open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
تیۆرمی دوو مەرج

وێنۆک|400px|چەپ
لە ھەژماری جیاکاری و تەواوکاریدا **تیۆرمی دوو مەرج** یان **تیۆرمی ساندویچ** () ڕێسایەکی گرینگە سەبارەت بە ڕادەی فانکشنەکان. تیۆرمی دوو مەرج بۆ ھەژمارکردنی ڕادەی فانکشنێک بەکار دێت بە بەراوردکردن لەگەڵ ڕادەی دوو فانکشنی تر کە بەھاکەیان زانراوە. یەکەم جار ئەرەشمیدوس و ئودۆکوس بۆ ھەژمارکردنی ژمارەی **[[پای]]** (\pi) ئەم ڕێسایەیان بە شێوەی ئەندازەیی بەکار ھێنا و گاوس بە زاراوەگەلی ئەمڕۆیی ڕێسابەندی کرد.
## پێناسە
ئەگەر f \! و g \! و h \!سێ فانکشنی پێناسەکراو لەسەر ماوەی I بن و a خاڵێک بێت لە ماوەی Iدا و وا دابنێ بۆ ھەر x کە x≠a لاسەنگەی خوارەوە پاسادان بێت:

:g(x) \leq f(x) \leq h(x) \, 

و ھەروەھا وا دابنێ

\lim_{x \to a} g(x) = \lim_{x \to a} h(x) = L. \, 

ئەوا

\lim_{x \to a} f(x) = L.

## سەلماندن
بە پێی پێناسەی ڕادەی ئینفیمۆم و سوپریمۆم لاسەنگەی خوارەوە پاسادانن

:L=\lim_{x \to a} g(x)\leq\liminf_{x\to a}f(x) \leq  \limsup_{x\to a}f(x)\leq \lim_{x \to a}h(x)=L,

کەواتە

:L\leq\liminf_{x\to a}f(x) \leq  \limsup_{x\to a}f(x)\leq L,

## نموونە
وێنۆک|چەپ| 250px|''x''<sup>2</sup>&nbsp;sin(1/''x'') نموونەی بەکارهێنانی تیۆرمی دوو مەرج

ڕادەی \lim_{x \to 0}x^2 \sin(\tfrac{1}{x}) ناتوانرێت بە ڕێسای

: \lim_{x \to a}(f(x)\cdot g(x)) = 
\lim_{x \to a}f(x)\cdot \lim_{x \to a}g(x),

شیکاری بکرێت. لەبەر ئەوەی ڕادەی \lim_{x\to 0}\sin(\tfrac{1}{x}) بوونی نییە. بەپێی پێناسەی فانکشنی ساین لاسەنگەی خوارەوە پاسادانە:

: -1 \le \sin(\tfrac{1}{x}) \le 1. \, 

کەواتە

: -x^2 \le x^2 \sin(\tfrac{1}{x}) \le x^2 \, 

چونکە

: \lim_{x\to 0}-x^2 = \lim_{x\to 0}x^2 = 0،

بە بەکارھێنانی تیۆرمی دوو مەرج \lim_{x\to 0} x^2 \sin(\tfrac{1}{x}) ھەروەھا دەکاتە سیفر.
### نموونە
بەھای دوو ڕادەی گرینگی خوارەوە بە بەکارھێنانی تیۆرمی دوو مەرج بەدەست دێت. ئەو دوو ڕادەیە لە زۆربەی پەیوەندێکانی سێگۆشەزانی و ھەروەھا ڕێسای لۆپیتاڵدا رۆڵێکی گرینگ دەگێڕن.

: 
\begin{align}
& \lim_{x\to 0} \frac{\sin x}{x} =1, \\[10pt]
& \lim_{x\to 0} \frac{1 - \cos x}{x} = 0.
\end{align}


## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فانکشن و نەخشەکان
پۆل:شیکاریی ماتماتیکی
پۆل:تیۆرمەکانی شیکاریی ڕاستەقینە
پۆل:ڕادە
فیلمی کۆمیدی

**فیلمی کۆمیدی** () جۆرێکی فیلمە کە ئامانجی سەرەکی گاڵتەکردنە، و وا لە بینەر بکات بە سەیرکردنی پێبکەنێت. فیلمە کۆمێدییەکان بەگشتی کۆتایییان دێت بە خۆشی (جگە لە کۆمێدیای ڕەش). فیلمی کۆمێدی یەکێکە لە کۆنترین جۆرەکانی فیلم، ھەر لەکاتی بوونی فیلمە بێدەنگەکانیش بوونی ھەبووە. زۆرجار فیلمی کۆمێدی تێکەڵ دەکرێت لەگەڵ فیلمی ترسێنەر، فیلمی ھەستبزوێن، فیلمی فەنتازی و ئەکشن و جۆرەکانی دیکەی فیلم.

بە بەراورد لەگەڵ جۆرەکانی تری فیلم، کۆمیدیا زیاتر جەخت لەسەر ئەستێرەکانی تاک دەکاتەوە، لەگەڵ زۆرێک لەو پاڵپشتانەی پێشتر بەھۆی ناوبانگییەوە لە پیشەسازی فیلمدا بوون. لەکاتێکدا زۆرێک لە کۆمیدیاکان چیرۆکی پێکەنیناوین بەبێ ھیچ نیازێک جگە لە بەسەرکردنەوە، ھەندێکی تر تێبینی سیاسی یان کۆمەڵایەتی تێدایە، وەک فیلمی: پادشای کۆمیدیا و واگ سەگەکە.

## مێژوو
یەکەم کۆمیدیا L'Arroseur Arrose بوو، کە لە دەرھێنانی و بەرھەمھێنانی لویس لومیر بوو. بەناوبانگترین کۆمیدییەکانی سەردەم چارلی چاپلین و ھارۆلد لۆید و باستر کیاتۆن.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فیلمە کۆمێدییەکان
پۆل:چەشنەکانی فیلم
جیاکاری و تەواوکاری

**جیاکاری و تەواوکاری** یان **کالکیولس** ()یەکێک لە لقە سەرەکییەکانی بیرکارییە، و لە گۆڕانکارییەکانی دوو لقی جەبر و ئەندازە دێتە ئاراوە. لایبنیتس و ئیساک نیوتۆن ھاوکات لەگەڵ یەک لەم بوارەدا لێکۆڵینەوەیان کردووە و بە جیا ھەردووک داھێنەری کالکیولسن، بەڵام لایبنیتس داھێنەری ئەو ھێمایانەیە کە ئەمڕۆکە بۆ ھەژماری جیاکاری و تەواوکاری بەکار دێن. جیاکاری و تەواوکاری بریتییە لە بیرکاری گۆڕان (خێرایی و تاودان)، ھەروەھا بریتییە لە بیرکاری ڕاستەھێڵی لێکەوت و لێژی و ڕووبەر و قەبارە و زۆر لە چەمکەکانی تر، واتە چۆن ئەندازە بریتییە لە لێکۆڵینەوەی شێوە (نەگۆڕ)، ھەروا جەبریش بریتییە لە لێکۆڵینەوە لە کردارە ژمێرەیییەکان، جیاکاری و تەواوکاریش بریتییە لە لێکۆڵینەوە لە گۆڕانکاری بەردەوام.

ئەم لقە یارمەتی زانایان و ئەندازیاران و ئابووریناسەکانی دا بۆ دروستکردنی نموونە کارییەکان بۆ لێکۆڵینەوەی بارەکانی ژیانی ڕۆژانە.

## وشەکە
وشەی **کالکیولس** لە زمانی یۆنانییەوە وەرگیراوە بە واتای خیز و ورکەبەرد. ناوی ئەو لقە یادگاری سەردەمێکە کە یۆنانییەکان خیز و ورکەبەردەکانیان بۆ تێگەیشتن لە چەمکەکانی جەبر و ئەندازە بەکار دەھێنا.

## بوارەکان
* گۆڕانکارێکانی فانکشنەکان
* ڕادە
* گرتە
* تەواوکاری

## سەرچاوەکان
* بیرکاری ١٢ - کتێبی قوتابی، بڵاوکار: کۆمپانیای جیۆپرۆجێکتس
Larson, R. , Hostetler, R. P. , and Edwards, B. H. *Calculus with Analytic Geometry*, 7th edition, Houghton Mifflin Company, 2002. ISBN 0-618-14918-X 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شیکاریی ماتماتیکی
پۆل:ژمێرەی جیاکاری و تەواوکاری
یەکێتیی تۆپی پێی ئەلبانیا

**یەکێتیی تۆپی پێی ئەلبانیا** (بە ئالبانی: *Federata Shqiptare e Futbollit*) لە ٦ی حوزەیرانی ١٩٣٠ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی ئەلبانیا. لە ١٢ی حوزەیرانی ١٩٣٢ بووە بە ئەندام لە فیفا، لە ١٩٥٤ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا.

## سەرچاوە
* ویکیپیدیاى ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ
پۆل:وەرزش لە ئەلبانیا
پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا
یەکێتیی تۆپی پێی ئەندۆرا

**یەکێتیی تۆپی پێی ئەندۆرا** (بە کاتالانی: *Federació Andorrana de Futbol*) لە ٢١ی نیسانی ١٩٩٤ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی ئەندۆرا. لە ١٩٩٦ بووە بە ئەندام لە فیفا، لە ١٩٩٦ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا.

## سەرچاوە
* ویکیپیدیاى ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ
پۆل:وەرزش لە ئەندۆرا
پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا
ا

**ا** ،  یەکێکە لە پیتەکانی ئەلفوبێی کوردی عەرەبی، وە لە ئەلفوبێی عەرەبی و فارسی و ئوردوو و چەند زمانی تریش هەیە.

پۆل:پیتە عەرەبییەکان
نوێژی مردوو

**نوێژی مردوو** یان **نوێژی جەنازە** (عەرەبی: صلاة الجنازة) لە ئیسلامدا، نوێژێکە لە ڕێوڕەسمی ناشتنی مردوودا ئەنجام دەدرێت. نوێژی مردوو فەرزی کیفایەیە، واتە پێویستە کۆمەڵێک لە موسڵمانان ھەستن بەو کارە. ئەگەر کەسێک مرد، تەنھا یەکێک نوێژی لەسەر بکات ئەو فەرزە لادەچێ لەسەر ئەوانی تر، بەڵام ئەوانی تریش وەکوو سوننەت دەتوانن نوێژی لەسەر بکەن.

## وەسف
پێش کردنی نوێژەکە پێویستە چەند شتێک بکرێت، لەوانە:
* جەنازەکە (تەرم) ڕووەو قیبلە دادەنرێت.
* ئەگەر مردووەکە پیاو بوو ئەوا ئیمام و پێشنوێژی موسڵمانان لەلای سەری مردووەکەوە ڕووەو قیبلە ڕادەوەستێت، و ئەگەر مردووەکە ژن بوو ئەوا ئیمام لە ئاساتی ناوەڕاستییەوە ڕادەوەستێت.
* موسڵمانان لە پشت ئیمامەوە بە سێ ڕیز ڕادەوەستن چونکە ئەمە سوننەتە، و ئەگەر زیاتر بوون ئەوا دروستە لە سێ ڕیز زیاتر بوەستن.
دوای ئەم کارانە دەست بە کردنی نوێژەکە دەکرێت:
# نییەتی نوێژی جەنازە لە دڵدا دێنرێت (دەربڕین و وتنی نییەت بە زمان بیدعەیە).
# چوونە نێو نوێژی جەنازە بە وتنی (اللھُ أکبر).
# دوای (اللە أکبر)ی یەکەم، سوورەتی فاتیحە دەخوێنرێت، پاشان وتنی (آمین) و خوێندنی سوورەتێکی تر.
# وتنی (اللە أکبر)، و دوای (اللە أکبر)ی دووەم سەڵاوات بۆ پێغەمبەر محەممەد دەخوێندرێت: (اللَّھُمَّ صَلِّ علی مُحَمَّدٍ وعلی آلِ مُحَمَّدٍ کمَا صَلَّیتَ علی إبراھِیمَ وعلی آلِ إبراھِیمَ إنَّکَ حَمیدٌ مَجید، اللَّھُمَّ بارکْ علی مُحَمَّدٍ وعلی آلِ مُحَمَّدٍ کمَا بارکْتَ علی إبراھِیمَ وعلی آلِ إبراھِیمَ إنَّکَ حَمیدٌ مَجید).
# وتنی (اللە أکبر)، و دوای (اللە أکبر)ی سێیەم، سوننەتە ئەم دوعایە بۆ مردووەکە بوترێت: (اللَّھُمَّ اغفِرْ لە وارْحَمْە وعَافِە واعْفُ عنە وأَکڕمْ نُزلَە ووَسِّعْ مُدْخلَە، واغْسِلْە بالمَاءِ والثَّلْجِ والبَرَد، ونَقِّە مِنْ الخَطایَا کَما یُنقَّی الثوبُ الأَبیضُ من الدَّنَس، وأَبْدِلْە داراً خَیراً مِنْ دارە، وأھْلاً خَیراً مِنْ أھلِە، وزَوجَاً خَیراً مِنْ زَوجە، وأَدْخِلْە الجنَّةَ، وأَعِذْە مِنْ عَذابِ القَبڕ و عَذابِ النَّار)، صحیح مسلم، ڕقم: ٩٦٣. یان تەنیا وتنی: (اللَّھُمَّ اغفِرْ لھُ وارْحَمْھُ).
# وتنی (اللە أکبر)، و دوای (اللھُ أکبر)ی چوارەم سوننەتە ئەم دوعایە بۆ موسڵمانان بکرێت: (اللَّھُمَّ اغفِرْ لِحَیِّنا ومَیِّتِنا، وشَاھِدِنا وغَائِبِنا، وصَغیڕنا وکَبیِرنا، وذَکرنا وأُنْثَانا، اللَّھُمَّ مَنْ أَحْیَیْتَە مِنَّا فَأَحْیِە علی الإسلام، ومَنْ تَوَفَّیْتَە مِنَّا فَتَوَفَّە علی الإیمان، اللَّھُمَّ لا تَحْڕمْنا أَجْرَە، ولا تُضِلَّنا بَعْدَە) صحیح سنن أبی داود للإمام الألبانی، ڕقم: ٣٢٠١.
# لە کۆتایی سەلام دەدرێتەوە بە لای ڕاست و چەپدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:نوێژ
پۆل:نەریتەکانی مەرگ
پۆل:نوێژ لە ئیسلامدا
پۆل:زاراوەکانی نوێژ
یەکێتیی تۆپی پێی ئازەربایجان

**یەکێتیی تۆپی پێی ئازەربایجان** (بە ئازەری: *Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası*) لە ٢٦ی ئازاری ١٩٩٢ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی ئازەربایجان. لە ١٩٩٤ بووە بە ئەندام لە فیفا، لە ١٩٩٤ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا.

## سەرچاوە
* ویکیپیدیاى ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ
پۆل:وەرزش لە ئازەربایجان
پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا
پۆل:تۆپی پێ لە ئازەربایجان
یەکێتیی تۆپی پێی بیلاڕووس

**یەکێتیی تۆپی پێی بیلاڕووس** (بە بیلاڕووسی: *Беларуская Федэрацыя Футбола*) لە ٢١ی تشرینی دووەمی ١٩٨٩ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی بیلاڕووس. لە ٣ی تەممووزی ١٩٩٢ بووە بە ئەندام لە فیفا، لە ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٩٣ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ
پۆل:وەرزش لە بیلاڕووس
پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا
یەکێتیی تۆپی پێی بۆسنە و ھەرسک

**یەکێتیی تۆپی پێی بۆسنە و ھەرسک** (بە بۆسنی: *Nogometni Savez Bosne i Hercegovine*) لە ١٩٩٢ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی بۆسنە و ھەرسک. لە ١٩٩٦ بووە بە ئەندام لە فیفا، لە ١٩٩٨ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ
پۆل:وەرزش لە بۆسنە و ھەرسک
پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا
یەکێتیی تۆپی پێی ئەرمینیا

وێنۆک
**یەکێتیی تۆپی پێی ئەرمینیا** (بە ئەرمەنی: *Հայաստանի Ֆուտբոլի Ֆեդերացիա*) لە ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی ئەرمینیا. لە ١٩٩٢ بووە بە ئەندام لە فیفا، لە ١٩٩٢ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا.

## سەرچاوە
* ویکیپیدیاى ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ
پۆل:وەرزش لە ئەرمینیا
پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا
یەکێتیی تۆپی پێی کرواتیا

**یەکێتیی تۆپی پێی کرواتیا** (بە کرواتی: *Hrvatski nogometni savez*) لە ٢٣ی حوەیرانی ١٩١٢ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی کرواتیا. لە ٣ی تەممووی ١٩٩٢ بووە بە ئەندام لە فیفا، لە ١٦ی حوەیرانی ١٩٩٣ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ
پۆل:وەرزش لە کرواتیا
پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا
پۆل:تۆپی پێ لە کرواتیا
یەکێتیی تۆپی پێی قوبرس

**یەکێتیی تۆپی پێی قوبرس** (بە یۆنانی: *Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου*) لە ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٣٤ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی قوبرس. لە ١٩٤٨ بووە بە ئەندام لە فیفا، لە ١٩٦٢ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا.

## سەرچاوە
* ویکیپیدیاى ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ
پۆل:وەرزش لە قوبرس
پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا
یەکێتیی تۆپی پێی چیک

**یەکێتیی تۆپی پێی چیک** (بە چیکی: Fotbalová asociace České republiky) لە ١٩٠١ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی چیک. لە ١٩٠٧ بووە بە ئەندام لە فیفا، لە ١٩٥٤ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Football Association of the Czech Republic

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ
پۆل:وەرزش لە چیک
پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا
پۆل:تۆپی پێ لە کۆماری چێک
ھامڤی

""هامڤی"" (ئینگلیزی: HUMVEE) کورتکراوەی (High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle) ئۆتۆمبێلێکی چواری تایەی سەربازی دژە گولەیە (گولەنەبڕ)ە کە دروستکراوی (AM General)ی ئەمریکیە کە سەر بە کۆمپانیای (هەمەڕ: Hummer)ە.
دوای درووستبوونی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە ئۆتۆمبێلەکە لەسەرانسەری جیهاندا بڵاو بووە. زۆرترین بەکرهێنانی "هامڤی" لەجیهاندا ڕۆهەڵاتی ناوینە بەجۆرێک تەنها لەوڵاتی عێڕاقدا زیاتر لە ۱۰٫۰۰۰ هامڤی فرۆشراوە بە سووپای عێڕاقبەڵام دوای کەوتنی شاری موسڵ ژمارەیەکی زۆۆر لەو "هامڤی"یانە کەوتنە دەست (چەکدارانی داعش) کە ژمارەیان نزیکەی (۲٫۳۰۰) دانە دەبن. هەروەها ئۆتۆمبێلەکە (٤۹) جۆری جیاوازی هەیە لەڕووی تایبەتمەندی و شێوەو چەکەکانی، وە ئەو تایبەت مەندیانەش ەپێی وڵاتانی خاوەن ئۆتۆمبێلەکە زیاتر دەگۆردرێت.

## ئۆپڕاسیۆنەکان

### دەست بەسەرداگرتن
*  – ژمارەیەک لە(هامڤی:HMMWV)ی وڵاتیجۆرجیا دەستیان بەسەردا گرت لەساڵی ۲۰۰۸ ئەویش بە تەواوکاری جەنگی

## سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ١٩٨٠
نوێژی جێژن (ئیسلام)

**نوێژی جێژن** (عەرەبی: صلاة العيد) لە ئیسلامدا لە ھەر ساڵێک دوو جار ئەنجام دەدرێت، کە یەکێکیان دوای تەواوبوونی مانگی ڕەمەزان و کۆتایی ئەرکی ئایینی موسوڵمانان و بەڕۆژووبوونیان، هەرچی ئەوی دیکە کە زیاتر تایبەت بەو کەسانەی کە سەردانی ماڵی خودا (مەککە و مەدینە - سعوودیە) دەکەن.
ئەنجامدانی نوێژەکانی هەردوو ێژنەکە دوای (هەڵهاتنی خۆر) ئەنجامدەدرێت، کە پێشتر لە کاتی (نوێژی بەیانی) و تا کاتی هەڵاتنی خۆر (قورئان) لەلایەن موسڵمانان دەخوێنرێت و هاوکاتی خوێندنەوەی قورائاندا (تەکبیر) دەوترێتەوە و دوای ئەنجامدانی نوێژی جێژن جەژنی موسوڵمانان دەست پێدەکات کە جێژنی ڕەمەزان تاوەکوو سێ ڕۆژ دوای ئەنجامدانی نوێژەکە بەردەوام دەبێت و جێژنی قوربانیش تاکوو چوار ڕۆژ دوای ئەنجامدانی نوێپی جێژن بەردەوام دەبن.
وە نوێژەکەش جۆری (سوونەتە).

## ئەنجامدانی نوێژەکە

دوای هەڵهاتنی خۆر لە ناوچاکە، نوێژی جێژن وەک هەر جێژنێکی تر بە وتنی مەبەست (نیەت) دەست  پێدەکات بێگوومان بەهۆی چەند لێژنەیەکی تایبەتەوە دەبێت ڕۆژەکە بە جێژن دیاریکرابێت.
نوێژەکە لە دوو (رکحات) پێکدێت و لە هەردوو رکحاتەکەدا بۆ ماوەی شەش جار (سبحانالله والحمدرالله ولا اليه الا الله والله أكبر) دواتریش وتنی سورەتی (فاتیحەیە) وە گشت ئەرکەکانی تری وەک هەر نوێژێکی ترە.

## جۆرەکانی جەژن لە ئیسلامدا
یەکەمیان دوای کۆتایی هاتنی مانگی ڕەمەزانە کە هەر بە جێژنی ڕەمەزان ناسراوە.

دووەمینیشیان جێژنی قوربانە کە زیاتر لە ئایینی ئیسلامدا پەیوەندی زیاتری بە حاجیەکانەوە هەیە.

## ئەمانەش ببینە
*جێژنی ڕەمەزان
*جێژنی قوربان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:نوێژ
پۆل:جێژن
پۆل:نوێژ لە ئیسلامدا
فانکشنی بەردەوام

وێنۆک
لە زانستی بیرکاریدا **فانکشنی بەردەوام** () بە فانکشنێک دەوترێت کە لە خاڵی a پێناسەی ھەبێت و ھەروەھا ڕادەی فانکشن لە خاڵی a بوونی ھەبێت و یەکسان بێت بە f(a). بە واتایەکی تر ئەگەر بتوانی ڕوونکردنەوەی فانکشنێک بکێشیت، بێ ئەوەی قەڵەمەکەت ھەڵبگریت، ھەست بە بەردەوامی فانکشن دەکەیت. بە فانکشنێک کە بەردەوام نەبێت دەوترێت فانکشنێکی **پچڕاو**.

سێ مەرج وا دەکات فانکشنێک لە a =x بەردەوام نەبێت (پچڕاو بێت):
# ئەگەر فانکشنەکە لە a =x  پێناسە نەکرابێت.
# ئەگەر فانکشنەکە ڕادەی نەبێت کاتێک x لە a نیزیک دەبێتەوە.
# ئەگەر فانکشنەکە ڕادەی ھەبێت کاتێک  x نیزیک دەبێتەوە لە a بەڵام یەکسان نەبێت بە f(a).

لە ژێر ڕۆشنایی ئەم مەرجانە دەتوانین پێناسەی بەردەوامی فانکشن بکەین.

## پێناسە
فانکشنی *f* لە خاڵی a =x بەردوام دەبێت ئەگەر ئەم سێ مەرجەی خوارەوە ھاتەدی:
* فانکشنەکە لە a =x پێناسە کرابێت.
* ڕادەی f(x) لە a =x بوونی ھەبێت.
* ڕادەی فانکشن یەکسان بێت بە بەھای فانکشن واتە

:\lim_{x \to a}{f(x)} = f(a).

## پێناسەی ھینێ
ئێدوارد ھینێ (Eduard Heine) ماتماتیکزانی ئاڵمانی بەردەوامی بە شێوەی خوارەوە پێناسە دەکات.

فانکشنی ڕاستی f بەردەوامە، ئەگەر بۆ ھەر پاشیەکی وەکوو x_n کە \lim\limits_{n\to\infty} x_n=L، دەرئەنجامی \lim\limits_{n\to\infty} f(x_n)=f(L) دەرکەوێت.

## پێشانگا

Image:Right-continuous.svg|


## سەرچاوەکان

پۆل:ژمێرەی جیاکاری و تەواوکاری
پۆل:نەخشە بەردەوامەکان
مێھرداد چەمەنی

**مێھرداد چەمەنی** (١٩٥٨ لە کرن - ١٩٨٢ لە کرماشان)، چالاکوانێکی سیاسی و خوێندکاری مارکسیستی زانستگای ڕازیی کرماشان بوو کە لە ساڵی ١٩٨٢ لە بەندیخانەی کرماشاندا لە ژێری ئەشکەنجە کوژراو.

## ژیان
مێھرداد چەمەنی لە ساڵی ١٩٥٨دا لە شاری کرن سەر بە پارێزگەی کرماشان لە ڕۆژھەڵاتی کوردستاندا لە بنەماڵەیەکی یارسان دایک بوو. بەدوای تەواوکردنی وانەخوێندنەکەی چوو بۆ زانستگای ڕازیی کرماشان و لە ڕشتەی بییۆلۆژی وانەی خۆێند. چەمەنی لە ساڵی ١٩٧٨ بوو بە ئەندامی ڕێکخراوەی چریکەکانی فیداییی گەلی ئێران و وەکوو ئەندامی ئەم ڕێکخراوە لە ڕێکخستنی خەباتەکانی خوێندکارانی زانستگای ڕازیی کرماشان ڕۆلی ھەرەگرینگێکی بوو.

مێھرداد چەمەنی بە دوای دابەشبوونی ئەم ڕێکخراوە بە دوو لقی کەمینە (ئەقەللییەت) و زۆرینە (ئەکسەرییەت) چالاکییەکانی لەگەڵ لقی کەمینە بەردەوام کرد و بوو بە نوێنەری کۆڕی خوێندکارانی پێشەنگی زانکۆی زانستەکانی بنەماییی کرماشان و ھەروەھا بەدوای شۆڕشی چاندیی ئێران و پشۆدانی زانکۆکانی ئێران، بوو بە بەرپرسی بەشێک لە ڕێکخراوەی فیداییەکانی کەمینە لە پارێزگەی کرماشان. چەمەنی بۆ قوتەبییەکان، موعەللیمەکان، خوێندکاران و کرێکاران کلاسەکان و دەورەکانی فێرکاری بەڕێوە دەبرد و ھەوڵ دەدات تا ڕێکخستنی چریکەکانی فیدایی لە کرماشان زیندوو بکاتەوە.

## مردن
مێھرداد چەمەنی لە ساڵی ١٩٨٠دا لە کونگرەی ڕێکخراوەی فیداییەکانی گەل (کەمینە) بەشدار بوو. بەدوای ماوەیەک دەرچوون و ژیانی بەھێنی لە ڕۆژی ٢٣ی ئاداری ١٩٨٠ لە ماڵی خۆی لە شاری کرماشاندا دەستبەسەر کرا و لە پایگەی ناوەندیی سپای پاسدارانی شوڕشی ئیسلامیی ئێران لە شاری کرماشان لە ژێری ئەشکەنجەدا کوژراو. جەستەی مێھرداد چەمەنی لە ڕۆژی ٢٦ی ئاداری ١٩٨٠ لە ڕێوڕەسمێکی گەورە لە گۆڕستانی شاری کرن بە خاک سپێردراو.

## ئەمانەش ببینە
* ئەبوولقاسم لاھووتی
* داریووش نیکگوو
* سۆسەن ئەمیری
* ھورموز گورجیبەیانی
* یەحیا ڕەحیمی
* ئیحسان فەتاحیان

## ژێدەر
* ویکیپیدیای فارسی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:مردووانی ١٩٨٠
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨
پۆل:کۆمۆنیستە ئێرانییەکان
پۆل:مارکسیستە ئێرانییەکان
پۆل:خەڵکی کرماشان
پۆل:سیاسەتوانانی کورد
پۆل:شەھیدانی کورد
پۆل:یارسانییەکان
پۆل:کۆمۆنیستە کوردەکان
پۆل:مارکسیستە کوردەکان
دانیاڵ وێگنەر

**دانیاڵ مۆرتۆن وێگنەر** (٢٨ی حوزەیران ١٩٤٨ - ٥ی تەمموز ٢٠١٣) دەروونناسێکی کۆمەڵایەتی ئەمریکی بوو. ئەو پرۆفیسۆری سایکۆلۆجی بوو لە زانکۆی ھارڤارد. ناسراوبوو بەوەی بابەتی دەروونناسی تاقیکراوەی بەکار ئەھێنا لەسەر کۆنترۆڵی ھزر (مێشک) و ویستی بەئاگا، ھەروەھا دەستپێکەری توێژینەوە بوو لەسەر جۆرێک لە بیرگەی مرۆڤ کە ناسراوە بە بیرگەی گوازراوە. لە یەکێ لە نوسینەکانیدا بە ناوی 'خەیاڵی ویستی بەئاگا'دا ئەو ئەڵێ ئەوەی مرۆڤ ناوی ناوە 'ویستی ئازاد' تەنھا خەیاڵێکە.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٨
پۆل:مردووانی ٢٠١٣
لیندزی ستێرڵینگ

**لیندزی ستێرڵینگ** (بە ئینگلیزی: Lindsey Stirling)، لەدایکبووی ٢١ی ئەیلوولی ١٩٨٦ە. سەماکەر و کەمانژەنێکی ئەمریکییە.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Lindsey Stirling

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:ھونەرمەندانی کاپیتۆڵ ڕیکۆردز
پۆل:کچە ئەمریکییە سەماکارەکان
نەخشە (ماتماتیک)

لە بیرکاریدا  زاراوەی **نەخشە** () ئاماژە دەکات بە فانکشنێک کە جۆرە پێکھاتەیەکی تایبەتی ھەیە یان مۆرفیسمێک لە تیۆریی پۆلەکاندا (Category theory) کە بیرۆکەی فانکشن دەگشتێنێت. لە زۆربەی لقەکانی بیرکاریدا زاراوەی نەخشە بۆ فانکشنێک بەکار دەھێنرێت، بە ھەندێک تایبەتمەندی دیاریکراو کە گرینگییەکی تایبەت بەم لقەیان ھەیە. بۆ نموونە لە تۆپۆلۆژیدا، نەخشە بە فانکشنێکی بەردەوام دەوترێت. بە پێچەوانەوە ھەندێک لە نووسەران وەکوو سێرێژ لانگ،  زاراوەی نەخشە بە گشتی بەکار دەھێنن و زاراوەی فانکشن تەنیا بۆ نەخشەیەک بەکار دەھێنن کە کۆدۆمێین (Codomain) یان بوارە بەرامبەرەکەیان ژێرکۆمەڵێک لە ژمارە ڕاستەقینەکان یان ژمارە ئاوێتەکان بێت، واتە فانکشن بە جۆرێک نەخشە دادەنێن.
## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:چەمکە بنەڕەتییەکانی تیۆریی کۆمەڵە
پۆل:فانکشن و نەخشەکان
کۆتانجێنت

وێنۆک|200px
**کۆتانجێنت** (بە ئینگلیزی: cotangent، ھێما دەکرێ بە *cot*) لە سێگۆشەی گۆشەوەستاودا کۆتانجێنت تێکڕای درێژی لای تەنیشت بۆ درێژی لای بەرامبەرت دەداتێ. لە سێگۆشەی بەرامبەر کۆتانجێنتی گۆشەی تیتا یەکسانە بە \frac{AC}{BC}.
## فانکشنی کۆتانجێنت
وێنۆک|250px|دیاگرامی فانکشنی <math>F(x)=cot(x)</math>
فانکشنی کۆتانجێنت ھەر وەک لە وێنەی بەرامبەر ڕوون کراوەتەوە بێسنوور لێنەکەوتی ستوونی ھەیە و بەردەوام نییە.
:\cot A = \frac {1}{\tan A} = \frac {\textrm{AC}} {\textrm{BC}} . 
پەیوەندی کۆتانجێنت لەگەڵ ساین و کۆساین و تانجێنت لە ڕێسای خوارەوە دەردەکەوێت

\cot \theta = \frac{\cos \theta}{\sin \theta} = \tan\left(\frac{\pi}{2} - \theta \right) = \frac{1}{\tan \theta} 

وێنۆک|150px|بەهای ئەرێنی و نەرێنی فانکشنی کۆتانجێنت

## ئەمانەش ببینە
* ساین
* کۆساین
* تانجێنت
## سەرچاوەکان
*

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:سێگۆشەزانی
پۆل:فانکشنە سێگۆشەیییەکان
لێنەکەوت

وێنۆک|دیاگرامی فەنکشنێک لەگەڵ لێنەکەوتەکانی ئاسۆیی، (''y=0'') ستوونی (''x=0'') و لارە (هێڵی شین). 
وێنۆک|چەماوەیەک لێنەکەوتەکەی بێکۆتا جار دەبڕێت.

لە ئەندازەی شیکارانەدا **لێنەکەوت** یا **دەرکەنار**() بۆ چەماوەیەک، بریتییە لە ڕاستەھێڵێک کە دوورییەکەی تا چەماوە بۆ ئەو بەھایانەی بەرەو بێسنوور دەڕۆن لە سیفر نیزیک دەبێتەوە. لە ھەندێک لە بوارەکانی بیرکاریدا وەکوو ئەندازەی جەبری لێنەکەوت  بەم شێوە پێناسە دەکرێت، ھێڵێکە کە کاتێک بەھاکان بێسنوور زیاد دەکرێن وەکوو ھێڵی لێکەوت لە چەماوەکە نیزیک دەبێتەوە.
سێ جۆر لێنەکەوت ھەن، ئاسۆیی، ستوونی، لارە.

## جۆرەکانی لێنەکەوت

### لێنەکەوتی ئاسۆیی
ڕاستەھێڵی a =y لێنەکەوتی ئاسۆیییە بۆ ڕوونکردنەوەی فانکشنێک وەکوو y =f(x) ئەگەر

: \lim_{x \to -\infty}f(x) = a 

یان

: \lim_{x \to +\infty}f(x) = a 

### لێنەکەوتی ستوونی
ڕاستە ھێڵی a =x لێنەکەوتی ستوونییە بۆ ڕوونکردنەوەی فانکشنی y =f(x) ئەگەر:

\lim_{x\to a^+}f(x)\ =+\infty 
یا
\lim_{x\to a^+}f(x)\ =-\infty 
یا
\lim_{x\to a^-}f(x)\ =+\infty 
یا
\lim_{x\to a^-}f(x)\ =-\infty

## نموونە
چەپ|وێنۆک|250px|
تەوەری ''x'' و ''y'' لێنەکەوتی ئاسۆیی و ستوونی فانکشنی   <math>f(x)=\tfrac{1}{x}</math>
وا دابنێ f(x)=\tfrac{1}{x}  تەوەری x و y دوو لێنەکەوتی ستوونی و ئاسۆیین بۆ فانکشنی *(f(x*  ھەر وەک لە وێنەی بەرامبەر دەردەکەوێت 
لەبەر ئەوەی

: \lim_{x \to -\infty}\tfrac{1}{x} = 0 
: \lim_{x \to +\infty}\tfrac{1}{x} = 0 

و ھەروەھا

:\lim_{x\to 0^-}\tfrac{1}{x}\ =-\infty 
و
:\lim_{x\to 0^+}\tfrac{1}{x}\ =+\infty 

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەندازەی شیکارانە
پۆل:شیکاریی ماتماتیکی
لیتل ڕاک، ئارکنساس

**لیتڵ ڕاک** پایتەخت و بەناوبانگترین شارە لە ویلایەتی ئارکنساسی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.

## پەراوێزەکان

پۆل:ئارکانساس
پۆل:شارەکانی ئارکانساس
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٢١
تەجوید

**تەجوید** یان **زانستی تەجوید** () ، یەکێکە لە زانستە ئیسلامیەکان، کە بریتیە لە چۆنیەتی خوێندنەوە و دەربڕینی وشەکانی قورئان بەچاکی و بەو شێوەیەی کە موحەممەد پێغەمبەری ئیسلام (درودی خوای لەسەربێ) دەری بڕیوە.

ئەم زانستە سەری ھەڵدا لە سەدەی سێیەمی کۆچی دوای ئەوەی کە سنووری دەوڵەتی ئیسلامی فراوان بوو تا چەندین ناوچەی نا عەرەبی بگرێتەوە، جا ھەڵەکردن لە خوێندنەوە زۆر بوو بەھۆی موسڵمان بوونی چەند گەلانێکی جیاواز، جا زانایان ھەستان بە دانانی حوکم و یاسا و ڕێزمانی تەجوید.

## پێناسە
* لە زماندا، تەجوید وشەیەکی عەرەبیە واتە (تحسین)، بریتیە لە ھێنانی شتێک بە چاکی.
* لە زاراوەدا: زانستێکە بریتیە لە پێدانی ھەموو پیتێک ئەوەی ماف و شیاویەتی لە سیفەت و درێژکردنەوە و بە سووک و قوڕس خوێندنەوە و جگە لەمانەش. کە ئەمەش چۆنیەتی دەربڕین و خوێندنەوەیە ھەروەک چۆن پێغەمبەری ئیسلام دەری بڕیوە.

## حوکمی فێربوونی تەجوید لە ئیسلامدا
زانایان ڕاجیاوازییان ھەیە لەسەر ئەمە، ھەندێک لە زانایان وەک ئیبن جەزەری پێیان وایە کە واجبە. ھەروەک ئیبن جەزەری لە پێشەکییەکەی دەڵێت:

بێگوومان کۆمەڵێک لە زانایانیش پێیان وایە کە سوننەت و موستەحەببە و واجب نییە بەڵام جائیز نییە ھەڵە لە خوێندنەوەی پیتەکان و حەرەکاتەکان (فەتحە و کەسڕە و..) و ھەندێ لە ئەحکامەکان  بکات چونکە ئەمانە مانا دەگۆڕێت؛ کە ئەمەش لە زانستی تەجوید پێی دەڵێن ھەڵەی ئاشکرا (لحن جلي) بەڵام جێبەجێ نەکردنی ئەحکامەکانی وەکو مەددەکان و ئەحکامی نوون تەنوینی ساکن و قەلقەلە و ئەمانە واجب نین دەچنە قاڵبی سوننەت و تەواوییەوە، ئەمەش ڕای ھەندێک لەزانایان و زانایانی سەردەمیش وەک ئیبن عوسەیمین و ساڵح فەوزان و چەند زانایەکی تریشە.، بەڵام فێربوون و زانینی بنەما و یاساکانی تەجوید (نەزەری) فەڕزی کیفایەیە.

لە قورئانیش دا ھاتووە:

 واتە: یاخود زیاتری بکەو دەوری قورئان بکەرەوە بە وردی و لەسەرخۆ.

 واتە: دەستەیەک لەوانەی کتێبمان پێبەخشیون (قورئان) بەچاکی و بەوردی دەوری دەکەنەوە، ئەوانە باوەڕیان پێی ھەیەو باوەڕی پێ دەھێنن بەڵام ئەوەی بڕوای پێی نەبێت، ئا ئەو جۆرە کەسانە لە خەسارەتمەندو زەرەرمەندەکانن.

## ئامانج لە فێربوونی تەجوید
پاراستنی زمان لە ھەڵە لە خوێندنەوە قورئان و خوێندنەوە وەکو پێغەمبەر (وەک چۆن دابەزیوە).

ھەڵەش لە خوێندنەوەی قورئان دوو جۆرە ھەڵەن:

ھەڵەی ئاشکرا (لحن جلي): ئەو ھەڵەیەیە کە کار لە لەفزەکان دەکات و مانایەکە دەگۆڕێت وەک گۆڕینی حەڕەکە یان گۆڕینی پیتێک بە پیتێکی تر وەکو گۆڕینی پیتی "ص" بە "س" و بێجگە لەمەش؛ ئەم ھەڵەیەش حەڕامە بە یەکدەنگی زانایان.

ھەڵەی شاراوە(لحن خفي): ئەمەش ئەو ھەڵەیەیە کە ماناکە ناگۆڕێت بەڵام موخالەفەی یاساکانی تەجیود دەکات وەک کورتکردنەوەی مەدد و وازھێنان لە ئیقلاب و ئیخفا و ..ھتد، ئەم ھەڵەیەش حوکمەکەی مەکڕوھە (واتا ئەوەی وازی لێبێنێت لە پێناوە خوا ئەوا پاداشت دەکرێت لەسەری و ئەوەشی ئەنجامی بدات سزا نادرێت لەسەر نەکردنی).

## یاساکانی تەجوید
* بەسمەلە
* ئیستعازە
* مینگە
* دەرچەی پیتەکانی عەرەبی
* سیفاتی پیتەکانی عەرەبی
* یاساکانی درێژکردنەوەکان (مەددەکان)
* یاساکانی میمی زەنەدار
* یاساکانی نوونی زەنەدار و تەنوین
* یاساکانی نوون و میمی شەددەدار
* قەڵەوکردن و لاوازکردن (تەفخیم تەڕقیق)
* یاساکانی ڕاء
* یاساکانی لامی گۆی خودا
* سەکت

## پەراوێزەکان


پۆل:زانستە ئیسلامییەکان
پۆل:خوێندنەوەی قورئان
پۆل:فۆنۆلۆجی
پۆل:زمانی عەرەبی
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
بایەخ بە زمانەکەت بدە

**بایەخ بە زمانەکەت بدە** () زنجیرەیەکی کۆمێدی تەلەفزیۆنییە کە لە ساڵی ١٩٧٧ بۆ یەکەمین جار لەکەناڵی (ITV) پەخشکرا. زنجیرەکە لە دەرھێنانی ستوارت ئالێنە. زنجیرەکە پۆلێکی خوێندنی زمانی ئینگلیزییە بۆ بیناییەکان وە زیاتر تیشکی خستۆتە فێربوونی زمانەکە بۆ کەسانی بیانی.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پێرستی ئەندامانی گرووپی ئێڤەنێسنس

براوەی خەڵاتی گرامی و گرووپی بەناوبانگ ئێڤەنێسێنس تەنھا یەک ئەندامی ئۆریجیناڵی تێداماوە کە ئەویش بەڕێوەبەری گرووپ و دۆزەرەوەکەیەتی ئەیمی لی. ئەم خشتەیەی خوارەوە گۆڕانکارییەکان پیشان دەدات کە بەسەر گرووپەکەدا ھاتووە بەپێی ساڵەکان.

## خشتەی کاتیی ئەندامانی گرووپ

پۆل:ئەندامەکانی ئێڤەنێسنس
گود ئینەف

**گود ئینەف** (ئینگلیزی: Good Enough) گۆرانییەکە تۆمارکراوە لەلایەن گرووپی ڕۆکی ئەمریکی ئێڤەنێسنس بۆ دووەم ئەلبومی ستودیۆیان بەناوی دەرگا کراوەکە وەک و چوارەم تاکی ئەلبومەکە بڵاوکرایەوە. نوسەرەکەی ئەیمی لیە و دەرھێنەرەکەشی دەیڤ فۆرتمانە. بەپێی لی گۆرانییەکە بۆ ھاوڕێی نزیک و ھاوسەری ژیانی *جۆش ھارتزلەر* نوسراوە. گۆرانییەکە کۆتا تراکی ئەلبومەکە بوو وەک نیشانەیەک بۆ دەستپێکردنەوەیەکی نوێ بۆ گرووپەکە.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:دەیەی ٢٠٠٠ لە مۆسیقا
پۆل:٢٠٠٦
پۆل:گۆرانییەکانی ئێڤەنێسنس
پۆل:گۆرانییەکانی ئێڤانێسێنس
پۆل:گۆرانییەکانی ٢٠٠٦
پەڕەپان

**پەڕەپان** (ئینگلیزی: Broadsheet) گەورەترین قەبارەی ڕۆژنامەیە و بە گشتی بە قەبارەکەیدا ئەناسرێتەوە (زۆرجار ٥٦سم پانن). زاراوەکە خۆی لە شێوازەکانی بڵاوکردنەوەوە ھاتوە کە بە گشتی تەنھا پەڕەیەکە. ئەوترێ کەوا یەکەم ڕۆژنامەی پەڕەپان ڕۆژنامەیەکی ھۆڵەندی بوە لە ساڵی ١٦١٨دا. 

## پەڕەپانەکانی شانشینی یەکگرتوو
لە شانشینی یەکگرتوو، جگە لە گاردیان و ئیندیپێندێنت کە پێشتر پەڕەپان بوون، دوو ڕۆژنامەی پەڕەپان ڕۆژانە بڵاو ئەکرێنەوە و دوانیش ڕۆژانی یەکشەممە (کۆتایی ھەفتە):
* دەیلی تەلەگراف و سەندەی تەلەگراف
* فاینانشاڵ تایمز
* سەندەی تایمز

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شێوازەکانی ڕۆژنامە
ئیمامی نەوەوی

**ئیمامی نەوەوی** باوکی زەکەریا یەحیا کوڕی شەرەفی نەوەویە (٦٣١ کۆچی - ١٢٣٣ / ٦٧٦ کۆچی - ١٢٧٧) بەناوبانگە بەناوی نەوەوی ئەو نوێکار و فەقیھێک و زمانەوانێکی موسڵمانی سوننەیە، بەناوبەنگ بووە بە کتێبەکانی و بەرھەمە جۆراوجۆرەکانی لە بواری فیقھی ئیسلامی و فەرموودەی پێغەمبەری موسڵمانان محەممەد (د. خ) و زوبان و وەرگێران، وەسف دەکرێت بەوەی  کەوا نوێکار و ڕێکخەری مەزھەبی شافعی یە، چونکە سەقامگیری کاری نێوان فەقیهەکانی مەزھەبی شافیعی لەسەر ڕای ئەوە، و نەوەوی بە شێخی شافیعییە ناوزەند دەکرێ.

## ڕێڕەوی خوێندن
کاتێک تەمەنی دەگات بە دە ساڵان باوکی لە دوکان دایدەنێت، لەوێدا خەریکی فێربوون و لەبەرکردنی قورئانی پیرۆز دەبێت تاوەکو خەتمی دەکات و تەواو دەبێت. لە گوندی نەوە دەمێنێتەوە تادەگاتە تەمەنی ١٨ساڵی و دواتر دەچێتە دیمەشق لە ساڵی ٦٤٩ی کۆچی نەوەوی دەچێتە شام و لەوێ لەژێر دەستی موفتی عەبدولرەحمانی کوری ئیبراھیمی کوری فزاری دەخوێنێت، نەوەوی بۆ ماوەی بیست و ھەشت ساڵان لە دیمەشق مایەوە ھەموو ژیانی لەوێدا لە خانووێکی بچوک لە قوتابخانەی ڕواحییە بەسەربرد، ھەر خەریکی نوسین و فێربوون و فێرکردن و دانانی کتێب بوو. سەرۆکایەتی (دار حدیث الاشرفیە - دەزگای فەرموودەی ئەشرەفییە) ی پێبەخشرا و سەرۆکایەتی کرد تاوەکو وەفاتی لە ساڵی ٦٧٦ی کۆچی.

## دانراوەکانی
***روضة الطالبين وعمدة المفتين** لە زانستی فیقهدا
*(**[https://ar.wikipedia.org/wiki/منهاج_الطالبين_وعمدة_المفتين منهاج الطالبين وعمدة المفتين]**) لەزانستی فیقهدا
*التبيان في آداب حملة القرآن
***[https://ar.wikipedia.org/wiki/شرح_صحيح_مسلم المنهاج في شرح صحيح مسلم بن الحجاج]**، ڕونکردنەوەی سەحیحی موسلیم

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای عەرەبی
* کەسایەتییە مەزنەکانی نێو دونیای تەسەوف

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٢٣٤
پۆل:مردووانی ١٢٧٧
پۆل:زانایانی فەرموودە
پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان
چیتان بھاجەت

**چیتان بھاجەت** لەدایکبووی ٢٢ی نیسانی ١٩٧٤. نووسەر و ستوننووس و سیناریۆنووسی ھیندییە. چیتان ناسراوە بەھۆی نووسینی ڕۆمانە ئینگلیزییەکانی کەلەجۆری دراما و کۆمێدین و دەربارەی چینی ھەژار و گوندی ھیندییەکانە.

ڕۆمانەکانی بھاجەت زیاتر لە حەوت میلیۆن دانەی لێفرۆشراوە. لەساڵی ٢٠٠٨ ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز چیتانی بە پڕفرۆشترین نووسەری ھیندی دانا کە بەئینگلیزی بنووسێت لەساڵی ٢٠١٠، گۆڤاری تایم بەیەکێ لە کەسایەتییە کاریگەرەکانی ساڵی هەژمارکرد

چیتان سیناریۆی بۆ فیلمەکانی کا پۆ چێ (Kai Po Che!) و دوو ناوچە (2 States) و کیک (Kick) و کچە ھاوڕێی نیوە (Half Girlfriend) نووسیوە.

## فیلمۆگرافی

## ژێدەرەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:زیندووان
پۆل:نووسەرانی ھیندی
پۆل:پەنجابییەکان
پۆل:خەڵکی دەلھی
پۆل:خەڵکانی گۆڵدمەن ساکس
ھێرشەکەی ٢٠١٦ی نیس

وێنۆک|شوێنی ڕووداوەکە، وێنەی ٢٠٠٤
**ھێرشەکەی ٢٠١٦ی نیس** لەئێوارەی ١٤ی تەمموزی ٢٠١٦ بارهەڵگرێکی گواستنەوە هێرشیکردە سەر ئاهەنگێکی جەماوەری کەبەبۆنەی بەبۆنەی ڕۆژی نیشتمانیی فەڕەنسا لەشاری نیس ڕێکخرابوو. لەئەنجامدا بەلانی کەمەوە ٨٤ کەس کووژران. هێرشکەرەکەش کە کەسێکی فەڕەنسی - توونسی بووە لەلایەن هێزەکانی پۆلیس کووژرا.

## بەر لەهێرشەکە
سەرۆککۆماری فەڕەنسا فرانسوا ئۆلاند لەدوای ھێرشەکانی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ی پاریس باری نایاسایی ڕاگەیاند لەفەڕەنسا و ئەو بارەشی تاکوو تەواوبوونی وەرزی گەشیاریی فەڕەنسا دانرا کەدەکاتە ٢٦ی تەمموزی ٢٠١٦ بەڵام لەدوای هێرشەکەی نیس ئەگەری دەبێت سێ مانگی دیکەش درێژبکرێتەوە.

## ژێدەرەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
شۆڕشی فەرھەنگی

**شۆڕشی فەرھەنگی** شۆڕشی فەرھەنگی بەشێکە لە شۆڕشی سۆسیالیستی، مەفھومی ڕاپەرینی خەڵک و ھێنانەدی فەرھەنگێکی تازەیە، واتە فەرھەنگی سۆسیالیستی و ھەستپێکردن و ھەزمکردنی ئەم ئایدۆلۆجی و فەرھەنگە سۆسیالیستییەیە لە لایەن کۆمەلانی زەحمەتکێشەوە.

لەکاتی شۆڕشی سۆسیالستیانەدا دەسەڵاتی زەحمەتکێشان سەقامگیر دەبێت، ھەموو بەرھەمە سۆسیالستییەکان و پەیوەندییە بەرھەمھێنەرەکان بەتەواوی تازە دەبن  و دەوڵەتی سۆسیالستی دادەمەزرێت، ئەمەش دەبێتە ھۆی ئەوە کە شۆڕشی فەرھەنگی سەربگرێت،  فەرھەنگی تازە و سۆشیالستی بەتەواوی سەقامگیر دەبن، شۆڕشی فەرھەنگی لەم قۆناغەدا گۆڕینێکی بونیاتنەرانە بە سەرباری فەرھەنگیی کۆمەڵانی خەڵکدا دێنێت، ئەم گۆڕینەش لەسەر پایەیی توانای تازەی ئابووری و کۆمەڵایەتی و ھەلومەرجی تازەی ماددی و سیاسی دەبێت.
 
شۆڕشی فەرھەنگی چەندین لایەنی ھەیە وەکو: کارکردنی پێشکەوتووانە و بێوێنە لە بواری فێرکردن و پەروەردەکردندا، لە ناوبردنی نەخوێندەواری، سەپاندنی خوێندنی پلەی سەرەتایی بەسەر ھەموو خەڵکیدا، پەروەردەکردنی سیاسیانەی خەڵک، بەرزکردنەوەی ئاستی ھۆشیاریی سیاسی خەڵک، پەروەردەکردنی گیانی نوێخوازی، پێگەیاندنی ڕۆشنبیری تازە، لەناوبردنی حاڵەتی دواکەوتنی فەرھەنگی، زیندووکردنەوەی کەلەپوری ھونەری و ئەدەبیی پێشینان و ... ھەروەک چۆن لە وڵاتە پێشکەوتووەکاندا بایەخی پێدەدرێت.

## ئەمانەش ببینە
* سۆسیالیزم.

## سەرچاوە
* فەرھەنگی نوی، وەرگێڕانی:بورھان قانع.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ئەبوو جەعفەر غافقی

**ئەبوو جەعفەر کوڕی محەممەد غافقی**، یەکێکە لە زانایانی سەدەی شەشەمی کۆچی، ناسراوە بە زانینە باشەکەی لە ڕووەک دا "ڕوەکناسی"، و وەسف و پێناسەیەکی جوانی کردووە لە کتێبەکانی.

## گرنگترین بەرھەمەکانی
* کتێبی (الأدوية والمفردات) ئیبن عبری کورتی کردۆتەوە، وەرگێردراوەتە سەر زمانی عیبری و لاتینی.
* (جامع المفردات) کورت کراوەتەوە لە (المنتخب) لەلایەن ئیبن عبری.
* (منتخب الغافقى في الأدوية المفردة)
* کتێبی (الأعشاب والنباتات الطبية)

## سەرچاوە
* ویکیپیدیای عەرەبی

پۆل:مردووانی ١١٦٥
پۆل:پزیشکە عەرەبەکانی سەدەکانی ناوەڕاست
پۆل:پزیشکە ئەندەلوسییەکان
پۆل:پزیشکەکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام
ئیبن سیراج

**محەممەد کوڕی ئیبراھیم کوڕی عەبدوڵڵای ئەنساری غەرناتی** ناسراو بە **ئیبن سیراج**، پزیشک، ڕوەکی، لە ساڵی ٦٥٤ی کۆچی لەدایکبووە و لە ساڵی ٧٢٠ی کۆچی کۆچی دوایی کردووە، ناسراوبوو بوو بە بەزەیییەکەی لەگەڵ نەخۆشاندا و چارەسەرکردنیان بێ بەرامبەر و یارمەتیدانیان، ھەروا بە باش و خۆشی مەجلیسی ناسراو بوو، و لە پاشماوەکانی باسکراون لە (النبات) و یەکێکی تر لە (فضائل غرناطة).

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای عەرەبی

پۆل:پزیشکەکان
تێریزا مەی

**تێریزا مەی** (؛ لەدایکبووی ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٦) ژنە سیاسەتوانێکی ئینگلیزە. لە ماوەی ١٣ی تەممووزی ٢٠١٦ بۆ تەممووزی ٢٠١٩ سەرۆکوەزیرانی بریتانیا و سەرکردەی حیزبی پارێزگارانی بەریتانیا بووە.

پێشتر لە ١٩٩٧ ئەندام پەرلەمانی بریتانیا بووە، وەک کاندیدی شاری مانچستەر. لە ٢٠١٠ تاکوو بوونی بە سەرۆکوەزیران، وەزیری ناوخۆی بریتانیا بووە. لە ٢٠١٠ بۆ ٢٠١٢ وەزیری ژنان و یەکسانی بووە. تێریزا جوگرافیای خوێندووە لە زانکۆی ئۆکسفۆرد.

## سەرچاوەکان

* تێریزا مەی وەک سەرۆکوەزیرانی بەریتانیا دەستبەکار بوو | ڕووداو
* ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦
پۆل:زیندووان
پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:سەرۆک وەزیرانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:پادشاکانی بەریتانیا
پۆل:ئەنگلیکانەکانی ئینگلیز
ڕێسای لۆپیتاڵ

thumb|400px
**ڕێسای لۆپیتاڵ**  یا **ھۆپیتاڵ** () لە ھەژماری جیاکاری و تەواوکاریدا بۆ لابردنی نادیاری \frac {0}{0} \! و \frac {\infty}{\infty} \! بۆ ھەژمارکردنی ڕادە لە بارەکانی نادیار بەکار دێت.

## پێناسە
ئەگەر دوو فانکشنی f \! و g \! لە ماوەی کراوەی I جگە لە خاڵی x =  c \! توانای گرتەیان ھەبێت و


:\lim_{x \to c}f(x)=\lim_{x \to c}g(x)=0 \ 


یا


\lim_{x \to c}f(x)=\lim_{x \to c}g(x)=\pm\infty 


ئەوا


:\lim_{x\to c}\frac{f(x)}{g(x)} = \lim_{x\to c}\frac{f'(x)}{g'(x)}


## نموونە


:
\begin{align}
\lim_{x \to 0} \frac{\sin x}{x}
& = \lim_{x \to 0} \frac{\cos x}{1} \\
& = 1
\end{align}



## سەرچاوەکان

* بیرکاری ١٢ - کتێبی قوتابی، بڵاوکار: کۆمپانیای جیۆپرۆجێکتس

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ڕادە
پۆل:شیکاریی ماتماتیکی
پۆل:تیۆرمەکانی شیکاریی ڕاستەقینە

پۆل:ھەژماری جیاکاری
ونبوو لە بەھەشت (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)

**ونبوو لە بەھەشت** (ئینگلیزی: Lost in Paradise) گۆرانییەکی گرووپی ڕۆکی ئەمریکی ئێڤەنێسنسە کە تۆمارکراوە بۆ سێیەم ئەلبومی ستودیۆی گرووپەکە کە بەناوی گروپەکە خۆیەوە نراوە: *[[ئێڤەنێسنس (ئەلبومی ئێڤەنێسنس)|ئێڤەنێسنس]]*.
تۆمارەکانی وایند-ئەپ گۆرانییەکەی بڵاوکردەوە لە ٢٥ی مەی ٢٠١٢ وەک سێیەم تاکی ئەلبومەکە. گۆرانییەکە بەدەستی ئەیمی لی نوسراوەتەوە و *نیک ڕاسکیولێنێکز* بەرھەمی ھێناوە. لە ڕوی مۆسیقییەوە گۆرانییەکەی باڵادێکی ڕۆکە کە بە پیانۆ و چەلۆ دەست پێدەکات لەگەڵ دەنگی لی و دواتر گیتاری کارەبا و تەپڵ بەکاردێت لە نیوەی گۆرانییەکەدا.

پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ٢٠١١
پۆل:گۆرانییەکانی ئێڤەنێسێنس
پۆل:مۆسیقای ڕۆک
پۆل:گۆرانییەکانی ئێڤانێسێنس
پۆل:گۆرانییەکانی ٢٠١١
ھەوڵی کودەتا لە تورکیا (٢٠١٦)

لە ١٥ی تەممووزی ٢٠١٦، ھەوڵی کردنی کودەتایەک درا لە تورکیا. ئەم ھەوڵی کودەتایە پستڕاستکرایەوە لەلایەن سەرۆک وەزیران بینالی یڵدرم و سەرۆک کۆمار ڕەجەب تەییب ئەردۆغان. کودەتاکە لەلایەن بەشێکی ھێزەکانی سوپای تورکیا ئەنجام درا، ڕێکخەرانی کودەتاکە دروستبوونی ئەنجومەنی ئاشتیان ڕاگەیاند کە ھەڵدەستێت بە بەڕێوەبردنی دەوڵەتی تورکیا. لە ئەنقەرە بۆمب لە ھەریەک لە پەرلەمان و کۆشکی سەرۆکایەتی تەقییەوە.

ئەردۆغان بانگی خەڵکی کرد کە بچنە سەر شەقامەکان لە دژی ھەوڵی کودەتاکە. لە ئەنجامی ئەمەشدا تێکەڵچوون دروستووە لەنێوان سەربازانی پشتگیریکەری کودەتا و ئەو کەسانەی ھەوڵیان داوە لێیان نزیک ببنەوە. دەنگی تەقە بیستراوە لە نزیک فڕگە سەرەکییەکانی ئەنقەرە و ئەستەمبووڵ.

ڕاپۆرتەکانی میدیای تورکیا لە زاری ئاژانسەکانی ھەواڵگری تورکیاوە ڕایدەگەیەنن، کودەتاکە شکستی ھێنا.

## ڕووداوەکان
سەرەتا سەربازانی سوپای تورکیا لە ھەردوو پردی بۆسفۆر و سوڵتان ئەحمەد، کە بەشە ئاسیایییەکەی ئیستەنبوڵ دەبەستنەوە بە بەشە ئەوروپییەکەیەوە بڵاوەیان پێکرا. پاشان ژمارەیەک فڕۆکە بە ئاسمانی ئەنقەرەدا دەستیان بە سوڕانەوە کرد.

بەدیلگرتنی سەرۆکی بنەچەی سوپای تورکیا لەلایەن ژمارەیەک ئەفسەری پلەباڵای سوپاوە، گڵۆپی سەوزی کودەتاکەی داگیرساند و پاشان دەست بەسەر کەناڵی فەرمی حکومەتی تورکیادا گیرا.

کودەتاچییەکان کە خۆیان بە ئەنجومەنی ئاشتی سوپای ھێزە چەکدارەکانی تورکیا ناساند، لە رێگەی تەرەتەوە، پەیامێکیان بڵاوکردەوە و رایانگەیاند: "بۆ پاراستنی دیموکراسی و پێکەوەژیان و ئازادی تورکیا دەستیان بەسەر تەواوی دەسەڵاتەکانی تورکیادا گرتووە".

رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا لە رێگەی تەلەفۆنەوە پەیوەندی بە کەناڵی سی ئێن ئێن تورکییەوە کرد و داوای لە گەلی وڵاتەکەی کرد کە بڕژێنە سەر شەقامەکان و دژی کودەتاکە بوەستنەوە.

لەگەڵ پەیامەکەی ئەردۆغاندا، خەڵک ڕژایە سەر شەقامەکان و خۆپیشاندانیان سازکرد، ئەمەش بوو بەھۆی دروستبوونی پێکدادان لە نێوان سەربازانی سوپا و خەڵکی سڤیل لەلایەک و سەرباز و پۆلیس لەلایەکی دیکەوە و سەدان سەرباز کە بە فەرمانی کودەتاچییەکان دەجوڵانەوە دەستگیر کران.

## کاردانەوەکان
*سکرتێری گشتیی ناتۆ: یانس ستۆڵتنبێرگ لەبارەی ھەوڵی کودەتاکە لە تورکیا بە نووسراوێک ڕای گەیاند کە بە تەلەفۆن پەیوەندی بە وەزیری دەرەوەی تورکیا مەولود چاوش ئۆغڵو کردووە و دڵگرانی خۆی بەرامبەر ڕووداوەکان راگەیاندووە.

## ئەمانەش ببینە
* داخستنی ویکیپیدیا لە تورکیادا لە ساڵی ٢٠١٧دا

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:مێژووی ئەستەمبوڵ
ھاوکێشەی ھێڵی

وێنۆک|300px|نموونەی هاوکێشەی هێڵی
**ھاوکێشەی ھێڵی** () ھاوکێشەیەکی جەبرییە کە ڕستەکانی یان بەھایەکی نەگۆڕە یا ئەنجامی لێکدانی بەھایەکی نەگۆڕ لە بەھایەکی گۆڕەک لە پلەی یەک. دەشێت ھاوکێشەی ھێڵی یەک گۆڕەک یان چەند گۆڕەکی ھەبێت. شیکارەکانی ھاوکێشەی ھێڵی جووتەڕێکخراون کە بە خاڵ لەسەر یەک ڕاستەھێڵ لە ڕووتەختی پۆوتاندا دەنوێنرێت.
## شێوە جیاوازەکانی ھاوکێشەی ڕاستەھێڵ
### شێوەی لێژی-یەکتربڕین
ھاوکێشەی ڕاستەھێڵ بە شێوەی لێژی-یەکتربڕین بریتییە لە:

:y = mx + b,

کاتێک،  m \! و  b \! دوو ژمارەی ڕاستەقینەن، ژمارەی  m \! لێژی ڕاستەھێڵەکەیە و  b \! پۆوتانی دووەمی خاڵی یەکتربڕینی ڕاستەھێڵەکەیە لەگەڵ تەوەری   y \!، یان یەکتربڕینی ستوونی (y-intercept) ڕاستەھێڵەکەیە.

### ھاوکێشە بە شێوەی لێژی-خاڵ
شێوەی ھاوکێشەی ئەو ڕاستەھێڵەی لێژییەکەی*m*ە و بە خاڵی (*x*1,*y*1) دا دەڕوات بریتییە لە

::y - y_1 = m(x - x_1). \!

### شێوەی دوو خاڵ

ھاوکێشەی ڕاستەھێڵێک کە بە دوو خاڵی (*x*1,&nbsp;*y*1) و (*x*2,&nbsp;*y*2)دا دەڕوات. بریتییە لە:

:y - y_1 = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} (x - x_1),\,

### شێوەی گشتی
ھاوکێشەی ڕاستەھێڵ بە شێوەی گشتی بریتییە لە 

: Ax + By = C, \,

کاتێک
*  A \! و  B \! و  C \! ژمارەی ڕاستین.
* بە لایەنی کەم یەک لە دوو ژمارەی  A \! و  B \! یەکسان نەبێت بە سیفر.

## ئەمانەش ببینە
* لێژی
* ھێڵ (ئەندازە)
* نەخشەی ھێڵی
* ھاوکێشەی دووجا

## سەرچاوەکان

* Wikipedia contributors، "Linear equation،" Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Linear_equation&oldid=537580907 (accessed February 13, 2013).

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ھاوکێشەکان
پۆل:جەبری سەرەتایی
شەھرەزاد (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)

**شەھرەزاد** () زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی خۆشەویستی و مێژووییی وڵاتی ئێرانە. زنجیرەکە لەلایەن حەسەن فەتحی و نەغمە سەمینی نووسراوە، و لەلایەن حەسەن فەتحییەوە دەرھێنراوە.
کاتی ڕووداوەکانی زنجیرەکە لە دەوری کودەتای ١٩٥٣ی ئێرانە. ئەم زنجیرەیە لەلایەن وەزارەتی کەلتوور و ڕێبەرایەتیی ئیسلامیی ئێرانەوە ڕێی پێدراوە، بە شێوەی سەرھێڵ و دی ڤی دی بەردەستە. ئەکتەرە سەرەکییەکانی زنجیرەکە تەرانە عەلیدۆستی، شەھاب حوسێنی، پەریناز ئیزدیار، عەلی ناسریان، و مستەفا زەمانی.
زنجیرەکە بەرھەمی ٢٠١٥یە. پێک دێت لە ٢٨ ئەڵقەی ٦٠ خولەکی.

## چیرۆک
چیرۆکەکە لەبارەی خۆشەویستی نێوان دوو گەنجە؛ شەھرەزاد و فەرھاد، شەھرەزاد خوێندکاری پزیشکییە، و فەرھادیش خوێندکاری زانکۆیە و لە ھەمان کاتیش لە بەشی ئەدەبیی گۆڤارێک نووسەرە. باوکەکانی ئەو دوو گەنجە بەردەست و پیاوی ئاغایەکن بە ناوی بزورگ ئاغا، کە ڕێستۆرانتێکی داوە بە باوکی شەھرەزاد (جەمشید) و فەرشفرۆشییەکیش بە باوکی فەرھاد (ھاشم).

بوزورگاغا ژنەکەی و دوو کوڕی لە ڕووداوی ھاتوچۆ لەدەست داوە، تەنیا کچێکی بە ناوی شیرین ماوە، کە کردوویەتی بە ژنی برازایەکی بە ناوی قوباد، کێشەی ئەو ژن و مێردە ئەوەیە کە منداڵیان نابێت.

کاتی چیڕۆکەکە لە دوای کودەتاکەی ١٩٥٣ی ئێرانە، لە ماوەی گرژی و ئاڵۆزییەکانی ئەو کودەتایە فەرھاد تاوانباردەکرێت بە کوشتنی پیاوێک و بەمەش تووشی گرتن دەبێت، و سزای کوشتنی بەسەر دەسەپێندرێت؛ بەڵام بەھۆی ھەوڵی بزورگاغا ڕزگاری دەبێت.

شەھرەزاد کە ماوە ماوە سەردانی ماڵی بزورگاغا دەکات بە مەبەستی دەرزی لێدان لە بوزورگاغا، لەو ماوەیە بزورگاغا داوای ئەوەی لێ دەکات کە ھاوسەرگیری لەگەڵ قوبادی زاوای بکات، سەرەڕای ناقایلیی شەھرەزاد بەم داوایە بەڵام ناچاردەکرێت بە شووپێکردنی. سەرەتای ھاوسەرگیریی شەھرەزاد و قوباد پەیوەندی نێوانیان لاوازە بەڵام دواتر ئاسایی دەبێت، بەتایبەتی قوباد کە خۆشەویستییەکی زۆر بۆ شەھرەزاد دەنوێنێت. ئەوان کوڕێکیان دەبێت، ئەم منداڵبوونە زۆر کار لە شیرینی کچی بزورگاغا دەکات، ڕقوکینەی بەرامبەریان زیاد دەبێت و تووشی نەخۆشیی دەروونی دێت. بەبیانووی خراپیی باری دەروونیی شیرین و کەمبایخبوونی لای قوباد، بزورگاغا قوباد ناچار دەکات کە لە شەھرەزاد جیاببێتەوە، بەمەش کێشەکان قووڵتر دەبنەوە.

فەرھاد لە پاش ھاوسەرگیری شەھرەزاد لەگەڵ قوباد تووشی چەند گرفتێک دەبێت کە پەیوەندیدارن بە بابەتی کوشتن و دەستگیرکردنەکەی. ھەروەھا دەکەوێتە داوی خۆشەویستی ژنێکەوە بە ناوی ئازەر، بەڵام ماوەی خۆشەویستییەکەیان کەمە، بە خۆکوشتنی ئازەر کۆتایی دێت.

دوای ھەموو ئەو ڕووداوانە جارێکی تر فەرھاد و شەھرەزاد لەگەڵ یەکتر دادەنیشنەوە و یەکتردەبینن و بڕیاری ھاوسەرگیر دەدەن.

## وەرزەکان
زنجیرەکە سێ وەرزی لێ بەرھەم ھێنراوە.

## ئەکتەران
[260px|وێنۆک|ئەکتەرانی زنجیرەکە، لە ڕێوڕەسمی تەواوبوونی زنجیرەکە لە [تاوەری میلاد.]]

## خەڵاتەکان

## وەرگێڕانی کوردی
زنجیرەکە دوو جار وەرگێڕدراوە و دۆبلاژکراوە بۆ کوردی، لەلایەن کەناڵی تەلەڤیزیۆنیی نێوخۆییی بیابان و کەناڵی تەلەڤیزیۆنیی کوردسات. کوردسات زنجیرەکەی لە مانگەکانی تەممووز و ئابی ٢٠١٦ پەخشکرد لە ٣٣ ئەڵقە.

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ماڵپەڕی فەرمی

## سەرچاوەکان

https://web.archive.org/web/20160723093550/http://en.shahrzadseries.com/synopsis


پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان
پۆکیمۆن گۆ

یاری Pokémon Go كە یارییەکی بێ بەرامبەری مۆبایلە زیرەکەکانە و پشت بە شوێنی بەکارهێنەر دەبەستێت، ڕۆژ بە ڕۆژ بەکارهێنەرانی ڕووی لە زیادبوونە و لە ئێستاشدا گەرمترین هەواڵەکان لەسەر ئەو یارییەن. ئەم یارییە کە یارییەکی ڕاستەقینەی خۆڕاییە، لەسەر بنەمای شوێنی بەکارهێنەر کاردەکات ئەمەش بۆ دۆزینەوەی ئەو دروستکراوانەی کە لە یارییەکەدا بوونیان هەیە. ئەم یارییە لەلایەن کۆمپانیای Niantic ـی ئەمریکی گەشەی پێدراوە و بۆ دروستکردنی یارییەکەش پشت بە بزوێنەری Unity بەستراوە، هەروەها لەلایەن کۆمپانیای Pokémon بڵاوکراوەتەوە.  

یارییەکە لەم مانگەدا بڵاوکرایەوە و سەرجەم بەکارهێنەران لە هەردوو سیستمی وەگەڕخەری Android و iOS دەتوانن یاری پێبکەن. ئەم یارییە ڕێگە بە بەکارهێنەر دەدات بۆ گرتن، پێکدادان و هەروەها ڕاهێنانی دروستکراوەکانی ناو یارییەکە، کە ئەم دروستکراوانە ناونراون بە Pokémon. هەروەها یارییەکە سوود لە هەردوو تایبەتمەندی کامێرا و شوێن (GPS) ـی بەکارهێنەر دەبینێت بۆ ئەنجامدانی تەواوی تایبەتمەندییەکانی ناو یارییەکە. Pokémon Go لە بنەڕەتدا یارییەکی بێ بەرامبەر و خۆڕاییە و سەرجەم بەکارهێنەران دەتوانن دایبمەزرێنن لەسەر مۆبایلەکانیان، بەڵام لە هەمان کاتدا پشتگیری لە کڕینی ناوخۆیی دەکات بۆ یارییەکە.  

ئەم یارییە بەشێوەیەکی چاوەڕوان نەکراو و زۆر خێرا توانی گەشەبکات، بەشێوەیەک کە لە ماوەیەکی زۆر کەمدا چەندەها تۆماری پێوانەیی شکاند و بوو بە یەکێک لەو ئەپانەی کە زۆرترین جار بەکارهێنراون. لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا پێگەی SimilarWeb چەند ئامارێکی لەسەر بەکارهێنەرانی ئەو یارییە بڵاوکردەوە بە بەراورد لەگەڵ ئەپ و یارییەکانی تر، لە ئامارەکانیشدا دەردەکەوێت کە Pokémon Go لەڕووی بەکارهێنانەوە تۆماری پێوانەیی هەریەک لە فەیسبووک و سناپچات و تویتەری شکاندووە، هەروەها لە یارییەکانیشدا سەرکەوتووە بەسەر یارییەکانی Candy Crush Saga و Clash Royale و Slither.io.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یارییەکانی ئەندرۆید
پۆل:یارییەکانی ئای ئۆ ئێس
پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت
پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٦
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون
پۆل:دەیەی ٢٠١٠ مۆد و رەوتەکان
پۆل:یارییە ڤیدیۆیییە خۆڕایییەکان
پۆل:مشتومڕی یارییە ڤیدیۆییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی کایەکان
نیزامەدین ئاریچ

[250px|وێنۆک|نیزامەتین ئارچ لە بەرنامەی [کورد ئایدڵ، ٢٠١٧]]
**نیزامەدین ئاریچ** (Nîzamettîn Arîç) (لەدایکبووی ١٩٥٦؛ قەرەکۆسە، باکووری کوردستان) گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر، و دەرھێنەرێکی کوردە.

سەرەتا وەک مەقامبێژێک  دەستی پێ کرد، بەڵام لەوەتەی ١٩٨٠ وەک گۆرانیبێژێکی پرۆفیشناڵ چالاکە، ئەو کات گۆرانیی فلکلۆریی تورکی دەوت، لەگەڵ ئەو گۆرانییانەی لە کوردی وەری گێڕابوون بۆ تورکی. لە ١٩٧٩ لە کۆنسێرتێک لە زێدەکەی لە ئاگری گۆرانییەکی خۆشەویستی بە کوردی گوت، لەبەر ئەوە و بە بیانووی جوداخوازی دەستگیر کرا، بڕیار درا کە ٥ بۆ ١٥ ساڵ زیندانی بکرێت، دواتر مافی پەنابەریی سیاسیی لە ئەڵمانیا بەدەست ھێنا، لەو کاتەوە نیشتەجێی بەرلینە.

## فیلمەکان
# کلامەک ژ بۆ بەکۆ، دەرھێنەر، ١٩٩٢.
# Dugun - Die Heirat، ئاوازدانەر، ١٩٩٣.
# De Jongen die niet meer praatte، ئاوازدانەر، ١٩٩٦.

## ئەلبومەکان «بە کوردی»
# *Berivan*، ١٩٨٢.
# *Çem*، ١٩٨٢.
# *Dilan*، ١٩٨٣.
# *Diyarbekir*، ١٩٨٤.
# *Çiyayên Me*، Ses Plak، ١٩٨٥.
# *Cûdî*، Ses Plak، ١٩٨٦.
# *Dayê*، Ses Plak، ١٩٨٧.
# *Zînê*, Ses Plak، ١٩٨٨.
# *Kurdistan 1988*، ١٩٨٩.
# *Ahmedo Roni*، ١٩٩١.
# *Wêneyên Xewnan*، Ses Plak، ١٩٩٣.
# *Bê Kesa Min / Ahmedo Ronî*، Aydın Müzik، ١٩٩٦.
# *Kurdish Ballads 1*، ٢٠٠١.
# *Kurdish Ballads 2*، ٢٠٠٢.
# *Azadi*، Kalan Müzik Yapım، ٢٠١١.
# *Dertli Cemo*، Harika Müzik، ساڵەکەی ەزانراوە.
# *Rinda Min*، Aydın، ساڵەکەی نەزانراوە.

## ئەلبومەکان «بە تورکی»
#*Telli Sazım*, Turkola, ١٩٧٩.
#*Ben Yetim*, Öncü Plak, ١٩٨٠.
#*Telli Sazım / Dertli Ağrı*, Aydın, ١٩٨٦.
#*Hazal Gelin*, Göksöy Plakçılık, ١٩٨٨/١٩٨٩.
#*Tut Elimden Düşmeyelim*, Gema, کۆتاییی دەیەی ١٩٩٠.
#*Bekesamın/Kimsesizim*, Aydın, ساڵەکەی نەزانراوە.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان

* سینەمای کوردی
* یەڵماز گونەی

## بەستەرە دەرەکییەکان
*فیلمی دۆکیومێنتاری سەبارەت بە نیزامەدین ئاریچ، ڕووداو.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی، تەممووزی ٢٠١٦.
----


پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦
پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی
پۆل:ژەنیارانی کورد
پۆل:کورد
پۆل:گۆرانیبێژانی کورد
پۆل:زیندووان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد
پۆل:کوردەکانی تورکیا
عەبدولمەلیک کوڕی ئەبجەر کینانی

**عەبدولمەلیک کوڕی سەعید کوڕی حیان کوڕی ئەبجەر کینانی**، (عەرەبی: عبدالملک بن سعید بن حیان بن أبجر الکنانی)، پزیشکێکی موسڵمانی شارەزا و زیرەک بوو، سەرەتا لە ئەسکەندەریە بوو کە لەو کاتەدا لەژێر دەسەڵاتی پاشای گاورەکان بوو، داوایی کە موسڵمانان میسریان فەتح کرد، لەسەر دەستی عومەر کوڕی عەبدولعەزیز موسڵمان بوو، کە ئەوکات عومەر ئەمیر بوو ھێشتا خەلیفە نەبوو، کاتێک عومەر بوو بە خەلیفە ئەمەش لە مانگی سەفەری ٩٩ی کۆچی، خوێندنی گواستەوە بۆ ئەنتاکیا و حەڕان، و عومەر کوڕی عەبدولعەزیز پشتی پێ دەبەست بۆ پزیشکی، و چووەتە کوفە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی دەیەی ٧١٠
پۆل:زانایانی سەردەمی زێڕینی ئیسلام
شەمسەددین سەمەرقەندی

**شەمسەددین موحەممەد بن ئەشرەف ئەلحوسەینی سەمەرقەندی**، یەکێک بوو لە زانایانی موسڵمان، لە بیرکاریزان و لە گەورە گەردووناسان بوو، کتێبی نووسیوە لەسەر لۆژیک و خواناسی و گەردوونناسی، لە چەند قوتابخانەی جیاواز خوێندویەتی لە جیھانی ئیسلامی.

## سەرچاوە
* Samarqandī
* شمس الدين السمرقندي

پۆل:زانایانی سەردەمی زێڕینی ئیسلام
پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست
پۆل:لەدایکبووانی ١٢٥٠
پۆل:مردووانی ١٣١٠
پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام
پۆل:ئاسیای ناوەندی
پۆل:حەنەفییەکان
جابر کوڕی ئەفلەح

وێنۆک|وێنەی ئامێری (Torquetum) داهێنراوە لە لایەن جابر ئیبن ئەفلەح

**ئەبو محەممەد جابر بن ئەفلەح**، زانای گەردوونناسی و بیرکاریی موسڵمان، لە سێڤیلیا لەدایکبووە، پاشان چووەتە قورتوبە و لەوێ ژیانی بەسەر بردووە و لەوێش نێژراوە. جابر زانستەکانی گەردوونناسی و بیرکاری خوێندوە، ھەروەھا جابر سوودی لە شارەزایی زانایانی تری موسڵمان وەرگرتووە لەم دوو بوارەدا، ئامێرێکی داھێنا بۆ چاودێری گەردوون پێی دەوترێ (Torquetum).

## ڕاستکردنەوەی مەجستی (إصلاح المجسطي)
ئەم کارە سەبارەت بە ڕوونکردنەوە و لێدواندان بوو بۆ کتێبەکەی بەتڵیمۆس، کتێبی مەجستی (Almagest)، شایەنی باسە کە ئیبن ئەفلەح بەرھەڵست و دژی ھەندێک لە ھەڵوێستەکانی بەتڵیمۆس بوو، بۆیە لەم کتێبەدا چەند تێبینیەک و ھەڵەیەکی لەسەر بەتڵیمۆس تۆمار کردووە.

## بواری بیرکاری و گەردوونناسی
### بیرکاری
شارەزایی ئیبن ئەفلەح دەگەڕێتەوە بۆ داھێنانی چەند پێشبینییەک بۆ شیکردنەوەی سێگۆشە گۆیییەکان.
### گەردوونناسی
لە بواری گەردوونناسی ناوبانگی دەگەڕێتەوە بۆ ڕاستکردنەوەی ھەڵە گەورەکانی بەتڵیمۆس لە کتێبی مەجستی، ھەروھا سەلماندنی ئەوەی کە ڤینوس (زوھرە) و مەریخ نزیکترن لە زەوی لەوەی خۆردا، ھەروا چەند بەرھەم و داھێنانی ھەبوو لە ئامێری چاودێری گەردوون کە لە سەنتەرە چاودێریەکانی ئەندەلووس بەکاردەھێنران.

## داھێنەر
ئامێرێکی داھێنا بۆ چاودێری گەردوون پێی دەوترێ (Torquetum).

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی
* جابر بن أفلح
* جابر بن أفلح-المعرفة 

پۆل:زانایانی سەردەمی زێڕینی ئیسلام
پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست
پۆل:گەردوونناسانی موسڵمانانی سەدەکانی ناوەڕاست
پۆل:لەدایکبووانی ١١٠٠
پۆل:مردووانی ١١٥٠
پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١٢یەم
پۆل:ماتماتیکزانانی سەدەی ١٢یەم
پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام
پۆل:ماتماتیکزانانی ئەندەلووسی لە سەدەکانی ناوەڕاست
بۆشەڵەکانی دەوری لووت

alt=بۆشەڵەکانی دەوری لووت|وێنۆک|بۆشەڵەکانی دەوری بۆشایی لووت
**بۆشەڵەکانی دەوری لووت (Paranasal Sinuses)** چوار جووتە بۆشایین، بە ھەوا پڕ بوونەتەوە و دەوری بۆشایی لووت دەدەن، بە گوێرەی ئەو ئێسکانەی دەکەونە ناویانەوە ناو نراون.
* **[[بۆشەڵە شەویلەییەکان]] (Maxillary Sinuses)**؛ دەکەونە ژێرەوەی چاوکانەوە.
* **[[بۆشەڵە نێوچەوانییەکان]] (Frontal Sinuses)**؛ دەکەونە سەرەوەی چاوەکانەوە.
* **[[بۆشەڵە بێژنگییەکان]] (Ethmoidal Sinuses)**؛ دەکەونە نێوان چاوەکانەوە.
* **[[بۆشەڵە مێخییەکان]] (Sphenoidal Sinuses)**؛ دەکەونە پشتەوەی چاوەکانەوە.

## سەرچاوەکان


پۆل:سەر و ملی مرۆڤ
پۆل:ئێسکەکانی سەر و مل
تەواوکاری بە بەشکردن

دۆزینەوەی فانکشنی بنەڕەت بۆ فانکشنێکی دیاریکراو کارێکی ئاسان نییە. لە زانستی بیرکاریدا بەتایبەت بۆ ھەژمارکردنی تەواوکاری **تەواوکاری بە بەشکردن** () یەکێکە لە ڕێگاکانی ساناکردنەوەی ئەو چەشنە تەواوکارییانەی لێکدانەوەی ئەنجامەکەیان ئەستەمە. بەو شێوەیە کە تەواوکارییەک کە شیکارییەکەی لامان گرانە بە گۆڕینی گۆڕەک بە تەواوکارێکی ھاوبا لەگەڵ ھەمان تەواوکاری بەڵام سادەتر دەگۆڕین.

## شرۆڤە
زانای ماتماتیک لایبنیتس، ئەم ڕێگایەی بەکارھێنا.
وا دابنێ
u(x)=u فانکشنێک بێت بەپێی *x* و   ، لایبنیز duی بە جیاکاری u و dxی بە جیاکاری x ناونا و ھەروەھا v(x)=v و   
ڕێگای تەواوکاری بە بەشکردن لە ڕێسای گرتەی ئەنجامی لێکدانی دوو فانکشن دەردەچێت واتە

:\frac{d}{dx}\Big(u(x)v(x)\Big) = v(x) \frac{d}{dx}\left(u(x)\right) + u(x) \frac{d}{dx}\left(v(x)\right).\!

لەمەوە دەردەچێت

:\int \frac{d}{dx}\left(u(x)v(x)\right)\,dx = \int u'(x)v(x)\,dx + \int u(x)v'(x)\,dx 

کەواتە بەپێی پێناسەی تەواوکاری بێسنوور

:u(x)v(x) = \int u'(x)v(x)\,dx + \int u(x)v'(x)\,dx

:\int u(x)v'(x)\,dx = u(x)v(x) - \int u'(x)v(x)\,dx

ئەمەی پێشوو بەو شێوەیە دەنووسرێت

:du=u'(x)dx \quad dv=v'(x)dx 

:\int u(x)\,dv = u(x)v(x) - \int v(x)\,du

یان

:\int u \, dv=uv-\int v \, du.\!

سەرکەوتنی بەکار ھێنانی ئەم ڕێگایە دەکەوێتە سەر باش دیاریکردنی u و dv دەبی u وا ھەڵبژێرین کە گرتەکەی لە خۆی ئاسانتر بێت.

### نموونە

:\int x \cos(x)\,dx

وەک دیارە گرتەی f(x)=x ئاسانترە لە فانکشنەکە خۆی کەواتە
u=x و dv=\cos(x)dx
ھەڵدەبژێرین،
du=dx و v=\sin(x)
ئینجا ڕێسای تەواوکاری بە بەشکردن بەکار دێنین

:\int x \cos(x)\,dx = x \sin(x) - \int \sin(x)\,dx =x \sin(x)-(-
\cos(x))= x \sin(x)+\cos(x)  

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ھەژماری تەواوکاری
پۆل:شیکاریی ماتماتیکی
پۆل:ھاوئەنجامە بیرکارییەکان