open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مێژووی کۆماری ئیتاڵیا

**مێژووی کۆماری ئیتاڵیا** پەیوەندی بەو ڕووداوانەوە ھەیە کە پەیوەستن بە مێژووی ئیتاڵیا کە لە ساڵی ١٩٤٦ەوە ڕوویان داوە، کاتێک ئیتاڵیا بوو بە کۆمار دوای ڕیفراندۆمی دامەزراوەیی ١٩٤٦ی ئیتاڵیا. مێژووی کۆماریی ئیتاڵیا بە گشتی بۆ دوو قۆناغ دابەش دەکرێت، کۆماری یەکەم و دووەم.

دوای ڕووخانی ڕژێمی فاشیست لە ئیتاڵیا و کۆتایی ھاتنی جەنگی جیھانیی دووەم، سیاسەت و کۆمەڵگەی ئیتاڵیا لە ساڵی ١٩٤٦ تا ١٩٩٤ لەژێر دەسەڵاتی دیموکراسی مەسیحی (دی سی) دا بوو، کە پارتێکی سیاسیی مەسیحیی بنکەفراوان بوو. لە کۆتاییی چلەکانەوە تا ساڵی ١٩٩١، ئۆپۆزسیۆن لەلایەن پارتی کۆمۆنیستی ئیتاڵیا (پی سی ئای) سەرکردایەتی دەکرا. دیموکراسی مەسیحی لەم ماوەیەدا بەبێ پچڕان حوکمڕانی کرد، باڵادەست بوو بەسەر ھەموو کابینەکاندا و نزیکەی ھەموو سەرۆک وەزیرانەکانی دابین دەکرد. بە پلەی یەکەم بە پاڵپشتیی کۆمەڵێک پارتی بچووک لە چەپی ناوەندەوە تا ڕاستی ناوەند حوکمڕانی دەکرد، لەوانە پارتی سۆشیالیستی ئیتاڵیا (پی ئێس ئای)، پارتی سۆشیال دیموکراتی ئیتاڵیا (پی ئێس دی ئای)، پارتی کۆماریی ئیتاڵیا (پی آر ئای)، و پارتی لیبڕاڵی ئیتاڵیا (پی ئێڵ ئای)، و تەنانەت پارتە ڕاستڕەوە توندڕەوەکانی وەک بزووتنەوەی کۆمەڵایەتیی ئیتاڵیا (ئێم ئێس ئای). پارتی کۆمۆنیست بە تەواوی لە حکوومەت دوورخرایەوە، بە جیاکردنەوەی بەشێکی کەمی سازانی مێژوویی کەمخایەن، کە تێیدا پی سی ئای پاڵپشتیی دەرەکیی بۆ حکوومەتێکی کەمینەی دی سی لە ساڵی ١٩٧٦ تا ١٩٧٩ دابین کرد.

بارودۆخی سیاسی لە سەرەتای نەوەدەکاندا بەھۆی دوو شۆکی گەورەوە بە شێوەیەکی بنەڕەتی گۆڕا: ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٩١ و فەزیحەی گەندەڵیی تانجێنتۆپۆلی کە مەودایەکی فراوانی ھەبوو لە ساڵی ١٩٩٢ تا ١٩٩٤. یەکەمیان بووە ھۆی ھەڵوەشاندنەوە و دابەشبوونی پی سی ئای و پارچەپارچەبوونی ئۆپۆزسیۆن، لەکاتێکدا دووەمیان بووە ھۆی ڕووخانی نزیکەی ھەموو پارتە سیاسییە دامەزراوەکانی ئیتاڵیا، لەوانە دیموکراسی مەسیحی، پی ئێس ئای، پی ئێس دی ئای، پی آر ئای، پی ئێڵ ئای و ئەوانی تر. ھەستی دژە دەسەڵاتداری بووە ھۆی ڕیفراندۆمێکی ساڵی ١٩٩٣ کە ڕێگەی بە چاکسازیی سیستەمی ھەڵبژاردن دا لە نوێنەرایەتی ڕێژەیی پاکەوە بۆ سیستەمێکی تێکەڵاوی مەیلقەرە بە زۆرینە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
ھێزی ئاگرین

[وێنۆک|240x240پیکسڵ|تانکێکی [ئێم١ ئابرامس|ئێم١ ئەی١ کە تۆپە سەرەکییەکەی دەتەقێنێت]]
**ھێزی ئاگرین** بریتییە لە توانای سەربازی بۆ ئاڕاستەکردنی ھێز بەرەو دوژمن. ئەو ھەموو مەودای چەکە ئەگەرییەکان دەگرێتەوە. ئەم چەمکە بە شێوەیەکی گشتی وەک یەکێک لە سێ بنەما سەرەکییەکەی شەڕی مۆدێرن دەوترێتەوە کە تێیدا ھێزەکانی دوژمن تێکدەشکێندرێن یان ئیرادەیان بۆ شەڕکردن پووچەڵ دەکرێتەوە لەڕێگەی بەکارھێنانی ھێزی پێویست و باشترە ھێزێکی زۆر بێت وەک ئەنجامێکی ئۆپەراسیۆنە جەنگییەکان.

## سەرچاوەکان
تۆپھاوێژی دەریایی

وێنۆک|300x300پیکسڵ|یوو ئێس ئێس ئایۆوا لایەکی نۆ تۆپی ١٦"/٥٠ و شەش تۆپی ٥"/٣٨ لە کاتی مەشقێکدا دەتەقێنێت
**تۆپخانەی دەریایی** بریتییە لە تۆپخانەیەک کە لەسەر کەشتییەکی جەنگی دامەزراوە، لە بنەڕەتدا تەنھا بۆ شەڕی دەریایی بەکاردھێنرا و دواتر بۆ ڕۆڵی پسپۆڕانەتر لە شەڕی ڕوەکی بەکارھێنرا وەک پشتگیریی تەقەی دەریایی (ئێن جی ئێف ئێس) و شەڕەکانی بەرگریی ئاسمانی (ئەی ئەی دەبلیوو). ئەم زاراوەیە بە گشتی ئاماژەیە بۆ ئەو چەکانەی کە بە بارووت کەرەستەی فڕێدەر دەتەقێنن و کەرەستە فڕێدەرە خۆبزوێنەکان دەردەکات وەک تۆرپیدۆ، ڕاکێت و مووشەکەکان و ئەوانەی بە سادەیی فڕێ دەدرێنە خوارەوە وەک بارگە قووڵایییەکان و مینە دەریایییەکان.

## سەرچاوەکان

پۆل:CS1 Portuguese-language sources (pt)
پۆل:CS1 French-language sources (fr)
پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی کەم و کوڕیان ھەیە لە سەرچاوەی باوەڕپێکراودا
سەنتوریۆن سی-ڕام

**سەنتوریۆن سی-ڕام**، کە ھەروەھا بە سیستەمی چەکی **لاند فالانکس** (ئێڵ پی دەبلیوو ئێس) ناودەبرێت، بریتییە لە سیستەمێکی ئەمریکیی تۆپخانەی بەرگریی ئاسمانی بۆ بەرپەرچدانەوەی ڕاکێت، تۆپخانە و مۆرتار (سی-ڕام). لە ساڵی ٢٠٠٤ پەرەی پێدرا، کاتێک شەڕکردن لە کاتی جەنگی عێراقدا لاوازییەک لە تۆپخانەی دژە پڕۆژێکتایلی سەر زەویدا دەستنیشان کرد. سیستەمەکە لەلایەن نۆرسرۆپ گروومان، ڕایتیۆن و ئۆشکۆش کۆرپۆرەیشن بەرھەم دەھێنرێت.

## سەرچاوەکان
سیستمی تۆپھاوێژی ئارچەر

**سیستەمی تۆپھاوێژی ئارچەر**، یان **ئارچەر – ئێف ئێچ ٧٧ بی دەبلیوو ئێڵ ٥٢**، یان **ئارتیلێری سیستەم ٠٨**، سیستەمێکی ھاویتزەری خۆبزوێنەری سویدییە. بەشە سەرەکییەکەی سیستەمەکە پێکھاتووە لە تۆپێکی ١٥٥ ملم ئێڵ ٥٢ (بە درێژیی ٥٢ کالیبەر)ی تەواو ئۆتۆماتیکیی ھاویتزەر و وێستگەیەکی چەکی کۆنترۆڵکراوی لە دوورەوەی ئێم ١٥١ پڕۆتێکتەر کە لەسەر شاسییەکی دەستکاریکراوی ٦×٦ی بارھەڵگری جومگەیی ھەموو جۆرە زەوییەکی ڤۆڵڤۆ ئەی ٣٠ دی جێگیرکراوە. بەشی تاقم و بزوێنەرەکەی زرێپۆش کراوە و کابینەکە بە پەنجەرەی بەرگریکار لە گوللە و پارچە پارچەبوونی تەقەمەنی تەیار کراوە. ھەروەھا سیستەمەکە پێکھاتووە لە ئۆتۆمبێلێکی دووبارە پڕکردنەوەی تەقەمەنی، ئۆتۆمبێلێکی پشتگیری، تەقەمەنییە لاوەکییەکانی بۆنەس، و کەرەستە فڕێدەرە ئاڕاستەکراوەکانی ئێم ٩٨٢ ئێکسکالیبەر.

## سەرچاوەکان
تۆپھاوێژی فڕۆکە

وێنۆک|250x250پیکسڵ|تۆپە زنجیرییەکانی بوشماستەری ٣٠ ملم
**تۆپھاوێژی فڕۆکە** بریتییە لە چەکەکانی تۆپھاوێژ بە کالیبەری ٣٠ ملم یان گەورەتر کە لەسەر فڕۆکە جێگیر دەکرێن. یەکەمجار بۆ ڕۆڵەکانی ھێرشی زەوی لە کاتی جەنگی جیھانیی یەکەمدا بەکارھێنرا، تۆپھاوێژی فڕۆکە لە ڕۆژگاری ئەمڕۆدا بەکارھێنانی خۆی دۆزیوەتەوە، دیارترینیان لەسەر ئەی سی-١٣٠.

## سەرچاوەکان
ئێم جی ئێم +

**ئێم جی ئێم پڵەس** (پێشتر بە **ئێپیکس** ناسرابوو) تۆڕێکی تەلەڤیزیۆنیی نایابی کێبڵ و مانگی دەستکردی ئەمریکییە کە خاوەندارێتییەکەی لەلایەن لقی ئێم جی ئێم پڵەس ئینتەرتەینمێنتی سەر بە مێترۆ-گۆڵدوین-مایرە، کە خۆی لقێکی کۆمپانیای ئەمازۆن ئێم جی ئێم ستۆدیۆزە. بەرنامەکانی تۆڕەکە لە فیلمە سینەمایییە نوێ و کۆنە بڵاوکراوەکان، زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ڕەسەنەکان، فیلمە بەڵگەنامەیییەکان، و بەرنامە تایبەتەکانی مۆسیقا و کۆمیدی پێکدێت.

خزمەتگوزارییەکە لە بنەڕەتدا وەک ئێپیکس لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ لەلایەن پڕۆژەیەکی ھاوبەشی نێوان ئێم جی ئێم، لایۆنزگەیت، و پاراماونت دەستی پێکرد. دوای ئەوەی ئێم جی ئێم پشکەکانی دامەزرێنەرانی تری خزمەتگوزارییەکەی لە کۆتایی ٢٠١٧دا کڕییەوە، و بەدوایدا لە ئازاری ٢٠٢٢دا خودی ئێم جی ئێم لەلایەن ئەمازۆنەوە کڕدرا، لە ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ ناوی ئێپیکس گۆڕدرا بۆ ئێم جی ئێم پڵەس. ئەمە لووتکەی گواستنەوەیەکی پلەبەندی تۆڕەکە بوو بۆ بەکارھێنانی وێنەی ئێم جی ئێم دوای کڕینەوەکە، ھەروەھا دووبارە جێگیرکردنەوەی لەلایەن ئەمازۆن وەک خزمەتگوزارییەکی خوشکی پرایم ڤیدیۆ و فریڤی.

ئێم جی ئێم پڵەس لە ئێستادا لەلایەن مایکڵ ڕایتەوە سەرکردایەتی دەکرێت. لەوەتەی لە تشرینی دووەمی ٢٠١٧ەوە پەیوەندی پێوە کردووە، تۆڕەکە پێشکەشکردنی بەرنامە ڕەسەنەکانی فراوانتر کردووە (لەوانەش *گۆدفازەر ئۆف ھارلیم* بە بەشداریی فۆڕێست ویتاکەر، *پێرپێچواڵ گرەیس، ئێڵ تی دی* بە بەشداریی بێن کینگسلی و جیمی سیمپسۆن، *دیپ ستەیت*، زنجیرەی بێ سیناریۆی *ئەنپرۆتێکتێد سێتس* کە لەلایەن واندا سایکسەوە بەرھەمھێنانی جێبەجێکاری بۆ کراوە و گەڕانەوەی *دە کۆنتێندەر*).

کەناڵە سەرەکییەکە و سێ کەناڵە فرە-پەخشەکەی (بەپێی گواستنەوەی ھەر کام لە خزمەتگوزارییەکانی دوایی) لەلایەن زۆربەی دابەشکەرانی بەرنامە ڤیدیۆیییە فرە-کەناڵییە نەریتییەکانەوە دەفرۆشرێن یان وەک خزمەتگوزارییە نایابەکان یان وەک بەشێک لە ئاستەکانی فیلمە دیجیتاڵییەکان ھەروەھا لەلایەن ئێم ڤی پی دی ئێسەکانی سەر ئینتەرنێت وەک سلینگ تی ڤی، دایرێکت تی ڤی ستریم، فیلۆ، فوبۆ تی ڤی و یوتیوب تی ڤی.

## سەرچاوەکان

پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:کەناڵ و وێستگە تەلەڤیزیۆنییەکان کە لە ساڵی ٢٠٠٩ دامەزراون
پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
پۆل:کەناڵ و وێستگە تەلەفزیۆنییەکان کە لە ساڵی ٢٠٠٩ دامەزراون
گەنشیپ

وێنۆک|300x300پیکسڵ|گەنشیپێکی ئەی سی-١٣٠ئێچ لە ١٦یەمین سکادرانی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکان
**گەنشیپ** بریتییە لە فڕۆکەیەکی سەربازی کە بە تۆپە قورسەکانی فڕۆکە پڕچەک کراوە، کە بە پلەی یەکەم بۆ ھێرشکردنە سەر ئامانجە زەوییەکان مەبەست لێیەتی، چ وەک ھێرشی ئاسمانی یان وەک پشتگیریی ئاسمانیی نزیک.

لە بەکارھێنانی مۆدێرندا زاراوەی «گەنشیپ» ئاماژەیە بۆ فڕۆکەی باڵ جێگیر کە پڕچەککردنی قورسی لە  (واتە بۆ لایەک تەقە دەکات) لەسەر دامەزراوە بۆ ھێرشکردنە سەر ئامانجە زەوییەکان یان دەریایییەکان. ئەم گەنشیپانە بە جۆرێک ڕێکخراون کە بە دەوری ئامانجەکەدا بسووڕێنەوە لەبری ئەوەی ھێرشی ڕاستەوخۆی ھێڵکاری ئەنجام بدەن. ئەم جۆرە فڕۆکانە پڕچەککردنەکەیان لە یەک لایە و ڕێکخراوە بۆ ئەوەی تەقە لە لووتکەی قووچەکێکی خەیاڵی بکات کە لەلایەن فڕۆکەکە و زەوییەکەوە دروست دەبێت کاتێک خولانەوەی پایلۆن (خولانەوەی مەیلقەرە) ئەنجام دەدات. زاراوەی «گەنشیپ» لە ناوەڕاستی سەدەی ١٩دا وەک ھاوواتایەک بۆ گەنبۆت (کەشتیی تۆپدار) سەری ھەڵدا و ھەروەھا ئاماژە بوو بۆ کەشتییە ھەڵمییە زرێپۆشە پڕچەککراوەکان کە لە کاتی شەڕی ناوخۆییی ئەمریکادا بەکاردەھێنران.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
لۆکھید ئێچ سی-١٣٠

**لۆکھید ئێچ سی-١٣٠** وەشانی مەودا درێژکراوەی گەڕان و ڕزگارکردن (ئێس ئەی ئاڕ)/گەڕان و ڕزگارکردنی جەنگی (سی ئێس ئەی ئاڕ)ی فڕۆکەی گواستنەوەی سەربازیی سی-١٣٠ ھێرکولییزە، کە دوو وەشانی جیاوازی ھەیە و لەلایەن دوو دەزگای جیاواز لە ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان کارپێدەکرێت.

وەشانی ئێچ سی-١٣٠جەی سووپەر ھێرکولییز لەلایەن پاسەوانی کەناراوەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ڕۆڵی ئێس ئەی ئاڕ و سیخوڕیی دەریاییدا کارپێدەکرێت.

وەشانەکانی ئێچ سی-١٣٠پی کۆمبات کینگ و ئێچ سی-١٣٠جەی کۆمبات کینگ ٢ لەلایەن ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان بۆ ئێس ئەی ئاڕ و سی ئێس ئەی ئاڕی مەودا درێژ کارپێدەکرێن. وەشانەکانی یوو ئێس ئەی ئێف ھەروەھا فەرماندەیی و کۆنترۆڵی سی ئێس ئەی ئاڕ لە شوێنی ڕووداوەکە، دابەزاندنی ئاسمانیی ھێزەکانی فریاگوزاریی چەتری و کەرەستەکان ئەنجام دەدەن، ھەروەھا توانای دابینکردنی سووتەمەنی پڕکردنەوەی ئاسمانییان ھەیە بۆ ھەلیکۆپتەرە تەیارکراوەکانی یوو ئێس ئەی ئێف، یوو ئێس ئارمی، یوو ئێس ئێن، یوو ئێس ئێم سی، و ناتۆ/ھاوپەیمانان لە کاتی فڕیندا. لەم ڕۆڵەی دواییاندا، بە پلەی یەکەم بۆ درێژکردنەوەی مەودا و خۆڕاگریی ھەلیکۆپتەرەکانی گەڕان و ڕزگارکردنی جەنگی بەکاردێن.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
لۆکھید ئەی سی-١٣٠

**لۆکھید ئەی سی-١٣٠ گەنشیپ** جۆرێکی پڕچەککراوی قورس، خۆڕاگری درێژخایەنی ھێرشی زەوی فڕۆکەی گواستنەوەی سی-١٣٠ ھێرکولییزە، کە فڕۆکەیەکی باڵ جێگیرە. کۆمەڵەیەکی بەرفراوان لە چەکەکانی ھێرشی زەوی ھەڵدەگرێت کە لەگەڵ ھەستەوەرەکان، ڕێنیشاندەری، و سیستەمەکانی کۆنترۆڵکردنی تەقە یەکخراون. بە پێچەوانەی فڕۆکە سەربازییە مۆدێرنەکانی تری باڵ جێگیر، ئەی سی-١٣٠ پشت بە ئامانجگرتنی بینراو دەبەستێت. لەبەر ئەوەی قەبارە گەورەکەی و بەرزییەکانی کەمی کارکردن لە دەوروبەری ٧٬٠٠٠ پێ (٢٬١٠٠ مەتر) دەیکاتە ئامانجێکی ئاسان، ئەرکەکانی پشتگیریی ئاسمانیی نزیک بەزۆری لە شەودا ئەنجام دەدرێن.

## سەرچاوەکان

پۆل:Webarchive template wayback links
پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
تاکەباڵ

**تاکەباڵ** بریتییە لە شێوەکارێکی فڕۆکەی باڵ جێگیر کە خاوەنی تاکە باڵێکی سەرەکییە، بە پێچەوانەی دووباڵ یان جۆرەکانی تری چەندباڵەکان، کە چەندین باڵیان ھەیە.

تاکەباڵ بە شێوەیەکی بنەڕەتی خاوەنی بەرزترین کارایی و کەمترین بەرگریی ھەوایە لە ھەر شێوەکارێکی باڵ، و دروستکردنی سادەترینە؛ بەڵام لە ساڵانی سەرەتای فڕیندا، ئەم سوودانە بەھۆی کێشی زۆرتر و توانای مانۆڕکردنی کەمترەوە ھاوسەنگ دەکران، ئەمەش وای کردبوو تا ساڵانی ١٩٣٠ بە ڕێژەیەک دەگمەن بێت. لەو کاتەوە، تاکەباڵ باوترین شێوەی فڕۆکەی باڵ جێگیرە.

## سەرچاوەکان

پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images
پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
دووباڵ

**دووباڵ** فڕۆکەیەکی باڵ جێگیرە کە دوو باڵی سەرەکیی یەک لەسەر یەکی ھەیە. یەکەمین فڕۆکەی بزوێنەردار و کۆنترۆڵکراو کە فڕیبێت، ڕایت فلایەر، ڕێکخستنی باڵی دووباڵی بەکارھێنا، وەک چۆن زۆرێک لە فڕۆکەکان لە ساڵانی سەرەتای فڕۆکەوانیدا وایان کرد. لەکاتێکدا پێکھاتەی باڵی دووباڵ سوودێکی پێکھاتەییی ھەیە بەسەر تاکەباڵدا، بەڵام بەرگریی ھەوای زیاتر لە باڵی تاکەباڵ دروست دەکات. تەکنیکە پێکھاتەیییە باشترکراوەکان، کەرەستەی باشتر و خێراییی زیاتر وایان کرد شێوەکاری دووباڵ بۆ زۆربەی مەبەستەکان تا کۆتاییی ساڵانی ١٩٣٠ بەسەربچێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:CS1 French-language sources (fr)
ڕایت فلایەر

**ڕایت فلایەر** (کە ھەروەھا بە **کیتی ھۆک**، فلایەر ١ یان **فلایەری ١٩٠٣** ناسراوە)یەکەم فڕینی بەردەوامی لەلایەن فڕۆکەیەکی بزوێنەردار و کۆنترۆڵکراوی مرۆڤھەڵگری قورستر لە ھەوا لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٣ ئەنجام دا. لەلایەن براکان ئۆرڤیل و ویلبور ڕایت داھێنرا و فڕێندرا، و سەرەتای سەردەمی پێشەنگی فڕۆکەوانی دیاری کرد.

فڕۆکەکە دیزاینێکی دووباڵی یەک-شوێنە کە باڵەکانی دابەزیون (ئەنھیدرال)، بەرزکەرەوەی دووانی پێشەوە (کانارد) و سووکانی دووانی دواوەی ھەیە. بزوێنەرێکی بەنزینی ی بەکارھێناوە کە ھێزی دەدا بە دوو پەروانەی پاڵنەر. بە بەکارھێنانی "پێچانی باڵ"، تا ڕادەیەک ناجێگیر بوو و فڕین پێی زۆر قورس بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن
پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
مۆزەخانەی نیشتمانیی فڕۆکەوانی و بۆشایی

**مۆزەخانەی نیشتمانیی فڕۆکەوانی و بۆشایی** (ئێن ئەی ئێس ئێم)ی دامەزراوەی سمیتسۆنیان مۆزەخانەیەکە لە واشینگتن دی سی، ویلایەتە یەکگرتووەکان، کە تەرخان کراوە بۆ فڕینی مرۆڤ و توێژینەوەی بۆشایی.

لە ساڵی ١٩٤٦ وەک مۆزەخانەی نیشتمانیی فڕۆکەوانی دامەزراوە، بینای سەرەکییەکەی لە ساڵی ١٩٧٦ لە ناشناڵ مۆڵ لە نزیک لێنفانت پڵازا کرایەوە. لە ساڵی ٢٠٢٣دا، مۆزەخانەکە پێشوازی لە ٣٫١ ملیۆن سەردانیکەر کردووە، ئەمەش وای لێکردووە ببێتە چوارەمین مۆزەخانە کە زۆرترین سەردانیکەری ھەبێت لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و یازدەھەمین لە جیھاندا.

مۆزەخانەکە ناوەندێکە بۆ توێژینەوە لە مێژوو و زانستی فڕۆکەوانی و فڕینی بۆشایی، ھەروەھا زانستی ھەسارەکان و جیۆلۆجی و جیۆفیزیکی زەوی. نزیکەی ھەموو ئەو کەشتییە ئاسمانی و فڕۆکانەی کە نمایش کراون کەشتیی ڕەسەنی سەرەکی یان یەدەگن (نەک کۆپی). کۆمەڵەکەی پێکھاتووە لە مۆدیۆلی فەرماندەیی ئەپۆلۆ ١١ کۆڵۆمبیا، کەپسوولی فرێندشیپ ٧ کە لەلایەن جۆن گلێن فڕێندراوە، سپیریت ئۆف سانت لویسی چارڵز لیندبێرگ، مۆدێلی کەشتیی ئاسمانیی ئینتەرپڕایز کە لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنیی خەیاڵیی زانستیی ستار ترێک: زنجیرە ڕەسەنەکەدا بەکارھاتووە، و فڕۆکەی *ڕایت فلایەر*ی برایانی ڕایت لە نزیک دەروازەکە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مێژووی فڕین بە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:Webarchive template wayback links
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی باڵتیمۆر/واشینگتن

**فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی بالتیمۆر/واشینگتن تورگود مارشاڵ** (ئای ئەی تی ئەی: BWI، ئای سی ئەی ئۆ: KBWI، ئێف ئەی ئەی ئێڵ ئای دی: BWI) – ھەروەھا بە **فڕۆکەخانەی تورگود مارشاڵ**، **فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی بالتیمۆر/واشینگتن**، و بە سادەیی وەک **فڕۆکەخانەی بی دەبلیوو ئای** ناسراوە – فڕۆکەخانەیەکی نێودەوڵەتییە لە کاونتی ئان ئەروندڵ، مێریلەند، کە دەکەوێتە  لە باشووری ناوەندی شاری بالتیمۆر و  لە باکووری ڕۆژھەڵاتی واشینگتن دی سی.

بی دەبلیوو ئای یەکێکە لە سێ فڕۆکەخانە سەرەکییەکە کە خزمەت بە ناوچەی مێترۆپۆلیتانی واشینگتن–باڵتیمۆر دەکەن. فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی دالەس (ئای ئەی دی)، لە دالەس، ڤێرجینیا، و فڕۆکەخانەی نیشتمانیی ڕۆناڵد ڕیگان واشینگتن (دی سی ئەی)، لە کریستاڵ سیتی، ڤێرجینیا، ئەو دووەکەی ترن.

## سەرچاوەکان

پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی کەم و کوڕیان ھەیە لە سەرچاوەی باوەڕپێکراودا
پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
ڕیفراندۆمی دەستووریی ٢٠٢٦ی ئیتاڵیا

ڕیفراندۆمێکی دەستووری سەبارەت بە چاکسازیی سیستەمی دادوەری لە ئیتاڵیا لە ٢٢ و ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦ بەڕێوەچوو. مەبەست لێی پێداچوونەوە بوو بە بەشی دووەم و بەشی چوارەمی تاقمی دووەمی دەستووری ئیتاڵیا. ئەمە پێنجەمین ڕیفراندۆمی دەستووری بوو لە مێژووی کۆماری ئیتاڵیادا.

داوا لە دەنگدەران کرا کە ئایا یاسایەکی دەستووری پەسەند دەکەن، کە زۆرجار بە "چاکسازیی نۆردیۆ" (ڕیفۆرما نۆردیۆ) ناودەبرێت بەناوی وەزیری داد کارلۆ نۆردیۆ، کە دەستووری ئیتاڵیا لە لایەنی جیاوازدا ھەموار دەکاتەوە، دیارترینیان بە پێشنیارکردنی جیاکردنەوەی دەستووریی ڕێڕەوی کار لەنێوان دادوەران و داواکارانی گشتی، دابەشکردنی ئەنجومەنی باڵای دادوەری (سی ئێس ئێم) بۆ دوو دەستەی جیاواز، و ھەڵبژاردنی ئەندامان بە تیروپشک لەبری ھەڵبژاردنی تەقلیدی، ھەروەھا دامەزراندنی دادگایەکی باڵای تەمبێکاری بۆ چاودێریکردنی ڕێکارەکانی تەمبێکاری.

پڕۆژەیاسای دەستووری کە لەلایەن حکوومەتەوە دەستپێشخەریی بۆ کرابوو، لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ لەلایەن ئەنجومەنی پیرانی کۆمارەوە پەسەند کرا. لەبەر ئەوەی لە کاتی پرۆسەی پەسەندکردنی پەرلەمانیدا نەگەیشتە زۆرینەی دوو لەسەر سێی پێویست لە ھەر کام لە ژوورەکانی پەرلەمانی ئیتاڵیا، بەپێی ماددەی ١٣٨ی دەستووری ئیتاڵیا، زوو واژووە پێویستەکان کۆکرانەوە بۆ داواکردنی ڕیفراندۆمێکی دەستووریی پشتڕاستکەرەوە.

لە ڕێژەی بەشدارییەکی زیاتر لەوەی چاوەڕوان دەکرا و بە پێچەوانەی ڕاپرسییەکانی کۆتایی کە ھەڵبژاردنێکی نزیکیان نیشان دەدا، دوای ئەوەی ڕاپرسییەکانی پێشوو لە سەرەتادا سوودێکی بەرچاویان بۆ لایەنگران نیشان دابوو، دەنگدەران بە ڕێژەی ٥٣٫٢٪ بەرامبەر ٤٦٫٨٪ چاکسازییە دەستوورییەکەیان ڕەتکردەوە. ئەمە وەک گورزێکی گەورە بۆ حکوومەتی مێلۆنی بینرا. ڕێژەی یاسایی بۆ کارا بوونی ڕیفراندۆمەکە پێویست نەبوو، و یاسای نۆردیۆ کە خرایە ڕیفراندۆمەوە دەردەچوو ئەگەر لەلایەن زۆرینەی دەنگە دروستەکانەوە پشتڕاست بکرایەتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:CS1 Italian-language sources (it)
پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان ٢٠٢٤

ھەڵبژاردنە گشتییەکان کە لە سەرەتادا بڕیار بوو لە ساڵی ٢٠٢٣ ئەنجام بدرێت، لە ٨ی شوباتی ٢٠٢٤ لە پاکستان بەڕێوەچوو بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی ١٦ی ئەنجومەنی نیشتمانیی. کۆمیسیۆنی ھەڵبژاردنەکانی پاکستان خشتەی وردی لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ ڕاگەیاند.

ھەڵبژاردنەکان دوای دوو ساڵ لە نائارامی سیاسی بەڕێوەچوو دوای ئەوەی عیمران خان سەرۆک وەزیرانی تەحریقی ئینسافی پاکستان بە بڕیاری لێسەندنەوەی متمانە لە پۆستەکەی دوورخرایەوە. دواتر خان بە تۆمەتی گەندەڵی دەستگیرکرا و سزای بەسەردا سەپێندرا و بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە سیاسەتکردن قەدەغەکرا. لە پێش ھەڵبژاردنەکاندا، بڕیارێکی دادگای باڵا ھێمای ھەڵبژاردنەکانی لە تەحریقی ئینسافی پاکستان سەندەوە بەھۆی ئەوەی ساڵانێکە ھەڵبژاردنی ناوخۆیی ئەنجام نەداوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئوردوو
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٨٧

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٨٧ی شانشینی یەکگرتوو** ھەڵبژاردنێکی گشتی لە ڕۆژی پێنجشەممە ١١ی حوزەیرانی ١٩٨٧ لە شانشینی یەکگرتوو بۆ ھەڵبژاردنی ٦٥٠ ئەندام بۆ ئەنجومەنی نوێنەران بەڕێوەچوو. ھەڵبژاردنەکە سێیەم سەرکەوتنی ھەڵبژاردنی گشتیی لەسەریەک بوو بۆ پارتی پارێزگاران، کە زۆرینەی ١٠٢ کورسییان بەدەستھێنا و دووەم سەرکەوتنی گەورە بوو لەژێر سەرکردایەتیی مارگرێت تاچر، کە بووە یەکەم سەرۆک وەزیران لە دوای ئێرلی لیڤەرپوول لە ساڵی ١٨٢٠ەوە کە سەرکردایەتیی پارتێک بکات بۆ سێ سەرکەوتنی ھەڵبژاردنی لەسەریەک.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٨٣

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٨٣ی شانشینی یەکگرتوو** لە ڕۆژی پێنجشەممە ٩ی حوزەیرانی ١٩٨٣ بەڕێوەچوو. ئەمە گەورەترین و یەکلاکەرەوەترین سەرکەوتنی ھەڵبژاردنی بە پارتی پارێزگاران لەژێر سەرکردایەتیی مارگرێت تاچر بەخشی لە دوای سەرکەوتنی پارتی کرێکاران لە ساڵی ١٩٤٥دا، بە زۆرینەی ١٤٤ کورسی و یەکەمین لە دوو سەرکەوتنی گەورەی لەسەریەک.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٧٩

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٧٩ی شانشینی یەکگرتوو** ھەڵبژاردنێکی گشتی لە ڕۆژی پێنجشەممە ٣ی ئایاری ١٩٧٩ بۆ ھەڵبژاردنی ٦٣٥ ئەندام بۆ ئەنجومەنی نوێنەران بەڕێوەچوو. ھەڵبژاردنەکە دوای شکستی حکوومەتی کرێکاران لە دەنگدانێکی متمانەوەرگرتنەوە لە ٢٨ی ئازاری ١٩٧٩دا ئەنجامدرا، شەش مانگ پێش ئەوەی پەرلەمان لە تشرینی یەکەمی ١٩٧٩دا ھەڵبوەشێندرێتەوە.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، تشرینی یەکەمی ١٩٧٤

**ھەڵبژاردنی گشتیی تشرینی یەکەمی ١٩٧٤ی شانشینی یەکگرتوو** ھەڵبژاردنێکی گشتی لە ڕۆژی پێنجشەممە ١٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٤ لە شانشینی یەکگرتوو بۆ ھەڵبژاردنی ٦٣٥ ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران بەڕێوەچوو. ئەمە دووەم ھەڵبژاردنی گشتی بوو کە لەو ساڵەدا ئەنجامدرا؛ یەکەم ساڵ بوو کە دوو ھەڵبژاردنی گشتی لە ھەمان ساڵدا ئەنجامدرابێت لە دوای ساڵی ١٩١٠وە؛ و یەکەمجار بوو کە دوو ھەڵبژاردنی گشتی بە کەمتر لە ساڵێک جیاوازی لە یەکتر ئەنجامدرابێت لە دوای ھەڵبژاردنەکانی ١٩٢٣ و ١٩٢٤، کە بە ١٠ مانگ جیاوازی ئەنجامدران.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٩٢

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٩٢ی شانشینی یەکگرتوو** ھەڵبژاردنێکی گشتی لە ڕۆژی پێنجشەممە ٩ی نیسانی ١٩٩٢ لە شانشینی یەکگرتوو بۆ ھەڵبژاردنی ٦٥١ ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران بەڕێوەچوو. پارتی پارێزگارانی دەسەڵاتدار بە سەرکردایەتی سەرۆک وەزیران جۆن مەیجەر چوارەم سەرکەوتنی ھەڵبژاردنی لەسەریەکی بەدەستھێنا، بە زۆرینەی ٢١ کورسی. ئەمە دەبێتە کۆتا جار کە پارێزگاران زۆرینەی ڕەھا لە ھەڵبژاردنێکی گشتیدا بەدەستبھێنن تا ٢٠١٥ و دوا ھەڵبژاردنی گشتی بوو کە لە ڕۆژێکدا ئەنجامدرا کە ھاوکات نەبوو لەگەڵ ھیچ ھەڵبژاردنێکی ناوخۆیی تا ٢٠١٧. ئەنجامی ئەم ھەڵبژاردنە زۆر کەسی تووشی سەرسووڕمان کرد، چونکە ڕاپرسییەکانی پێش ڕۆژی ھەڵبژاردن پێشەنگییەکی کەم بەڵام بەردەوامی پارتی کرێکارانیان لەژێر سەرکردایەتی نیل کینۆک نیشان دابوو لە ماوەی سستبوونی ئابووری و دابەزینی ئاستی بژێوی.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، شوباتی ١٩٧٤

**ھەڵبژاردنی گشتیی شوباتی ١٩٧٤ی شانشینی یەکگرتوو** لە ڕۆژی پێنجشەممە ٢٨ی شوباتی ١٩٧٤ لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوەچوو. پارتی کرێکاران، بە سەرکردایەتی سەرۆک وەزیرانی پێشوو ھارۆڵد ویڵسن، کورسییەکانی زیادی کرد و بوو بە گەورەترین پارت، بەڵام کەمتر بوو لە زۆرینەی ڕەھا. پارتی پارێزگارانی دەسەڵاتدار، بە سەرکردایەتی سەرۆک وەزیران ئێدوارد ھیس، کورسییەکانی لەدەستدا، سەرەڕای ئەوەی ڕێژەی دەنگی زیاتری لە پارتی کرێکاران بەدەستھێنابوو. ئەمە بووە ھۆی یەکەمین پەرلەمانی ھەڵواسراو لە دوای ساڵی ١٩٢٩ەوە.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٧٠

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٧٠ی شانشینی یەکگرتوو** ھەڵبژاردنێکی گشتی بوو کە لە ڕۆژی پێنجشەممە ١٨ی حوزەیرانی ١٩٧٠ لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوەچوو. ئەمە بووە ھۆی سەرکەوتنێکی کتوپڕ بۆ پارتی پارێزگاران لەژێر سەرکردایەتیی ئێدوارد ھیس، کە شکستی بە پارتی کرێکارانی دەسەڵاتدار ھێنا لەژێر سەرکردایەتیی سەرۆک وەزیران ھارۆڵد ویڵسن. پارتی لیبراڵ، لەژێر سەرکردایەتیی سەرکردە نوێیەکەی جێرمی سۆرپ، نیوەی کورسییەکانی لەدەستدا. پارێزگاران، بە پارتی یۆنیۆنیستی ئەڵستەر (یوو یوو پی)یشەوە، زۆرینەی ٣٠ کورسییان بەدەستھێنا. ئەم ھەڵبژاردنە گشتییە یەکەمین بوو کە خەڵک بتوانن لە تەمەنی ١٨ ساڵییەوە دەنگ بدەن، دوای تێپەڕاندنی یاسای نوێنەرایەتیکردنی گەل لە ساڵی پێشتردا، و یەکەم ھەڵبژاردنی شانشینی یەکگرتوو بوو کە تێیدا لایەنگریی حیزبیی کاندیدەکان لەسەر پسوولەکانی دەنگدان دانران.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٩٧

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٩٧ی شانشینی یەکگرتوو** لە ڕۆژی پێنجشەممە، ١ی ئایاری ١٩٩٧ بەڕێوەچوو. پارتی پارێزگارانی دەسەڵاتدار بە سەرکردایەتی سەرۆک وەزیران جۆن مەیجەر لە سەرکەوتنێکی گەورەدا لەلایەن پارتی کرێکارانی ئۆپۆزسیۆنەوە بە سەرکردایەتی تۆنی بلێر شکستی پێھێندرا، کە زۆرینەی ١٧٩ کورسی و کۆی ٤١٨ کورسیی بەدەستھێنا.

## سەرچاوەکان

پۆل:تۆنی بلێر
پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٥٩

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٥٩ی شانشینی یەکگرتوو** لە ڕۆژی پێنجشەممە، ٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٩ لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوەچوو. پارتی پارێزگاران لەژێر سەرکردایەتیی سەرۆک وەزیرانی ئێستا ھارۆڵد ماکمیلان سەرکەوتنێکی گەورەی بە زۆرینەی ١٠٠ کورسی بەدەستھێنا. ئەمە سێیەم سەرکەوتنی ھەڵبژاردنیان بوو لەسەریەک.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٥٥

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٥٥ی شانشینی یەکگرتوو** ھەڵبژاردنێکی گشتی بوو کە لە ڕۆژی پێنجشەممە ٢٦ی ئایاری ١٩٥٥ لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوەچوو. ھەڵبژاردنێکی کتوپڕ بوو: ئەنتۆنی ئیدن دوای ئەوەی لە نیسانی ١٩٥٥ لە جێگەی چێرچڵ دەستبەکاربوو، داوای ھەڵبژاردنەکەی کرد بۆ بەدەستھێنانی متمانە. حکوومەت زۆرینەی ٦٠ کورسی بەدەستھێنا، کە بەرزترین ڕێژەی دەنگی پارتەکانی دوای جەنگی تۆمار کرد. ئەوە یەکەم ھەڵبژاردن بوو لە سەردەمی شاژن ئێلیزابێتی دووەم.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٥١

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٥١ی شانشینی یەکگرتوو** لە ڕۆژی پێنجشەممە ٢٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٥١ لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوەچوو، تەنھا بیست مانگ دوای ھەڵبژاردنی گشتیی پێشوو لە ساڵی ١٩٥٠؛ حکوومەتی کرێکاران بە ھیوای زیادکردنی زۆرینەی پەرلەمانیی خۆی داوای ھەڵبژاردنەکەی کرد. بەھەرحاڵ، ئەمە ئەنجامێکی پێچەوانەی ھەبوو، چونکە ھەرچەندە پارتی کرێکاران زۆرترین دەنگی بەدەستھێنا، بەڵام پارتی پارێزگاران بوو کە زۆرینەی بەدەستھێنا، لەگەڵ داڕمانی دەنگی لیبراڵەکان کە ڕێگەی دا بە پارێزگاران بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی کورسییەکان بەدەستبھێنن.

## سەرچاوەکان
Yahya Ibrahim Arbilli

**یەحیا ئیبراهیم عوسمان** ناسراو بە **یەحیا ئەربیلی** (لەدایکبووی قەڵای هەولێر)، هونەرمەندێکی شێوەکار، خەتات، و زێڕنگەرێکی کوردی عێراقییە. ئەو بە یەکەمین هونەرمەند دادەنرێت لەسەر ئاستی عێراق و ناوچەکە کە شێوازێکی نوێی لە هونەری هاوچەرخ داهێناوە بە تێکەڵکردنی پیشەی زێڕنگەری و هونەری خەتاتی لە ڕێگەی دروستکردنی تابلۆی هونەری بە بەکارهێنانی زێڕی عەیار ٢١، زیوی خاڵس و بەردی ئەڵماس.

## خوێندن و ژیانی پیشەیی
ئەربیلی خاوەنی بڕوانامەی دبلۆمە لە ژمێریاری (٢٠٠٠-٢٠٠١) و بەکالۆریۆس لە یاسا (٢٠٠٩-٢٠٠٠) لە زانکۆی مووسڵ. لە ژیانی پیشەییدا وەک معاون قضائي و بەڕێوەبەری کارگێڕی لە وەزارەتی داد خزمەتی کردووە، هەروەها لە ساڵانی ٢٠١٠-٢٠١١ وەک پارێزەر کاری کردووە.

## کاروانی هونەری و داهێنان
کاروانی هونەری ئەو بۆ ساڵی ١٩٩٣ دەگەڕێتەوە کاتێک وەک خەتات دەستی بە کار کردووە، و لە ساڵی ١٩٩٤ەوە چووەتە نێو جیهانی دیزاینکردنی زێڕ و زیو. لە ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤، پێشانگایەکی تایبەتی لە هەولێر کردەوە بۆ نمایشکردنی تابلۆ گرانبەهاکانی کە لە زێڕ و ئەڵماس دروست کرابوون. لە پاڵ ئەمانەشدا، وەک ئەکتەر بەشداری لە چەندین کاری سینەمایی و درامیدا کردووە، وەک فیلمی "٦ شەش"، فیلمی "مەهسا پێکەنی" و زنجیرەی "سجین ٨٨".

## بەشدارییە نێودەوڵەتییەکان
ناوبراو نوێنەرایەتی هونەری کوردی کردووە لە چەندین وڵات و کێبڕکێی نێودەوڵەتیدا، لەوانە:

* مسابقەی نێودەوڵەتی خەتاتی لە تورکیا (ئەرسیکا) لە ساڵانی ٢٠٠٠، ٢٠٠٤، ٢٠٠٧، ٢٠١٠ و ٢٠١٩.

* مهرجانی واشینگتن لە ئەمریکا (٢٠١٠).

* ملتقای هونەرمەندانی عەرەب لە میسر (٢٠١٨، ٢٠١٩).

* پێشانگای نێودەوڵەتی لە هیندستان (٢٠٢٢، ٢٠٢٦) و لوبنان (٢٠٢٢).

## ئەندامێتییەکان

* جێگری سەرۆکی کۆمەڵەی خەتاتانی کوردستان.

* ئەندامی سەندیکای هونەرمەندانی کوردستان.

* ئەندامی سەندیکای پارێزەرانی عێراق و کوردستان.

* ئەندامی فەخری لە کۆمەڵەی خەتاتانی ئوردن.

## سەرچاوەکان

* ماڵپەڕی فەرمی پارێزگای هەولێر.

* يحيى الإربيلي.. فنان يطوع الذهب والفضة في لوحاته - ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA).

* الخطاط يحيى الإربيلي: الخط الذهب والفضة - ڕۆژنامەی سەباح.
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٥٠

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٥٠ی شانشینی یەکگرتوو** ھەڵبژاردنێکی گشتی بوو کە لە ڕۆژی پێنجشەممە ٢٣ی شوباتی ١٩٥٠ لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوەچوو، و یەکەم ھەڵبژاردن بوو دوای خولێکی تەواوی حکوومەتێکی زۆرینەی کرێکاران. ھەروەھا یەکەم ھەڵبژاردنی گشتی بوو دوای ھەڵوەشاندنەوەی دەنگدانی فرەوان و بازنەکانی زانکۆ. ھەڵبژاردنە گشتییەکە گەڕانەوەی پارتی کرێکارانی بۆ دەسەڵات بەخۆیەوە بینی، بەڵام زۆرینەکەی بە شێوەیەکی بەرچاو لە ١٤٦ کورسییەوە بۆ تەنھا ٥ کورسی کەمبووەوە، لەگەڵ وەرچەرخانێکی گەورە بەرەو پارتی پارێزگاران، کە ٩٠ کورسییان بەدەستھێنا.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٤٥

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٤٥ی شانشینی یەکگرتوو** لە ڕۆژی پێنجشەممە ٥ی تەممووزی ١٩٤٥ لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوەچوو. لەکاتێکدا جەنگی جیھانیی دووەمی بەردەوام ھێشتا لە مێشکی دەنگدەراندا مابوو، پارتی کرێکارانی ئۆپۆزسیۆن بە سەرکردایەتی کلیمێنت ئاتلی سەرکەوتنێکی گەورەی بە زۆرینەی ١٤٦ کورسی بەدەستھێنا، و شکستی بە حکوومەتی ئێستای ژێر دەسەڵاتی پارێزگاران بە سەرۆکایەتی سەرۆک وەزیران وینستن چێرچڵ ھێنا. ئەنجامەکە ڕەنگدانەوەی نیگەرانییەکی بەرفراوانی جەماوەری بوو سەبارەت بە ئاڕاستەی دواڕۆژی شانشینی یەکگرتوو لە قۆناغی دوای جەنگدا.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٦٤

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٦٤ی شانشینی یەکگرتوو** لە ڕۆژی پێنجشەممە ١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوەچوو. ئەمە بووە ھۆی ئەوەی پارتی پارێزگاران بە سەرکردایەتی سەرۆک وەزیران ئەلیک دۆگلاس-ھیۆم، بە جیاوازییەکی کەم بە پارتی کرێکاران بدۆڕێت کە لەلایەن ھارۆڵد ویڵسنەوە سەرکردایەتی دەکرا؛ پارتی کرێکاران زۆرینەی پەرلەمانیی چوار کورسی بەدەستھێنا و کۆتایی بە سێزدە ساڵ لە ئۆپۆزسیۆنبوونی خۆی ھێنا لە دوای ھەڵبژاردنی ١٩٥١ەوە. ویڵسن لە تەمەنی ٤٧ ساڵیدا، بووە گەنجترین سەرۆک وەزیران لە دوای لۆرد ڕۆزبێری لە ساڵی ١٨٩٤ەوە.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٦٦

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٦٦ی شانشینی یەکگرتوو** لە ڕۆژی پێنجشەممە ٣١ی ئازاری ١٩٦٦ بەڕێوەچوو. ئەنجامەکە سەرکەوتنێکی گەورە بوو بۆ پارتی کرێکاران بە سەرکردایەتی سەرۆک وەزیران ھارۆڵد ویڵسن.

ویڵسن بڕیاری دا داوای ھەڵبژاردنێکی کتوپڕ بکات چونکە حکوومەتەکەی، کە تەنھا ١٧ مانگ پێشتر لە ساڵی ١٩٦٤ ھەڵبژێردرابوو، زۆرینەیەکی بچووکی تەنھا چوار ئێم پی ھەبوو کە نەدەکرا کاری پێ بکرێت. حکوومەتی کرێکاران دوای ئەم ھەڵبژاردنە کتوپڕە بە زۆرینەیەکی زۆر گەورەتری ٩٨ کورسی گەڕایەوە. ئەمە کۆتا ھەڵبژاردنی گشتیی بەریتانیا بوو کە تێیدا تەمەنی دەنگدان ٢١ ساڵ بوو؛ حکوومەتەکەی ویڵسن لە ساڵی ١٩٦٩دا ھەموارکردنەوەیەکی بۆ یاسای نوێنەرایەتیکردنی گەل پەسەند کرد بۆ ئەوەی مافی دەنگدان لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا بگرێتەوە، کە لە ھەڵبژاردنی گشتیی داھاتوو لە ساڵی ١٩٧٠دا جێبەجێ کرا.

ئەمە تەنھا ھەڵبژاردن بوو لەنێوان ساڵانی ١٩٤٥ و ١٩٩٧ کە تێیدا پارتی کرێکاران زۆرینەیەکی کارای بەدەستھێنا کە بتوانێت بۆ خولێکی تەواو بەردەوام بێت. لە حەوت ھەڵبژاردنی گشتیی داھاتوودا، پارتی کرێکاران تەنھا یەکجار زۆرینەی کورسییەکانی بەدەستھێنا (تشرینی یەکەمی ١٩٧٤) و لە پێنج ھەڵبژاردندا بە پارێزگاران دۆڕا. ئەم ھەڵبژاردنە بەوەش تێبینی دەکرێت کە پارتی کرێکاران سێیەم بەرزترین ڕێژەی دەنگی (٤٨٪) و دووەم گەورەترین کۆی دەنگەکانی لە مێژووی خۆیدا بەدەستھێنا (گەورەترین ڕێژەی دەنگەکان ٤٩٫٧٪ بوو کە لە ھەڵبژاردنی ١٩٤٥دا بەدەستھاتبوو).

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٣٥

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٣٥ی شانشینی یەکگرتوو** لە ڕۆژی پێنجشەممە ١٤ی تشرینی دووەمی ١٩٣٥ لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوەچوو. ئەمە بووە ھۆی دووەمین سەرکەوتنی گەورە (ھەرچەندە کەمتر بووەوە) بۆ حکوومەتی نیشتمانیی سێ-حیزبی، کە لەلایەن ستانلی باڵدوین لە پارتی پارێزگارانەوە سەرکردایەتی دەکرا دوای دەستلەکارکێشانەوەی – بەھۆی تێکچوونی باری تەندروستی – ڕامزی ماکدۆناڵد لە سەرەتای ساڵەکەدا. ئەمە نوێترین ھەڵبژاردنی گشتیی بەریتانیایە کە تێیدا ھەر پارتێک یان ھاوپەیمانییەکی پارتەکان زۆرینەی دەنگی جەماوەری بەدەستبھێنێت.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٣١

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٣١ی شانشینی یەکگرتوو** لە ڕۆژی سێشەممە، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٣١ بەڕێوەچوو. ئەم ھەڵبژاردنە سەرکەوتنێکی گەورەی بۆ حکوومەتی نیشتمانی بەخۆیەوە بینی، کە ھاوپەیمانییەکی سێ حیزبی بوو و دوو مانگ پێشتر دوای ڕووخانی دووەم حکوومەتی کرێکاران پێکھێنرابوو. ڕۆژنامەنووس ئایڤۆر بوڵمەر-تۆماس ئەنجامەکەی بە «سەرسوڕھێنەرترین لە مێژووی سیستەمی حیزبیی بەریتانیا» وەسف کرد.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان ٢٠١٨

ھەڵبژاردنی گشتیی لە پاکستان لە ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٨ بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی ١٥ی ئەنجومەنی نیشتمانی و چوار ئەنجومەنی پارێزگا بەڕێوەچوو. سێ حیزبی سەرەکی بریتی بوون لە تەحریقی ئینسافی پاکستان (PTI) بە سەرۆکایەتی عیمران خان و کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان بە سەرۆکایەتی شەھباز شەریف و پارتی گەلی پاکستان بە سەرۆکایەتی بیلاوال بوتۆ. تەحریقی ئینسافی پاکستان زۆرترین کورسی لە ئەنجومەنی نیشتمانی بەدەستھێنا بەڵام لە زۆرینەی دەنگدا کەم بوو؛ دواتر حیزبەکە حکوومەتێکی ھاوپەیمانی لەگەڵ چەند حیزبێکی بچووکتر پێکھێنا. لەسەر ئاستی پارێزگاکان تەحریقی  ئینسافی پاکستان وەک گەورەترین حیزب لە خەیبەر پەختوونخوا (KP) مایەوە؛ پارتی گەلانی پاکستان (PPP) باڵادەستی خۆی لە سند پاراست؛ و پارتی ئاوامی بەلوچستان (BAP) کە تازە پێکھاتبوو وەک گەورەترین حیزبی لە بەلوچستان سەریھەڵدا. لە پەنجاب ئەنجامەکەی پەرلەمانێکی ھەڵواسراو بوو، کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (PML(N)) زۆرترین کورسی بەدەستھێنا. بەڵام دوای ئەوەی چەند پەرلەمانتارێکی سەربەخۆ پەیوەندییان بە تەحریقی ئینسافی پاکستانەوە کرد، ئینساف بووە گەورەترین حیزب و توانی حکوومەت پێکبھێنێت.

## سەرچاوەکان

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان ٢٠١٣

ھەڵبژاردنی گشتیی لە پاکستان لە ڕۆژی شەممە ١١ی ئایاری ٢٠١٣ بەڕێوەچوو بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی ئەنجومەنی نیشتمانیی ١٤ و چوار ئەنجومەنی پارێزگا. سێ حیزبە گەورەکە بریتی بوون لە کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (N) بە سەرۆکایەتی نەواز شەریف و پارتی گەلی پاکستان بە سەرۆکایەتی ئاسفعەلی زەرداری سەرۆک و پارتی تەحریقی ئینسافی پاکستان بە سەرۆکایەتی عیمران خان. پێش ھەڵبژاردنەکان، پارتی دەسەڵاتدار پارتی گەلی پاکستان ھاوپەیمانی لەگەڵ کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (Q) و پارتی نیشتمانی عەوامی پێکھێنا، لەکاتێکدا پارتی سەرەکی ئۆپۆزسیۆن، کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (N)، ھاوپەیمانی لەگەڵ حیزبەکانی کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (F) و بەلووچەکان کرد. پارتی تەحریقی و ئینسافی پاکستان بە سەرۆکایەتیی یاریزانی کریکێت کە بووەتە سیاسەتوان عیمران خان، ھەروەھا وەک یاریزانێکی سەرەکی دەرکەوت.

ئەنجامەکە پەرلەمانێکی ھەڵپەسێردراو بوو، کە تێدا کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان - باڵی نەواز زۆرترین دەنگی بەدەستھێنا و زۆرترین کورسی بردەوە، بەڵام شەش کورسی کەمتر بوو لە زۆرینەی ڕەھا. سەرەڕای ئەوەش، دوای ھەڵبژاردنەکان، ١٩ پەرلەمانتاری سەربەخۆ چوونە پاڵ کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان - باڵی نەواز، ئەمەش دەرفەتی بۆ ڕەخساند بە تەنھا حکوومەت پێکبھێنێت و نەواز شەریف ببێتە سەرۆک وەزیرانی نوێ.

لە ھەڵبژاردنی پارێزگاکاندا، پارتی گەلی پاکستان توانی زۆرینەی خۆی لە «سیند» بپارێزێت. بزووتنەوەی ئینسافی پاکستان زۆرترین کورسیی لە «خەیبەر پەختوونخوا» بردەوە، کە ئەمە یەکەمجار بوو کۆنتڕۆڵی پارێزگایەک بەدەستبھێنێت. ھەروەھا کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان - باڵی نەواز وەک گەورەترین حیزب لە «پەنجاب» و «بەلووچستان» دەرکەوت.

ئەم ھەڵبژاردنانە یەکەمین گواستنەوەی مەدەنیی دەسەڵات بوون دوای ئەوەی حکوومەتێکی ھەڵبژێردراوی دیموکراسی توانی بە سەرکەوتوویی خولێکی پێنج ساڵەی دەسەڵات تەواو بکات.

## ٚسەرچاوەکان

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٢٩

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٢٤ی شانشینی یەکگرتوو** لە ڕۆژی چوارشەممە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٤ بەڕێوەچوو، وەک ئەنجامی شکستی حکوومەتی کەمینەی کرێکاران، بە سەرکردایەتی سەرۆک وەزیران ڕامزی ماکدۆناڵد، لە ئەنجومەنی نوێنەران لەسەر پێشنیاری متمانەوەرگرتنەوە. ئەمە سێیەم ھەڵبژاردنی گشتی بوو کە لە کەمتر لە دوو ساڵدا ئەنجامدرا. پەرلەمان لە ٩ی تشرینی یەکەمدا ھەڵوەشێندرایەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٢٣

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٢٣ی شانشینی یەکگرتوو** ھەڵبژاردنێکی گشتی لە ڕۆژی پێنجشەممە ٦ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٣ لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوەچوو. پارتی پارێزگاران بە سەرکردایەتی سەرۆک وەزیران ستانلی باڵدوین زۆرترین کورسیی بەدەستھێنا، بەڵام پارتی کرێکاران بە سەرکردایەتی ڕامزی ماکدۆناڵد و پارتی لیبراڵی یەکگرتووەوەی ئێچ ئێچ ئەسکویس کورسیی پێویستیان بەدەستھێنا بۆ دروستکردنی پەرلەمانێکی ھەڵواسراو. ئەمە نوێترین ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتووە کە تێیدا پارتێکی سێیەم زیاتر لە ١٠٠ کورسیی بەدەستھێنابێت (١٥٨ کورسی بۆ لیبراڵەکان) و بچووکترین مەودا (١٠٠ کورسی) لەنێوان پارتی یەکەم و سێیەم لەو کاتەوە. ڕێژەی دەنگی لیبراڵەکان کە ٢٩٫٧٪ بوو، تەنھا بە یەک خاڵی سەدی لە دوای پارتی کرێکاران بوو و لەو کاتەوە لەلایەن ھیچ پارتێکی سێیەمەوە لە ھیچ ھەڵبژاردنێکی گشتیدا تێنەپەڕێندراوە.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩٢٢

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٢٢ی شانشینی یەکگرتوو** ھەڵبژاردنێکی گشتی لە ڕۆژی چوارشەممە ١٥ی تشرینی دووەمی ١٩٢٢ لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوەچوو. پارتی پارێزگاران بە سەرکردایەتی سەرۆک وەزیران بۆنار لۆ سەرکەوتنی تێدا بەدەستھێنا، کە زۆرینەی ڕەھای بەسەر پارتی کرێکاران بە سەرکردایەتی جەی ئاڕ کلاینز و پارتی لیبراڵی دابەشبوودا بەدەستھێنا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، ١٩١٨

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩١٨ی شانشینی یەکگرتوو** دوای ئاگربەست لەگەڵ ئەڵمانیا، کە کۆتایی بە جەنگی جیھانیی یەکەم ھێنا، ھەڵبژاردنێکی گشتی لە شانشینی یەکگرتوو لە ڕۆژی شەممە، ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٩١٨ بەڕێوەچوو. ھاوپەیمانیی دەسەڵاتدار، لەژێر سەرکردایەتیی سەرۆک وەزیران دەیڤد لۆید جۆرج، نامەی پشتگیرییان بۆ ئەو کاندیدانە نارد کە پاڵپشتیی حکوومەتی ھاوپەیمانییان دەکرد. ئەم نامانە نازناوی «کۆپۆنەکانی ھاوپەیمانی»یان لێنرا، و بووە ھۆی ئەوەی ھەڵبژاردنەکە وەک «ھەڵبژاردنی کۆپۆن» بناسرێت. ئەنجامەکە سەرکەوتنێکی گەورە بوو لە بەرژەوەندیی ھاوپەیمانییەکە، کە بە پلەی یەکەم لە پارێزگاران و لیبراڵەکانی ھاوپەیمانی پێکھاتبوو، لەگەڵ زیانی گەورە بۆ ئەو لیبراڵانەی کە پشتگیری نەکرابوون. نزیکەی ھەموو ئەندام پەرلەمانە لیبراڵەکانی بێ کۆپۆن شکستیان ھێنا، لەوانەش سەرکردەی پارتەکە و سەرۆک وەزیرانی پێشوو ئێچ ئێچ ئەسکویس.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان ٢٠٠٨

ھەڵبژاردنی گشتیی لە پاکستان لە ١٨ی شوباتی ٢٠٠٨ بەڕێوەچوو بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی ئەنجومەنی نیشتمانی ١٣ و چوار ئەنجومەنی پارێزگا.

لە ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ سەرۆک پەروێز موشەڕەف باری نائاسایی دەرکرد؛ ھەڵبژاردنەکان سەرەتا بۆ ماوەیەکی نادیار دواخران؛ بەڵام دواتر ڕاگەیەندرا کە وەکو پلانەکە بەڕێوەدەچن. لە ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ موشەڕەف ڕای گەیاند کە ھەڵبژاردنەکان تا ١٥ی شوباتی ٢٠٠٨ ئەنجام دەدرێت، پێش ئەوەی پێشنیازی وادەی ٨ی کانوونی دووەمی بکات. دوای تیرۆرکردنی بێنەزیر بوتۆ لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٧، کۆمیسیۆنی ھەڵبژاردنەکان کۆبوونەوەیەکی ئەنجامدا و ڕای گەیاند کە ٨ی کانوونی دووەمی ئیتر وادەیەکی جێبەجێکراو نییە و ھەڵبژاردنەکان لە ١٨ی شوبات بەڕێوەدەچێت.

ھەڵبژاردنەکان گەواھیدەری سەرلەنوێ سەرھەڵدانەوەی پارتی گەلی پاکستان و کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (باڵی نەواز) بوون، کاتێک وەک دوو گەورەترین پارتی نێو ئەنجومەنی نیشتمانی دەرکەوتن. دوای کۆچی دوایی بوتۆ، پارتی گەلی پاکستان کەوتە ژێر سەرکردایەتی بیلاوەلی کوڕی کە تەمەنی نۆزدە ساڵ بوو؛ بەڵام کەمپەینی ھەڵبژاردنی پارتەکە لەلایەن ئاسفعەلی زەرداری، ھاوسەری بێنەزیر و باوکی بیلاوەلەوە سەرپەرشتی دەکرا، وەک ھاوسەرۆکی حیزبەکە.

لە ھەمان کاتدا، کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (باڵی نەواز) لەژێر سەرکردایەتی چاودری نیسارعەلی خاندا بوو، ھەرچەندە نەواز شەریفی دامەزرێنەری پارتەکە لە دەربەدەری گەڕابووەوە و بەشداریی لە کەمپەینی ھەڵبژاردنەکاندا دەکرد. لەسەر ئاستی پارێزگاکان، پارتی گەلی پاکستان لە «سیند» سەرکەوت، کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (باڵی نەواز) لە «پەنجاب» باڵادەست بوو، پارتی نیشتمانیی عەوامی وەک گەورەترین پارت لە «ویلایەتی سنووری باکووری ڕۆژاوا» دەرکەوت، ھەروەھا کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (باڵی قاید ئەعزەم)ی سەر بە موشەرەف زۆرترین کورسیی لە «بەلووچستان» بردەوە. نزیکەی ٣٥٫٢ ملیۆن کەس دەنگیان دا، کە ڕێژەی بەشداریی تەنھا ٤٤٪ بوو.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان ٢٠٠٢

ھەڵبژاردنی گشتی لە پاکستان لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢ بەڕێوەچوو بۆ ھەڵبژاردنی ١٢ھەمین ئەنجومەنی نیشتمانی و چوار ئەنجومەنی پارێزگا. ھەڵبژاردنەکان لە سەردەمی حکوومەتی سەربازی پەروێز مشەڕەف بەڕێوەچوو. دوو پارتە سەرەکییەکە، پارتی گەلی پاکستان (PPP) و کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (PML-N) چەندین سنووردارکردنیان بەسەردا سەپێندرابوو و سەرکردەکانیان بێنەزیر بۆتۆ و نەواز شەریف لە دەربەدەریدا بوون. بۆ ئەوەی چارەسەری ئەو سنووردارکردنانە بکرێت، پارتی گەلی پاکستان پەرلەمانتارانی پارتی گەلی پاکستانی بە سەرکردایەتی ئەمین فەھیم دروست کرد، بۆ ئەوەی بەناوی ئەوەوە ڕکابەری لە ھەڵبژاردنەکاندا بکەن. لەم نێوەندەدا کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان بەدەست دابەشبوونی پارتەکەوە دەیناڵاند بۆ دوو فراکسیۆن: یەکێکیان کە دڵسۆز بوو بۆ شەریف و لەژێر سەرکردایەتی جاڤد ھاشمیدا ڕکابەریی ھەڵبژاردنەکانیان دەکرد، ئەوی دیکەیان کە جیابوونەوە بۆ پێکھێنانی کۆمەڵەی موسڵمانی پاکستانی لایەنگری موشەڕەف (PML-Q) بە سەرکردایەتی میان محەممەد ئەزھەر. سەرھەڵدانی کۆمەڵەی موسڵمانی پاکستان (PML-Q) سەرەتای سیاسەتی فرە حیزبی بوو لە وڵاتەکەدا و کۆتایی بە سیستمی دوو حیزبی دە ساڵەی نێوان پارتی گەلی پاکستان و کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (PML-N) ھێنا.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان ١٩٩٧

ھەڵبژاردنە گشتییەکانی پاکستان لە ٣ی شوباتی ١٩٩٧ بەڕێوەچوون بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی ئەنجومەنی نیشتمانی. ھەڵبژاردنەکان کێبڕکێیەکی توند بوو لە نێوان پارتی گەلی پاکستان (پی پی پی) بە سەرکردایەتی سەرۆک وەزیرانی پێش ھەڵبژاردن بێنەزیر بوتۆ و پاکستان موسلیم لیگ (ئێن) بە سەرکردایەتی نەواز شەریف. بە پێچەوانەی ھەڵبژاردنەکانی ١٩٩٠ کە شەریف بەھۆی تۆمەتەکانی ساختەکارییەوە سەرکەوتنی بەدەستھێنا، ئەمجارەیان سوودمەند بوو لە مردنی مشتومڕاویی برای بوتۆ مورتەزا، کە سەرکردەیەکی پۆپۆلیست بوو، لەگەڵ تێکچوونی ئابووری و دۆسیە گوماناوییەکانی گەندەڵی دژی ئاسیف عەلی زەرداری مێردی بوتۆ.

ھەڵبژاردنەکان دوای ئەوە ھاتن کە حکوومەتی پێشووی پارتی گەلی پاکستان لەلایەن سەرۆک فاروق لەغاری لەسەر پرسەکانی ئاسایشی نیشتمانی لادرا. حکوومەتەکەی بوتۆ بەدەست بەڕێوەبردنی دارایی خراپ، تۆمەتەکانی گەندەڵی، گرژییە ڕەگەزییەکان لە ویلایەتی ڕەسەنی خۆی سیند، کێشە لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەری، پێشێلکردنی دەستوور، و ناکۆکییەکانی ناوخۆی پارت و خێزانەکەی دەیناڵاند. دوای لادانی حکوومەتی پارتی گەلی پاکستان، حکوومەتێکی کاتی لەژێر سەرکردایەتی مەلیک میراج خالید پێکھێنرا.

ئەنجامەکە سەرکەوتنێکی گەورە بوو بۆ پی ئێم ئێڵ (ئێن)، کە زۆرترین دەنگی بەدەستھێنا کە تا ئەو کاتە پارتێکی ئۆپۆزسیۆن بەدەستی ھێنابێت. ئەمە یەکەمجار بوو کە پی ئێم ئێڵ-ئێن بەبێ ئەوەی بەشێک بێت لە ھیچ ھاوپەیمانییەک لە ھەڵبژاردنێکدا سەرکەوێت. دواتر شەریف بۆ خولی دووەمی یەک لە دوای یەک نەبوو بووەوە بە سەرۆک وەزیران. لە لایەکی ترەوە پارتی گەلی پاکستان تێکشکێنرا، ٧١ کورسی لەدەستدا و تەنھا ١٨ کورسی بردەوە بەھۆی زیادبوونی ناوبانگی خراپی بوتۆ. ڕێژەی بەشداری دەنگدەران تەنھا ٣٦.٠٪ بوو.

## پێشینە
پارتی گەلی پاکستان زۆرترین ژمارەی کورسییەکانی لە ھەڵبژاردنی ١٩٩٣ بەدەستھێنا و بێنەزیر بوتۆ لە سەرووی حکوومەتێکی ھاوپەیمانی بوو بە سەرۆک وەزیران. بەڵام لە ٥ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦، سەرۆک لەغاری، کە پێشتر ھاوپەیمانی بوتۆ بوو، ٢ ساڵ زووتر حکوومەتەکەی بە تۆمەتی گەندەڵی و خراپ بەکارھێنانی دەسەڵات لادا. تۆمەتەکان بریتی بوون لە بەڕێوەبردنی دارایی خراپ، شکستھێنان لە ڕاگرتنی کوشتنەکانی پۆلیس، لەناوبردنی سەربەخۆیی دادوەری و پێشێلکردنی دەستووری پاکستان. ژمارەیەک لە ئەندامانی پارتی گەلی پاکستان دەستبەسەر کران، لەوانە ئاسیف عەلی زەرداری مێردی بوتۆ کە تۆمەتبار کرا بە وەرگرتنی کۆمسیۆن بۆ ڕێکخستنی گرێبەستە فەرمییەکان.

سەرۆکێکی پێشوو و ئەندامی پارتی گەلی پاکستان میراج خالید وەک سەرۆک وەزیرانی کاتی دەستنیشانکرا. ئەنجومەنی نیشتمانی و ئەنجومەنی پارێزگاکان ھەڵوەشێنرانەوە و بۆ ٣ی شوباتی ١٩٩٧ داوای ھەڵبژاردن کرا. بوتۆ ھەموو تۆمەتەکانی سەر خۆی ڕەتکردەوە و داواکارییەکی پێشکەش بە دادگای باڵا کرد بۆ ھەڵوەشاندنەوەی بڕیاری لادانەکەی. بەڵام دادگا لە مانگی کانوونی دووەمدا بڕیاریدا کە بەڵگەی پێویست ھەیە بۆ ئەوەی لادانەکە لە ڕووی یاسایییەوە ڕەوا بێت.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو، کانوونی یەکەمی ١٩١٠

**ھەڵبژاردنی گشتیی کانوونی یەکەمی ١٩١٠ی شانشینی یەکگرتوو** لە ٣ تا ١٩ی کانوونی یەکەم بەڕێوەچوو. ئەمە دوا ھەڵبژاردنی گشتی بوو کە لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا بەڕێوەبچێت و کۆتا ھەڵبژاردن بوو کە پێش جەنگی جیھانیی یەکەم ئەنجامدرابێت.

ھەڵبژاردنەکە دوای ھەوڵەکانی حکوومەتی لیبراڵ بۆ تێپەڕاندنی «بوودجەی گەل» لە ساڵی ١٩٠٩دا ڕوویدا، کە باجی لەسەر دەوڵەمەندەکان زیاد کرد بۆ دابینکردنی داراییی بەرنامەکانی خۆشبژیویی کۆمەڵایەتی. بوودجەی ١٩٠٩ تەنھا لە نیسانی ١٩١٠دا لەلایەن ئەنجومەنی لۆردانەوە ڕەزامەندی لەسەر درا دوای ھەڵبژاردنی گشتیی کانوونی دووەم کە تێیدا لیبراڵەکان و پارتی پەرلەمانیی ئێرلەندی زۆرینەیان بەدەستھێنا. حکوومەت داوای ھەڵبژاردنێکی تری لە کانوونی یەکەمی ١٩١٠دا کرد بۆ بەدەستھێنانی متمانە بۆ یاسای پەرلەمانی ١٩١١، کە ڕێگری لە ئەنجومەنی لۆردان دەکرد لەوەی جارێکی تر بە ھەمیشەیی ڕێگری لەو یاسایانە بکەن کە پەیوەستن بە پڕۆژەیاسا دارایییەکانەوە، و بۆ بەدەستھێنانی ڕەزامەندیی شا جۆرجی پێنجەم بۆ ھەڕەشەکردن لە دروستکردنی لۆردی لیبراڵی پێویست بۆ تێپەڕاندنی ئەو یاسایە (لە ئەنجامدا ئەمە بە پێویست نەزانرا، چونکە لۆردەکان دەنگیان دا بۆ کەمکردنەوەی دەسەڵاتەکانی خۆیان).

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان ١٩٩٣

ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان (١٩٩٣) لە ٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٣ بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی ئەنجومەنی نیشتمانی بەڕێوەچوو. ھەڵبژاردنەکان دوای ئەوە ھاتن کە ھەریەکە لە سەرۆک وەزیرانی پاکستان نەواز شەریف و سەرۆککۆماری پاکستان غولام ئیسحاق خان بۆ چارەسەرکردنی ململانێیەکی دەسەڵات دەستیان لەکارکێشایەوە.

پێش ھەڵبژاردنەکان، ھاوپەیمانی دەسەڵاتداری ئیسلامی جەمھوری ئیتیحاد بەھۆی پێکدادانی نێوان پارتە ئەندامەکانی ھەڵوەشایەوە. شوێنی ھاوپەیمانییەکە لە سیستەمی دوو پارتیدا (لە تەنیشت پارتی گەلی پاکستان) لەلایەن کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (ن)ی شەریفەوە گیرا.

ھەڵبژاردنەکان لەژێر دەسەڵاتی حکوومەتی کاتیی پاکستان بە سەرۆکایەتی موعینەددین ئەحمەد قوڕەیشی بەڕێوەچوون. ھەرچەندە کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (ن) زۆرترین دەنگی بەدەستھێنا، بەڵام پارتی گەلی پاکستان زۆرترین کورسیی بردەوە. دوای بەدەستھێنانی پشتگیری پارتە بچووکەکان و سەربەخۆکان، بێنەزیر بوتۆ بۆ جاری دووەمی ناپەیوەست بوو بە سەرۆک وەزیران. ڕێژەی بەشداری دەنگدەران ٤٠٪ بوو.

## پێشینە
کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (ن) لە ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان (١٩٩٠)دا سەرکەوتنی بەدەستھێنا و سەرۆکی پارتەکە، نەواز شەریف، بوو بە سەرۆک وەزیران. لە سەرەتای ساڵی ١٩٩٣ ھەوڵیدا سەرۆککۆمار لە دەسەڵاتی دوورخستنەوەی سەرۆک وەزیران، ئەنجومەنی نیشتمانی و ئەنجومەنە ھەرێمییەکان دابماڵێت. بەڵام لە نیسانی ١٩٩٣ سەرۆک خان بە تۆمەتی گەندەڵی شەریفی دوورخستەوە و داوای ھەڵبژاردنی بۆ ١٤ی تەممووز کرد دوای ھەڵوەشاندنەوەی ئەنجومەنی نیشتمانی. شەریف دەستبەجێ تانەی لە بڕیارەکە گرت لە دادگای باڵای پاکستان، کە لە مانگی ئایاردا بە دەنگی ١٠ بەرامبەر بە ١ بڕیاری دا کە خان لە دەسەڵاتەکانی تێپەڕاندووە و بۆیە شەریفی وەک سەرۆک وەزیران گەڕاندەوە.

خان و شەریف پاشان بۆ ماوەی دوو مانگی دواتر دەستیان بە ململانێ کرد بۆ کۆنتڕۆڵکردنی پاکستان. ھەردووکیان ھەوڵیان دەدا کۆنتڕۆڵی ئەنجومەنە ھەرێمییەکان مسۆگەر بکەن و بە تایبەتی پەنجاب. لە پەنجاب ئەمە بووە ھۆی ڕفاندنێکی ڕێکخراو و گواستنەوەی ١٣٠ ئەندامی ئەنجومەنی پەنجاب بۆ پایتەخت بۆ دڵنیابوون لەوەی بە دڵسۆزی بۆ شەریف دەمێننەوە. لە ھەمان کاتدا، بێنەزیر بوتۆ ڕێبەری پارتی ئۆپۆزسیۆنی سەرەکی ھەڕەشەی ڕێپێوانێکی بۆ سەر ئیسلاماباد کرد مەگەر ھەڵبژاردنی نوێ ڕابگەیەنرێت.

دواجار لە ١٨ی تەممووزدا، لەژێر فشاری سوپای پاکستان بۆ چارەسەرکردنی ململانێی دەسەڵات، شەریف و خان وەک سەرۆک وەزیران و سەرۆککۆمار دەستیان لەکارکێشایەوە. ھەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نیشتمانی بۆ ٦ی تشرینی یەکەم دیاریکران و بڕیار درا دوای ماوەیەکی کەم ھەڵبژاردنی ئەنجومەنە ھەرێمییەکان بەدوایدا بێت.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان ١٩٩٠

ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان (١٩٩٠) لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٠ بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی ئەنجومەنی نیشتمانی بەڕێوەچوو. ھەڵبژاردنەکان لە بنەڕەتدا کێبڕکێیەک بوون لە نێوان ھاوپەیمانی دیموکراتی گەل (PDA)، ھاوپەیمانییەکی چوار پارتی بە سەرۆکایەتی پارتی گەلی پاکستانی (PPP) دەسەڵاتدار لەلایەن بێنەزیر بوتۆ) و ھاوپەیمانی سیاسی پارێزگارانی نۆ پارتی، ئیسلامیی جوومھووریی ئیتیحاد (IJI) بە سەرۆکایەتی نەواز شەریف. سەرۆککۆماری پاکستان غولام ئیسحاق خان ئەنجومەنی نیشتمانیی ھەڵوەشاندەوە و حکوومەتەکەی بوتۆی لە ئابی ١٩٩٠دا بە تۆمەتی گەندەڵی و خراپیی بەڕێوەبردن دوورخستەوە. بەڵام، پارتی گەلی پاکستان ھێشتا بە ڕادەیەکی زۆر جەماوەری بوو و ترسێک لە نێوان ھێزە دژە-پارتی گەلی پاکستاندا ھەبوو کە ڕەنگە دووبارە ھەڵبژێردرێتەوە. چەندین ھەنگاو لەلایەن ئیسحاقەوە بە یارمەتی دامەزراوەی سەربازی نرا بۆ گۆڕینی ئەنجامەکان لە بەرژەوەندی ئیسلامی جەمھوری ئیتیحاد، لەوانە دەستنیشانکردنی سەرۆکی ئیسلامی جەمھوری ئیتیحاد غولام مستەفا جاتۆی وەک سەرۆک وەزیرانی کاتیی پاکستان. سەرەڕای ھەوڵەکانیان، پارتی گەلی پاکستان لە ڕاپرسییەکانی ڕای گشتیدا لە پێشەوە مابووەوە.

بەڵام، ئەنجامەکە سەرکەوتنێکی چاوەڕواننەکراو بوو بۆ ئیسلامی جەمھوری ئیتیحاد، کە ١١١ کورسی لە کۆی ٢٠٧ کورسییە گشتییەکانی بەدەستھێنا (دە کورسی تریش بۆ دەنگدەرانی کەمینە تەرخانکرابوون). ھاوپەیمانی دیموکراتی گەل تەنھا ٤٤ کورسی بردەوە لە ناوەڕاستی ڕێژەی بەشداری دەنگدەران کە تەنھا ٤٥٪ بوو. ڕێبەری پەرلەمانیی ئیسلامی جەمھوری ئیتیحاد شەریف بوو بە سەرۆک وەزیران لەکاتێکدا بوتۆ بوو بە ڕێبەری ئۆپۆزسیۆن. لە ساڵی ٢٠١٢دا دادگای باڵا بڕیاری دا کە ھەڵبژاردنەکان ساختەکارییان تێدا کراوە.

## پێشینە
پارتی گەلی پاکستان بە سەرۆکایەتی بێنەزیر بوتۆ زۆرینەی کورسییەکانی لە ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان (١٩٨٨)دا بەدەستھێنابوو و بوتۆ ببووە سەرۆک وەزیران؛ بەڵام تا ساڵی ١٩٩٠ ناڕەزایەتی ھەبوو بەرامبەر بە زیادبوونی بێیاسایی، تۆمەتەکانی گەندەڵی و شکستی حکوومەت لە جێبەجێکردنی ئەو بەڵێنانەی کە لەکاتی بانگەشەی ١٩٨٨دا دابووی.

## حیزبەکان
پارتی گەلی پاکستان ھاوپەیمانییەکی لەگەڵ سێ پارتی تر پێکھێنا، تەحریکی نیفازی فیقھی جەعفەری، تەحریکی ئیستقلال و کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (چاتا)، کە لەژێر ناوی ھاوپەیمانی دیموکراتی گەلدا بەشدارییان کرد.

## بانگەشە
لە سەرەتای بانگەشەکەدا ڕاپۆرتەکان ئاماژەیان بەوە دەکرد کە بوتۆ و ھاوپەیمانی دیموکراتی گەل لە پێگەیەکی بەھێزتردان چونکە حکوومەتی کاتی نەیتوانی بەڵگەی پێویست بخاتە ڕوو بۆ سەلماندنی ھەر تۆمەتێک دژی ئەو.

لە کۆتایی بانگەشەکەدا، بوتۆ ڕێبەرایەتی سەدان ھەزار لایەنگری کرد لە ڕێپێوانێکدا لە لاھور، لەکاتێکدا شەریف کۆبوونەوەیەکی بۆ نزیکەی دە ھەزار کەس لەو نزیکانە ئەنجامدا.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان ١٩٨٨

ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان (١٩٨٨) لە ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٨٨ بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی ئەنجومەنی نیشتمانی و ئەنجومەنی پیران بەڕێوەچوو.

ھەڵبژاردنەکان گەواھیدەری سەرھەڵدانەوەی پارتی گەلی پاکستان (PPP) بوون لەژێر سەرکردایەتی کچی زولفەقار عەلی بوتۆ، بێنەزیر. لایەنگرانی سەرۆککۆمار محەممەد زیاولحەق، کە لە ئابی ١٩٨٨دا کۆچی دوایی کردبوو، لەناو ھاوپەیمانییەکی نۆ پارتیدا بە ناوی ئیسلامیی جوومھووریی ئیتیحاد (IJI) بە پشتیوانی دەزگاکانی ھەواڵگریی خۆیان ڕێکخستەوە. ئەمە بووە سەرەتای سیستمێکی دوو پارتی بۆ ماوەی دە ساڵ لە نێوان پارتی گەلی پاکستانی چەپڕەو و ئیسلامیی جوومھووریی ئیتیحادی ڕاستڕەو و جێگرەوەکەی، کۆمەڵەی موڵسمانانی پاکستان (ن).

پارتی گەلی پاکستان وەک گەورەترین پارت دەرکەوت، و ٩٤ کورسی لە کۆی ٢٠٧ کورسیی ئەنجومەنی نیشتمانی بردەوە. ئیسلامیی جوومھووریی ئیتیحاد بە ٥٦ کورسی لە پلەی دووەمدا ھات لە ناوەڕاستی ڕێژەی بەشداری دەنگدەران کە تەنھا ٤٣٪ بوو. پارتی گەلی پاکستان توانی حکوومەتێک لەگەڵ پارتە چەپڕەوەکانی تر پێکبھێنێت، لەوانە بزووتنەوەی یەکگرتووی نەتەوەیی – لەندەن (MQM)، کە تێدا بوتۆ بوو بە یەکەم ژنە سەرۆک وەزیران لە وڵاتێکی موسڵماندا.

## پێشینە
ھەڵبژاردنە پەرلەمانییەکان لە ٧ی ئازاری ١٩٧٧دا بەڕێوەچوون، کە تێیدا پارتی گەلی پاکستان زۆرینەیەکی ڕەھای بەدەستھێنا؛ بەڵام، لە ناوەڕاستی توندوتیژی و پشێویی مەدەنیدا، سوپاسالار ژەنەڕاڵ محەممەد زیاولحەق سەرۆک وەزیران زولفەقار عەلی بوتۆی لە کودەتایەکی سەربازیدا لە ٥ی حوزەیران بە ناوی ڕەمزی «ئۆپەراسیۆنی کایەی پاک» دوورخستەوە. یاسای سەربازی لە ساڵی ١٩٨٥دا ھەڵگیرا کاتێک ھەڵبژاردنی نایاسایی و تەکنۆکرات بەڕێوەچوو، کە لە ئەنجامدا محەممەد جونێجۆ، گەورەپیاوێکی سندی، وەک سەرۆک وەزیران دەستنیشانکرا.

لە ٢٩ی ئایاری ١٩٨٨دا، ئەو ئەنجومەنە نیشتمانییەی کە لە ساڵی ١٩٨٥دا ھەڵبژێردرابوو، پێشوەختە لەلایەن زیاوە ھەڵوەشێندرایەوە، کە ھەروەھا جونێجۆ و تەواوی کابینەکەشی دوورخستەوە بەو پێیەی کە «ئیدارەکە گەندەڵ و بێتوانا بووە». ڕێکەوتی نوێی دەنگدان (کە لە سنووری ٩٠ ڕۆژ دوای ھەڵوەشاندنەوە کە لە دەستووری پاکستاندا ھاتووە تێپەڕی کردبوو) لەلایەن سەرۆکەوە لە ٢٠ی تەممووزی ١٩٨٨ دیاریکرا. جگە لەوەش ڕاگەیەندرا کە ھەڵبژاردنەکان لەسەر بنەمای بێ-پارتی بەڕێوەدەچن؛ بەڵام لە ٢ی تشرینی یەکەمدا، دوای مردنی کتوپڕی زیا لە ١٧ی ئاب، دادگای باڵای پاکستان قەدەغەکردنی پارتەکانی ھەڵوەشاندەوە و ڕێگەی دا ھەڵبژاردنەکان لەسەر بنەمای حیزبی بەڕێوەبچن.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان ١٩٨٥

ھەڵبژاردنی گشتی لە پاکستان لە ٢٥ی شوباتی ١٩٨٥ بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی ئەنجومەنی نیشتمانی بەڕێوەچوو. ھەڵبژاردنەکان لەژێر دەسەڵاتی حکوومەتی سەربازی محەممەد زیاولحەقدا ئەنجامدرا دوای گەڕاندنەوەی دەستووری ساڵی ١٩٧٣.

نزیکەی ١٬٣٠٠ کاندید کێبڕکێیان لە ھەڵبژاردنەکاندا کرد، کە لەسەر بنەمای بێ-پارتی بەڕێوەچوو. ھەر کاندیدێک داوای لێکرابوو کە کاغەزی کاندیدکردنەکەی لەلایەن ٥٠ دەنگدەری تۆمارکراوی ئەو بازنەیەی دەیەوێت تێدا بوەستێت، واژوو بکرێت. لە ھەوڵێکدا بۆ دوورخستنەوەی ژمارەیەکی زۆر لە کاندیدانی ئۆپۆزسیۆن و مسۆگەرکردنی سەرکردایەتییەکی پارێزگار، زیاولحەق ھەموارکردنی لە یاسای پارتە سیاسییەکانی ساڵی ١٩٦٢دا ئەنجامدا. لە ئەنجامدا، بزووتنەوەی گەڕاندنەوەی دیموکراسی (MRD)، کە داوای کۆتاییھێنان بە ڕژێمی سەربازی دەکرد، بایکۆتی ھەڵبژاردنەکانی کرد.

ڕێژەی بەشداری دەنگدەران ٥٤٪ بوو. زۆربەی ئەندامانی ئەنجومەنی نیشتمانی ھەڵبژێردراو لایەنگری ڕژێمی زیا بوون. حکوومەتێکی نوێ لەژێر سەرکردایەتی محەممەد خان جونێجۆ پێکھێنرا، کە کەسایەتییەکی کەمتر ناسراو بوو لە سیاسەتی نیشتمانیدا. سەرۆک وەزیران جونێجۆ و شوێنکەوتووانی دواتر کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستانی پارێزگاری لایەنگری زیایان دامەزراند.

## لێکەوتەکان
دوای ھەڵبژاردنەکان، محەممەد خان جونێجۆ وەک سەرۆک وەزیران دەستنیشانکرا و دواتر پارتێکی نوێی بە ناوی کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان پێکھێنا. بایکۆتکردنی ھەڵبژاردن وەک ھەڵەیەک بۆ بزووتنەوەی گەڕاندنەوەی دیموکراسی (MRD) بینرا، کە پێشبینی کردبوو جەماوەر پشتگیری لە ھەڵوێستەکەی بکەن.

## سەرچاوەکان