ڕۆزا مۆنتیرۆ

وێنۆک|ڕۆزا مۆنتیرۆ لە خۆپیشاندانێکدا دژی پاڵەوانێتی (تۆرۆ دی لا ڤێگا) ٢٠١٤
**ڕۆزا مۆنتیرۆ** () ڕۆژنامەنووس و نووسەری ئیسپانییە، لە ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٥١ لە شاری مەدرید لەدایکبووە.

## ژیاننامە
**ڕۆزا مۆنتێرۆ** لە ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٥١ لەدایکبووە. کچی دایکێکە کە لە ماڵەوە دەمێنێتەوە و باوکێکە کە وەک یاریدەدەری گاوانێک کاردەکات. ڕۆژنامەگەری و دەروونناسی خوێندووە، بەڵام لە ساڵی چوارەمدا خوێندنی دەروونناسی بەجێھێشتووە. ھاوبەشی لەگەڵ گرووپە شانۆیییە ئازادە جیاوازەکانی وەک تیم *کانۆن* یان *تابانۆ* کرد، و بەم شێوەیە دەستی کرد بە بڵاوکردنەوە لە میدیاکانی وەک *فۆتۆگراماس*، *پویبلۆ* و گۆڤاری *پۆسیبڵ* . . . ھتد. لە کۆتایی ساڵی ١٩٧٦دا، لە ماوەی ساڵانی ١٩٨٠ و ١٩٨١دا، بە تایبەتی لە ڕۆژنامەی ئێل پایس وەک سەرنووسەری تەواوکەری یەکشەممە کاری کردووە. لە ساڵی ١٩٧٩ یەکەم کتێبی خەیاڵی بە *ناوی مێژووی دڵشکێنەکان* بڵاوکرایەوە. لە ساڵانی دواتردا زۆر ڕۆمان چاپ کران، ھەروەھا چیرۆک و شانۆنامە بۆ منداڵان. *ئەنتۆنیۆ سێرانۆ* دەرھێنەری مەکسیکی ڕۆمانی *کچی مرۆڤخۆر* لە ھەمان ساڵی بڵاوبوونەوەیدا (واتە لە ساڵی ١٩٩٧) کردە بەرھەمێکی سینەمایی. کارەکانی **ڕۆزا مۆنتێرۆ** وەک نووسەر و ڕۆژنامەنووس شایستەی وەرگرتنی خەڵاتی گرنگ بوو، چ ناوخۆیی و چ دەرەکی. جگە لەوەش بەرھەمەکانی بۆ بیست زمان وەرگێڕدراون. ڕۆزا مۆنتیرۆ ھاوسەرگیری لەگەڵ ڕۆژنامەنووس *پابلۆ لێزکانۆ* کرد کە لە ٣ی ئایاری ٢٠٠٩ لە تەمەنی ٥٨ ساڵیدا دوای نەخۆشییەکی درێژخایەن کۆچی دوایی کرد.

## خەڵاتەکان
* ١٩٨١ خەڵاتی ڕۆژنامەگەری نیشتمانی بۆ ڕاپۆرت و بابەتی ئەدەبی.
* ساڵی ١٩٩٧ خەڵاتی پریمابیرا بۆ چیرۆکی خەیاڵی بۆ *کچە مرۆڤخۆرەکە*.
* ١٩٩٨ خەڵاتی بازنەی ڕەخنەگرانی شیلی بۆ *کچە مرۆڤخۆرەکە* وەک باشترین ڕۆمان.
* ٢٠٠٣ خەڵاتی کی لیر بۆ *ماڵی شێت* وەک باشترین ڕۆمانی ئیسپانی.
* ٢٠٠٤ خەڵاتی گریتانی کاڤۆر بۆ *ماڵی شێت،* باشترین کتێبی بیانی کە لە ئیتاڵیا بڵاوکرایەوە.
* ٢٠٠٥ خەڵاتی ک. لیر بۆ *مێژووی ئاشکرای پاشا* وەک باشترین ڕۆمانی ئیسپانی.
* خەڵاتی مانداراچی ساڵی ٢٠٠٧ بۆ *مێژووی ئاشکرای پاشا*.
* دکتۆرای فەخری لە زانکۆی پورتوگال لە ئارێسیبۆ لە ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠.

## کارەکان
### ڕۆمانەکان
* *مێژووی دڵشکان* ١٩٧٩.
* *پێگەی دێڵتا* ساڵی ١٩٨١.
* *وەک شاژنێک مامەڵەت لەگەڵ دەکەم* ساڵی ١٩٨٣.
* *کاک حەبیب* ١٩٨٨.
* *فلیکەر* ١٩٩٠.
* *جوان و تاریک* ساڵی ١٩٩٣.
* *کچە مرۆڤخۆرەکە* ١٩٩٧.
* *لە دڵی نیشتوودا* ٢٠٠١.
* *ماڵێکی شێت* ٢٠٠٣.
* *مێژووی ئاشکرای کینگ* ٢٠٠٥.
* *ئامۆژگاری بۆ ڕزگارکردنی جیھان* ٢٠٠٨.
* *فرمێسک لە باران* ٢٠١١.
* *جارێکی تر نەتبینینەوە بیرۆکەیەکی گەمژانەیە* ٢٠١٣.
* *کێشی دڵ* ٢٠١٥.

### ڕۆمانی لاوان
* *خەونە ڕاستەوخۆکان* ٢٠٠٤.

### چیرۆکی منداڵان
* *ساڤاج باربارا* ١٩٩٦.
* *گەشتی خەیاڵی باربارا* ١٩٩٧.
* *باربارا دژی دکتۆر کۆلمیۆس* ١٩٩٨.

### کورتە چیرۆکەکان
* *دوازدە چیرۆکی ژنێک* (بە ھاوکاری یازدە نووسەر) ١٩٨٢
* *خەنجەری قوڕگ* ١٩٩٤.
* *دایکان لە دیزنیلەند ناگرین* ١٩٩٩.
* *چیرۆکەکانی دەریا* (بە ھاوکاری ھەشت نووسەر) ٢٠٠١.

#### چیرۆک لە ئەدەبیاتی بەکۆمەڵدا
* *سبەی ھێشتا نەھاتووە. دوازدە دەربڕینی واقیعی تاڵی سەدەی بیست و یەکەم*. سەرنوسەر: ڕیکاردۆ ڕوویز گارزۆن، نووسەران: خوان میگێل ئەگویلێرا - ئیلیا بارسێلۆ - ئیمیلیۆ بویسۆ - لۆرا گالیگۆ - ڕۆدۆلفۆ مارتینێز - خۆسێ ماریا **مێرینۆ** - ڕۆزا مۆنتێرۆ - خوان جاسینتۆ مونۆز ڕینگیل - خاڤیێر نێگریتێ - فێلیکس پاڵما - مارک پاستور - سوزانا بایگۆ ٢٠٠٤.

### ڕۆژنامەکان
* *ئیسپانیا ھەمیشە ھی تۆیە* ١٩٧٦.
* *پێنج ساڵ لە وڵاتی ساڵی* ١٩٨٢.
* *ژیانی ڕووت* ١٩٩٤.
* *چیرۆکی ژنان* ١٩٩٥.
* ١٩٩٦ *ڕووبەڕووبوونەوەکان*.
* *ئاواتیف* ١٩٩٩.
* *بۆستن و گەشتەکانی تر* ٢٠٠٢.
* *باشترینەکانی ڕۆزا مۆنتیرۆ* ٢٠٠٥.
* *خۆشەویستی ژیانم* (بابەتەکان لە نێوان ساڵانی ١٩٩٨ بۆ ٢٠١٠ لە ڕۆژنامەی ئێل پایس بڵاوکراونەتەوە).
* *دیسپووەتەکان: ژنەکانی دڕندەترین پیاوەکانی مێژوو* ٢٠١٣.

## سەرچاوەکان

* ئاھومادا پێنا، ھایدی. پۆدەر ی جێنێرۆ ئین لا ناراتیڤا دی ڕۆزا مۆنتێرۆ. مەدرید: سەرنوسەر پلیگۆس، ١٩٩٩.
* داڤۆس، کاترین. چیرۆکی خەیاڵی فێمینیستی ھاوچەرخ لە ئیسپانیا. بەرھەمەکانی مۆنتسێرات ڕۆیگ و ڕۆزا مۆنتێرۆ. ئۆکسفۆرد/پرۆڤیدێنس: بێرگ، ١٩٩٤.
* ئێسکرۆدێرۆ ڕۆدریگێز، خاڤیێر. گێڕەرەوەی ڕۆزا مۆنتیرۆ. ھاسیا ئونا ئیتیکا دی لا ئێسپێرانزا. مەدرید: سەرنوسەری بیبلیۆتێکا نویڤا، ٢٠٠٥.
* ھارگێس، ماری سی. سیمێرگی و چەوساندنەوە لە قۆناغی دووەمدا. ڕۆمانەکانی ڕۆزا مۆنتیرۆ. نیویۆرک: چاپخانەی پیتەر لانگ، ٢٠٠٠.
* نایتس، ڤانێسا. گەڕان بەدوای ناسنامە لە گێڕانەوەی ڕۆزا مۆنتێرۆدا. لیستۆن: چاپخانەی ئێدوین مێلن، ١٩٩٩.
* میگێل مارتینێز، ئیمیلیۆ دی. لا پریمێرا ناراتیڤا دی ڕۆزا مۆنتێرۆ. سالامانکا: زانکۆی سالامانکا، ١٩٨٣.
* Sexo y genero en Historia del rey transparente دی ڕۆزا مۆنتیرۆ 
* تۆرێس ڕیڤاس، ئینماکولادا. ڕۆزا مۆنتیرۆ. ستۆدیۆی دێل کارانۆس ئین لا نۆڤێلا. مالاگا: سێرڤیسیو دی بڵاوکراوەکانی ئینتەرکامبیۆ سینتفیکۆ دی زانکۆی مالاگا، ٢٠٠٤.

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١
پۆل:نووسەرانی ئیسپانی
پۆل:نووسەرانی ژنی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:زیندووان