open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ڤێن دیزەڵ

**ڤین دیزێل** (ئینگلیزی: Vin Diesel)، (ناوی تەواو: Mark Sinclair)، (لەدایکبووی ١٨ی تەممووزی ١٩٦٧). ئەکتەر و بەرهەمهێنەر و دەرهێنەری فیلمی ئەمریکییە. بەبەشدارییەکانی لە زنجیرەفیلمی خێرا و توڕە (Fast and Furious) دەناسرێتەوە. لەساڵی ١٩٩٠ لە فیلمی (Awakenings) بۆ یەکەم جار دەرکەوت.ڤین لەساڵی ٢٠١٥ لە فیلمی خێرا و تووڕە ٧ و فیلمی دوایین ڕاوکەری جادووگەردا دەرکەوت کە هەردووکیان فیلمێکی سەرکەوتوو بوون.

## ژیانی سەرەتایی
دیزل  لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەگەڵ برادووانەکەی لە ۱٨ی تەمووزی ۱۹٦۷ دایک بووە و ناوی تەواوی (mark sinclair) ە.پیشەی ئەکتەر ،دەرھێنەر ، سکرینرایتەر ، بەرھەمھێنەرە. لە ساڵی ۱۹۹۰ دەستی کردووە بە کاریی ھونەری و تا ئێستا بەردەوام و چالاکە . وە لەگەڵ یارەکەی paloma jimenezi خاوەنی سێ منداڵن. وە دایکی دیلورا شیرلین کە ئەستێرەناس بووە وە دیزل راگەیاند کە ئەو لە (ڕەگەزی نادیارە) ە و ھەرگیز باوکە بایلوجیەکەی نەبینیوە وە ھەروەھا ووتویەتی تەنھا ئەوە لە دایکمەوە دەزانم کە ڕەگەزم لە چەند نەتەوەیەکی جیاوازە .و پەیوەندی دایک و باوکم نا شەرعيە .دیزل یەکەم جار لە تەمەنی حەوت ساڵی لەسەر شانۆ دەرکەوتتوە لە شانۆی (dinosaur door) لە نوسینی باربراگارسۆن .دیزل بە درێژای تەمەنی ھەرزەکاری کاری شانۆیی دەکرد و لە زانکۆی ھنتر لە نیویۆرک دەیخوێند و یەکەم ڕۆڵی دیزل لە دەرکەوتنێکی کورت دا بوو کە پێشتر لە ھیچ درامایاکیدا رۆڵی ناگێرابوو دەرکەوتنەکەی لە (awakenings) بوو لە ۱۹۹۰، دواتر کاری دەرھێنان و نوسین و بەرھەمھێنانی بۆ کورتە فیلمی درامی multi-facial لە ۱۹۹٤ وە فیلمیەکە ھەڵبژێردرا بۆ نمایشکردن لە فیستیفاڵی کان لە ۱۹۹٥.دیزل لە یەکەم فیلمی درێژ دەرکەوت strays ۱۹۹۷ کە لە نوسینو و دەرھێنانی و بەرھەم ھێنانی دیزل خۆی بوو فیلمەکە ھەڵبژێردرا بۆ کێبرکێکردن لە فیستیفاڵی sundance لە ۱۹۹۷ . دوای ئەوە بە دەنگی بەژداری کرد ل فیلمی ئەنیمەیشنی (the iron giant ۱۹۹۹)   وە سەرکەوتنی لە دوو فیلمی دیکە بە دەستھێنا لە (the fast and the furious)لە ۲۰۰۱  و لە فیلمی ئەکشنی (XxX) 2002 لە ساڵی ۲۰۰٤ لە رۆڵی ریدیك لە فیلمی  (the chronicles on riddik)کە لە بۆکس ئۆفیس سەرکەوتنی بە دەست نەھێنا لە  چاو ئەو بودجەی بۆی تەرخان کرابوو. دیزل لە فیلمێکی کۆمیدی دەرکەوت ئەویش فیلمی (the pacifier) لە ساڵی ۲۰۰٥ کە فیلمەکە سەرکەوتنی بەدەستھێنا . وە ھەر لە ساڵی ۲۰۰٥ لە فیلمی (find me guilty) بەڵام سەرکەوتنی بەدەستنەھێنا تەنھا ۲ ملیۆن دۆلاری بە دەستھێنا کە فیلمەکە خۆی بودجەکەی ۱۳ ملیۆن دۆلار بوو.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی
پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی
پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:دووانە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
جێھلۆم (شار)

**جێهلۆم**(به زمانی ئوردوو :جہلم) شارێکه له ویلایەتی پەنجابی پاکستان. له سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦ی ئەم وڵاته، ژمارەی دانیشتوانی بریتی بووه له ١٦٦،٤٢٠ کەس.

## سەرچاوه

* ویکی ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شارەکانی پاکستان
پۆل:شارەکانی ناوچەی پەنجاب
سامسۆنگ گالاکسی نۆت ٨.٠

250px|بێچوارچێوە|چەپ
250px|وێنۆک|گالاکسی نۆت ٨.٠ لە ڕەنگی سپی

**سامسۆنگ گالاکسی نۆت ٨.٠** (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy Note 8.0)، تاتەبژمێرێکی ئەندرۆیدە لەلایەن کۆمپانیای سامسۆنگەوە بەرهەمهێنراوە. کە دووەم نەوەی زنجیرەی سامسۆنگ گالاکسی نۆتە. ئەم تاتەبژمێرە نمایشکرا لە ٢٣ی شوباتی ٢٠١٣ وە لە ٥ی نیسانی ٢٠١٣ دەرچوو بۆ شانشینی یەکگرتوو، لە ١١ی نیسانی ٢٠١٣ بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان، لە ١٣ی نیسانی ٢٠١٣ بۆ فلیپین. 

## تایبەتمەندییەکان
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ٥ مێگاپیکسلی هەییە و ڤیدیۆی کوالێتی P ٧٢٠
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ١،٣ مێگاپیکسلی هەییە و ڤیدیۆی کوالێتی P ٧٢٠
* پرۆسێسەر: چوار کرۆکی ١،٦ گێگاهێرتز
* سیستەمی کارپێکەری: ئەندرۆیدی ٤،١،٢ جێلی بین
* بارستایی: وایفای (٣٤٠ گرام)، ٣جی (٣٤٥ گرام)، ٤جی+ئێڵ‌تی‌ئی (٣٤٧ گرام)
* بیرگەی ناوەکی: ١٦ گێگابایت، ٣٢ گێگابایت
* بیرگەی دەرەکی: تا ٦٤ گێگابایت

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Samsung Galaxy Note 8.0

پۆل:تاتەبژمێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تاتەبژمێرەکانی سامسۆنگ
پۆل:تاتەبژمێری ٢٠١٣
پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تابلێتەکان
سامسۆنگ گالاکسی نۆت ١٠.١

250px|بێچوارچێوە|چەپ

**سامسۆنگ گالاکسی نۆت ١٠.١** (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy Note 10.1)، تاتەبژمێرێکی ئەندرۆیدە لەلایەن کۆمپانیای سامسۆنگەوە بەرهەمهێنراوە. ئەم تاتەبژمێرە بڵاوکراوەتەوە لە ٢٧ی شوباتی ٢٠١٢.

## تایبەتمەندییەکان
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ٥ مێگاپیکسلی هەییە و ڤیدیۆی کوالێتی P ١٠٨٠
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ١،٩ مێگاپیکسلی هەییە و ڤیدیۆی کوالێتی P ٧٢٠
* پرۆسێسەر: چوار کرۆکی ١،٤ گێگاهێرتز
* سیستەمی کارپێکەری: ئەندرۆیدی ٤،١،٢ جێلی بین
* بارستایی: ٣جی (٦٠٠ گرام)، وایفای (٥٩٧ گرام)، 
* بیرگەی ناوەکی: ١٦ گێگابایت، ٣٢ گێگابایت، ٦٤ گێگابایت
* بیرگەی دەرەکی: تا ٦٤ گێگابایت

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Samsung Galaxy Note 10.1

پۆل:تاتەبژمێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تاتەبژمێرەکانی سامسۆنگ
پۆل:تاتەبژمێری ٢٠١٢
پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تابلێتەکان
بیۆپی بایکجی

پاشا **بیۆپ** (بە هانگۆل: 법왕؛ بە ھانجا: 法王)، لە دایبوونی نادیارە بەڵام لە ٦٠٠ی زایینی مردووە. ماوەی فەرمانڕەوایی کەمبووە لەنێوان ساڵانی (٥٩٩ز بۆ ٦٠٠ز). ٢٩ـەم فەرمانڕەوای بایکجیـبوو. کە یەکێکە لە سێ شانشینەکەی کۆریا. کوڕە گەورەی پاشا هایـە. 

## پوختە
کورتەی فەرمانڕەوایی بیۆپ ئەگەڕێتەوە بۆ قەدەغەکردنی هەموو کوشتاری وەک ڕاوکردن و سەربڕین. فەرمانی کرد بە ئازادکردنی هەڵۆکان و سوتاندنی ئامرازەکانی ماسی گرتن. بەپێی سامگووک یوسا، ئەم قدەغەکردنە ئەنجامدرا لە دوازدەهەمین مانگی ٥٩٩.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Beop of Baekje

پۆل:کۆریا
پۆل:ئاسیا
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٦ەم لە ئاسیا
جابانی کوردی

**جافانی کوردی** یان **گاوانی کوردی** () یەکێک بوو لە ھاوەڵانی محەممەد، پێغەمبەری ئیسلام. جابان بە ڕەچەڵەک کورد بووە، لە شاری جوانڕۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەدایکبووە و بە جابانی کوردی ناسراوە. ھەروەھا لەبەر ئەوەی کوڕەکەی ناوی میمون بووە، ناوەکەی بووە بە ئەبوو مەیموون یان باوکی مەیموون. ناوی جابان لە پەڕتووکە بەناوبانگەکانی ھاوەڵناسیدا وەک «» (واتا شێری دارستان) و «ئەلئیسابە» ھاتووە. ئەبوونەعیمی ئەسفەھانی ناوی کوڕەکەی جابان بە مەیموونی کوردی تۆمار کردووە.، لە نێوان ساڵانی ١٢١ی کۆچی (٧٣٨ی زایینی) و ساڵی ١٣٠ی کۆچی (٧٤٧ی زایینی) کۆچی دوایی کردووە.

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

* ابن الأثير (عز الدين علي): أسد الغابة في معرفة الصحابة، تحقيق وتعليق محمد إبراهيم البنا، محمد أحمد عاشور، محمود عبد الوهّاب فايد، دار الشعب، القاهرة، 1970م.
* سایت جامع اھل سنت و جماعت

پۆل:ھاوەڵەکان
پۆل:سەحابە فەرموودە گێڕەڕەوەکان
ڕووباری جێھلۆم

**ڕووباری جێهلۆم** ( به پەنجابی و شا مەلیکی : دریاۓ جهلم، گورمکهی: ਜੇਹਲਮ) یەکێکه له لکەکانی ڕووباری ئیندۆس که به هیند و پاکستان دا تێدەپەڕێت.

جێهلۆم گەورەترین و ڕۆژاوایی ترینیانه لەو پێنج ڕووبارەی پەنجاب پێک دێنن. درێژایی ئەو ڕووباره نزیک به ٧٧٢ کیلۆمەتره.

بەشی هەره گەورەی پەنجاب له ڕیگای پێنج ڕووباری بیاس، ڕووباری جێهلۆم، ڕووباری چێناب، ڕووباری ڕاوی، ڕووباری ساتلۆج ئاودەدرێن.

سێ ڕووباری گرینگی سند، پەنجاب و جێهلۆم ڕۆڵێکی گرینگیان هەیه له کشت و کاڵی پاکستان دا، سەرچاوەی هەرسێی ئەو ڕووبارانه له جاموو و کەشمیری هیندستانه.

## سەرچاوه

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:(شهر)
پۆل:ڕووباره نێنەتەوەییەکانی ئاسیا
پۆل:ڕووبارەکانی پاکستان
پۆل:ڕووبارەکانی جاموو و کەشمیر
پۆل:ڕووبارەکانی هیند
پۆل:ڕووبارە نێونەتەوەیییەکانی ئاسیا
پۆل:ڕووبارەکانی ھبندستان
پۆل:ڕووبار
لاھۆر

**لاهۆر** ( به ئوردوو : ) یەکێکه له شارەکانی کۆماری ئیسلامی پاکستان و ناوەندی پارێزگای پەنجابه.
ئەو شاره له دوای کەراچی وەک گەورەترین شاری ئەو وڵاته دێته هەژمار.

شاری لاهۆر له پێڕستی گەورەترین شارەکانی پاکستان دایه و و له بیری خەڵک دا وەکوو **دڵی پاکستان** ناوی دەبرێ. خەڵک ڕاست بیر دەکەنەوه و ڕەگی مێژووی وەدی هاتن له پاکستان دەگەڕێتەوە ئەم شاره، هەروەها وەک شوێنێکی فەرهەنگی دەناسرێ.
پسپۆڕانی دارایی و پەروەرده له نێو شارەکانی پاکستان دا زیاتر ئەم شاره هەڵدەبژێرن و لەوێ دادەنیشن؛ به هۆی ئەوەی هەم بۆ وەدەست هێنانی دارایی شوێنێکی بازرگانیه و هەم بۆ پەروەردە شوێنێکی فەرهەنگیه.

ئەم شاره زۆرتر باغ شەهری پێ دەوترێت و هەروەها میراتی گوورکانیەکان لەو شاره ماوەتەوه. ئەم شاره له شوێنێکه له نێوان ڕووباری ڕاوی و ڕووباری وێگاه، بەو هۆیەش باخ‌گەلێکی سەوز و پڕ پیتی لێ هەڵکەوتووه.
شاری لاهۆر به هۆی هەڵکەوتنی له سەر سنووری پاکستان، و هیندستان گرینگیەکی زۆری هەیه.

## جووگرافیا

شاری لاهور له ٣١°٤٥′ باکووری هێڵی پان و ٧٤°٣٩′ ڕۆژهەڵاتی هێڵی لاری جووگرافی هەڵکەوتووه.

 
ئەو شاره له لای باکوور و ڕۆژاوا به ناوچەی شێخ ئووپوورا، له لای باشوور به ناوچەی کاسور و له لای ڕۆژهەڵات به ڕووباری وێگاهەوه گرێ دراوه.

ڕووباری ڕاوی له که له باکووری لاهۆره، کۆمەڵێک بەردی بننیشتووی وەدیهێناون که جوانیەکی بێ وێنەی بەخشیوەیه ناوچەکه .
دەورادەوری شاری لاهۆر ٤٠٤ کیلۆمتری چوارگۆشەیه.

## کەشوھەوا

کەشوھەوای لاهۆر له درێژایی مانگەکانی ئایار، حوزەیران و تەممووز زۆر گەرمه. کاتێک که پلەی گەرما لەو شاره بەرز دەبێتەوه، تا ٤٠ ب٠ ٤٥ پله دەچێ.

له مانگی ئاب بایێکی کاتی بەسەر لاهۆر دا دەخوشێ. بارانێکی چر تەواوی ئەو شارەو تەنانەت پارێزگاکەش لەو مانگه دا دادەگرێ. کانوونی یەکەم ، کانوونی دووەم و شوبات ساردترین مانگەکانی ئەم شارەن.

## سەرچاوه

* ویکی فارسی- لاهور

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لاهۆر
پۆل:پایتەخته کۆنەکانی وڵاتان
پۆل:پایتەخته مێژووییەکانی هیند
پۆل:شوێنەکان له رامایانا
پۆل:شارەکانی پاکستان
پۆل:ناوچە شارییەکانی پاکستان
گردی مامەیارە

**گردی مامەیارە** یەکێکە لە گردە بەناوبانگەکانی شاری سلێمانی کە دەکەوێتە بەرامبەر گردی سەیوان. گۆڕی پیرەمێردی شاعیر لەسەر ئەم گردە نێژراوە.	 ساڵانە ئاگری نەورۆزیشی لێدەکرێتەوە.

## ناو
ناوی گردەکە لەیەکێک لەسوارەکانی دوانزە سوارەی مەریوان هاتووە. کە هەر لەگردەکە نێژراوە.

## ژێدەر

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:گردەکانی شاری سلێمانی
پۆل:سلێمانی
پارێزگای خۆست

**خۆست** (پەشتۆ/فارسی: خوست) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە ڕۆژھەڵاتی ئەو وڵاتە. لە ١٣ قەزا پێکدێت.

## ژێدەرەکان

خۆست
پۆل:پارێزگای خۆست
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٨٦
پارێزگای کونەر

**کونەر** (پەشتۆ: کونړ؛ فارسی: کنر) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە باکووری ڕۆژھەڵاتی ئەو وڵاتە. لە ١٥ قەزا پێکدێت.

## ژێدەرەکان

کونەر
پۆل:پارێزگای کونەر
پارێزگای کوندوز

**کوندوز** (پەشتۆ/فارسی: کندز) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە باکووری ئەو وڵاتە. لە ٧ قەزا پێکدێت.

## سەرچاوەکان
*

کوندوز
پۆل:پارێزگای کوندوز
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٤
ڕۆژنامەی ژین

**ڕۆژنامەی ژین** ڕۆژنامەیەکی کوردی بوو کە لەلایەن پیرەمێرد، شاعیری کورد لە سلێمانی چاپ دەکرا، وەک درێژکراوەیەکی ڕۆژنامەی ژیان. ڕۆژنامەی ژین ٥٥٣ ژمارەی لێ چاپکرا، کە یەکەم ژمارەکەی لە ساڵی ١٩٣٩دا دەرکرا و ھەتا کۆچی دواییی  پیرەمێرد لە ١٩٥٠ بەردەوام بوو و چاپەکانی بە ١٠١٥ چاپ گەیاند. دواتر جەمیل سائیب، نووری ئەمین بەگ، گۆران و ئەحمەد زرنگ بەردەوام بوون و ھەتا ساڵی ١٩٦٣، گەیاندیانە ١٧١٤ چاپ. ئەمڕۆکە بنکەی ژین لە سلێمانی بۆ زیندووکردنەوەی ڕۆژنامەکە، لە ھەوڵی دەرکردنی گۆڤارێکدان بە ناوی «گۆڤاری ژین».

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕۆژنامە کوردییەکان
پۆل:ڕۆژنامەوانی کوردی
پۆل:پیرەمێرد
پۆل:وتارە کورتەکانی ڕۆژنامە
پۆل:میدیای بەکۆمەڵ بە زمانی کوردی
پۆل:بڵاڤۆکەکان، دامەزرانی ١٩٣٩
پۆل:ڕۆژنامەکان بە زمانی کوردی
پاتریس دیسیلێتس

**پاتریس دیسیلێتس** (بە فەڕەنسی: Patrice Désilets)  دیزاینەرێکی فەڕەنسی-کەنەدیی یاریی ڤیدیۆیییە، باشتر ناسرا لە دروستکردنی زنجیرە یارییەکانی ئەساسینز کرید. دیسیلێتس خزمەتی کرد وەک دەرهێنەر و داهێنەری (ئەساسینز کرید) لە ٢٠٠٧ وە (ئەساسینز کرید ٢) لە ٢٠٠٩.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Patrice Désilets

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:زیندووان
پۆل:دیزاینەرە یارییە ڤیدیۆییەکانی کەنەدی
پارێزگای لەغمان

**لەغمان** (پەشتۆ/فارسی: لغمان)یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە ڕۆژھەڵاتی ئەو وڵاتە. لە ٧ قەزا پێکدێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

لەغمان
پۆل:پارێزگای لەغمان
سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٤ مینی

وێنۆک
**سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٤ مینی** (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy S4 Mini) مۆبایلێکی ھۆشمەندی ئەندرۆیدە، دوستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، ئەم مۆبایلە بڵاوکراوەتەوە لە حوزەیرانی ٢٠١٣.

## تایبەتمەندییەکان

* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ٨ مێگاپیکسلی هەییە وە ڤیدیۆی کوالێتی ١٠٨٠P HD
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ١،٩ مێگاپیکسلی هەییە  وە ڤیدیۆی کوالێتی ٧٢٠P HD
* پرۆسێسەر: جووت کرۆکی ١،٧ گێگاهێرتز
* بارستایی: ١٠٧ گرام
* سیستەمی کارپێکەری : ئەندرۆیدی ٤،٢،٢ جێڵی بین
* بیرگەی ناوەکی: ٨ گێگابایت
* بیرگەی دەرەکی: تا ٦٤ گێگابایت

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Samsung Galaxy S4 Mini

پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان
پۆل:مۆبایلەکانی سامسۆنگ
پۆل:مۆبایلەکانی ٢٠١٣
پۆل:سامسۆنگ گالاکسی
پارێزگای لۆگەر

**لۆگەر** (پەشتۆ: لوګر؛ فارسی: لوگَر) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە ڕۆژھەڵاتی ئەو وڵاتە. لە ٧ قەزا پێکدێت.

## ژێدەرەکان

لۆگەر
پۆل:پارێزگای لۆگەر
پارێزگای وەردەک

**وەردەک** یان **مەیدان وەردەک** (پەشتۆ: ميدان وردګ؛ فارسی: میدان وردک) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە ناوەڕاستی ئەو وڵاتە. لە ٩ قەزا پێکدێت.

## ژێدەرەکان

وەردەک
پۆل:پارێزگای وەردەک
سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٣ مینی

250px|بێچوارچێوە|چەپ
250px|وێنۆک|سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٣ مینی لە ڕەنگی سپی

**سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٣ مینی** (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy S III Mini) مۆبایلێکی ھۆشمەندی ئەندرۆیدە، دوستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، ئەم مۆبایلە بڵاوکراوەتەوە لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٢.

## تایبەتمەندییەکان
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ٥ مێگاپیکسلی هەییە وە ڤیدیۆی کوالێتی ٧٢٠P HD
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ٠،٣ مێگاپیکسلی هەییە
* پرۆسێسەر: جووت کرۆکی ١،٢ گێگاهێرتز
* سیستەمی کارپێکەری : ئەندرۆیدی ٤،١،١ جێڵی بین
* بارستایی: ١١١،٥ گرام
* بیرگەی ناوەکی: ٨ گێگابایت، ١٦ گێگابایت ، ٣٢ گێگابایت، ٦٤ گێگابایت
* بیرگەی دەرەکی: تا ٣٢ گێگابایت

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Samsung Galaxy S III Mini
*http://smartphones.specout.com

پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان
پۆل:مۆبایلەکانی سامسۆنگ
پۆل:مۆبایلەکانی ٢٠١٢
پۆل:سامسۆنگ گالاکسی
بەتڵیمۆس

**کلاودیۆس بەتڵیمۆس** (بە ئینگلیزی: *Claudius Ptolemy*) نووسەرێکی یۆنانی-میسری بوو لە شاری ئەسکەندەرییەی میسر کە بیرکاریزان و گەردوونناس و جوگرافیاناس و ئەستێرەناس بووە. لە یەکێک لە پارێزگاکانی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانی کە ئەسکەندەرییە بوو ژیانی بەسەر بردووە و بە زمانی یۆنانی (کۆین) شتی نووسیوە و ڕەگەزنامەی هاوڵاتی بوونی لە ڕۆمانی بەدەست هێناوە. بە زۆری ناوبانگی دەرکردووە بەهۆی تێڕوانینە جیاوازەکەی بۆ گەردوون و زەوی کە پێی وابووە هەسارەی زەوی دەکەوێتە ناوەڕاستی گەردوونەوە، کە ئەمەش ناسراوە بە سیستەمی بەتڵیمۆسی (*Ptolemaic system*). زۆر شت دەربارەی ژیانی نەزانراوە تەنها ئەوە نەبێت کە لە نووسینەکانیەوە ماوەتەوە. یەکەم بەرهەمی لەسەر گەردوونناسی بریتی بوو لە کتێبی ماجستی (*Almagest*) کە لە نزیکەی ساڵی ١٥٠ز تەواو بووە و بریتییە لە چەند ڕاپۆرتێکی زانستی گەردوونی کە بەتڵیمۆس لەو چارەکە سەدەیەی پێشوودا بە دەستی هێناون.

## سەرچاوەکان
* https://en.wikipedia.org/wiki/Ptolemy
* http://www.britannica.com/biography/Ptolemy

## پەراوێزەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٠٠
پۆل:مردووانی ١٧٠
پۆل:زانا یۆنانییەکان
پۆل:زانا میسرییەکان
پۆل:ماتماتیکزانەکانی سەدەی دووەم
پۆل:ماتماتیکزانە یۆنانییە دێرینەکان
پۆل:رۆمانی سەدەی یەکەم
پۆل:ڕۆمانی سەدەی دووەم
پۆل:فەیلەسووفەکانی سەدەی دووەم
دوورگەی سێنتینەڵی باشوور

**دوورگەی سێنتینەڵی باشوور** یەکێکە لە دوورگەکانی ئەندمان لە کەنداوی بێنگاڵ. کە ١٦٠٠م درێژە لە باکووری ڕۆژهەڵات-باشووری ڕۆژاوا، و زیاتر لە ٩٥٠م بەرینە. لە تەنیا ١٦٠ هێکتار. ئەمە زۆر بچووکترە لە دوورگە هاوتاکەی دوورگەی سێنتینەڵی باکوور، و کەمتر گرینگی پێ دەدرێ.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ South Sentinel Island

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:دوورگەکان
ھێڤی ئیبراھیم

**ھێڤی ئیبراھیم** ناوی تەواو (**ھێڤی ئیبراھیم موستەفا**) (لەدایکبووی ١٩٦٧، لە حەسەکە) ئەندامی حیزبی پارتی یەکێتیی دیموکرات، لە ساڵی ٢٠١٤، بوو بە سەرۆک وەزیرانی ناوچەی عەفرین (تا ٢٠١٧ بەفەرمی پێی دەگوترا کانتۆنی عەفرین) کە ناوچەیەکی دیفاکتۆیە لە ڕۆژاوای کوردستان.

ھێڤی ماوەیەکی زۆر لە حەلەب ژیاوە، لەوێ بۆ ماوەی ٢٥ ساڵان کاری مامۆستایەتی کردووە تا لە ساڵی ٢٠١٢ دەگەڕێتەوە عەفرین لەکاتی شەڕی ناوخۆیی سووریا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
پۆل:زیندووان
پۆل:ژنانی کورد
پۆل:سیاسییەکانی کوردستانی ڕۆژاوا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١
پۆل:سیاسەتوانە کوردەکانی سووریا
پۆل:خەڵکی پارێزگای حەسیچە
پۆل:کوردەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنانی سیاسیی کورد
سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٥ مینی

250px|بێچوارچێوە|چەپ
250px|وێنۆک|سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٥ مینی لە ڕەنگی سپی

**سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٥ مینی** (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy S5 Mini) مۆبایلێکی ھۆشمەندی ئەندرۆیدە، دوستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، ئەم مۆبایلە بڵاوکراوەتەوە لە ١ی حوزەیرانی ٢٠١٤.

## تایبەتمەندییەکان
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ٨ مێگاپیکسلی هەییە وە ڤیدیۆی کوالێتی ١٠٨٠P HD
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ٢،١ مێگاپیکسلی هەییە وە ڤیدیۆی کوالێتی ١٠٨٠P HD
* پرۆسێسەر: چوار کرۆکی ١،٤ گێگاهێرتز
* سیستەمی کارپێکەری : ئەندرۆیدی ٤،٤،٢ کیت‌کات
* بارستایی: ١٢٠ گرام
* بیرگەی ناوەکی: ١٦ گێگابایت
* بیرگەی دەرەکی: تا ٦٤ گێگابایت

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Samsung Galaxy S5 Mini

پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان
پۆل:مۆبایلەکانی سامسۆنگ
پۆل:مۆبایلەکانی ٢٠١٤
پۆل:سامسۆنگ گالاکسی
عەلی قوشچی

**عەلی قوشچی** (بە ئینگلیزی: *Ali Qushji*، ) ناوی تەواوی **عەلائەددین عەلی کوڕی محەممەدە** گەردوونناس و بیریکاریزان و فیزیکزانێکی موسوڵمانی سەمەرقەندی بوو. لە نزیکەی ساڵی ١٤٧٢ ھاتووەتە ناو دەوڵەتی عوسمانییەوە و لە شاری ئەستەمبوڵ نیشتەجێ بووە.قوتابی زانای گەورە ئولوغ بەگ بووە، ناسراوە بەھۆی پەرەپێدانی بە فیزیکی گەردوونی بەبێ پشت بەستن بە فەلسەفەی سروشتی و ھەروەھا بەھۆی بەکارھێنانی بەڵگەی ئەزموونی (*Empirical Evidence*) لەسەر سووڕانەوەی زەوی لە وتارەکەیدا بە ناوی (*Concerning the Supposed Dependence of Astronomy upon Philosophy*).

## سەرچاوەکان

پۆل:زانایانی خۆراسان
پۆل:لەدایکبووانی ١٤٠٣
پۆل:مردووانی ١٤٧٤
پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام
پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست
پۆل:داھێنەرە موسڵمانەکان
پۆل:ئەشعەرییەکان
شانشینی ئەفغانستان

**شانشینی ئەفغانستان** (بە پەشتۆ: د افغانستان واکمنان؛ بە فارسی: پادشاهي افغانستان). وڵاتێکی دەستووری پاشایی بوو لە باشووری ئاسیا و ناوەڕاستی ئاسیادا. دامەزرا لە ساڵی ١٩٢٦ هەروەک وڵاتێکی میرنشینی بۆ میرەکانی ئەفغانستان. ڕاگەیەنرا لەلایەن یەکەم پاشا، پاشا (أمان الله خان). حەوت ساڵ دوای چوونەسەر تەختی پاشایەتی.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Kingdom of Afghanistan

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئاسیا
پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ناوەڕاستی ئاسیا
پۆل:ئەفغانستان لە سەدەی ٢٠ەم
دوورگەی سێنتینەڵی باکوور

**دوورگەی سێنتینەڵی باکوور** یەکێکە لە دوورگەکانی ئەندمەن لە کەنداوی بێنگاڵ. ئەکەوێتە ڕۆژئاوای باشووری بەشێک لە باشووری ئەندمەن. زۆربەی دوورگەکە داپۆشراوە بە درەخت. وە بچووکە، و ئەکەوێتە دوور لە نیشتینگەی ئەندمەنی مەزن.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ North Sentinel Island

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:دوورگەکان
زاڵبوونی بۆڕن

**زاڵبوونی بۆڕن** (بە ئینگلیزی: THE BOURNE SUPREMACY) فیلمێكە لە زنجیرە فیلمی The Bourne،لە ٢٣ی٧ی ٢٠٠٤دا دەرچووە، لە نواندنی مات دەیمن و Franka Potente و Joan Allenـە.
چیڕۆكی فیلمەكە باس لە جەیسن بۆڕن دەكا كە دەبێتە هۆكاری شكست پێهێنانی هەڵمەتێكی CIA ئەمریكی، بۆیە دەبێ وەك پێشووتری بە بكووژ بمێنێتەوە و ژیان بەڕێبكات.

## سەرچاوە

* سایتی imdb

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی-ئەڵمانی
پۆل:ئەو فیلمانەی لە بەرلین دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە گۆوا وێنەیگیراون
پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە
پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی بابێلسبێرگ
پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی فرانک مارشال
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ساڵی ٢٠٠٥ داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە ئەڵمانیا دانراون
پۆل:فیلمەکان کە لە مۆسکۆدا دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون
پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی تۆنی گیلرۆی
پۆل:بۆرن (زنجیرەفیلم)
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری مۆسکۆ وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان کە لە ئیتاڵیا داندراون
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان
ژنی ڕەشپۆش: فریشتەی مەرگ

**ژنەڕەش پۆشەکە ٢:فریشتەی مەرگ** (ئینگلیزی: The Woman in Black 2: Angel of Death) فیلمێکی سینەمایی ھۆڵیوودە، بەشی دووەمی فیلمی (The Woman in Black)ـە، جۆری فیلمەکە دراما، ترسناک و ھەستبزوێنە.

## چیڕۆک
چیڕۆکی  فیلمەکە لە جەنگی جیھانی دووەم دەست پێ دەکات، مامۆستایەکی قوتابخانە قوتابییەکانی لە مەترسیی جەنگ دووردەخاتەوە و دەچنە خانووی (Eel Marsh)، ئەو خانووەی کە لەلایەن ڕۆحە خراپ و شەڕەنگێزەکانەوە داگیرکراوە و لەگەڵ چوونیان بۆ خانووەکە ڕۆحەکان بەئاگادێنن، و مەترسییەکان دەست پێ دەکەن.

## ڕێکەوتی دەرچوون
### سینەماکان
لەسەرەتادا وا دانرابوو فیلمەکە لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ دەربچێت، بەڵام گۆڕا بۆ ١ی کانوونی دووەم. لە کەنەدا و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا لە ٢ی کانوونی دووەم دەرچوو، ١٤ی کانوونی دووەم لە فەڕەنسا و ١٥ی کانوونی دووەم لە ڕووسیا.

## سەرچاوەکان
* [//en.wikipedia.org/wiki/The_Woman_in_Black:_Angel_of_Death ویکیی ئینگلیزی]
* وێبسایتی IMDb

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ٢٠١٤
پۆل:فیلمە مێژوویییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە بەریتانییەکان
پۆل:فیلمە مێژوویییە بەریتانییەکان
پۆل:فیلمە کەنەدییەکان
پۆل:فیلمە ترسناکە بەریتانییەکان
پۆل:فیلمە ترسناکە کەنەدییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی ئەمریکا
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە کەنەدییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە کەنەدییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:ڕیزبەندی فیلمە میدیاییەکان
پۆل:فیلمە پاشکۆیە بەڕیتانییەکان
پۆل:فیلمی ترسناکی مێژوویی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سرووشتییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ترسناکەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی وەن ئینتەرتەیمێنت
ھێڵی پانی

له زەوی ناسی دا نەخشەی جیهان وەکوو هێڵی پان و هێڵی درێژی پێوانه کراوه. هێڵی پان ئەو هێڵەیه که له ڕۆژهەڵاتەوه دەچنه ڕۆژاوا. هێڵی لار ئەوانەن که له باکوور دەچنه باشوور.
ئەو هێڵانه بۆ ئەوەی مرۆڤ جێگای پێویستی زوو بدۆزێتەوه پێویستن.

## سەرچاوه
* ویکی کوردی باکووری

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:جیۆدیسیا
پۆل:ڕێدۆزی
سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٤ ئاکتیڤ

**سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٤ ئاکتیڤ** (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy S4 Active) مۆبایلێکی ھۆشمەندی ئەندرۆیدە، دوستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، ئەم مۆبایلە بڵاوکراوەتەوە لە ٢١ حوزەیرانی ٢٠١٣.

## تایبەتمەندییەکان

* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ٨ مێگاپیکسلی هەییە وە ڤیدیۆی کوالێتی ١٠٨٠P HD
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ٢ مێگاپیکسلی هەییە
* پرۆسێسەر: چوار کرۆکی ١،٩ گێگاهێرتز
* بارستایی: ١٣٨ گرام
* سیستەمی کارپێکەری : ئەندرۆیدی ٤،٢،٢ جێڵی بین
* بیرگەی ناوەکی: ١٦ گێگابایت (بۆ جیهان)، ٣٢ گێگابایت (بۆ کۆریا)
* بیرگەی دەرەکی: تا ٦٤ گێگابایت

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Samsung Galaxy S4 Active

پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان
پۆل:مۆبایلەکانی سامسۆنگ
پۆل:مۆبایلەکانی ٢٠١٣
پۆل:سامسۆنگ گالاکسی
ئێدوارد مۆردێیک

**ئێدوارد مۆردێیک** () کەسایەتییەکی خەیاڵییە و ڕاستی نییە، چیرۆکەکە ئاماژە بەوە دەکات کە لە سەدەی نۆزدەھەمدا لەدایکبووە و بەدەست دوو ڕووخسارییەوە دەناڵێنێت چونکە بەپێی چیرۆکە ناسراوەکە ڕووخسارێکی دیکەی ھەبوو لە پشت سەریەوە.

## دۆخە دەگمەنەکەی ئێدوارد
ئەو دەمووچاوەی دیکە کە لە پشت سەری ئێدواردە بەگوێرەی ئەو چیرۆکەی کە باوە دەوترێت کە ئەو ڕووخسارە نە نانی خواردووە و نە دوواوە، بەڵکو دەتوانێت پێبکەنێت و بگری. ئێدوارد داوای لە پزیشکەکان کرد ئەم دەمووچاوە لاببەن کە کێشەی بۆ ژیانی دروست دەکرد، شەوانیش لەکاتی خەوتنیدا گوێی لە چرپە چرپەی بوو، بەڵام پزیشکەکان ترسان لە لابردنی.
## مردن
ئێدوارد لە تەمەنی ٢٣ ساڵیدا پەیامێکی بۆ پزیشکێک بەجێھێشتبوو و داوای لێکردبوو ئەم دەمووچاوە لەناو ببات و لەگەڵیدا نەنێژرێت (نامەوێت ئەم بەدکارە لە گۆڕەکەم لەگەڵمدا بژی وەک چۆن لە ژیانمدا لەگەڵم ژیاوە).
## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئینگلیزە خەیاڵییەکان
پۆل:ئەفسانە شارییەکان
پۆل:خۆکوشتنی خەیاڵی
سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٦ ئاکتیڤ

250px|بێچوارچێوە|چەپ
250px|وێنۆک|سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٦ ئاکتیڤ لە ڕەنگی سپی

**سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٦ ئاکتیڤ** (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy S6 Active) مۆبایلێکی ھۆشمەندی ئەندرۆیدە، دوستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، ئەم مۆبایلە بڵاوکراوەتەوە لە ١٢ی حوزەیران ٢٠١٥.

## تایبەتمەندییەکان
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ١٦ مێگاپیکسلی ھەییە وە ڤیدیۆی کوالێتی ١٠٨٠P HD
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ٥ مێگاپیکسلی ھەییە وە ڤیدیۆی کوالێتی ١٠٨٠P HD
* پرۆسێسەر: ھەشت کڕۆک (٢،١ گێگا‌ھێرتز چوارکرۆک + ١،٥ گێگاھێرتز چوارکرۆک) 
* سیستەمی کارپێکەری : ئەندرۆیدی ٥،٠ لۆلیپۆپ
* بارستایی: ئێس ١٣٨ گرام
* بیرگەی ناوەکی: ٣٢ گێگابایت

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Samsung Galaxy S6 Active

پۆل: ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان
پۆل: مۆبایلەکانی سامسۆنگ
پۆل:مۆبایلەکانی ساڵی ٢٠١٥

پۆل:سامسۆنگ گالاکسی
داشرات مانجی

**داشرات مانجی** (ماوەی ژیان: ١٩٣٤ – ١٧ی ئابی ٢٠٠٧ لە نیودەلهی) ناسراو بە پیاوی شاخەکە، داشرات پیاوێکی وەرزێڕی لەگوندی گەهلاور لە هیندستان، چیڕۆکی نازناوی ئەم پیاوە دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی ساڵی ١٩٥٩ ژنەکەی ئەو بەهۆی نەگەیشتنی دکتۆر و پێداویستییە پزیشکییەکان گیانی لەدەستدا لەبەرئەوەی نزیکترین شارۆچکە لەگوندەکەیان ٧٠ کیلۆمەتر دووربووە بۆیەش داشرات بڕیاردەدات ئەو ڕێگایە کوورتبکاتەوە بەوەی شاخ و گراندێک ئەم ڕێگایەیان درێژکردۆتەوە بۆ ٧٠ کیلۆمەتر بۆیەش تەنیا بەخوودی خۆی وە بەتەنیا بە چەکووش و ئەسکەلەوە شاخێک دەشكێنێت. لەئەنجامدا ڕێگاکە بۆ ١٠ کیلۆمەتر کەمدەبێتەوە. لە ٢١ی  ئابی ٢٠١٥ فیلمێکی بۆلیوود لەسەر ئەم کەسایەتییە لەژێرناوی مانجی - پیاوی شاخەکە (Manjhi - The Mountain Man) نمایشکرا.

## ژێدەرەکان


پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤
پۆل:مردووانی ٢٠٠٧
پۆل:ھیندییە ھیندۆسەکان
پارێزگای نیمڕۆز

**پارێزگای نیمڕۆز** (پەشتۆ/فارسی/بەلۆچی: نیمروز) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە باشووری ڕۆژاوای ئەو وڵاتە. لە ٥ قەزا پێکدێت.

## ژێدەرەکان

نیمڕۆز
پۆل:پارێزگای نیمڕۆز
پۆل:جوگرافیای بەلۆچستان
پارێزگای نەنگەرھار

**نەنگەرھار** (پەشتۆ: ننګرهار؛ فارسی:  ننگرهار) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە ڕۆژھەڵاتی ئەو وڵاتە. لە ٢٣ قەزا پێکدێت.

## سەرچاوەکان

نەنگەرھار
پۆل:پارێزگای نەنگەرھار
بازنەی جەمسەری باکوور

**بازنەی جەمسەری باکوور** یەکێکە لە پێنج خوولگە گرنگەکانی زەوی کە لە نەخشەکاندا دەردەکەون، ئەو خوولگەی ٣٣ ْ٦٦ +ی سەر زەویە کە سنووری ناوچەیی جەمسەری باکوور نیشان دەدا، شوێنێکە کە لانی کەم یەکجار لە ساڵدا لە ماوەی ٢٤ کاتژمێر دا خۆر قەت لێی ئاوا نابێ. بازنەی جەمسەری باکوور، باکووریترین ھێڵی پانی نیوەگۆی باکووری زەویە کە ساڵانە لانی کەم یەکجار ڕۆژ بێ ڕاوەستان لەسەر ھێڵی ئاسۆیی دەدرەوشێتەوە. (خۆری نیوەشەو).

ناوچەی باکووری ئەم خوولگەیە، خوولگەیە باکوور و ناوچەی باشوورەکەشی تا دەگاتە خوولگەی قرژاڵ، ناوچەی مامناوەندی باکووری پێ دەوترێ. بازنەی جەمسەری باکوور، خوولگەی بەرانبەریەتی لە نیوەگۆی باشووری زەوی.

## جوگرافیا

## ئەمانەش ببینە
* بازنەی جەمسەری باشوور
* گرێنچ
* ھێڵی پانی
* ھێڵی درێژی
* ھێڵی کەمەرەیی
* هێڵی قڕژاڵ
* هێڵی کارژۆڵە
* درۆزنە خۆر(سەگی خۆر)

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:جوگرافیای شمالگان
پارێزگای نوورستان

**نوورستان** (نوورستانی/پەشتۆ: نورستان) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە ڕۆژھەڵاتی ئەو وڵاتە. لە ٧ قەزا پێکدێت.

## ژێدەرەکان

نوورستان
پۆل:پارێزگای نوورستان
پارێزگای ئوورۆزگان

**پارێزگای  ئوورۆزگان** (پەشتۆ: اروزګان، روزګان؛ فارسی: اروزگان) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە ناوەڕاستی ئەو وڵاتە. لە ٦ قەزا پێکدێت.

## ژێدەرەکان

ئوورۆزگان
پۆل:پارێزگای ئوورۆزگان
باسک

250px|وێنۆک|باسکێک

**باسک**، **قۆڵ** یان **بازوو**، یەکێکە لە پەلەکان، ھەموو مرۆڤێک دوو باسکی ھەیە، لە خوارەوەی ملیان بۆ دەرەوەی لەشیان درێژبووەتەوە. کۆتاییی ھەر باسکێک دەستێکە. مرۆڤەکان باسکەکان و دەستەکان بەکاردێنن بۆ ئەنجامدانی کارەکان و گرتنی شتەکان. ھەندێک لە گواندارە ڕەسەنەکانی تر باسکەکانیان بەکاردێنن بە مەبەستی جووڵانیان.

پۆل:باسک
پۆل:توێکاریی پەلی سەرەوە
کوردسینەما

**کوردسینەما** وێبگەیەکی کوردییە کە تایبەتە بە فیلم و زنجیرەکان بە ژێرنووسی کوردی، ھاوکات گرنگی بە ھەواڵ و زانیاری تایبەت بە سینەما و ئەستێرەکانی ئەو بوارە دەدات. کوردسینەما لە ڕۆژی ٢٦ی ئایاری ٢٠١٣ لەلایەن بڕیار بورھانەوە دامەزراوە. ئەو فیلمە بیانیانەی لە کوردسینەما بڵاودەکرێنەوە، لە دەرەوەی پاراستنی مافی لەبەرگرتنەوەی بەرهەمهێنەرانی فیلمەکانن.

## ڕیزبەندی ئەلێکسا
وێبگەکە لە ڕیزی جیھانیدا و بەپێی ئامارەکانی ماڵپەڕی ئەلێکسا لە پلەی #٣٨٬٣٥١ دێت، و لە ناوخۆی عێراقیش لە پلەی #١٩ دێت، وە ھەروەھا لەسەر ئاستی کوردستانیش لە پلەی ٥ ھەمدایە بەپێێ دواین ڕیزبەندی.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
*ماڵپەرێک بەفیلمەکانی بینەرانی کورد دەگەڕێنێتەوە بۆ سینەما 
*سنور میدیا 
*یەکەمین ماڵپەڕی کوردییە فیلم بە ژێرنووسی کوردی بڵاودەکاتەوە

پۆل:وێبگەکان
پۆل:وێبگە کوردییەکان
دەست

250px|وێنۆک|دەستەکانی مرۆڤ

**دەست** بەشێکی لەشە و کەوتووەتە کۆتاییی باسک، ھەر مرۆڤێک دوو دەستی ھەیە. ئاسایی ھەر دەستێک پێنج پەنجەی ھەیە، چوار پەنجە لە تەنیشت یەکەوە، لەگەڵ گەورەپەنجە. لە ناوەوەی دەست ناولەپ ھەیە، کاتێک ھەموو پەنجەکان بەیەکەوە دەنووشتێنرێنەوە شێوەی دەست دەگۆڕێت بۆ کۆڵەمست. ئەو جومگانەی کە بوونەتە سەختترین بەشی کۆڵەمست پێیان دەوترێت بەندەکانی پەنجەکان. گیاندارانی تر، بەتایبەتیی گواندارە ڕەسەنەکانی تر، کەڵک لە دەست وەردەگرن بە مەبەستی گرتنی شتەکان. بەڵام دەستەکانی مرۆڤ دەتوانن کارانێک بکەن کە ھیچ دەستێکی تر ناتوانێت بیان کات.

## ئەمانەش ببینە
*پێ

پۆل:دەست
پۆل:توێکاریی پەلی سەرەوە
پێ

220px|وێنۆک|پێیەکانی مرۆڤێک (پیاوێک)
[150px|وێنۆک|شێوەی ڕوونکەرەوەی [ئێسکەکانی پێ و قاچی خوارەوە.]]

**پێ** بەشێکی لەشە، کەوتووەتە کۆتاییی قاچ. پێیەکان گرنگن بۆ ھاوسەنگی و ڕاوەستان، مرۆڤەکان و زۆربەی ئاژەڵان پێیەکانیان بەکاردێنن بۆ ڕۆیشتن، ھەروەھا بەکاریان دێن بۆ لێدان، لەکاتی شەڕ و یاریکردن، بۆ نموونە، لە کاتی یاریی تۆپی پێدا.
شێوەی پێیەکان و دەستەکانی مرۆڤ چوونیەکە، لە ھەردووکیاندا پێنج پەنجە ھەن. بەشی کۆتاییی پێ کە بە ھۆی جومگەوە بەستراوەتەوە لەگەڵ قاچ پێی دەوترێت پاژنەپێ، و بنەوەی پێ بە ژێرپێ بانگ دەکرێت.

زۆربەی گیانەوەران پێیان ھەیە، جۆری پێیەکانیشیان جیاوازن. بە «پێ»ی ئەو ئاژەڵانەی کە پێیەکانیان ڕەق و سەختە دەوترێ سم، و ھی ئەوانەش کە نەرمە دەوترێ چنگ.

## داپۆشینی پێیەکان
لە زۆربەی کۆمەڵگەکاندا، خەڵک حەز بە داپۆشینی پێیەکانیان دەکەن، بەتایبەتی کاتێک لەگەڵ کەسانی ترن یان لە دەرەوەن. ئەو پێپۆشەی لەپێی دەکەن چەن جۆرێکی جیاوازی ھەیە، لەوانە پێڵاو، نەعل و پۆتین «جزمە»، مرۆڤەکان ئەمانە بۆ شوێن و کاتی جیاواز بەکاردێنن. خەڵکی ھەمیشە پێپۆش لەبەر دەکەن، بەتایبەتی لە شوێنە گەرمەکان و ئەو کاتانەی خەریکی چالاکین. پێپۆشی زۆر گەورە یان زۆر بچووک کاریگەریی خراپی ھەیە لەسەر تەندروستیی مرۆڤەکان. ئەو کەسانەی نەخۆشییەکانی پێ، قاچ یان پشتیان ھەیە دەتوانن لە پێپۆشی «پێڵاو و نەعل»ی تایبەتی کەڵک وەرگرن.

نەریتی خەڵکی جیھان جیاوازە بۆ کاتی لەبەرکردنی پێپۆش. بۆ نموونە، لە زۆربەی ئەورووپا و کەنەدا خەڵکی پێڵاو لەبەر ناکەن لە ماڵەوەیان یان لە کاتی سەردانکردن.  لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بە شێوەیەکی ئاسایی خەڵکی لە ناوەوەی ماڵەکانیان پێڵا و نەعل لەپێ دەکەن، لە کاتێکدا لە کوردستان یان لە ژاپۆن خەڵکی لە ناوەوەی ماڵەکانیاندا پێڵاو و نەعل لەپێ ناکەن.

## ئەمانەش ببینە
*دەست
*قاچ

پۆل:پێ
پۆل:لەشی مرۆڤ
پۆل:توێکاریی پەلی خوارەوە
پارێزگای پەکتیا

**پەکتیا** (پەشتۆ/فارسی: پکتيا‎) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە ڕۆژھەڵاتی ئەو وڵاتە. لە ١١ قەزا پێکدێت.

## ژێدەرەکان

پەکتیا
پۆل:پارێزگای پەکتیا
پارێزگای پەکتیکا

**پەکتیکا** (پەشتۆ/فارسی: پکتیکا‎) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەو وڵاتە. لە ١٥ قەزا پێکدێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پەکتیکا
پۆل:پارێزگای پەکتیکا
پارێزگای پەروان

**پەروان** (پەشتۆ/فارسی: پروان) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە باکووری ڕۆژھەڵاتی ئەو وڵاتە. لە ٩ قەزا پێکدێت.

## ژێدەرەکان

پەروان
پۆل:پارێزگای پەروان
کەللەسەری مرۆڤ

alt=کەلەی مرۆڤ|وێنۆک|کاژەی مرۆڤ
**کەلە (Skull)** پێکهاتەیەکی ئێسکییە، سەری ئێسکە پەیکەر (Skeleton) پێک دەهێنێت، پاڵپشتیی پێکهاتەکانی ڕوخسار دەکات و کەلێنێکی پارێزراو بۆ مێشک (Brain) دەستەبەر دەکات، کەلە لە دوو بەش پێک دێت؛ کاژەڵە (Cranium) و شەویلاگ (Mandible)، کاژەی مرۆڤ دەبێتە دوو بەش؛ پەیەکاژەڵە (Neurocranium) و کاسەی هەناوەکاژەڵە (Viscerocranium) یان پەیکەری ڕوخسار (Facial Skeleton)، شەویلاگ گەورەترین ئێسکی پەیکەری ڕوخسارە، کاژە گەلێک ئێسک (Bone) و کەلێن (Cavity) و کون (Foramina) و درێژە (Process) و بۆشەڵە (Sinus) لەخۆ دەگرێت.

## ناو

### ناوە کوردییەکان
لە زمانی کوردیدا ئەم وشانەش بۆ کەللەسەر بەکار دێت: کاپۆڵ، کاژەڵاک، کاجیر، قاپیلکەسەر، ئێسکەسەر، پیت، کاتک، کاپۆڵک، کاژە،.

## سەرچاوەکان
* ویکی ئینگلیزی

## پەراوێزەکان

پۆل:لەشی مرۆڤ
پۆل:ئێسکبەندیی مرۆڤ
پۆل:سەری مرۆڤ
لاق

200px|وێنۆک|لاقی مرۆڤێک

**لاق** یان **قاچ** ئەو پەلەی زیندەوەرانە بەکاردێت بۆ ڕاگرتن و پاڵپشی شتەکان؛ بەمەبەستی بەرز ڕاگرتنیان. مرۆڤەکان و باڵندەکان خاوەنی دوو لاقن. ھەندێکی تەنی دییش لاقیان ھەیە، بە نموونە مێز و کورسی، بۆ ڕاوەستانیان.
بە شێوەیەکی ئاسایی گیانلەبەران ٢ یان ٤ لاقیان ھەیە؛ نموونە بڕبڕەداران، بەڵام ھەندێک لە مێرووەکان و جاڵجاڵۆکەکان خاوەنی ٦، ٨، یان ١٢ لاقن، ھەندێک زیندەوەری دی ژمارەیەکی زۆر لاقیان ھەیە، بەڵام ناگەن بە ١٠٠ یان ١٠٠٠ ھەروەکوو خەڵکی باسی دەکەن، یان بەم ژمارانە ناویان ناون. مرۆڤەکان خاوەنی دوو لاقن، کە بەستراون بە پێیەکانەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:توێکاریی گیانلەبەر
پۆل:توێکاریی پەلی خوارەوە
مارکا (ڕۆژنامە)

وێنۆک
**مارکا** ڕۆژنامەیەکی وەرزشی ئیسپانییە کە ھەموو ڕۆژێک دەردەچێت. ڕۆژنامەکە بەزۆری تیشک دەخاتە سەر یاری تۆپی پێ بەتایبەت چالاکییەکانی یانەی ڕیال مەدرید. مێژووی دامەزراندنی ڕۆژنامەکە دەگەڕێتەوە بۆ ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٨ کە لەساتوەختی شەڕی ناوخۆیی ئیسپانیا بووە. بەپێی ئامارەکانی ٢٠١٣ ڕۆژنامەکە دووەم پڕفرۆشترین ڕۆژنامەی ئیسپانیا بووە.

## مارکای پلەیەر
لە ساڵی ٢٠٠٨، گۆڤاری یارییە ڤیدیۆیییەکانی مارکا پلەیەر لەلایەن دەزگای چاپەمەنی یەکەی سەرنوسەر (Unidad Editorial)، بڵاوکەرەوەی ڕۆژنامەی مارکا، دەستیپێکرد. لە بنەڕەتدا وا دانرابوو ناوی تیلت بێت. گۆڤارەکە لەلایەن دەیڤد سانزەوە بەڕێوەدەبرا کە پێشتر لە گۆڤاری فەرمی ئێکس بۆکسی ئیسپانیا کاری دەکرد، کە تازە داخرابوو. مارکا پلەیەر تایبەت بوو بە ڕووماڵکردنی یارییە فرەپلاتفۆرمەکان، ھەواڵ و پێداچوونەوەکان. یەکەم ژمارەی بە تیراژی ١٢٥،٠٠٠ دانە دەرچوو، و خۆسێ مانوێل گۆنزالێس لە ڤاندال نووسیویەتی کە «دەستپێکێکی زۆر باشی ھەبوو بەھۆی نرخە زۆر گونجاوەکەیەوە کە ١.٩ یۆرۆ بوو». بەڵام، ئەو ڕای گەیاند کە گۆڤارەکە نەیتوانی پشکی بازاڕی درێژخایەن بەدەستبھێنێت، بە پێچەوانەی بڵاوکراوەکانی تری ھەمان دەزگا وەک مارکامۆتۆر. گۆڤاری مارکا پلەیەر ٤٦ ژمارەی لێدەرچوو؛ دواین ژمارەی لە تەمموزی ٢٠١٢ بوو. دوای داخستنی، زۆربەی کارمەندانی پێشووی مارکا پلەیەر ڕێکخرانەوە بۆ دەستپێکردنی ئای جی ئێن ئیسپانیا، کە پرۆژەیەکی ھاوبەش بوو لە نێوان ئای جی ئێن و Unidad Editorial.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
عەبدولعەلی بیرجەندی

**عەبدولعەلی کوڕی محەممەد کوڕی حوسەین بیرجەندی** (بە فارسی: *عبدعلی محمد بن حسین بیرجندی*) (لە ١٥٢٨ مردووە) گەردوونناس و فیزیکزان و بیرکاریزانێکی فارسی سەدەی شازدەهەم بوو کە لە شاری بیرجەند لە ئێران ژیاوە. زیاتر لە ١٣ کتێب و نامیلکە و پەیامی جیاوازی نووسیوە لەوانە (شرح تذكرة).

## سەرچاوەکان
* https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Birjandi

پۆل:زانایانی خۆراسان
پۆل:زانایانی سەردەمی زێڕینی ئیسلام
پۆل:مردووانی ١٥٢٨
پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام
پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست
برۆ

250px|وێنۆک|برۆ
وێنۆک|برۆ و چاو

**برۆ** بریتییە لە ھێڵە مووێک، کەوتووەتە ٢سم سەرووتر لە چاوەکان. برۆیەکان پارێزگاری لە چاوەکان دەکەن، لەو کاتەی ئارەقە یان ئاو لەسەر دەموچاوە و لەکاتی بەرزی گەرمی خۆرەتاودا. توانای جوڵاندنی برۆیەکان کاریگەریێکی دیاری ھەیە لە دەربڕینی ڕووخسار (زمانی ڕووخسار).

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:توێکاریی چاوی مرۆڤ
پۆل:مووی دەموچاو
حەبەش حاسیب مەروەزی

**حاسیب مەروەزی** ناوی تەواوی **ئەحمەد کوڕی عەبدوڵڵا حەبەش حاسیب مەرزەوی** (٧٩٦ز - ٨٦٩ز) گەردوونناس و بیرکاریزان و جوگرافیاناسێکی فارسی موسوڵمان بوو لە شاری مەرڤ لە خۆراسان. لە شاری سامەڕا یەکەم کەس بووە کە ڕێژەکانی سێگۆشەزانی بەکارهێناوە لەوانە: (SIN، COS، TAN & COT). لە وڵاتی عێراق ژیاوە و لە ژێر فەرمانڕەوایی هەردوو خەلیفەی عەبباسی مەئمون و موعتەسەم باللەدا کاری کردووە.

## کار و بەرهەمەکانی
لە نێوان ساڵانی ٨٢٥ بۆ ٨٣٥ چەندین تاقیکردنەوەی ئەنجامداوە و سێ خشتی گەردوونناسی دروستکردووە.

## سەرچاوەکان
* https://en.wikipedia.org/wiki/Habash_al-Hasib_al-Marwazi

## ئەمانەش ببینە
* سەردەمی زێڕینی ئیسلام

## پەراوێزەکان

پۆل:لەدایکبوونی ٧٩٦
پۆل:مردووانی ٨٦٩
پۆل:زانایانی خۆراسان
پۆل:گەردوونناسە فارسەکان
پۆل:بیرکاریزانە فارسەکان
پۆل:زانا موسوڵمانەکان
پۆل:ئێرانییەکانی سەدەی ٩یەم
پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام
پۆل:زانایانی ئێرانی
پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست
پۆل:داھێنەرە موسڵمانەکان
عەلی کوڕی ئەحمەد نەسەوی

**عەلی کوڕی ئەحمەد نەسەوی** ناسراو بە **نەسەوی** (بە ئینگلیزی: *Alī ibn Ahmad al-Nasawī*) (١٠١٠ز - ١٠٧٥ز) بیرکاریزانێکی فارس بوو لە خۆراسان لە ئێران. لە سەردەمی حوکمڕانی دەوڵەتی بوەیهی و لە ژێڕ فەرمانڕەوایی سوڵتان ماجد ئەلدەولەهدا کاری کردووە. کتێبێکی لەسەر زانستی ژمێرە بە زمانی فارسی نووسیوە و پاشان بە زمانی عەرەبیش بە ناونیشانی (المقنع في الحساب الهندي). هەروەها دەربارەی کتێبێکی زانا ئارکیمیدز بە ناوی (Lemma) شتی نووسیوە و هەروەها دەربارەی بیردۆزی مینیلاوس شتی نووسیوە لە کتێبەکەیدا بە ناوی (الکتاب العشبا) کە تیایدا هەندێک شوێنی وەرگێڕانی کتێبی (The Lemmata)ی ئارکیمیدزی ڕاست کردووەتەوە کە لەلایەن زانا سابت کوڕی قورا و وەرگێڕدرابوو بۆ عەرەبی و دوایین پێداچوونەوەی لەلایەن زانا نەسیرەددینی تووسییەوە بۆ کرابوو.

## ئەمانەش ببینە
* سەردەمی زێڕینی ئیسلام
* خۆراسان

## سەرچاوەکان
* ویکی ئینگلیزی
## پەراوێزەکان

پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٠١٠
پۆل:مردووانی ١٠٧٥
پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست
ڤیکتۆریا (ئوسترالیا)

**ڤیکتۆریا** ( بە ئینگلیزی :Victoria) ویلایەتێکە لە باشووری ڕۆژهەڵاتی وڵاتی ئوسترالیا. ناوەندی ئەم ویلایەتە شاری مێلبۆرنه.

## مێژوو

دوای درووست بوونی داگیرگەی نیو ساوت وێلز لە لایەن بەریتانیاوە لە ساڵی ١٧٧٨، بەرەبەرە خەڵکی ئەورووپا کۆچیان کردە ناوچەکانی تری ئوسترالیا.

یەکەمین دانیشتووانی ڤیکتۆریا، لە بەندەری پۆرتلەند له ڕۆژاوای ئەم ویلایەتە دا نیشتەجێ بوون.

لە ساڵی ١٨٣٥ شاری مێلبۆرن دامەزرا ، بەڵام دامەزرانی داگیرگەی ڤیکتۆریا لە ساڵی ١٨٥١ لە لایەن بەریتانیاوه راگەیەنرا.

لەم ساڵەدا لەگەڵ دۆزینەوەی زێڕ لەم ویلایەتە، سێڵی کۆچبەرانی وڵاتانی تر بە تایبەتی لە ئیرلەند و چین ڕژایە ئەم ناوچەیە و مێلبۆرن و ڤیکتۆریا لە ڕووی ئابووری و بازرگانی، گەشەیەکی بەرچاویان بەخۆوە بینی.؛ بە شێوەیەک که ئەم شاره به ناوی "مێلبۆرنی سەرسووڕهێنەر" بوو به گەورەترین شاری ئیمپراتۆری بەریتانیا لەدوای لەندەن.

لە ساڵی ١٩٠١ لەگەڵ ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی ئوسترالیا، ڤیکتۆریا وەکوو یەکێک لە ویلایەتە سەربەخۆکان و مێلبۆرنیش بە پایتەختی ئەم وڵاتە هەڵبژێردرا. هەرچەندە لە ساڵی ١٩٢٧، شاری کانبێرا بوو بە پایتەختی ئەم وڵاتە.

ئەورۆکە  مێلبۆرن وەکوو ناوەندێکی چاند-هونەر و وەرزشی و هەروەها جەمسەریكی زانست، ئابووری و وەبەرهێنانی ئوسترالیا هەژمار دەکرێ.

## جوگرافیا و گەلھە

ئەم ویلایەتە لە باکوورەوە بە نیو ساوت وێلز، له ڕۆژاواوە بە باشووری ئوسترالیا و له باشوورەوە بە دەریا ئازادەکانەوەیە.

بەرزترین خاڵی ئەم ویلایەتە چیای بوگۆنگ بە بەرزی کەمتر لە دووهەزار مەتر و نزمترین خاڵیشی زەویەکانی باشووریەتی کە هاوتای دەریایە.

پانتایی ئەم ویلایەتە ٢٣٧ هەزار کیلۆمەتری چوارگۆشەیە کە لە ویلایەتە بچووکەکانی ئوسترالیا هەژمار دەکرێ، بەڵام گەلهەی ئەم وڵاتە لە ساڵی ٢٠٠٦ دا زیاتر لە پێنج ملیۆن و سەد هەزار کەس بەراورد کراوه کە دەبێتە دووهەم ویلایەتی پڕ گەلهەی ئوسترالیا.

## شارەکانی ڤیکتۆریا

ناوەندی ڤیکتۆریا، شارە گەورەکەی مێلبۆرنە کە دووهەم گەوەرەشاری ئوسترالیایە. لە شارە گرینگەکانی تری ئەم ویلایەتە:

* بالارت Ballarat
* بێندیگۆ Bendigo
* لاترۆب Latrobe City
* بێنالا Benalla

## شوێنە گەشتیارییەکان
* دوازده نێردراو
* دوورگەی فیلیپ
* ڕێگای گەورەی ئوقیانووسی
* دۆڵی یاررا

## پێشانگا

File:Victoria_summer.jpg|
File:Victoria_winter.jpg|
File:Victoria_rainfall.jpg|


## سەرچاوە

* دەوڵەتی ڤیکتۆریا
* اطلاعات گردشگری ویکتوریازانیاریه گەشتیاریەکانی ڤیکتۆریا

پۆل:ڤیکتۆریا، ئوسترالیا
پۆل:ئەو ویلایەتانەی لە ١٨٥١ دامەزراون
پۆل:ئەو ویلایەتانەی لە ١٩٠١ ھەڵوەشاون
پۆل:ویلایەتەکانی ئوسترالیا
پۆل:داگیرکراوەکانی پێشووی بەریتانیا
پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٥١ لە ئوسترالیا
پۆل:ئەم شوێنانەی لە ١٩٠١ (زایینی) ھەڵوەشاونەوە
پۆل:ویلایەتەکان، دامەزرانی ١٨٥١
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکانی ئۆسترالیا
پۆل:کۆلۆنیال و پارێزەرانی پێشووی بەریتانیا لە ئۆشیانیا
پارێزگای سەمەنگان

**سەمەنگان** (فارسی: سمنگان‎) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە ناوەڕاستی ئەو وڵاتە. لە ٥ قەزا پێکدێت.

## ژێدەرەکان

سەمەنگان
پۆل:پارێزگای سەمەنگان
پارێزگای سەرپول

**سەرپول** (پەشتۆ/فارسی: سرپل) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە باکووری ئەو وڵاتە. لە ٧ قەزا پێکدێت.

## ژێدەرەکان

سەرپول
پۆل:پارێزگای سەرپول
پارێزگای تەخار

**تەخار** (پەشتۆ/فارسی: تخار) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە باکووری ڕۆژھەڵاتی ئەو وڵاتە. لە ١٦ قەزا پێکدێت.

## ژێدەرەکان

تەخار
پۆل:پارێزگای تەخار
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٤
ئەبوو مەحموود خوجەندی

**خوجەندی** ناوی تەواوی **ئەبوو مەحموود حەمید کوڕی خدر خوجەندییە** (٩٤٠ز-١٠٠٠ز) گەردوونناس و بیرکاریزانێکی مەغۆل بوو کە لە کۆتاییەکانی سەدەی دەیەمدا ژیاوە و یارمەتی درووستکردنی ڕوانگەیەک بووە لە نزیک شاری ڕەی (کە ئێستا شاری تاران دەکات) لە ئێران. لە شاری خوجەند لە تاجیکستان لەدایکبووە. ئەو زانیارییانەی کە تا ئێستا دەربارەی خوجەندی زانراون هەموویان لە نووسراوەکانی خۆیەوە و هەروەها لە قسەکانی نەسیرەددینی تووسییەوە وەرگیراون. لە وتەکانی نەسیرەددینی تووسییەوە ئەوە ئاشکرایە کە خوجەندی یەکێک بووە لە سەرکردەکانی مەغۆل لە ناوچەی خوجەند، کە ئەمەش ئەوە دەردەخات کە کەسێکی نەجیبزادە بووە. .

## ئەمانەش ببینە
* سەردەمی زێڕینی ئیسلام
* نەسیرەددینی تووسی

## سەرچاوەکان
* https://en.wikipedia.org/wiki/Abu-Mahmud_Khojandi

## پەراوێزەکان

پۆل:زانایانی خۆراسان
پۆل:لەدایکبووانی ٩٤٠
پۆل:مردووانی ١٠٠٠
پۆل:بیرکاریزانە موسوڵمانەکانی سەدەکانی ناوەڕاست
پۆل:گەردونناسانی سەدەی ١٠یەم
پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام
پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست
پۆل:داھێنەرە موسڵمانەکان
پارێزگای زابول

**زابول** (پەشتۆ/فارسی: زابل) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئەفغانستان. کەوتووەتە باشووری ئەو وڵاتە. لە ٩ قەزا پێکدێت.

## ژێدەرەکان

زابول
پۆل:پارێزگای زابول
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٣
نیو ساوت وێلز

**نیو ساوت وێلز** ( بە ئینگلیزی : New South Wales) یان **وێلزی باشووریی نوێ** ناوی یەکێکە لە ویلایەتەکانی وڵاتی ئوسترالیا.

ناوەندی ئەم ویلایەتە شاری سیدنیە کە گەورەترین شاری ئوسترالیایە.

ویلایەتی نیو ساوت وێڵز بە گەلهەترین پارێزگای ئوسترالیایە کە لە باشووری ڕپژهەڵاتی ئەم وڵاتە هەڵکەوتووە. ئەم ویلایەتە لە باکوور لەگەڵ کوینزلەند، لە باشوور لەگەڵ ڤیکتۆریا، و لە ڕۆژاواشەوە لەگەڵ ئوسترالیای باشوور و لە ڕۆژهەڵاتیشەوە هاوسنوورە لەگەڵ ئۆقیانووسی ئارام، و پانتاییەکی زیاتر لە ٨٠٠ هەزار کیلۆمەتری چوارگۆشەی داپۆشیەوە.

بەرزترین خاڵی، "کوێستانی بەفراوی" یان (Snowy Mountains)ە بە بەرزایی ٢٢٢٨ مەتر [//en.wikipedia.org/wiki/New_South_Wales].

نیو ساوت وێلز بە گەلهەی ٦،٨٨٩،١٠٠ کەس، پڕ دانیشتووترین ویلایەتی ئوسترالیایە و یەک لەسەر سێی گشت گەلهەی ئەو وڵاتەی لە ناو خۆی دا جێ کردۆتەوە.

هەندێ لە شارە گرینگەکانی ئەم ویلایەتە بریتین لە:
* سیدنی
* نیوکاسڵ 
* وێڵێنگانگ
* ساوزێرلەند
* بلەک تاون

## سەرچاوە

* ویکی‌ ئینگلیزی New South Wales
دەوڵەتی نیو ساوت وێلز

پۆل:نیو ساوت ولز
پۆل:ئەو ویلایەتانەی لە ١٨٧٧ (زایینی) دامەزراون
پۆل:ویلایەتەکانی ئوسترالیا
پۆل:داگیرکراوەکانی پێشووی بەریتانیا
پۆل:دامەزرانەکانی ١٧٨٨ لە ئۆسترالیا
پۆل:نیو ساوت وێلز
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٧٨٨
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکانی ئۆسترالیا
ناوچەی پایتەختی ئوسترالیا

**خاک یان ناوچەی پایتەختی ئوسترالیا** (بە ئینگلیزی : Australian Capital Territory وبو کوورتکراوەی ACT) بچووکترین ویلایەتە لە کۆی هەشت ویلایەتی ئوسترالیا کە حکومەتی خۆبەڕێوەبەریان هەیە.

سنووری پایتەختیی ئوسترالیا، وەکوو بەشێکی بچووک لەناو دڵی ویلایەتی نیو ساوت وێلز هەڵکەوتووە و لەگەڵ هیچ ویلایەتێکی تر هاوسنوور نیە. 

گرینگی ئەم ناوچەیە بە هۆی بوونی کانبێرای پایتەختی ئەم وڵاتەیە.

گوومان دەکرێ هاتنی سپی پێستەکان بۆ ئەم ناوچەیە، لە ساڵی ١٨٢٠ و ٥٠ دەیە دوای جێیمز کۆک ڕووی دابێ.

دە ساڵ دوای بنیادنرانی وڵاتی فیدراڵی ئوسترالیا لە ساڵی ١٩٠١، ئەم خاکە لە نیو ساوت وێلز جیا بۆیەوە و بوو بە دەوڵەتی فیدراڵی بۆ درووست کردنی پایتەختێکی نوێ.

## سەرچاوە

* [//en.wikipedia.org/wiki/Australian_Capital_Territory ویکی ئینگلیزی]

پۆل:ناوچەی پایتەختی ئوسترالیا
پۆل:ئۆسترالیا
پۆل:ئەو ویلایەتانەی لە ١٩١٠ (زایینی) دامەزراون
پۆل:ویلایەتەکانی ئوسترالیا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩١١
پۆل:ئینکلاڤ و ئێکسکلیڤ
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکانی ئۆسترالیا
ناوچەی کەنداوی جێرڤیس

**ناوچەی کەنداوی جێرڤیس** (بە ئینگلیزی : Jervis Bay Territory) ناوچەیێکە له ئوسترالیا کە لە لایان نیو ساوت وێلز دەوری گیراوه.

پانتایی ئەم ناوچەیە بریتیە لە ٦٧،٨ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە و تەنها ٣٧٧ کەس گەلهەیەتی.

ئەم ناوچەیە لە ساڵی ١٩١٥ بنیادنراوە.

## سەرچاوه

* ویکی فارسی قلمروی جرویس

## سەرچاوەکان

پۆل:ناوچەی پایتەختی ئوسترالیا
پۆل:ئۆسترالیا
پۆل:ناوچەی کەنداوی جێرڤیس
پۆل:ئەو ویلایەتانەی لە ١٩٨٩(زایینی) دامەزراون
پۆل:ویلایەتەکانی ئوسترالیا
پۆل:کەنداوەکانی ئوسترالیا
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩١٥ لە ئوسترالیا
پۆل:ئینکلاڤ و ئێکسکلیڤ
حوسێن ئەلبورزی

**حوسێن ئەلبورزی** (بە فارسی: *حسین البرزی*) ھونەرمەندی ڤیۆڵۆنژەن و گۆرانیبێژێکی کوردی خەڵکی شاری کرماشانە کە بە زاراوەی کوردی کرماشانی گۆرانیی خوێندووە.

## ژیان
حوسێن ئەلبورزی لە ساڵی ١٣١٧ی کۆچیی ھەتاوی لە کۆڵانی *داڵانی پیری* لە گەڕەکی بەرزەدەماخی شاری کرماشان لە دایک بوو. دەورەی سەرەتاییی لە قوتابخانەی کووروش و دەورەی باڵایش لە دەبیرستانی کەزازی لە شاری کرماشان تێپەڕاند. لە ساڵی ١٣٣٨ی ھەتاوی یەکەمین گۆرانیی لە ڕادیۆ بیسیمی ئەرتەش لەگەڵ ئاموزای عەلی ئەلبورزی خوێند. لە ژەندنی ئامێری ڤیۆلۆنیش قوتابیی حوسێن یاحەققی (خاڵۆی پەرویز یاحەققی) بوو.

تا بە ئێستا زۆرتر لە ١٤٠ گۆرانیی کوردیی کرماشانی خوێندووە کە زۆربەیان لە ئەرشیڤی ڕادیۆ و تلەڤیزیۆنی کرماشان نابوود کراونەتەوە. ناسراوترین گوورانیی *ھەر ماڵی گیسکی*ە کە مووسیقاکەی مەحموود مەرئاتی ڕێک کردووە و ھێشتا یەکێکە لە ناسراوترین گۆرانیەکانی کوردیی باشووری. بەدوای شۆڕشی ١٣٥٧ی ئێران، تا چەندین ساڵ ئێزنی بۆ کار نەبوو و لە ساڵی ١٣٦٦ی ھەتاوی دەتی کرد بە ھاوکاریکردنەوە لەگەڵ گرووپی موشتاق بە ڕێبەریی سیاوەش نوورپووڕ. ھەر لەگەڵ ئەم گرووپە گورانیی *ئاو زەمزەم*ی خوێند کە لە ساڵی ١٣٦٦ی ھەتاوی خەڵاتی یەکەمی فێستیڤالی مووسیقای فەجری لە تاران وەرگرت. لە ساڵی ١٣٧٦ی ھەتاوی لە تالاری شەفەق لە تاران کۆنسێرتێکی سێ شەوە بەڕێوەبرد. لەگەڵ ھونەرمەندانی کرماشانیی دێکە وەکوو ئەسغەر ئیمانی، مەحموود مەرئاتی و ھتد گرووپێک بە ناوی *ڕادیۆ کرماشانی قەدیم*یان پێک ھێنا و بە دەعوەتی کوردسات لە سلێمانی کۆنسێرتیان بەڕێوەبرد.

## ژێدەر
* وەتووێژی ئیرەج نیزافەتیان لەگەڵ حوسێن ئەلبورزی

پۆل:خەڵکی کرماشان
پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی باشووری
خاکەکانی باکووری ئوسترالیا

**خاکی باکوور** یان ** ناوچەکانی باکوور**ی ئوسترالیا ( به ئینگلیزی :  Northern Territory] یەکێکە لە ناوچە سەرەکیەکانی ئوسترالیا، لە باکووری ئەم وڵاتە هەڵکەوتووە کە وەکوو ویلایەت نەناسراوە و دەسەڵاتی ویلایەتێکی تەواوی نیە.

ناوەندی ئەم ناوچەیە شاری داروینە. 

ئەم ناوچەیە لە ڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ کوینزلەند، لە ڕۆژاواوە ئوسترالیای ڕۆاژاوا و لە باشوورەوە لەگەڵ ئوسترالیای باشووری هاوسنوورە.
 
ناوچەی باکووری، لە باکوورەوە خاوەنی دارستان گەلێکی زۆرە که کەشوهەوای ئیستوایی و تەڕیان هەیە، بەڵام زۆرتری پانتاییەکەی بیابانە.

گەلهەی ئەم ویلایەتە تۆزێک زیاتر لە دووسەت هەزار کەسە کە کەمترین دانیشتوانی ئوسترالیای لەخۆ گرتووە.

شارەکانی کانیەکانی ئالیس و کاترین دوو شاری تری ئەم ناوچەیەن.

زیاتر لە یەک لەسەر چواری گەلهەی ئەم ناوچەیە خەڵکی خۆجێی ئوسترالیایە کە زۆرترین بوونی خۆجێیەکانی ئوسترالیایە بەرانبەر بە ویلایەتەکانی تر.

هەروەها ناوچەی باکوور تەنیا ناوچەی ئوسترالیایە لە درێژایی مێژوو دا، شەڕی چەکداری لە نزیکەوە بەخۆیەوە بینیبێ.شاری داروین لە شەڕی جیهانی دووهەم دا چەندین جار لە لایەن هێزی هەوایی شاهانەی ژاپۆن بۆردوومان کرا.

جادەکانی ئەم ناوچەیە تا ساڵی ٢٠٠٧ بەربەستی خێراییان نەبوو و داروین لە ساڵی ٢٠٠٤ بۆ یەکەمین جار تێکەڵی هێڵی شەمدەندەفەری نیشتیمانی بوو.

ئەم ناوچەیە بە هۆی بوونی یەکێک لە بنکە سەربازی و ناوبەری سەتەللایتی گرینگی ئەمریکایی ڕێژەیەکی زۆری ئەمریکی تێدایە.

چیای ئایێرز کە خەڵکی ناوچەکە بە چیای ئولورو ناوە دەبەن، یەکێکە لە گرینگترین ئاسەوارە سرووشتیەکانی ناوچەکە و لە گەڵ میراتی جیهانی هەژمار دەکرێ، ئەم چیایە لە ٤٥٠ کیلۆمەتری شاری کانیەکانی ئالیس دایە. تووریزم یەکێکە لە سەرچاوە گرینگەکانی داهاتی ئەم ناوچەیە.

## ئەلبۆم

Image:Mount Sonder.JPG|
Image:Kakadu 2488.jpg|
Image:Uluru NT Australia.JPG|


## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی-Northern Territory

پۆل:دامەزرانەکانی ١٩١١
پۆل:ویلایەتەکانی ئوسترالیا
پۆل:خاکەکانی باکووری ئوسترالیا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩١١
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکانی ئۆسترالیا
ڕائول ئەلبیۆل

**ڕائول ئەلبیۆل تۆرتاهادا** یاریزانەکی تۆپی پێی هەلبژاردەی ئیسپانیا. هەروەها لە یانەی ناپۆلی ئیتاڵی یاری دەکات. لەدایکبووی ٤ی ئیلوولی ١٩٨٥ لە شاری ڤالەنسیا لە ئیسپانیا.

٤٠٠px|وێنۆک|چەپ|ڕائول ئەلبیۆل

## سەرچاوە

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥
پۆل:زیندووان
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٨
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠١٢
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٣
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئیسپانی
پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٩
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی
پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ناپۆلی
پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن بی
پۆل:یاریزانانی براوەی خولی ئەورووپا
پۆل:یاریزانانی ڤالێنسیا مێستایا
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ڤالێنسیا
پارێزگاکانی ئەفغانستان

ئەفغانستان لە ٣٤ پارێزگا *(ویلایەت)* پێک دێت، **پارێزگاکانی ئەفغانستان** بریتین لە دابەشکاری بنەڕەتیی ئەو وڵاتە. ھەر پارێزگایەک چەند قەزایەک و زیاتر لە ١٠٠٠ گوند لەخۆ دەگرێت.

## پارێزگاکانی ئەفغانستان

## سەرچاوەکان

*
پۆل:دابەشکارییەکانی ئەفغانستان
پۆل:پێرستەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتان
کوینزلەند

**کوینزلەند** بە (بە ئینگلیزی: Queensland) ناوی یەکێکە لە ویلایەتەکانی وڵاتی ئوسترالیا کە لە باکووری ڕۆژھەڵاتی ئەم وڵاتەیە. کوینزلەند لە باشوورەوە لەگەڵ ویلایەتی نیو ساوت وێلز و لە ڕۆژاوا لەگەڵ خاکەکانی باکووری ئوسترالیا‏ و ویلایەتی ڤیکتۆریا ھاوسنوورە، ئەم ویلایەتە لە ڕۆژھەڵات و باکوورەوە بە ئوقیانووسی ئارامەوەیە.
کوینزلەند ویلایەتێکی پانە کە پانتایەکەی تۆزێک لە پانتایی وڵاتی ئێران زیادترە. پایتەختی کوینزلەند شاری بریزبێنە کە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەم ویلایەتە ھەڵکەوتووە.
شارە گرینگەکانی تری ئەم ویلایەتە بریتین لە گۆلد کۆست، کێنز، تاونزویل، مەکای و ڕاکھەمپتن. پانتایی کوینزلەند ١٨٥٢٦٤٢ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە کە دوای ئوسترالیای ڕۆژاوا دووھەم ویلایەتی گەورەی ئەم وڵاتەیە.

گەلھەی ئەم ویلایەتە ٤٠٧٠٤٠٠ کەسە کە زۆرتر لە شارەکانی سەر کەنارەکانی ڕۆژھەڵاتی ویلایەتەکە دادەنیشن و ناوەند و ڕۆژاوای ویلایەتەکە بەتاڵن لە خەڵک. :en:Queensland.

باشووری کوینزلەند کەشوھەوایێکی نیوەئیستوایی ھەیە و باکوورەکەی تەواو ئیستواییە، ڕۆژاوا و ناوەندی پارێزگاکاش بھ گژو گیاو دەشتی وشک داپۆشراوە، کوینزلەند خاوەنی حکوومەتی دەستوورخوازی شاھانەیە و پەرلەمانێک و دەوڵەتێکی ھەرێمی خۆبەڕێوەبەری ھەیە. ناوی کوینزلەند لە ناوی شازن ڤیکتۆریا، شاژنی بەریتانیاوە ھاتووە.

## شارەکان
* بریزبێن
* گۆڵد کۆست
* تاونزویل
* مەکای
* ڕاکھەمپتن
* سانشاین کۆست
* کێنز
* روما
* توومبا

## سەرچاوەکان
* ویکی ئینگلیزی-Queensland
* دەوڵەتی کوینزلەند

پۆل:کوینزلەند
پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٥٩ (زایینی)
پۆل:ئەم شوێنانەی لە ١٩٠١ (زایینی) ھەڵوەشاونەوە
پۆل:ویلایەتەکانی ئوسترالیا
پۆل:داگیرکراوەکانی پێشووی بەریتانیا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٥٩
پۆل:کۆلۆنیال و پارێزەرانی پێشووی بەریتانیا لە ئۆشیانیا