open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مێرنێر ١٠

وێنۆک|ئامێری مێرنێر١٠ لەسەر زەوی
**مێرنێر**  (بە ئینگلیزی: Mariner 10) کەشتیەکی بۆشاییە سەر بە بەرنامەی مێرنێر، رەوانەی دەرەوەی زەوی کراوە لەلایەن دەزگای بۆشایی ئەمەریکی ناسا لە ٣ تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٧٣ بە مەبەستی زانیاری و داتا دەربارەی هەسارەکانی زاوە و ڤینوس، ئەو ئامێرەش ٢ سال دوای ئامێری مێرنێر٩ رەوانەی دەرەوەی زەوی کرا، وە کۆتایەم ئامێر بوو کە رەوانەی دەرەوەی زەوی بکرێ لە ناو بەرنامەی **مێرنێر**، ئامانجەکەی لێکۆلینەوە بوو دەربارەی ژینگەی زاوە وە پشتێنەی کەشوهەواکەی و سەررووەکەی و تایبەتمەندیەکانی، وە لێکۆلینەوە و زانیاری دەربارەی هەسارەی ڤینوس، ئامانجی دووەم ئەوە بوو کە لێکۆلینەوە بکا دەربارەی نێوان هەسارەکان، زانیاری و شارەزای دەربارەی نێوانەکانیان.

## نەخشەکەی
مێرنێر١٠ یەکەم ئامێر بوو کە سیستەمی دەرچوون لە هێزی کێشکردنی هەسارەکانی لۆ چوونە ژوورەوە لە خوولانەوە هەسارەکان تێدا داندرا بوو 
نەخش و سیستەمەکەشی لەلایەن زانای میکانیکی جوزیف کۆلۆمبۆ دانراوە
## تپەرین لە زەوی و مانگ
لە ماوەی هەفتەی یەکەمی لەو ماوەیە توانی ٥ وێنەی زەوی و ٦ وێنەی مانگ بگرێ، کە تێیدا وێنەی جەمسەری باشووری مانگی گرت و توانی وێنایەکی زانیاری کەم بداتە مرۆڤایەتی، ئەوەس سەرەتسیەک بوو لۆ کێشانی نەخشەی مانگ وە بەرەو پێشچوونی تۆری رووداوەکانی مانگ.
## گەیشتنە هەسارەی ڤینوس
کەشتی ئاسمانی مێرنێر١٠ لە ٥ شووباتی سالی ١٩٧٤ نزیکترین خالی خۆی لە هەسارەی ڤینوس بە نزیکەی ٥٧٦٨ کیلۆمەتر 
بە لێزەری سەروو وەنەوشەی وێنەی هەسارەی زوهرەی گرت و لێکۆلینەوەی لەسەر پشتێنەی کەشوهەواکەی ڤینوسی کرد


پەڕگە:Venus-real color.jpg|وێنۆک|هەسارەی زوهرە بە رەنگی ئاسایی خۆی کە بە چاوی ئامێری  مێرنێر١٠ گیرایە
پەڕگە:Mariner 10 UV Venus.gif|وێنۆک|گرتنی وێنەیەکی زوهرە بە تیشکی سەروو وەنەوشەی



## گەشتنە سەر هەسارەی زاوە
کەشتی ئاسمانی مێرنێر١٠ بە ٣ قۆناخ رۆیشت، یەکەم: لە ٢٩ ئازاری سالی ١٩٧٤  گەیشتە هەسارەی زاوە بە نێزیکەی ٧٠٣ کیلۆمەتر، وە دووەم: لە ٢١ ئەیلولی سالی ١٩٧٤ لە ئەستێرەی خۆر نزیک بوویەوە بە نێزیکەی ٤٨٠٦٩ کیلۆمەتر، قۆنا‌غی سێیەم: لە رۆژی ١٦ ئازاری سالی ١٩٧٥ گەشتە نزیکترین خال کە ٣٢٧ کیلۆمەتر بوو نێوان سەررووی زاوە و ئامێرەکە.

## سەرچاوە
https://web.archive.org/web/20170227085314/http://ser.sese.asu.edu/M10/IMAGE_ARCHIVE/Mercury_search.html

لاپەرەی مێرنێر١٠ لە مالپەری فەرمی ناسا

پۆل:ناسا
پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان
پۆل:گەردوون
کانی پانکە

**کانی پانکە** گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناوەندی قەزای سەید سادق، قەزای سەید سادق، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
## ناو
وشەی کانی پانکە، وشەیەکی لێکدراوە، (کانی + پانکە)، ناوی ئەم گوندە لە کانییەکەیەوە وەرگیراوە، کە کانییەکی گەورە و بەری فراوانە لەوەوە پێیان وتووە کانی پانکە، پانکە بە واتای پان یان فراوان دێت.

## جوگرافیا
گوندی **کانی پانکە** ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی دەرەتەت.
* لە باشوورەوە گوندی قالیجۆی سەروو.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی گرێزە.
* لە ڕۆژاواوە گوندی بێستان سووری بچووک.

## مێژوو
* لەساڵی ۱۹۱۹ لەلایەن کەسایەتی دیاری ناوچەکەو ڕیشسپی عەشیرەتی شێخ سمایلی (حاجی حمەگردە) ئاوەدانکراوەتەوە.
* ئەم گوندە چەندین جار توشی ڕوخاندن و چۆڵکردن بووەتەوە لەلایەن ڕژێمی بەعس لەساڵی ۱۹۸۷ لەگەڵ زەوی خانوەکانی تەخت کردوە و دانیشتوانەکەی ناچارکران ڕوبکەنە کۆمەڵگای زۆرەملێی باریکە، تا ڕاپەڕین و کۆڕەوە مەزنەکە دروست بوو، پاشان لەدوای ساڵی۱۹۹۲ جارێکی تر بەپەرۆشەوە دانیشتوانەکەی گەڕانەوە بۆ گوندەکەی خۆیان و لەسەر دارو پەردوی پاشماوەی خانوەکانیان دووبارە ئاوەدانیان کردەوە.
* لەساڵی(۱۹٤۹) یەکەم خوێندنگە لەم گوندەدا دروستکراوە و لە ئێستادا سێ خوێندنگە ھەیە لەناو گوندەکەدا.

## کشتوکاڵ
ئەم گوندە زیاتر دانیشتوانەکەی بە کشتوکاڵ و ئاژەڵدارییەوە خەریکن نزیکەی (٤۰۰۰)دۆنم زەوی کشتوکاڵی سودی لێوەردەگیرێت بۆ کشتوکاڵکردن لەجۆری دێم و بەراو، ھەروەھا لەوەڕگایەکی زۆر و پوش و پاوەن لەسنورەکەداھەیە کە بۆ ئاژەڵ بەخێوکردن سودی لێوەر دەگیرێت کە نزیکەی ۲۰۰۰ سەر ئاژەڵ بەخێو دەکرێت لە گوندەکەدا لە جۆری مەڕ و بزن و مانگا.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:شارەکانی عێراق
شۆنن جەمپ

**شۆنن جەمپ** (بە ئینگلیزی: Shonen Jump) بریتییە لە گۆڤارێکی مانگانەی مانگا کە چیرۆکی شۆنن دەگێڕێتەوە، بڵاوی دەکرێتەوە لەلایەن کۆمپانیای ڤیز میدیا لە ئەمریکای باکوور لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٢ وە گۆڤارەکە وەرگیراوە لە گۆڤاری ویکلی شۆنن جەمپی ژاپۆنی کە لەلایەن شۆیشاوە بڵاو دەکرێتەوە، کەمێک دەستکاری کراوە بۆ ئەوەی لەگەڵ خوێنەرانی ئەمریکیدا بگونجێت وە ئێستا بە شێوەیەکی مانگانە لە یەکەم تیراژێوە لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٣ بڵاو دەکرێتەوە، گۆڤارەکە حەوت زنجیرەی مانگا بە ڕیزبەندی بڵاو دەکاتەوە وە هەروەها چەند وتارێکی تایبەت بە زمانی ژاپۆنی و فێربوونی تێدایە لەگەڵ شارستانییەتی ژاپۆن.

## سەرچاوە دەرەکییەکان
* 

پۆل:شۆنن مانگا
پۆل:ڤیز میدیا
پۆل:خەڵاتەکانی ئەنیمێ و مانگا
ئەیمی پۆیلەر

**ئەیمی مێرێدیس پۆیلەر** (لەدایکبووی ١٦ی ئەیلوولی ١٩٧١) خانمە ئاکتەرێکی ئەمەریکییە و دەرھێنەرێکە. یەکێک بوو لە ئەندامە سەرەکییەکانی بەرنامەی تەلەڤزیۆنی "ساتردەی نایت لایڤ" لەنێوان ٢٠٠١ بۆ ٢٠٠٨، ھەروەھا ناوبانگی زیاتری دەرکرد بۆ زنجیرەی "Parks and Recreation".

## ژیانی سەرەتایی
پۆیلەر لە نیوتن، ماساچویتس لەدایکبووە. خێزانەکەی مامۆستای دواناوەندی بوون کەوا ئیلن فرانسیس و ویلیەم گرینستد پۆیلەرن، باوکی ئەڵمان، ئێرلەندی و پورتوگالییە و باوانی
خەڵکی بەڕیتانیا بوون. دایکیشی خەڵکی ئێرلەندایە. پۆیلەر لەخێزانێکی کاسۆلیکیدا گەورەکراوە. لە ساڵی ١٩٨٩ لە دواناوەندی دەرچووە و دواتر لە کۆلێژی بۆستن خوێندنی تەواو کردووە.

## ھاوسەرگیری و خێزان
پۆیلەر لەماوەی نێوان ٢٠٠٣ بۆ ٢٠١٢ لەگەڵ ئاکتەری کۆمیدیا ویڵ ئاڕنێت ھاوسەرگیریان کردووە و ھەروەھا بەیەکەوە خاوەنی ٢ منداڵن.

## فیلمۆگرافی
### فیلمەکان
* The House (2017
* Inside Out (2015
* Sisters (2015
* Man of the Year (2006
* Mean Girls (2004

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١
پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان
پۆل:باشترین مۆسیقاژەن یان خانمەکتەری کۆمیدیاکار لە بردنەوەی گۆلدن گلۆب (تەلەڤیزیۆن)
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی شۆرتی
پۆل:نمایشكاران
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان
پۆل:ژنە ئەمریکییە سیناریۆنووسەکان
پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک کەنەدی
پێرستی گەڕەکەکانی ھەولێر

شاوێس
پێڕستی گەڕەکەکانی ناو شاری ھەولێر، کە ناوییان لە شارەوانی هەولێر هاتووە.

* تەیراوە
* سێتاقان
* خانەقا
* سەیداوە
* سێبەردان
* سەربەخۆیی
* تەعجیل
* زانیاری
* بازار
* عەرەب
* منارە
* ئازادی 

* پرۆژەی نیشتەجێی شاری Tulseglen
* شاری ئارام
* شاری گەنجان ستی
* گوندی رۆمانی
* گوندی لوبنانی
* شاری زێرین
* شاری پارێزەران
* شاری ئازادی نوێ
* نەورۆز (حی عەسکەری)
* کوردستان (حی سەدام)
* ئەندازیاران
* شەھیدان

* بێرکۆت زۆربەی خانووەکان قەرەبوو کراونەتەوە نزیکەی ١١٠ مالێک ماوە
* کوێستان
* شۆرش
* کانی (مەلایان)
* ئاری
* سلاح الدین / ١
* سلاح الدین / ٢
* نووسەران
* بەختیاری
* ٩ ی وەزیران
* ناز ناز (کەرتی ٢٨٤)
* کورانی عنکاوە
* شەھیدان و فەرمانبەران
* شاری خەونەکان
* گەرەکی گرد جووتیاری نوێگەرەکێکی نوێ یە نزیکەی ١٣٠ خانوو لەژێر دروست کردن دایە

* خانزاد
* برایەتی
راپەرین
* گوڵان ١
* گوڵان ٢
* گوڵان ٣
* ھەولێری نوێ
* سەفین ١
* سەفین ٢
* سەفین ٣

* باداوە
* چوارچرا
* چنار
* ئیسکان
* گەلاوێژ
* حەمرین
* ھەڤاڵان
* کارێزان
* خەبات
* مامۆستایان ١
* مامۆستایان ٢
* مەریوان
* موفتی
* سەروەران
* شارەوانی
* زانایان
*  زیلان

* ئازادی
* زانیاری
* زانکو ١
* زانکو ٢
* ئەندازیاران
* ڕووناکی
* ڕاستی
* مھاباد
* منتکاوە
* ماجیداوە
* پیشەسازی باشوور
* ڕوشنبیری
* ژیان
* ژین

* نەورۆز
* نێرگز
* سەربەستی (کەرتی ٣٢)
* ماردێن (کەرتی ٥٥)
* گوندی ئیتاڵی
* گوندی ئینگلیزی
* فیچەر ستی
* زین ستی
* گەرەکی ئاراس
* سڵاڤا ستی SLAVA City
* گوندی کۆری Korean Village
* گوندی ئیسپانی
* وەرین ستی
* تووڕەق
* ڕزگاری / ١ (کوران)
* ڕزگاری / ٢ (باخچان)
* ڕەنگین
* نیشتیمان
* ھەڤاڵان
* سایلۆ (دور ئەمنی کۆن)
* عارەبی نوێ
* بەھاری کۆن
* بەھاری نوێ (کەرتی ٦٦)
* شادی (کەرتی ٧٥)
* گەرمیان (کەرتی ٥٧)
* کوردستان
* کرێکاران
* چنین (خانوەکانی نەسیج
* قەتوی، سەرکارێز، جەوھەراوە، مزەحمەد، مامزاوە، سەردار، لەتیفاوە

## سەرچاوەکان
* ماڵپەڕی سەرۆکایەتی شارەوانی ھەولێر / بەڕێوەبەرایەتی شارەوانی یەک
* ماڵپەڕی سەرۆکایەتی شارەوانی ھەولێر / بەڕێوەبەرایەتی شارەوانی دوو
* ماڵپەڕی سەرۆکایەتی شارەوانی ھەولێر / بەڕێوەبەرایەتی شارەوانی سێ
* * ماڵپەڕی سەرۆکایەتی شارەوانی ھەولێر / بەڕێوەبەرایەتی شارەوانی چوار
* ماڵپەڕی سەرۆکایەتی شارەوانی ھەولێر / بەڕێوەبەرایەتی شارەوانی پێنج
* ماڵپەڕی سەرۆکایەتی شارەوانی ھەولێر / بەڕێوەبەرایەتی شارەوانی شەش
٢٠٠١: ئۆدێسەی بۆشایی ئاسمان

**٢٠٠١ : ئۆدێسەی بۆشایی ئاسمان **(بە ئینگلیزی : **2001:A Space Odyssey**) فیلمێکی خەیاڵی زانستی ساڵی ١٩٦٨ە لە دەرهێنانی ستەنلی کیوبریک بەڕاوێژکاری لەگەڵ ئای جەی گوود. چیرۆکی فیلمەکە لەلایەن هەریەک لە کیوبریک خۆی و ئارسەر کلارکەوە نووسراوە و بیرۆکەیان لە کورتە چیڕۆکێکی کلارکەوە وەرگرتووە بەناوی "The Sentinel". کلارک دوای بڵاوبوونەوەی فیلمەکە چیڕۆکەکەی کرد بە ڕۆمانیش.

فیلمەکە باسی گەشتێکی زانایان و ئاسمانەوانان دەکات بۆ هەسارەی هورمز لەگەڵ کۆمپیوتەرێکی زیرەک بەناوی هاڵ ٩٠٠٠ بە مەبەستی دۆزینەوەی "مۆنۆلیسێک" کەوا ئامێرێکی درێژی ڕەشە کە پەرەسەندنی مرۆڤ خێراتر دەکات. فیلمەکە بەشێوەیەکی گشتی کۆمەڵێک بیرۆکەی جیای لەخۆگرتووە وەک ئێگزیستانسیالیزم ، پەرەسەندنی مرۆڤ، تەکنەلۆژیا و ژیریی دەستکرد و ژیانی بوونەوەرە ئاسمانیەکانیش، هەروەها بەوە ناوبانگێکی زۆری پەیدا کرد کەوا بۆ یەکەمجار هەڵسا بە نیشاندانی ئاسمانەوانان لە بۆشایی ئاسماندا، جگه لەمەش مۆسیقای کلاسیک بە درێژایی فیلمەکە بەکارهاتووە، مۆسیقاکان پێکهاتوون لە Also sprach Zarathustra, The Blue Danube و کۆمەڵێک مۆسیقای هەندێ ئاوازدانەری ناوداری ئەوکات کە بریتی بوون لە ئارام خاچەتووریان و جیۆرجی لیگیتی.

*٢٠٠١ : ئۆدێسەی بۆشایی ئاسمان* لەلایەن کۆمپانیای میترۆگۆڵدوین مایەرەوە بودجەکەی بۆ دابین کراوە، بەڵام زۆربەی فیلمەکە لە بەڕیتانیادا وێنەی گیراوە، ئەو شوێنەی کەو کیوبریک لێی ژیاوە بە بەکارهێنانی ستۆدیۆکانی ئەم کۆمپانیە ئەمەریکیە لە وڵاتی بەڕیتانیا. لە سەرەتادا *٢٠٠١:ئۆدێسەی بۆشایی ئاسمان* کاردانەوەی جیاوازی بەدوای خۆیدا هێنا، بەڵام وردە وردە بووە پڕ داهاترین فیلمی ئەمەریکای باکوور.
فیلمەکە بۆ چوار خەڵاتی ئۆسکار پاڵێورا و بۆ باشترین کاریگەریە وێنەییەکان بردیەوە. بەشێکی تر لە فیلمەکە لەساڵی ١٩٨٤ دەرچوو بەناوی "2010:The Year We Make Contact" کەوا پیتەر هایامس دەرهێنانی بۆ کرد و ئارسەر کلارک گەڕایەوە بۆ نووسینی چیڕۆکەکەی، بەڵام وەک بەشی یەکەمی کاردانەوەی ئەرێنی بە دوای خۆیدا نەهێنا.

لەڕۆژانی ئەمڕۆماندا *٢٠٠١ : ئۆدێسای بۆشایی ئاسمان* وەک یەکێک لە کاریگەرترین و مەزنترین فیلمەکانی سینەما سەیر دەکرێت. لە ساڵی ١٩٩١ وەک فیلمێکی مێژوویی و کلتووری و شاز ناوبرا لەلایەن کتێبخانەی کۆنگرەی ئەمەریکاوە. لە ساڵی ٢٠١٢ بەپێی ڕاپرسیەکی نێوان ڕەخنەگران فیلەمەکە وەک شەشەم باشترین فیلمی مێژوو دیارکرا، هەروەها بەپێی دەنگی دەرهێنەران پلەی دووەمی پێ بەخشرا. لە ساڵی ٢٠١٠ لەلایەن گۆڤاری The Moving Arts Film Journal بە باشترین فیلمی مێژوو دیاری کرا.

## سەرچاوە
* https://en.wikipedia.org/wiki/2001:_A_Space_Odyssey_(film، دوایین دەستکارییەکانی ١ی ئابی ٢٠١٧.

پۆل:فیلمەکانی ١٩٦٨
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە بەریتانییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ٢٠٠١ بەرھەمھێنراون
پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆی شێپەرتۆن وێنەیگیراون
پۆل:فیلمەکانی ئایماکس
پۆل:فیلمەکانی ئەمریکا بۆ تۆمارکردنی فیلمی نەتەوەیی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٦٠
پۆل:فیلمە بەریتانییەکانی دەیەی ١٩٦٠
پۆل:فیلمە سەرکێشییە زانستییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەمریکییەکان لە بۆشایی ئاسمان
پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ کۆمیک وەرگێڕدراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە داھاتوودا داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە ئیسپانیا وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین کاریگەری بینراو بەدەستھێناوە
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە ئەستێرەگەڕەکان
پۆل:مانگ لە فیلم
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە پەرەسەندن
پۆل:فیلمە نایابە بەڕیتانییەکان
پۆل:فیامەکانی مێترۆ-گۆلدوین مایەر
قوماش (ڕوونکردنەوە)

__NOTOC__

## جوگرافی
* **قوماش** ناوی چەند گوندێکی کوردستانە.
** قوماش، شارەزوور، ناوی گوندێکی شارەدێی سەید سادقە لە قەزای سەید سادق.
** قوماشی حەمەڕەشیدبەگ، ناوی گوندێکی شارەدێی سەید سادقە لە قەزای سەید سادق.

## کاڵا
* **قوماش** کاڵایەکە.
** قوماش، کاڵایەکی سەرەکی مرۆڤە.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای سلێمانی
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە

## پەراوێزەکان
ئۆریکۆن

**ئۆریکۆن** (بە ئینگلیزی: Orecon) بریتییە لە کۆمپانیایەکی کۆنتڕۆڵکەر کە لە پێشکەش کردنی ڕاپۆرت و زانیاری دەربارەی مۆسیقا و دروستکردنی مۆسیقا کار دەکات. دروست بووە لە ۱ تشرینی یەکەمی ۱۹۹۹. بنکەکەی دەکەوێتە رۆپۆنگی، تۆکیۆ، ژاپۆن.

## سەرچاوە دەرەکییەکان
* ماڵپەڕی فەرمی

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆمپانیاکانی مۆسیقای ژاپۆن
کەچەڵی، سەید سادق

**کەچەڵی** گوندێکە، کەوتووەتە قەزای سەید سادق، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەر بە ناحیەی سەیدسادقە، لەباکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مزگەوتە و لەباشوورەوە لەگەڵ گوندی کێلەکەوە و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی شانەدەری و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی بەردەڕەش.

## سەرچاوەکان

## بەسستەرە دەرەکییەکان

پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
کەڵوڕان

**کەڵوڕان** گوندێکە، کەوتووەتە  قەزای سەید سادق، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەر بە  ناحیەی سەیدسادقە، لەباکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی تەپەڕەش و لەباشوورەوە لەگەڵ گوندی کەڵتەکەی سەروو و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی بێڕەشکە و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی سۆیلەمیش .

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی
ڤینیرا ١

وێنۆک|ڤینیرا١
**ڤینیرا١** (بە ئینگلیزی:Venera 1) کەشتیەکی بۆشایی ئاسمانە و لە لایەن یەکێتی سۆڤیەت رەوانەی دەرەوەی زەوی کرا،
لە 12 شوباتی سالی 1961 کاژێر (0:34:36) بە کاتی جیهانی تەقێندرا و یەکەم ئامێر بوو بنێردرێتە هەسارەی ڤینوس وە یەکەم ئامێر بوو هەسارەکەی ئاشکراکرد،
**کێشی ئامێرەکە** 643.5 کیلۆ بوو، وە لە لاشەی لوولەک ب 1،05 مەتر، دەگەیشتە 2،035 مەتر، 
ڤینیرا١: سەرکەوتو بوو لە ئاشکراکردن و بوونی هێزی پلازمای خۆر و تێن و بای خۆر 
لە 19 ئایاری سالی 1961 ڤینیرا١ گەشتە نزیکترین خال لەگەل ڤینوس بە نزیکەی 100000 کیلۆمەتر
بەلام لە مانگت یونیو پەیوەندی پچرا، زنایان و پسپۆرانی یەکێتی سۆڤیەت باوەریان وابوو کە هۆکاری نەمانی پەیوەندی لەگەل زەوی، زۆری رێژەی گەرمی هەستیاری خۆرە
## سەرچاوە
مالپەری ناسا باسی ڤینیرا١ دەکا

پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان
پۆل:گەردوون
دە ویکێند

**ئەیبل ماکۆنن تێسفای **(لەدایکبووی ١٦ی فێبرایەری ١٩٩٠) ناسراو بە **زە ویکند** (بە ئینگلیزی **The Weekend**) گۆرانیبێژێکی کەنەدیە.

لەکۆتاییەکانی ٢٠١٠دا ، تێسفای ھەندێ گۆرانی خۆی بەرزکردەوە بۆ یوتیوب لەژێر ناوی "زە ویکند".ئەو ٩ گۆرانی تری دیکەی بڵاوکردەوە لە ٢٠١١دا لەنێویاندا House of Balloons, Thursday and Echoes of Silenceکەو پێشوازیەکی ناوازەی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لێکرا .

لەساڵی ٢٠١٢ ھەڵسا بە بڵاوکردنەوەی ئەلبوومی "Trilogy"، کەوا پێکھاتبووە لە سی گۆرانی جۆراوجۆر.ئەلبوومەکە لەلایەن کۆمپانیای ڕیپەبلیکەوە بڵاوکرایەوە.

لە ساڵی ٢٠١٣شدا ،ویکند یەکەم ئەلبوومی خۆی بڵاوکردەوە کەوا لەستۆدیۆ تۆماری کردبوو بەناوی "Kiss Land".ئەلبوومی دووەمیشی "Beauty Behind the Madness" بوو ، کەواتە ھاتە پلەی یەکەمی ڕیزبەندی بیلبۆردی تایبەت باشترین ئەلبوومەکانی ساڵ و بەدیاریکراو لەنێویاندا ھەرسێ گۆرانی"The Hills" و "Can't Feel My Face" و "Earned It" کەوا ھەرسێک بەدوا یەک سێ ڕیزبەندی یەکەمی بیلبۆردیان بۆخۆیان بردبوو ، کە ئەمەش یەکەم جاربوو لە مێژوو ئەم دەستکەوتە تۆمار بکرێت.

لەساڵی ٢٠١٦ ھەڵسا بە بڵاوکردنەوەی ئەلبوومی "Starboy" کەوا گۆرانیەکەی پلەی یەکەمی بیلبۆردی گرت.

ویکند تاکو ئێستا دوو خەڵاتی گڕامی بردۆتەوە و پاڵێراو بووە بۆ خەڵاتێکی ئۆسکار.ویکند لەئێستا لەگەڵ خانمە گۆرانیبێژ ئاریانا گراندێ لەپەیوەندی خۆشەویستیدان.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی کەنەدی
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیست و یەک
پۆل:ئەکتەری دەنگی پیاوی کەنەدی
پۆل:ئەکتەرانی پیاو لە تۆرۆنتۆوە
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بریت
تەپەڕەش، سەید سادق

**تەپەڕەش** گوندێکە دەکەوێتە قەزای سەید سادق، پارێزگای سلێمانیە، باشووری کوردستان.
سەر بەناوەندی ناحیەی سەیدسادقە، لە ئێستادا کەوتوەتە ناو ماستەر پلانی شارۆچکەی سەیدسادق، لەباکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ شارۆچکەی سەیدسادق و لەباشورەوە لەگەڵ گوندی کەڵوڕان و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی ناوگردان و لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی ھەیاسە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی
شینیگامی (پەرتووکی مەرگ)

**شینیگامی** (بە ئینگلیزی: Shinigami) (بە ژاپۆنی: 死神) وە بە مانای خوای مەرگ دێت. لە ئەنیمێ و مانگای دەفتەری مەرگدا شینیگامی بوونەوەری ڕەهەندێکی ترە، هەر بۆیە مرۆڤ ناتوانێت بیبینێت مەگەر دەست لە پەرتووکی مەرگ بدات، کە بریتییە لە کتێبی خوای مەرگ کە تێیدا ناوی ئەو کەسانە دەنووسن کە پێویستە بمرن، وە ئەمەش دەبێتە هۆی درێژ بوونی تەمەنی خواکە، چونکە ئەو تەمەنەی کە مرۆڤەکە مابووی دەچێتە سەر تەمەنی خواکە.

## سەرچاوەکان
* کەسایتییەکانی دێس نۆت

پۆل:خوا خەیاڵییەکان
پۆل:کەسایەتییەکانی پەرتووکی مەرگ
مێرنێر ١

وێنۆک|کاتی تەقاندنی کەشتی ئاسمانی مێرنێر١
**مێرنێر١** (بە ئینگلیزی:Mariner 1) یەکەمین کەشتی ئاسمانی بەرنامەی **مێرنێر** بوو کە تایبەت بوو بەسەر رووی هەسارەی ڤینوس، کە لە لایەن دەزگای بۆشایی ئاسمان ناسا ڕەوانە کرا، لە ٢٢ تەمموزی سالی ١٩٦٢ ڕەوانە کرا، بەڵام ئەو ئامێرە بە هۆکارێکی هەڵە دوای ٢٩٣ چرکە لە ئاسمان تەقییەوە، لەو کاتەوە بەرنامەی ئەو ئامێرە وەستا و کاری لەسەر نەکرایەوە

## هۆکار
ئامانج لەوە بوو بچێتە یەکەم هەسارە کە ڤینوسە، بەلام کە تەقێندرا هەتا ٢٩٣ چرکە خۆی گرت و تەقییەوە.
زانایان دەڵێن هۆکاری تەقینەوەی ئەوە بوو کە شوێنەکەی و ئاراستەکەی تەواو نەبووە بۆ هەڵدان و چوونە دەرەوەی زەوی، ئەو شوێنەش لە باشووری زەریای هێمن بوو.
و هۆکاری سەرەکەی ئەو خەسارەتمەندە ئەوە بوو کە بەڕێوەبەری بەرنامەی کەشتی بۆشاییەکە کە کاری گواستنەوەی کۆدە، بەلام ئەو کردارەی نەکرد و بیرچووبویەوە (single superscript bar) (missing hyphen)

## سەرچاوە
  زانیاری دەربارەی مێرنیێر١ لە مالپەری ناسا\

پۆل:ناسا
پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان
پۆل:گەردوون
جاش پێک

}}جۆشوا مایکڵ پێک (لەدایکبووی ١٠ی تشرینی دووەمی ،١٩٨٦) ئاکتەرێکی ئەمەریکیە و یوتوبەریشە.ئەو بەهۆی زنجیرەی "Drake & Josh"ەوە ناسرا لەسەر تۆڕی نیکەلۆدیەن بە کەسایەتی جۆش نیکۆڵاس.

## ژیانی سەرەتایی
پێک لە نیویۆڕک،نیویۆڕک لەدایکبووە و چۆتە قوتابخانەی شانۆ.
خێزانەکەی لەکاتی لەدایکبوونی پێک هاوسەرگیریان نەکردبوو و ئەو هەرگیز باوکی خۆی نەدیووە.

پێک لەخێزانێکی جولەکەدا گەورەبووە.ئەو بە منداڵی نەخۆشی ڕەبۆی هەبووە ، هەربۆیەش زۆربەی کاتەکانی لەماڵەوە بەسەربردووە بە سەیرکردنی سیتکەمە کۆنەکان.لە تەمەنی هەشت ساڵیدا بیرۆکەی ئەوەی بۆ هاتووە کەوا ببێتە ئاکتەری سەر ستەیجی کۆمێدی.

## ژیانی پیشەگەری
پێک دوای کارەکانی لەزنجیرەی "Drake & Josh"دا ، بەشداری چەندین فیلمی کرد وەک  Mean Creek, Drillbit Taylor, The Wackness, ATM, and Red Dawn و هەروەها دەنگی کەسایەتی ئێدی کرد لە فیلمەکانی  Ice Age دا.لەساڵی ٢٠١٧ پێک کەناڵێکی یوتیوبی تایبەت بەخۆی کردەوە.

## ژیانی تایبەتی
لە چوارەم وەرزی زنجیرەی "Drake & Josh" سەبارەت بە خۆ لاوازکردنەوەی گوتی:وێنۆک|274x274پیکسڵ|پێک لەساڵی ٢٠١٢.
"من هەوڵێکی زۆرم دا بۆ گەیشتن بەو ئامانجەم و کێشێکی زۆرم دابەزاند لەپێناو زیاتر ژیانێکی خۆش و تەندروست ، و حەزدەکەم ئەم کارەم وەک ئیلهامێک بۆ کەسانی تریش".

جۆش یەکێکە لە کەسایەتیە چالاکەکانی تۆڕەکانی ڤاین و سناپچات.ئەو ئێستا لە ڤیلۆگی تایبەتی دەیڤد دۆبریک کاردەکات لەسەر یوتیوب.لە تەمووزی ٢٠١٧ ، پێک خۆشەویستە دێرینەکەی پەیج ئۆبڕایانی کردە هاوسەری خۆی.

## سەرچاوەکان
#ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:یوتیووبەرە کوڕەکان
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی
پۆل:کۆمیدیاکارەکان لە شاری نیویۆرک
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک
پۆل:خەڵکانی ھێڵ کیچن لە مانھاتن
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
جۆرج وسوف

**جۆرج وسوف** (؛ لەدایکبووی ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١) گۆرانیبێژێکی سوورییە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژانی عەرەب
پۆل:گۆرانیبێژانی سووری
کابەرێی

**کابەرێی** پێکھاتووە لە چەشنێکی ئێنتەرتەینمێنت کە مۆسیقا و سەما و نمایش یان دراما لەخۆ دەگرێت. ئەم جۆرە مۆسیقایە زۆرجار لە ڕاستەوخۆ پێشکەش دەکرێت. ئەم جۆرە ئێنتەرتەینمێنتە چەشنی مۆسیقای دارک کابەرێییشی لێ بووەتەوە و کاریگەری کردووەتە سەر چەند چەشنی مۆسیقایەک.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
پۆل:داھێنانە فەڕەنسییەکان
ماچ و باوەش بۆتۆ

**ماچ و باوەش بۆتۆ** (بە ئینگلیزی: XoXo)  لە ئێستادا وشەیەک بۆتەباو زۆربەی بەکارهێنەرانی تۆڕى کۆمەڵایەتى فەیسبووکى بەخۆیەوە سەرقاڵکردووە ئەویش وشەی (xoxo)یە و بەشێک لەبەکارهێنەرانی فەیسبوک والێی تێگەیشتوون کەبۆ زانینی ئەکتیڤی فەیسبوکەکەیانە.

زۆر کەس لە بەکارهێنارانی فەیسبوک بەم شێوەیە لە وشەی (xoxo) تێگەیشتون کە ئەگەر وشەی (xoxo) ڕەنگی سوور بوو ئەوا مانای وایە فەیسبوکەکەیان ئەکتیڤی باشەو چاودێری لەسەر نییە، وە بەپێچەوانەشەوە ئەگەر وشەکە ڕەنگی وەکو خۆی مایەوە واتە ڕەشبوو ئەوا فەیسبوکی ئەوکەسە ئەکتیڤی لاوازە و چاودێری لەسەرە، 

## بنه‌ڕه‌تی ووشه‌كه‌
بەپێی سەرچاوە ئنگلیزییەکان بێت دوو لێکدانەوە بۆ وشەی (xoxo) کراوە ئەمانەن:

(x,o) بۆ ماچ و باوەش بەکاردێن بابزانین بەپێی سەرچاوەکان وایە:

یەکەم:

لەچاوی باڵندەیەک لەئاسمانەوە، کاتێ سەیری دوو کەس دەکات کە یەکتری ماچ دەکەن، (o) کە بۆ باوەشە بەمانای هەردوو قۆڵی دوو کەسەکە و (x) کە بۆ ماچە بەمانای هەردوو ئاڕاستەی سەریان دێت.

دووەم:

لەڕووی ئاینییەوە، پیتی X وەکو هێمایەکی پیرۆز سەیرکراوە لە مێژووی کریستیانیدا هەروەکچۆن لەزمانی یۆنانیدا X بەکارهاتووە بۆ کریست ΧΡΙΣΤΟΣ

هەروەها، oبۆ واژۆکردن لەسەر دۆکیومێنتەکان بەکاردەهات لەلایەن زۆرێک لەو جولەکانەی کاتێ لەئەمریکای باکوورەوە بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانى ئەمریکا دەڕۆیشتن بەتایبەت ئەوانەی کە زمانی یەکەمیان Yiddishجولەکەیی بوو.

لە ئێستادا بە خزمەتگوزاریەکی نوێی فەیسبوک دادەنرێت لە نێوان ( خۆشەویستاندا)، کە مانای وشەکەیان کردووە بە ماچو باوەش بۆتۆ، بەپێی زانیارییەکانى ویکیپیدیا ئەم وشەیە زیاتر بۆ توندوتۆڵکردنی هاورێیەتی و خۆشەویستی و نیشاندانی متمانەی زیاترەبۆ بەرامبەر.

سه‌رچاوه‌كان

## سەرچاوەکان

پۆل:ئیمۆتیکۆنەکان
پۆل:پەیوەندییە کەسییەکان
ھاڵ ٩٠٠٠

**ھاڵ ٩٠٠٠ **(بە ئینگلیزی **HAL 9000**)** **کەسایەتیەکی خەیاڵی ڕۆمانەکەی ئارسەر کلارکە. سەرەتا لە فیلمی ٢٠٠١:ئۆدێسەی بۆشایی ئاسماندا دەرکەوت وەک شەڕانگێزی سەرەکی فیلمەکە. ھاڵ بە ئینگلیزی کورتراوەیە بۆ (Heuristically programmed ALgorithmic computer) کە بە کوردی مانای (کۆمپیوتەری دەستکردنی ئالۆگۆریزمی) دێت، کەوا کارەکانی کەشتی ئاسمانی "دیسکەڤەری وەن" کۆنترۆل دەکات. ھاڵ بەھۆی کامێراکەیەوە توانای بینینی دەوروبەری ھەیە. دەنگی ھاڵ لەلایەن ئاکتەر دۆگلاس ڕەینەوە کراوە لە ھەردوو فیلمەکەی ئۆدێسەی بۆشایی ئاسماندا، ھەروەھا ئاکتەر ئەندرو ستاتنیش بەشێکی بچووکی دەنگەکەی کردووە.

## سەرچاوە
* ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:مێژووی خەیاڵی زانستی
بەرھەمھێنانی ئای جی

**پرۆدوکشن ئای جی** (Production I.G) بریتییە لە ستۆدیۆیەکی ئەنیمێی ژاپۆنی بنکەکەی دەکەوێتە موساشینۆ، تۆکیۆ.

## دامەزران
دامەزراوە لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٧ لەسەر دەستی میتسۆهیسا ئیچیکاوا.

## سەرچاوە دەرەکییەکان
* ماڵپەری فەرمی
* تویتەر

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ژاپۆنی
* ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشن لە تۆکیۆ
پۆل:ستۆدیۆ ئەنیمەیشنە ژاپۆنییەکان
چنارە، مەریوان

**چنارە** شارۆچکەیەکی شارستانی مەریوان بوو. بە ھۆی دروستکردنی بەنداوی گاڕان دەچووە ژێر ئاو بۆیە لە ساڵی ٢٠١٢دا یەکسەر تێک درا و پارەی قەرەبوویان بە دانیشتووانی دا و لە مەریوان یان گوندەکانی تر نێشتەجێ کران. ژمارەی دانیشتوانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا ٤٣٣ کەس لە ١٠١ بنەماڵەدا بووە.

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
پۆل:شارەکانی ئێران
پۆل:شارەکانی پارێزگای کوردستان
پۆل:شارستانی مەریوان
فڵچەی ددان

250px|وێنۆک|چەند فڵچەیەکی ددان
**فڵچەی ددان** () ئامرازێکی خاوێنکردنەوەیە، بەکاردێت بۆ پاککردنەوەی ددانەکان و پووک و ھەزمان. لە سەرێک پێکدێت کە دەرزەیەک دەزووی پلاستیکی لەسەر جێگیرکراون، ئەم سەرە بە دەسکێکەوە چەسپکراوە، بەھۆیەوە فڵچەکە بەکاردەھێنرێت. ئاسایی بۆ پاککردنەوە، فڵچەی ددان بە تەنیا بەکارناھێنرێت، بەڵکوو لە ھەویری ددان کەڵک وەردەگیرێت، بەوەی بڕێک لەو ھەویرە لەسەر فڵچەکە ڕوودەکرێت، ئەم ھەویرە کە پێکھاتووە لە فلۆرید یارمەتیی خاوێنکردنەوەی ددانەکان دەدات.

## ئەمانەش ببینە
* ھەویری ددان
* فڵچە

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئامرازەکانی ددان
پۆل:ئامرازەکانی ناوماڵ
پۆل:داھێنانە چینییەکان
پۆل:ئامرازەکانی خاوێنکردنەوە
پۆل:داھێنانە دێرینەکان
پۆل:داھێنانە ئینگلیزییەکان
پۆل:پاکژی دەم
تازەدێ، دیواندەرە

**تازەدێ** کە ڕژێمی ئیسلامی ناوی ناوە "ئیسلاماوا" یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ١٩ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ١٢٠ کەسە.

## سەرچاوەکان
* ماڵپەڕی فەرمانداریی شاری دیواندەرە (بە فارسی) 

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
یۆنکۆ

لە جیهانی وەن پیسدا وشەی **چوار پاڵەوان** یان **یۆنکۆ** ئاماژەیە بۆ چوار کەس کە فەڕمانڕەوای زەریایەک دەکەن کە پێی دەوترێت "جیهانی نوێ"، وە ئەم کەسایەتییانە بریتیین لە: شانکس و مارشاڵ دی تیچ و بیگ مام و کایدۆ. پێشتر ڕیش سپی یەکێک بوو لە چوار یۆنکۆکە بەڵام دوای مردنی لە جەنگی ماریفۆرددا مارشاڵ دی تیچ شوێنی گرتەوە وەک یەکێک لە چوار یۆنکۆکە.

## هەروەها

پۆل:کەسایەتییەکانی وەن پیس
درەکێ

**درەکێ** گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بیارە، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا

**درەکێ** لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی نارنجڵە و لە باشوور لەگەڵ گوندی بنجەودڕەی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ھانەگەرمڵە لە شارستانی پاوە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی خارگێڵان.

## ئەمانەش ببینە

* گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە

## پەراوێزەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:گوندەکانی ھەورامانی عێراق
کولیژی

**کولیژی** گوندێکە، کەوتووەتە  ناحیەی بیارە، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
کولیژی لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ گوندی زەردەھاڵ و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی تاوێرە و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی ھانەنەوتێ و لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی خەرپانی .

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی ھەورامان
پۆل:گوندەکانی ھەورامانی عێراق
پۆل:ناحیەکانی ھەڵەبجە
جەلیلە، مەریوان

**جەلیلە** گوندێکی شارستانی مەریوانە. خەڵکی جەلیلە بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتوانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٤٨ کەس لە ٣٢ بنەماڵەدا بووە.

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
میراولی، پاوە

**میراولی** (Mîrawlî، ) دێیەکە لە گوندستانی شێوەسەر، لە ناوچەی باینگانی شارستانی پاوە، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی میراولی بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا ٤٩٦ کەس لە ١١٤ بنەماڵەدا بووە.

## ئەمانەش ببینە
* گوندستانی شێوەسەر
* ناوچەی باینگان
* شارستانی پاوە

پۆل:گوندەکانی شارستانی پاوە
ئیمامی زامن

**ئیمامی زامن** گوندێکە، کەوتووەتە  ناحیەی سیروان، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای هەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
ئیمامی زامن لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ گوندی بەنداوی دەربەندیخان و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی غوڵامی سەروو و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی گورگەچیا (ڕوونکردنەوە) و لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی بێسەلمێن .

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
باوەکۆچک

**باوەکۆچک** گوندێکە، کەوتووەتە  ناحیەی سیروان، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
باوەکۆچک لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ شاری ھەڵەبجە و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی چاوگی کۆکۆیی و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی گەڕەکی بامۆک و لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی تریفە (ڕوونکردنەوە) .

## سەرچاوە

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
بەشارەتی سەروو

**بەشارەتی سەروو** گوندێکە، کەوتووەتە  ناحیەی سیروان، قەزای هەڵەبجە، پارێزگای هەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
بەشارەتی سەروو لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی تەپی سەفای سەروو و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی قشڵاغەڕووتە و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی خێڵی حەمە و لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی بەشارەتی خواروو .

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
بەشی پیرک

**بەشی پیرک** گوندێکە، کەوتووەتە  ناحیەی سیروان، قەزای هەڵەبجە، پارێزگای هەڵەبجە، باشووری کوردستان. 

## جوگرافیا
بەشی پیرک لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ گوندی تونی حاجی حەسەن و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی دەڵفی خواروو و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی نەوەر و لەڕۆژاواوە لەگەڵ بەنداوی دەربەندیخان .

## سەرچاوە

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پریسی سەروو

**پریسی سەروو** گوندێکی سەر بە ناحیەی سیروانە، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.

دەکەوێتە باشوری شاری ھەڵەبجە بەدوری ٤ کیلۆمەتر.

## جوگرافیا
پریسی سەروو لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ گوندی ھانەسوورە و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی سەراو، ھەڵەبجە و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی تریفە و لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی گوندە .

## سەرچاوە

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
مێرنیر ٢

وێنۆک|مێرنێر٢
 کەشتییەکی ئاسمانی ئەمەریکییە. لە ساڵی ١٩٦٢ رەوانە کرا بۆ ھەسارەی ڤینوس بە مەبەستی ئەوەی بزاندرێ ئایا ژیان لەسەر ھەسارەی ڤینوس ھەیە یان نا.

## مێرنێر١ و مێرنێر٢
ئەو ٢ کەشتییە: مێرنێر١ و مێرنێر٢، ئامانجیان ناردن بوو بۆ سەر ھەسارەی ڤینوس تا زانیار و داتای نوێ و گرنگ لەسەر ئەو ھەسارەیە بدۆزنەوە.
ئەو ٢ ئامێرە لە ناو مووشەکی ئەتڵەس ئەجینا نێردران. ئەو ئامێرانە کێشیان زۆر کەم بوو، کۆی کێشەکەیان ٢٠٢ کیلۆگرام بوو.

## ناردن و ئاگا لێبوونی
ئامێری مێرنێر٢ لە ٢٧ ئابی سالی ١٩٦٢ رەوانەی دەرەوەی زەوی کرا، لە نێو دڵی مووشەکی (ئەتڵەس ئەجینا ب)، و پەیوەندی لەگەڵ ٣ ناوچە ھەیە بۆ ناردنەوەی زانیاری و داتاکان: یەکەم کالیفۆرنیا، دووەم باشووری ئەفریقا، سێیەم ئوسترالیا، لەگەڵ ھەبوونی مێشکی ئەلیکترۆنی کە بە وزەی خۆر و کارەبا ئیش دەکات.
وێنۆک|ناردنی مێرنێر١ لە ٢٢ یولیوی سالی ١٩٦٢

## ئامانجی
ئامانجی ناردنی بوو بۆ ئاشکراکردنی ئاو و ئاشکراکردنی پلەی گەرمی سەر ھەسارەی ڤینوس، و ئاشکراکردنی بوونی ھەڵمی ئاویی.
مێرنێر١ لە ٢٢ی یۆلیۆی سالی ١٩٦٢ رەوانەی دەرەوەی زەوی کرا بەلام لەبەر ھەبوونی کێشەیەک دوای تەقاندنی کە ٢٩٠ چرکە لە ڕێگە بوو و تەقییەوە.
مێرنێر٢ لە ٢٧ ئابی ساڵی ١٩٦٢ رەوانەی دەرەوەی زەوی کرا بە سەرکەوتووی، لە دووری ٣٤٫٧٧٠ ھەزار کیلۆمەتر، لە ٣ یەنایەری سالی ١٩٦٣ پەیوەندی مێرنێر٢ لەگەل زەوی برا.

## ئامێرەکانی مێرنێر٢
# مێشکی ئەلیکترۆنی
# لێزەری سەروو وەنەوشەی
# وزەی خۆر
# تەلیسکۆب
# ئامێرێک لۆ پەیوەندی بە راداری زەوی
# ئامێرێک لۆ پێوانی گەرمی

## سەرچاوە
مێرنێر٢ 

پۆل:ناسا
پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان
پۆل:گەردوون
ئیبن ئاجوڕووم

**ئەبوو عەبدوڵڵا محەممەد بن محەممەد بن داوود سنھاجی** () ناسراو بە **ئیبن ئاجوڕڕوم** ، یەکێک لە زانایانی نەحو و قیڕائات و فقھی مالکی. زیاتر بە نامیلکەی (مەتنی ئاجوڕڕومی/الآجرومیة). لە ساڵی ٦٧٢کـ بەرامبەر ١٢٧٣ز لەشاری فاس لەدایکبووە و لەوێش خوێندوویەتی.

وشەی (آجروم) وشەیەکی بەربەرییە بە مانای (ھەژاری سۆفی) یان (شەیخی فەقیھی سۆفی)، باپیری -داوود- یەکەم کەس بوو کە بەم ناوە ناسرا، ھەروەھا (سنھاجی) ش دەگەڕێتەوە بۆ بنەماڵەی (صنھاجة). سەرەتا ھەر لە فاس نەحو و حەدیس و کەلام و شەریعە فێربووە ئنجا بۆ درێژدەان بە خوێندن چوو بۆ قاھیرە و ماوەیەک لەوێ مایەوە و لای ئەبوو حەییانی نەحوی قوتابی بووە و زمانی لەلای ئەو خوێندووە و مۆڵەتیشی وەدەست ھێناوە. ھەروەھا چوو بۆ مەککە بۆ بەجێ گەیاندنی حەج و ماوەیەک لەوێ مایەو و ھەر لەوێش مەتنەکەی نووسی (مەتنی ئاجوڕڕومی)، پاشان گەڕاوە بۆ شاری فاس و دەستی کرد بە وانە وتنەوە. ھەر لە شاری فاس کۆچی دوایی کرد لە ساڵی ٧٢٣کـ بەرامبەر ١٣٢٣ز.

## بەرھەمەکانی
* پێشەکیی ئاجوڕڕومی (المقدمة الآجرومیة): پێشەکییەکی کورت لە زانستی نەحوی زمانی عەرەبی، زانایان چەندەھا شەرحی کورت و درێژییان لەسەر نووسیوە ھەر لەکاتی دانانییەوە تاکو ئێستاش.
* (فرائد المعانی فی شرح حرز الأمانی): شەرحی شاتبیە لە زانستی قیڕائات، دوو بەرگە.
* (البارع فی قراءة نافع): شیعرێکە لەسەر بەحری ڕەجەز لە قیڕائەتی ئیمامی نافیعی مەدەنی.
* (الاستدراک علی ھدایة المرتاب)

## سەرچاوەکان
* المکتبة الشاملة - ابن آجروم
* شبکة الألوکة - ترجمة ابن آجروم
* الاتحاد - ابن آجروم
* شبکة الآجری
* نامیلکە: الآجرومیة - چاپی چاپخانەی حاجی قادری کۆیی.

پۆل:لەدایکبووانی ١٢٧٣
پۆل:مردووانی ١٣٢٣
تاپۆ و بوومەلێڵ

**تاپۆ و بوومەلێڵ** سەردێری زنجیرە بەرنامەیەکی ئەدەبی و کۆمەڵایەتی بوو کە ساڵی ١٩٧٢ سەرەتا لە ڕادیۆ تاران و دواتر لە ڕادیۆ کرماشان و ڕادیۆ مەھاباد بڵاو بۆوە. ئەم بەرنامەیە پتر لە ٦٠ ئەڵقە بوو کە سوارە ئیلخانیزادە نووسینەکەی لە ئەستۆ بوو و ناوەرۆکەکەی تاوتوێی ژیانی کوردەواری، شی کردنەوەی ئەدەب و فلکلۆری کوردی، ڕێنوێنی شاعیران و نووسرانی تازەکار، وڵام دانەوەی پرسیاری بەردەنگان و گێڕانەوەی چیرۆک بوو کە لە لایەین خۆی و وێژەرێکی ژنەوە پێشکەش دەکرا.
ساڵی ١٩٦٧ کاتێک کاک سوارە لە بەشی کوردی ڕادیۆ تاران دامەزرا، زۆرێک لە ڕووناکبیران بەھۆی ئەوەیکە ئەم ناوەندە لەژێر چاوەدێری چڕی حوکمەتدا بوو، ڕەخنەیان لێ گرت. ئیلخانیزادە سەرەڕای ئەوەیکە ناوەرۆکی بەرنامەکانی دەنگ و ڕەنگی ئێرانی لە لا پەسەند نەبوو، قەبووڵی کرد لەوێ دەست بەکار بکا و ئەم ھەلەی قۆزتەوە تاوەکوو لە سەردەمێک کە کەم کەس کوردی دەنووسی و بە دزییەوە دەخوێندراوە، بیر و باوەڕی سیاسی خۆی لە قاڵبێکی نوێ پەخشاندا لە بڵینگۆی دوژمن بڵاو کاتەوە. تاپۆ و بوومەلێڵ بە یارمەتی عومەر ئیلخانیزادە، محەممەد بەھرەوەر، ئەحمەد شەریفی و مەلا عومەر خوسرەوی کە ھەرکامیان بەشێکیان لە لای خۆیان پاراستبوو، کۆ کراوە و لە چاپ درا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*
بیرانی کانی قاز

**بیرانی کانی قاز** گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پیرەمەگرون، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان. ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە ئێستادا کەمە و بەنزیکەی ٧ ماڵ دەبێت بەزۆری لە عەشیرەتی قەرەوەیسین، ئەوەی کە بژێوی دانیشتوان لەم گوندە دابین بکات بریتییە لە ئاژەڵداری وە کشتوکاڵ، و زۆر بەکەمی لەبەر نەبوونی سەرچاوەی کانی و کارێز و زۆری بەرد لە ناوچەکەدا وای کردووە کە خەڵکەکەی بەلای کشتوکاڵدا کەمتر بڕۆن.

## جوگرافیا
**بیرانی کانی قاز** لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شەدەڵە و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەرەچەتان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زێوێ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سوسێی ئاڵەمەرە.

## ئەمانەش ببینە
* گوندەکانی پارێزگای سلێمانی

## پەراوێزەکان

پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سوورەقەڵات

**سوورەقەڵات** گوندێکە، کەوتووەتە قەزای ماوەت، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان. کەوتووەتە باکووری ڕۆژھەڵاتی پارێزگای سلێمانی. خەڵکی گوندە کە بەڕێژەیەکی بەرچاو سەرقاڵی کشتوکاڵ و ئاژەڵدارین. ژمارەی دانیشتووان لەم گوندە تا ئێستا سەرژمێر نەکراوە، زیاتر لە ٣٠٠ ماڵ لەم گوندەیەو بەردەم لە زیاد بووندایە.

## جوگرافیا
سوورەقەڵات لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کێلێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی خێوەتە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بێتوات و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کارێزە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تریفە، ھەڵەبجە

**تریفە** گوندێکە، کەوتووەتە  ناحیەی سیروان، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
تریفە لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ گوندی حەسەن ئاوا و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی سەراو، ھەڵەبجە و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی باوەکۆچک لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی پریسی سەروو .

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تەپەتۆڵەکە

**تەپەتۆڵەکە** گوندێکە، کەوتووەتە  ناحیەی سیروان، قەزای هەڵەبجە، پارێزگای هەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
تەپەتۆڵەکە لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ گوندی تەپەسەرقوڵە و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی لامەرکەزی، ھەڵەبجە و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی تەپی سەفای سەروو لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی گردی شەریف .

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ڤینیرا ٧

**ڤینیرا٧** کەشتیەکی ئاسمانی یەکێتی سۆڤیەته، لە چارچێوەی بەرنامەی 'ڤینیرا'یە،کە تایبەتە بە ئاشکراکردنی داتا و زانیاری و نهێنیەکانی هەسارەی ڤینوس، وەدوای ئەوەی نێردرایە سەر هەسارەی زوهرە سەرکەوتوو بوو و توانرا لەسەر هەسارەی زوهرە بنیشێتەوە بەوەش بوە یەکەم ئامێری مرۆڤایەتی کە بتوانێ لەسەر هەسارەی ڤینوس بنیشێتەوە بە سەرکەوتووی و پەیوەندی بە زەوییەوە بکا و بتوانێ زانیاری نهێنیەکان ئاشکرا بکا
# ڕێکەوتی ناردن لە 17 ئابی سالی 1970 لە کاژێر 05:38 بە کاتی جیهانی 
# کێشی لە خولگەکە 1180 کیلۆگرام
# کێشی لەسەر رووی هەسارەکە 495 کیلۆگرام 
چووە ناو بەرگەی هەسارەی ڤینوس لە 15 کانوونی یەکەمی سالی 1970، و نیشتەوە لەسەر ئەو هەسارەی لە هەمان رۆژ لە کاژێر 05:34:10 بە کاتی جیهانی

## تەماشای ئەوانەش بکە
# ڤینیرا ١
# مێرنێر ١
# مێرنیر ٢
# مێرنێر ١٠
# سپیریت
# ئاپرتوونتی 
# ڤۆیجر ١
## سەرچاوە
کتابی:Jonathan's Space Report _ نووسینی:جوناثان ماكدويل _ بلاوکرایتەوە لە: زانکۆی بۆشایی دەولەت

پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان
پۆل:گەردوون
ڤینیرا ٩

**ڤینیرا٩** (بە ڕووسی: Венера-9، واتە *ڤینۆسی ٩یەم*) کەشتییەکی ئاسمانی یەکێتی سۆڤیەتە، رەوانەی دەرەوەی زەوی کرا لە چارچێوەی بەرنامەی 'ڤینیرا'، لەبۆ ئاشکراکردنی زانیاری و داتا و نھێنیەکانی سەر رووی ھەسارەی ڤینوس، لە ٨ حوزەیرانی سالی ١٩٧٥ لە کاژێر ٠٢:٣٨:٠٠ بە کاتی جیھانی رەوانە کرا،
کێشەکەی ٤٬٩٣٦. کیلۆگرام بوو، ئەو ئامێرە پێکھاتبوو لە ٢ بەش، بەشی یەکەم مانگێکی دەسکرد بوو، بەشی دووەم ئامێرەکە بوو
بریار بوو مانگە دەسکردەکە زانیاری و داتا لە ئامێرەکە وەربگرێ و رەوانەی زەوی بکاتەوە ھەر وەک ئەو شێوازە تەکتیکەی لە ئامێری مارس ٣ کە لۆ ھەسارەی سۆرمەریخ رەوانەکرا بوو.
وێنۆک|نیشانە و مۆری ئامێری ڤینیرا٩

## مانگە دەسکردەکە
بەشی یەکەم کە مانگە دەسکردەکەی 'ڤینیرا ٩' توانی لە ٢٠ تشرینی یەکەمی سالی ١٩٧٥ بچێتە خوولگەی ھەسارەی ڤینوس، راستەوخۆ کار و لێکۆلینەوەی لەسەر خولگە و کەشوھەوای ھەسارەکە دەستپێکرد و کردی

## ئامێرەکە
بەشی دووەم ئامێرەکە بوو کە بریار بوو بچێتە سەر رووی ھەسارەکە، ئەوە بوو لە ٢٠ تشرینی یەکەمی سالی ١٩٧٥ گەشتە خوولگەی ھەسارەی زوھرە و لە ٢٢ تشرینی یەکەمی سالی ١٩٧٥ بە تەواوی لەسەر رووی ھەسارەکە نیشتەوە بە سەرکەوتووی لە کاژێر ٠٥:١٣ وە کێشی ئامێرەکە ١٥٦٠ کیلۆگرام بوو.

ئەو ئامێرە یەکەم ئامێری مرۆڤایەتی بوو کە توانی لە نزیکترین خال کە لەسەر ھەسارەکەیە توانی وێنەی ھەسارەی ڤینوس بگرێ و بینێرێت لۆ مانگە دەسکردەکە و دوایش مانگە دەسکردەکە بیێرێتەوە سەر زەوی وە یەکەمین وێنەی سەر ھەسارەی زوھرەش بوو کە بکەوێتە دەست مرۆڤایەتی

## ئەمانەش ببینە
# ڤینیرا ١
# ڤینیرا ٧
# مێرنێر ١
# مێرنیر ٢
# مێرنێر ١٠

## سەرچاوەکان
*https://web.archive.org/web/20170320092733/http://www.braeunig.us/space/planet.htm
*باسکردنی ڤینیرا٩ لەلایەن مالپەری فەرمی ناسا

پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان
پۆل:گەردوون
تەپەسەرقوڵە

**تەپەسەرقوڵە** گوندێکە، کەوتووەتە  ناحیەی خورماڵ، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای هەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
تەپەسەرقوڵە لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی قەدەفەری و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی تەپەتۆڵەکە و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی گردی قازی لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی کشەدەری .

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تریفە (ڕوونکردنەوە)

__NOTOC__

## جوگرافی
* **تریفە** ناوی چەند گوندێکی کوردستانە.
** تریفە، ھەڵەبجە، ناوی گوندێکی شارەدێی سیروانە لە قەزای ھەڵەبجە.

## تیشک
* **تریفە** تیشکێکە. 
** تریفە، تیشک، بە تیشکی مانگ دەوترێت.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای سلێمانی
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە

## پەراوێزەکان
تەپەگوڵاوی

**تەپەگوڵاوی** گوندێکە، کەوتووەتە  ناحیەی سیروان، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
تەپەگوڵاوی دەکەوێتە دوو کیلۆمەتری باکوری ناحیەی سیروان لە پارێزکای ھەڵەبجە و لە دەشتی شارەزوور ھەڵکەوتووە.

لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ گوندی کشەدەری و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی بەشارەتی خواروو و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی شەکڕاڵی لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی گردی شەریف
ئاووھەوای ھاوینی گەرمەو و زستانی مامناوەندە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ڕیشاو

**ڕیشاو** گوندێکە، کەوتووەتە  ناحیەی سیروان، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
ڕیشاو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دەڵەمەڕ و لە باشوور لەگەڵ گوندی کۆساوا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بۆین و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تلەوەرێ.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
شورا مەزنەکە (فیلم)

وێنۆک
**شورا مەزنەکە** () فلیمێکی ئەمریکی-چینی یە لە دەرھێنانی (تشانگ یی مو) بەرھەمھێنراوە لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٧. چیرۆکی فیلمەکە باس لە چەند بەکرێگیراوێکی ئەورووپی دەکات بە ناوی بازرگانەوە گەشت دەکەن بۆ ناوچەی ڕۆژھەڵات بە مەبەستی زانین و دۆزینەوەی باروت، چونکە تا ئەو سەردەمە باروت لە ڕۆژاوا نەبووە بەڵکو تەنھا گەلی چین ھەیان بووە، و نھێنی بووە و ھەرگیز نھێنییەکەیان نەداوە بە جیھانی دەرەوە.
کاتێک دەگەنە سنووری شورا مەزنەکەی چین دەستگیر دەکرێن و سەرەتا بڕیار وایە بکوژرێن بەڵام لەبەر ئەوەی لەو کاتەدا ھێرشی (دڕندە تایبەتەکان) دەستپێدەکات و سوپاکە دەکەونە شەڕەوە کوشتنەکەیان دوا دەخرێت و لەناو شەڕەکەدا ئەو دوو کەسە ڕۆڵێکی زۆر گەورە دەبینن و ئازایانە ڕووبەڕوویان دەبنەوە. بەمەش بڕیاری لێخۆشبوونیان بۆ دەردەچێت و وەک سەربازێکی ئازا لای خۆیان دەیانھێڵنەوە و پاشان لە شەڕەکانی دواتردا بە ئازایی و زیرەکی خۆیان و یارمەتی چیینییەکان بە کێشانی نەخشەیەکی بەھێز دەبنە ھۆی لەناو بردنی ھەموو دڕندەکان.

## سەرچاوەکان

* 


پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە چینییەکان
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٦
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە چینییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەھریمەنییە زەبەلاحەکان
پۆل:فیلمەکانی ئایماکس
پۆل:فیلمەکانی زمانی ماندارین
پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی تۆنی گیلرۆی
پۆل:فیلمەکانی لێجندەری پیکچەرز
پۆل:فیلمە فرە زمانە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە فرە زمانە چینییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەکشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سەرکێشییە فەنتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە چینییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆلینیزییەکان

**هۆزە پۆلینیزییەکان** کۆمەڵە خەڵکانێکن لە گرووپی ئەو مرۆڤانەی کە بە زمانە پۆلینیزییەکان دەدوێن و لە پۆلینێزی، کۆمەڵە دوورگەکانی ئوقیانووسی ئارام دا ژیان بەسەر دەبەن.

## سەرچاوەکان

*- ویکی فارسی
* - وتارێک لەسەر باب و باپیرانی خەڵکانی پۆلینیزیایی

پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکان
پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئوسترالیا
پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئۆقیانووسیا
پۆل:ئۆقیانووسیا
پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:خەڵکانی خۆجێیی پۆلینێزی
پۆل:پۆلینێزی
پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی نیوزیلەندا
سەراو (ڕوونکردنەوە)

## شوێنەکان
* سەراوباغ، ناوی شارێک لە ھەرێمی ئاودانانی ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
* سەراو قەرەخان، ناوی گوندێک لە دەوروبەری شاری دیواندەرە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
* سەراو، ماوەت، ناوی گوندێک لە قەزای ماوەت لە سلێمانی.
* سەراو، ھەڵەبجە، ناوی گوندێک لە شاری ھەڵەبجە.
* سەراوی سەروو، ناوی گوندێک لە قەزای سەید سادق، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
* سەراوی خواروو، ناوی گوندێک لە قەزای سەید سادق، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
* سەراوی ڕوانسەر، سەراوێکە لە شاری ڕوانسەر لە شارستانی ڕوانسەر کە یەکێکە لە ناوچە گەشتیارییەکانی پارێزگای کرماشان.
* سەراو، مەیدان ناوی گوندیکە لە ناحیەی مەیدان پارێزگای سلیمانی.

## زیندەوەرزانی
* تورەگەی سەراو
* پەردەی سەراو
* شلەی سەراو

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
دەڵەمەڕ

**دەڵەمەڕ** گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سیروان، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
دەڵەمەڕ لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ گوندی عەبابەیلێ و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی ڕێشاو و لەڕۆژ ئاواوە لەگەڵ پارێزگای ھەڵەبجەی شەھید و نزیکی ٥ کم لە سەنتەری پارێزگاکەوە دوورە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پرۆژەی پایۆنیری ئەستێرەی بەیان

وێنۆک|مانگی دەسکردی پایەنیر ئەستێرەی بەیان
**پرۆژەی پایەنیر ئەستێرەی بەیان** پرۆژەیەکە کە سەر بە دەزگای بۆشایی ئەمەریکی ناسایە کە تایبەتە بە ئاشکراکردنی زانیاری و داتا و نھێنیەکانی ھەسارەی ڤینوس

ئەو پرۆژەیە پێک ھاتبوو لە ٢ کەشتی بۆشایی، بەشی یەکەم پێکھتابوو لە کەشتی ئاسمانی پایەنیر 'ئەستێرەی بەیان' ١:ئەستێرەی بەیان مانای (ڤینوس (ھەروەھا ناسراوە بە ئەستێرەی بەربەیان، ئەستێرەی بەیان، ئەستێرەی ڕۆژێ، زوھرە، قورخ، قورغ، کاروانقڕان، کاروانکوژ، کاروانکوژە، ناھی؛ بە ئینگلیزی: Venus) لەگەل مانگی دەسکردی پایەنیر ئەستێرەی بەیان ئەور بوو تەقێندرا لە ١٩٧٨ لەبۆ لێکۆلینەوە لەسەر ھەسارەی ڤینوس، وە بەشی ٢می ئەو پرۆژە ناردنی ٤ کەشتی ئاسمانی دیکە بوو لە چارچێوەی ئەو پرۆژەی،

ناسا رایگەیاند: کە پرۆژەی پایەنیر ئەستێرەی بەیان (Pioneer Venus Project) بە ئامانجی ناردنی لێکۆلینەوە لەسەر ھەوای خۆر لە زەریای ڤینوس، وە لێکۆلینەوە لەسەر کەشوھەوای ھەسارەی ڤینوس

لە ٢٠ ئایاری سالی ١٩٧٨ کەشتی ئاسمانی پایەنیر ئەستێرەی بەیان رەوانەی دەرەوەی زەوی کرا، وە ئەو مانگە دەسکردە جێگیر بوو لەسەر ھەسارەکە لە ٤ کانوونی یەکەمی ھەمان سال، وە بەردەوام بوو لەسەر کارەکانی تا ٨ تشرینی یەکەمی سالی ١٩٩٢

## کەشتی ئاسمانی پایەنیر ئەستێرەی بەیان
ناونراوە پایەنیر ئەستێرەی بەیان یان پایەنیر١٢، لە ڕێکەوتی ٢٠\٥\١٩٧٨ لە ناوچەی کیپ کناڤرال لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا لە ناو جەرگی مووشەکی ئەتلەس، ئامێری پایەنیر تیرەکەی ٢٥٠ سانتیمەتر بوو وە بەرزیەکەشی ١٢٠ سانتیمەتر بوو، وە وزەی خۆری لەگەلە لەگەل لۆ وزەی کارەبایەکە کە توانای ٣١٢ وات کارەبا بەرھەم دەینی، ئەو برە پارەی بۆ ئەو کەشتیە سەرف کرا بری ١٢٥ میلیۆن دۆلار بوو.

## ئامێرەکانی سەر ئەو کەشتیە ئاسمانیە
# ئامێری پێوانی رووناکی OCPP
# رادارێک لۆ پێوانەی سەر رووی ھەسارەی ڤینوس ORAD
# ئامێری تیشکی ژێر سوور OIR
# ئامێری تیشکی سەروو وەنەوشەیی OUVS
# ئامێرێک لۆ پێوان و شیکردنەوەی بەشی سەرەوەی پشتێنەی کەشوھەواکەی ONMS
# ئامێری پلازما و پێوانە OPA
# ئامێرێک لەبۆ پوانی مەجالی مووگناتیسی ھەسارەی ڤینوس OMAG
# ئامێری ئاشکراکردنی کارەبا لە ھەوای خۆر OEFD
# ئامێرێک لەبۆ پێوانی پلەی گەرمی OETP
# ئامێری OIMS
# ئامێری ORPA
# ئامێرێک لەبۆ ئاشکرا کردنی تیشکی گاما OGBD

## کەشتیەکانی پرۆژەی پایەنیر
ئەامێرەکانی ئەو پرۆژەیە پێکھاتبوون لە ٥ ئامێر: کەشتی ئاسمانی ھێڵی، کەشتی ئاسمانی گەورە، لەگەڵ ٣ کەشتی ئاسمانی گچکە

## سەرچاوە
لاپەرەی پایەنیر لە مالپەری فەرمی ناسا

لاپەرەی مانگە دەسکردەکە لە مالپەری فەرمی ناسا

لاپەرەیەک لەسەر کەل ە پەلی ئامێرەکانی ناسا 

لاپەرەیەک لەسەر پایەنیر لە ناسا

https://web.archive.org/web/20170326135409/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id=1978-078D

پۆل:ناسا
پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان
میوەی پارامیسا

**میوەی پارامیسا** بریتییە لە جۆرێک لە میوەکان کە لە جیهانی وەن پیسدا بوونی هەیە و هەروەها جۆرێک لە سێ جۆرەکەی میوە شەیتانییەکانە. **میوەی پارامیسا** هەڵگری هێزێکە کەوا لە خاوەنەکەی دەکات ببێتە خاوەنی هێزێکی سەرو مرۆڤایەتی وەک هێزی میوەکەی مۆنکی دی لوفی.

## هەروەها
* میوەی زۆن
* میوەی لۆگیا

## سەرچاوەکان

پۆل:وەن پیس
کەشتیی ئاسمانیی ماجێلان

وێنۆک|وێنەیەکی فەنی کەشتی ئاسمانی ماجێلان لەسەر هەسارەی زوهرە

**ماجێلان** کەشتیەکی ئاسمانیە و دروستکرایە لە لایەن دەزگای ناسا وە ھەر لە لایەن ئەو دەزگایەشەوە رەوانەی دەرەوەی  زەوی کرایە لە ڕێکەوتی ٤ی ئایاری سالی ١٩٨٩ رەوانە کرا، بارستەی ئەو ئامێرە ١٠٣٥ کیلۆگرام بوو، ئەوە ٤م ئامێری سەرکەوتووی دەزگای بۆشایی ئاسمانی ئەمەریکی ناسا بوو کە رەوانەی ھەسارەی ڤینوسی بکا.

## وێنەکانی
وێنۆک|چەندین وێنەی لێکدراوی هەسارەی زوهرە کە لەلاینە کەشتی ئاسمانی ماجێلان گیرایە

پەڕگە:Maxwell Montes of planet Venus.jpg|وێنۆک|یەکەمین خالی ھەسارەی زوھرە کە لالەین کەشتی ئاسمانی ماجێلان گیرایە
پەڕگە:Aphrodite Terra on Venus.jpg|وێنۆک|وێنەیەکی ئاسایی سەر رووی ھەسارەی زوھرە
پەڕگە:Magellan Venus globes.jpg|وێنۆک|٥ وێنەی ھەسارەی زوھرە کە لەلاینە کەشتی ئاسمای ماجێلان گیرایە
پەڕگە:Alpha Regio.jpg|وێنۆک|وێنەی بورکان لە ناوچەی ئەلفا لەسەر ھەسارەی ڤینوس



پۆل:ناسا
پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان
پۆل:گەردوون
وزەی خۆری بۆشایی

[وێنۆک|وێنەی وزەی خۆرێکی بۆشایی لە [وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی لە سالی 2008 ]]

**[[وزەی خۆری]] بۆشایی** هەر ئامێرێک بنێردرێتە هەر هەسارەیەک یان دەرەوەی زەوی، بۆ کۆمەڵەی خۆر ئەوا پێویستە ئامێرێکی وزەی خۆر جێگیر بکرێ بۆ ئەوە بەردەوام بێت لەسەر کار کردن، ئەو ئامێرە سوود لە تیشکی خۆر وەردەگرێ و دەیداتە ئامێرەکە و کارەبای لێ دروست دەکات.
## مێژووی بەکار‌هێنان
بەکارهێنانی دەگەرێتەوە بۆ مانگی دەسکردنی ڤانجارد یەکەمین کەشتی ئاسمانی بوو کە تایبەتمەندی وزەی خۆری تێدابی کە بەردەامی بداتە ئامێرەکە ئەوەش لە سالی 1958 بوو، وە ئەو گەورەیەش دەگەرێتەوە بۆ زانای بلیمەت هانز تسیجلەر کە ئاشکرایە یەکەمە لە بەکارهێنانی وزەی خۆر بۆ بەردەوامی مانگی دەسکرد
## بەکارهێنانی
بەکارهێنانی ئەو وزەی خۆر بۆ دوو ئامانجی سەرەکی دەگەرێتەوە

# بۆ بەرهەم هێنانی وزەیەکی زیاتر بۆ پاتری و پەیوەندیەکان
# بۆ بەهێز کردن و راگرتنی تەمەنی زیاتری مووشەک و هێزی ئامێرەکان

## وێنە

 
File:Illumination test on one of Juno's solar panels.jpg|ئەوە وزەی خۆری کەشتی ئاسمانی جونۆ یە
File:Vanguard 1.jpg|یەکەمین وزەی خۆری سەتەلایت
File:Juno spacecraft model 1.png|کەشتی ئاسمانی جونۆ داپۆشرایە بە ئامێری وزەی خۆر
File:ROSSA.jpg|وێستگەی بۆشایی نێودەولەتی لەگەل ئامێرە وزەی خۆرەکەی 
File:Philae lander (transparent bg).png|کەشتی ئاسمانی رۆسیتا بە ئامێری وزەی خۆر داپۆشرایە
  
## سەرچاوە
وزەی خۆر لە مالپەری فەرمی ناسا

پۆل:مانگە دەستکردەکان
پۆل:ناسا
پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان
پۆل:توانای خۆری
کانی گوێز (ڕوونکردنەوە)

__NOTOC__

## جوگرافی
* **تیمار** ناوی چەند گوندێکی کوردستانە.
** کانی گوێز، ھەڵەبجە، ناوی گوندێکی شارەدێی سیروانە لە قەزای ھەڵەبجە.
** کانی گوێز، شارباژێڕ، ناوی گوندێکی شارەدێی باسنێیە لە قەزای شارباژێڕ.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای سلێمانی
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە

## پەراوێزەکان
کانی توو، ھەڵەبجە

**کانی توو** گوندێکە، کەوتووەتە  ناحیەی سیروان، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
کانی توو لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ گوندیی غوڵامی سەروو و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی چروستانی خواروو و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی بێژاوا لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی بانەبانان .

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کانی گوێز، ھەڵەبجە

**کانی گوێز** گوندێکە، کەوتووەتە  ناحیەی سیروان، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
کانی گوێز لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دەڵەمەڕ و لە باشوور لەگەڵ گوندی کۆساوا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ڕیشاو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تلەوەرێ.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گردەناوێ

**گردەناوێ** گوندێکە، کەوتووەتە  ناحیەی سیروان، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان. دەكەوێتە بناری شاخی باڵامبۆ .

## جوگرافیا
گردەناوێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چاوگی کۆکۆیی و لە باشوور لەگەڵ گوندی دگاگا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی مۆردین و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کەوتە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گورگەچیا (ڕوونکردنەوە)

__NOTOC__

## جوگرافی
* **گورگەچیا** ناوی چەند گوندێکی کوردستانە.
** گورگەچیا، تانجەرۆ، ناوی گوندێکی ناحیەی عەربەتە لە قەزای سلێمانی.
** گورگەچیا، ھەڵەبجە، ناوی گوندێکی ناحیەی سیروانە لە قەزای ھەڵەبجە.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای سلێمانی
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە

## پەراوێزەکان
گوندە

**گوندە** گوندێکە، کەوتووەتە  ناحیەی سیروان، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
گوندە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چروستانی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی ھانەژاڵە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سەراو، ھەڵەبجە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی میراولی، ھەڵەبجە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سیروان، ھەڵەبجە

**سیروان** ناوەندی ناحیەی سیروانە، لە قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای هەڵەبجە، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
سیروان لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی تەپەگوڵاوی و لە باشوور لەگەڵ گوندی دەڵێنی و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی بەشارەتی خواروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دوانزەئیمام.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان