانی کارەبا و گلۆپی مەزن ئەم ستوونانەش پەرەسەندنیان بەخۆوە بینی و ڕووناکیی زیاتریان پەخش دەکرد وەک ڕووناکیی مانگ بۆیە ناویان نا قوللەی مانگ.

ئەم قوللانە لە بەندەرەکانی دەریا و چاودێریکردنی سنوور و بەندیخانەکان سوودێکی زۆریان ھەبوو، لەھەندێک وڵاتی ئەورووپی بە «مەشخەڵی مەزن» بانگ دەکرا، لە چیین و ئاسیای دوور پێیان دەگووت «ئەستێرەی شار» لەبازگە و قەڵایە کوردییەکان بە “قوللەی ئاگرین “ دەناسرا بە تایبەت لەسەردەمی پاشای کۆرە لە ڕواندوز.

## ئەمانەش ببینە
* ڕووناکیی شەقامەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:بورجەکان
ھەڵکەوت مستەفا

**ھەڵکەوت مستەفا** (لە دایکبووی ١٩٨٥، سلێمانی) دەرھێنەری سینەمایی کوردی دانیشتووی نەرویژە. لە ساڵی ٢٠٠٠، بەھۆی چالاکییەکانی باوکییەوە لەدژی ڕژێمی بەعس ئەوا وەک پەنابەر چوونەتە نەرویژ، دواتریش ڕەگەزنامەی نەرویژی وەرگرتووە. ھەڵکەوت دەرھێنانی بۆ فیلمەکانی دڵی سوور و ئێل کلاسیکۆ کردووە.

## ژیانی پیشەگەری
لە ساڵی ٢٠١١، ھەڵکەوت لەیەکەم ئەزموونی سینەماییدا فیلمی دڵی سوور دەرھێنا، کە ھەریەکە لە سۆران ئیبراھیم و شەھێن جەمال ڕۆڵی سەرەکیان گێڕا، فیلمەکە لە سینەماکانی نەرویژ، بەریتانیا و چەند فیستیڤاڵێکی نێونەتەوەیی نمایشکرا. دواتر لە ساڵی ٢٠١٥، فیلمی ئێل کلاسیکۆ دەرھێنا، دوای کرانەوە سینەماکان لە باشووری کوردستان ئەوا ئەمجارە فیلمەکە لە باشووری کوردستان نمایشی ھەبوو، ئەمەش جگە لە نمایشکردنی لە چەندین وڵات و فیستیڤاڵی جیھانی. فیلمی ئێل کلاسیکۆ بووە نێردراوی عێراق بۆ بردنەوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم. بەڵام دواتر نەگەیشتە پێنج پاڵێوراوی کۆتایی.

ھەڵکەوت وێرای ئەوەی لە نەرویژ دەژی بەڵام فیلمەکانی لە باشووری کوردستان و عێراق دەرھێناوە، لە چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ ماڵپەڕی سینەئوروپادا ھەڵکەوت ئاماژەی بەوەکردووە کە زۆرێک لەدەرھێنەرە جیھانییەکان بۆ سەلامەتی خۆیان ئەوا وێنەی فیلمەکانیان لە مەغریب و ئەردەن دەگرن بەڵام ئەو بۆئەوەی شتەکان بە سرووشتی تر دەربکەوێت ئەوا ھەر لە عێراق وێنەی فیلمەکانی دەگرێت، لەبارەی ئێل کلاسیکۆش ئاماژەی بەوەکرد کە دوو حەفتە لە بەغدا کاریان کردووە وێڕای ناسەقامگیری دۆخی ئەو شارە.

لە ساڵی ٢٠١٥، ھەڵکەوت فیلمێکی بەڵگەنامەیی-تیڤی بەناوی ترسی داعش لە ژنان (The Women ISIS Fears) دەرھێنا.

## فیلمۆگرافی
* دڵی سوور، ٢٠١١
* ئێل کلاسیکۆ، ٢٠١٥
* ترسی داعش لە ژنان، ٢٠١٥ (فیلمی بەڵگەنامەیی)

## ئەمانەش ببینە
* سینەمای کوردی
* یەڵماز گونەی

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥
پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی سلێمانی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد
شێخی سەنعان

**شێخی سەنعان** یەکێک لە بەرھەمەکانی فەقێ تەیرانە، کە بەسەرھاتی شێخێکی موسوڵمانی سۆفی بە شێوەی چیرۆکێکی شیعری دەگێڕێتەوە.

## کورتەیەک لە ناوەرۆکی شێخی سەنعان
شێخی سەنعان، کەسێکە ھەردەم خەریکی زیکر و تاعەتی خودایە و سەرداری پێنسەد سۆفییە. کار و خەباتی شێخ بە تەواوی بۆ ئاخیرەتێیە و دڵی لە خۆشییەکانی ئەم دونیایە بەرداوە. شێتەکان و ئاقل سووکەکان دەچنە لای شێخی سەنعان ھەتا شیفای پەیدا بکەن.
فەقێ تەیران کەسایەتی شێخی سەنعان بەم شێوەیە وەسف دەکات.

شێخەک ھەبوو سەنعانیان 
سەرداری پانسەد سۆفیان
چووبوو مەقامێ ئەولیان 
:::::::::::دایم د زیکر و تاعەتێ

تاعەت دکر دایم مەدام
گەھ ژ قوعوود گەھ ژ قیام
حەفتێ و حەفت ساڵان تەمام
:::::::::::خالی نەبوو ژ خزمەتێ

وی ھەر زەوادە کار دکر
زکرەکی بێ ھەژمار دکر
ژ دنیایێ ئیستخفار دکر
:::::::::::دوور بوو ژ ھەر ج سبھەتێ

تەمەنی شێخ ٧٧ ساڵ دەبێت. ڕۆژێک سۆفییەکان کۆ دەبنەوە و بڕیار دەدەن بچن بۆ حەج. ٥٠٠ سۆفی شێخی سەنعان بە بەڕێوبەریی ھەڵدەبژێرن و دەکەونە ڕێی حەج.
کاروانی حاجییەکان لە نزیک شاری تیفلیس لە باغێک ماوەیەک پشوو دەدەن. ئەو باغە، باغی کچی حوکمداری گورجانە. لە باغەکە چاوی شێخ بە کچی گورجی دەکەوێت و ئەوینداری دەبێت. شێخی سەنعان دوای ئەوەی کچەکە دەبینیت بڕیار دەدا لەوێ بمێنیت و خزمەتی کچی گورجی بکات. سۆفییەکان ھەر چەند ھەوڵ دەدەن ناتوانن شێخی سەنعان لە بڕیارەکەی پاشگەز بکەنەوە و بە ناچار لە شێخ جیا دەبنەوە و بەبێ ڕێبەر وەڕێ دەکەون.

شێخ ل خوە ناکت ستاران
ئەشکەرە خوە گۆتە یاران
ئاخ ژ دەستێ دۆھتا کوفاران
:::::::::::بمرە دینێ شرکەتێ

بێ مەزھەب و بێ دین کرم
بێ خوەندن و یاسین کرم
ژ یار و بران شەرمین کرم
:::::::::::وەردەک خەیالا من نە تێ

لەو نەسیم وەردان بخوونم
بەژنەکێ نزیک دبینم
دین دبم وەر دمینم
:::::::::::دل ژ من بر قامەتێ

شەرم و ئەدەب چوو وێ دەمێ
نالی ژن تیرا سەرتەمێ
بوویە کەنینێ ئالەمێ
:::::::::::ئاڤێت کراسێ ڕوومەتێ

شێخی ٧٧ ساڵە، لە ڕێی حەجدا، بە ھیوای ئەوەی کچی مەسیحی ئیشارەتێکی پێ بکا واز لە ھەموو شت دێنێت. کاتێک شێخ ئەوینی خۆی لە کچی گورجی ئاشکرا دەکات، کچەکە دەڵێ، ئەگەر شێخ ببێتە مەسیحی ئەوا مەجال دەدات کە یەکتر ببینن. شێخ ھەموو مەرجەکان قەبوڵ دەکات. شێخی ٧٧ ساڵە، ڕێبەری کاروانی حاجییان، وای لێ دێت دەست بە خواردنی مەی بکات.

شێخ بەسەرھاتی خۆی ئەوا وەسف دەکات:

ھەم نۆ کرم، ھەم بەد کرم
کو ئەوێ ئەز ئیساوی کرم
ژ وێ تەریقێ دەر کرم
:::::::::::کافر کرم بێ موروەتێ

کافر کرم، مەیخور کرم
دیوانە و ئەپتەر کرم
بالەکێ ژ پێغەمبەر کرم
:::::::::::ئەڤ ڕەنگ بەلا ل سەر من تێ

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کتێبە کوردییەکان
پۆل:فەقێ تەیران
دڵی سوور

**دڵی سوور** () فیلمێکی کوردی، نەرویجییە کە لەلایەن ھەڵکەوت مستەفا دەرھێنراوە، سۆران ئیبراھیم و شەھێن جەمال ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن، سیناریۆی فیلمەکە لەلایەن ھەڵکەوت مستەفا و جەبار غەریب نووسراوە، دڵی سوور لە ساڵی ٢٠١١ لە سینەماکانی نەرویژ و بەریتانیا نمایشکراوە، دواتر لە چەند فیستیڤاڵێکی جیھانی نمایشی ھەبووە.

نیوەی یەکەمی فیلمەکە لە گوندێکی ڕواندوز وێنەی گیراوە، نیوەی دووەمیش لە شاری ھەولێر.

## چیڕۆک
شیرین دوای ئەوەی دەزانێت باوکی بەزۆر بەشووی دەدات بۆئەوەی لەبەرامبەردا ئاڵووگۆڕی پێبکات و ژنێک بۆخۆی بەدەستبھێنێت، ئەوا بڕیاردەدات لەگەڵ کوڕە خۆشەویستەکەی بەرەو شارێکی گەورە ڕابکات و لەوێ دەست بەژیانێکی نوێ بکات.

## ڕۆڵەکان
* سۆران ئیبراھیم: وەک سۆران
* شەھێن جەمال: وەک شیرین
* عەلی ئەحمەد
* سوھەیلە حەسەن
* ئەحمەد قەڵادزەیی

## نمایش
فیلمەکە لەسینەماکانی نەرویژ نمایشکراوە، لە چەندین فیستیڤاڵێکی نێونەتەوەیی و جیھانیش بەشداری کردووە، بەشێک لەو فیستیڤاڵانە:
* ٥مین فیستیڤاڵی فیلمی کەنداو
* ٢مین فیستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەیی پەکین
* فیستیڤاڵی فیلمی سینەمایی جیھانی مۆنتریال، ٢٠١١
* فیستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەیی کاوناس لە لیتوانیا، ٢٠١١
* فیستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەیی دۆحە، ٢٠١١
* فیستیڤاڵی فیلمی ئەورووپی، سیڤێلیا لە ئیسپانیا، ٢٠١١
* فیستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەیی پونێ لە ھیندستان، ٢٠١١

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*  لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان
* دڵی سوور لە ئەمەزۆن پرایم ڤیدیۆ

پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی
پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١١
پۆل:فیلمە عێراقییەکان
پۆل:فیلمە کوردییەکان
پۆل:فیلمە نەرویژییەکان
پێڕستی گۆرانیبێژە ئێرانییەکان

ئەمە پێڕستێکی گۆرانیبێژ، مۆسیقاژەن و گرووپە مۆسیقییە ئێرانییەکان (فارسەکان)ە.

## کلاسیکی
### کلاسیکیی/سوننەتیی فارسی

* ھومایوون شەجەریان
* محەممەدڕەزا شەجەریان
* شارام نازری
* نوورعەلی ئیلاھی
* کەیھان کەڵھوڕ
* کامکاران
* ئیرج ڕەحمانپووڕ
* حاج قوربان

### مۆدێرن/سوننەتی

* چارتار

### کلاسیکیی ڕۆژاوا / سیمفۆنیی فارسی

## پۆپ
### گۆرانیبێژان

* ئێبی (ئیبراھیم حامیدی)
* فەرھاد میھراد
* گووگووش (فائیقە ئاتەشین)
* میھران مودیری
* موعین
* محەممەد ئیسفەھانی
* موحسین چاوەشی
* موحسین ئیبراھیمزادە
* موحسین نامجوو
* موحسین یەگانە
* مورتەزا پاشایی
* سامی یووسف
* شەکیلا

### باندان

* 25band 
* کاکۆ باند

### گۆرانینووسان

### ھۆنراوەنووسانی گۆرانی

* مەولانا

## ڕۆک/مێتاڵ
### گۆرانیبێژان

* موحسین چاوەشی
* ڕەزا یەزدانی
* شاھین نەجەفی
* موحسین نامجوو

### باندان

## ئەلیکترۆنی

## ڕاپ/ھیپ ھۆپ

## جاز

## بلووز

## ئاوازدانەرانی فیلم

## سەرچاوەکان

*
*
*
*


مۆسیقاژەنەکان
زانکۆی سەڵاحەدین – کۆلێژی ئاداب

وێنۆک|دەروازەی کۆلێژی ئاداب
**زانکۆی سەڵاحەدین – کۆلێژی ئاداب** ناوەندێکی ئەکادیمییە، یەکێکە لە کۆلێژەکانی زانکۆی سەڵاحەدین – ھەولێر لە ساڵی ١٩٧١ دامەزراوە لە شاری سلێمانی ئەو کات تەنھا زمانی کوردی تێدا دەخوێندرا دواتر لە سالی خوێندنی ١٩٧٤–١٩٧٥ بەشی کۆمەڵناسی کرایەوە ساڵی خوێندنی ١٩٧٥–١٩٧٦ بەشی زمانی عەرەبی دواتر چەند بەشێکی دیکە وەک زمانی فارسی، زمانی ئینگلیزی، زانستە ئیسلامییەکان کرایەوە بەڵام بەھۆی فراوانبوونی بەشی زمان و بەشی زانستە ئیسلامییەکانی لێ جیاکرایەوە بوون بە کۆلێژێکی سەربەخۆی زانکۆی سەلاحەدین

## بەشەکانی کۆلێژ
بەشی مێژوو: ساڵی ١٩٨٥کراوەتەوە لەم بەشە فێرخوازان ئاشنا دەکرێن بە بابەتەکانی مێژوو وەک مێژووی کورد مێژووی ئیسلام، مێژووی ئەورووپا، مێژوو یۆنان و ڕۆما، مێژووی عێراق، مێژووی ئیران، مێژووی تورکیا ڕێبازی لێکۆلینەوە لەگەل چەند بابەتێکی دیکە دەرچوانی ئەم بەشە دەبنە مامۆستای پسپۆری مێژوو، لێکۆڵەر

بەشی جوگرافیا: ساڵی ١٩٨٦ کراوەتەوە لەم بەشە فێرخوازان ئاشنا دەکرێن بە بابەتەکانی سیستەمە زانیارییە جوگرافییەکان، شیکردنەوەی وێنە ئاسمانییەکان جوگرافیای دانیشتووان، جوگرافیای سروشتی جوگرافیای مرۆڤی و چەند بابەتێکی دیکە درچوانی ئەم بەشە دەبنە مامۆستا فەرمانبەر لیکۆڵەر

بەشی فەلسەفە: سالی ٢٠٠٧ ئەم بەشە کرایەوە فرێرخوازان لەم بەشە ئاشنا دەکرێن بە بنەمەکانی فەلسەفە ئایین مێژووی فەلسەفە و چەند بابەتێکی دیکە

بەشی کاری کۆمەڵایەتی: ساڵی ٢٠٠٧ ئەم بەشە کرایەوە زمانی خوێندن ئینگلیزییە لەم بەشە فێرخوازان ئاشنا دەکرێن بە ڕێزمانی ئینگلیزی ڕاوێژکاری کۆمەلایەتی، پەروەردە و پێگەیاندن

بەشی دەروونزانی: ساڵی ٢٠٠٩ کرایەوە زمانی خوێندن کوردییە لەم بەشە فێرخوازان ئاشنا دەکرێن بە زانستەکانی دەروونزانی، بنەماکانی دەروونزانی، فەلسەفە، ئەدەبیاتی دەروونزانی و کۆمەڵناسی زمانی عەرەبی زمانی ئینگلیزی، دەروونزانی کۆمەلایەتی، دەرونزانی پیشەیی، دەروونزانی زمان لەگەل چەند بایەتی دیکەم دەرچوانی ئەم بەشە دەبنە مامۆستا، توێژەر

بەشی ڕاگەیاندن: لەم بەشە فێرخوازان ئاشنا دەکرێن بە بنەماکانی ڕاگەیاندن بیسرا و بینرا و خوێنراو، ڕۆژنامە، تیۆرەکانی ڕاگەیاندن، ڕاگەیاندن و کۆمەلگا، ھونەری ڕۆژنامە نوسی لەگەل چەند بابەتێکی دیکە دەرچوانی ئەم بەشە دەبنە ڕۆژنامە نوس، ھەوال ساز، ئامادەکار

بەشی شوێنەوار: سالی ٢٠٠٠ ئەم بەشە کراوەتەوە لەم بەشە فێرخوازان ئاشنا دەکرێن بە شوێنەوارەکانی گەلانی جیھان شوێنەواری میسر شوێنەوار دوو ڕووبار شوێنەواری بلادی شام شوێنەوار کۆن، شوێنەواری ئیسلامی لەگەل چەند بابەتێکی دیکە دەرچوانی ئەم بەشە دەبنە لێکۆڵەر، مامۆستا

## بەستەرە دەرەکییەکان
ماڵپەری فەرمی 

## ئەمانەش ببینە
زانکۆی سەلاحەدین کۆلێژی زمان

زانکۆی سەلاحەدین کۆلێژی زانستە ئیسلامیەکان

## سەرچاوەکان
١-ماڵپەری  زانکۆی سەلاحەدین  https://su.edu.krd/ku 

2-دەربارەی بەشی جوگرافیا -کۆلێژی ئاداب 

٣- ڕێبەری ڤیدیۆیی زانکۆکان کۆلێژی ئاداب - بەشی شوێنەوار

٤- ڕێبەری ڤیدیۆیی زانکۆکان کۆلێژی ئاداب - بەشی مێژوو

٥-ڕێبەری ڤیدیۆیی زانکۆکان کۆلێژی ئاداب - بەشی کۆمەڵناسی

٦-ڕێبەری ڤیدیۆیی زانکۆکان کۆلێژی ئاداب - بەشی کاری کۆمەڵایەتی

٧-دەربارەی بەشی ڕگەیاندن کۆلێژی ئاداب 

٨-دەربارەی بەشی شوێنەوار 

پۆل:زانکۆکانی کوردستان
پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان
پۆل:کۆلێژەکانی زانکۆی سەلاحەدین
یەک قۆچ (ھەسارە)

وێنۆک|300x300پیکسڵ|ھەسارەی یەک قۆچ/Monoceros

وێنۆک|300x300پیکسڵ|ھێڵکارییەکی ھونەری گەردوونی ھەسارەی یەک قۆچ / Monoceros
**ھەسارەی یەک قۆچ** () بریتییە لە ھەسارەیەک کە کەوتۆتە ھێڵی کەمەرەیی گەردوون. ناوەکەی یۆنانییە و لە گیانلەبەری یەک قۆچ وەرگیراوە. ئەم ھەسارەیە تا ڕادەیەک بە ھەسارەیەکی شاردراوە و دوور دادەنرێت کە دەکەوێتە خۆڕھەڵاتی ئەستێرەی جەباری و باکووری ئەستێرەی گەڵاوێژ لە ھەسارەی سەگی گەورە. ھەسارەکە تەنھا لە دوو ئەستێرە پێک ھاتووە.

ئەستێرەی کاکێشان (ڕێگای شیری) بەناو ھەسارەی یەک قۆچ ڕەت دەبێت، ھەربۆیە ئەم ھەسارەیە لەگەڵ گەلێک ئەستێرەی جۆربەجۆر نزیک دەبێتەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:سەردەمی زێڕینی ھۆلەند
پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان
پۆل:گەردوون
پۆل:ئەستێرەکان