ماڕتن سکۆڕسێزی

**ماڕتن چارڵز سکۆرسێزی** (لەدایکبووی ١٢ی تشرینی دووەمی ١٩٤٢) دەرهێنەر و مێژوونووسێکی ئیتاڵی-ئەمەریکیە، کەوا پەنجا ساڵە لە بواری فیلمسازیدا کاردەکات. سکۆڕسێزی بابەتی پەیوەندیدار بە ئیتاڵیە ئەمەریکیەکان (بەتایبەت سقلیەکان) دەوروژێنێت، یان بیرکردنەوەی کاتۆلیکە ڕۆمانەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە، بیروباوەڕ، تاوانکاری سەردەم و شەڕی تاقمە چەتەکانی ئەمەریکا. زۆربەی فیلمەکانیشی تێبینی نیشاندانی ئاسایی توندوتیژی و بەکارهێنانی جنێویان لێ کراوە.

وەک بەشێک لە شەپۆلە نوێکەی دەرهێنەرانی هۆڵیوود، سکۆڕسێزی بە یەکێک لە کاریگەرترین و باشترینەکانی مێژووی سینەما دادەنرێت. لە ساڵی ١٩٩٠، هەڵسا بە دامەزراندنی "The Film Foundation" ڕێکخراوێکی تایبەت بە پاراستن و گەڕاندنەوەی فیلمە کۆنەکان، و لە ساڵی ٢٠٠٧یش "World Cinema Foundation" دامەزراند. دەرهێنەرێکە توانیویەتی تەواوی خەڵاتەکانی فیلمسازی بباتەوە لەنێویاندا خەڵاتی ئۆسکار، پالمێدۆر، گڕامی، ئێمی، گۆڵدن گڵۆب، بافتا و خەڵاتی ڕێزلێنانی AFI.

سکۆڕسێزی چەندین کاری جیاوازی هەبووە لە سینەما، دیارترینیان فیلمی Mean Streetی ساڵی ١٩٧٣یە کەوا یەکەمین فیلمی بوو کە دەنگبداتەوە، هەروەها Taxi Driver (١٩٧٦)،فیلمی ژیاننامەیی Raging Bull (١٩٨٠)، کۆمێدیە ڕەشەکانی وەک The King of Comedy (١٩٨٣) و After Hours (١٩٨٥). بەدەر لەمانە دەرهێنەرەکە بەوە ناسراوە کە لەگەڵ ئاکتەر ڕۆبێرت دی نیرۆش زۆرترین کاری کردووە تیایاندا فیلمی چەتەیی ھاوڕێیە چاکەکان (١٩٩٠)، Cape Fear (١٩٩١)، Casino (١٩٩٥) و هەروەها The Irishman (٢٠١٩). جگە لە دی نیرۆ، لیۆناردۆ دی کاپریۆش بە کارکردن لەگەڵ دەرهێنەرەکە ناسراوە لە فیلمەکانی چەتەکانی نیویۆرک (٢٠٠٢)*،* و فیلمی ئەمدواییان گورگەکەی شەقامی وۆڵ ستریت (٢٠١٣). بۆ کارە هاوبەشەکەیان لە فیلمی The Departed (٢٠٠٦)، دەرهێنەرەکە یەکەمین خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین دەرهێنەر وەرگرت لەپاڵ بردنەوەی باشترین فیلمی ساڵیش.

کارەکانی تری سکۆڕسێزی پێکهاتووە لەدرامای ژیاننامەیی The Aviator (٢٠٠٤) و فیلمی پڕ لە نهێنیی Shutter Island (٢٠١٠)، فیلمی درامای سەرکێشی *[[ھوگۆ (فیلم)|ھوگۆ]]* (٢٠١١)، و فیلمە ئاینییەکەی بەناوی Silence (٢٠١٦). سکۆڕسێزی بێبەش نەبووە لە کارە تەلەڤیزیۆیەکان بەوپێیەی کاری دەرهێنانی بۆ زنجیرەکانی Boardwalk Empire و Vinyl کردووە. بە هەبوونی هەشت پاڵاوتن بۆ ئۆسکاری باشترین دەرهێنەر، ئەو خاوەن زۆرترین پاڵاوتنی ئۆسکارە بۆ دەرهێنان و هەروەها لەگەڵ بیڵی وایلدەر یەکسانە وەک خاوەن زۆترین پاڵاوتن بۆ تاکە کەسێک لە ئۆسکار. وەک هەوادارێکی مۆسیقای ڕۆک، چەندین دۆکیومێنتاری لەسەر بابەتەکە دەرهێناوە وەک *The Last Waltz* (١٩٧٨), *No Direction Home* (٢٠٠٥), *Shine a Light* (٢٠٠٨), *George Harrison: Living in the Material World* (٢٠١١), و *Rolling Thunder Revue: A Bob Dylan Story by Martin Scorsese* (٢٠١٩).

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢
پۆل:زیندووان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرهێنەر
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەمریکییەکانی پەیڕەوی کلێسەی کاسۆلیکی ڕۆم
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرھێنەر
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەی باشترین دەرهێنەری گۆڵدن گڵۆب
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا
پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:نووسەرانی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئیتاڵی
پۆل:براوەی باشترین دەرھێنەری گۆڵدن گڵۆب
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ڕێزلێنانی سیزار
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:ئەو ئەمریکییانەی پەیڕەوی کڵێسای کاتۆلیکی ڕۆم دەکەن
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان