open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سیپرۆترۆن ئاستەیت

وێنۆک|پێکھاتەی دەرمانی سپرۆترۆن
**سپرۆترۆن ئاستەیت** یان **ئێس پی ئەی** دەرمانێکە لە گروپی دژە ئەندرۆجینەکان بەتەنھا و لەژێر ناوی بازرگانی **ئەندرۆکیور** دەفرۆشرێ یان لەگەل ئیسینیل ئیسترۆدیۆل لەژێر ناوی بازرگانی **دیانێ** یان دیانی-٣٥ لەنێوان ئەوانی تر، دەرمانەکە دژە ئەندرۆجینە و پرۆجێسترۆنە و کاردەکات لە دژی ئەندرۆجینەکان بۆ ئەوەی چارەسەری حاڵەتەکانی زاڵبوونی ئەندرۆجینی پێ بکرێ وەکوو، زیپکە، زۆربوونی گەشەی موو، زوو ھەرزەکاری، ھەروەھا چارەسەری شێرپەنجەی پرۆستاتیش، دەرمانەکە ھاوکاری و چارەسەری ھۆرمۆنییە بۆ چارەسەرکردنی ھۆرمۆنی کوڕ بۆ کچ

دەرمانەکە سێ جۆری ھەیە:
* ئەندرۆکیور ١٠ ملیگرام
* ئەندرۆکیور ٥٠ ملیگرام
* ئەندرۆکیور ١٠٠ ملیگرام

## کاریگەرییەکان
* وەستاندن یان دابەزاندنی تێستۆستێرۆن
* وەستاندن یان کەمکردنەوەی دیھایدرۆ تێستۆستێرۆن
* یارمەتی بەرزکردنەوەی ئیسترۆجین دەدات
* یارمەتی بەرزکردنەوەی پرۆجێسترۆن

## سوودەکان
* بەسوودە بۆ چارەسەری ھۆرمۆنی لەم کچانەی بە کوڕ لە دایک بوون
* بە سوودە بۆ چارەسەری شێرپەنجەی پرۆستات
* بە سوودە بۆ چارەسەری قژ ھەڵوەرین

## کاریگەرییە لاوەکییەکان
ئەندرۆکیور نابێت بدرێتە مناڵان یان کەسانی خوار ١٨ ساڵ ھەرچۆنێک بێت
* ئەگەر دووگیانی نابێت بەکاری بێنیت (ئەگەر ئەم حەبە بەکاردێنی، شیر مەدە بە مناڵەکەت)
* ئەگەر پێشوو تر خەمۆکیت ھەبووە یان مێژووی خەمۆکیت ھەیە وریابە
* سەرئێشە
* ئازاری مەمکەکان (گۆران لە شێوەی مەمکەکان) (گەورە بوونی مەمکەکان)
* وریابە ئەگەر ھەناسە کورتیت ھەیە یان گەر بە زەحمەت ھەناسە دەدەیت
* کاردانەوەی ھەستیاری بەرامبەر دەرمانەکە (ئەستوور بوونی ڕووخسار، لێوەکان، زمانەکان، یان پێکھاتەکانی تری لاشە)
* خوریشت و سووربونەوە و خاڵی سووری سەر پێست

ئەم دەرمانەکە بەکارمەیەنە ئەگەر:
* پێشوو تر نەخۆشی وەرەمی جگەرت ھەبووە یان ئێستا ھەتە (دکتۆرەکەت زانیاری زیاترت پێدەدات لەسەری)
* حاڵەتەکانی (Dubin-Johnson) و (Rotor syndrome)
* مێژووی (jaundice) (پێست یان چاوی زەرد)
* لەکاتی دووگیانی پێشووتر (گەر ھەستیاریت ھەبووە)
* ئەگەر ئێستا یان پێشووتر وەرەمی مێشکت ھەبووە (بەکاری مەھێنە) لەکاتی بەکارھێنان بۆ ماوەیەکی زۆر + ڕێژەیەکی بەرز ڕاپۆرت لەسەر ھەبوونی وەرەمی مێشک کراوە 
* نەخۆشی لەدەست دانی ماسولکەکان (نەخۆشییەکە کە وا دەکات ماسولکەکان بەرەو لەناوچوون بچن، ھێز، لەگەل چاوەروانکردنی شێرپەنجەی پرۆستات)
* جۆرەکانی نەخۆشی شەکرە (دکتۆرەکەت زانیاری زیاترت دەداتێ لەسەری)
* پێش بەکارھێنانی لەگەل دکتۆرەکەت دابنیشە

## سەرچاوەکان

پۆل:دەرمانەکان
پۆل:دەرمانەکانی دژە ئەندرۆجین
پۆل:دژە ئەندرۆجینەکان
پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی سێ بی-ھایدرۆکسی سترۆید دیھایدرۆجینەیس
پۆل:پڕۆجێستۆجینەکان
پۆل:پڕێگنانێکان
پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان
پۆل:دژە گۆنادۆترۆپینەکان
پۆل:کیتۆنەکان
پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان
پۆل:دژەئەندرۆجینە ستیرۆیدییەکان
چارەسەری ھۆرمۆنیی ترانسجێندەر (مێ بۆ نێر)

**چارەسەری ھۆرمۆنیی ترانسجێندەر لە مێ بۆ نێر** (یان **ئێف تی ئێم**) چارەسەرێکی ھۆرمۆنییە بۆ گەڕاندنەوەی کەسەکە بۆ جێندەرە ڕاستەقینەکەی خۆی، ئەوانەی ئەم چارەسەر وەردەگرن نائارامی جێندەریان ھەیە کە ئەو جێندەرەی لە کاتی لەدایکبوون بۆیان دیاریکراوە لەگەل ناسنامە جێندەرەکەیان یەکناگرێتەوە. ھەرچۆنێک بێت نەبوون یان کەمبوونی نائارامی جێندەری لە کەسێک رێگری لەوە ناکات ترانسجێندەر بێت، ھەموو کەسێکی ترانسجێندەر وەکوو یەک نین لە ھەست پێکردنی نائارامی جێندەری و حاڵەتەکە پلەی ھەیە لە کەسێک بۆ کەسێکی تر جیاوازە. چارەسەری ھۆرمۆنیەکە ھاوکاری کەسانی ترانسجێندەر ئەکات تا ژیانیان باشتر بێت و باشتر بتوانن بژین وەک باشتربوونی ستایلی ژیان و ھەست و سۆز و کەمبوونەوەی خەمۆکی

## ئەمانەش ببینە
* ترانسفۆبیا
* چارەسەری ھۆرمۆنی
* چارەسەری ھۆرمۆنیی ترانسجێندەر (نێر بۆ مێ)
* ترانسجێندەر
* لێدانی ترانسجێندەر

## سەرچاوەکان


پۆل:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە
پۆل:ترانسجێندەر
ئیسترۆدایۆڵ (دەرمان)

وێنۆک|پێکھاتەی ئیسترۆدیۆڵ کە لە ١٩٣٣ دەرمانەکە دۆزراوەتەوە
**ئیسترۆدایۆڵ** (بە ئینگلیزی: Estrodiol E2) دەرمان و ھۆڕمۆنی ستیڕۆیدی سروشتییە ھۆرمۆنی ئیسترۆجینە کە بەکاردێت بۆ چارەسەری وەستانی سووڕی مانگانە، و بۆ چارەسەری ھەروەھاش بەکاردێت بۆ کۆنترۆلکردنی دووگیانی بۆ ژنان، چارەسەرێکی ھۆرمۆنییە، بۆ ترانسجێندەر (کچ) و لە چارەسەری ھۆرمۆنی ھەستیاری شێرپەنجەیی وەکوو شێرپەنجەی پرۆستات لە کوڕان و شێرپەنجەی مەمک لە کچان ئیسترۆدیۆل دەتوانرێ لە ڕێگەی (دەم، جەلی، لەزگە، دەرزی) وەربگیرێتزیانە لاوەکییەکانی لە کچان بریتییە لە (ئازاری مەمک، گەورە بوونی مەمکەکان، سەرئێشە، کۆبونەوەی ئاو، ھێلنج) بەکارھێنانی لە کوڕان (گەشەکردنی مێینەیی) وەکوو گەشەی مەمکەکان، ڕێکخستنەوەی چەوری لاشە بە شێوەیی مێینەیی، کوڕان ھەروەھا لەوانەیە، بکەونە حاڵەتی کەمبوونەوە و نزم بوونەوەی ڕێژەی تێستۆستێرۆن لەلاشەدا و نەزۆکی ببنەوەئیسترۆدیۆل ھەروەھا لەوانەیە مەترسی (endometrial hyperplasia ئەستووربوونی ئەندامی زاوزێی مێینە) و مەترسی تووشبوون بە (endometrial cancer خانەیی شێرپەنجەیی کە بڵاو دەبنەوە لەناوەوەی ئەندامی زاوزێی مێینە واتا (شێرپەنجەی ئەندامی زاوزێ)) لە تەواوی منداڵدان ئەگەر بێت و بەیەکەوە لەگەل پرۆجستین نەخورێت وەکوو (پرۆجستێرۆن_دەرمان) تێکەلەی ئیسترۆدیۆل لەگەل پرۆجستین، بەڵام نەک لەگەڵ (جۆری پرۆجستێرۆنی بەجۆری زارەکی) لەوانەیە مەترسی تووشبوون بە شێرپەنجەی مەمک زیاد بکاتئیسترۆدیۆڵ نابێت بۆ کچانی دووگیان و شیردەر و ئەوانەی شێرپەنجەی مەمکیان بەکاری بێنن لەنێوان حالەتەکانی تر

ئیسترۆدیۆل بە سروشتی بوونی ھەیە و ئیسترۆجینی دەستکردە بۆ مرۆڤ، یان چالاکاری وەرگرەکانی ئێسترۆجینە، پێکانی بایۆلۆجی ئیسترۆجینەکانە وەکوو (endogenous estradiol)بەھۆی کاریگەری دژە (Gondadrotropic) دەتوانێت ھەردوو ڕەگەزەکە تووشی نەزۆکی بکات و سەرکەوێ بەسەر بەرھەمھێنانی ھۆرمۆن لە ھەردوو ڕەگەزەکە

## سەرچاوەکان

پۆل:دەرمانەکان
پۆل:ھۆرمۆنەکانی مرۆڤ
پۆل:دژە گۆنادۆترۆپینەکان
شڕێک ٢

**شڕێک ٢** () فیلمێکی ئەنیمەیشنە لە ساڵی ٢٠٠٤ لەلایەن دریم وۆرکس ئەنیمەیشن بەرھەم ھێنراوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*  (Archived from the original)
*  لە دریم وۆرکس
* 
* 
* 
* 

پۆل:فیلمب ئەنیمەیشنی دەربارەی ئاژەڵان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان دەربارەی دراگۆن
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ٢٠٠٤
پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە کۆمێدییەکان
پۆل:فیلمە ھاوڕێییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان دەربارەی شێوەگۆڕین
پۆل:فیلمەکان دەربارەی نەفرەت
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمریکی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ھاوڕێیەتی
پۆل:فیلمە هاوڕێییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی هاوڕێیەتی
پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییەکانی ئەمریکا
پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی
پۆل:فیلمە فانتازیا ئەنیمەیشنە منداڵە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە فانتازیا-کۆمیدییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمە گاڵتەبازییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠٠٤
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییەکانی ساڵی ٢٠٠٤
پۆل:فیلمە خەیاڵییەکانی ساڵی ٢٠٠٤
پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ھاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:برایانی گریم
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی درێم وۆڕکس ئەنیمەیشن
پۆل:فیلمەکانی درێم وۆڕکس پیکچەرز
پۆل:فیلمە گاڵتەبازییەکانی چیرۆکە ئەفسانەییەکان
پۆل:مشتومڕەکانی فیلم لە ئیسرائیل
پۆل:فیلمەکان دەربارەی پەرییەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەرمانەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە شاھانەکان
پۆل:فیلمەکان کە لەسەر بنەمای پووسی پووت لەپێ داندراون
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی ئەندرۆ ئادەمسۆن
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی کۆنراد ڤێرنۆن
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی کێلی ئەسبوری
پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی ئارۆن وارنەر
پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی جۆن ئێچ ویلیامز
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ھاری گرێگسۆن-ویلیامزەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکان کە لە قەڵاکاندا ڕوودەدەن
پۆل:فیلمەکان کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا ڕوودەدەن
پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی ئەندرۆ ئادەمسۆن
پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی جۆ ستیلمان
پۆل:دێوەکان لە فیلمە ئەنیمەیشنییەکان
پۆل:فیلمەکانی شڕێک
پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشن سەبارەت بە گیانلەبەران
دەرمان لە ڕێگەی دەم

وێنۆک|دەرمان لە ڕێگەی دەمەوە
**دەرمان لە ڕێگەی دەمەوە** ڕێگایەکە بۆ وەرگرتنی چارەسەر و ڕزگار بوون لە نەخۆشی کاتێک بەرھەمێک لە ڕێگەی دەمەوە دەخورێتەوە لە ڕێگەی Per os, P.O لە لاتینی بە واتای لە ڕێگەی دەمەوە دێت. ھەنێک جار بەکاردێت بۆ شێواز و ڕێگای وەرگرتنی دەرمان کە لە ڕێگەی دەمەوە بخورێنەوە دەرمانەکان لەوانەیە زیاتر لە ڕێگەی دەمەوە بخورێنەوە لەبەر ئەوەی کاریگەری سیستەمی زیاتری ھەیە، بۆ نموونە لە ڕێگەی خوێنەوە دەتوانێت  بەناو لاشەدا سوڕانەوە بکات

## کاریگەری
ھەرچۆنێک بێت دەرمان لە ڕێگەی ژێرزمان دەکرێت کاریگەرتر خێراتر کاربکات لەوەی دەرمان لە ڕێگەی دەمەوە قوت بدرێت بۆ ناو گەدە و لەوێشەوە سیستمی ھەرس مامەڵەی لەگەڵ بکات و چەندێک لە پێکھاتەکانی تێک بشکێنێت

ھەرچۆنێک بێت دەکرێت لەچەن حاڵەتێکدا دەرمان لە ڕێگەی ژێرزمان بەکارنەیەت وەکوو ھەبوونی برین یان کرانەوەی چەن بەشێک لەناو دەمت کە تووشی ھەستیاری ببێت بە دەرمانەکە، یان ئەو خۆراکەی دەیخۆیت یان جگەرە کێشان کاریگەری نێگەتیڤی ھەیە لەسەر ڕێگای بەکارھێنانی دەرمان لەژێرزمان 

## سەرچاوەکان

پۆل:دەرمانناسی
پۆل:دەرمانەکان
پۆل:زاراوە پزیشکییەکان
مێدرۆکسی پرۆجێسترۆن ئاستەیت

وێنۆک|پێکھاتەی دەرمانەکە
**پێدرۆکسی پرۆجێسترۆن ئاستەیت** (**ئێم پی ئەی**)، **پرڤێرا** یان **دیپۆ پرۆڤێرا**، دەرمانێکی جۆری ھۆرمۆنی پرۆجستینە، کە لەژێر ناوی بازرگانی (پرۆڤێرا، دیپۆ پرۆڤێرا) دەفرۆشرێ بۆ چارەسەری کۆنترۆلی دووگیانی و چارەسەری ھۆرمۆنی وەستانی سووڕی مانگانە بەکاردێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:دەرمانەکان
پۆل:دەرمانەکانی دژە ئەندرۆجین
پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی سێ بی-ھایدرۆکسی سترۆید دیھایدرۆجینەیس
پۆل:پڕێگنانێکان
پۆل:دژە گۆنادۆترۆپینەکان
پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان
پۆل:پڕۆجێستۆجینەکان
پۆل:چارەسەری ھۆرمۆنی مێینەبوون
پۆل:دەرمانە گرنگەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی
ڕیلیگولوس

**ڕیلیگولوس** (بە ئینگلیزی:*Religulous)*  فیلمێکی دۆکیومێنتاری کۆمیدی ئەمریکییە و لە ساڵی ۲۰۰٨ بەرهەم هێنراوە، لە نووسینی بیڵ ماهرە، لە دەرهێنانی لاری چارڵزە فیلمەکە ناوی ڕێیگولۆسە ، واتە " ئایین " بێمانایە "و گەمژانەیە . فیلمەکە ڕەخنەیەکی گاڵتەئامێز لە ئایین و باوەڕی ئایینی دەگرێ.

## بابەتی فیلم
چەندین بۆچوونی جیاوازی ئاینی لە سەرتاسەری جیھان کە لەلایەن پێشکەشکاری فیلمەکە بیل ماهرەوە لە گەشتەکەیدا دۆزرانەوە، کە چەندین شاری گرنگی ئاینی لەخۆ دەگرێت بۆ ژمارەیەک لە ئاینەکان  ماهر سەردانی شارەکانی ئۆرشەلیم، ڤاتیکان، شاری سالت لەیکی ئەمەریکای کرد، ماهر لە گەشتەکەیدا چاوپێکەوتنی لەگەڵ زۆرێک لە شوێنکەوتوانی چەندین ئایین و باوەڕی ئایینی کردووە، چاوپێکەوتنی لەگەڵ جولەکە و، مەسیحییەکان و هەروەها موسوڵمانان و ئەندامانی پێشووی کۆمەڵگەی مۆرمۆن و کۆمەڵەیەکی جولەکە بە ناوی جولەکەی چاونەترس کرد.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

*
*
*
*
*

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت
پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون
پۆل:فیلمی دۆکۆمێنتاری ئەمریکی
پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠٠٨
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە تەنزئامێزە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئینگلتەرا وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکان کە لە نیوجیرسی وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە بەڵگەنامەیییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە ئایین
پۆل:ئەو فیلمانەی لە فلۆریدا داندراون
لیڵێھامەر

***لیڵێھامەر*** (بە نەرویجی: Lillehammer) شارێکی ناوچەی ئۆپلاند لە نەرویژە، ئەم شارە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٩٤ تێدا ئەنجامدرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:شار و شارۆچکەکانی نۆرویژ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٢٧
چارەسەری دانانەوەی ھۆرمۆنی

**چارەسەری دانانەوەی ھۆرمۆنی (HRT) یاخوود بە چارەسەری ھۆرمۆنی سووڕی مانگانە**ش ناسراوە، (بە ئینگلیزی: Hormone replacement therapy) جۆرێکی چارەسەری ھۆرمۆنییە بەکاردێت بۆ چارەسەرکردنی نیشانەکانی وەستانی سووڕی مانگانەنیشانەکانیش دەتوانن بریتی بن لە (تەزووی گەرم، کێشەی زێ وەک (وشک بوونەوە، تەنک بوونەوە، ھەوکردن)، ھەروەھا حالەتەکە پەیوەندی ھەیە بە، بەتەمەن داچوونی پێست، وشک بوونی زێ، ھاتنە خوارەوەی ماسولکە، لەدەستچوونی ئێسک، ئەمانەی باسکران بەشێکی گرنگن کە ھۆرمۆنی ئیسترۆجین ڕایگرتوون و پاراستوونی لەکاتی چالاکبوونیدا

**بۆ مێینە** یان کەسێکی بە نێرینە لەدایکبوو بەڵام ناسنامە جێندەرییەکەی مێیە دەرمانە سەرەکییەکان بۆ (HRT) کە بەکاردێن بریتین لە دژە-ئەندرۆجینەکان و ئیسترۆجین و پرۆجێستۆجینن، لەناویاندا کە پرۆجێسترۆن ھۆرمۆنێکی سروشتییە کە لە ڕەگەزی مێینەدا ھەیە و ھەروەھا جۆری بەرھەمھێنراویشی ھەیە (دەرمان) کە بەکاردێت بۆ چارەسەری وەستانی سووڕی مانگانەبەکارھێنانی چارەسەری ئیسترۆجین بەتەنھا و بەبێ پرۆجێسترۆن مەترسی شێرپەنجەی مەمکەکان زیاد دەکات، ھەرچۆنێک بێت پێویستە ئیسترۆجین لەگەل ڕێژەیەکی گونجاوی پرۆجێسترۆن بخورێت کەیارمەتی کەمکردنەوەی شێرپەنجە دەدات و دژە شێرپەنجەیە پرۆجێسترۆن منداڵدان دەپارێزێ بە دوورخستنەوەی لە ئەستووربوونی (کە لە کاریگەری ئیسترۆجین دروست دەبێت) [HRT] بە زۆر ڕێگەی جیاواز بەردەستە

**بۆ نێرینە** یان کەسێکی بە مێینە لەدایکبوو بەڵام ناسنامە جێندەرییەکەی نێرە دەرمانە سەرەکییەکان بۆ (HRT) کە بەکاردێن بریتین لە ئەندرۆجینەکان و تێستۆستیرۆن ئامانجەکە بریتییە لە چارەسەرکردن و ھێنانەوەی جێندەری ڕاستەقینەی کەسەکە و ئەو گۆرانکاریانەی چاوەرنکراون بریتین لە گەشەکردنی کارەکتەری نێرینە، سەرکەوتن بەسەر کارەکتەری مێینە، گۆرانی گەشەکردنی مووی ڕوخسار، گۆڕانی دەنگ و گڕبوون، ڕێکخستنەوەی چەوری لاشە بەشێوەی نێرینە، زیادبوونی ماسوولکە، زیادبوونی مووی لاشە، ئەگەری قژ ھەڵوەرین، زیادبوونی لبیدۆ،

## ئەمانەش ببینە
* ناسنامەی جێندەری

## سەرچاوەکان

پۆل:لەزگوەستان
پرۆجێستۆجین

[وێنۆک|پێکھاتەی [پڕۆجێسترۆن|پرۆجێسترۆن]]
**پرۆجێستۆجین**، یان **گیستاجین**، جۆرێکی ھۆرمۆنی سترۆیدییە کە دەچێتەوە ناو وەرگرێکی تایبەتی پرۆجێسترۆن (PR), پرۆجێستۆجینەکان ناوەکەیان لەسەر شێوازی کارکردنیان لێنراوە کە کاریان ڕێکخستنەوەی دووگیانییە نموونە (progestational) ھەروەھا لە گەشەی (ئیسترۆس) و (سووڕی مانگانە) دا ھەن

## سەرچاوەکان

پۆل:پڕۆجێستۆجینەکان
پۆل:ھۆرمۆنی دووگیانی
ھۆتێل

**ھۆتێل** دامەزراوەیەکە کە خزمەتگوزاری پێداویستییەکانی کاتییەکانی مرۆڤ دابین دەکات ئەکرێ خزمەتگوزرایەکانی بریتی بن لە دابین کردنی شوێنی مانەوە.
[چەپ|وێنۆک|ھۆتێلێک لە [نیۆیۆرک، ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
خزمەتگوزارییەکانی وەک (خواردن و خواردنەوە، گەرماو، ئاسایش و سکیوریتی) ئەمەش لە ھۆتێلێک بۆ ھۆتێلێکی تر دەگۆرێت لەوانەیە ھۆتێلێک خزمەتگوزاری باشتر و کوالێتی بەرزتر پێشکەش بە سەردانی کەرانی بکات، خزمەتگوزاری ھۆتێلەکان جۆراوجۆرن بۆ کڕیار وەک (کەسی، خێزانی) ھەنێک جار ھۆتێلێکی کوالێتی خراپ ئەکرێ کێشەی لێ بکەوێتەوە وەک کێشەی ئاسایش سکیوریتی کێشە لە خزمەتگوزارییەکانی وەک (کوالێتی ژوورەکە، کوالێتی گەرماوەکە، کوالێتی پاراستنی کڕیارەکانی) لەوانەیە بتەوێت لە ھۆتێلێکی باش بگەرێی لە ڕێگەی بابەتەکانی ئینتەرنێت، و ئەو دەنگانەی لەلایەن بەکارھێنەرانی گۆگلەوە دابین کراون بۆ خوودی ھۆتێلەکە، لەوانەیە بتەوێ لە ڕێگەی ئینتەرنێتیشەوە داوای خزمەتگوزارییەکانی ھۆتێل بکەی بەپێی ئەو پێویستییەی کە تۆ دەتەوێ.

## پێشانگا

Moskva Hotel in MSK (img1).jpg|ھۆتێلێک لە مۆسکۆ، ڕووسیا
Rosewood London Courtyard.jpg|ھۆتێلێک لە لەندەن، بریتانیا
Wild-wadi.jpg|ھۆتێلێک لە دوبەی، ئیمارات
St Regis Macao night view 2016.jpg|ھۆتێلێک لە ماکاو، چین


## سەرچاوەکان
* 

*
پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکان بە پێی جۆر
پڕۆجێستۆجین (دەرمان)

وێنۆک|پێکھاتەی دەرمانەکە
**پڕۆجێستۆجین**، ھەروەھا بە **پرۆجستادین**، **جێستاجین** یان **جێستۆجین** ئاماژەی پێ کراوە، دەرمانێکە کە ھەمان کاریگەریی سروشتیی ھۆرمۆنی کچان (پرۆجێسترۆن) لە لاشەدا بەرھەم دەھێنێ.

## سەرچاوەکان

پۆل:دەرمانەکان
پۆل:دەرمانەکانی دژە ئەندرۆجین
پۆل:پڕۆجێستۆجینەکان
ئاگۆنیست-ئەنتاگۆنیست

وێنۆک|چۆنییەتی کارکردنی وەرگرەکان لەناو لاشە
**ئاگۆنیست-ئەنتاگۆنیست** یان **وەرگر و دژە وەرگر** () دەگەرێتەوە بۆ کۆمەڵە دەرمانێک کە کاری وەرگرەکان چالاکتر دەکەن یان بلۆکی دەکەن، بە شێوەی ئاسایی ئاگۆنیستەکان شتە سروشتییەکان بە ئاسایی وەردەگرن، دەرمانەکان بەکاردێن بۆ ئەوەی ئەم وەرگرانە زیاتر چالاک بکەن لە وەرگرتنی شتە سروشتییەکانی ناوەوە یاخود بلۆکردن یان خاوی بکەنەوە نموونە ئەم وێنەیەی لەسەر وەرگرەکان دانراوە شتە شینەکان بریتین لە شتە سروشتییەکانی ناوەوەی لاشە، پرتەقالییەکان بریتین لە دەرمانەکانی چالاکار، سوورەکە بریتییە لە دەرمانەکانی بلۆکەر یان خاوکەرەوە، پێش ئەوەی ھیچ دەرمانێک بخۆی وەرگرەکان بە ئاسایی شتە سروشتییەکانی ناوەوەی لاشە وەردەگرن، دوای خواردنی دەرمانی چالاکار زیاتر و خێراتر وەری دەگرن خواردنی دەرمانی دژە چالاکار وای لێدەکات بلۆکیان بکات یان خاو ببێتەوە لە وەرگرتنیان.

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆدەکانی ناوی پزیشکی
پۆل:فارماکۆدینامیک
پۆل:دەرمانناسی
منداڵەکە (فیلمی ١٩٢١)

**منداڵەکە** (بە ئینگلیزی:The Kid) فیلمێکی کۆمیدی بێدەنگە لە ئەمریکا بەرهەم هێنراوە و لە ساڵی ۱۹۲۱ بڵاوبوویەوە فیلمەکە لە دەرهێنان و نووسینی چارڵی چاپلنە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

**The Kid* essay on the National Film Registry web site https://www.loc.gov/static/programs/national-film-preservation-board/documents/the_kid.pdf
*
*
* The AFI Catalog of Feature Films : ''The Kid''
* 
* Scenes of ''The Kid''
*''The Kid: The Grail of Laughter and the Fallen Angel'' an essay by Tom Gunning at the Criterion Collection

پۆل:فیلمەکانی ۱۹۲۱
پۆل:فیلمەکانی ١٩٢١
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون
پۆل:فیلمەکانی ئەمریکا بۆ تۆمارکردنی فیلمی نەتەوەیی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٢٠
پۆل:فیلمە ڕەش و سپییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی مناڵان
تەڵعەت تاھیر

**تەڵعەت تاھیر** (لەدایکبووی ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٧٣؛ مەخموور، هەولێر) شاعیرێکی کوردە. لە کۆتایی هەشتاکان دەستی بەنووسینی شیعر کردووە. تەڵعەت ماوەیەک جێگری سەرۆکی بنکەی ڕووناکبیریی گەلاوێژ بووە. گۆرانیبێژی کورد، زیاد ئەسعەد بەشێک لە گۆرانییەکانی لە هۆنراوەکانی تەڵعەت تاهیرەوە وەرگیراون.

## بەرهەمەکان
* لەبەر ئاوازێک نایەوێ ببێتە گۆرانی، شیعر، ۲٠٠۹.
* بنەچەی سەوسەن، وەرگێڕانی شیعری ئەدۆنیس، ٢٠١٠.
* ئارام بە هاملێت، شێتی ئۆفیلیا هەڵمژە، وەڕگێڕانی شیعری ئەدۆنیس، ٢٠١٢.
* عەتری ئەو عاشقانەی مردن، وەرگێڕانی شیعر، کۆبەندی شیعرەکانی شاعیری عەرەب ئەدۆنیسە، ٢٠١٦.
* دەرچوون لە سووڕیی نووسین، وتار و لێکۆڵینەوەی ئەدەبی، ٢٠١٨.
* ڕۆژگاری وشک و چاوی تەڕ
* ناوی تۆ ئیمزای منە
* ئەو گوڵەگەنمانەی بوونە گسک
## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
پۆل:زیندووان
پۆل:شاعیرانی کورد
پۆل:خەڵکی ھەولێر
پۆل:خەڵکی مەخموور
پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی
پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی
پۆل:شاعیرەکانی کوردیی ناوەندی
ئیخوان موسلمین لە عێراق

**ئیخوان موسلیمین لە عێراق**  بزووتنەوەیەکی ئیسلامییە و لە عێراق کار دەکات، درێژکراوەیەکی فکری و ڕێکخراوەیی ئیخوان موسلیمینی جیهانییە ، ساڵی ۱۹٤۰ دامەزراوەو ساڵی ۱۹٤۹ وەک ئیخوان موسلیمین بەیاسایی کراوە.

## سەرچاوەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:حیزبەکانی عێراق
ڕێژەی تەواوی خوێن

**ڕێژەی تەواوی خوێن (CBC)** بەشێکە لە پشکنینی تاقیگەی پزیشکی کە ڕێژەی خانەکان (وەک: خڕۆکە سپییەکانی خوێن، خڕۆکە سوورەکانی خوێن، پەڕەی خوێن) لەناو خوێن لە لەشی مرۆڤ لەڕێگەی ئامێری پکشنین دەخوێنێتەوە.
وێنۆک|ئەنجامی پکشنین

## سەرچاوەکان
* ویکیپدیای ئینگلیزی

پۆل:پشکنینەکانی خوێن
پشکنینی خوێن

وێنۆک|نەخۆشخانەیەکی مۆدێرن تاقیکردنەوە لەسەر خوێن
وێنۆک
**تاقیکردنەوەی خوێن** یان **تێستی خوێن** ڕێگایەکی تاقیکردنەوەی خوێنە کە نموونەیەکی خوێن لە مرۆڤەکە وەردەگیرێ لە ڕێگەی خوێنھێنەرەکەی لە ڕێگەی باسکەوە لە ڕێگەی بەکارھێنانی دەرزی (Hypodermic needle) یان لە ڕێگەی پەنجەکانەوە، کە کۆمەڵە تاقیکردنەوەیەکە بۆ چەن جۆرێکی پێکھاتەکانی ناو خوێن وەکوو، (شەکرە (تێستی گلوکۆز)، (چەوری، تێستی کۆلسترۆل)، تاقیکردنەوەی خوێن زۆرجار لە تەندروستی بۆ دۆزینەوەی باری فزیۆلۆژی و زیندەکیمیا بەکاردێت. وەکوو نەخۆشی، پێکھاتە خۆرکایەکانی جەستە، کاریگەری دەرمان لەسەر مرۆڤ بەکاردیت، جۆرەکانی تاقیکردنەوەی خوێن لە تاقیگەکە پزیشکییەکان بریتین لە (BMP و ڕێژەی تەواوی خوێن)، ھەروەھا پشکنینی خوێن بۆ دۆزینەوەی چارەسەر بۆ کەسێکە کە خووی بە دەرمان گرتووە، کە پێی ئەوترێت تاقیکردنەوەی دەرمان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:پشکنینەکانی خوێن
تاقیگەی پزیشکی

وێنۆک|ئامێرێکی تاقیگە
**تاقیگەی پزیشکی** یان **نەخۆشخانەی پزیشکی** تاقیگەیەکە کە پێویستە بۆ ئەوەی زانیاری بەدەست بھێنرێت لەسەر نەخۆش یان ئەو کەسانەی پشکنین دەکەن لێی (یارمەتی دۆزینەوەی چارەسەر و زانینی باری تەندروستی و ڕێگەگرتن لە نەخۆشی دەدات) یان یارمەتی نەخۆش دەدات تا پێش لە نەخۆشییەک بگرێت بەر لەوەی زیاتر گەشە بکات

## سەرچاوەکان

پۆل:تاقیگەکان
پۆل:ناسینەوەی پزیشکی
شین ژووی

**شین ژووی** (٢١٣ - ١٦٣ پ.ز) کە ھەروەھا بە **خاتوو دای** یان **مۆمیای دیڤا**ش ناسراوە مۆمیایەکی ٢١٠٠ ساڵە لە شانشینی ھانی ڕۆژاوا. مۆمیای شین ژووی تا ئەمڕۆ باشترین مۆمیای مرۆڤی سەردەمانی کۆنە کە دۆزرابێتەوە. شین ھاوسەری لی کانگ بوو، کە سەرۆکی بنەماڵەی دای  بوو. شین ژووی زیاتر لە دوو ھەزار ساڵ دوای مردنی بەناوبانگ بوو کاتێک کە گۆڕەکەی لە ناو گردێک لە ھونان لە چین دۆزرایەوە. ئێستا مۆمیای شین ژووی و گەوھەرەکانی لە مۆزەخانەی پارێزگای ھونانن. 

## مۆمیا

لە ساڵی ١٩٧١ دا جەستەی مۆمیاکراوی شین ژووی دۆزرایەوە. ھەموو ئەندامەکانی جەستەی و مولولەکانی خوێنی ھێشتا دەبینران، ئەوە دەرکەوت کە جۆری خوێنی A ھەبووە، پێستی ھێشتا جیڕی تێدا مابوو و جومگەکانی ھێشتا دەجوڵێنران، مۆمیاکە ھێشتا برژانگ و قژ و کوونە لووتی مابوو. لە ڕێگەی مۆمیاکەوە ئەوە دۆزرایەوە شین ژووی کێشی زۆو بوو لەگەڵ ئەوەی نەخۆشی شەکرە ھەبوو لەگەڵ بەرزی فشاری خوێن بەھۆی بچووک بوونەوەی مولولەکانی خوێنی و دڵی بەخراپی زیانی پێگەشت بوو.

## مردن

شین ژووی بەھۆی جەڵتەی دڵەوە گیانی لەدەستدا بەھۆی خراپی باری تەندرووستییەوە لەو کاتەدا. شین ژووی کێشەی ھەبوونی مشەخۆری ھەبوو لە لەشیدا لەگەڵ بەردی گورچیلە. ژووی لە تەمەنی نزیک ٥٠ ساڵی لە ١٦٨ پ.ز کۆچی دوایی کرد. شین لە گۆڕێکی زەبەلاح لە ماوانگدوی سەر بە پارێزگای ھونان نێژرا لەگەڵ زیاتر لە ھەزار کەرەستە لە خواردن و خواردنەوەوە و جل و بەرگی ئاوریشم و نەخش و نیگارەوە تا پەیکەری مۆسیقاژەن و شیوەنگێڕ.

## سەرچاوەکان

پۆل:چین
پۆل:ئیمپراتۆریەتی ھان
پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی ٢ی پێش زایین
پۆل:ژنە چینییەکانی سەدەی دووەمی پێش زایین
ھانیباڵ

ھانیباڵ (٢٤٧ پ.ز - ١٨١ پ.ز) ، دەوڵەتمەدار و ژەنەڕاڵی  کارسجی بوو و گەورەترین دوژمنی کۆماری ڕۆم بوو. ھانیباڵ زۆرترین ناوبانگی بەدەستھێنا دوای  توانا و شارەزاییەی لە دووەم جەنگی پیونیکدا نیشاندا. ھانیباڵ پێشەوایی سوپایەکی کرد لە ئیبریاوە و بەسەر چیاکانی پیرینێس و چیاکانی ئەڵپدا سەرکەوت بەرەو باکووری ئیتالیا و لە زنجیرە جەنگێکدا ڕۆمانییەکانی بەزاند. لە جەنگی کانی ھانیباڵ توانی گەورەترین سوپای ڕۆم ببەزێنێت کە ڕۆما توانیبێتی پێکەوەی بنێت. سوپای ڕۆم بە ١٦ فەیلەق و بە گشتی ٨٦ ھەزار پیاو مەزەندە دەکرا، لە جەنگەکەدا زیاتر لە ٨٠٪ی سوپای ڕۆم کوژران یان بەدیل گیردران، لەنێوانیاندا فەرماندەکەیان.

ھانیباڵ چەندین ساڵ سوپاکەی لە ئیتالیا ھێشتەوە تاوەکو لە کۆتاییدا داگیرکارییەکی ڕۆمەکان لە باکووری ئەفریقا ناچاری کرد بگەڕێتەوە بۆ کارسج. ھانیباڵ جەنگەکەی دۆڕاند و رۆمانەکان ناچاریان کرد کە کارسج جێبھێڵێت و بچێت بۆ وڵاتی ئێران. لەوێ ئیمپراتۆریەتیی سلووکیی قایل کرد کە شەڕی دژ بە ڕۆم بکەن، ھانیباڵ ھەڵات دوای ئەوەی لە جەنگێکی دەریایی دۆڕا، کاتێک ڕۆمەکان داوایان لێ کرد کۆڵ بدات، ھانیباڵ کۆتایی بە ژیانی خۆی ھێنا.

ھانیباڵ بە یەکێک لە گەورەترین فەرماندە سەربازییەکانی مێژوو دادەنرێت. مێژوونووسی سەربازی تیۆدۆر ئەیرۆلت دۆج جارێک ھانیباڵی بە «باوکی ستراتیجی» ناوزەند کرد چونکە تەنانەت گەورەترین دوژمنیشی کە ڕۆمەکان بوون بیرۆکە سەربازییەکانی ئەویان بەکاردەھێنا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی
تاقیکردنەوەی دەرمان

**تاقیکردنەوەی دەرمان** پشکنینێکی زیندەزانییە بۆ نموونە جۆری نموونەی میز، قژ، خوێن، ھەناسە، ئارەق، ئاوی دەمی کەسێک وەردەگیرێ بۆ ئەوەی ھەست بە ھەبوونی یان نەبوونی کار و چالاکی دەرمانێک بکرێت لە لاشەدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:تاقیکردنەوەکان
پۆل:پشکنینە پزیشکییەکان
پڕۆفایلی چەورییەکان

**پرۆفایلی چەورییەکان** () جۆرێکی تاقیکردنەوەی خوێنە کە پێناسەی چەورییەکان لەناو خوێن دەکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:پشکنینە پزیشکییەکان
پۆل:پشکنینەکانی خوێن
پۆل:چەورییەکان
ڕۆژە لسکۆ

**ڕۆژە لسکۆ** () (١٩١٤–١٩٧٥) نووسەر، زمانناس و ڕۆژھەڵاتناسی ئەورووپی بوو کە گەلێک کاری لەسەر زمانی کوردی کردووە. لسکۆ ماوەیەک لە ڕۆژاوای کوردستان ژیانی بەسەر بردووە و لەگەڵ برایانی بەدرخان ئاشنایەتیی ھەبووە. ئەو لە ئەنستیتۆی زمان و شارستانییەتی ڕۆژھەڵات () بەشی زمانی کوردیی دامەزراند و تا ١٩٤٧ (بەر لە ئەمیر کامەران بەدرخان) سەرۆکی ئەو بەشە بوو. لسکۆ لەو ماوەیەدا کە لە ڕۆژاوای کوردستان بوو لە چیای کرمانج لەگەڵ یەزیدییەکانی ئەو ناوچەیە ئاشنایی پەیدا کرد و لەسەری نووسین. ھەروەھا لە گۆڤاری ھاوار و ڕووناھیدا نووسراوەی بڵاو کردووەتەوە. لسکۆ جگە لە کوردی شارەزایی لە زمانی تورکی و فارسی ھەبووە و بڕێک کتێبی وەرگێڕاوە، لەمانە وەرگێڕانی کوندەپەپووی کوێرە بە فەڕەنسی.

## کارەکان
* لێکۆڵینەوە لەسەر یەزیدییەکانی سووریا و چیای شنگال، ١٩٣٨، بەیرووت
* ڕێزمانی کوردی (لەگەڵ جەلادەت بەدرخان)، ١٩٧٠
* مەم و زین، ١٩٤٢، بەیرووت

## سەرچاوەکان

پۆل:زمانەوانانی کوردی
پۆل:وێژەی کوردی
پۆل:کوردناسەکان
پۆل:ڕۆژهەڵاتناسە فەڕەنسییەکان
پۆل:ڕۆژھەڵاتناسە فەڕەنسییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤
پۆل:مردووانی ١٩٧٥
لەیلا گوڤەن

وێنۆک|لەیلا گوڤەن
**لەیلا گوڤەن** (لەدایکبووی ٦ی ئایاری ١٩٦٤، قۆنیە لە تورکیا) ژنەسیاسەتمەدارێکی کوردە. پێشتر لە پەرلەمانی تورکیا وەک نوێنەری پارێزگای حەکاری لەسەر حیزبی ھەدەپە پەرلەمانتار بووە. ئەو پێشتر سەرۆک شارەوانی وێرانشار بووە لە باکووری کوردستان، کە ئەوکاتە نوێنەرایەتی لە پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی دەکرد، لە ئێستاشدا لەیلا ھاوسەرۆکی پارتی کۆمەڵگای دیموکراتە.

لە ڕۆژی ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠، لەیلا سزای ٢٢ ساڵ و ٣ مانگ زیندانیی بۆ دەرچوو بەتۆمەتی ئەندام بوون لە ڕێکخراوە تیرۆریستییەکان.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:ژنانی سیاسیی کورد
پۆل:ژنانی کورد
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤
پۆل:ژنە کوردەکانی تورکیا
پۆل:کوردەکانی ئەنادۆڵی ناوەڕاست
پۆل:سیاسەتوانانی سەدەی ٢١ی خەڵکی تورکیا
پۆل:چالاکانی کورد
خەیاڵی خودا (کتێب)

**خەیاڵی خودا** (بە ئینگلیزی:The God Delusion) یەکێکە لە پەرتووکە پڕفرۆشەکانی
ڕیچارد دۆکینز پسپۆڕ لە بەشی بایۆلۆژیای بەریتانی، کە لە ساڵی ٢٠٠٦ دا چاپ کراوە پەرتووکەکە لەسەر فەلسەفەی ئایینە، کە دۆکینز تێیدا فەلەسەفه لۆژیکییەکانی بیروباوەڕی ئایینی ڕوون دەکاتەوە و بەو ئەنجامەش دەکەوێت کە ئەگەری بوونی خودا زۆر کەمە و باوەڕبوون بە بوونی خودای تاکەکەسی تەنھا خەیاڵێکە. دۆکینز لە پەرتووکەکەیدا ھاوبۆچوونە لەگەڵ ئەو لێدوانەی ڕابێرت پێرسیگ کە «کاتێک کەسێک باوەڕی بە شتێکی خەیاڵییە پێی دەڵێن شێتە، بەڵام کاتێک کۆمەڵێک کەس باوەڕیان بە شتێکی خەیاڵییە پێی دەڵێن ئایین» تا سەرەتای ساڵی ٢٠١٠ زیاتر لە ٢ ملیۆن لە وەشانی ئینگلیزیی ئەو پەرتووکە فرۆشرا و بۆ ٣١ زمانیش وەرگێڕدراوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* Newsnight Book Club – Extracts from *The God Delusion*
* Richard Dawkins interviewed by Laurie Taylor in New Humanist magazine
* 

پۆل:کتێبەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:وێژەی فەلسفەی ئایین
پۆل:وێژەی فەلسفەی دین
ڕێشان حەمۆ

**ڕێشان محەممەد ئیبراھیم** ناسراو بە **ڕێشان حەمۆ** (لەدایکبووی ٨ی حوزەیرانی ١٩٩١) ئەکتەر، کۆمیدیان، و مۆسیقاژەنێکی کوردی ڕۆژاوای کوردستانە.

لە ساڵی ٢٠١٢دا، دەستی بە کاری ھونەری کرد. سەرەتا بە کورتە ڤیدیۆی کۆمێدی دەستی پێ کرد، پاشان دەستی کرد بە پێشکەشکردنی بەرنامەی *ڕێشانیزم*، کە یەکێکە لە سەرکەوتووترین کارەکانی. لە ساڵی ٢٠١٩دا، وەک ئەکتەر بەشداریی لە فیلمی *[[پەیکەری دڵ]]* کرد. لە ساڵی ٢٠٢٠دا، بە ڕۆڵی سەرەکی بەشداریی لە درامای *[[چەرخ و فەلەک]]* کرد. لە ٢٠٢٢دا، وەک ئەکتەری سەرەکی لە شانۆی *دوا ڕۆژەکانی بابلۆ*دا بەشدار بوو.

## ژیاننامە
ڕێشان حەمۆ لە ڕۆژاوای کوردستان لە شاری عەفرین لە ناو خێزانێکی ھونەردۆست لە دایکبووە. لە تەمەنی چوار ساڵیدا دەستی بە ژەنینی ئامێری دەربووکە کردووە و لەگەڵ چەندین ھونەرمەندی ڕۆژاوای کوردستان، وەک ڕەشید سۆفی و عەزیز محەممەد و باڤێ سەڵاح، بەشداریی کردووە.

تاوەکو ساڵی ٢٠٠٠، باوکی ڕێشان، محەممەد حەمۆ، لەلایەن حکوومەتی سووریاوە، بەھۆی فرۆشتنی پەڕتووکی کوردی، چەندین جار زیندانی کرا و ئەشکەنجە درا، کە وای کرد کە خۆی و خێزانەکەی ناچار ببن بچن بۆ باشووری کوردستان و لە شاری سلێمانی نیشتەجێ ببن.

لە ساڵی ٢٠٠٧دا، چووە بەشی مۆسیقای پەیمانگەی ھونەرە جوانەکان. دوای دوو ساڵ بەھۆی تەقینەوەیەکەوە لە شەقامی بەرامبەر پەیمانگەکە، کە بووە ھۆی شکاندنی دەستی، وازی لە خوێندن ھێنا.
دوای بەجێھێشتنی خوێندن، دەستی بە ژەنینی ئامێری درامس کرد و لەگەڵ چەند ھونەرمەندێکی وەک یاس خدر، میکایل، ناسر ڕەزازی و دیاری قەرەداغی بەشداریی کرد.

لە ساڵی ٢٠١٢دا، بەھۆی باری ئابووری بڕیاری دا وەکوو پیشە واز لە مۆسیقا بھێنێت و دەست بە کاری نواندن بکات. سەرەتا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی بە ڤیدیۆی کورتی کۆمێدی دەستی پێ کرد و لە ماوەیەکی کورتدا ناوبانگی دەرکرد.
لە ساڵی ٢٠١٥دا، بەشداریی لە چەند ڕیکلامێکی تەلەڤیزیۆنی کرد، کە دەنگدانەوەیەکی باشی ھەبوو لە ناو خەڵکدا بە وشەی «بەثیتە».

لە ساڵی ٢٠١٧دا، دەستی کرد بە پێشکەشکردنی بەرنامەی *ڕێشانیزم*، کە بەرنامەیەکی ھەفتانە بوو کە بە شێوەیەکی کۆمیدیئامێز باسی لە دیاردەکانی کۆمەڵگە دەکرد.

لە ساڵی ٢٠١٨دا، خەڵاتی باشترین پڕۆژەی میدیایی لەلایەن ڕێکخراوی کۆسۆڤەوە بە دەست ھێنا.
لە ساڵی ٢٠١٩دا، وەکوو ئەکتەرێکی سەرەکی لە فیلمی *[[پەیکەری دڵ]]*، کە لە دەرھێنانی شوان عەتووف بوو، بەشدار بوو. لە ساڵی ٢٠٢٠دا، وەک ئەکتەری سەرەکی بە ڕۆڵی ئاسۆ لە درامای *[[چەرخ و فەلەک]]* بەشدار بوو.
لە ٢٠٢٢دا، وەک ئەکتەری سەرەکی بە ڕۆڵی بابلۆ لە شانۆی *دوا ڕۆژەکانی بابلۆ*دا بەشدار بوو.

## فیلمۆگرافی
### فیلم

### تەلەڤیزیۆن

### شانۆ

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١
مارلی و من (فیلم)

***مارلی و من*** فیلمێکی کۆمیدی و درامای ئەمریکییە و ساڵی ٢٠٠٨ لەلایەن دەیڤد فرانک بەرھەمھێنراوە و لە سیناریۆی سکۆت فرانکڵ و دۆن ڕۆسە، فیلمەکە پشتی بەستووە بە یاداشتێکی ساڵی ٢٠٠٥ کە ھەر بە ھەمان ناو لەلایەن جۆن گرۆگانەوە بڵاوکرایەوە. ئەستێرەکانی فیلمەکە ئەوین ویلسۆن و جێنیفەر ئانیستنن وەک خاوەنی مارلین کە سەگەکەیانە. فیلمەکە لە ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ لە ئەمریکا و کەنەدا بڵاوکرایەوە و ڕیکۆردی تۆمارکرد بۆ زۆرترین فرۆشی بلیت لە ڕۆژی کریسمسدا کە ١٤٬٧٥ ملیۆن دۆلار بوو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
* 
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٨
پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس
پۆل:ئەو فیلمانەی لە میامی وێنەیگیراون
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی دیوون ئینتەرتەیمێنت
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە نووسەران
پۆل:فیلمەکان کە لە پەنسێلڤانیا داندراون
پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کتێبە ناخەیاڵییەکان
ڕێدتیووب

**ڕێدتیووب** (بە ئینگلیزی:RedTube) سایتێکی هاوبەش کردنی ڤیدیۆی پۆرنۆگرافییەیە و لە ۲٥ی نیسانی ۲۰۰۷ دامەزراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:وێبگەکان
پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ٢٠٠٦
ترانسجێندەر (کچ)

وێنۆک
**ترانسجێندەر (کچ)** ئەو کەسەیە کە لەکاتی لەدایکبوون وەک کوڕ دیاریکراوە بەڵام ناسنامە جێندەرییە سەرەکییەکەی کچە، ئەکرێت ھەست بە نائارامی جێندەری بکات چونکە جێندەرە ڕاستەقینەکەی لەگەل ئەو جێندەرە یەک ناگرێتەوە کە لەکاتی لەدایکبوون دیاریکراوە، چارەسەری ئەم پرۆسەیە بریتییە لە چارەسەری ھۆرمۆنی و نەشتەرگەری دانانەوەی جێندەری بەپێی حاڵەتی کەسی دیاریکراو، کەدەتوانێت ببێتە چارەسەر و ئارام کەرەوە لەسەر حالەتی  نائارامیی جێندەری.

## ئەمانەش ببینە
* ترانسفێمینزم
* ترانسجێندەر

## سەرچاوەکان


پۆل:سەرناوەکانی ژنان
پۆل:ترانسجێندەر
پۆل:ترانسجێندەر کچ
پۆل:ناسنامەکانی تڕانسجێندەر
یەڤگینی پریماکۆڤ

**یەڤگینی ماکسیمۆڤیچ پریماکۆڤ** (٢٩ی تشرینی یەکەم ١٩٢٩ – ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥) سیاسەتمەدارێکی ڕووسی بوو کە وەک سەرۆک وەزیرانی ڕووسیا دەستبەکار بوو لە ١٩٩٨ بۆ ١٩٩٩. بەدرێژایی پیشەکەی، ھەروەھا وەزیری دەرەوە، قسەکەری باڵای یەکێتیی سۆڤیەتی جاران، و سەرۆکی دەزگای ھەواڵگریش بوو. پریماکۆڤ کەسێکی ئەکادێمی (عەرەبناس) بوو و ئەندامی ئەکادیمیای زانیاریی ڕووسی بوو.

یەکێک لە نوسراوە گرنگەکانی پریماکۆڤ کتێبی «ڕووسیا و عەرەبەکان: پشت پەردەی ڕووداوەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست لە جەنگی ساردەوە تا ئێستا» کە تێیدا ڕۆڵی تەواوی خۆی، سەرەتا وەک ڕۆژنامەنووسی پراڤدا کە سەرۆکایەتیی ڕووسیا بەتایبەتی گوێ لە ڕاپۆرتەکانی دەگرن، لەگەڵ سیاسەتمدارانی کورد لە ٧٠کان و کاتی گەڕانەوەی مەلا مستەفا دەکات. لە کتێبەکەیدا وردەکاریی سەردانەکانی، تێیدا دەردەکەوێت کە بەیانی ١١ی ئازار ئەم دەستی تەواوی تێیدا ھەبووە و ڕاکانی لای مەلا مستەفا جێگای پێزانین بووە. ھەر لەم کتێبەدا گۆڕانکارییەکانی ٢٠٠٣ و دواتریش وردەکاریی ویستی زۆرینەی خەڵکی کورد بۆ جیابوونەوە لە عێراق بەڵام نەبوونی بزووتنەوەیەکی سیاسی کە خواستی ئەمە بێت بە ڕوونی نووسیوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:سەرۆک وەزیرانی ڕووسیا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩
پۆل:مردووانی ٢٠١٥
پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ڕووسیا
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ویلایەتی مۆسکۆ
پۆل:وەرگرانی نیشانی دروشمی سووری کۆشش
پۆل:ڕۆژھەڵاتناسانی ڕووسیا
بورجی میلاد

**میلاد** () بورجێکی دوورپەیوەندیی چەند جۆرەیە؛ کە لە باکووری ڕۆژاوای تاران، پایتەختی ئێران هەڵکەوتووە. ئەم بورجە بە بەرزایی ٤٣٥ مەتر، بەرزترین بورجی ئێران، شەشەمین بورجی بەرزی دوورپەیوەندیی جیھان و نۆزدەھەمین بینای بەرزی جیھانە. بورجی میلاد لەبەر بەرزایی زۆر و شێوازی جیاوازی، تەقریبەن لە هەموو جێیەکی تارانەوە دەبیندرێت و یەکێک لە هێماکانی شاری تارانە.
200px|وێنۆک|چەپ|جێگەی بورجی میلاد لەسەر نەخشە بە ڕەنگی شین

## پێشانگا



## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:بورجەکانی ئێران
پۆل:بورجەکانی ئاسیا
پۆل:تاران
پۆل:نژیاروانیی ئێرانی
پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکان، تەواوبوونی ٢٠٠٧
پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی ئێران
پارێزگای بەلۆچستان

**پارێزگای بەلۆچستان** گەورەترین و یەکێک لە پارێزگاکانی پاکستانە. ناوەندی پارێزگای بەلۆچستان شاری کوویتەیە. ئەم پارێزگایە لە ناوچەی بەلۆچستاندا ھەڵکەوتووە.

## ئەمانەش ببینە
* پارێزگاکانی پاکستان

## سەرچاوەکان

*
پۆل:پارێزگاکانی پاکستان
پۆل:بەلۆچستان
پۆل:جوگرافیای بەلۆچستان
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٧٠
نەسازانی جێندەری

**نەسازانی جێندەری** بریتییە لە نەسازان لە ھەڵسوکەوتەکردن، دەربڕین و کاردانەوە، بۆ نمونە کەسێک ھەلسوکەوت و دەربرێنی جێندەرییەکەی لەگەڵ جێندەرەکەی یەک ناگرێتەوە.

## ئەمانەش ببینە
* پیاوەتی
* ترانسفۆبیا
* ترانسجێندەر
* نائارامیی جێندەری

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە
پۆل:ژنمێردی
شارستانی ئاستارا

**شارستانی ئاستارا** () یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای گیلانی ئێرانە. ناوەندی ئەم شارستانە شاری ئاستارایە.
[180px|وێنۆک|چەپ|[تاڤگەی لاتۆن یەکێک لە تاڤگەکانی شارستانی ئاستارای ئێران]]

## ئەمانەش ببینە
* پارێزگای گیلان
* ئاستارا

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانەکانی پارێزگای گیلان
پۆل:شارستانی ئاستارا
پۆل:شارستانەکانی ئێران
پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان
شوکر

**شوکر** یان **سوپاسگوزاریی نیعمەت** () لە پێناو باشترین سیفاتە کە موسڵمان دەبێت ھەیبێت، و یەکێکە لە ڕەوشتە بەرزەکان. سوپاس و ستایش بۆ ئەو کەسەی کە چاکەی کردووە و خێر و چاکەی ئەنجام بدات و لە خوا بترسێت.

## پێناسە
سوپاسگوزاری بۆ ناسینەوە و نیشاندانی نیعمەتێکە کە خوا بە بەندەکانی بەخشیووە لە ھەر شتێکی دنیایی بێت.

## لە چوارچێوەی ئیسلام
* خودا

کاتێک باس لە نموونەی دروستکراوی خودا دەکرێت، چەمکەکە واتە داواکردن و ستایشی کەسێک، ببورە یان دەربارەی کەسێکی خاوەن ناوەڕۆک و ڕەزامەندی و خۆبەخشی. وە بۆیە، پێویستی بە قەرەبووکردنەوە لە ڕاستیدا وشەی عەرەبی شاکاری *ئێلاھو ساسۆمیاھو* واتە:خودا پاداشتی دنیای پێبەخشین پاداشتیان دەکات و پاداشتی کار و کردەوەیان دەدات.
* خودا یاسا دائەڕێژێت بەو جۆرەی کەچاکەی فراوان دەکات شوکری خودا ناکرێت بە مانای ڕاستی سوپاسگوزاریی ڕەچاو بکرێت بەڵام سوپاس کردنی خودا بۆ خەڵک نرخێکە بۆ چاکە، (وەک چۆن بۆ ئەنجامدانی تاوانەکە دووبارە دەکرێت). بە قسەی *ئەلغەزالی*، خودا بە دڵنیاییەوە ڕازییە بەھۆی فراوانبوونی بێسنووری پاداشتی پارێزکاران بەڕاستی ئەوانە لە بەھەشتدا ژیانی کامەرانی و بەردەوام دەبەنە سەر. *المسەد* دەنووسێت ستایشکردنی خودا بۆ کارە باشەکانی مرۆڤ، ستایشە بۆ کارەکانی خۆی.
* لە قورئاندا ھاتبوو بوو کە پێغەمبەری سلێمان بە دیاری زۆر سروشتی بۆ گەیشتن بەو ئامانجانەی خودا داینا بۆ سوپاسگوزاری.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* الفتاوى الإسلامية.
* دليل المواقع الإسلامية المتكامل.
* الشبكة الإسلامية.
* موقع الإسلام موقع متعدد اللغات.
* الموسوعة الحديثية الإلكترونية
*http://islamstory.com/ar

پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:وشە و دەستەواژە قورئانییەکان
فاینەستراید

**فاینەستراید** () بەتەنھا و لەژێر ناوی بازرگانی **پرۆسکار** و **پرۆپێشیا** دەفرۆشێرێت، لەنێوان دەرمانەکانی تر، ئەم دەرمانە بەکاردێت بۆ چارەسەری گەورەبوونی پرۆستات یان کەم بوون و لەدەست دانی قژ لە ڕەگەزی نێردا ھەروەھا ئەتوانرێ بۆ چارەسەری زۆری موو بەکاربێت لە ڕەگەزی مێ دا، و وەک بەشێک لە چارەسەری ھۆرمۆنی بۆ ترانسجێندەر بەکاردێت و لە ڕێگەی دەمەوە وەردەگیرێ

فاینەستراید (وەستێنەر یان خاوکەرەوە) ی ئەنزیمی (5α-Reductase) کە دژە ئەندرۆجینە کاردەکات بە کەمکردنەوەی ڕێژەی دیھایدرۆتێستۆستیرۆن (DHT) بە نزیکەیی ڕێژەی %٧٠، لەناویاندا لە پرۆستات و لەناو سەر

کاریگەرییە لاوەکییەکان لە بەکارھێنانی فاینەستراید دەگەمەننھەرچۆنێک بێت لە ڕەگەزی نێر ھەنێک کەس ھەست (لاوازی ئارەزووی سێکس، خەمۆکی، گەورەبوونی مەمکەکان) دەکەن لە ھەنێک لە ڕەگەزی نێردالەھەنێک کەسدا لەوانەیە لاوازی سێکس بەردەوام بێت دوای واز ھێنانیش لە دەرمانەکەلەوانەیە ھەنێک لە نیشانە سەرەتایەکان لە چەن بەشێکی سەرەکی شێرپەنجەی پرۆستات بشارێتەوە

فاینەستراید لە ساڵی ١٩٨٤ دا خرایە ڕوو و لە ١٩٩٢ دا وەک دەرمان پەسەند کرا

وێنۆک|پێکھاتەی فاینەستراید

## بەکارھێنانە پزیشکییەکان
فاینەستراید بۆ چارەسەری حالەتی (prostatic hyperplasia) بەکاردێت، لە ڕەگەزی نێردا بۆ چارەسەری گەورە بوونی پرۆستات و بۆ چارەسەری لەدەست دانی قژ و ھەڵوەرینی قژ لە ڕەگەزی نێردا بەکاردێت (androgenetic alopecia)

## کارلێک لەگەل دەرمانی تر
لەوانەیە ئێستا ھیچ داتەیەک بەردەست نەبێت لەوەی فاینەستراید کارلێک بکات لەگەل ھیچ دەرمانێک

## سەرچاوەکان

پۆل:وەستێنەرەکانی 5α-Reductase
ئۆکسیندۆلۆن

**ئۆکسیندۆلۆن،** بەتەنھا و لەژێر ناوی بازرگانی پرۆستێتین و ڕاکسەنۆن دەفرۆشرێ، دەرمانێکی دژە ئەندرۆجینە و پرۆجستینە کە لە ژاپۆن بۆ چارەسەری گەورە بوونی پرۆستات بەکاردێتھەرچۆنێک بێت بەکارھێنانەکەی پەسەند نەکراوە بەھۆی کاریگەرییە ھەستیارییەکانی ئۆکسیندۆلۆن کاریگەر نییە لە ڕێگەی دەمەوە، پێویستە لە ڕێگەی دەرزی لە ماسولکە بدرێت
وێنۆک|پێکھاتەی دەرمانەکە
ئۆکسیندۆلۆن دژە ئەندرۆجین و دژە وەرگری ئەندرۆجینەکانە، ئامانج دەخاتە سەر ئەندرۆجینەکانی وەکوو تێستۆستیرۆن و دیھایدرۆتێستۆستیرۆن ھەروەھا پرۆجستینیشە، ھەروەھا یارمەتی گەشەی پرۆجێستۆجینیش دەدات و چالاکاری وەرگرەکانی پرۆجێسترۆنە، ئامانجەکەی بریتییە لە پرۆجیستۆجینەکان وەکوو پڕۆجێسترۆنبەھۆی چالاکییە پرۆجێستۆجینەکانی، ئۆکسیندۆلۆن کاریگەری نەرێنی لەسەر (gonadotropins)ەکان ھەیە

ئۆکسیندۆلۆن لە ساڵی ١٩٨١ وەکوو دەرمان ناسێنرا و بەتەنھا لە ژاپۆن بەکارھێنرا

## ئەمانەش ببینە
* وەرگر و دژە وەرگر

## سەرچاوەکان

پۆل:وەستێنەرەکانی 5α-Reductase
پۆل:دژە گۆنادۆترۆپینەکان
پۆل:کیتۆنەکان
پۆل:پڕۆجێستۆجینەکان
پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان
پۆل:دژەئەندرۆجینە ستیرۆیدییەکان
دژە گۆنادۆترۆپین

**دژە گۆنادۆترۆپین** دەرمانێکە کە سەردەکەوێ بەسەر چالاکی یان کاریگەرییەک و/یان ھەردوو گۆنادۆترۆپینەکان خاو دەکاتەوە. ھۆرمۆنی FSH، ھۆرمۆنی LH ھۆکارەکەی بریتییە لە وەستاندن یان خاوکردنەوەی (hypothalamic-pituitary-gonadal (HPG) axis) و ئەمەش دەبێتە ھۆی کەمبوونەوەی ڕێژەی ئەندرۆجین، ئیسترۆجین، و پرۆجێستۆجین لە لاشەدا، دژە گۆنادرۆترۆپین ھەروەھا کاریگەری لەسەر ھێلکەدانان ھەیە لە ڕەگەزی مێینەدا، و بەرھەم ھێنانی سپێرم لە نێرینەدا، دەرمانەکانی دژە گۆنادۆترۆپین بە شێوەی جیاواز بەکاردێن وەکوو (کۆنترۆلی ھۆرمۆنی دووگیانی، ھەستیاری ھۆرمۆنی شێرپەنجەیی، چارەسەری زوو ھەرزەکاری، ھەرزەکاری)

باشترین و زۆرترین بەکارھێنەرەکانی دژە گۆنادۆترۆپینەکان بریتین لە دەرھێنەری ھۆرمۆنی گۆنادۆترۆپین (GnRH) لەھەردوو (وەرگر و دژە وەرگر) ـەکانی گۆنادرۆترۆپین

## بەکارھێنان
بۆ چارەسەری ئەندرۆجینەکان

## ئامانج
* وەرگری دەرھێنەری ھۆرمۆنی گۆنادرۆترۆپین
* وەرگری FSHR
* وەرگری LHR
* وەرگری ئەندرۆجین
* وەرگری ئیسترۆجین
* وەرگری پرۆجێسترۆن

## ئەمانەش ببینە
* دژە ئەندرۆجین

## سەرچاوەکان

پۆل:دژە گۆنادۆترۆپینەکان
دەرھێنەری ھۆرمۆنی گۆنادۆترۆپین

وێنۆک|شێوەی دەرھێنەری ھۆرمۆنی گۆنادرۆترۆپین لە PDB 1YY1
**دەرھێنەری ھۆرمۆنی گۆنادرۆترۆپین** دەرھێنەری ھۆرمۆنە کە بەرپرسە لە کاردانەوە بۆ دەردانی ھۆرمۆنی FSH و ھۆرمۆنی LH، لە بەشی پێشەوەی ھیپۆفیز

## سەرچاوەکان

پۆل:دژە گۆنادۆترۆپینەکان
پێنێلۆپی کروز

**پێنێلۆپی کروز سانچێز** (لەدایکبووی ٢٨ی نیسانی ١٩٧٤ لە شاری مەدریدی ئیسپانیا) خانمە ئەکتەرێکی تەلەڤیزیۆنی و فیلمی ئیسپانییە و لە  چەندین جۆری جیاوازی فیلمدا بەژداری کردووە. پێنێلۆپی بۆ یەکەم جار لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا بەرچاو کەوت کاتێک لەناو ٣٠٠ کچی دیکەدا ھەڵبژێردرا لە کێبڕکێیەک، ئەمە بووە ھۆی ئەوەی کە لە تەلەفزیۆن و لە ڕیکلامەکان کاری نواندنی پێ بدرێت و دواتر لە یەکەم فیلمیدا دەرکەوت لە ساڵی ١٩٩٢. پێنێلۆپی لە ساڵی ٢٠١٠ەوە ھاوسەرگیری لەگەڵ خاڤیر باردەم کردووە و دوو منداڵیان ھەیە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی
پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئیسپانی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ڕێزلێنانی سیزار
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
کۆنتڕۆلی ھۆرمۆن (دووگیانی)

**کۆنتڕۆلی ھۆرمۆن** (بە ئینگلیزی: Hormonal contraception) دەگەڕێتەوە بۆ ڕێگاکانی کۆنتڕۆلی دووگیانی کە لە کۆئەندامی کوێرەڕژێنە کارەکەی دەکات، کۆنتڕۆلی ھۆرمۆنی بە زۆری لاشە لە ھێلکەدانان ئەوەستێنێت و کاری سپێرم بۆ دۆزینەوە ھێلکە زەحمەت دەکات.

## سەرچاوەکان
مامۆستای خراپ (فیلم)

***مامۆستایەکی خراپ*** فیلمێکی کۆمیدی نەشیاوی ئەمریکییە و ساڵی ٢٠١١ بەرھەمھێندراوە، فیلمەکە لە دەرھێنانی جەیک کەسدان و سیناریۆیەکەی لەلایەن لی ییزنبێرگ و جین ستۆپنێتسکی نووسراوە. فیلمەکە ئەکتەری دیاری وەک کامێرۆن دیاز و جەستن تیمبەرلەیک و لوسی پەنچ و جۆن میشێل ھیگینس و جاسۆن سیگل لەخۆدەگرێت. فیلمەکە چیرۆکی مامۆستایەکی تەمبەڵ و ناکارامە لە قوتابخانەیەکی ناوەندیی دەگێڕێتەوە کە ڕقی لەپیشەکەی و خوێندکارەکانی و ھاوکارەکانی دەبێتەوە کە ناچارە بگەڕێتەوە بۆ وانەگووتنەوە بۆ ئەوەی پارەی پێویست بۆ چاندنی مەمک پەیدا بکات، ئەمە دوای ئەوەی دەزگیرانە دەوڵەمەندەکەی لێی جیادەبێتەوە. ئەم فیلمەلە ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١١ لە سینەماکانی ئەمریکا لەلایەن کۆلومبیا پیکچەرزەوە بڵاوکرایەوە و ٢١٦.٢ ملیۆن دۆلاری گرتەوە بەرامبەر بە بودجەیەکەی کە ٢٠ ملیۆن دۆلار بوو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١١
پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شیکاگۆ داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە ساڵی ٢٠٠٦ داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی جەیک کاسدان
پۆل:فلیمی قوتابخانە ناوەندیەکان
مێژووی ڕۆژنامەکانی کۆریا

**مێژووی مۆدێرنی رۆژنامەکانی کۆریا** دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٩، رۆژنامەکان وێنەدانەوەی کاتی خۆیان بوون بۆ نمونە داگیرکاریەکەی ژاپۆن بۆ سەر کۆریای پێشوو

## ڕوناکردنەوە ١٨٨٣-١٩١٠
وێنۆک|ھانسیۆنگ سونبۆ
سەردەمی ڕووناکردنەوە لە ١٨٨٣ تا ١٩١٠ ، یەکەم رۆژنامەی مۆدێرنی کۆریا بڵاوکرایەوە لە کاتی (١٨٨٣-١٨٨٨) ڕۆژنامەکانی ھانسیۆنگ جوبۆ، ھانسیۆنگ سونبۆ**' دوای ساڵی (١٨٩٦-١٩٠٤) ڕۆژنامەیەکی سەربەخۆ لەلایەن سیۆ جای-پیل دامەزرا، وە لە سەردەمی (١٩٠٤-١٩١٠) ڕۆژنامەکانی وەک ڕۆژنامەی ھوانگسیۆنگ، دایھان مایل شینبۆ، ڕۆژنامەی دایگوک دامەزران لە دژی ژاپۆن**'، 

### ھانسیۆنگ سونبۆ (ڕۆژنامە)
ھانسیۆنگ سونبۆ ( بە ھانگول : 한성순보 ، بە ھانجا : 漢城旬報 ) یەکەم ڕۆژنامەی مۆدێرن بوو لە کۆریا، بڵاوکردەکرایەوە لەلایەن پارک مون-گوک لە سیۆل، لە ٣١ ئۆکتۆبەری ١٨٨٣، دەستی پێکرد، و دواتر لە سەرەتای ھەموو مانگێکدا ڕۆژنامەکە دەردەچوووێنۆک|ڕۆژنامە سەربەخۆکە، کرایەوە لە ١٨٩٧

### ڕۆژنامە سەربەخۆکە
یەکەم رۆژنامەی تایبەت بوو لە کۆریا لەلایەن سیۆ جای-پیلەوە دامەزرا لە ٧ی نیسانی ١٨٩٦، ڕۆژنامەکە یەکەم ڕۆژنامەبوو کەلەلایەن خەڵکەوە بڵاوبکرێتەوە

ڕۆژنامەکە باس لە گرنگی کارەکانی نەتەوایەتی دەکات وەکوو کرانەوەی خەڵک بە خوێندن و فێربوون و دیموکراسیەتڕۆژنامەکە جەختی لەسەر سیستەمی خوێندنی نوێ کرەوە بۆ خەڵک کە چەن گرنگە، و بیرۆکەی دیموکرایەت و دامەزراندنی سیستەمێکی پەرلەمانی بۆ وڵات

## سەرچاوەکان

پۆل:مێژووی کۆریا
گۆنادۆترۆپین

**گۆنادۆترۆپین** دەرھێنەری ھۆرمۆنە کە وا لە ھیپۆفیز دەکات دوو ھۆرمۆنی نھێنی پێکبێنێ وەکوو (ھۆرمۆنی ھاندەری زەردەتەن (LH)، ھۆرمۆنی ھاندەری چیکڵدانە (FSH)) لە مێینەدا ئەم ھۆرمۆنانە وا لە ھێلکەدان دەکەن کە ئیسترۆجین و پرۆجێسترۆن بەرھەم بێنن، لە نێرینەدا وا لە گون دەکات کە تێستۆستیرۆن و دیھایدرۆتێستۆستیرۆن پێکبێنن،

## سەرچاوەکان

پۆل:دەرھێنەری ھۆرمۆنی-گۆنادۆترۆپین و گۆنادۆترۆپینەکان
پۆل:ھۆرمۆنەکانی سێکس
وەسان

گوندی وەسان لە دۆڵی باڵەیان و یەکێکە لە گوندەکانى ناحیەی قەسرێ لە باڵەکایەتی لە ئیدارەی سەربەخۆی سۆران لە پارێزگای ھەولێر.

پۆل:گوندەکانی قەسرێ

هەزارێ مەغبەرێ وەسانێ

مەغبەر واتا گۆڕستان، ئەم گۆڕستانە دەکەوێتە دۆڵی باڵەییان_گوندی وەسان.

چەند ڕایەک هەیە لەسەر ناوی وەسان، بەڵام  ڕۆشنبیرانی گوندەکە پێیان وایە لە(وثن) ەوە هاتبێت، واتا بتپەرستی.

گوندی وەسان، مێژوێکی زۆر کۆنی هەیە، ڕەنگە ٤ بۆ ٥ هەزار ساڵ پێش زایین ژیانی تێدا هەبووبێت، دانیشتوانی دۆڵی باڵەییان و گوندی وەسان، لەگەڵ هاتنی ئایینی پیرۆزی ئیسلام، دانیان بەو ئایینەدا ناوە، بەڵام بوونی گۆڕی چەندین اسحابە و شێخ لە قەتپاڵی شاخەکانی باڵەییان، ئەوە دەردەخەن کە ڕەنگە لەناوچەکەدا چەند شەرێک کرابێت، لەنێوان سوپای ئیسلام و خەڵکی ناوچەکە.

هەروەها زنجیرە چیای شەگەور و شێخ ناصر بەڵگەیەکی ترە لە بوونی چەندین شەڕ و پێکدادان لەناوچەکە، رەنگە شای گاورەکان لەگەڵ سوپای ئیسلام لەو زنجیرەیە پێکیان دادابێت و دوای سەرکەوتن، سەرکردەی سوپای ئیسلام  ناوی بە شێخ ناصر دەرکردبێت.

گوندی وەسانێ بە ئاین پەروەر ناسراوەن و پیاوی مەزنی ئاینی تێدا هەڵکەوتووە، دەگێڕنەوە لە بنەڵەی تا دەگاتە گوندی وەسانێ ٧ مزگەوتی تێدا بووە. پێگەی ئەو گوندە لەباڵەکایەتیدا زۆر بەهێز بووە، سەدان کەس لەسەر دەستی پیاوانی ئایینی ئەو گوندە پەروەردە بوون، لەساڵی ٥٠٠ بۆ ٦٠٠ ی هجری مەدرەسەیەکی ئایینی گەورە لەو گوندەدا هەبووە، ملا عباسی گەورە ٦٠ فەقێی هەبووە. لەسەردەمی ئەودا خەڵکی لەشوێنی دوورەکانیشەوە بۆ خوێندن هاتوون، ٧ برا لە شامەوە بۆ خوێندن هاتوون، هەر حەوتیان بەهۆی پەتای تاعون لەناو چوون و لە مەغبەرێ وەسانێ نێژراون، جگە لەوە بەهۆی پەتای تاعون، خەڵکێکی زۆر مردوون و لەو گۆڕستانە نێژراون
بۆیە پێی دەڵێن هەزارێ مەغبەرێ وەسانێ، واتا لەهەر ناوێک هەزار کەسی لێ نێژراوە، ئەوەش دەلالەتە لە کۆنی گوندی وەسانێ، هەروەها مەغبەرێ وەسانێ ئەوەندە پیرۆز بووە، بەشێکی زۆری خەڵکی گوندەکانی باڵەییان لەکۆندا وەسیەتیان کردووە لەوێ بنێژرێن، ئێستاش خەڵکی بەردەوامن لەسەر ئەو نەریتە.

بەسوپاسەوە زانیاریەکان پێشتر لە برای بەڕێزم کاک شوان وەسانی وەرگیراون

مامۆستا لوقمان شەهید برایم

## سەرچاوەکان
ئومێد قەسرێ

Omid Qasre
تۆنیکاوا

**تۆنیکاوا** یان **بمفڕێنە بۆ لای مانگ** (بە ژاپۆنی: トニカクカワイイ) مانگایەکی ژاپۆنیە نوسینەوە و وێنەکێشانی لەلایەن کانجیرۆ ھاتادا بۆکراوە، ئەڵقەدارشتنی لە گۆڤاری ( *Weekly Shōnen Sunday)ی* شۆگاکوکاندا بۆ کراوە، لە کانونی دووەمی ٢٠١٨ـوە، چیرۆکەکە باس لە گەنجێکی زیرەک دەکات بەناوی ناسا یوزاکی لەگەل ھاوسەرەکەی، کە پێشووتر ژیانی ڕزگارکرد لە ڕووداوێکی ئۆتۆمبێلدا رزگاری دەکات، کە ئەمە سەرەتای چیرۆکەکەیە.

ئەنیمیەکەی لەلایەن کۆمپانیای ( Seven Arcs) پەخشکرا لە تشرینی یەکەم بۆ کانونی دووەمی ٢٠٢٠ لە تەلەڤیزیۆنی تۆکیۆ، لە باکوری ئەمەریکا مانگایەکەی ڕێگەپێدانی لەلایەن کۆمپانیای ڤیز میدیادا بۆکرا.

## کارەکتەرەکان

* ناسا یوزاکی ( -  
* تسوکاسا تسوکویۆمی (  - 
* کانامێ ئاریسوگاوا (  - 
* ئایا ئاریسوگاوا ( - 
* چیتۆسێ کاگینۆجی (- 
* چارلۆت (  - 
* ئائورۆرا ( - 

## سەرچاوەکان




پۆل:زنجیرە مانگاکان
پۆل:مانگاکانی ٢٠١٨
پۆل:ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانسی کۆمیدی
پۆل:شۆنن مانگا
پۆل:مانگای ڤیز میدیا
پۆل:مانگای شۆگاکوکان
پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت
پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی زانستی
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠٢٠ دەستیان پێکردووە
خولگە (رێکخراو)

خولگە ڕێکخراوێکی نا حوکمییە، ھەنووکە کاردەکات لەسەر بلاوکردنەوەی زانست و فەلسەفە و ئایین. ئامانجی پەروەردەی تاکی کوردییە لە ڕێگای چەسپاندنی ئایینەوە؛ و بلاوکردنەوەی زانست و فەلسەفە. خولگە لەئیستادا بەردەوامە لە خزمەتکردنی تاکەکانی کۆمەلگای کوردی.
تاڤگەی لاتۆن

**تاڤگەی لاتۆن** () یەکێک لە تاڤگەکانی زنجیرەچیاکانی ئەلبورزی ڕۆژھەڵاتە کە لە پارێزگای گیلان و ١٥ کیلۆمەتری باشووری شاری ئاستارا ھەڵکەوتووە. بەرزایی تاڤگەی لاتۆن ١٠٥ مەترە کە بووەتە بەرزترین تاڤگەی ئێران.

## جوگرافیا
بەرزایی تاڤگەی لاتۆن ١٠٥ مەترە. ئەم تاڤگەیە لەناو ھەشتپار و شاری ئاستارا لە قەراخ دەریای کاسپیەن ھەڵکەوتووە.

## پێشانگا

پەڕگە:LATON15.jpg|تاڤگەی لاتۆن
پەڕگە:LATON17.jpg|تاڤگەی لاتۆن
پەڕگە:LATON20.jpg|تاڤگەی لاتۆن
پەڕگە:LATON1.jpg|تاڤگەی لاتۆن


## سەرچاوەکان

پۆل:تاڤگەکانی ئێران
پۆل:پارێزگای گیلان
پۆل:شارستانی ئاستارا
چیخی دەرێ

**چیخی دەرێ** بەرزترین لوتکە چیایە لە عێراقدا کە دەکەوێتە قەزای چۆمان لە ھەرێمی کوردستان. کتێبی ڕاستییەکانی جیھانی سی ئای ئەی بانگەشەی ئەوە دەکات کە لوتکەکە ٣,٦١١ م (١١,٨٤٧ پێ) بەرز بێت. لوتکەکە ٦ کم (٧٫٣ میل) لە باکوری گوندی گوندە ژوورە لەسەر سنووری پیرانشار لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. 

لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٤دا جینج فولەنی گەڕیدەی ئینگلیزی بەسەر لوتکەکەدا سەرکەوت و خوێندنەوەی جی پی ئێسەکەی لوتکەکەی بە ٣٫٦٢٨ مەتر بەرز دانا. یەکەمین سەرکەوتن بەسەر لوتکەکەدا لە زستاندا لەلایەن جۆناسان بێزویک و ماسیو دوپوی بوو لە ١٨ی ئازاری ٢٠١١ دا، جی پی ئێسی جۆناسان و ماسیو لوتکەکەی بە ٣,٦١١ مەتر (١١,٨٤٧ پێ) دانا. لوتکەکە مەترسی ئەوەی ھەیە کە کێڵگەی مینی تێدا بێت لە نزیک ڕێگای ھامیڵتن و گوندی گوندە ژوور. ھەندێک لە کێڵگەکان نیشانەکراون بە نیشانەی سوور یان نیشانەی سێ گۆشەیی لەگەڵ کەلەسەر و ئێسک.

لوتکەیەکی دیکە بەناوی ھەڵگورد کە نزیکە لە چیخی دەرێ پێشتر بە بەرزی ٣٫٦٠٧ مەتر (١١٫٨٣٤ پێ) وەک بەرزترین لوتکەی ھەرێمی کوردستان و عێراق دادەنرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:چیاکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا
پۆل:چیاکانی پارێزگای ھەولێر
پۆل:چیاکانی کوردستان
پۆل:چیا
پۆل:سۆران
پۆل:چۆمان
پۆل:پیرانشار
پۆل:کێوەکانی کوردستان
پۆل:بەرزرترین شوێنی وڵاتەکان
پۆل:کێوە نێودەولەتییەکانی ئاسیا
پۆل:سنووری ئێران–عێراق
پۆل:کێوەکانی ئێران
وەرگری ئەندرۆجین

وێنۆک|پێکھاتەی وەرگری ئەندرۆجین لەناو لاشەی مرۆڤ
**وەرگری ئەندرۆجین** ھەروەھا بە (**NR3C4** - nuclear receptor subfamily 3, group C, member 4 -) )ناسراوە ، جۆرێکی وەرگری ناوەکیە  چالاک دەبێت بە شکانەوەی ھەر جۆرە ھۆرمۆنێکی ئەندرۆجینی لە ناویاندا تێستۆستێرۆن و دیھایدرۆتێستۆستێرۆن لە سایتۆپلازمەوە دەچێت بۆ ناوکەخانە وەرگری ئەندرۆجین بە ڕوونی پەیوەندی ھەیە بە وەرگری پرۆجێسترۆن و پڕۆجێستۆجینەکان کە بە بەکارھێنانی ڕێژەیەکی زۆر ئەتوانێ ئەندرۆجینەکان بلۆک بکات

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرگرە ناوەکیەکان
بەرەی ڕزگاریی ئاژەڵان

**بەرەی ڕزگاری ئاژەڵان** ڕێکخراوێکی نێودەوڵەتی و بێ ڕابەر و نامەرکەزیی سیاسی و کۆمەڵایەتییە کە کاری ڕاستەوخۆی ناتوندوتیژ ئەنجام دەدات دژ بە دڵڕەقیی و توندوتیژی بەرامبەر ئاژەڵان. بەپێی سەرچاوە ھەواڵگرییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و دەوڵەتانی ئەورووپا ئەم گرووپە زیاتر لە ٤٠ دەوڵەتی جیھان چالاکی و کردەی ڕاستەوخۆ ئەنجام دەدات و وەکو ڕێکخراوێکی تیرۆریستی دەناسێنرێت بەھۆی ئازاردانی ژمارەیەک بازرگانی ئاژەڵان و ڕاوچی و پزیشکانی بەرپرسی تاقیکردنەوەکان لەسەر ئاژەڵان بەڵام بەرەی ڕزگاری ئاژەڵان ئەو تۆمەتانە ڕەت دەکاتەوە. چاڵاکییەکانی بەرەی ڕزگاری ئاژەڵان خۆی لە وێرانکردنی ژێرخانی ئابووری و ھێرشکردنە سەر تاقیگەکانی ئاژەڵان و پیشەسازی گۆشت و بەرھەمە ئاژەڵییەکان دەبینێتەوە لەگەڵ ھەڕەشەکردن لە بازرگانانی ئاژەڵان ھەروەھا دابینکردنی شوێن و چارەسەری ئەو ئاژەڵانەی کە ڕزگاریان دەکەن و دەگوێزرێنەوە بۆ پەناگەکان یان بۆ سروشتی خۆیان دەیانگەرێننەوە.
وێنۆک|بەرەی ڕزگاری ئاژەڵان
ئەندامانی بەرەی ڕزگاریی ئاژەڵان *ھەموو بەخراپ بەکارھێنانێکی ئاژەڵان بە ناڕەوشتی دەزانن، پێیان وایە ئاژەڵان مافی ژیانیان ھەیە، و دەبێت مرۆڤەکان بوەستن لە ستەمکردن لێیان. ئەندامانی* بەرەکە پەیڕەوی فەلسەفەی **[[ڤیگنیزم]]** دەکەن ھەرچەندە بەشێکی زۆری ڤیگنەکان کارەکانی بەرە بەتەواوی بە دروست نابینن. بەرەی ڕزگاری ئاژەڵان تا ئێستا لە زیاتر لە ٤٠ دەوڵەت چالاکی ھەیە و سەرەتای دامەزراندنی ڕێکخراوەکە لە ئینگلتەڕا لە ساڵی ١٩٧٦ بوو.

ڕۆب وێب بەڕێوەبەری پێگەی بەرەکە لە ئینگلتەرا دەڵێت *"ئێمە بە گرووپی چەند کەسی کاردەکەین لەوانەیە لە گرووپێک تەنھا کەسێک بین لەبەرئەوە ئاشکراکردنمان و لەناوبردنی بەرەکەمان کارێکی ئاستەمە ئێوە ھەمووتان و ھەر یەکێکتان بەرەی ڕزگاری ئاژەڵانن "* سەبارەت بە ھەڵوێستیان بەرانبەر بە بەرەی ڕزگاری ئاژەڵان ڕێکخراوی پێتا کە بەناوبانگترین ڕێکخراوی ئاژەڵپارێزیی و بانگەشەکاری ڤیگنیزمە لەزاری دامەزرێنەری ڕێکخراوەکەوە ئینگرید نیوکێرک دەڵێت *"ئێمە خۆمان ڕێکخراوێکی یاسایی و مۆڵەت پێدراوین بەڵام لەوەش تێدەگەم ھەموو ئەو شۆڕشانەی دادگەرییان ھێنایە کایەوە بە یاسا شکێنی دەستیان پێکرد، و یاسای باشتر شوێنی یاسا کۆنەکانی گرتەوە، بەنموونە شۆڕشی گەنجانی فەڕەنسا. بۆیە من سەرکۆنەی بەرەی ڕزگاری ئاژەڵان ناکەم لەکاتێکدا خەڵکی ئازار نەدرێت، بەڵام من دواکەس دەبم ئەو گرووپە بە تیرۆریست ناوببەم"*. چەند ڕێکخراویکی تریش ھاوئامانج و ھاوتەریبی بەرەی ڕزگاری ئاژەڵان چالاکی ئەنجام دەدەن و لە ڕۆژەڤی جیھانیدا ناودەھێنرێن لەوانە بەرەی ڕزگاری زەوی.

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ڕێکخراوی بێتا

پۆل:مافی ئاژەڵان
پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی کە لەلایەن ئەمریکاوە بەتیرۆریست دەستنیشانکراون