ڕیزبەندی کاتیی پەتای جیھانی کۆڤید-١٩ لە مانگی ئازاری ٢٠٢٠دا

ئەم وتارە ھەڵدەستێت بە تۆمارکردنی ڕیزبەندی کاتیی و خێرای بڵاوبوونەوە و لەبارێتی دەستبەسەرداگرتنی نەخۆشی (کۆمەڵە نیشانەی سەختیی ھەناسەدانی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢ - SARS-CoV-2) کە دەکاتە ئەو ڤایرۆسەی بەرپرسیاربوو لە پەتای جیھانی کۆڤید-١٩ و بۆ یەکەمین جار لە شاری ووھان لە وڵاتی چین نەخۆشییەکە دەستنیشانکرا. ئەم وتارە لێکدراوە ڕووداوەکانی مانگی ئازاری ٢٠٢٠ پیشاندەدات.

## ١ی ئازاری ٢٠٢٠
ڕاپۆرتی ڕەوشیی ژمارە ٤١ی ڕێکخراوی (WHO):
* ئەرمینیا یەکەمین تووشبووی خۆی ڕاگەیاند کە ئافرەتێکی ٢٩ ساڵان بوو وە لە ئێران گەڕابۆوە.
* ئوسترالیا یەکەمین گیانلەدەستدانی وڵاتەکەی پشتڕاستکردەوە کە پیاوێکی ٧٨ ساڵان بوو وە سەرنشینی کەشتی گەشتیاری (کچەشازادەی ئەڵماس - Diamond Princess) بوو. دواتر تووشبوویەکەی دیکەش دەستنیشانکرا و کۆی گشتی ژمارەی توشبووانی گەیشتە ٢٦ کەس.
* نەمسا چوار تووشبووی نوێی پشتڕاستکردەوە و کۆی گشتی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١٤ کەس.
* بەحرێن ٦ تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی گشتی تووشبووانی گەیشتە ٤٧ کەس.
* کەنەدا لە ئۆنتاریۆ چوار تووشبووی پتری پشتڕاستکردەوە و کۆی گشتی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٢٤ کەس و ھەر چوار تووشبووەکە پێشینەی گەشتیان بۆ وڵاتانی ئێران یان میسر ھەبوو.
* چین ٥٧٣ تووشبووی نوێ پشتڕاستکردەوە کە ٥٧٠ کەسیان خەڵکی پارێزگای ھۆبێی بوون و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٧٩٬٨٢٤. ھەروەھا ژمارەی گیانلەدەستان ٣٥ کەس زیادیکردوو و کۆی ژمارەی گیانلەدەستدان گەیشتە ٢٨٧٠ کەس.
* کۆماری چیک یەکەمین ٣ تووشبووی خۆی ڕاگەیاند لە وڵاتەکەدا و تووشبووەکان لەو کەسانە بوون کە لە باکوری ئیتاڵیاوە گەشتیان کردبوو.
* کۆماری دۆمینیکا یەکەمین تووشبووی خۆی ڕاگەیاند کە گەشتیارێکی ئیتاڵی ٦٢ ساڵان بوو.
* ئیکوادۆر ٥ تووشبووی دیکەی ڕاگەیاند و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٦ کەس.
* میسڕ یەک تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٢ کەس.
* فینلەندا ٢ تووشبووی پتری پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٦ کەس.
* فەڕەنسا ٣٠ تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١٣٠ کەس.

## ٢ی ئازاری ٢٠٢٠
ڕاپۆرتی ڕەوشیی ژمارە ٤٢ی ڕێکخراوی (WHO):
* ئەندۆرا یەکەمین تووشبووی خۆی ڕاگەیاند.
* ئوسترالیا چوار تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٣٠ کەس و ھەروەھا ڕوودانی یەکەمین گواستنەوەی نێوان مرۆڤ بۆ مرۆڤیش.
* بەحرێن ٢ تووشبووی نوێ پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٤٩ کەس.
* کەنەدا ٣ تووشبووی نوێی پشتڕاستکردەوە و کە ھەموویان لە ئۆنتاریۆ بوون و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٢٧ کەس.
* چین ٢٠٢ توشبووی پتری پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٨٠٬٠٢٦ کەس. ژمارەی گیانلەدەستدان ٤٢ کەس زیادی کرد و کۆی گشتی ژمارەی گیانلەدەستدان گەیشتە ٢٬٩١٢ کەس.
* فەڕەنسا ٦١ تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١٩١ کەس و سێیەمین باری گیانلەدەستانیش تۆمارکرا.
* ئەڵمانیا ٢١ تووشبووی نوێی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١٥٠ کەس.
* سەرۆکی ئەندەنوسیا (جۆکۆ ویدۆدۆ) یەکەمین دوو تووشبووی وڵاتەکەی ڕاگەیاند. کە ھەردووکیان لە کەسێکی یابانییەوە ڤایرۆسەکەیان بۆ گواسترابۆوە.
* کۆی گشتی ژمارەی تووشبووان لە ئێران گەیشتە ١٥٠١ و ٦٦ گیانلەدەستدان.
* عێراق دوو تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٢١.
* دەسەڵاتی گەشتیاری ئێرلەندا ڕایگەیاند کە یەکێک لە گەورەترین بۆنە ساڵانییەکان (رۆژی ڕێپێوانی سانت پاتریکی دەبڵین - ٢٠٢٠) ھەڵوەشێنراوەتەوە.
* ئیسڕایل دوو تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١٢ کەس.
* ئیتاڵیا ٣٤٢ تووشبووی نوێ و ١٨ گیانلەدەستدانی ڕاگەیاند. کۆی ژمارەی تووشبووانی ٢٠٦٤ و ژمارەی گیانلەدەستدانی ٥٢ کەس بوو.
* ئوردن یەکەمین تووشبووی خۆی پشتڕاستکردەوە.
* کوەیت ١٠ تووشبووی پتری پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٥٦ کەس.

## ٣ی ئازاری ٢٠٢٠
ڕاپۆرتی ڕەوشیی ژمارە ٤٣ی ڕێکخراوی (WHO):
* ئەرجەنتین یەکەمین تووشبووی خۆی ڕاگەیاند کە کەسێکی گەڕاوەی وڵاتی ئیتاڵیا بووە.
* ئوسترالیا ٨ تووشبووی نوێی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٣٨ کەس.
* کەنەدا ٦ تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە کە دووانیان لە ھەرێمی ئۆنتاریۆ و چواریان لە ھەرێمی کۆلۆمبیای بەڕیتانی بوون. کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٣٣ کەس.
* چیلی یەکەمین تووشبووی خۆی پشتڕاستکردەوە.
* چین ١٢٥ تووشبووی تازەی ڕاگەیاند کە کەمترین ژمارەی تووشبووی نوێ بووە لە کانوونی دووەمەوە. کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٨٠١٥١ و ژمارەی گیانلەدەستدانی گەیشتە ٢٩٤٣ کەس.
* ئیکوادۆر ٣ تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١٠ کەس.
* فەڕەنسا ٢١ تووشبووی نوێی ڕاگەیاند و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٢١٢ کەس و چوارەمین بری گیانلەدەستدانیش تۆمارکرا.
* جبل تاریق یەکەمین تووشبووی خۆی ڕاگەیاند کە کەسێک بووە لە باکوری ئیتاڵیا گەڕاوەتەوە لەرێی فرۆکەخانەی (مالاگا)وە.
* ئێران پشتڕاستیکردەوە کە ٢٣ نوێنەری پەرلەمان تووشی ڤایرۆسەکە بوون. ھەروەھا ٨٣٥ تووشبووی نوێ و ١١ گیانلەدەستدانی ڕاگەیاند کە کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٢٣٣٦ کەس و ژمارەی گیانلەدەستدانی ٧٧ کەس.
* ئێرلەندا یەک تووشبووی دیکەی ڕاگەیاند و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٢ کەس.
* ئیتاڵیا ٤٦٦ تووشبووی نوێ و ٢٨ گیانلەدەستدانی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٢٥٠٢ کەس و ژمارەی گیانلەدەستدان ٨٠ کەس.
* لیکتنشتاین یەکەمین تووشبووی خۆی ڕاگەیاند.
* مالیزیا ٧ تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٣٦.
* سان مەرینۆ ٢ تووشبووی نوێی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١٠ کەس.
* سەنگاپور دوو تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١١٠ کەس.
* کۆریای باشور ٦٠٠ تووشبووی دیکە و ١٢ گیانلەدەستانی پشتڕاستکردەوە. بەڵام دواتر لە پاش نیوەڕۆی ھەمان ڕۆژدا ٣٧٧ تووشبوو لەگەڵ ٢ گیانلەدەستدانی نوێی ڕاگەیاند. کۆی گشتی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٥١٨٦ کەس و ژمارەی گیانلەدەستدان ٣٦ کەس.
* ئیسپانیا یەکەمین گیانلەدەستدانی وڵاتەکەی ڕاگەیاند.
* سوید ١٥ تووشبووی زیاتری پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٣٠ کەس.
* ئوکراینا یەکەمین تووشبووی وڵاتەکەی پشتڕاستکردەوە کە کەسێک بووە لە ئیتاڵیاوە بۆ ئوکراینا گەشتی کردەوە لەرێی وڵاتی ڕۆمانیاوە.
* شانشینی یەکگرتوو ١٢ تووشبووی نوێی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٥١.
* ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ٣ گیانلەدەستدانی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی گشتی گیانلەدەستدان لە وڵاتەکە گەیشتە ٩ کەس.

## سەرچاوەکان

پۆل:پەتای کۆڤید–١٩