open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
تیۆرمی کۆشی

وێنۆک|upright=1.4|چەپ|لێکدانەوەی ئەندازەیی تیۆرمی کۆشی
ئەگەر دوو فانکشنی f و
g لە ماوەی داخراوی  بەردەوام بن و لە ماوەی کراوەی (a,b) توانای گرتەیان ھەبێت و x لە ماوەی (a,b) ھەر چەند بێت g^\prime (x) سیفر نەبێت، ئەوا خاڵێک وەکوو (c∈(a,b بوونی ھەیە و ئەم ھاوکێشە پاسادان دەکات:

:\frac{f^\prime(c)}{g^\prime(c)}=\frac{f(b)-f(a)}{g(b)-g(a)}

## سەلماندن
سەرەتا فانکشنی h بەم شێوە پێناسە بکە کە ھەموو تایبەتمەندیەکانی f
دەگرێتەوە:
(h(x)=f(x)-k g(x

وا دابنێ k یەکسان بێت بە \frac{f(b)-f(a)}{g(b)-g(a)} ئەوا:

h(a)=\frac{f(a)g(b)-f(a)g(a)-f(b)g(a)+f(a)g(a)}{g(b)-g(a)}

h(b)=\frac{f(b)g(b)-f(b)g(a)-f(b)g(b)+f(a)g(b)}{g(b)-g(a)}

لەمەوە دەردەچێت h(a)=h(b) کە بەپێی تیۆرمی ڕۆل c لە ماوەی (a,b) بوونی ھەیە و ھاوکێشەی h^\prime(c)=0؛ پاسادان دەکات کەوایە:

f^\prime(c)=k g^\prime(c)\Rightarrow \ \frac{f^\prime(c)}{g^\prime(c)}=k
بە دانانی بەھای k لەم ھاوکێشەدا ئەوا:

:\frac{f^\prime(c)}{g^\prime(c)}=\frac{f(b)-f(a)}{g(b)-g(a)}

## سەرچاوەکان
*

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ژمێرەی جیاکاری و تەواوکاری
تێسێرەکت

وێنۆک|200px|چەپ
لە ئەندازەدا، **تێسێرەکت** بە ھاوتای چوار ڕەھەندیی شەشپاڵوو دەوترێت، بە دەستەواژەیەکی تر تێسێرەکت بەرزەشەشپاڵوویەکی چوارڕەھەندییە.
## دروستکردنی تێسێرەکت
وێنۆک|چەپ|400px|دروستکردنی تێسێرەکت
وێنۆک|200px|چەپ|.
گریمان خاڵێکمان ھەبێت، خاڵ ھیچ ڕەھەندی نییە. ئەم خاڵە لە ئاڕاستەیەکدا ڕادەکێشین. ھێڵێک دروست دەبێت، ھێڵ تەنھا یەک ڕەھەندی ھەیە ئەویش درێژییە. ھێڵێک لە ناکۆتا خاڵ پێکدێت. ئینجا ئەم ھێڵە دەبەین بۆ بۆشایی دوو ڕەھەندی. بە ڕاکێشانی ئەم ھێڵە لە ئاڕاستەیەکدا ڕاستەھێڵێکی تر دروست دەبێت، دوو سەری ئەم دوو ڕاستەھێڵە بەیەک دەگەیەنین، چوارگۆشەیەک دروست دەبێت. ئینجا ئەم چوارگۆشە دەبەین لە بۆشاییەکی سێ ڕەھەندیدا و بەرەو سەرەوە ڕایدەکێشین، واتە بەرزی دەکەینەوە. شەشپاڵوویەک پێکدێت کە لە ناکۆتا چوارگۆشە دروست کراوە. ئەم شەشپاڵووە دەبەینە بۆشایی چوارڕەھەندی و لە ئاڕاستەیەکدا کە ئەستوونە لەسەر ڕەھەندەکانی تر ڕایدەکێشین، تێسێرەکتێک دروست دەبێت کە لە ناکۆتا شەشپاڵوو پێکھاتووە.

## وێناکردنی تێسێرەکت
وێناکردنی تێسێرەکت لە دونیای ڕاستەقینەدا کە سێ ڕەھەندییە، شتێکی مەحاڵە، لەبەر ئەوەی تێسێرەکت تەنێکی چوارڕەھەندییە. دەشێت مرۆڤ سێبەرێک لە تێسێرەکت وێنا بکات. لە ڕاستیدا ھەموو ھێڵەکانی تێسێرەکت ڕاستن و لە پێوانەدا یەکسانن و ھەموو گۆشەکانی وەستاون.
## ھەڵوەشاندنەوەی تێسێرەکت
وێنۆک|چەپ
لە ھەڵوەشاندنەوە یان ڕاخستنی شەشپاڵوویەک شێوەیەکی دوو ڕەھەندی دروست دەبێت (دەشێت لەسەر کاغەزێک بکێشرێتەوە) کە لە شەش چوارگۆشە پێکدێت، ھەروەھا تێسێرەکتێکی ھەڵوەشاو لە ھەشت شەشپاڵوو پێکدێت و شێوەیەکی سێ ڕەھەندییە .
## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

*

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:تۆپۆلۆژی
پۆل:تۆپۆلۆژی جەبری
پۆل:شەشپاڵووەکان
پەیژە (مۆسیقا)

لە تیۆری مۆسیقادا، **پەیژە** () پێکھاتووە لە دەستەیەک نۆتی مۆسیقی کە بەپێی پەردە یان ئاستی تۆن ڕێکخراون. دەکرێت ڕێکخستنەکان لە نزمەوە بۆ بەرز بێت یان بەپێچەوانەوە، جاری واش ھەیە لە نزمەوە بۆ بەرز دەڕوات و دواتر لە بەرزەوە دەگەڕێتەوە بۆ نزم، ئەمەش لە پەیژە بچووکە میلۆدییەکاندا دەردەکەوێت.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:پەیژە مۆسیقییەکان
پۆل:تیۆری مۆسیقا
پەردە (مۆسیقا)

**پەردە** () پێزانینێکی دەنگییە کە بە پێی لەرەلەر دابەش دەکرێتە سەر پەیژەی جیاجیاوە؛ کەواتە پەردە خاسییەتێکە لە دەنگدا کە ڕێگە بە خەڵکی دەدات بزانن دەنگەکە بەرزە (زیقنە) یان نزمە (گڕە). پیچ لە مێلۆدییە ڕوونەکاندا دەردەکەوێت.

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان
* 

پەردە
پۆل:دەنگناسی (فیزیک)
پۆل:دەنگ
بریجستۆن

کۆمپانیای بریجستۆن (بە ژاپۆنی 株式会社ブリヂストン)، کۆمپانیایەکی ژاپۆنی جەند ووڵاتیە کە تایبەت بە بەرھەمھێنانی تایەی ئۆتۆمۆبیل و بارھەڵگر.

بریجستۆن لە ساڵی ١٩٣١ لە لایەن شۆجیرۆ ئیشیباشی لە فوکوئۆکا لە ژاپۆن دۆزرایەوە.

لە ساڵی ٢٠١٧ بریجستۆن گەورەتین کۆمپانیای بەرھەم ھێنانی تایە بوو لە جیھاندا کە لە پێش میشلانی فەرەنسیش بوو.

گروپی بریجستۆن لە ساڵی ٢٠٠٥ خاوەنی ١٤١ کارگەی بەرھەم ھێنانبوو لە ٢٤ وڵاتی جیادا.

## سەرهەڵدان
یەکەم تایەی بریجستۆن کە بەرهەمهێنرا لە ساڵی ١٩٣٠ بوو لەلایەن کۆمپانیایەکی ژاپۆنی تایبەت بە دروستکردنی گۆرەوی (تابی) ، دواتر لە ساڵی ١٩٣١ دامەزرێنەری بەشی تایە شۆجیرۆ ئیشیباشی  هەستا بە جیاکردنەوەی بەشی بەرهەمهێنانی تایە لە کۆمپانیا سەرەکیەکە کە تایبەت بوو بە بەرهەمهێنانی تابی و دەستی کرد بە دامەزراندنی دەستەی بەرهەمهێنانی تایەی بریجستۆن لە کورومە لە ژاپۆن .

دواتر کۆمپانیای بریجستۆن گەشەی سەند و لقی سەربەخۆی کردەوە لە ئەوروپا و ئەمەریکای باکوور بەڵام بریجستۆن هەر لەهەوڵدایە کە بەردەوام سوود لە تەکنەلۆژیای ژاپۆنی وەربگرن بۆ بەرهەمەکانیان.

## ناو
ناوی بریجستۆن لە ناوی دامەزرێنەری کۆمپانیاکە وەرگیراوە ئیشیباشی کە بە زمانی ئینگلیزی ئیشی واتە stone و باشی واتە Bridge بە لێکدانیان دەبێتە Bridgestone .
وێنۆک|نموونەیەكی تایەی بریجستۆن

## فایەرستۆن Firestone
بریجستۆن لە ساڵی ١٩٨٨ کۆمپانیای فایەرستۆنی ئەمریکی بە تەواوی کڕی کە تایبەتە بە بەرهەمهێنانی تایە و لاستیك .

## سەرچاوەکان

*

پۆل:کۆمپانیاکانی ژاپۆن
پۆل:تۆپیکس ١٠٠
پۆل:بڕاندە ژاپۆنییەکان
سێکسیزم

**سێکسیزم** پێکھاتووە لە جیاکاری لە بەینی خەڵکی لەسەر بنەمای زایەند یان جێندەری کەسەکە، یاخود ڕوونتر: ئەو باوەڕەیە کە زایەندی خود باشتر و بە تواناترە لەچاو زایەندی بەرامبەر. بۆ نموونە ئەگەر کەسێک پیاوێک بە باشتر بزانێت لە ژنێک بەبێ گوێدانە تواناکانی ھەردوو لا و تەنیا لەسەر بنەمای زایەند و جێندەرەکەیان بڕیار بدات، ئەو کەسە بە سێکسیست ناو دەبرێت؛ ھەمان شت بە پێچەوانەشەوە. سێکسیزم دەکرێت تووشی ھەموو کەسێک ببێت، بەڵام زیاتر ژنان و کچان ڕووبەڕووی ئەمە دەبنەوە. سێکسیسم دەکرێت ببێتە ھۆکاری دەستدرێژی سێکسی و ھێرشی دەروونی و جەستەییش.

## مێژوو
پێگەی ژنان لە میسری کۆن بەگوێرەی باوکیان یان ھاوسەرەکانیان بوو، ھەرچۆنێک بێت ژنان مافی ئەوەیان ھەبوو لە دادگا ئامادە بن وە ژنانی سەردەمی ئانگلۆ-ساکسۆن بە زۆری مافەکانیان یەکسان بوو ھەرچۆنێک بێت بەڵگەیەکی بەھێز نییە کە پشتگیری ئەوە بکات مافی ژنان لە پێش دۆزینەوەی کشتووکاڵ وەکوو سەردەمی مۆدێرنی ئەمڕۆ بووبێت و یەکسانییەکی باشتریان پێدرابێت لە ئەمڕۆ. دوای دۆزینەوەی کشتووکاڵ، بنچینەی ئەوەی "زایەندێک بەتوانا ترە لەچاو زایەندێکی تر" دامەزرا; وە بە زۆری ئەم بنچینەیە ڕووبەرووی کچان و ژنان دەکرایەوە نموونەی سێکسیزم لە جیھانی دێریندا وەکوو "ڕێگە گرتن لە ژنان لە بەشداریکردن لە یاسادا، بەشداریکردن لە سیاسەت; ژنان لە سەردەمی دێرینی ڕۆم نەیان دەتوانی دەنگ بدەن یان پێگەییەکی فەرمیان ھەبێت لە وڵات نموونەیەکی تر لە سێکسیزم دەگەڕێتەوە بۆ مێژووی چین لە دەقە کۆنەکانی چین نموونە دەقە فەلسەفەکانی کۆنفوشیوس باس لەوە دەکات کەوا ژن پێویستە ملکەچی باوکی بێت لە مناڵی، و ھاوسەرەکەی لە گەورەیی، وە کوڕەکەی لەکاتی مردنی ھاوسەرەکەی.

## سەرچاوەکان

*

پۆل:شۆڤینیزم
پۆل:یەکسانی جێندەری
.ms

**ms.** پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی مۆنتسراتە (ناوجەیەکی پاشدەریاییی بەریتانیا) لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا.
## ئەمانەش ببینە
* .ru
* .krd
* پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات
* ناوی پاوان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
کۆیلا (فیلم)

**کۆیلا** () (بە کوردی: خەڵوزی بەردین) فیلمێکی هیندیی ساڵی ١٩٩٧ـە و لە دەرهێنانی ڕاکیش ڕۆشانە.

## چیڕۆک
باس لە خێزانێک دەکات کە پیاوەکە لە کانی خەڵووز کار دەکات لە کاتی کارکردنیدا ڕۆژێک ئەڵماسێکی زۆر دەدۆزێتەوە دوای ئەوەی سەرۆکەکەیان بەوە دەزانێت بە مەبەستی بە دەست هێنانی ئەو ئەڵماسانە ژن و پیاوەکە دەکوژێت بە دەست تێکەڵکردن لەگەڵ پۆلیس دۆسیەی تاوانەکە دادەخات وە کوڕی ئەو خێزانە کە ناوی شەنکەرە خاڵووز دەکەنە دەمیەوە بۆ ئەوەی زمانی بسوتێت و نەتوانێت قسە بکات لە دوایدا شەنکەر دەکاتە کۆیلەی خۆی دوای ساڵانێکی زۆر بەهۆی کچێکەوە یاخی دەبێت لە دوایدا شانکەر لە ڕێی هاوڕێکەیەوە هەوڵی زانینی ڕاستیەکان دەدات هەوڵ دەدات تۆڵەی خۆی لە ئەو پیاوانە بکاتەوە کە دایک و باوکیان کوشت وە ئەو کەسانەی دەستیان لە کارەکەدا هەبووا.

## ئەکتەران
* شاروخ خان لە ڕۆڵی شەنکار/(کۆیلا)
* ئامریش پوری لە ڕۆڵی ڕاجا ساب/پادشا خراپەکە
* مادھوری دیکشیت لە ڕۆڵی جۆری/خۆشەویستی شەنکار
* جۆنی لیڤەر لە ڕۆڵی ھاوڕێی شەنکار

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٧
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی
پۆل:فیلمە ھیندییەکان
پۆل:فیلمە ئەکشنە ھیندییەکان
پۆل:فیلمە ھیندییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە
نەرگێس ڕەشیدی

**نەرگێس ڕەشیدی** (، ) لەدایکبووی ۲۱ی ئازاری ۱۹۸۰، ئەکتەری ئێرانی–ئەڵمانییە.

## ژیان
نەرگێس لە ئێراندا لەدایکبووە و باوکی ئەفسەری سوپا بوو.
لە ساڵی ۱۹۸۷ (۲٦۸۷ی کوردی) بۆ وڵاتی تورکیا کۆچ دەکەن و ساڵی دواتر بۆ ئەڵمانیا دەڕۆن و لە شاری بەد هێرسفیلد جێگیر دەبن ئەو لەدوای کۆتاییپێدانی پۆلی ئامادەیی دەڕوات بۆ بەرلین و هەر لەوێ لە زانکۆی هونەر فێری شێوەکاری دەبێت.
وە لە ساڵی ۲۰۱۱ تاکو ئێستا زیاتر لە لۆس ئانجلەس دادەنیشێت، شوێنێک کە هاوسەرەکەی لەوێدا مەشقەوانی تێنسە.

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
* http://www.interviewmagazine.com/film/narges-rashidi#_

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی ئەڵمانی لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خەڵکی ئەڵمانی دوور لە وڵاتی خۆیان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:پەنابەرە ئێرانییەکان لە ئەڵمانیا
پۆل:خەڵکی خوڕەماوە
.ml

**ml.** پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی مالییە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٣دا دامەزرا.
## ئەمانەش ببینە
* .cn
* .us
* پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات
* ناوی پاوان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
تەواوکاریی ڕیمان

وێنۆک
**تەواوکاریی ڕیمان**، لە شیکاریی ڕاستەقینەدا، بە یەکەمین پێناسەی تەواوکاری فانکشن لەسەر ماوەیەکدا دەناسرێت. بێرنارد ڕیمان ئەم پێناسەی خستەڕوو. ھەر چەند دۆزینەوەی شیکاریی پرسیارە تێئۆرییەکانی بیرکاری لە ڕێگەی تەواوکاریی ڕیمان لە کەموکوڕی بەدەر نییە، بەڵام ئەم پێناسە بە یەکێک لە ساکارترین ڕێساکانی پێناسەی تەواوکاری دادەنرێت و گرینگی و جێبەجێکردنی زۆری ھەیە.
## پێناسە
وێنۆک|ئەو ژمارەیەی لە سەرەوەی وێنەکە دەیبینیت، یەکسانە بە سەرجەمی ڕووبەری لاکێشەکان، بە زیادبوونی ژمارەی لاکێشەکان ڕووبەری ژێر چەماوەکە زیاتر و زیاتر لە تەواوکاریی فانکشنەکە نزیک دەبێتەوە.
لە ئەنجامی دابەشکردنی ماوەی [a,b] یەکبەدوایەکیەکی بەکۆتایی پێکدێت بەم شێوە a = x_0 ، بە ھەر یەک لە [x_i, x_{i+1}] دەوترێت یەک ژێرماوە.
لە تەواوکاریی ڕیماندا بواری فانکشنەکە دابەشی چەند ماوەی بچووکتر دەکرێت، بەم شێوە ژێر چەماوەکە دابەش دەبێت بە ژمارەیەک لاکێشە و بە زیادبوونی ژمارەی لاکێشەکان، سەرجەمی ڕووبەری لاکێشەکان زیاتر و زیاتر لە ڕووبەری ژێر چەماوەی فانکشنەکە نزیک دەبێتەوە:

: \lim_{n \to \infty} s = \sum_{i=0}^{n-1} f(t_i) \left(x_{i+1}-x_i\right)=\int_{a}^{b} f(x)\, dx 

## ئەمانەش ببینە
*تەواوکاریی ڕیمان-ئێستیلتێس
## سەرچاوەکان
*

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:بێرنارد ڕیمان
یەکەکانی ژنانی ئێزدخان

وێنۆک|ئاڵای یەکەکانی ژنانی ئێزدخان (یەژەئە)
وێنۆک

**یەکەکانی ئافرەتانی ئێزدخان** ()، () گرووپێکی چەکداریی میلیشیایە، کە لە ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ پێکھێنرا. عێراق ئۆ کۆمەڵگەی یەزیدی دەپارێزێت لە ووشیار ھێرشی گرووپی دەوڵەتی ئیسلامیی و گرووپی ئیسلامیی دیکە کە لەبەر ئایین یەزیدی دەبینن ھەروەک ئایینی گاور. ئەم گرووپە یەکەی ژنانی ھێزی پاراستنی شنگالە و ھەموو ھێزەکانی لە ژنانی ئێزدی پێکھاتووە.

## ئەمانەش ببینە
* یەکەکانی بەرخۆدانی شنگال
* پارتی ئازادی و دیموکراسیی ئێزیدییەکان (پادێ)
* تەڤگەری ئازادیی ژنانی ئێزیدی (تاژێ)
* مەجلیسی خۆسەریی دیموکراتیکی شنگال

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئێزیدی
پۆل:ڕێکخراوە ئاپۆییستەکانی عێراق
پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان
پۆل:ژنان لە عێراق
پۆل:ڕێکخراوەکانی ئێزیدییەکان
گونیا

وێنۆک|150px|گونیای ٤٥ پلە
وێنۆک|150px|گونیای ٣٠-٦٠
**گونیا** یان **ڕاستەی وەستاو** ئامێرێکە بە شێوەی سێگۆشە دروست دەکرێت و بۆ وێنەکێشانی گۆشەی وەستاو و ڕاستەھێڵە ئەستوونەکان و ڕاستەھێڵە ھاوبەرەکان بەکار دێت.
دوو جۆر گونیا ھەن: گونیایەک پێوانەی گۆشەکانی بریتین لە ٩٠ و ٦٠ و ٣٠ پلە و ئەوەی تریان گۆشەکانی بریتین لە ٩٠ و ٤٥ و ٤٥ پلە.
وشەی «گونیا» لە وشەی یونانی gonia بە واتای **[[گۆشە]]** وەرگیراوە.
## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئامرازە ماتماتیکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئامرازە دەستییەکان
فانکشنی خوولی

وێنۆک|300px|چەپ|فانکشنێکی خوولی، کاتی خوولی ئەم فانکشنە بریتییە لە <math>P</math>
لە بیرکاریدا، **فانکشنی خوولی** یان **فانکشنی دووبارەبووە**  () بە فانکشنێک دەوترێت کە بەھایەکەی لە ماوە ڕێکەکاندا بە شێوەیەکی خوولی دووبارە دەبێتەوە.
بە زمانی بیرکاری بۆ ھەر فانکشنێکی خوولی ئەم پەیوەندییە پاسادانە:


f(x+T)=f(x)\,



لێرەدا بە *T* دەوترێت **کاتی خوولی** فانکشنی  f .
## پێناسە
 f(x)  فانکشنێکی خوولییە کاتێک ژمارەیەک وەک  T \ne 0  بوونی ھەبێت، بە شێوەیەک کە بۆ ھەر بەھایەکی پەسەندکراوی x، ھەر دوو ژمارەی  X+T  و  X-T  لە بواری پێناسەکراوی فانکشنەکەدا بن ھەروەھا، ھاوکێشەی  f(x \pm T)=f(x) 
پاسادان بێت.
## نموونە
300px|چەپ|وێنۆک| <math>f(x) = \sin(x)</math> و <math>g(x) = \cos(x)</math>; خوولین بە کاتی خوولی 2&pi;.
فانکشنی ساین خوولییە و کاتی خوولەکەی بریتییە لە 2\pi و بۆ ھەر بەھایەکی x پاسادانی ئەم ھاوکێشە دەکات:

:\sin(x + 2\pi) = \sin x 

ئەم فانکشنە لە ماوەی سیفر و 2\pi دووبارە دەبێتەوە. بە گشتی فانکشنە سێگۆشەییە بنەڕەتییەکان خوولین.

## تایبەتمەندییەکان
ئەگەر فانکشنی f خوولی بێت و کاتی خوولی ئەم فانکشنە P بێت، x لە بواری f دا ھەر چەند بێت، بۆ ھەر ژمارەیەکی تەواوی n ئەم ھاوکێشە پاسادان بێت

: f(x + nP) = f(x)

ئەگەر f(x) فانکشنێکی خوولی بە کاتی خوولی P بێت ئەوا f(ax) لە کاتێکدا کە 
a ژمارەیەکی ناسیفری ڕاستەقینەیە، خوولییە و کاتی خوولەکەی بریتییە لە \cfrac{P}.

بۆ نموونە f(x)=\sin(x) خوولییە و کاتی خوولەکەی بریتییە لە 2 \pi کەوایە \sin(5x) خوولییە و کاتی خوولەکەی بریتییە لە \cfrac{2 \pi}{5}.
## ئەمانەش ببینە
*لەرەلەر
*درێژیی شەپۆل
## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ژمێرەی جیاکاری و تەواوکاری
پۆل:فانکشن و نەخشەکان
پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی
پۆل:فانکشنە بیرکارییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
فانکشنی ڕێسا پەلدار

لە بیرکاریدا، **فانکشنی ڕێسا پەلدار**  () بریتییە لە فانکشنێک کە ڕێسایەکەی بە شێوەی جیا جیا لە ماوەی جیا جیادا پێناسە دەکرێ بە دەستەواژەیەکی تر کۆبوونەوەی فانکشنێک یان زیاترە، کە لقەکانی فانکشنەکە، لە بەشێکەوە بۆ بەشێکی تری بوارەکەی دەگۆڕێت.
## نموونە
thumb|200px|left|ڕوونکردنەوەی فانکشنی نرخی ڕەھا ''y''&nbsp;= ''x''.
دەشێت فانکشنی نرخی ڕەھا وەک فانکشنێکی ڕێسا پەلدار سەیر بکرێت و ڕێساکەی بەم شێوە بنووسرێت:

:|x| \equiv f(x) = \begin{cases}
  -x, & \mbox{if } x 

## بەردەوامی
thumb|200px|left|فانکشنێکی ڕێسا پەلدار.
فانکشنێکی ڕێسا پەلدار لە ماوەیەکی دڵخواز بەردەوامە ئەگەر پاسادانی ئەم سێ مەرجە بکات:
* فانکشنەکە لە ماوەی دیاریکراو پێناسەی ھەبێت.
*  ھەر یەک لە ژێرفانکشنەکان لە ماوەی دیاریکراودا بەردەوام بن.
* فانکشنەکە لە خاڵە کۆتاییەکانی بەشە جیاوازەکانی بوارەکەی لە ماوەیەکی دیاریکراودا پچڕاو نەبێت.
بۆ نموونە سەیری ڕوونکردنەوەی ئەم فانکشنە بکە، لە ھەموو بەشە جیاوازەکانی بوارەکەیدا بەردەوامە، بەڵام بە گشتی لە خاڵی   x_0 فانکشنێکی پچڕاوە.
## وێنەی ڕوونکردنەوەی فانکشنی ڕێسا پەلدار
بۆ کێشانەوەی وێنەی ڕوونکردنەوەی فانکشنی ڕێسا پەلدار، دەبێت لە ھەمان ماوەی فانکشنەکە پێناسە کراوە، بکێشرێتەوە.

**نموونە:** وێنەی ڕوونکردنەوەی فانکشنی خوارەوە بکێشەوە. 

 f(x) = \begin{cases}
  2x-2 & \mbox{ } x > 2 \\
  5  & \mbox{ } x = 2 \\
  -2x  & \mbox{ } x 

**شیکاری:**
بۆ شیکردنەوەی ئەم پرسیارە، سەرەتا دەبێت خاڵەکان بدۆزرێنەوە، پاشان خاڵەکان بنوێنین و بە ھێڵێکی گونجاو پێکیان بگەیەنین.

 

 2x-2 , x>2 \rightarrow (3,4),(4,6)


 -2x , x

ناوەڕاست|وێنۆک|300px|فانکشنێکی ڕێسا پەلدار

## ئەمانەش ببینە
* نرخی ڕەھا
* فانکشنی پلەدار، فانکشنی پلەداری ھێڤیساید 
## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فانکشنە بیرکارییەکان
پۆل:فانکشن و نەخشەکان
پۆل:ژمێرەی جیاکاری و تەواوکاری
پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی
ۊ

**ۊ** یەکێکە لە پیتەکانی ئەبجەدی کوردی و تایبەتە بە شێوەزارەکانی کوردیی باشووری، لەکیی و لوڕیی زمانی کوردی. پاش ئەم پیتە ئەگەر حەرفی دەنگدار بێت، دەبێ "ی"ێیەکی یاریدەر لە نێوان دوو پیتەکەدا بنووسرێت وەکوو: کۊیە کە ئەگەر بە کۊە بنووسرێت زۆر ھەڵەیە و نابێ دوو پیتی دەنگدار بەدوای یەکدا بنووسرێن. ئەم پیتە وەک پیتی "و" دوو شێوەی دەنگدار (ü) و نیمچە دەنگداری (ẅ) ھەیە کە بە جیاوازییەکی بچووکەوە تەلەفوز دەکرێن، بۆ نموونە پیتی "ۊ" لە وشەی 'دۊر'دا (واتا دوور) پیتێکی دەنگدارە بەڵام لە وشەی 'قەۊ'دا (یانی قەوی، بەهێز) حەرفێکی نیمچە دەنگدارە.

## یوونیکۆد
ئەم پیتە کوردییە لە ستانداردی یوونیکۆددا:

## بەکارھێنان
ھەندێ وشەی کەڵھوڕی (کوردیی باشووری) کە ئەم پیتە لە خۆ دەگرن و مانایان بە کوردیی ناوین و کوردی باکووری لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتوون:

## پەراوێزەکان
فانکشنی پلەداری ھێڤیساید

325px|thumb|فانکشنی پلەداری ھێڤیساید

**فانکشنی پلەداری ھێڤیساید** (Heaviside step function) H(x)\! فانکشنێکی پچڕاو و ڕێسا پەلدارە. بەھای فانکشن بۆ ژمارە نەرێنییەکان سیفرە و بۆ ژمارەی نانەرێنی یەکە. ناوی ئەم فانکشنە لە ناوی زانای ئینگلیزی ئۆلیوێر ھێڤیساید وەرگیراوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فانکشنە بیرکارییەکان
دراوی ڕەمزی

**دراوی ڕەمزی** (ئینگلیزی: cryptocurrency (or crypto currency)) سەرمایەیەکی دیجیتاڵە کە داڕێژراوە تا بۆ پارێزراوکردنی گواستنەوەکانی وەکوو ناوبژیی ئاڵوگۆڕ (ئینگلیزی: Medium of exchange) کار بکات.
## سەرجاوەکان
* 

پۆل:دراوی ڕەمزی
.li

**li.** پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی لیختنشتاینە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ساڵی ١٩٩٣دا دامەزراوە.
## ئەمانەش ببینە
* .krd
* .tv
* پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات
* ناوی پاوان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
پۆل:پێرستی ئەندامی ئەنجومەنی پاوانی ئاست سەری تایبەتی وڵاتی ئەوروپا
.kz

**kz.** پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی کازاخستانە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٤دا دامەزراوە.
## پاوانی ئاست دووەم
* **.com.kz** – دامەزراوەی بازرگانی.
* **.edu.kz** – دامەزراوەی فێرکاری.
* **.gov.kz** – دامەزراوەی حکوومی.
* **.mil.kz** – وەزارەتی بەرگری.
* **.net.kz** – تۆڕ.
* **.org.kz** – ڕێکخراوەی سوودنەخواز.
## ئەمانەش ببینە
* .us
* .ru
* پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات
* ناوی پاوان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
.kw

**kw.** پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی کوەیتە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٢دا دامەزراوە.

## پاوانی ئاست دووەم
* **.com.kz**
* **.edu.kz**
* **.gov.kz**
* **.mil.kz**
* **.net.kz**
* **.org.kz**
* **.ind.kz**
## ئەمانەش ببینە
* .us
* .krd
* پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات
* ناوی پاوان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
ئەینجڵ دێنسێتسو

**ئەفسانەی فریشتەکە** (، ) بریتییە لە مانگا و فیلمێکی وێنەی جووڵاوی (ئۆڤا) بەناوبانگی ژاپۆنی.

## کورتەی چیرۆک
قوتابییەک بۆ قوتابخانەیەکی نوێ دەگوازێتەوە، بەڵام شێوەی ڕووخساری زۆر ترسناکە و تەنانەت بە شەیتانی بەراورد دەکەن، وە لەمەوە بەهۆی دەم و چاوییەوە قوتابییەکان دەست بە ترس لێی دەکەن.

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:شۆنن مانگا
پۆل:ئەنیمێ و مانگای قوتابخانە
پۆل:مانگاکانی ١٩٩٢
پۆل:ئەنیمێ و مانگای کۆمیدی
پۆل:زنجیرە مانگاکان
پۆل:مانگای شوئیشا
.ky

**ky.** پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی دوورگەکانی کەیمەنە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٥دا دامەزراوە.
## پاوانی ئاست دووەم
* com.ky
* org.ky
* net.ky
* edu.ky
* gov.ky
## ئەمانەش ببینە
* .krd
* .ru
* پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات
* ناوی پاوان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
ڕیکۆردەر (ئامێری مۆسیقا)

وێنۆک|تۆمارکەرەکان بە قەبارەی جیاواز دروست دەکرێن
**تۆمارکەر** یان **ڕیکۆردەر** () پێکھاتووە لە ئامێرێکی باژەنی تەختەیی کە لە ڕێگەی فووپێداکردنەوە دەژەنرێت. ئەم ئامێرە زیاتر لە مۆسیقای کلاسیک و مۆسیقای ڕۆژاواییدا باوە.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:ئامێرەکانی مۆسیقا
بنگرد

**بنگرد** شارەدێیەکە، کەوتووەتە ناحیەی بنگرد، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

ئەم شارەدێیە ناوەندی ناحیەی بنگردە.

## جوگرافیا

**بنگرد** لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بەردەشانی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی کونەمارە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی مەرگە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بێموشە.

## ئەمانەش ببینە

* گوندەکانی پارێزگای سلێمانی
* ناحیەی بنگرد

## پەراوێزەکان

پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دراگۆن بۆڵ سووپەر

**دراگۆن بۆڵ سوپەر** (ドラゴンボール *Dragon Ball Super*) بریتییە لە زنجیرەیەک مانگا و زنجیرەیەک ئەنیمێی ژاپۆنی کە لە لایەن تۆێی ئەنیمەیشنەوە بەرهەمهێنراوە و لە ٥ی تەممووزی ٢٠١٥ دەستی بە پەخشکردن کرد، و لە ٢٥ی ئازاری ٢٠١٨ وەرزی یەکەمی کۆتایی هات. زنجیرەکە تەواوکەری دراگۆن بۆڵ و دراگۆن بۆڵ زێدە، هەروەها ئەمە یەکەم جارە لە ۱٨ ساڵەوە چیرۆکی نوێ بەکاربێت. ڕووداوەکانی زنجیرەکە دەکەوێتە دوای بەزاندنی ماجین بوو کە ئاشتی دیسانەوە زەوی گرتۆتەوە. زنجیرەکە هەموو ڕۆژێکی یەک شەممە کاتژمێر ۰۹:۰۰ بەیانی لەسەر تەلەڤیزیۆنی فوجی پەخش دەکرا، و ژمارەی ئەڵقەکانی ۱۳۱ ئەڵقەیە.

## چیرۆک
ڕووداوەکانی زنجیرەکە ڕێکدەکەوێتە دوای دراگۆن بۆڵ زێدەوە. دوای چەند مانگێک لە بەزاندنی ماجین بوو، ئاشتی دیسانەوە بۆ زەوی دەگەڕێتەوە. و گوکو جێگیر بووە و لە ڕووی داراییەوە پاڵپشتی بنەماڵەکەی دەکات. و خێزان و هاوڕێکانی بە پارێزراوی و ئاشتیانە دەژین. بەڵام هەڕەشەیەکی نوێ دەردەکەوێت، ئەویش بیروسە کە بە تۆقێنەرترین جەنگاوەری گەردوونی ۷ دادەنرێت. ئەو کاتەی بیروس لە خەوە قوڵەکەی هەڵدەستێت، پەرۆشی شەڕ کردن لەگەڵ جەنگاوەرێکدا دەبێت کە لە خەونێکی پێشبینیدا بینوویەتی و ناوی سووپەر سایاجین گۆدە. بۆ پاراستنی زەوی گۆکو خۆی دەگۆڕێت بۆ سووپەر سایاجین گۆد لە پێناو شەڕ کردن لەگەڵ بیروسدا. لەگەڵ ئەوەی گۆکو شەڕەکەی دەدۆڕێنێت بەڵام بیروس زەوی لەناو نابات.

## کەسایەتییەکان
هەمان کەسایەتییەکانی دراگۆن بۆڵ زێد لە زنجیرەکەدا دەردەکەوێت، هەروەها لەگەڵ کەسایەتی جاکۆ، کە ئاکیرا توریاما بۆ مانگایەکی تر بە ناوی گینگا پاترۆڵ جاکۆ دروستی کردووە. لە ڕێگەی زنجیرە ئەنیمێ و مانگاکەدا چەندین کەسایەتی نوێ دەردەکەوێت، کە گرنگترینیان خوای وێرانکردن بیروس و یاریدەدەرەکەی ویسە.

## هەروەها
* دراگۆن بۆڵ
* دراگۆن بۆڵ زێد
* دراگۆن بۆڵ جیتی
* دراگۆن بۆڵ زێد کای
* پاڵەوانێتی گەردوونەکان
## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ماڵپەڕی فەرمی (بە ژاپۆنی)
* 

پۆل:شۆنن مانگا
پۆل:مانگای شوئیشا
پۆل:دراگۆن بۆڵ
پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت
پۆل:مانگای ڤیز میدیا
پۆل:ئەنیمێ و مانگای جووڵە
پۆل:ئەنیمێ و مانگای سەرکێشی
پۆل:ئەنیمێ و مانگای کۆمیدی
پۆل:فەنیمەیشن
پۆل:مانگاکانی ٢٠١٥
پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە
پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکانی فوجی
پۆل:زنجیرە مانگاکان
پۆل:ئەنیمێ و مانگای ھونەری جەنگی
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ھونەری جەنگی
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٥ دەستیان پێکردووە
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ھونەرە جەنگییەکان
پۆل:تەلەڤیزیۆنی تۆوێی ئەنیمەیشن
پۆل:تونامی
ئینویاشیکی

**ئینویاشیکی** ( بریتییە لە مانگایەکی خەیاڵی زانستی ژاپۆنی و لە نووسینی هیرۆیا ئۆکووە. مانگاکە لە ساڵی ۲۰۱٤دا لە گۆڤاری ئێڤنینگدا کە سەر بە کۆمپانیای شوئیشایە بڵاوکرایەوە و تا ئێستا ۱۰ کتێبی هەیە. هەروەها مانگاکە بۆ زنجیرەیەک ئەنیمێ گۆڕدرا و لە ساڵی ۲۰۱۷دا پەخش کرا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:سێینن مانگا
پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی زانستی
پۆل:مانگاکانی ٢٠١٤
پۆل:ئەنیپلێکس
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکانی فوجی
پۆل:مانگاکانی کۆدانشا
پۆل:زنجیرە مانگاکان
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٧ دەستیان پێکردووە
پۆل:نۆیتامینا
پۆل:ئەنیمێ و مانگای وروژێنەر
بەردەکۆز

**بەردەکۆز** گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بنگرد، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا

**بەردەکۆز** لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی خڕەچەو و لە باشوور لەگەڵ گوندی دێلێژە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کێلەسپی و لە ڕۆژاوا لەگەڵ بەنداوی دووکان.

## ئەمانەش ببینە

* گوندەکانی پارێزگای سلێمانی

## پەراوێزەکان

پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ھاوئەنجام و شیتەڵکردن

[وێنۆک|right| [ڕادەداری *x*2&nbsp;+&nbsp;*cx*&nbsp;+&nbsp;*d*، کە لێرەدا *a&nbsp;+&nbsp;b&nbsp;=&nbsp;c* و *ab&nbsp;=&nbsp;d*, شیتەڵ دەکرێت بە (*x&nbsp;+&nbsp;a*)(*x&nbsp;+&nbsp;b*).]]

**ھاوئەنجام** لە بیرکاریدا، وتەیەکی ھەمیشە دروستە، بە دەستەواژەیەکی تر ھاوئەنجام بریتییە لە ھاوکێشەیەک کە ھەر چەندە گۆڕانکاری لە بەھایەکانی گۆڕەکەکانیدا بکرێت، بە ڕاستی دەمێنێتەوە.

**شیتەڵکردن** کردارێکە پێچەوانەی لێکدان و بۆ ئاسانکردنی کردارە ژمێرییەکان یان بۆ شیکاریکردنی ھەندێک لە پرسیارەکانی سەبارەت بە ژمارەکان، ڕادەدارکان یان ماتریکسەکان بەکار دێت. بۆ نموونە ١٥ شیتەڵ دەکرێت بە دوو ژمارەی سەرەتایی ٥ و ٣ و ڕادەداری x^2-4 \,\! شیتەڵ دەکرێت بە (x-2)(x+2)\,\! (لێرەدا ھاوئەنجامی جیاوازیی دوو دووجا بەکار ھاتووە). ڕێگاکانی شیتەڵکردنی بڕە جەبرییەکان زۆرن، بۆ نموونە شیتەڵکردن بە بەکارھێنانی جیاوازی دوو دووجا.
## جێبەجێکردنەکانی ھاوئەنجام
* ئاسانکردنی کردارە ژمێرییەکان وەکوو ١٠١٢
* شیتەڵکردنی بڕە ڕێژەییەکان کە ئەویش خۆی بۆ بەدەستھێنانی گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش و بچووکترین چەندجارەی ھاوبەش بەکار دێت.
* شیتەڵکردنی بڕە ڕێژەییەکان بۆ شیکاری ھاوکێشەی دووجا و سێجا و ھاوکێشە پلە بەرزەکان.
* شیکاریی ھاوکێشە دووجاکان

## ھاوئەنجامە تایبەتەکان
چەند ھاوئەنجامی سەرەکی کە بنچینەی ھاوئەنجامەکانی ترن بەم شێوەنە:
### (ھاوئەنجامی یەکەم و دووھەم)
دووجای سەرجەم

:(a+b)^2=a^2+2ab+b^2 \,\!

دووجای جیاوازی

:(a-b)^2=a^2-2ab+b^2 \,\!

### سێجای سەرجەم و سێجای جیاوازی

:(a+b)^3=a^3+3a^2b+3ab^2+b^3 \,\!
:(a-b)^3=a^3-3a^2b+3ab^2-b^3 \,\!

### جیاوازیی دوو دووجا

|چەپ|250px

:(a-b)(a+b)=a^2-b^2 \,\!

### ھاوئەنجامی ڕادەی ھاوبەش

:(x+a)(x+b)=x^2+(a+b)x+ab \,\!
:(x+a)(x-b)=x^2+(a-b)x-ab \,\!

### ھاوئەنجامی ئۆیلەر

:(a+b+c)(a^2+b^2+c^2-ab-ac-bc) = a^3 + b^3 + c^3 - 3abc

### ھاوئەنجامی لاگرانژ

:(a^2+b^2)(x^2+y^2)=(ax+by)^2+(ay-bx)^2 \,\!

### کراوەی ڕادەداری نیوتۆن

:(a+b)^n=\binom{n}{0}a^nb^0+\binom{n}{1}a^{n-1}b^1+\dots+\binom{n}{n}a^0b^n

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ژمێرە
پۆل:جەبری سەرەتایی
بیروس

**خوای لەناوبردن، بیروس** (، بە رۆماجی: Hakaishin Birusu) ئەو کەسایەتییەکی خەیاڵیی ناو زنجیرەی دراگۆن بۆڵە، و لە لایەن ئاکیرا توریاما دروستکراوە. بیروس بۆ یەکەم جار لە ساڵی ۲۰۱۳دا لە فیلمی دراگۆن بۆل زێد: شەڕی خوداکاندا وەک ڕکابەری سەرەکی دەرکەوت و پاشان وەک کەسایەتییەکی پاڵپشتیکەر لە دراگۆن بۆڵ زێد: هەڵسانەوەی ئێفدا گەڕایەوە، و پاشان وەک یەکێک لە کەسایەتییە سەرەکییەکانی دراگۆن بۆڵ سووپەر دەرکەوت. ئەو لە پشیلەی فیرعەونی ماڵی دەچێت و پۆشاکە کۆنە میسرییەکان لەبەر دەکات، ئەو بە لەناوبردنی هەسارەکان هاوسەنگی دروست دەکات، ئەمەش بە پێچەوانە لەگەڵ کایۆشین کە هەڵدەستێت بە دروستکردن و پاراستن.

## دەرکەوتنی
بیروس بۆ یەکەم جار دوای ۳۹ ساڵ لە خەوتن بۆ گەڕان بە دوای سووپەر سایاجین گۆد هەڵسا. پاشان شەڕ لەگەڵ گۆکودا دەکات و بە ئاسانی دەیبەزێنێت تەنانەت لەگەڵ خۆگۆڕینی بۆ سووپەر سایاجین ۳، پاشان بەرەو زەوی بەڕێکەوت و هەموو جەنگاوەرەکانی ئەوێی بەزاند، دواتر گۆکو دەگەڕێتەوە و بەیارمەتی پێنچ سایاجینی تر خۆی گۆڕی بۆ سووپەر سایاجین گۆد بەڵام دیسانەوە لە لایەن بیروسەوە بەزێنرا، بەڵام لە کۆتاییدا بیروس بڕیاریدا زەوی لەناو نەبات.

## ڕۆڵگێڕی دەنگ
ڕۆڵی دەنگی بیروس لە لایەن کۆیچی ئامادێراوە لە ئەنیمێی ژاپۆنی دراگۆن بۆڵ سووپەردا گێڕاوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەسایەتییەکانی دراگۆن بۆڵ
پۆل:خوا خەیاڵییەکان
پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای دەستکاریکردنی وزەیان ھەیە
سۆن گۆکو

**سۆن گۆکو** () ئەو کەسایەتییەکی خەیاڵییە و لە لایەن ئاکیرا توریاماوە لە ساڵی ١٩٨٤ دروستکراوە، ھەروەھا ئەو پاڵەوانی زنجیرە ئەنیمێ و مانگای دراگۆن بۆڵە. وەک منداڵێکی خاوەن کلکی مەیموون ھات، و ئاشکرای دەکات کە کە کاکارۆتە و جەنگاوەرێکی ئاسمانییە.

سۆن گۆکو کاتێک بچووک بوو لە لایەن باوکییەوە لە ھەسەرەی ڤیجیتاوە نێردرا بۆ زەوی تا لە ناوی بەرێت ئەمەش چونکە ئەو لە سایاجینەکانە و ئەوان زۆر بەھێزن، و لەوێ پیرەمێردێک دەیدۆزێتەوە و خۆشیدەوێت و بەخێوی دەکات بەڵام ئەو ھەموو کات لاسار و ئاژاوەچی بوو تا ڕۆژێک سەری بەر بەردێک دەکەوێت و بیرەوەری لەیاد دەکات و وەک منداڵە ئاسییەکانی لێ دێت. گۆکو گەورە بوو وە لە کاتی گەورە بوونەکەیدا بە دەستی ەندین ڕاھێنەر مەشقی کرد و لەگەڵ ھاوڕێکانی کە لە ڕێگاکەیدا بۆ ناسینی جیھان پێیان ئاشنا بوون دژی تاوانباران و خراپەکاران شەڕیان کرد. ئەو بە کەسایەتی سەرەکی زنجیرە ئەنیمێ و مانگای دراگۆن بۆڵ دادەنرێت. و بەدرێژای زنجیرەکە چەندین سەرکێشی جیاوازی ئەنجامداوە. ئەو کەسێکی باشە و حەزێکی زۆری لە خواردنەوە و کەمێکیش زۆر خۆرە و زۆریش بەھێزە.

گۆکو دەتوانێت خۆی بۆ سووپەر سایاجین، و سووپەر سایاجین ٢، و سووپەر سایاجین ٣، و سووپەر سایاجین گۆد، و کایۆکینی شین بگۆڕێت ھەروەھا زنجیرەی ١١٠ خۆی سروشتی کۆتایی لە شەڕەکەی دژی جێرین گۆڕی.

گۆکو کوڕی بارداکە (یەکێک لە سەرکردەکانی سایاجینەکان) ھەروەھا ئەو یەکەم سایاجینی ئەفسانییە (سووپەر) و داھاتووش دەزانێت بە ھۆی توانایەکەوە کە بەدەستی ھێنا کاتێک فریزەر ھەسارەی ڤیجیتایی لەناوبرد ئەمەش چونکە لەو ساتەدا بە ھۆی بەھێزی لێدانەکەی فریزەرەوە دەروازەیەکی کاتیی دەکرێتەوە و ئەو دەکەوێتە ناوی و لەوێ باپیری فریزەر دەکوژێت بە بەکارھێنانی ھێزە ئەفسانییەکەیەوە. گۆکو دوو منداڵی ھەیە، کە ئەوان گۆتێن و گۆھانن.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەسایەتییەکانی دراگۆن بۆڵ
پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:سایاجین
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای دەستکاریکردنی وزەیان ھەیە
ژمارەی سێگۆشەیی

thumb|شەش ژمارەی سێگۆشەیی یەکەم
**ژمارەی سێگۆشەیی** () بە ژمارەیەک دەوترێ کە دەتوانرێت بە ڕیزکراوێکی سێگۆشەیی دیاری بکرێت، واتە یەکەم ژمارەی سێگۆشەیی بریتییە لە سەرجەمی یەک ژمارە لە ژمارە سروشتیەکان، دووھەمین ژمارەی سێگۆشەیی بریتییە لە سەرجەمی دوو ژمارە لە ژمارە سرووشتیەکان، و سێھەمین ژمارەی سێگۆشەیی بریتییە لە سەرجەمی سێ ژمارە لە ژمارە سروشتییەکان و nـەمین ژمارەی سێگۆشەیی بریتییە لە سەرجەمی n ژمارە لە ژمارە سروشتییەکان. دەتوانرێت شێوازی ژمارە سێگۆشەیییەکان بە شێوەی یەک لەدوای یەکی ژمارەیی  \frac{n(n+1)}{2}  بنووسرێت:

 T_n= \sum_{k=1}^n k = 1+2+3+ \dotsb +n = \frac{n(n+1)}{2} 

ئەگەر ھەر دوو ژمارەی یەک لەدوای یەکی زنجیرە ژمارەکانی سێگۆشەیی کۆ بکەیتەوە ئەنجامەکە ژمارەیەکی دووجای تەواوە بۆ نموونە " ٤=٣+١ یا ٩=٦+٣ یا ١٦=١٠+٦ و ...

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:سێگۆشەکان
پۆل:پاشیەکیی ژمارە تەواوەکان
زێن - ئۆ ساما

**زێن ئۆ ساما** یان **زێنۆ ساما** () (دەسەڵاتدار بەسەر ھەموو شتێکەوە) ئەو کەسایەتییەکی خەیاڵییە و لەلایەن ئاکیرا توریاماوە دروستکراوە، ھەروەھا یەکێکە لە کەسایەتییەکانی ئەنیمێ و مانگای دراگۆن بۆڵ سووپەر. ئەو بە گەورەی ھەموو شتێک و خاوەن دەسەڵاتی تەواوی جیھانی دراگۆن بۆڵ سووپەر دادەنرێت؛ و ئەو یەکێکە لە لەو دووانەی لە سەرو ھەموو دوازدە گەردوونەکەن لەگەڵ زێن ئۆ سامای داھاتوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:خوا خەیاڵییەکان
پۆل:کەسایەتییەکانی دراگۆن بۆڵ
مەرگە

**مەرگە** گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بنگرد، قەزای دووکان، دەڤەری مەرگە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
**مەرگە** دەکەێتە ناو شیودۆڵەکانی چیاکانی ئاسۆس لە ڕۆژھەڵاتی دەریاجەی دوکان. شاخی قەڵاتەڕەش لە ڕۆژھەڵات و شاخی کۆلارە لە باکوور و شاخی گەورەقەڵا لە ڕۆژاوا و شاخی بەردەقەڵیشت لە باشوور دەوری گوندەکەیان داوە. مەرزی گوندوکە ھاوسنوورە لە باکوور لەگەڵ گوندەکانی سۆفیان و سەرچیا و لە باشوور لەگەڵ گوندەکانی پاشکیش و ھەنجیرە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندەکانی ھەڵۆنە و بیوەکە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندەکانی بنگرد و سێناجیان و واتێ و خۆشاو.
مەرگە کانیاوی زۆری ھەیە و پلەی گەرمی ئاوەکانی جیاوازە. کانیاوەکان خڕی مەرگە دروست دەکەن کە لافاوەکانی بە مەزرایەکانی ناحیەی بنگرد و گوندی بێموشەدا لە ڕۆژاوای گوندەوەدەڕژێتە دەریاچەی دوکانەوە. لە چیاکانی مەرگە داری بەڕو زۆرە و لە بەراوەکانیشیدا مەرگە بەناوبانگە بە دارگ ھەنجیر و ھەنار؛ و داری مێو گوێز و میوەی تری زۆری ھەیە. بەرھەمی سەرەکی کشتوکاڵ لەگەڵ میوەی ھەنجیر و ھەناردا، گەنمە کە لە پێدەشتەکانی مەزرای گوندەکە لە دەشتی مەرگە لە ڕۆژھەڵاتی دەریاچەی دوکان بە سوود لە ئاوی باران بەرھەم دێت زۆرە!ref>http://wikimapia.org/

## ئەمانەش ببینە
* گوندەکانی پارێزگای سلێمانی

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
مەریوان ھەڵەبجەیی (وەرگێڕ)

**مەریوان جەلال ڕەحیم** ناسراو بە **مەریوان ھەڵەبجەیی** (لەدایکبووی ٢٩ی ئابی ١٩٧٩ لە ھەڵەبجە - ) وەرگێڕ و ڕەخنەگرێکی کوردی باشووری کوردستانە. مەریوان بەرھەمی ئەدەبیی لە کوردییەوە بۆ فارسی و بەپێچەوانەوە وەرگێڕاوەتەوە و بۆ ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی ئێران و کوردستان وتاری ڕەخنەگرانەی ئەدەبیی نووسیوە. لە ساڵی ٢٠١١دا خەڵاتی زێڕینی ئەحمەد ھەردیی وەرگرتووە.

## ژیان
لە ٢٩ی ئابی ١٩٧٩ لە ھەڵەبجەدا لەدایکبووە. خوێندکاری پۆلی دووی سەرەتایی بووە کە کیمیابارانی ھەڵەبجە ڕوو دەدات و ئاوارە دەبن بۆ ئێران.

## بەرھەمەکان
### وەرگێڕان لە کوردییەوە بۆ فارسی
* بەختیار عەلی:
** دواھەمین ھەناری دونیا
** ئێوارەی پەروانە
** جەمشید خانی مامم کە ھەمیشە با لەگەڵ خۆیدا دەیبرد
** شاری مۆسیقارە سپییەکان
* شێرزاد حەسەن:
** حەسار و سەگەکانی باوکم
** بوسەی شور
* فەرھاد پیرباڵ:
** لامارتین
**  مار و پلە
** عاشقانەھای جنگ و صلح
** سانتیاگۆ دیکۆمپۆستیلا
** پناھندە
* ڕەفیق سابیر: «مرثیە حلبچە: دو شعر بلند»، «گزیدە اشعار رفیق صابر»
* لەتیف ھەڵمەت: «گزیدە اشعار لطیف ھلمت»

### وەرگێڕان لە فارسییەوە بۆ کوردی
* محمد یعقوبی:
** خولەکێک بێدەنگی
** مانگ لە ئاودا
** وشکەساڵی و درۆ
** سەمای کاغەزە دڕاوەکان
** زستانی ٨٨
* شمس لنگرودی:
** پنجاە و سە ترانە عاشقانە
** باغبان جهنم
** ملاح خیابان‌ھا
* بەهرام بەیزایی:  چهار صندوق (چوار سندووق)
* غلامحسین ساعدی: چوب بە دستان ورزیل
* عبدالحی شماسی: بە کدام گناە ما را کشتید
* سهراب سپهری: با بەڕووتی بڕۆینە ژێر باران (ژیان و بەرھەمی سوھراب سپھری)
* احمدرضا احمدی: من فقط سفیدی اسب را گریستم (گزیدە شعر)
* بیتا ملکوتی: مای نِیم ایز لیلا
* محمد قاسم زادە: خاطرات محرمانە خانوادگی
* احمد غلامی: جیرجیرک (زیکزیکە)
* فروغ فرخزاد: مەرگی من ڕۆژێ (ژیان و بەرھەمی فروغ فەڕوخزاد)

## سەرچاوەکان
* مەریوان ھەڵەبجەیی زیاد لە ٥٠ کتێب وەردەگێڕێتە سەر زمانی فارسی و کوردی، دەنگی ئەمەریکا
* "ئێوارەی پەروانە" بە فارسی بڵاو دەکرێتەوە، ئاژانسی ھەواڵی مێھر

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
پۆل:خەڵکی ھەڵەبجە
پۆل:وەرگێڕە کوردەکان
پۆل:وەرگێڕەکانی کوردی–فارسی
پۆل:وەرگێڕەکانی فارسی–کوردی
کۆمپانیای سنوورداری تایبەت

**شرکەتی سنوورداری تایبەت** () یان **شرکەت بە بەرپرسیارێتیی سنووردار** (ئینگلیزیی ئەمریکی: Limited liability company) جۆرە دامەزراوەیەکی بازرگانییە بە خاوەندارێتیی تایبەت کە لە زۆر بواری دادمەندیدا جیا لە خاوەندارێتیی گشتی بەکار تێ، بە ھەندێ جیاوازییەوە لە وڵاتێک بۆ وڵاتێکی تر. نموونەکانی LLC لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا و GmbH لە بەریتانیادا.

## لە وڵاتاندا
ھەموو ئەو جۆرە شرکەتانە کە لە ئەستوونی «جۆری کاروکاسپی» دا ھاتوون جۆرێکن لە **شرکەتی سنووردراوی تایبەت** و جیاوازییەکەیان ئەمەیە کە لە وڵاتانی جیاوازدا، بە ناو و یاسای جیاوازەوە کار دەکەن.

## لە ئێراندا
لە ٢٠١٥ ـەوە حەفت جۆر کۆمپانی ھەنە کە دەتوانن لە ژێر یاساکانی تۆمارکردنی شرکەت لە ئێراندا تۆمار بکرێن. یەکێک لەم حەوت جۆرە کۆمپانی و ھاوبەشییانە، شرکەت بە بەرپرسیارێتیی سنووردارە (ئینگلیزی: Limited liability partnership یان بە کورتی LLP). وەکوو زۆرینەی وڵاتان لانی کەم دوو کەس بۆ تۆمارکردنی شرکەت بە بەرپرسیارێتیی سنووردار پێویستە. شرکەت بە بەرپرسیارێتیی سنووردار لە ئێراندا بە پێی ئەم شێوازە دیارکراوەی کە بۆ نموونە ھێنراوە ناو نراون: «شرکت با مسئولیت محدود وەرگێڕدراو وەک: (شرکت: شرکەت) + (با مسئولیت: بە بەرپرسیارێتیی) + (محدود: سنووردار)».

## لە تورکیادا
کەمینەی سەرمایە دەبێ ١٠٬٠٠٠ لیرەی تورکی بێت، کەواتە سەرمایە دەتوانێ کەمینەی سەرمایەی گشتی شرکەت بێ. ژمارەی بەشداران کە دای دەمەزرێنن (کەسانی ئاسایی یان کەسانی یاسایی) دەتوانێ لانی کەم یەک کەس و زۆرینەی پەنجا کەس بن. گشت یان ھەندێک لە بەشداران دەتوانن ھاونیشتمانی بیانی بن. ھاوواتای شرکەتی سنوورداری تایبەت (ئینگلیزی ئەمریکی: LLC) لە تورکیدا بەکورتی دەبێتە Ltd. Şti کە یانی Limited Şirket.

## لە عێراقدا

## لە ئەمریکادا
لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا شرکەتی بەرپرسیارێتیی سنووردار (بە ئینگلیزی: limited liability company کورتکراوە بۆ LLC) بە نیسبەت شێوازێکی نوێی کاروکاسبییە کە لەلایەن ویلاتەوە ڕێپێدراوە. شرکەت بەرپرسیارێتیی سنوودار (LLC) بەگشتی لە GmbHەوە (شرکەت بە بەرپرسیارێتیی سنووردار (بە ئینگلیزی: Company with limited liability)) ئیلھام گیراوە، کە جۆرە کاسبییەکە لە ئەڵماندا و ھەروەھا لە سنووردارەوە (بە ئیسپانیۆل: limitada) کە ئەمیش جۆرێک ڕێکخراوەی پەیوەند بە کاروکاسبییە کە لە زۆربەی وڵاتانی ئەمریکای لاتیندا بەردەستە.

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
*
دراگۆن بۆڵ زێد کای

**دراگۆن بۆڵ زێد کای** () (کای واتە نوێکراوە) بریتییە لە زنجیرە ئەنیمێیەکی وەرگیراو لە زنجیرە مانگای دراگۆن بۆڵ کە سەدەکەی بە سەدەی زێڕینی کۆمپانیای شۆنن جەمپ ناونرا. و هەروەها ئەم زنجیرەیە لە دروستکردنی ئاکیرا توریامایە.

## شتێک لەسەر ئەنیمێکە
ئەم زنجیرەیە وەک نوێکردنەوەیەکە بۆ زنجیرە ئەنیمێی دراگۆن بۆڵ زێد کە تا ئێستا سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستهێناوە و هەروەها گرتە و ئەڵقە فیلەرەکان دەسڕێتەوە و کوالێتەکەی بۆ HD واتە کوالێتی بەرز بەرز دەکرێتەوە. وە هەروەها ئەم جارە زیاتر دەچێتەوە سەر مانگاکە. ئەنیمێکە بۆ یەکەم جار لە ٥ی نیسان پەخشکرا، کە هەروەها ڕۆژی لەدایکبوونی ئاکیرا توریامایە. هەروەها ئەنیمێکە لە ۲۹۱ ئەڵقەوە بۆ ۱٥۹ ئەڵقە کەمکرایەوە، و ئەیمێکە لە دوو وەرز پێکهاتووە، یەکەم ۹٨ ئەڵقەیە و دووەم ٦۱ ئەڵقەیە. 

هەروەها ٥٤ ئەڵقە لە زنجیرەکە بە دۆبلاژکراوی لەسەر کەناڵی سپەیستوون (کەناڵێکی عەرەبی بەناوبانگی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە) بە بۆنەی تێپەڕ بوونی ۱٥ ساڵ بەسەر کردنەوەی کەناڵەکەدا پەخشکرا.

## هەروەها
* خشتەی ئەڵقەکانی دراگۆن بۆڵ زێد کای
* دراگۆن بۆڵ زێد
* دراگۆن بۆڵ
* دراگۆن بۆڵ جی تی
* دراگۆن بۆڵ سووپەر

## سەرچاوەکان

پۆل:دراگۆن بۆڵ
پۆل:پێڕستی ئەڵقەکانی دراگۆن بۆڵ
پۆل:تۆوێی ئەنیمەیشن
پۆل:ئەنیمێ و مانگای جووڵە
پۆل:ئەنیمێ و مانگای سەرکێشی
.eg

**eg.** پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی میسرە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٠دا دامەزراوە.

## پاوانی ئاست دووەم
* **.ac.eg**: وێبگەی ئەکادیمی.
* **.adn.eg**: مەبەستەکانی تاقیگەیی تایبەت بە پاوانە عەرەبییەکان.
* **.com.eg**: وێبگەی بازرگانی.
* **.edu.eg**: وێبگەکانی پەروەردە.
* **.eun.eg**: تۆڕی زانکۆی میسری.
* **.gov.eg**: وێبگە حکوومییەکان.
* **.info.eg**: کەرتی زانیاری.
* **.mil.eg**: وێبگەی میلیشیایی.
* **.name.eg**: وێبگەی تاکەکەسی.
* **.net.eg**: تۆڕەکان.
* **.org.eg**: دامەزراوە میسرییەکان.
* **.sci.eg**: وێبگە زانستییەکان.
* **.sport.eg**: وێبگەکانی تایبەت بە وەرزین.
* **.tv.eg**: میدیای بینەیی.
## پاوانی ئاستی-سەری ناونەتەویکراوی کۆدی وڵات
**.مصر** پاوانێکی ئاست-سەری ناونەتەویکراوی کۆدی وڵاتە کە تایبەت بە وڵاتی میسرە و بە دەستنووسی عەرەبیی دابین کراوە.

## ئەمانەش ببینە
* .ps
* .krd
* پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات
* ناوی پاوان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
.jo

**jo.** پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی ئوردنە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٧دا دامەزراوە.
## پاوانی ئاست دووەم
* **.com.jo**: شرکەت و دامەزراوە
* **.edu.jo**: دامەزراوەی فێرکاری و پەروەردە
* **.gov.jo**: حکوومەت
* **.mil.jo**: ھێز و میلیشیا
* **.name.jo**: کەس، شەخس
* **.net.jo**: تۆڕ
* **.org.jo**: ڕێکخراوەی سوودنەخواز
## پاوانی ئاست-سەری ناونەتەویکراوی کۆدی وڵات
**.الاردن** پاوانێکی ئاست-سەری ناونەتەویکراوی کۆدی وڵاتە کە تایبەت بە وڵاتی ئوردن و بە دەستنووسی عەرەبی دابین کراوە.

## ئەمانەش ببینە
* .ps
* .krd
* پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات
* ناوی پاوان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
پۆل:ناساندنەکانی پەیوەست بە کۆمپیوتەر لە ساڵی ١٩٩٤
.dz

**dz.** پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی جەزائیرە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٤دا دامەزراوە.
## پاوانی ئاست دووەم
* .com.dz : کاروباری بازرگانی
* .net.dz : چالاکی ئینترنێت
* .org.dz : دامەزراوەکان
* .gov.dz : دامەزراوەی حکوومی
* .edu.dz : دامەزراوەی فێرکردن و پەروەردە
* .asso.dz : شرکەتی پەسەند کراو
* .art.dz : ھونەر
* .pol.dz : پارتییە سیاسییەکان
## پاوانی ئاستی-سەری ناونەتەویکراوی کۆدی وڵات
**.الجزائر** پاوانێکی ئاست-سەری ناونەتەویکراوی کۆدی وڵاتە کە تایبەت بە وڵاتی جەزائیرە و بە دەستنووسی عەرەبی دابین کراوە.

## ئەمانەش ببینە
* .ps
* .krd
* پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات
* ناوی پاوان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
پۆل:پێرستی ئەندامی ئەنجومەنی پاوانی ئاست سەری تایبەتی وڵاتی ئەوروپا
یەکەکانی دژەتیرۆر

**یەکەكانی دژە تیرۆر** ( کورتکراوە:YAT) () ھێزێکی تایبەتن بەشێکن لە ھێزە دیموکراتەکانی سووریا. پێکھاتوون لە زۆرترین مەشقپێکراو و ئەندامی  یەکەکانی پاراستنی گەل (یەپەگە) و  یەکەکانی پاراستنی ژنان (یەپەژە). ڕابەرایەتی کراون لەلایەن فەرماندەی کوردانی ڕۆژاوای کوردستان **(عەلی بۆتان)** تا کوژرانی. ئەندامانی یەکەکەكانی دژە تیرۆر مەشقپێکراون لەلایەن وڵاتە یکگرتووەکانی تایبەت بە ھێزی کرداری و دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی (CIA).

## مێژوو

یەکەکانی پاراستنی گەل (یەپەگە) ئەم ھێزە تایبەتیەیەیان پێکھێنا لە کۆتای ٢٠١٤، ئامانجی سەرەکی  لە پێکھێنانی ئەم یەکە تایبەتیە لەناووبردنی ئەو شانە خەووتوانەبوو کە ڕێکخراوی تیرۆریستی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (داعش) ئامادەیکردبوون لە ڕۆژاوای کوردستان کردەوەی تیرۆریستی ئەنجام بدەن. باشترین و مەشقپێکراوترین چەکدارەکانی یەکەکانی پاراستنی گەل (یەپەگە) و یەکەکانی پاراستنی ژنان (یەپەژە) دیاریكراون بۆ پێكھێنانی یەکەكانی دژە تیرۆر،ھەرچەندە لەو خاڵەدا یەکەکە بوونی ھەبووە پێشتر تەنھا بە ناو بەڵام لەڕاستیدا تایبەتی نەبووە و چینی ھەڵبژاردەی چەكدارەكانیشی درووست نەكرابوو. ئەم یەكەیە گۆڕدرا بۆ یەكەیەكی تایبەتی لەژێر سەركردايەتيى عەلى بۆتان ئەوو فەرماندەیەی یەكەكانی دژەتیرۆری بەرەوپێش برد و دەستی بە دانانی ئەندامەكان كرد بۆناو كۆرسی ڕاھێنان كە لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا كۆرسەكە ڕێكخرابوو لەژێر چاودێری هێزى تايبەتيى بەڕیتانی (SOF)،لەدرێژەی ھاوكاریەكانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا یەکەکانی پاراستنی گەل (یەپەگە) و یەکەکانی پاراستنی ژنان (یەپەژە) توانای كڕین و دابینكردنی سەرجەم پێداویستیەكانی یەكەكانی دژەتیرۆریان ھەبوو. ھەروەھا ھاوكاری و ھەماھەنگی لەنێوان هێزە كوردیەكان و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا زیادی كرد،یەكەكانی دژە تیرۆر زیاتر مەشقیان پێكراوە لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و هێزى تايبەتيى بەڕیتانی (SOF) و دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی (CIA) لە پێكھاتەی تایبەتی لە ڕۆژاوای کوردستان و ئوردن،ئەمە لە كاتێكدایە هەندێك فەرماندەى یەكەكانی دژە تیرۆر بەتایبەتی نێردران بۆ فۆرت براگ و فۆرت كامبەل بۆ ڕاهێنانى توند.

لەوو كاتەوەی درووستكراوە، ھێرشی ئنجامداوە دژی ڕێكخراوی تیرۆریستی (**داعش**) دیارترینیان بە ئامانج كردنی چەكدارەكانی ئەوو ڕێكخراوە بوو لە چیای قەزوان، ئەندامەكانی شانە خەووتوەكانی ڕێكخراوی تیرۆریستی  (**داعش**)یان دەستگیردن، چالاكیەكانی ڕێكخراوەكەیان لە ڕۆژاوای كوردستان پەكخست. 
 

## پێشانگای وێنەكان

پەڕگە:YAT with flag.jpg| چەکدارانی یەکەکانی دژە تیرۆر لەگەڵ ئاڵاكەیان لە كۆتای ٢٠١٥.
 
پەڕگە:YAT training.png|چەکدارانی یەکەکانی دژە تیرۆر لەكاتی ڕاھێنان.

پەڕگە:YAT casualty.jpg|نمایشێکی سەربازی وەک شانازیەک بۆ کوژراوێكی ئافرەتی ئەندامی یەکەکانی دژە تیرۆر.

پەڕگە:YAT fighters 3.jpg|چەکدارانی یەکەکانی دژە تیرۆر لە ٢٠١٥.

پەڕگە:YAT fighters 1.jpg|چەکدارانی یەکەکانی دژە تیرۆر لە ناوەندی ٢٠١٦.

پەڕگە:YAT fighters 2.jpg|چەکدارانی یەکەکانی دژە تیرۆر لە ناوەندی ٢٠١٦.



## پەراوێزەکان

## سەرچاوەكان
*

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ڕێکخراوە کوردییە سوورییەکان
پۆل:ڕێکخراوەکانی ٢٠١٥ لە سووریا
پۆل:ژنان لە جەنگ
پۆل:ھێزە تایبەتەکان
پۆل:ھێزە دیموکراتەکانی سووریا
پۆل:یەکەکانی پاراستنی گەل
خدران

**خدران** شارۆچکەیەکە، کەوتووەتە ناحیەی خدران، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

ئەم شارۆچکەیە ناوەندی ناحیەی خدرانە.

## جوگرافیا

**خدران** لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ بەنداوی دووکان و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی وەتمان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ بەنداوی دووکان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بێستانە.

## ئەمانەش ببینە

* گوندەکانی پارێزگای سلێمانی
* ناحیەی خدران

## پەراوێزەکان

پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ھارشالی مالھوترا

**ھارشالی مالھوترا** () خانمەکتەرێکی مناڵ، و نمایشکاری پۆشاکی ھیندییە کە لە فیلم و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ھیندییەکان دەردەکەوێت.

مالھوترا یەکەم دەرکەوتنی لە ٢٠١٥ و لە ڕۆڵی سەرەکیی فیلمی کەبیر خان، *[[باجرەنگی بایجان]]* بوو، لە پاڵ سەلمان خان، کارینا کاپوور و نەواززەدین سدیقی. ئەو ڕۆڵی شاھیدە و 'موونی'ی گێڕا. کچە موسڵمانێکی پاکستانی کە لە ھیندستان ون دەبێت و بە یارمەتیی ھیندییەک، پاوان کومار چاتورڤێدی (لەلایەن خان ڕۆڵی گێڕدراوە) گەشت دەکات و دەگەڕێتەوە ماڵەکەی. لە کۆی ٥٬٠٠٠ کچ مالھوترا ھەڵبژێردرا کە لە تاقیکردنەوەی دەنگیی فیلمەکە دەرکەوت. نواندنی مالھوترا وەک کچێکی لاڵ ئێجگار پێیداھەڵدرا و پاڵێورا بۆ خەڵاتی فیلمفەیر بۆ باشترین یەکەم دەرکەوتنی ئافرەت، ئەمەش وای لە مالھوترای بچووک کرد کە لە جۆری خەڵاتی سکرین بۆ باشترین ھونەرمەندی مناڵ بپاڵێورێت و بیباتەوە لەنێوان چەندین خەڵات و پاڵاوتنی دیکە.

مالھوترا لە زنجیرەکانی وەکوو: *[[قوبوول ھای]]* (٢٠١٤) و *[[لاوت ئاۆ تریشا]]* (٢٠١٤)، و لە تیڤییە بازرگانییەکان و چاپکردنی ڕێکلام بۆ براندەکان لەوان: فەیر & لەڤلی (کەرەستەی ئارایشت)، پێرس (کەرەستەی ئارایشت)، ئەیچ-دی-ئێف-سی بانک، ھۆرلیکس، گرووپی ئەیس دەرکەوت. دواتر ھارشالی خشتەیەکی دانا بۆ کارکردن لە فیلمی ھیندیی ناستیک (فیلمی ٢٠١٨) لە پاڵ ئارجون ڕامپال.

## فیلمۆگرافی

## تەلەڤیزیۆن

## خەڵات و پاڵاوتنەکان

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٨
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ھیندییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی مومبای
پۆل:پەنجابییەکان
پۆل:ھیندییە ھیندۆسەکان
دراگۆن بۆڵ جی تی

**تۆپەکانی ئەژدیھا جیتی** یان **دراگۆن بۆڵ جیتی** (، ) بریتییە لە ئەنیمێیەکی ژاپۆنی وەک بەشێکی لاوەکی سەیر دەکرێت و لەگەڵ چیرۆکە سەرەکییەکە (دراگۆن بۆڵ زێد) ھیچ پەیوەندییەکی نییە.

چیرۆکەکە بە وەرگرتنەوەی تۆپەکانی دراگۆن بۆڵ لە لایەن بیلاف لە گۆشکی کامی دەست پێدەکات، بەڵام گۆکو دەردەکەوێت و بە هەڵە ئاواتی ئەوە دەخوازێت کە گۆکو بچووک ببێتەوە، و هەر بەڕاست ڕوویدا. پاشان تۆپە ئەستێرەییە ڕەشەکان لە گەردووندا بڵاو دەبنەوە، و ئەوەش دەبێت بە ئەرک لەسەر گۆکو کە تۆپەکان پێش تێپەڕ بوونی ساڵێک بگەڕێنێتەوە ئەگەرنا زەوی لەناودەچێت. وە لەم بەشەدا گۆکو بەرامبەر دوژمنانێک شەڕ دەکات کە پێشتر لەگەڵ کەسانی وا بەهێزدا شەڕی نەکردووە بەڵام گۆکوش بەهێز دەبێت بەڵکو تەنانەت هاوڕێکانیشی بەهێزتر دەبن و ئەویش کاتێک شەڕ لەگەڵ بەیبی ڤێجیتا و سووپەر ۱۷دا  دەکات بە سووپەر سایاجین ٤ دەگات. بەڵام ئەم دووانە بە بەراورد دوژمنی کۆتایی هیچ نین، کە شین شێنرۆنه کە گۆکو توانی بیبەزێنێت بەڵام لەناوینەبرد و ئەویش تۆپەکانی دراگۆن بۆڵی قوتدا و بوو بە ئۆمیگا شێنرۆن. بەڵام ڤیجیتا و گۆهان و ترانکس و گۆتێن بۆ یارمەتیدانی گۆکو دێن بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ناتوانن  ئۆمیگا ببەزێنن، پاشان ڤیجیتا بە سووپەر سایاجین ٤ دەگات بەڵام دیسانەوە لەگەڵ ئەم خۆگۆڕینەیەشدا نەیانتوانی ئۆمیگا ببەزێنن، بەڵام لە کوتاییدا ڤیجیتا و گۆکو یەک دەگرن و سووپەر سایاجین ٤ گۆجیتا پێک دەهێنن، و شەڕی ڕاستەقینە دەست پێ دەکەن.

## هەروەها
* دراگۆن بۆڵ زێد
* دراگۆن بۆڵ
* دراگۆن بۆڵ زێد کای
* دراگۆن بۆڵ سووپەر

## سەرچاوەکان

پۆل:تۆوێی ئەنیمەیشن
پۆل:دراگۆن بۆڵ
پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت
پۆل:ئەنیمێ و مانگای جووڵە
پۆل:ئەنیمێ و مانگای سەرکێشی
پۆل:فەنیمەیشن
پۆل:زنجیرە ئەنیمێیە تەلەڤیزیۆنییەکانی ١٩٩٦
پۆل:ئەنیمێ و مانگای کۆمیدی
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکانی فوجی
پۆل:میتۆلۆژیی ژاپۆنی لە ئەنیمێ و مانگا
پۆل:ئەنیمێی مادمان ئینتەرتەینمنت
پۆل:ئەنیمێ و مانگای ھونەری جەنگی
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ھونەری جەنگی
پۆل:زنجیرە تەلەفزیۆنییەکانی ژاپۆن لە ساڵی ١٩٩٧ کۆتاییان هات
پۆل:ئەو بەرنامە تەلەفزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ یارییە ڤیدیۆییەکان گونجاندووە
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیەکانی ١٩٩٦
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ژاپۆنییەکان کە لە ساڵی ١٩٩٧ کۆتاییان پێ ھات
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییەکان سەبارەت بە منداڵ
پۆل:گۆڕینی قەبارە لە خەیاڵدا
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ھونەرە جەنگییەکان
پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ یارییە ڤیدیۆیییەکان گونجاندووە
پۆل:تەلەڤیزیۆنی تۆوێی ئەنیمەیشن
پۆل:تونامی
پۆرشە

**پۆرشە** (بە ئەڵمانی *Porsche*) کۆمپانیایەکی ئەڵمانیە تایبەت بە بەرھەمھێنانی ئۆتۆمبێل بە ئاستێکی بەرز، کە کۆمپانیاکە ئۆتۆمبێلی سیدان و وەرزشی و ئۆتۆمبێلی بەرز SUV بەرھەم دەھێنێت، بارەگای سەرەکی پۆرشی لە شاری شتوتگارتە لە ئەڵمانیا.

پۆرشە لەلایەن گرووپی فۆلکسڤاگنەوە خاوەندارێتی دەکرێت.

## مێژوو
فێردیناند پۆرشە لە ساڵی ١٩٣١ کۆمپانیایەکی دامەزراند بە ناوی "Dr. Ing. h. c. F. Porsche GmbH" کە نووسینگەی سەرەکی کۆمپانیاکە لە ناوشاری  شتوتگارت بوو لە ئەڵمانیا، کۆمپانیاکە تایبەت بوو بە ڕاوێژکاری و گەشەپێدانی بزوێنەری ئۆتۆمبێل بەڵام کۆمپانیاکە ھیچ ئۆتۆمبێلێکیان نەبوو کە بە ناوی خۆیانەوە بەرھەمی بھێنن.

یەکەم کاریش کە کۆمپانیاکە وەری گرت بریتیبوو لە بۆندێک کە لەگەڵ دەسەڵاتدارانی دەوڵەتی ئەڵمانیا بۆ دروست کردنی ئۆتۆمبێلی خەڵک  "فۆلکسڤاگن" بە جۆرێک بێت کە بۆ ھەموو کەسێک ببێت. یەکەم ئۆتۆمبێلیش کە بەرھەمیان ھێنا فۆلکسڤاگن بیتڵ بوو، کە تا ئێستاش بە سەرکەووتووترین ئۆتۆمبێل دادەنرێت لە جیھاندا.

پۆرشە لە ساڵی ١٩٣٩ سوودێکی زۆریان وەرگرت لە فۆلکسڤاگن بیتڵ بۆ دروستکردنی یەکەم ئۆتۆمبێلی خۆیان بە ناوی پۆرشە ٦٤.

## جەنگی جیھانی دووەم
لە جەنگی جیھانی دووەم ئاراستەی بەرھەمەکانی فۆلکسڤاگن گۆڕدرا بۆ بەرھەمی سەربازی، کە دەستیان کرد بە بەرھەم ھێنانی فۆلکسڤاگن بیتڵی سەربازی.

وێنۆک|پۆرشە ٣٦٥
پۆرشە لەو ماوی جەنگەدا ھەستا بە درووستکردنی دیزاینی چەندین تانکی بەھێز بۆ Tiger I و Tiger II، ھەروەھا پۆرشە گەشەی بە تانکی زۆر بەھێزی ماوس دا لەو ماوەیەدا. دواتر دوای جەنگ فۆلکسڤاگن کەوتە ژێردەستی بەریتانیەکان بە تەواوی کارگەی فۆلکسڤاگنیان کۆنترۆڵ کرد، ھەر بۆیە فێرری پۆرشە (کوڕی فێردیناند پۆرشە) ھەستا بە بیرۆکەیەک کە خۆیان ئۆتۆمبێلی تایبەت بە خۆیان بەرھەم بھێنن، یەکەم ئۆتۆمبێلی خۆیان درووست کرد بە ناوی پۆرشە ٣٦٥.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پیشەگەرانی ئوتۆمبێل
پۆل:کۆمپانیاکانی ئاڵمانیا
پێسپیان

**پێسپیان** گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی خدران، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
**پێسپیان** لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی میرزا ڕۆستەمی گەورە و لە باشوور لەگەڵ گوندی گردەسوران و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تۆربە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی مێرگەپاشا.

## ئەمانەش ببینە
* گوندەکانی پارێزگای سلێمانی

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
شیوەشان، خدران

**شیوەشان** گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی خدران، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا

**شیوەشان** لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی باسەرێ و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی خەلەکان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ بەنداوی دووکان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی شێخ مەنسوریان.

## ئەمانەش ببینە

* گوندەکانی پارێزگای سلێمانی
* شیوەشان (ڕوونکردنەوە)

## پەراوێزەکان

پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ڕووبار، خەلەکان

**ڕووبار** گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی خەلەکان، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا

**ڕووبار** لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شێخ مەنسوریان و لە باشوور لەگەڵ گوندی شێخ عوبێد و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شیوەشان، خدران و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئاودەڵۆک.

## ئەمانەش ببینە

* گوندەکانی پارێزگای سلێمانی

## پەراوێزەکان

پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:ڕووبار
حیزبی فاشیستی نەتەوەیی

وێنۆک|لۆگۆی حیزبی فاشیستی نەتەوەیی
**حیزبی فاشیستی نەتەوەیی** () حیزبێکی ئیتالی بوو لەلایەن بێنیتۆ موسۆلینییەوە لە ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٢١ دامەزرا. حیزبەکە لە ١٩٢٢ حوکمی ئیتالیای کرد ئەمەش پاش ڕێپێوانە سەربازییەکەی ڕۆما لەوساڵەدا. حوکمڕانی حیزبەکە تا ساڵی ١٩٤٣ بەردەوامبوو. لەماوەی حوکمڕانی حیزبەکە سەرجەم حیزبەکانی دیکە قەدەغەکران و وڵات بە سیستەمی تاک حیزبی بەڕێوەبرا، ھەربۆیەش حیزبە لیبڕالە ئۆپۆزسیۆنەکان بەحکوومەتی فاشی ئیتالییان دەگووت دیکتاتۆری تۆتالیتاری بەڵام خودی حیزبەکە تۆتالیتاربوونی خۆی ڕەتنەدەکردەوە و بەلایەنی باشەی حوکمڕانی خۆیان دەزانی.

بەر لەحیزبی فاشیستی نەتەوەییە، ئەوا مۆسۆلینی حیزبی شۆڕشگێری فاشیستی لە ١٩١٥ دامەزراند بەڵام دوای دەنگھێنانی کەم لەھەڵبژاردنی ١٩١٩ ئەوا لە ١٩٢١ بڕیاردرا ناوی حیزبەکە بگۆڕن بۆ حیزبی فاشیستی نەتەوەیی کە ھەڵگری بیرێکی نەتەوەیی ئیتالی بێت.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٢١
پۆل:فەرھەنگی زانستی سیاسی
پۆل:حیزبەکانی سیستەمە تاک حیزبییەکان
پێڕستی ئەڵقەکانی دراگۆن بۆڵ زێد کای

**ئم پێڕستی زنجیرەکانی [[دراگۆن بۆڵ زێد کای]]ە.**

## سەرنجێکی گشتی

## پێڕستی ئەڵقەکان
### وەرزی یەکەم: سایاجینەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:پێڕستی ئەڵقەکانی دراگۆن بۆڵ
شیوەشان (ڕوونکردنەوە)

__NOTOC__

## جوگرافی
* **شیوەشان** ناوی چەند گوندێکی کوردستانە.
** شیوەشان، خدران، ناوی گوندێکی شارەدێی خدرانە لە قەزای دووکان.
** شیوەشان، کۆیە، ناوی گوندێکی شارەدێی ئاشتییە لە قەزای کۆیە.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای سلێمانی
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە

## پەراوێزەکان
قوڕەقەڵا

**قوڕەقەڵا** لادێیەکی شارستانی ڕوانسەرە لە پارێزگای کرماشانی کوردستانی ڕۆژھەڵات.
## دانیشتووان
ژمارەی دانیشتووانی قوڕەقەڵا لە سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێراندا لە ساڵی ٢٠٠٦ ـدا ٩٨٩ کەس بووە.

## ئەمانەش ببینە
* ئەشکەوتی قوڕەقەڵا
## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی ڕوانسەر
دەربەندی ڕانیە

**دەربەندی پشدەر** یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی ناوەندی قەزای ڕانیە، قەزای ڕانیە، ئیدارەی ڕاپەڕین، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

## جوگرافیا
**دەربەندی ڕانیە** لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بانوەقەل، لە باشوور لەگەڵ سەرسیان، لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی خڕەچەو، لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تۆپاوا.

## ئەمانەش ببینە
* گوندەکانی پارێزگای سلێمانی

## سەرچاوەکان

پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان