open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ئومێد کوردستانی

**ئومێد کوردستانی** (لەدایکبووی ١٩٦٣؛ لە تاران٬ ئێران) ئێرانی-ئەمریکیێکی. لە ئەنجومەنی بەڕێوەبەرایەتیی تویتەر کار دەکات. پێشتریش لە کۆمپانیای گووگڵ  و ڤۆدافۆن کاری کردووە.

## ژیاننامە
ئومێد لە تاران لەدایکبووە، لە تەمەنی ١٤ ساڵیدا چووەتە کالیفۆرنیا و لەوێ بەردەوامی بە خوێندن داوە و ماستەری ئەندازیاریی کارەبا لە ساڵی ١٩٨٤ لە زانکۆی سان جۆز وەرگرتووە. لە ساڵی ١٩٩١ لە زانکۆی ستانفۆرد بڕوانامەی ماستەری لە بەڕێوەبەرایەتیی باڵای بزنس (MBA)دا بەدەست ھێناوە. ئومێد لە ساڵی ١٩٩١ ھاوسەرگیری لەگەڵ بیتا دریاباری کرد و لە ساڵی ٢٠٠٩ لە یەکتر جیابوونەوە. ئومێد کوردستانی لە ٨ی ئایاری ٢٠٠٦دا لەلایەن گۆڤاری تایمەوە وەک یەکێک لە ١٠٠ کەسایەتیی گرنگی جیھان ھەڵبژێردرا. لە ساڵی ٢٠١١ لەگەڵ جیزل ھیسکاک ھاوسەرگیریی کردووە و دوو منداڵی ھەیە.

ئومێد کوردستانی یەکێکە لە دەوڵەمەندترین کەسەکانی کالیفۆرنیای باکوور و بەپێی گۆڤاری سان جۆز سامانەکەی زیاتر لە ٢ ملیار دۆلارە و گۆڤاری فۆربسیش بڵاویکردووەتەوە، کە دووەمین گەورە دەوڵەمەندی ئێرانییە لە جیھاندا.

## سەرچاوەکان

*کوردێک بووە ئەندامى دەستەى بەڕێوەبەرانى تویتەر؛ ئێن ئاڕ تی.
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ تشرینی یەکەمی ٢٠١٥.

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:زیندووان
پۆل:ملیاردێرە ئێرانییەکان
پۆل:کارمەندانی گووگڵ
پۆل:ئەمریکییە بە ڕەگەز ئێرانییەکان
پۆل:میلیاردێرە ئەمریکییەکان
پۆل:خەڵکی تاران
پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان
لەگەنە

[وێنۆک|چەپ|400px|ئێسکەکانی لەگەنە: ١. [سێبەندە  ٢. کەلەکە ٣. کڵۆک ٤. شەرم ئێسک ٥. لکانگەی شەرم ٦. کاسە کڵۆک  ٧. کونی ئۆبتوراتۆر  ٨. کلێجە ]]
**لەگەنە** یان **کاسیلکەی لەگەنە** لە دوو ئێسک بە ناوی کزیە لە پێشەوە و سێبەندە و کلێجە لە دواوە پێکھاتووە.

کزیە ئێسکێکە کە لە پێکەوەلکانی سێ ئێسکی دەورانی تۆلی واتە ئێسکی باڵی کزیە یا کەلەکە، کڵۆک و شەرم ئێسک پێک ھاتووە. کۆبوونەوەی دوو کزیە، سێبەندە و کلێجە بۆشایێک پێک دێنێ کە لەگەنەی پێ دەڵێن. ئێسکی ڕان بە ڕووکاری دەر و ژێری لەگەنەەوە بەند دەبێت.

## پشتێنەی لەگەنە
[وێنۆک|upright|250px|پشتێنەی لەگەنەی دایناسۆر ''[Falcarius utahensis'']]
[وێنۆک|float|250px|وێنەی ئێسکی لەگەنەی مرۆڤ بە[تیشکی ئیکس (سەروو)، ئێم ئاڕ ئای (ناوەڕاست)، تۆمۆگرافیای کۆمپیوتەری (خواروو).]]

پشتێنەی لەگەنە () لە دوو کزیە پێک دێت کە لە پێشەوە یەک دەگرن و لکانگەی شەرم (سیمفیزی پوبیس) پێک دێنن. ئەندامەکانی خوارووی لەشی مرۆڤ بە یارمەتی پشتێنەی لەگەنە بە بڕبڕاگەوە بەند دەکرێن.
پشتێنەی لەگەنە لەم جومگانەی ژێرەوە دروست دەبێ:
* دوو جومگەی ڕان
* دوو جومگەی سێبەندە-کەلەکە
* لکانگەی شەرم

## جومگەکانی لەگەنە
لەگەنە بنکی تەنە پێک دێنێ و ئەم سێ جومگەی تێدایە:
* دوو جومگەی سێبەندە-کەلەکە (ساکرۆ ئیلیاک)
* لکانگەی شەرمە (سیمفیزی پوبیس)

## وتاری پێوەندیدار
* ئێسکی کزیە
* ئێسکی سێبەندە
* ئێسکی کلێجە

## سەرچاوەکان
[//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=9627323 ویکی فارسی]

پۆل:کۆئەندامی ئێسکبەندی
پۆل:لەگەنە
کزیە

**کزیە** () ئێسکێکی چوارگۆشی ناڕێکە کە لە ناوەڕاستەوە نەختێک گێڕاوە.

دوو دانە لەم ئێسکە لە لەشی مرۆڤدا ھەیە؛ یەکێک لە لای چەپ و ئەوی تر لەلای ڕاست کە پێکەوە جەم دەبن و پشتێنەی لەگەنە پێک دەھێنن.

کزیە لە پێکەوەلکانی سێ ئێسکی دەورانی تۆلی پێک دێت، واتە:
# ئێسکی باڵی کزیە یا کەلەکە
# ئێسکی کڵۆک
# ئێسکی شەرم ئێسک

ئەم سێ بەشە لە کاسە کڵۆک دا یەک دەگرن، ئەم یەک گرتنە لە مناڵاندا کرۆژنەییە و لە گەورەکاندا دەبێتە ئێسک.

کۆبوونەوەی دوو کزیە، سێبەندە و کلێجە بۆشایێک پێک دێنێ کە لەگەنەی پێ دەڵێن. ئێسکی ڕان بە ڕووکاری دەر و ژێری لەگەنەوە بەند دەبێت.

## وێنەخانە

 Gray235.png|کزیەی ڕاست، دیوی دەرەوە.
 Gray236.png|کزیەی ڕاست، دیوی ناوەوە.
 Pelvic girdle illustration.svg|پشتێنەی لەگەنە

## وتاری پێوەندیدار
* کەلەکە
* شەرم ئێسک
* کڵۆک
* سێبەندە
* لەگەنە

## سەرچاوە
[//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=10343531 ویکیپیدیای فارسی]

پۆل:کۆئەندامی ئێسکبەندی
پۆل:لەگەنە
پۆل:ئێسکەکانی ئەندامی خوارەوە
سێبەندە

**ئێسکی سێبەندە** () ئێسکێکی سێگۆشە، کە لە پێنج مۆرە پێکھاتووە، ئەم مۆرانە دوایی لە مرۆڤی پێگەیشتوودا پێکەوە دەلکێن و ئێسکێکی سەربەخۆ پێک دێنن.

ئێسکی سێبەندە لەگەڵ کلێجە، دیواری دواوەی لەگەنە پێک دێنن. ئەم ئێسکە سێگۆشە سێ ڕووکاری جومگەیی پێشوو، پاشوو و لاوەکی ھەیە، ڕەنگە ھۆی ناونانی ئەم ئێسکە لە زمانی کوردیدا بە سێبەندە لە سێ لاوە بەند بوونە.

## وێنەخانە

 File:Illu vertebral column.svg|
File:Bassin osseux.jpg|
 File:Skeletpelvis-pubis.jpg|
 File:Gray96.png|
 File:Gray97.png|
 File:Gray98.png|
 File:Gray99.png|
 File:Gray_111_-_Vertebral_column-coloured.png|
 File:Gray404.png|
 File:Gray803.png|
 File:Gray1228.png|
 File:Gray1230.png|


## وتاری پێوەندیدار
* بڕبڕە
* کزیە
* کلێجە
* لەگەنە
*کەلەکە

## سەرچاوەکان
* [//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=11285442 ویکیپیدیای فارسی]
* کتێبی آناتومی و فیزیولوژی پایە - دکتر حمیدرضا طھماسب پور

پۆل:سێبەندە
پۆل:ئێسکەکانی سینگ
پۆل:ئێسکە ناڕێکەکان
پیتەر ھیگز

200px|وێنۆک|چەپ|پیتەر ھیگز
**پیتەر ھیگز** ()، لەدایکبووی ٢٩ی ئایاری ١٩٢٩-مردن ٨ی نیسانی ٢٠٢٤) فیزیکزانێکی بیردۆزیی بریتانی و وەرگری خەڵاتی نۆبێل و پرۆفیسۆرە لە زانکۆی ئێدینبرە. ھیگز لە ساڵی ٢٠١٣ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
* خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
* خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
[//en.wikipedia.org/wiki/Peter_Higgs ویکی ئینگلیزی]

پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:زیندووان
پۆل:دەرچووانی کۆلێجی کینگز لەندەن
پۆل:فیزیکزانانی ئینگلیز
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی بریتانی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئینگلیز
پۆل:بێدینەکان
پۆل:مردووانی ٢٠٢٤
پۆل:ڕەخنەگرانی ئایینەکان
پۆل:ڕەخنەگرانی دینەکان
بینگ کرۆزبی

thumb|چەپ|بینگ کرۆزبی
**بینگ کرۆزبی** () (٣ی ئایاری ١٩٠٣ – ١٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧) ئەکتەر و گۆرانیبێژێکی ئەمریکی بوو. لە ساڵی ١٩٤٤ خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین ئەکتەر وەرگرت.

## فیلمنامە

## ئەلبومی گۆرانییەکانی

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:مردووان بەھۆی جەڵدەی دڵ
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:گۆرانیبێژانی جازی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٣
پۆل:مردووانی ١٩٧٧
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ڕادیۆی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی پیبۆدی
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەری کۆمیدی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز
پۆل:هونەرمەندان لە کۆمپانیای دیکا ریکۆردز
پۆل:ھونەرمەندانی کاپیتۆڵ ڕیکۆردز
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ھونەرمەندان لە کۆمپانیای دیکا ریکۆردز
کلێجە

**کلێجە** یان **کلێنچکە‏** () ئێسکێکی سێگۆشە، دەکەوێتە بەشی ئاخری بڕبڕاگە لە ژێر سێبەندەدا، لە ٣-٤ مۆرە پێک ھاتووە کە پێک لکاون. ئەم ئێسکە بەشێکە لە ئێسکی لەگەنە.

کلێجە بە بچووکی، نەبوونی کەوانە و کاناڵ لە دیکەی مۆرەکانی بڕبڕاگە جیا دەکرێتەوە.

## وێنەخانە

File:Illu vertebral column.svg|
File:Gray 111 - Vertebral column-coloured.png|
File:Gray404.png|
File:Gray1228.png|
File:Gray1230.png|


## وتاری پێوەندیدار
* بڕبڕاگە
* کزیە
* سێبەندە
* لەگەنە

## سەرچاوەکان
* [//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=11202049 ویکی فارسی]
* کتێبی «آناتومی و فیزیولوژی پایە» - دکتر حمیدرضا طھماسب پور

پۆل:ئێسکەکانی سینگ
کڵۆک

[وێنۆک|چەپ|400px|ئێسکەکانی لەگەنە: ١. [سێبەندە  ٢. کەلەکە ٣. **کڵۆک** ٤. ئێسکی بەر ٥. لکانگەی شەرم ٦. کاسە کڵۆک  ٧. کونی ئۆبتوراتۆر  ٨. کلێجە ]]

**کڵۆک** یان **کڵۆت** () یەکێک لە سێ پاژی ئێسکی کزیەیە کە دوایی بە ئێسکەکانی بەر و کەلەکەوە دەلکێ و ئیسکی کزیە پێک دێنێ.

## وێنەخانە

Image:Ornithischia.png|Ornithischian pelvic structure (left side)
Image:Saurischia.png|Saurischian pelvic structure (left side).


## وتاری پێوەندیدار
* لەگەنە
* کزیە
* کەلەکە
* ئێسکی بەر
* سێبەندە

## سەرچاوە
[//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=10343554 ویکیپیدیای فارسی]

پۆل:لەگەنە
ئێسکی کەلەکە

**ئێسکی کەلەکە** یان **باڵی [[کزیە]]** () یەکێک لە ئێسکەکانی پێکھێنەری کزیەیە.

کەلەکە، ئێسکێکی نیوە سێگۆشە، لێوارەی سەرووی  ئەستوورترە و بە تاجی کەلەکە (Iliac crest) دەناسرێت.

## وێنەخانە

Image:Ornithischia.png|
Image:Saurischia.png|


## وتاری پێوەندیدار
* لەگەنە
* کزیە
* سێبەندە

## سەرچاوەکان
* [//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=10343546 ویکیپدیای فارسی]
* کتێبی آناتومی و فیزیولوژی پایە- دکتر حمیدرضا طھماسب پور

پۆل:لەگەنە
ئێسکی بەر

**ئێسکی بەر** () یەکێک لە سێ پاژی سەرەکی ئێسکی کزیەیە، کە دەکەوێتە بەشی پێشەوەی لەگەنە و پاشان لە گەورەییدا لەگەڵ کڵۆک و کەلەکە یەک دەگرن و ئێسکی کزیە پێک دێنن.

ئێسکی بەر پێکھاتووە لە:
* تەنێکی چوارگۆش
* لقی سەروو کە بەشێک لە کاسەی کڵۆک (ئەسێتابولوم) پیک دێنێ
* لقی خواروو کە لکاوە بە کڵۆکەوە
ئێسکی بەری ڕاست و چەپ لە ناوەڕاست و پێشەوەی لەگەنەدا یەک دەگرن و لکانگەی شەرم (سیمفیزی پووبیس) پێک دینن. لکانگەی شەرم لە ئەندازیاری ئێسکی لەگەنەدا بۆ لێکۆڵینەوە لە زانی ژنان جێگەی سەرنجە.

## وێنەخانە

Ornithischia pelvis structure.svg|
Saurischia pelvis structure.svg|


## وتاری پێوەندیدار
* لەگەنە
* کزیە
* کەلەکە
* سێبەندە

## سەرچاوەکان
* [//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=10343563 ویکیپیدیای فارسی]
* کتێبی آناتومی و فیزیولوژی پایە - دکتر حمیدرضا طھماسب پور

پۆل:لەگەنە
مازەداران

وێنۆک|ماسی تێترا لە جۆری X-RAY، پەتی دەماری ئەم گیانەورە دیارە

**مازەداران**  یەکێک لە دوو لقی سەرەکی گیانەوەرانە. تایبەتمەندی مازەداران، هەبوونی  پەتێکی دەماری هڵۆڵ لە پشتدا بە ناوی پشتە مازەیە (notochord). ئەم پەتە بە مێشک کۆتایی دێ. گەورەترین ژێرلقی مازەداران بڕبڕەدارەکانن ، کە ئەم  گیانەوەرانە لەگەڵ ئەوانەی بەر لە خۆیان کە کۆئەندامی پەیکەریان لە دەرەوەی لەشیاندا ھەبوو جیاوازن، بە پێچەوانە ئەم کۆئەندامە لەماندا ھاتووەتە ناو لەشی گیانەوەرەکەوە.

لقی مازەداران، سێ ژێرلقی لێ دەبێتەوە:
*کلک مازەداران(Urochordata)
*سەرمازەداران (Cephalochordata)
*کاپۆڵداران (Craniata) کە مۆرەدارانیش دەگرێتەوە.

 
## سەرچاوە
http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B7%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86|طنابداران-ویکیپدیا

پۆل:گیانلەبەران
ئەلفرێد نۆبێل

**ئەلفرێد بێرنھارد نۆبێل** () (; ٢١ی تشرینی یەکەم ١٨٣٣ – ١٠ی کانوونی یەکەم ١٨٩٦) کیمیازان و ئەندازیار و داھێنەرێکی سویدی بوو. داھێنەری دینامیت بوو.
لەسەر داوای ئەوو و دوای کۆچی دوایی داوایکرد کە ئەو سامانەی کە لە دوا دمێنێت بکرێتە نێو سنوقێک بۆ زۆر بوونی سامانەکە تاکوو بکرێت بە پێنچ خەڵاتی یەکسان بە پێشکەش بە کەسانی شیاو لەچەند بوارێکی جیاوازدا بدرێت.
وەلە ساڵی ۱۹۰۱ یەکەمین خەڵاتی نۆبڵ بەخشرا بە جان هنری دونان دامەزرێنەری دەستەی خاچی سوور بەڵام لە وەستیەتنامەکتی دا (ئەلفێرد نۆبڵ) ئاماژەی تەنها بە پێنچ بووار کردبوو بەڵام بانکی ناوەندی سویسڕی بەشێکی تری زیادکرد لە خەڵاتەکە، ئێستا خەڵاتی نۆبڵ لە شەش بواردا دەبەخشرێت، کەئەوانیش (فیزیا، کیمیا، پزیشکی، ئەدەبی، ئاشتی، ئابووری)ن.

## ئەمانەش ببینە
* خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:خەڵاتی نۆبێل
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٣
پۆل:مردووانی ١٨٩٦
پۆل:کیمیازانانی سویدی
پۆل:ئەندازیارانی سویدی
پۆل:ئەندامەکانی ئەکادمیای زانستی شاھانەی سوێد
پۆل دیراک

**پۆل دیراک** () (٨ی ئاب ١٩٠٢ – ٢٠ی تشرینی یەکەم ١٩٨٤) فیزیکزانێکی بیردۆزیی ئینگلیز بوو، کە لە ساڵی ١٩٣٣ لەگەڵ ئێرڤین شروێدینگەر خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
* خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
* خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی بریتانی
پۆل:کۆچەرانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئینگلیز
پۆل:فیزیکزانانی ئینگلیز
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٢
پۆل:مردووانی ١٩٨٤
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
چۆروم

**چۆروم** (بە تورکی: Çorum)یەکێکە لە شارەکانی وڵاتی تورکیا کە دەکەوێتە ناو پارێزگای چۆروم.

## کەشوھەوا

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی شارەکانی تورکیا

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

*Provincial governor's web site
*Pictures of the city with links to surrounding Hittite sites

پۆل:پارێزگای چۆروم
پۆل:شارەکانی تورکیا
پۆل:چۆروم
لوولاق

وێنۆک|لوولاق
لە لاقی گیاندارانی بڕبڕەداردا دوو ئێسکی درێژ ھەیە کە یەکیان ئەستوورتر و پتەوترە بە ناوی **قامیشە** و ئەوی تریان ناسکتر و لاوازترە بە ناوی تەڵەزمە.

ئەم دوو ئێسکە دەکەونە نێوان ئەژنۆ و مەچەکی پێ.

## وێنەخانە

 Image:Illu lower extremity.jpg|
 Image:Knee diagram.png|
 Image:Gray258.png|
 Image:Gray259.png|
 Image:Gray346.png|
 Image:Gray347.png|
 Image:Gray348.png|
 Image:Gray350.png|
 Image:Gray351.png|
 Image:Gray352.png|
 Image:Gray356.png|
 Image:Gray357.png|
 Image:Gray360.png|
 Image:Gray440 color.png|
 Image:Spiral fracture of the tibia.PNG|
Image:Lipohemarthrosis.png|
 File:Tibia - superior epiphysis (anterior view).jpg|
 File:Tibia - inferior epiphysis (anterior view).jpg|
 File:Tibia - superior epiphysis (superior view).jpg|
 File:Tibia - superior epiphysis (posterior view).jpg|
 File:Tibia - inferior epiphysis (posterior view).jpg|


## سەرچاوە
[//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=11335809 ویکیپدیای فارسی]

پۆل:لوولاق
پۆل:ئێسکە درێژەکان
پۆل:ئێسکەکانی ئەندامی خوارەوە
جەیمز چەدویک

**جەیمز چادویک** () (٢٠ی تشرینی یەکەم ١٨٩١ – ٢٤ی حوزەیران ١٩٧٤) فیزیکزانێکی بیردۆزیی ئینگلیز بوو، کە لە ساڵی ١٩٣٥ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
* خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
* خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئینگلیز
پۆل:فیزیکزانانی ئینگلیز
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩١
پۆل:مردووانی ١٩٧٤
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
ڤێرنەر ھایزنبێرگ

**وێرنەر ھایسنبێرگ** () (٥ی کانوونی یەکەم ١٩٠١ – ١ی شوبات ١٩٧٦) فیزیکزانێکی بیردۆزیی ئەڵمانی بوو، کە لە ساڵی ١٩٣٢ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
* خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
* خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:فیزیکزانانی ئاڵمانی
پۆل:فەیلەسووفانی زانست
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەڵمانی
پۆل:فیزیکزانانی ئەڵمانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠١
پۆل:مردووانی ١٩٧٦
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
ویلیس لەمب

**ویلیس یوجین لامب** () (١٢ی حوزەیران ١٩١٣ – ١٥ی ئایار ٢٠٠٨) فیزیکزانێکی ئەمریکی بوو، کە لە ساڵی ١٩٥٥ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

## ژیاننامە
لامب لە شاری لۆس ئەنجلۆس لە ویلایەتی کالیفۆرنیای ئەمریکا لەدایکبووە و لە قوتابخانەی ئامادەیی لۆس ئەنجلۆس خوێندوویەتی. بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٣٠ وەرگیراوە، بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە زانستی کیمیا لە زانکۆی کالیفۆرنیا لە بێرکلی لە ساڵی ١٩٣٤ وەرگرتووە، بۆ کاری تیۆری لەسەر پەرشوبڵاوی نیوتڕۆنەکان لەلایەن کریستاڵێکەوە، بە ڕێنمایی جەی ڕۆبەرت ئۆپنهایمەر، بڕوانامەی دکتۆرای وەرگرتووە. لە فیزیا لە ساڵی 1938. بەهۆی سنوورداربوونی شێوازە حیساباتییەکان کە لەو کاتەدا بەردەست بوون، ئەم توێژینەوەیە بە تەسکییەوە لە ئاشکراکردنی کاریگەری مۆسباوەر، ١٩ ساڵ پێش ناساندنی لەلایەن مۆسباوەرەوە لەدەستدا. لامب لە ساڵی ١٩٥٦ تا ١٩٦٢ پرۆفیسۆری فیزیای وایکهام بووە لە زانکۆی ئۆکسفۆرد، هەروەها لە زانکۆکانی یێڵ، کۆڵۆمبیا، ستانفۆرد و زانکۆی ئەریزۆنا وانەبێژ بووە. لە ساڵی ١٩٦٣ وەک هاوڕێی ئەکادیمیای هونەر و زانستی ئەمریکی هەڵبژێردرا. لامب لە ساڵی ١٩٣٩ هاوسەری یەکەمی بەناوی ئورسولا شایفەر هاوسەرگیری کرد، لە ساڵی ١٩٩٦ لەگەڵ فیزیازان بروریا کاوفمان هاوسەرگیری کرد، کە دواتر جیابووەوە. لە ساڵی ٢٠٠٨ لەگەڵ ئێلسی واتسۆن هاوسەرگیری کرد. لامب لە ١٥ی ئایاری ٢٠٠٨ لە تەمەنی ٩٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:فیزیکزانانی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٣
پۆل:مردووانی ٢٠٠٨
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ئێرنست ڕوسکا

**ئێرنست ڕوسکا** (بەئینگلیزی: Ernst Ruska) (٢٥ی کانوونی یەکەم ١٩٠٦ – ٢٧ی ئایار ١٩٨٨) فیزیکزانێکی ئەڵمانی بوو، کە لە ساڵی ١٩٨٦ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

کوڕی پشکنەر یولیوس رۆسکایە.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:داھێنەرانی ئاڵمانی
پۆل:فیزیکزانانی ئاڵمانی
پۆل:فیزیکزانان
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەڵمانی
پۆل:فیزیکزانانی ئەڵمانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٦
پۆل:مردووانی ١٩٨٨
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
مۆخ

350px|وێنۆک|چەپ|ڕووکاری مۆخ
**مۆخ** گەورەترین بەشی مێشکە و لە دوو نیوەگۆی ڕاست و چەپ پێک ھاتووە کە کێشی ھەر دوو پێکەوە ١٥٠٠ گرەمە، شێوەی لە کاکڵە گوێز دەکا.
تێگەیشتن، بیرەوەری، فێر بوون و ژیری بۆ مۆخ دەگەڕێتەوە.

ھەر نیوەگۆیێ بە تۆخێکی پڕچرچ وچین لە ماکیکی بۆر داپۆشراوە کە بە تۆخی مۆخ دەناسرێت. تۆخی مۆخ پێشکەوتووترین بەشی مێشکە، ھەموو جووڵە ویستەکیەکانیی لەش لێرەوە فەرمان دەگرن. ھەستەکانیش لێرەدا ھەست دەکرێن. نیوەگۆی چەپی مۆخ بەرپرسی لای ڕاستی لەش و بەپێچەوانەوە نیوەگۆی ڕاست بنکەی بەڕێوەبەری ئەندامەکانی لای چەپی لەشە.

شەقێک لە ناوەڕاستی مۆخدا، نیوەگۆکانی ڕاست و چەپی تا ڕادەیەکی زۆر لێک جیا کردووە. ئەم نیوەگۆیانە بە یارمەتی کۆمەڵەدەمارێک بە ناوی پۆلکە (corpus callosum) پێکەوە لە پێوەندیدان.

## لۆبەکانی مۆخ

سێ درزی قووڵی تر، نیوەگۆکانی مۆخی بە چوار لۆب دابەش کردووە:
* لۆبی پشت سەری
* لۆبی جنیکی
* لۆبی لاجانگی
* لۆبی توێڵی

ھەر لۆبێکی مۆخ، بەرپرسی لێکدانەوەی بەشێک لە زانیارییەکانە. بۆ وێنە زانیاری بینایی دەڕواتە لۆبی پشت سەری و زانیارییەکانی بیسایی لە لۆبی لاجانگیدا لێک دەدرێتەوە. لۆبی توێڵی قسەکردن بەڕێوە دەبا.

## وتاری پێوەندیدار
* کۆئەندامی دەمار
* مێشک
* تالاموس
* کاپۆڵ

## سەرچاوەکان
* [//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=10212843 ویکیپدیای فارسی]
* کتێبی آناتومی و فیزیولوژی پایە- دکتر حمیدرضا طھماسب پور
ماکسیمیلیان ڕۆبێسپیێر

وێنۆک|ماکسیمیلیان دو رۆبێسپیێر

**ماکسیمیلیان دو رۆبێسپیێر** (١٧٥٨-١٧٩٤) سیاسەتوانی سەردەمی شۆڕشی فەڕەنسا بوو و یەکێک بوو لە پێشەوا گەورەکانی ئەم شۆڕشە، ڕۆبێسپیێر بە ھۆی بناغەدانانی یاسای توندوتیژ و دڵڕەقی سەبارەت بە خەڵک بەناوبانگ بووە و لە دواییدا بە ھۆی کردەوەکانیەوە سەری بە ئامێری گیووتین قرتاوە.

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٧٥٨
پۆل:مردووانی ١٧٩٤
پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٨یەم
پۆل:ڕەخنەگرانی بێخوایی
پۆل:ڕەخنەگرانی کڵێسەی کاتۆلیک
پۆل:ئەو سەرۆکانەی بە کودەتا لاکەوتوون
پۆل:فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان
پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان
پۆل:شۆڕشگێڕانی لەسێدارەدراو
پۆل:دامەزرێنەرانی ئایینەکان
پۆل:دامەزرێنەرانی دینەکان
پیتەر گرونبێرگ

**پیتەر گرونبێرگ** () (لەدایکبووی ١٨ی ئایار ١٩٣٩) فیزیکزانێکی ئەڵمانی بوو، کە لە ساڵی ٢٠٠٧ لەگەڵ زانای فەڕەنسی ئەلبێرت فێر خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:زیندووان
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:فیزیکزانانی ئاڵمانی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەڵمانی
پۆل:فیزیکزانانی ئەڵمانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:مردووانی ٢٠١٨
پۆل:نیشانی فەرماندە سوارچاکە ناوازەکانی کۆماری فیدڕالی ئەڵمانیا
جامی پێشانگاکانی شارەکان

**جامی پێشانگاکانی شارەکان** پێشبڕكێیەکی تۆپى پێ ئەوروپايى بوو کە ئەنجامدرا لە ساڵانی ١٩٥٥ بۆ ١٩٧١. ئەم جامە بیرۆکەی هەریەکە لە سوپرێمۆ ئێنست تۆمەنی سویسرایی و، ئۆتتۆرينۆ باراسى ئیتاڵی.
و یانەی بەرشەلۆنای ئیسپانی بە بردنەوەی ٣ جار جامەکە و ١جار پلەی دووەمی بەدەستهێناوە بە پێشەنگی جامی پێشانگاکانی شارەکان دێت.
وەڵدۆ ماچادۆ یاریزانی یانەی ڤالێنسیا بە تۆمارکردنی ٣١ گۆڵ لەساڵانی ١٩٥٥ بۆ ١٩٧١ بۆتە گۆڵکاری جامەکە. 

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی
خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٣-٢٠١٤

**خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا ٢٠١٣-١٤** کە وەرزی ٥٩هەمینە لە **جامی ئەورووپا** و ٢٢هەمین وەرزی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپایە.یاری کۆتایی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٤ لە نێوان هەردوو یانەی ئیسپانی ڕیال مەدرید و ئەتلەتیکۆ مەدرید لەسەریاریگای ئیستادۆ دا لویز لە لیسبۆن،پورتوگال بەڕێوە چوو کە یانەی ڕیال مەدرید توانی بۆ دەیەمین جار لەمێژووی خۆیدا ببێتە پاڵەوانی خولەکە.
## خولی پاڵەوانەکانی ئەورروپا

ساڵانە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا ڕێکدەخرێت. لەساڵی ١٩٥٥-١٩٥٦ یەکەم وەرزی پاڵەوانیەتیەکە ڕێکخرا.ئەم پاڵەوانیەتیە لەگرنگترین ڕووداوە وەرزشییە جیهانییەکان دادەنرێت و دوا ڕووبەڕووبوونەوەی پاڵەوانیەتیەکە بەگرنگترین ڕووداوەی وەرزشی ساڵ دادەنرێت و زیاتر لە ١٠٠ ملیۆن بینەر لەڕێگەی تەلەفزیۆنەوە تەماشای دەکەن.

لەسەرەتادا ناوی فەرمی پاڵەوانیەتیەکە **جامی ئەورووپا** بوو، لەپاڵەوانیەتی ساڵی ١٩٩٢-١٩٩٣ ناوی فەرمی گۆڕدرا بۆ **جامی پاڵەوانی ئەورووپا** یان خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا. لەسەرەتای دامەزراندنیدا پاڵەوانیەتیەکە لەسیستەمی دۆڕاندنێک بوو و تەنها پاڵەوانێکی خولی ناوخۆیی وڵاتانی ئەورووپا تێیدا بەشدار دەبوون. لەساڵی ١٩٩٠ دا گرووپی کۆمەڵەکان بۆ یاری چوون و هاتن فراوانتر کرا و ژمارەی یانەکانیش زیاد کرا. لەگەڵ گۆڕانی ناوی پاڵەوانیەتییەکە لەساڵی ١٩٩٢دا ژمارەی یانەکانی پاڵەوانیەتیەکە زیادکراوە بۆ ٣٢ یانە.

ژمارەی هەڵگرانی نازناوی ئەم پاڵەوانیەتیە ٢٢ یانەی جیاوازە و لەنێو ١٢ یانە کە هەڵگری زۆرترین نازناوی ئەم پاڵەوانیەتیەن، یانەیڕیال مەدرید زۆرترین نازناوی هەڵگرتووە کە ٩ نازناوە.وە پاڵەوانی وەرزی ڕابردوو ٢٠١٢-٢٠١٣ یانەی بایەرن میونخ ئاڵمانی بوو.
## قۆناغەکان و تیروپشک

هەموو تیروپشکەکان لە شاری نیۆن, سویسرا بەڕێوەدەچێت.

## ڕیزبەندی
### گۆڵکاران

## سەرچاوە
*ویکیپیدیایی ئینگلیزی
ڕەی میلەند

thumb|چەپ|ڕەی میلەند
**ڕەی میلەند** () (٣ی کانوونی دووەم ١٩٠٧ – ١٠ی ئازار ١٩٨٦) ئەکتەر و دەرهێنەرێکی فیلمی وێڵزی بوو. لە ساڵی ١٩٤٥ خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین ئەکتەر وەرگرت.

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی باشترین ئەکتەری فیلمی دراما
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٧
پۆل:مردووانی ١٩٨٦
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کالیفۆرنیا
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی سییەکان
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی کان بۆ باشترین ئەکتەر
کریس کۆچێرا

وێنۆک|لە ڕاستەوە کریس کۆچێرا، ئەحمەد سەلام لەگەڵ ئیدیت (هاوسەری کریس کۆچێرا).
**کریس کۆچێرا** (١٣ی ئایاری ١٩٣٨–٣١ی تەممووزی ٢٠١٧) ڕۆژنامەنووس و توێژەری فەڕەنسی، شارەزا و توێژەربوو لە ڕۆژھەڵاتی ناوین بەتایبەت لەبارەی کورد. کۆچێرا چەندین جار سەردانی کوردستانی کردووە و وێنە ئەرشیڤگەلێک و کتێبێکی لەسەر کورد ھەیە بەناوی بزووتنەوەی نەتەوەیی کورد و ھیوای سەربەخۆیی.

کۆچێرا وێنە و چاوپێکەونتنی لەگەڵ چەندین سەرکردەی سیاسیی کوردی کردووە، لەوانەش مستەفا بارزانی، دارا تۆفیق، جەلال تاڵەبانی، مەسعوود بارزانی، نێچیرڤان بارزانی، ھۆشیار زێباری و بەرھەم ساڵح.

## تێبینییەکان


## سەرچاوەکان

* کتێبی کوردۆلۆجی نووسینی سەلام ناوخۆش، نەریمان عەبولڵا و ئیدریس عەبدولڵا

## بەستەرە دەرەکییەکان
*ماڵپەڕی کریس کۆچێرا

پۆل:ڕۆژنامەوانانی فەڕەنسی
پۆل:نووسەرانی فەڕەنسی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٨
پۆل:مردووانی ٢٠١٧
لۆرنس ئۆلیڤیە

thumb|چەپ|لۆرنس ئۆلیڤیە
**لۆرنس ئۆلیڤیە** () (٢٢ی ئایار ١٩٠٧ – ١١ی حوزەیران ١٩٨٩) ئەکتەر و دەرھێنەر و بەرھەمھێنەرێکی ئینگلیز بوو. لە ساڵی ١٩٤٨ خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین ئەکتەر وەرگرت.

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی باشترین ئەکتەری فیلمی دراما
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٧
پۆل:مردووانی ١٩٨٩
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر
پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:وەرگری خەڵاتی ڕێزلێنانی ئەکادیمیا
پۆل:دەرهێنەرانی هونەری
پۆل:بەخاک سپاردن لە وێستمینستەر ئەبی
پۆل:مردن بەهۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان
پۆل:دەرھێنەرانی ھونەری
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
پۆل:مردن بەھۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان
پۆل:ئەو ئەکتەرانەی کە خەڵاتی پیرەجی بەریتانییان پێبەخشرا
پۆل:ئەکتەرەکان کە خەڵاتی شوڕشگێڕیان پێبەخشراوە
پۆل:باشترین ئەکتەرانی بەریتانیا کە براوەی خەڵاتی بافتان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی بافتا
پۆل:براوەکانی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی گۆڵدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری سەرەکی لە کورتەزنجیرەیەک یان فیلمێک
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشتەوە لە کورتەزنجیرە یان فیلمێک
برۆدریک کرۆفۆرد

thumb|چەپ|برۆدریک کرۆفۆرد
**برۆدریک کرۆفۆرد** () (٩ی کانوونی یەکەم ١٩١١ – ٢٦ی نیسان ١٩٨٦) ئەکتەر و دەرهێنەرێکی فیلمی وێڵزی بوو. لە ساڵی ١٩٤٩ خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین ئەکتەر وەرگرت.

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی باشترین ئەکتەری فیلمی دراما
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١١
پۆل:مردووانی ١٩٨٦
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ڕادیۆی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە وێستێرنەکان
پۆل:ئەکتەرە نێرەکانی شاری فیلادلفیا
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ڕۆژاوایی (چەشن)
ویلیام ھۆڵدن

**ویلیام ھۆڵدن** () (١٧ی نیسان ١٩٠٧ – ١٢ی تشرینی دووەم ١٩٨٦) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو. لە ساڵی ١٩٥٣ خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین ئەکتەر وەرگرت.

## فیلمنامە

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٨
پۆل:مردووانی ١٩٨١
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە وێستێرنەکان
پۆل:مردن بە ڕێکەوت لە ویلایەتی کالیفۆرنیا
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری سەرەکی لە کورتەزنجیرەیەک یان فیلمێک
ئێرنست بۆرگناین

thumb|چەپ|ئێرنست بۆرگناین
**ئێرنست بۆرگناین** () (٢٤ی کانوونی دووەم ١٩١٧ – ٨ی حوزەیران ٢٠١٢) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو. لە ساڵی ١٩٥٥ خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین ئەکتەر وەرگرت.

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی باشترین ئەکتەری فیلمی دراما
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:مەرگەکانی پەیوەندیدار بە نەخۆشی لە کالیفۆرنیا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٧
پۆل:مردووانی ٢٠١٢
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە وێستێرنەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی
پۆل:مردن بەهۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان
پۆل:مردن بەھۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری بیانیی بافتا
شانامە

وێنۆک|شانامە
**شانامە** یان **شاھنامە** (بە فارسی: شاھنامە، بە واتای کتێبی پاشاکان) ھەڵبەستێکی پاڵەوانییە کە شاعیری ئێرانی ئەبوولقاسم فیردەوسی لەنێوان ساڵەکانی ٩٧٧ ھەتا ١٠١٠ی زایینی نووسیویەتی و ھەڵبەستی پاڵەوانیی نەتەوەیی وڵاتەکانی ئێران، ئەفغانستان و تاجیکستان بە ئەژمار دێت. شانامە لە نزیکەی ٥٠ ھەزار بەیت پێکھاتووە و یەکێک لە درێژترین ھەڵبەستە پاڵەوانییەکانی جیھان بە ئەژمار دێت. شانامە زۆرتر سەبارەت بە ئوستوورەکانە و تا ڕادەیەکیش سەبارەت بە ڕابردووی ئمپراتووریی پارسەکان لە کاتی خوڵقاندنی جیھان ھەتا سەرکەوتنی موسڵمانەکان لە سەدەی ھەفتەم باس دەکات. لە وڵاتەکانی ئێران، ئەفغانستان و تاجیکستان، کە لەژێری کاریگەریی وێژەی فارسیدان ئەم ھەڵبەستە پاڵەوانییە جێگای بەرزێکی ھەیە.

ئەم کتێبە لە زمان و وێژەی فارسیدا جێگای گرینگێکی ھەیە و لە ژماری شاکارەکانی وێژەی فارسی بە ئەژمار دێت.

شانامە سەبارەت بە ژیان و پیشە و ئایینی ئێرانیانی بەر لە ئیسلامە. شانامە باسی پاشایانی ئێرانی لە کەیۆمەرسەوە ھەتا یەزدگەردی ساسانیی تێدایە. ھەر وەھا سەرچاوەیەکی مێژووییە بۆ ناسینی فەرھەنگی ئێرانیانی پێش ئیسلام. فیردەوسی، بە وتەی خۆی دەور و بەر سی ساڵی سەرفی نووسینی شانامە کردووە. شێعرەکانی شانامە بە گەلێک زمان وەکوو کوردی، ئینگلیزی، ئەڵمانی، ڕووسی، تورکی، عەرەبی وەرگێڕدراوە.

## وەرگێڕانی کوردی
سدیق سەفیزادە وەرگێڕانێک لە شانامەی ‌فیردەوسی بە زمانی کوردی و شێوەزاری سۆرانی کردووە کە لە ساڵی ٢٠٠٥ لە لایەن پەخشانگەی پەرتەوبەیان لە شاری سنە بە چاپ گەیشتووە.

ڕەزا ھمەتیار ھەڵبەستوانی خەڵکی سنەیش وەرگێڕانێکی دیکە لە شانامەی فیردەوسی بە زمانی کوردی کردووە کە تابەئێستاکە تەنیا بەرگی یەکەمی بە چاپ گەیشتووە.

ھەروەھا سەید ئیسماعیل شاھۆیی (شاھۆ موکریانی) شانامەی فیردەوسی بە زمانی کوردی و شێوەزاری سۆرانی وەرگێڕاندووە.

وەرگێڕانێکی دیکەش لە شانامە بە دەستی سیاوەش لوتفیکار بە کوردیی باشووری و زاری ئیلامی کراوەتەوە کە لە ساڵی ٢٠٢١ لەلایەن پەخشانگەی زاگروو لە شاری ئیلام چاپ کراوەتەوە.

ئەم چوار وەرگێڕانە بجگە لە شانامە کوردییەکانە کە بە زمانی کوردی و بە تایبەت کوردیی گۆرانی لە درێژای چەندین سەدە بەدوای ئیسلام ھونراونەتەوە و بڕێک لەوانە لەژێری کاریگەریی شانامەی فیردەوسیدا بوونەتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی ئێران
پۆل:کتێبە فارسییەکان
پۆل:وێژەی فارسی
پۆل:میتۆلۆژیای فارسی
پۆل:کتێبە ئێرانییەکان
پۆل:وشە و دستەوشە فارسییەکان
ئانگون

وێنۆک|وێنەی ئانگون
**ئانگون** (بە ئیندۆنێزی: *Anggun Cipta Sasmi*؛ ١ی ئازاری ١٩٧٤) گۆرانبێژ-گۆرانینووسی ئیندۆنیزییە.

## ئەلبومەکان
* Dunia Aku Punya
* Anak Putih Abu-Abu
* Anggun C. Sasmi Lah!!!
* Snow On The Sahara
* Echoes

## بەستەری دەرەکی
* ماڵپەڕی تایبەتی ئانگون

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی فەڕەنسی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:ژنە گۆرانیبێژە فەڕەنسییەکان لە سەدەی ٢١م
پۆل:براوەکانی خەڵاتی مۆسیقای جیھانی
پۆل:موسڵمانانی فەڕەنسی
زانکۆی عەبدوڵڵا گول

**زانکۆی عەبدوڵڵا گول** () زانکۆیەکە دەکەوێتە شاری قەیسەری لە وڵاتی تورکیا. لە ساڵی ٢٠١٠ دامەزراوە.

## ئەمانەش ببینە
*تورکیا

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

## بەستەری دەرەکی
*Official website (English)

پۆل:زانکۆ و کۆلێجە حکوومییەکانی تورکیا
پۆل:زانکۆکان و کۆلێجەکانی تورکیا
لاسکی مێشک

وێنۆک|alt=A brain floating in a liquid-filled glass jar. Yellowing of the handwritten labels on the jar give the object an antique appearance.|لاسکی مێشک
**لاسکی مێشک** یان **ساقەتەی مێشک** یان **قەدی دەماخ**، بەشێکە لە کۆئەندامی دەمار کە دەکەوێتە ژێر مێشک و ڕێخۆشکەری نێوان دڕکەپەتک و لەتە کاکڵەکانی مۆخ و مۆخچەیە.

ساقەتەی مێشک پێکھاتووە لە: مێشکی ناوین، پردی مێشک و سەلکەمێشک. ئەم پێکھاتە دەورێکی زۆر گرنگ لە ڕێکخستنی چالاکییەکانی لەش دەگێڕێت.  دوازدە جووت دەماری مێشکی لە ساقەتەی مێشکەوە دەردێن.

## سەرچاوە
* [//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=9747857 ویکیپیدیای فارسی]


پۆل:فیزیۆلۆژیای دەماری
جان باپتیست پێرین

**جان باپتیست پێرین** () (٣٠ی ئەیلوول ١٨٧٠ – ١٧ی نیسان ١٩٤٢) فیزیکزانێکی فەڕەنسی بوو، کە لە ساڵی ١٩٢٦ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت. لەبەر خوێندن و توێژینەوە لەسەر جووڵەی براونی (Brownian Motion)، ڕوونکردنەوەکانی ئەلبەرت ئاینشتاینی سەلماند و سروشتی گەردیلەیی ماددەشی سەلماند و هەر لەبەر ئەمەش خەڵاتی نۆبێلی وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی باڵای نۆرماڵ
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فەڕەنسی
پۆل:فیزیکزانانی فەڕەنسی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٠
پۆل:مردووانی ١٩٤٢
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:سۆسیالیستە فەڕەنسییەکان
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
پێڕستی وەرگرانی خەڵاتی نۆبێل لە فیزیۆلۆژیا یان پزیشکی

**خەڵاتی نۆبێل لە فیزیۆلۆژیا یان پزیشکی** () یەکێکە لە زنجیرە خەڵاتی نۆبێل کە دەبەخشرێت بە کەسانی شایستە لە بواری پزیشکی یان فیزیۆلۆژیادا بۆ دۆزینەوە و کارەکانیان لەم بوارانەدا.

## وەرگرەکان
### ١٩٠١–١٩٥٠

### ١٩٥١–٢٠٠٠

### ٢٠٠١-ئێستا

|}

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:خەڵاتی نۆبێل
ھیپۆکرات

**ھیپۆکراتی کۆس** () (٤٦٠ پ.ز - ٣٧٠ پ.ز) پزیشکێکی یۆنانی کۆن بوو لە دورگەی (کۆرس) لە یۆنانلە دایک بووە .

## ژیان

باوکی (بوقرات) پیاوێکی ئایینی پرستەگەیەک بوو بەناوی (سکۆلاپیۆس) . ئەفلاتون سەبارەت بە بە (بوقرات) دەڵێت :"ئەو بیرمەندێکی بێ هاوتایه کە بۆ شوێنی جۆراوجۆر گەشتی کردووە و توانیویەنی زانستی پزیشکی دەوڵەمەند بکات ".
لە سەدەی شەشی بەر لە زایین بە فەرمانی (تاڵس) لە دوورگەی کۆرس کۆلێژی پزیشکی (بوقرات) بە مەبەستی رێزگرتن لەو پزیشکە یۆنانیە دروست کرا . لەو کۆلێژەدا خوێندکارانی بواری پزیشکی بەپێی شێوازە پزیشکیەکانی بوقرات خەریکی فێربوونی پزیشکی و چارەسەری نەخۆشەکان بوون . 
بوقرات پزیشکێکی لێهاتوو بوو هەر ئەو لێهاتووەش ئەوی ناودار کرد . لەو سەردەمەدا ئێران(یئێستا) و یۆنان سەرقاڵی شەڕبوون و (ئەردەشیر) شای ئێران بوو . (ئەردەشیر) پێشنیاری ئەوەی بە بوقرات کرد کە ئەگەر بەر بە بڵاوبونەوەی ئەو نەخۆشیە بۆماوەییە بگرێت کە هەڕەشەی مەرگ لە سوپای ئێران دەکات ، خەزێنە گرانبەهاکانی بو دەبەخشێت ، بەڵام بوقرات ڕەتی دەکاتەوە بەهۆی شەڕەوە ئامادەنیە ئەم کارە بکات و وتی :
     
ئەو لە سەر ئەو باوەڕە بوو کە پزیشکێک دەبێ بە وردی لە باروودۆخی جەستەی نەخۆش تێبگات و تەواوی نیشانەکانی نەخۆش تێبگات و وتەواوی نیشانەکانی نەخۆشەکتی لەسەر کەغەزێک بنوسێت .، بۆ ئەوەی لەهەموو کات و ساتێکدا ئاگای لە نەخۆشەکتی بێت . 
ئەو پزیشکە بە بە باوکی پزیشکی نوێ دەناسرێت ، سوێندنامەی هەیە کەئەمڕۆ لە مەڕاسیمی تەواوبوونی خوێندکارانی بەشی پزیشکیدا دەخوێنرێتەوە ، کەدەقەکەی "سوێند دەخۆم کە بەو سوێندم وەفاداربم بمێنماوە. پەیڕەوی لە رێساکانی بکام و تا ئەو جێگایەی کە دەکرێ و بەوپەڕی تواناوە بۆ چارەسەری نەخۆشەکە هەوڵبدەم و هەرگیز بەخاتری گیانی مرۆقێک تووشی کارێکی هەڵە نەبم و هیچکات داودەرمانێکی مەرگبار نەدەم بەکەس . چونی من بۆ هەر ماڵێک تەنیا بەمەبەستی یارمەتی و رزگاردنی نەخۆشێکە لەوێیە. ئەگتر لەکاتی چەرەسەری نەخۆشەکاندا چاوم بەشتێک بکەوێت یان شتێک ببینم کە ننبێ کەس لەو ئاگاداربێت ، هیچکات ئەو نهێنیە نادرکێنم ".

## ئەمانەش ببینە
* یۆنانی کۆن

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ٤٦٠ی پ.ز
پۆل:فیزیکزانانی یۆنانی کۆن
پۆل:ئەفسانەی تەمەندرێژی
فەرھەنگی خاڵ

**فەرهەنگی خاڵ** یەکەم فەرھەنگی کوردی بە کوردییە. بەرھەمی شێخ محەممەدی خاڵه‌ و لە سێ بەرگ چاپ کراوە:
* بەرگی یەکەم ٣٣٨ لاپەڕە، سلێمانی، ١٩٦٠.
* بەرگی دووەەم، ٣٣٨ لاپەڕە، سلێمانی ١٩٦٤.
* بەرگی سێیەم، ٥١١ لاپەڕە، ١٩٧٦.
محەممەدی خاڵ بۆ نووسینی ئەم فەرھەنگە کەڵکی لە تەواوی فەرھەنگەکانی پێش خۆی وەرگرتووە و سەرچاوەیەکی باش بووە بۆ فەرھەنگەکانی دواتر.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

خ
پۆل:کتێبەکانی ١٩٦٠
پەنیر

وێنۆک|دەوریێک پڕ لە پەنیرگەلی جۆراوجۆر و وردەشتی تر

**پەنیر**، **پەنێر**، **پەندیر** یان **پەنێرە** جۆرە خۆراکێکە لە شیر بە دەست دێت.

## ئەمانەش ببینە
* پەنیری کووپە
* لۆرک
* شیرێژ

## سەرچاوەکان

پۆل:پەنیر
پۆل:بەرھەمەکانی شیر
پۆل:چێژەمەنییەکان
پۆل:جۆرەکانی خۆراک
چۆکلێت

وێنۆک|چەند جۆرێک چۆکلێت

**نەستەلە** یان **چۆکلێت** بە جۆرگەلێک لە خۆراک دەوترێت کە لە کاکائوو بەدەست دێن. چۆکلیت مادەیێکی پڕوزەیە و لە تێکەڵبوونی شیر، کاکائوو و شەکەر بەدەستدێت.

## سەرچاوەکان


پۆل:چۆکلێت
پۆل:خواردنەوە چۆکلێتییەکان
پۆل:لێنان
پۆل:دێسێرەکان
فەرھەنگی کوردۆ

**فەرهەنگی کوردۆ** نووسراوی دوکتور قەنات کوردۆیه که داگری سی هەزار وشەی کوردی سۆرانی به ڕووسییه و له بایخدارترین فەرهەنگەکانی کورده.

## سەرچاوە
* ڕێنووسی کوردی،لاپەرەی ٦٨، ڕەحیم سوڵتانی(هەژێن)

ک
پۆل:کتێبەکانی ١٩٦٠
فەرھەنگی جگەرخوێن

**فەرهەنگی جگەرخوێن** داگری شەش هەزار وشەی کوردییه که له ساڵی ١٩٦٢ی زایینی له بەغدا، لەلایەن هۆنەری پایه بەرزی کورد جگەرخوێن له چاپ دراوه.

## سەرچاوە
* ڕێنووسی کوردی،لاپەرەی ٦٨، ڕەحیم سوڵتانی(هەژێن)

ج
فەرھەنگی تۆفیق وەھبی

**فەرھەنگی تەوفیق وەھبی** داگری چل ھەزار وشەی کوردییە کە وشەکانی بە دوو زمانی کوردی و ئینگلیسی نووسراون و لە ساڵی ١٩٦٢ی زایینی چاپ کراوە.

## سەرچاوەکان
* ڕێنووسی کوردی، لاپەرەی ٦٧، ڕەحیم سوڵتانی (ھەژێن)

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

ت
گۆشت

وێنۆک|چەند جۆرێک گۆشت

**گۆشت** پێکھاتووە لە جەستەی ئاژەڵ کە *ھەندێک* لە مرۆڤەکان دەیخۆن. خواردنی گۆشت دەگەڕێتەوە بۆ سەدەکانی پێش مێژوو کاتێک مرۆڤەکان فێری کۆکردنەوە و ڕاوکردن بوون، بەڵام ھەتاکو ئێستاش توانیوێتی جێگەی خۆی لە کۆمەڵگەدا بکاتەوە. کاتێک مرۆڤەکان فێربوون ھەندێک لە ئاژەڵەکانی وەک مریشک، پەز، مانگا و ھتد... ماڵی بکەن، فێربوون کە بەکاریان بھێنن تا سوودیان لێ وەربگرن، و توانیویانە سوود لە گۆشتەکانیان ببین. گۆشت بە سەرەکی پڕۆتینی زۆرە.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:گۆشت
فەرھەنگی مەردۆخ

**فەرھەنگی مەردۆخ** نووسراوی ئایەتوڵڵا مەردۆخی کوردستانییە و داگری سی ھەزار وشەی کوردی و ھەشتسەد پەندی پێشینیان و ڕێزمانی کوردییە کە بە فەرھەنگێکی پڕ بایەخی کورد دێتە ئەژمار.

## سەرچاوە
* ڕێنووسی کوردی،لاپەرەی ٦٧، ڕەحیم سوڵتانی(ھەژێن)

م
فەرھەنگی کوردستان

**فەرهەنگی کوردستان** نووسراوی عەبدوڕڕەحمان کە بە گیوی موکریانی ناسراوە، بۆ نووسینی ئەم فەرهەنگە زەحمەتێکی زۆری کێشاوە. ئەم فەرهەنگە داگری پتر لە شەست هەزار وشەی کوردییە کە لە دوای مەرگی مامۆستا موکریانی بە یارمەتی د.کوردستان موکریانی لە ساڵی ١٩٩٩ی زایینی لە چاپ دراوە.

## سەرچاوە
* ڕێنووسی کوردی،لاپەرەی ٦٦، ڕەحیم سوڵتانی(ھەژێن)

ک
پۆل:کتێبەکانی ١٩٩٩
ئەحمەد کوڕی کەسیر فەرغانی

**ئەحمەد کوڕی محەممەد کوڕی کەسیر فەرغانی** () ناسراو بە **فەرغانی** زانا و گەردوونناسێکی موسوڵمانی سوننی بوو و یەکێکە لە هەرە بەناوبانگترین گەردوونناسەکانی سەدەی ٩یەم. بەشێک لەسەر مانگ ناوی (Alfraganus)ە کە بە ناوی ئەوەوە ناونراوە. یەکێک لە کارە گرنگەکانی بریتی بوو لە پێوانە کردنی تیرەی زەوی لەگەڵ تیمێک لە چەند زانایەکی تر و لە ژێر فەرمانی خەلیفە مەئمون لە بەغداد.

## ئەمانەش ببینە
*پێرستی زانا موسوڵمانەکان

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:مردووانی سەدەی ٩یەم
پۆل:زانایانی خۆراسان
پۆل:زانا موسوڵمانەکان
پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٩یەم
پۆل:ئێرانییەکانی سەدەی ٩یەم
پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام
پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست
پۆل:داھێنەرە موسڵمانەکان
سیمۆن ڤان دێر مێر

**سیمۆن ڤان دێر میر** (بە ئینگلیزی: Simon van der Meer) (لەدایکبووی ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٩٢٥ - ٤ی ئازاری ٢٠١١) فیزیکزانێکی هۆڵەندی بوو، کە لە ساڵی ١٩٨٤ لەگەڵ کارلۆ ڕوبیا خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ھۆڵەندی
پۆل:داھێنەرانی ھۆڵەندی
پۆل:فیزیکزانانی ھۆڵەندی
پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی هۆڵەندی
پۆل:فیزیکزانانی هۆڵەندی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٥
پۆل:مردووانی ٢٠١١
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
دەرەبەگایەتی

وێنۆک| کێشراوی دەرەبەگایەتی لە کۆمەڵگای ئینگلیزیدا لە دەوروبەری ساڵانی ١٣١٠

**دەرەبەگایەتی** ھەندێ نەریتی یاسایی و سەربازی بوو لە چاخەکانی ناوەندی ئەورووپا کە گەشەی سەند لە نێوان سەدەکانی ٩ھەم بۆ ١٥ھەمی زاینی، کە ئەگەر بە گشتی پێناسە بکرێت، ئەوا سیستمێکی پێکھێنانی کۆمەڵگایە لەسەر پەیوەندییەکی دامەزرێنراو لەسەر خاوەندارێتی زەوی بەرامبەر خزمەتکاری یان کرێکاری.

لە ناو ڕۆشنبیرانی کورددا زاراوە لاتینییەکە بەکاردێت کە «فیوداڵیزم» ە، زاراوەی «فیوداڵیزم» خۆشی لەبنەمادا لە زاراوەی feodum یان feudumەوە ھاتوە.

## دەرەبەگایەتی لە ناو کوردان
دەرەبەگایەتی لە ناو کورداندا ڕیشەکەی بە بڕوای ئیسماعیل بێشکچیی کۆمەڵناس ئەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی سوڵتان سەلیم و شەڕی چاڵدێران. لە مێژووی نوێشدا لە کوردستانی عێراق بەبڕوای ھەندێ مێژووی ئەگەڕێتەوە بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی پاشایەتی لە عێراق و مەلیک فەیسەڵی یەکەم.

شاعیرانی کوردیش بە شیعرەکانیان سەرکۆنەی ئەم سیستمەیان کردووە، بۆ نمونە شاعیری کورد قانع ئەڵێ:

## ئەمانەش ببینە
* سەرمایەداری
* پەرژینکردن

## سەرچاوەکان

پۆل:سیستەمە کۆمەڵایەتییەکان
پۆل:سەدەکانی ناوەڕاست
پۆل:مێژووی ئابووری
پۆل:سیستەمە ئابوورییەکان
پۆل:دەرەبەگایەتی
پۆل:سیستمە سیاسییەکان
پۆل:شێوەکانی حکوومەت
فەرھەنگی مەھاباد

**فەرهەنگی مەهاباد** داگری سی هەزار وشەی کوردی و یەکێک له فەرهەنگی پڕبایخەکانی کوردییه که مامۆستا گیوی موکریانی تێکۆشانێکی زۆر ڕێکوپێکی کردووه و له چاپی داوه.

## سەرچاوە
* ڕێنووسی کوردی،لاپەرەی ٦٧، ڕەحیم سوڵتانی(هەژێن)

م
بێستوون

وێنۆک|250px|دیمەنێکی کێوی بێستوون
**کێوی بێستوون** کە لە سەرچاوە ئیسلامی و عەڕەبییەکان دا بە ناوی بۆغستان یا بێەستون و دواتر بە بێستوون ناوی ھاتووە، کەوتووەتە ٣٩ کیلۆمێتری باکووری کرماشان و سەر ڕێگای کرماشان بۆ ھەمەدان. ساڵیانێکی لەمێژە کە وێنەبەردینەکان و نووسراوەکانی سەر ڕەوەزەکانی ئەم کێوە، سەرنجی ڕێبوار و موسافیر و ھونەرمەند و گەڕۆڵ و مێژووناسان بۆ لای خۆی ڕادەکێشێ و نھێنی و ڕازەکانی مێژووی کۆنی وڵاتی ئێران و تەنانەت وڵاتانی دراوسێی لە سینگەبەردینەی خۆی دا حەشار داوە و لە فەوتان و نەمانی پاراستووە.

## مێژوو
ئەم کێوە مێژویی یە بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٨٣٥ زایینی لە لایەن سێر ھێنڕی ڕاوۆلینسێن لە باری مێژوویی و خەت ناسی، تاوتۆی کرا. ئەم شوێنەوارناسە کۆپییەکی لە بەردەنووسی بێستوون ھەلگڕتەوە و دوای ١٨ ساڵ ھەوڵ و تێکۆشانێکی زۆر و دۆزینەوەی نھێنییەکانی خەتی بزماری، توانی ئەم بەردەنووسە کە بە خەتی بزماری نووسرابوو، بخوێنێتەوە و دەرگای خوێندنەوەی خەتی بزماری، واتا خەتی پارسی باستانی بۆ کۆنینەناسان و خەت ناسان کردەوە و ئەم ڕووداوە بوو بە سەرەتایەک بۆ دەرھێنانی مێژووی ڕاستەقینەی ئێرانی کۆن لە نێو بەردەنووسەکان و نووسراوەکانی مێژوویی ئێران دا. ئەم شوێنەوارناسە بە دۆزینەوەی نھێنییەکانی خەتی بزماری کە نزیک بە دوو ھەزار ساڵ بوو ھیچ کەسێک نەیتوانیبوو ڕێی پێ ببا، گەورەترین خزمەتی بە مێژووی کۆنی ئێران کرد. ھەڵبەت پێش تر و لە ساڵی ١٨٠٢ زایینی، لێکۆڵەرێکی ئاڵمانی بە ناوی گیئۆڕگ گڕوتێفێند لە سەر نھێنییەکانی ئەم خەتە کاری کردبوو و بە چەند ئەنجامێکی باشی زمانەوانی گەیشتبوو.

ئەو شوێنەوارناس و خەتناس و گەڕۆڵانەی کە تا ئێستا کێوی بێستونیان لە نزیکەوە بینیوە و لە باری مێژوویی و ھونەرییەوە تاوتوێیان کردووە بریتین لە: ژاک دۆمۆڕگان (١٨٩٦ز)، دوکتۆر جەکسۆن (١٩٠٣ز)، دوکتۆر کینگ و دوکتۆر تامپسۆن (١٩٠٧ز)، زارە و ئێرنێست ھێرتسفێڵد (١٩١٠ز)، کونیک(١٩٣٨ز)، جۆرج کامێڕۆن (١٩٤٣ز) و (١٩٥٠ز)، کارڵتۆن کۆن (١٩٤٩ز)، کۆنت (١٩٥٩ز)، ھاماتا (١٩٦٦ز)، تڕۆمپێڵ مان (١٩٦٧ز)، واڵتێر ھینس (١٩٦٨ز)، فیلیپس (١٩٧٢ز)،لۆشای (١٣٤٤ ھەتاوی) و (١٣٤٧ھ) و (١٣٥٣ھ)، وۆڵفرام کلایس (١٩٧٠ز)، مێھدی ڕەھبەر (١٣٥٦ھ) و (١٣٥٧ھ).

## نەخش و نیگارەکانی بێستوون
نەخش و نیگارەکانی ئەم کێوە لە باری مێژووی یەوە بە چەند دەستە دابەش دەکرێن:
# وێنەبەردینەی زۆپی داریوشی ھێخامەنێشی و نۆ کەس لە یاغییەکانی ئێمپراتوری.
# بەردەنووسی داریوشی ھەخامەنشی.
# پەیکەرەی ھێرکول.
# وێنەبەردینەی زۆپی گودەرزی دووەمی ئەشکانی.
# وێنەبەردینەی مێھردادی دووەمی ئەشکانی.
# وێنەبەردینەی بلاشی ئەشکانی.

## سەرچاوەکان
* گۆڤاری کۆمەڵایەتی، فەرھەنگی، ئەدەبی مەھاباد - ژمارەی ١٤٥ - لاپەرەی ٣ تا ٦، کۆکردنەوە و وەرگێڕ: عوبەید سورخابی
* ماد و ھخامنشی و پارت و ساسانی / علی اکبر سرفراز
* تاریخ ماد / ا. م. دیاکونوف
* آثار باستانی استان کرمانشاە / میراث فرھنگی و گردشگری استان کرمانشاە
* تاریخ ایران باستان / محمد حسن پیرنیا
* ایران در زمان ساسانیان / آرتور کریستین سن
* پارتیان / مالکوم کالج
* پادشاھی ماد / اقرار علی اف

پۆل:پارێزگای کرماشان
پۆل:کێوەکانی کوردستان
پۆل:کێوەکانی ئێران
پۆل:کێوەکانی پارێزگای کرماشان
پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پارێزگای کرماشان
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئێران
ئیستادیۆ دا لوز

ئیستادۆ دا لویز یاریگایەکی تۆپی پێیە کە تایبەتە بە یانەی بەنفیکا کە دەکەوێتە شاری لیسبۆنی پایتەختی پورتوگال. لە ٢٥ی ئەیلوول ی ٢٠٠٣دا کراوەتەوە وە یەکەم یاری کە تێیدا ئەنجام درا یاری نێوان بەنفیکا و ناسيۆناڵ مۆنتيڤيديۆ بوو. ئەم یاریگایە توانی گرتنی ٦٥،٦٤٧ هاندەر هەیە. وە لە ٢٠ی ئازار ی ٢٠١٢دا ئەم یاریگایە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپاەوە دیار کرا بۆ ئەنجام دانی یاری کۆتایی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا ٢٠١٣-١٤.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:وەرزشی لیسبۆن
گاڵاتاسەرای

**یانەی وەرزشیی گەڵاتەسەرای** (بەتورکی: Galatasaray Spor Kulübü) یانەیەکی تۆپی پێ ی تورکی کە دامەزراوە لە ٣٠ی تشرینی یەکەم ی ١٩٠٥ لە شاری ئەستەمبوڵ. وە یاری دەکات لە خولی سوپەری تورکی. **گەڵاتەسەرای** یەکێکە لە باشترین یانەکانی وڵاتی تورکیا وە یەکەمین یانەیە کە توانیویەتی ١٩ جار خولی سوپەری تورکی بەدەست بھێنێت، وە توانیویەتی ٤ جار جامی تورکیا بەدەست بھێنێت. وە یەکەمین یانەی تورکیە کە زۆرترین بەژداری کردووە لە خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا. وە یەکەمین یانەی تورکیە کە توانیویەتی لە کێبڕکێکانی ئەورووپا بباتەوە، لە ساڵی ٢٠٠٠ توانی ھەردوو نازناوی خولی ئەورووپا و جامی سووپەری ئەورووپا بەدەست بھێنێت. 
پێشتر یاریگای عەلی سامین یاریگای ڕەسمی یانەکە بوو لە ساڵی ١٩٦٤تا ٢٠١١. بەڵام لەساڵی ٢٠١١ یاریەکانی یانەکە لە یاریگای عەلی سامین ەوە گوازرایەوە بۆ یاریگای نوێی یانەکە یاریگای تورک تلیکۆم ئەرینا لە شاری ئەستەمبوڵ.
## سەرچاوە
ویکیپیدیای عەرەبی

پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٠٥
پۆل:یانەی تۆپی پێی گەڵاتەسەرای
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی تورکیا
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠٥ لە ئیمپڕاتۆریەتی عوسمانی
پۆل:دامەزرانەکانی یانەکانی تۆپی پێ لە ١٩٠٥
لۆپێ دێ ڤێگا

وێنۆک|لۆپێ دێ ڤێگا

**لۆپێ دێ ڤێگا** (بە ئیسپانیایی: Félix Lope de Vega y Carpio) (لە دایکبوون: ٢٥ی تشرینی دووھەمی ١٥٦٢، مردن: ٢٧ی ئابی ١٦٣٥) بە ناوی کامڵی **فێلیکس لۆپێ دێ ڤێگا یێ کارپیۆ**وە شانۆنووس و شاعیری بەناوبانگی ئیسپانیایە. لۆپێ دێ ڤێگا بەناوبانگترین و بەکارترین شانۆنووسی ئیسپانیایە و ھەزار و ھەشسەد شانۆی لێ بە جێ ماوە. ئەو یەکێ لە نووسەرانی سەردەمی زێڕینی وێژەی ئیسپانیا و ھاوچەرخی سێرڤانتێس نووسەری بەناوبانگە.

## سەرچاوەکان
Durant, W. and Durant, A. (1989). “The Story of Civilization: Age of Reason Begins,” pp.&nbsp;368– 372, World Library, Inc., USA.

پۆل:لەدایکبووانی ١٥٦٢
پۆل:مردووانی ١٦٣٥
پۆل:شانۆنامەنووسانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:شانۆنامەنووسانی ئیسپانی
پۆل:شاعیرە ئیسپانییەکان
پۆل:نووسەرە پیاوەکانی سەدەی ١٦یەم
جابیر کوڕی حەییان

**ئەبوو موسا جابیر کوڕی حەییان** () کیمیازان و گەردوونناس و ئەستێرەناس و ئەندازیار و جوگرافیاناس و فەیلەسووف و فیزیکزان و دەرمانسازی عەرەب یان فارس یان کورد بوو؛ و ھەروەھا ناسراوە بە باوکی کیمیا.

## ئەمانەش ببینە
* سەردەمی زێڕینی ئیسلام
* کیمیا

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ٧٢١
پۆل:مردووانی ٨١٥
پۆل:کیمیازانانی ئێرانی
پۆل:کیمیازانە عەرەبەکان
پۆل:کیمیازانە موسوڵمانەکان
پۆل:کیمیاگەرانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام
یانەی تۆپی پێی ئۆڵمپیاکۆس

وێنۆک|1927-1929

**یانەی ئۆڵمپیاکۆس** بە(یۆنانی: *ΠΑΕ Ολυμπιακός*) یانەیەکی تۆپی پێ ی یۆنانیە کە دامەزراوە لە ١٠ی ئازار ی ١٩٢٥ لە شاری پیرایۆس لە یۆنان. وە یاری دەکات لە خولی سوپەری یۆنانی. یانەی ئۆڵمپیاکۆس مێژوویەکی پرشنگدای هەیە لە خولەکانی یۆنان و ئەورووپادا. وە یانەی ئۆڵمپیاکۆس یەکەمین یانەی یۆنانیە کە توانیویەتی زۆرترین جار خولی سوپەری یۆنانی بباتەوە کە ٤٨ جار بردویەتەوە، وە توانیویەتی ٢٩جار جامی یۆنان بباتەوە. وە لەساڵانی ١٩٨٠ و ١٩٨٧ و ١٩٩٢ و ٢٠٠٧ دا توانیویەتی جامی سووپەری ئەورووپا بەدەست بهێنێت. لە ساڵی ٢٠٢٤ خەڵاتی خولی کۆنفرانسی ئەورووپی ی بەدەستهێنا.

## سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:یانەی ئۆڵمپیاکۆس
پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٢٥
پۆل:یانەکانی یۆنان
یانەی تۆپی پێی زێنیت سان پێتێرسبێرگ

**یانەی تۆپی پێی زێنیت سان پێتێرسبێرگ** () یانەیەکی تۆپی پێ ی ڕووسیە کە دامەزراوە لە ١٥ی ئایار ی ١٩٢٥. و ئێستا یاری دەکات لە خولی نایابی ڕووسی. و دامەزراوە لە لایەن کۆمپانیای گازپرۆم ی ڕووسی. و یاریگای ڕەسمی یانەکە یاریگای پێترۆڤێسکیە کە لە ساڵی ١٩٢٤ دامەزراوە و تا ئێستا یاریەکانی یانەکەی تیا بەڕێوە دەچێت.

## پێشانگا

Zenit-st.-Petersburg-old-logo.svg|درووشمی یانەکە ھەتا ساڵی ٢٠١٣
FK Zenit St Peterburg.svg|درووشمی یانەکە لە ٢٠١٣ ھەتا ٢٠١٥
FC Zenit 1 star 2015 logo.svg|درووشمی یانەکە لە ٢٠١٥ ھەتا ئێستا


## سەرچاوەکان
ویکیپیدیایی عەرەبی

پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ڕووسیا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٢٥
پۆل:دامەزرانەکانی ڕووسیا لە ساڵی ١٩٢٥
یانەی تۆپی پێی بازڵ

**یانەی بازڵ** یان **یانەی تۆپی پێی بازڵ ١٨٩٣** یانەیەکی تۆپی پێ ی سویسرییە کە دامەزراوە لە ١٥ی تشرینی دووەم ی ١٨٩٣ لە شاری بازڵ لە سویسرا.وە لە خولی سوپەری سویسری یاری دەکات. یەکێکە لە یانە باشەکانی سویسرا و مێژوویەکی پرشنگدار هەیە لە تۆپی پێی لە وڵاتی سویسرادا. وە توانیویەتی ١٦جار خولی سوپەری سویسری  و ١١جار جامی سویسرا بەدەست بهێنێت،وە ١جاریش جامی خولی سویسری و ٣جار جامی ئاڵپی بەدەست هێناوە. وە ١٣جار جامی ئۆهرێن و ١جاریش جامی نیسان ی بەدەست هێناوە و ١جار پاڵەوانێتی بازڵ بەدەست بهێنێت.
## سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٨٩٣
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی سویس
پۆل:بازڵ
پۆل:یانەکانی سویسرا
پۆل:دامەزرانەکانی یانەکانی تۆپی پێ لە ١٨٩٣
پۆل:دامەزرانەکانی سیسرا لە ساڵی ١٨٩٣
یانەی تۆپی پێی شاختار دۆنێتسک

**شاختار دۆنێتسک** بە(ئوکرانی:*ФК «Шахта́р» Доне́цьк*) یانەیەکی تۆپی پێ ی ئوکراینایە . لە ٢٥ی ئایار ی ١٩٣٦ لە شاری دۆنێتسک لە ئوکراینا  دامەزراوە. وە یاری دەکات لە خولی نایابی ئۆکرانی ، یەکێکە لە باشترین یانەکانی وڵاتی ئوکراینا. وە لە ساڵی ١٩٩٦ەوە ملیاردێر **ڕینات ئەخمیتۆڤ** سەرۆکی یانەکەیە. ئەم یانەیە پێشتر یاری دەکرد لە خولی پلە یەکی پاڵەوانێتی سۆڤێتیی دوای ئەوەی لەگەڵ یانەیهاونیشتیمانی دینامۆکێڤ جیابونەوە لە پاڵەوانێتیەکە. وە ٢جار  پاڵەوانێتی سۆڤێتیی بەدەستهێناوە لە ساڵانی ١٩٧٥ و ١٩٧٩، وە جامەکەی بردۆتەوە لە ساڵانی ١٩٦١ و ١٩٦٢ و ١٩٨٠ و ١٩٨٣. وە ساڵی ٢٠٠٢ توانی بۆ یەکەم جار لە مێژووی یانەکەدا خولی نایابی ئۆکرانی بباتەوە وە دواتر ساڵانی ٢٠٠٥ و ٢٠٠٦ و ٢٠٠٨ و ٢٠١٠ و ٢٠١١ و ٢٠١٢ و ٢٠١٣ هەمان نازاناو بەدەستبهێنێت. وە توانیویەتی ١٣جار جامی ئوکرانی بەدەست بهێنێت لە ساڵانی ١٩٦١ و ١٩٦٢ و ١٩٨٠ و ١٩٨٣ و ١٩٩٥ و ١٩٩٧ و ٢٠٠١ و ٢٠٠٢ و ٢٠٠٤ و ٢٠٠٨ و ٢٠١١ و ٢٠١٢ و ٢٠١٣، وە ٦جار جامی سوپەری ئوکرانی بەدەست هێناوە لە ساڵانی ١٩٨٣ و ٢٠٠٥ و ٢٠٠٨ و ٢٠١٠ و ٢٠١١ و ٢٠١٢. 
لە ساڵێ ٢٠٠٩ دا توانی خولی ئەورووپا بەدەست بهێنێت کە یەکێکە لە پاڵەوانێتیە گەورەکانی ئەورووپا.
## سەرچاوە
#ویکیپیدیای ئینگلیزی
#ویکیپیدیای عەرەبی

پۆل:شاختار دۆنێتسک
پۆل:یانەکانی ئوکراینا
پۆل:دامەزرانەکانی یانەکانی تۆپی پێ لە ١٩٣٦
پۆل:دامەزرانەکانی ئوکراینا لە ساڵی ١٩٣٦
یێنیچێری

وێنۆک|یێنیچێری

**یێنیچێری** (بە عوسمانلی: *یڭیچری*، بە تورکی: yeniçeri) بە سەربازگەلی کارامەی سوپای عوسمانی دەکوترا. سوپای یێنیچێری تایبەتی سوڵتانی عوسمانی بوون و لە سەردەمی مورادی یەکەمدا دامەزران.

سەربازگەلی سوپای یێنیچێری، منداڵانی ئەو مەسیحیانەی بوون کە لە شەڕ لەگەڵ عوسمانیدا دەکوژران، کە عوسمانی ئەم منداڵانەیان دەبردە لای بنەماڵەی موسوڵمانان و لەوێ ئەم منداڵانە بە موسوڵمانی گەورە دەبوون و دواتریش بە باشترین پەروەردە و ئیمکانات پێ دەگەیشتن و دەبوونە ئەندامی دەوڵەتی عوسمانی.

## سەرچاوکان
چیرۆک و ئەفسانەی موکریان

وێنۆک|کتێبی چیرۆک و ئەفسانەی موکریان
**کتێبی چیرۆک و ئەفسانەی موکریان** بەرھەمێکی نوێیە لە کارەکانی ھاشم سەلیمی و بڕیتیە لە ١٠١ چیرۆک و ئەفسانەی کورت و درێژی ناوچەی موکریان کە نوسەر وێڕای کۆکردنەوە و لێکوڵینەوە پێشکەشی بە پڕۆفسور عیزەدین مستەفا ڕەسووڵ مامۆستای زانکۆی سەلاحەدین کردوە و ئەو کتێبە بە پێداچوونەوەی سوارە فتوحی لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم‌ لە ٤٧٥ لاپەڕەدا ھاوینی ٢٠١٣ چاپ بووە، لە پێشەکی کتێبی ناوبراوەدا ھاتووە: ئەفسانە یان چیرۆک بە پێی رۆاڵەت و نێوەڕۆکی تایبەتیەوە و ژانرێکی ئەدەبی زارەکی بریتییە لە کۆمەلێک بەسەرھات، رووداو، کارەسات و داب و نەریتی کۆمەڵایەتی لە رابردوویەکی دوور و نزیکەوە کە بەردەوام گێڕانەوە و بیستنیان بووەتە ھەوێنی سەرقاڵ بوون، شادبوون، گاڵتە،‌ گەپ و پەند لێوەرگرتنی مرۆڤەکان.

جێی ئاماژەیە لەم بەرھەمەدا بۆ یەکەم جار و بە تێروتەسەلی باسی پۆلێن کردنی زانستیانەی چیرۆک و ئەفسانەکانی جیھانی و کوردی لە سەر شێوازی مەکتەبی «ئارنە - تامپۆن» ناسراو بە مەکتەبی جیھانی فینلاندی کراوە. لە لایەکی تریشەوە ھێندێک لە ئەفسانەکانی کوردی دەگەڵ چیرۆکی کلاسیک و فۆلکلۆری فارسی، لەلایەن دوکتۆر جەعفەری قەنەواتی، ئەندامی چیرۆک‌ ناسانی جیھانی، بەرامبەر کراون و پێڕستی سەرچاوەکانی کەلک لێوەڕگیراو بە وردی نووسراون.

## سەرچاوەکان
* گۆڤاری مەھاباد - ژمارەی ١٤٩ ساڵی ١٣٩٢ - لاپەڕەی ٤٨
* ھاشم سەلیمی

پۆل:کتێبە کوردییەکان
پۆل:کتێبەکانی ٢٠١٣
پۆل:کتێبە ئەدەبییەکان
فەریبۆرز کامکاری

**فەریبۆرز کامکاری** ساڵی ١٩٧١ له سنە له کوردستانی ڕۆژهەڵات له دایک بووه.

له ئێران دەرسی سینەما و شانۆی خوێندووه. فیلم نامه گەلێکی زۆری بۆ دەرهێنەره ئێرانییەکان نووسیوه و چەند فیلمێکی کورتی ساز داوه و دەرهێناوه. هەوەڵین فیلمی درێژی خۆی به ناوی "شریتی ڕەش" له ساڵی ٢٠٠٢ نووسیوه و هەر خۆشی دەرهێنەریی ئەم فیلمەی وه ئەستۆ گرتووه. ئەم فیلمه خەڵاتی تایبەتی "لێژنەی بەڕێوەبەران"ی له فستیڤاڵی فیلمی "سینێ کویست" وەرگرتووه. کامکاری ساڵی ٢٠٠٦ فیلم نامەیەکی به ناوی "forbidden chapter" نووسیوه که دەرهێنەری ئەم فیلمه هەر بۆخۆیەتی. ئەم فیلمه بەرهەمی هاوبەشی ئێران، فەڕانسه و ئیتالیایه. ساڵی ٢٠١٠ فیلمێکی دروست کرد به ناوی "گوڵەکانی کەرکووک" که توانی سرنجی زۆر کەس بۆ لای خۆی ڕابکێشێ. 

## سەرچاوە
* گۆڤاری مەهاباد - ژمارەی ١٤٨ ساڵی ١٣٩٢ - لاپەڕەی ٤٠، سالار ئەمین زاده
* فەریبۆرز کامکاری

پۆل:زیندووان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١
پۆل:خەڵکی سنە