open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سکاڕا

وێنۆک| ڕۆبۆتی زنجیرەیی SCARA

**سکاڕا** جۆرێکە لە ڕۆبۆتی پیشەسازی. کورتکراوەی قۆڵی ڕۆبۆتی کۆبوونەوەی پابەندبوونی هەڵبژێردراو، یان قۆڵی ڕۆبۆتی جومگەی پابەندبوونی هەڵبژێردراو.

بەهۆی نەخشەی جومگەی میحوەر هاوتەریبی سکاڕا، قۆڵەکە کەمێک پابەندە بە ئاراستەی X-Y بەڵام بە ئاراستەی Z ڕەقە، هەربۆیە زاراوەی پابەندبوونی هەڵبژێردراو. ئەمەش بۆ زۆر جۆری کارەکانی کۆکردنەوە بەسوودە، بۆ نموونە دانانی پێنێکی دەوری لە کونێکی دەوریدا بەبێ بەستنەوە.

تایبەتمەندی دووەمی سکاڕا بریتییە لە شێوازی قۆڵی دوو بەستەری جومگە هاوشێوەی قۆڵی مرۆڤ، هەربۆیە زاراوەی زۆر بەکارهێنراو، ئاماژەی پێکراوە. ئەم تایبەتمەندییە ڕێگە بە باسک دەدات کە درێژبێتەوە بۆ شوێنە داخراوەکان و دواتر پاشەکشە بکات یان "تاشێتەوە" لە ڕێگاکە. ئەمەش بەسوودە بۆ گواستنەوەی بەشەکان لە خانەیەکەوە بۆ خانەیەکی تر یان بۆ بارکردن یان دابەزاندنی وێستگەکانی پرۆسێس کە داخراون.

بەگشتی سکاڕا خێراترە لە سیستەمی ڕۆبۆتی کارتێزی بەراوردکراو. جێگیرکردنی تاکە پایەیان پێویستی بە شوێنپێیەکی بچووک هەیە و فۆرمێکی ئاسان و بێ بەربەست بۆ دانانی دابین دەکات. لە لایەکی دیکەوە، سکاڕا دەتوانێت گرانتر بێت لە سیستەمی کارتێزی بەراوردکراو و نەرمەکاڵای کۆنترۆڵکەر پێویستی بە جووڵەی هێڵی پێچەوانە هەیە. بەڵام ئەم نەرمەکاڵایە بە شێوەیەکی گشتی لەگەڵ سکاڕا دێت و بەزۆری شەفافە بۆ بەکارهێنەری کۆتایی.
سانکیۆ سێیکی، پێنتێل و ئێن ئی سی ڕۆبۆتی سکارا یان وەک چەمکێکی تەواو نوێ بۆ ڕۆبۆتی کۆکردنەوە لە ساڵی ١٩٨١ پێشکەش کرد، ڕۆبۆتەکە لە ژێر ڕێنمایی هێرۆشی ماکینۆ، مامۆستا لە زانکۆی یاماناشی پەرەی پێدراوە، قۆڵی لە میحوەرەکانی Zدا ڕەق بوو و لە میحوەرەکانی XYدا نەرم و نیان بوو، ئەمەش ڕێگەی پێدەدا خۆی لەگەڵ کونەکانی میحوەرەکانی XY بگونجێنێت.
## پێشانگا

پەڕگە:SCARA robot patent JPS55112789A.png|وێنۆک|وێنەکێشان لە پاتێنتەوە (JPS55112789A) لەلایەن ماکینۆ.
پەڕگە:SCARA robot patent US4341502.png|وێنۆک|وێنەگرتن لە پاتێنت US4341502 لەلایەن H. Makino
پەڕگە:SCARA left.gif|وێنۆک|جووڵەی پێچەوانەی ڕۆبۆتێکی زنجیرەیی سکاڕا
پەڕگە:5R robot inv kinematics.gif|وێنۆک|جووڵەی پێچەوانەی ڕۆبۆتێکی هاوتەریبی سکاڕا
پەڕگە:5R robot.gif|وێنۆک|جووڵەی پێچەوانەی سکاڕای هاوتەریب

## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* بۆچی سکارا؟ توێژینەوەیەکی کەیس – بەراوردکردنێک لە نێوان ڕۆبۆتی 3 میحوەریی r-theta بەرامبەر ڕۆبۆتی 4 میحوەریی SCARA لەلایەن ڕۆبۆتیکی داهێنەرەوە، کە بەشێکە لە کۆمپانیای ئۆشن بەی و لەیک

پۆل:پیشەسازی
خانەوادەی شاھانەی سوید

وێنۆک|خێزانی شاهانەی سووید
**بنەماڵەی شاهانەی سویدی** (بە سویدی: Svenska kungafamiljen) لە ساڵی ١٨١٨ەوە پێکهاتووە لە ئەندامانی ماڵی شاهانەی سویدی بێرنادۆت، کە پەیوەندییەکی نزیکیان بە پاشای سویدەوە هەیە پێکهاتوە. ئەمڕۆ ئەوانەی لەلایەن حکومەتەوە دانپێدانراون مافی نازناوی شاهانە و شێوازی (شێوازی قسەکردن فەرمی)یان هەیە، و دەستگیرانی فەرمی و ئەرکە ڕێوڕەسمییەکانی دەوڵەت ئەنجام دەدەن. بنەماڵەی فراوانی پاشا (بە سویدی : Sveriges kungliga familj ) لە خزمە نزیکەکانی تر پێکدێن کە شاهانە نین و بەم پێیەش بە فەرمی نوێنەرایەتی وڵات ناکەن.

## مێژوو
وێنۆک|نەخشەی سووید لە ١٧٨٩
بنەماڵەیەکی شاهانەی سویدی، بەو جۆرەی کە پەیوەندییەکی نزیکیان بە سەرۆکێکی دەوڵەتەوە هەیە، توانیویەتی هەر لە سەدەی ١٠ی زایینیەوە وەک بوونی بناسرێتەوە، لەگەڵ وردەکارییەکی وردتر کە لە ماوەی دوو سێ سەدەی دواتردا زیادکرا. حاڵەتێکی ناوازە حاڵەتی سەینت بریجیتە (١٣٠٣-١٣٧٣) کە لە دەرەوەی سوید بە شازادەی نێریسیا ناسرا، نازناوێک کە پێدەچێت نازناوێکی ئاغا بووبێت، نەک شاهانە، بەو پێیەی کچی پاشا نەبوو . ئەو پاشایانەی کە لە مێژوودا پشتڕاستکراونەتەوە، بە فەرمی لەلایەن دادگای شاهانەی سویدەوە لیست دەکرێن.تا ساڵانی ١٦٢٠ پارێزگاکانی سوید وەکو ئامرازی خاکی دەدرا بە شازادە شاهانەیەکان کە وەک دوکەکانیان بە شێوەیەکی نیمچە سەربەخۆ حوکمڕانییان دەکرد. لە سەردەمی گوستاڤی سێیەمەوە دەستی پێکردووە و وەک لە § 34ی ئامرازی حکومەت ساڵی 1772دا کۆدکراوە، دوکایەتی پارێزگاکان لە بنەماڵەی شاهانەدا تەنها وەک نازناوی ناوەکی نامیراتی بوونیان هەبووە، بەبێ ئەوەی هیچ خاوەندارێتییەکی موڵکایەتی سروشتی یان ئەمانەتێکیان پێ ببەسترێتەوە؛ هەرچەندە چەند ئەندامێکی بنەماڵەی شاهانە پەیوەندییەکی تایبەتی گشتییان لەگەڵ "دوکایەتییەکەی" و هەندێکجاریش شوێنی نیشتەجێبوونی لاوەکییان لە "دوکایەتییەکەی"دا پاراستووە.کوڕی پاشایەکی سویدی بەزۆری نازناوی شازادەیی وەک شانشینی شاهانەی بەدەستهێناوە (وەک شازادە بێرتیل، دوکی هالاند)، بەڵام لە بۆنەیەکی دەگمەندا وەک پلەی ئاغایەکیش (وەک فورستن شازادە فرێدریک ویلیامی هێسنشتاین)، یان... وەک نازناوی ئیحترام بۆ خانەدانێکی پێشوو (وەک پرینس ئۆسکار بێرنادۆت).

## سەرچاوەکان
ھاڵۆوین (فیلم)

**ھاڵۆوین** () فیلمێکی ترسناکە لە ساڵی ١٩٧٨ لە دەرھێنانی جۆن کارپێنتەر، و بە شێوەیەکی بەرفراوان بە یەکێک لە کاریگەرترین و ئایکۆنیترین فیلمەکانی چەشنی سلاشەر دادەنرێت. فیلمەکە باس لە چیرۆکی مایکل مایرس دەکات، بکوژێکی شێت و بەڕواڵەت ڕێگری لێنەکراوە، کە لە دامەزراوەیەکی دەروونی ھەڵدێت و دەگەڕێتەوە بۆ زێدی خۆی بۆ تیرۆرکردنی کۆمەڵێک ھەرزەکار. زنجیرەی سەرەتای فیلمەکە کە لە ڕوانگەی مایکل مایرێسی گەنجەوە وێنەگیراوە کاتێک خوشکەکەی لە شەوی ھالۆوین دەکوژێت، تۆن بۆ بەردەوامی فیلمەکە دادەنێت. دوای دەستگیرکردن و دامەزراوەیی، مایکل ھەڵدێت و دەست دەکات بە کوشتن و چاودێری منداڵ و ھاوڕێکانیان دەکاتە ئامانج. فیلمەکە لە ڕێگەی بەکارھێنانی پەیسینگێکی جێگیر و سینەماکاری کەشوھەوا و نمرەی مۆسیقای وەسوەسەیی کارپێنتەرەوە گرژی دروست دەکات. فیلمی «ھاڵۆوین» بەھۆی بەناوبانگکردنی زۆرێک لەو تروپ و ڕێکەوتننامانەی کە پەیوەندییان بە فیلمەکانی سلاشەرەوە ھەیە، لەوانە بەکارھێنانی بکوژێکی دەمامکدار، چەمکی «کچی کۆتا» و شوێنی شارۆچکەیەکی بچووک و دەرەوەی شار. کارەکتەری لۆری سترۆد کە لەلایەن جەیمی لی کورتیسەوە وێنا کراوە، زۆرجار وەک یەکێک لە کچە کۆتایییە ئایکۆنییەکانی سینەمای ترسناک ناودەبرێت.

دەرھێنان و چیرۆکگێڕانی کارپێنتەر لەگەڵ نمایشی ساردکەرەوەی مایکل مایرێس لەلایەن نیک کاسڵ و تۆنی مۆرانەوە، بەشدارییان لە کاریگەرییە بەردەوامەکانی فیلمەکەدا کرد. ڕێبازی مینیمالیستی فیلمەکە بۆ توندوتیژی و جەختکردنەوە لەسەر جێگەی سەرنج لەسەر گۆری ئاشکرا، جیای دەکاتەوە لە فیلمە ترسناکەکانی دیکەی سەردەمی خۆی. فیلمی «ھالۆوین» سەرکەوتنێکی بازرگانی بەدەستھێنا و لەو کاتەوە چەندین بەدواداچوون و دووبارە دەستپێکردنەوە و بنکەیەکی تایبەتی ھەوادارانی لێکەوتەوە. کاریگەرییەکەی لە فیلمە ترسناکەکانی دیکەی بێشوماردا دەبینرێت و وەک کلاسیکێکی خۆشەویست لەناو ئەو ژانرەدا دەمێنێتەوە. لە ساڵی ٢٠٠٦ فیلمەکە بەھۆی گرنگی کولتوورییەوە لەلایەن کتێبخانەی کۆنگرێسەوە ھەڵبژێردرا بۆ پاراستنی لە تۆماری نیشتمانی فیلمی ئەمریکا.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٧٠
پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی دەیەی ١٩٧٠
پۆل:فیلمەکانی ١٩٧٨
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ترسناکە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی مناڵان
پۆل:فیلمەکان کە لە ڕوانگەی کەسی یەکەمەوە وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون
پۆل:فیلمەکانی ئەمریکا بۆ تۆمارکردنی فیلمی نەتەوەیی
ھەینیی ١٣ بەشی دووەم

**ھەینی ١٣ بەشی دووەم** () فیلمێکی ترسناکە لە ساڵی ١٩٨١ لە دەرھێنانی ستیڤ مینەر و نووسینی ڕۆن کورزە. درێژەی فیلمی ڕەسەنی "ھەینیی ١٣"یە و درێژە بە چیرۆکی دەریاچەی بەناوبانگی کەمپی کریستاڵ دەدات. فیلمەکە دیارە کە یەکەم فیلمە کە جەیسن ڤۆرھیس وەک دژبەری سەرەکی ڕۆڵی تێدا گێڕاوە، ئەمەش وەک کەسایەتییەکی ناوەندی لە فیلمەکەدا دامەزراندووە. چیرۆکی فیلمی «ھەینی ١٣ی بەشی دووەم» دوای پێنج ساڵ لە ڕووداوەکانی فیلمی یەکەم دەست پێدەکات، کۆمەڵێکی نوێی ڕاوێژکاری کەمپەکە دەگەنە ناوەندێکی مەشق و ڕاھێنان لە نزیک دەریاچەی کەمپی کریستاڵ. لەگەڵ نیشتەجێبوونیان، لەلایەن ھێرشبەرێکی نەبینراوەوە داوێنپیس دەکرێن و دەکوژرێن، دواتر ئاشکرا دەبێت کە جەیسن ڤۆرھیسە، بەدوای تۆڵەسەندنەوەدا دەگەڕێت لە مردنی دایکی لە فیلمی یەکەمدا. فیلمەکە زیاتر کارەکتەری جەیسن پەرەپێدەدات، وەک بکوژێکی شێواوی و تۆڵەسەندنەوە وێنا دەکات کە کیسەیەکی چەرمەسەری بەسەر سەریدا لەبەر دەکات. ھەروەھا ئەم قۆناغە ھەندێک لەو توخمانەی کە دووبارە دەبنەوە دەناسێنێت کە دەبنە شتێکی سەرەکی لە زنجیرەکەدا، لەوانە چەکی واژووی جەیسن، چەقۆیەک و بەدواداچوونی بێوچانی قوربانییەکانی.

«ھەینی ١٣ی بەشی دووەم» لەسەر چەشنی سلاشەر بنیات دەنرێت کە لە فیلمە ڕەسەنەکەدا دامەزراوە، کە کوشتنی داھێنەرانە و زنجیرەی ڕاوکردنی جێگەی سەرنج و ژمارەی جەستەی بەرزی تێدایە. فیلمەکە بەردەوامە لە یاریکردن بە ترس و چاوەڕوانییەکانی بینەران، بە بەکارھێنانی گرژی کەشوھەوا و پێچ و پەنا سەرسووڕھێنەرەکان بۆ ئەوەی بینەران لە لێواردا بمێننەوە. بەدواداچوونەکە سەرکەوتنی بازرگانی بەدەستھێنا و جەیسن ڤۆرھیزی وەک خراپەکارێکی ترسناک و ئایکۆنی چەسپاند. ھەروەھا زەمینەی بۆ چەندین بەدواداچوون و وەرچەرخان لە چوارچێوەی فیلمی "ھەینی ١٣"دا ڕێکخست، کە جێگەی خۆی لە مێژووی سینەمای ترسناکدا چەسپاند. فیلمی «ھەینی ١٣ی بەشی دووەم» بەھۆی کاریگەرییەکانی لەسەر چاندی باو و کاریگەرییەکانی لەسەر فیلمە سلاشەرەکانی دواتر و ڕۆڵی لە داڕشتنی میراتی بەردەوامی جەیسن ڤۆرھیس وەک یەکێک لە ناسراوترین و ترسناکترین کەسایەتییەکانی فیلمی ترسناک لەبیر دەکرێت.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٨٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٨٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ١٩٨١
پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان کە لە ڕوانگەی کەسی یەکەمەوە وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکانی پاراماونت پیکچەرز
پۆل:فیلمە ترسناکەکان بە زمانی ئینگلیزی
شازادە مادلین

وێنۆک|شازادە مادلین، گەورەی هالسینگلاند و گاستریکلاند
**شازادە مادلینی سوید، گەورەی هالسینگلاند و گاستریکلاند** (مادلین تێرێس ئەمێلی جۆزێفین؛ لەدایکبووی ١٠ی حوزەیرانی ١٩٨٢) کچە دووەم و منداڵی بچووکی شا کارل شازدەهەم گوستاف و شاژن سیلڤیایە. لەگەڵ لەدایکبوونیدا، لە ڕیزی یەک لە دوای یەک بۆ تەختی سوید پلەی سێیەمی بەدەستهێنا؛ لە ئێستادا، لە پلەی هەشتەمدایە. شازادە مادلین هاوسەرگیری لەگەڵ کریستوفر ئۆنیڵ، بازرگانی بەریتانی-ئەمریکی کردووە. خاوەنی سێ منداڵن بە ناوەکانی شازادە لیۆنۆر و شازادە نیکۆلاس و شازادە ئەدرین.

## سەرەتای ژیان
مادلین لە 10ی حوزەیرانی 1982 کاتژمێر 19:05 CEST لە کۆشکی درۆتنینگۆڵم لەدایکبووە و ئەندامی بنەماڵەی شاهانەی سویدە و لا بنەماڵەی بێرنادۆتە. لە ٣١ی ئابی ١٩٨٢ لە کڵێسای کۆشکی شاهانە ناوی بردووە، دایک و باوکی ئامۆزای باوکی بوون کە شازادەی بۆماوەیی ساکس-کۆبۆرگ و گۆتا بوو، مامی دایکی والتەر ئێڵ سۆمەرلات، ئامۆزای باوکی لە لایەن باوکییەوە شازادە بێنێدیکت لە دانیمارک و لە لای باوکیەوە خاڵە شازادە کریستینا، خاتوو ماگنۆسۆن. مادلین نازناوی فەخری دوچێسی هالسینگلاند و گاستریکلاند پێبەخشرا. ئەوە یەکەمجار بوو لە سەرەتای سەدەی ١٧ (کاتێک ئەم جۆرە نازناوە هێشتا زیاتر لە ڕێزلێنان بوو) کە نازناوی دوکاڵی سویدی زیاتر لە پارێزگایەک لەخۆ بگرێت. هەردوو شاری هالسینگلاند و گاستریکلاند لەلایەن پارێزگای گاڤلیبۆرگەوە دەگرێتەوە.

## خوێندن
لە ساڵی ١٩٨٥ تا ١٩٨٩، مادلین لە قوتابخانەی پێش قوتابخانەی پارێشی ڤێستەرلێد دەستی بە خوێندن کرد. لە پاییزی ساڵی ١٩٨٩دا چووە ناو شاری سمێدسلاتسکۆلان لە شاری برۆما و لە ئاستی منداڵان بەشداری کردووە. بۆ ئاستی ناوەندی، بەرەو قوتابخانەی کارلسۆنس لە ستۆکهۆڵم ڕۆیشت، پاشان چووە بۆ لەشجوانی ئێنسکیلدا لە ستۆکهۆڵم، کە لە ئاستی باڵادا خوێندوویەتی. هەروەها قۆناغی ناوەندیی ناوەندی لە شاری ئێنسکیلدا تەواو کردووە و لە ساڵی ٢٠٠١دا لێی دەرچووە، لە پاییزی ٢٠٠١دا لە لەندەن ژیاوە و لەوێ زمانی ئینگلیزی خوێندووە. لە بەهاری ساڵی ٢٠٠٢ مادیۆلی بنەڕەتی لە ناساندنی یاسای سویدی وەرگرتووە و بۆ مۆڵەتی شۆفێری کۆمپیوتەری ئەوروپی خوێندوویەتی. لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٠٣ لە زانکۆی ستۆکهۆڵم ناوی خۆی تۆمار کردووە و لەوێ دەستی بە خوێندن لە مێژووی هونەردا کردووە. ٦٠ یەکەی ئەکادیمی سویدی لەم بابەتەدا وەرگرتووە (دوو وەرز). لە پاییزی ساڵی ٢٠٠٤ لە هەمان زانکۆ دەستی بە خولێکی ئێتنۆلۆژی کرد. بە زمانی ئینگلیزی و ئەڵمانی و سویدی بە ڕەوان قسە دەکات، هەروەها فەرەنسی ئاستی مامناوەندیش. لە ٢٣ی ژانویەی ٢٠٠٦ بەکالۆریۆسی لە مێژووی هونەر و ئێتنۆلۆژی و مێژووی مۆدێرن دەرچووە. لە ماوەی ساڵی ٢٠٠٧دا لە زانکۆی ستۆکهۆڵم دەروونناسی منداڵانی خوێندووە.

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢
پۆل:زیندووان
ھەینیی ١٣ بەشی سێیەم

**ھەینی ١٣ بەشی سێیەم** () فیلمێکی ترسناکە لە ساڵی ١٩٨٢ و قۆناغی سێیەمی زنجیرەی "ھەینی ١٣"ە. فیلمەکە لە دەرھێنانی ستیڤ مینەر کە ھاوکات دەرھێنانی فیلمی پێشووی کردووە و لە نووسینی مارتن کیترۆسێر و کارۆل واتسنە، فیلمەکە درێژە بە چیرۆکی جەیسن ڤۆرھیس و سەردەمی تیرۆری ئەو دەدات. چیرۆکی فیلمی «ھەینی ١٣ بەشی سێیەم» بەدوای کۆمەڵێک ھاوڕێدا دەگەڕێت کە بۆ پشوودان لە کۆتایی ھەفتەدا دەچنە کابینەیەکی کەناری دەریاچەیەک لە نزیک دەریاچەی کریستاڵ. بەبێ ئەوەی بزانن، جەیسن ڤۆرھیس کە لە ڕووداوەکانی فیلمی پێشوو ڕزگاری بووە، ھێشتا لە ژیاندایە و لە ناوچەکەدا دەمێنێتەوە. لەگەڵ جێگیربوونی ھاوڕێکان، دەبنە ئامانجی بەدواداچوونی بێوچانی جەیسن و کوشتنی دڕندانە.

یەکێک لە لایەنە دیارەکانی فیلمی «ھەینی ١٣ی بەشی سێیەم» ناساندنی ماسکی ھۆکی ئایکۆنی جەیسنە، کە لەو کاتەوە بووەتە ھاوواتای کارەکتەرەکە. فیلمەکە وێنا دەکات کە جەیسن دەمامکەکەی بەدەستھێناوە دوای کوشتنی کارەکتەرێک بەناوی شێلی کە وەکو پرۆپێک بەکاریدەھێنا بۆ ترساندنی ھاوڕێکانی. ئەم زیادکردنە بۆ دەرکەوتنی جەیسن بووەتە ھێمایەکی بەردەوامی ئەم زنجیرەیە و لە چاندی باودا بە شێوەیەکی بەرفراوان ناسراوە. ھەروەھا فیلمەکە لە تەکنەلۆژیای سێ ڕەھەندی کەڵک وەردەگرێت، کە لە کاتی بڵاوبوونەوەیدا تازەگەرییەک بووە. چەندین دیمەنی فیلمی «ھەینی ١٣ بەشی سێیەم» بە تایبەتی بۆ سوودوەرگرتن لە کاریگەرییە سێ ڕەھەندییەکان داڕێژراون، کە ساتەکانی تێدابوو کە ئامانجیان سەرسووڕمان و نوقمکردنی بینەران بوو لە ترسناکییەکانی سەر شاشە. «ھەینی ١٣ بەشی سێیەم» بەردەوامە لە پێشکەشکردنی توخمە چاوەڕوانکراوەکانی ترسناکیی سلاشەر، لەوانە کوشتنی خوێناوی، زنجیرەی ڕاوکردنی جێگەی سەرنج و دژبەرێکی ھەڕەشەئامێز لە فیلمەکانی جەیسن ڤۆرھیس. فیلمەکە نەریتی زنجیرەکە دەپارێزێت کە گرژی دروست دەکات و ترسناکی شۆککەر دەگەیەنێت بۆ ئەوەی بینەران سەرقاڵ بن. وەک فیلمەکانی پێش خۆی، «ھەینی ١٣ بەشی سێیەم» لە ڕووی بازرگانییەوە سەرکەوتوو بوو و بەشداری کرد لە ناوبانگێکی بەردەوامی ئەم زنجیرەیە. زیاتر جەیسن ڤۆرھیزی وەک کەسایەتییەکی ترسناک و بەردەوام لە سینەمای ترسناکدا چەسپاند، زەمینەی بۆ بەدواداچوونی زیاتر داڕشت و کاریگەرییەکی بەردەوامی لەسەر چەشنەکەدا دامەزراند.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٨٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٨٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ١٩٨٢
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ترسناکە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون
پۆل:فیلمەکانی پاراماونت پیکچەرز
ڤیکتۆریا شازادەی سوید

وێنۆک|شازادە ڤیکتۆریا شازادەی جێنشینی تەختی پاشایەتی سوید
**ڤیکتۆریا، شازادەی جێنشینی سوید**، گەورەی ڤێستێرگۆتلاند (ناوی تەواوی ڤیکتۆریا ئینگرید ئەلیس دیسیرێ؛ لەدایکبووی ١٤ی تەمموزی ١٩٧٧) میراتگری تەختی سویدە، وەک گەورەترین منداڵی شا کارل شانزەهەم گوستاف. ئەگەر وەک چاوەڕوان دەکرێ لەسەر تەختی پاشایەتی بەرزبێتەوە، ئەوا دەبێتە چوارەم شاژنی سوید کە حوکمڕانی دەکات (دوای مارگرێت و کریستینا و ئولریکا ئێلینۆرا) و یەکەم شاژنە لە ساڵی ١٧٢٠ەوە، میراتەکەی بە یاسای جێنشینی ساڵی ١٩٧٩ی سوید مسۆگەر کرادوە، کە یەکەم یاسایە لە ئەوروپای ڕۆژئاوا کە پەسەند بکرێت .

## سەرەتای ژیان
ڤیکتۆریا لە ١٤ی تەمموزی ١٩٧٧ کاتژمێر ٢١:٤٥ بە کاتی ناوەندی ئەمریکا لە نەخۆشخانەی کارۆلینسکا لە شاری سۆلنا لە ویلایەتی ستۆکهۆڵم لە سوید لەدایکبووە و گەورەترین منداڵی شا کارل شازدەهەم گوستاف و شاژن سیلڤیایە. ئەندامی خانەوادەی بێرنادۆتە. وەک شازادەیەکی سوید لەدایک بووە، لە ساڵی ١٩٧٩  پێش برا بچووکەکەی وەک شازادەی تاج دەستنیشان کراوە. جێگەی ئەو وەک یەکەم لە هێڵی جێنشینیدا بە فەرمی لە  ١٩٨٠ بە گۆڕینی پەرلەمانی بۆ یاسای جێنشینی کە سەرەتایی ڕەهای ناساند، کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە.ناوی دیاریکراوی ئەو، ڤیکتۆریا ئینگرید ئەلیس دیسیرێ، ڕێز لە کەسوکاری جۆراوجۆر دەگرێت. ناوی یەکەمی بە پلەی یەکەم لە داپیرە گەورەی ڤیکتۆریا لە بادن، هاوسەری شاژنی سویدەوە هاتووە. ناوەکانی دیکەی ڕێز لە ئینگریدی پوورە گەورەی سوید ؛ داپیرەی لە لای دایکیەوە، ئەلیس سوارێس دی تۆلیدۆ؛ باپیرەی دیزیری کلاری، شاژنە هاوسەری سوید؛ و خاڵۆزا و دایکی خواپەرستی لە لای باوکیەوە، شازادە دیزیرێ.لە ٢٧ی ئەیلوولی ١٩٧٧ لە کڵێسای کۆشکی شاهانە مەعمودی وەرگرتووە، دایک و باوکی خواپەرستی شازادەی جێنشینی نەرویج هاراڵد (دواتر پاشای نەرویج)، مامی دایکی، ڕالف سۆمەرلات، شازادە بیاتریکسی هۆڵەندا (دواتر شاژنی هۆڵەندا، ١٩٨٠-٢٠١٣ )، و خاڵۆزاکەی شازادە دیزیرێ، بارۆنیس سیلفڤێرشیۆڵد. شازادەی جێنشین لە هاوینی ساڵی ١٩٩٢ لە کڵێسای ڕاپلینگە لە دوورگەی ئۆلاند پشتڕاستکرایەوە.

## خوێندن
ڤیکتۆریا بۆ ماوەی ساڵێک (١٩٩٦-٩٧) لە زانکۆی کاسۆلیکی ڕۆژئاوا لە ئەنجەرز لە فەرەنسا خوێندوویەتی، و لە وەرزی پاییزی ساڵی ١٩٩٧ بەشداری لە بەرنامەیەکی تایبەتدا کردووە دوای کارەکانی ڕیکسداگ. ڤیکتۆریا لە ساڵی ١٩٩٨ تا ٢٠٠٠ لە ئەمریکا نیشتەجێ بووە و لەوێ لە زانکۆی یێڵ لە ویلایەتی نیو هێڤن لە ویلایەتی کۆنتێکتیکۆت بابەتی جۆراوجۆری خوێندووە.لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٩٩ لە باڵیۆزخانەی سوید لە واشنتۆن دی سی ستاژ بوو، ڤیکتۆریا پرۆگرامی خوێندنی لە فەرمانگەکانی حکومەت لە ساڵی ٢٠٠١ تەواو کرد، لە ساڵی ٢٠٠٣ خوێندنی ڤیکتۆریا بەردەوام بوو بە سەردانی بۆ بازرگانییەکانی سوید، پرۆگرامی خوێندن و ستاژ لە کشتوکاڵ و دارستان، هەروەها تەواوکردنی مەشقی سەرەتایی سەرباز لە SWEDINT (ناوەندی نێودەوڵەتی هێزە چەکدارەکانی سوید).لە ساڵی ٢٠٠٦ ڤیکتۆریا ناوی خۆی تۆمار کرد لە پرۆگرامی دیپلۆماتکاری وەزارەتی دەرەوە، کە لە ئەیلوولی ٢٠٠٦ تا حوزەیرانی ٢٠٠٧ بەردەوام بوو، پرۆگرامەکە بەرنامەیەکی ڕاهێنانە بۆ گەنجانی دیپلۆماتکارانی داهاتوو و تێڕوانینێک دەدات بە کارەکانی وەزارەت و سیاسەتەکانی دەرەوە و ئەمنی سوید و پەیوەندییەکانی سوید لەگەڵ باقی جیهان. لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ٢٠٠٩ بەکالۆریۆسی لە زانکۆی ئۆپسالا دەرچووە.زمانی سویدی، ئینگلیزی، فەرەنسی و ئەڵمانی دەزانێت.

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧
پۆل:زیندووان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئەپسالا
دەزانم دوایین ھاوین چیت کرد (فیلم)

**دەزانم دوایین ھاوین چیت کرد** () فیلمێکی ترسناکە لە ساڵی ١٩٩٧ لە دەرھێنانی جیم گیلێسپی و لەسەر بنەمای ڕۆمان بە ھەمان ناو لە ساڵی ١٩٧٣ لەلایەن لۆیس دانکانەوە وەرگیراوە. فیلمەکە نموونەیەکی کلاسیکی چەشنی سلاشەرە، کە بە چیرۆک جێگەی سەرنج و کارەکتەرە لەبیرنەکراوەکان و دژبەرە ئایکۆنییە قەڵغانەکانی ناسراوە. چیرۆکی فیلمی «دەزانم دوای ھاوین چیت کرد» لە دەوری کۆمەڵێک ھاوڕێ دەسوڕێتەوە کە لە ڕێگایەکی تاریک و جیاوازدا تووشی ڕووداوێکی لێدان و ڕاکردن دەبن. دوای ئەوەی بڕیار دەدەن ڕووداوەکە پەردەپۆش بکەن، پەیمانێک دەکەن بۆ ئەوەی ڕاستییەکان بە شاراوەیی بمێننەوە؛ بەڵام نھێنییەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی ھێرشیان بکاتە سەر کاتێک لەلایەن کەسایەتییەکی ھەڕەشەئامێزەوە دەکرێنە ئامانج کە قەڵغانی دەستێکی ھەیە، کە پێدەچێت نھێنی کوشندەکەیان بزانێت.

فیلمەکە کاستێکی بەتوانای تێدایە کە بریتین لە جێنیفر لۆڤ ھیویت، سارا میشێل گێلار، ڕایان فیلیپ و فرێدی پرینزی جونیۆر، کە ڕۆڵی ئەو ھاوڕێیانە دەگێڕن کە گیرۆدەی کابوسەکانی ڕابردوویان بوون. لەگەڵ دەستپێکردنی تیرۆرکردنی ئەو ستاڵکەرە نھێنییەدا، کارەکتەرەکان ناچار دەبن ڕووبەڕووی تاوانباری و ترسی خۆیان ببنەوە لەکاتێکدا ھەوڵدەدەن ناسنامەی ڕاوەدوونەرە بێوچانەکەیان ئاشکرا بکەن. «دەزانم دوایین ھاوین چیت کرد» ستایشی دەکرێت بەھۆی بەکارھێنانی کاریگەرانەی جێگەی سەرنج و گرژی، ھەروەھا زنجیرە ڕاوکردنە لەبیرنەکراو و چڕەکانی. ھەروەھا فیلمەکە قووڵ دەبێتەوە لە بابەتەکانی تاوانباری و ڕزگاربوون و دەرئەنجامەکانی کردارەکانی ڕابردوو، قووڵایی بۆ ململانێی کارەکتەرەکان زیاد دەکات لەکاتێکدا شەڕ دەکەن بۆ مانەوە و ئاشکراکردنی ڕاستییەکان.

شوێنی فیلمەکە کە لە ھاویین لە شارۆچکەیەکی کەنار دەریاکان ڕوودەدات، کەشوھەوای ترس و گۆشەگیری زیاتر دەکات، ھەستێکی ترسناک لە کۆشکدا دروست دەکات، کاتێک کارەکتەرەکان خۆیان دەبیننەوە کە لەلایەن ھێرشبەرێکی نەناسراوەوە ڕاو دەکرێن. لەگەڵ بڵاوبوونەوەی فیلمی «دەزانم دوایین ھاوین چیت کرد» سەرکەوتنێکی بازرگانی بەدەستھێنا و لەو کاتەوە بووەتە کلاسیکی کولت لەنێو ھەوادارانی فیلمە ترسناکەکاندا. بەدواداچوونێکی لێکەوتەوە و جێپەنجەیەکی نەسڕاوەی لەسەر چەشنی سلاشەر بەجێھێشت بە خراپەکارە لەبیرنەکراوەکەی و چیرۆکگێڕانی جێگەی سەرنج؛ بۆیە فیلمی «دەزانم دوایین ھاوین چیت کرد» وەک بەشێک لە چەشنی ترسناکدا دەمێنێتەوە، کە بە چیرۆکی ورووژێنەر و دژە ئایکۆنی و ناوبانگێکی بەردەوامی لەنێو بینەراندا ناسراوە کە چێژ لە ترساندنێکی باش وەردەگرن.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین
پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٧
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە
پۆل:فیلمە ھۆشیارە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز
پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی نیل ئێچ مۆریتز
پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی ١٩٩٦
پۆل:فیلمەکان کە لە بۆستن دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون
پۆل:وێنەی فیلمەکانی ماندەلای
پۆل:فیلمەکانی ئۆرجیناڵ فیلمز
پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون
پۆل:فیلمە ترسناکەکان بە زمانی ئینگلیزی
سەید ڕەزی مووسەوی

**سەید ڕەزی مووسەوی** () کەسایەتییەکی سەربازیی ئێرانی و ئەندامی ھێزی قودسی سپای پاسداران بوو. ئەو لە سەردەمی شەڕی ٢٠٢٣ی ئیسرائیل و حەماسدا بەھۆی ھێرشێکی ئاسمانیی ئیسرائیلەوە لە سەیدە زەینەب لە پارێزگای ڕیف دیمەشق لە سووریا کوژرا. مووسەوی لە کاتی کوژرانیدا، بە کاریگەرترین فەرماندەی سەربازیی ئێران لە سووریا وەسف کرا.

## پیشەی سەربازی
سەید ڕەزی مووسەوی لەلایەن سوپای قودس لە دەیەی ١٩٨٠ەوە لە سووریا نیشتەجێ بوو و ئاسانکاری بۆ گواستنەوەی چەک و پارە بۆ  حیزبوڵڵای لوبنان دەکرد. لە ساڵی ١٩٩٠دا بووە بەرپرسی بەشی لۆجیستیکیی ئێران لە سووریا کە بە یەکەی ٢٢٥٠ ناسراوە. لە درێژەی شەڕی ناوخۆییی سووریا، مووسەوی ڕووبەڕووی چەندین ھەوڵی تیرۆرکردنی بووەوە کە لەلایەن ئیسرائیلەوە ڕێکخرابوو.

## مردن
مووسەوی لە درێژەی شەڕی نێوان ئیسرائیل و حەماسدا لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣، لە ھێرشێکی ئاسمانیی ئیسرائیل بۆ سەر شوێنی نیشتەجێبوونی لە سەیدە زەینەب لە ١٠ کیلۆمەتری باشووری دیمەشق کوژرا. کوژرانی مووسەوی وەکوو بەرزترین کوژرانی بەرپرسێکی باڵای سەربازیی ئێران لە دوای تیرۆرکردنی قاسم سولەیمانی داندراوە.

### کاردانەوەکان
ئیبراھیم ڕەئیسی، سەرۆک کۆماری ئەوکاتی ئێران تیرۆرکردنی مووسەوی بە «نیشانەی بێزاری و لاوازیی ڕژێمی زایۆنی لە ناوچەدا» ناوبرد و جەختی کردەوە کە بە دڵنیایییەوە باجەکەی دەداتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ٢٠٢٣
پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
شازادە کارل فیلیپی سوید

وێنۆک|شازادە کارل فیلیپ، گەورەی ڤارملاند
**شازادە کارل فیلیپی سوید، گەورەی ڤارملاند** (کارل فیلیپ ئێدمۆند بێرتیل؛ لەدایکبووی ١٣ی ئایاری ١٩٧٩) تاکە کوڕی  شا کارل شازدەهەم گوستاف و شاژن سیلڤیایە. لە ساڵی ٢٠٢٢ەوە شازادە کارل فیلیپ لە پلەی چوارەمی هێڵی یەک لە دوای یەکدا دێت، دوای خوشکە گەورەکەی شازادەی جێنشین ڤیکتۆریا و شازادەی خوشکەزا و کچە خوداوەندەکەی ئیستێل و شازادە ئۆسکاری برازاکەی. لەگەڵ هاوسەرەکەی شازادە سۆفیا و سێ کوڕەکەی شازادە ئەلێکساندەر و شازادە گابرێل و شازادە جولیان لە ڤیلا سۆلباکن لە شاری دورگاردن لە ستۆکهۆڵم دەژین

## ژیانی سەرەتایی و پەروەردە
شازادە کارل فیلیپ لە کۆشکی ستۆکهۆڵم لە سوید لە ١٣ی ئایاری ١٩٧٩ کاتژمێر ٠٧:٢٠ (CET) لەدایکبووە. لە ٣١ی ئابی ١٩٧٩ لە کەنیسە شاهانە ئاوی وەرگرتووە، دایکی نیوەی بە ڕەچەڵەک ئەڵمانی و نیوەی بەڕازیلییە.کارل فیلیپ میراتگری تەختی سوید بوو (و بەم شێوەیە نازناوی شازادەی جێنشینی بەدەستەوە بوو) بۆ ماوەی حەوت مانگ، تا 1ی ژانویەی 1980 کاتێک گۆڕانکارییەک لە دەستوورەکەدا هاتە بواری جێبەجێکردنەوە کە فەرمانی لەدایکبوونی سروشتی کردە بنەمای جێنشینی لەسەر تەخت، جێگەی گرتەوە بنەمای پریمۆجینیچەری ئەگناتیک. خوشکە گەورەکەی ڤیکتۆریا بووە میراتگر و شازادەی جێنشین، کارل فیلیپ بووە دووەمی ڕیزەکە.لە ماوەی ساڵانی ١٩٨٤-١٩٨٦، شازادە کارل فیلیپ لە قوتابخانەی پێش قوتابخانەی پەرستگای ڤاستەرلێد خوێندوویەتی. لە پاییزی ساڵی ١٩٨٦ لە شاری سمێدسلاتسکۆلان لە شاری برۆما دەستی بە خوێندن کردووە کە لە ئاستی منداڵان خوێندوویەتی. بۆ ئاستی ناوەندی، لە شاری Ålstensskolan لە برۆما خوێندوویەتی، لەوێشەوە، لە پاییزی ساڵی 1992، بۆ ئاستی باڵا لە Enskilda Gymnasiet لە ستۆکهۆڵم. لە پاییزی ساڵی ١٩٩٤ کارل فیلیپ ناوی خۆی لە قوتابخانەی کێنت تۆمار کرد. پاشان لە پرۆگرامێکی زانستیدا لە قۆناغی ناوەندیی لوندسبێرگس درێژە بە خوێندن دەدات. لە بەهاری ساڵی ١٩٩٩ دەرچووە، لە ساڵانی ٢٠٠٧-٢٠٠٨، بۆ ماوەی ساڵێک لە قوتابخانەی دیزاینی ڕۆد ئایلەند خوێندنی گرافیک دیزاینی خوێندووە. شازادە کارل فیلیپ لە ساڵی ٢٠١١ خوێندنی لە بواری کشتوکاڵ و بەڕێوەبردنی گوندنشین لە زانکۆی زانستە کشتوکاڵییەکانی سوید لە شاری ئەلنارپ تەواو کرد.کارل فیلیپ تووشی ناڕێکی خوێندنەوە بووە، هەروەها شا کارل شانزەهەمی باوکی و شازادەی جێنشینی خوشکەکەی ڤیکتۆریا.

## چالاکی و کاری خێرخوازیەکان
دامەزراوەی شازادە کارل فیلیپ و شازادە سۆفیا بە بۆنەی هاوسەرگیریی ئەو دوو هاوسەرە لە ساڵی ٢٠١٥ دامەزراوە، مەبەست لە دامەزراوەکە بەرپەرچدانەوەی قسەی ناشرین و قسەی ناشرینییە.لە ساڵی ٢٠١٣ جامی پێشبڕکێی شازادە کارل فیلیپ دامەزرا. ئامانجی جامی پێشبڕکێکان یارمەتیدانی ئەو گەنجانەیە کە بەهرەی کارتینگیان هەیە بۆ پێشکەوتن لەناو وەرزشەکەدا. شازادە لەگەڵ ئەکادیمیای شاهانەی سویدی زانستە ئەندازیاریەکان کۆمەڵێک سەردان بۆ کۆمپانیاکان ئەنجام دەدەن، بە گرنگیدان بە کاری داهێنەرانەی کۆمپانیاکان.شازادە کارل فیلیپ پاترۆنی چەندین ڕێکخراوی وەک کۆمەڵەی نیشتمانیی ناڕێکی خوێندنی سوید، کۆمەڵگەی ئابووری گوندنشین و کۆمەڵگە کشتوکاڵییەکانی سوید، یەکێتی نێودەوڵەتی بۆ پاراستنی سروشت، یانەی شاهانەی بەلەمی ماتۆڕ سویدی و چەند ڕێکخراوێکی دیکەیە.

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
پۆل:زیندووان
ھەینیی ١٣ (فیلم)

**ھەینیی ١٣** () فیلمێکی ترسناکە لە ساڵی ١٩٨٠ لە دەرھێنانی شۆن ئێس کانینگھامە و لە نووسینی ڤیکتۆر میلەرە. فیلمەکە بە بەناوبانگکردنی چەشنی سلاشەر و ناساندنی کارەکتەری ئایکۆنی جەیسن ڤۆرھیس ناسراوە. چیرۆکەکەی لە دەوری کۆمەڵێک ڕاوێژکاری کەمپەکێک دەسوڕێتەوە کە لەلایەن ھێرشبەرێکی نەبینراوەوە لە کەمپی کریستاڵ لەیک تیرۆر دەکرێن و دەکوژرێن. فیلمەکە بە کۆمەڵێک ڕاوێژکاری کەمپەکە دەستپێدەکات کە ھەوڵی کردنەوەی کەمپی کریستاڵ لەیک دەدەن کە ساڵانێکی زۆر بوو بەھۆی زنجیرەیەک ڕووداوی دڵتەزێنەوە داخرابوو. لەکاتێکدا کاردەکەن بۆ ئامادەکردنی کەمپەکە، یەک بە یەک بە شێوەیەکی ترسناکتر ھەڵدەگیرێن. ناسنامەی بکوژەکە لە کۆتایی فیلمەکەدا بە پێچێکی شۆککەر ئاشکرا دەبێت و زەمینە بۆ بەدواداچوونەکانی دواتر دادەنێت.

"ھەینی ١٣" بە بەکارھێنانی توندوتیژی گرافیک و کوشتنی داھێنەرانە و ھەستکردن بە ترسێکی بێوچان ناسراوە. سەرکەوتنی فیلمەکە دەتوانرێت بگەڕێنرێتەوە بۆ بەکارھێنانی کاریگەرانەی جێگەی سەرنج، ھەروەھا توانای دەست لێدان لە ترسە سەرەتایییەکانی بینەران. ھەروەھا فیلمەکە نۆتێکی مۆسیقای لەبیرنەکراو لەلایەن ھاری مانفرێدینی لەخۆدەگرێت، لەنێویاندا کاریگەری دەنگی "کی-کی-کی، ما-ما-ما" کە ئێستا ئایکۆنییە و پەیوەندی بە جەیسن ڤۆرھیسەوە ھەیە. کارەکتەری جەیسن ڤۆرھیس کە دەمامکی ھۆکی لەبەردایە و چەقۆی بەدەستەوەیە، بووە یەکێک لە ناسراوترین و بەردەوامترین کەسایەتییەکانی سینەمای ترسناک. ھەرچەندە لە فیلمی یەکەمدا وەک دژبەری سەرەکی دەرناکەوێت، بەڵام ئامادەبوونی گەورە دەردەکەوێت و زەمینە بۆ ڕۆڵی لە فیلمەکانی دواتر لە فیلمەکەدا دادەنێت. "ھەینی ١٣" سەرکەوتنێکی بازرگانی بەدەستھێنا و چەندین بەدواداچوون و وەرچەرخان و بنکەیەکی تایبەتی ھەوادارانی لێکەوتەوە. کاریگەری فیلمەکە لەسەر چاندی باو و چەشنی ترسناک گەورەیە و وەک نموونەیەکی کلاسیکی فیلمی سلاشەر دەمێنێتەوە. سەرکەوتنی فیلمی "ھەینی ١٣" ڕێگەی خۆشکرد بۆ شەپۆلێکی فیلمە ترسناکەکانی ھاوشێوە لە ساڵانی ھەشتاکان و دواتردا، ئەمەش جێگەی خۆی لە مێژووی ترسناکدا چەسپاند.

## سەرچاوەکان
* 

}}

پۆل:فیلمەکانی ١٩٨٠
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٨٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٨٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ساڵی ١٩٥٨ دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە دارستانەکان دانراون
پۆل:فیلمەکان کە لە ڕوانگەی کەسی یەکەمەوە وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکان کە لە نیوجیرسی وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکانی پاراماونت پیکچەرز
پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس
پۆل:فیلمە ترسناکەکان بە زمانی ئینگلیزی
ئاڕۆن ئەھاز

**ئارۆن گابرێل ئەھاز** (بە ئینگلیزی: Aaron Gabriel Ehasz) لە ١٦ی حوزەیرانی ١٩٧٣ لەدایکبووە، سیناریۆنووس و بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنیی ئەمریکییە. چەشنی کارەکانی بە شێوەیەکی سەرەکی لە زنجیرە ئەنیمەیشنەکان پێکدێت، لەوانە وەک سەرۆکی نووسەران و ھاوبەشی بەرھەمھێنەری جێبەجێکار بۆ زنجیرەی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا، کاری کردووە. ھەروەھا ھاوبەشی دامەزرێنەر و بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای Wonderstorm بۆ دروستکردنی ڤیدیۆ گەیم و فیلمی ئەنیمەیشن و دروستکردنی کارەکتەری خەیاڵی. بەشداری لە پیشەسازی یارییە ڤیدیۆیییەکان کردووە و وەک بەڕێوەبەری دەرھێنەران لە کۆمپانیای Riot Games کاری کردووە.

## پیشە
ئەھاز لە ساڵی ٢٠٠٠ دەستی بە کاری نووسین کردووە، وەک نووسەری ستاف لە *ئێد* و لە *میشن ھیڵ* کار دەکات. لە ساڵی ٢٠٠١ پۆستێکی وەرگرت، وەک سەرنووسەریی چیرۆک لە زنجیرە ئەنیمەیشنەکانیی فۆکس، لەوێ تا ھەڵوەشاندنەوەی لە ساڵی ٢٠٠٣ کاری کرد. لە ساڵی ٢٠٠٥ تا ٢٠٠٨ وەک ھاوبەشی بەرھەمھێنەری جێبەجێکار و سەرۆکی نووسەر بۆ زنجیرەی بەناوبانگی نیکلۆدیۆن ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا *کاری کردووە.*

### بەشدارییەکانی لە [[ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا]]
لەکاتێکدا سەرنووسەرە و ڕۆڵێکی بەرچاو دەگێڕێت لە ھەموو ئەڵقەیەکی زنجیرەکەدا، بەڵام بەشداریی تاکە کەسیشی ھەیە لە ئەڵقەکانی:
* ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا (وەرزی یەکەم)
* ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا (وەرزی دووەم)

## خەڵات و پاڵێوراوەکان
لە ساڵی ٢٠٠٧ پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئێمی بۆ بەرنامەی ئەنیمەیشنی نایاب (بۆ بەرنامەسازی کەمتر لە یەک کاتژمێر) بەھۆی کارەکانی لە وەرزی دووەمی زنجیرەی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا*.*

لە ساڵی ٢٠٠٨ خەڵاتی پیبۆدی بەدەست ھێنا بەھۆی کارەکانی وەک سەرۆکی نووسەر و ھاوبەشی بەرھەمھێنەری جێبەجێکاری *ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا.*

لە ساڵی ٢٠٢٠ بۆ زنجیرەی Dragon Prince خەڵاتی ئێمی ڕۆژانەی زنجیرە ئەنیمەیشنە منداڵانەکانی بەدەست ھێنا.

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
پۆل:زیندووان
پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:ئاڤاتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا
پۆل:نووسەران
جیۆ سینەما

**جیۆ سینەما** خزمەتگوزارییەکی سەرەکی هیندییە بۆ پەخشی میدیایی کە خاوەنەکەی ڤیاکۆم١٨ ە کە کۆمپانیایەکی هاوبەشی کۆمپانیای ڕیلاینس ئیندستریز و پارامۆنت گڵۆباڵە . ڤیدیۆی بێبەرامبەر لەسەر بنەمای ڕیکلام و بەشداریکردن لەسەر داواکاری و ناوەڕۆکی پەخشی ڕاستەوخۆ پێشکەش دەکات.

ئەم خزمەتگوزارییە سەرەتا لە ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٦ شانبەشانی خستنەڕووی گشتی کۆمپانیای جیۆ مۆبایل دەستیپێکرد. لە نیسانی ٢٠٢٢، خزمەتگوزارییەکە خرایە ژێر کۆمپانیای هاوبەشی ڤیاکۆم١٨ی کۆمپانیای ڕیلایەنس، کە پشتگیری لە بودجەی نوێ لەلایەن ئودای شانکار و جەیمس مردۆک 's Bodhi Tree Systems ەوە کرا. کۆمپانیای جیۆ سینەما لە کۆتایی ئەو ساڵەدا دەستیکرد بە وەرگرتنی پلاتفۆرمی ستریمینگی ئێستای ڤیاکۆم١٨ بەناوی ڤۆت ، لە مانگی ئۆکتۆبەرەوە بە بەرنامەسازی وەرزشی دەستیپێکرد، و ڤۆت بە فەرمی لە بەرژەوەندی جیۆ سینەما لە مانگی ئابی ٢٠٢٣ وەستێنرا.

JioCinema لە 5ی ئەیلولی 2016 لەلایەن Jio Platforms وەک بەشێک لە کۆمەڵێک ئەپ و خزمەتگوزاری تایبەت بە بەشداربووانی مۆبایلی Jio خرایە بازاڕەوە، لەگەڵ ئەپی JioCinema بۆ ئەندرۆید و ئای ئۆ ئێس . لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ کۆمپانیای JioCinema وەشانی وێبی بۆ کۆمپیوتەر زیاد کرد .   هەروەها ئەپێکی JioCinema بۆ مۆبایلی Jio Phone ی کۆمپانیای Jio کە لەسەر بنەمای KaiOS ـە بڵاوکرایەوە. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوەتاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە

لە نیسانی ٢٠٢٢، ڤیاکۆم ١٨ — کە کۆمپانیایەکی هاوبەشە لە نێوان پارامۆنت گڵۆباڵ و کۆمپانیای باوکی جیۆ ڕیلایانس ئیندستریز — ڕایگەیاند کە کۆمپانیای بۆدی تری سیستەم کە لەلایەن قەتەرەوە پشتگیری دەکرێت (لەلایەن سەرۆکی پێشووی دیزنی ئاسیا-ئاسیای هێمن ئودای شەنکار و بەڕێوەبەری پێشووی سەدەی بیست و یەکەمی فۆکس جەیمس مردۆک دامەزراوە) دەبێتە هۆی دروستکردنی... وەبەرهێنانی گەورە لە کۆمپانیاکەدا بە گرنگیدان بە بەهێزکردنی کارەکانی ستریمینگ. لە چوارچێوەی گرێبەستەکەدا کۆمپانیای جیۆ سینەما دەخرێتە ژێر ڤیاکۆم ١٨.  لە مانگی ئەیلولی ٢٠٢٢، کۆمیسیۆنی کێبڕکێی هیندستان ڕەزامەندی لەسەر مامەڵەکە دەربڕی، کە لە مانگی نیسانی ٢٠٢٣ تەواو بوو.   تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوەتاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە

## سەرچاوەکان

پۆل:خزمەتگوزارییەکانی بەشداریکردنی ڤیدیۆ لەسەر داواکاری
پۆل:خزمەتگوزاری پەخشی تەلەڤزیۆنی ئینتەرنێت
پۆل:خزمەتگوزارییەکانی پەخشی مۆسیقا
پۆل:نەرمەکاڵای تی ڤی ئۆ ئێس
لیستی نیشتمانیی عێراق

**لیستی عێراقی** ھاوپەیمانییەکی سیاسی عێراقی لیبراڵە کە حیزبە سوننە و شیعە و کوردییەکان لەخۆدەگرێت بە سەرۆکایەتی ئەیاد عەلاوی سەرۆک وەزیرانی پێشوو. لە ھەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠١٠دا، کوتلەکە دوو ملیۆن و ٥٠٠ ھەزار دەنگی بەدەستھێنا، بەمەش ٩١ کورسی پەرلەمانی بەدەستھێنا. ئەم کوتلە بەوە جیا دەکرێتەوە کە چین و توێژە جیاجیاکانی کۆمەڵگەی عێراقی کۆکردووەتەوە، لە ئایینییەوە تا ناسیۆنالیستی و لیبراڵ. کەسایەتییە دیارەکانی بریتین لە ساڵح موتڵەق، جێگری سەرۆک وەزیران، جەمال کەربوولی، ئەمینداری گشتی بزووتنەوەی نیشتمانی بۆ چاکسازی و گەشەپێدان (الحل)، تاریق ھاشمی، جێگری سەرۆک کۆمار، ئوسامە نوجەیفی، سەرۆکی پەرلەمانی عێراق، و ڕافیع عیساوی، وەزیری دارایی.

 
لە ھەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی عێراق لە ساڵی ٢٠١٠دا، لیستەکە لە ڕیزبەندی یەکەمی لیستە کێبڕکێکارەکاندا بوو، لە کۆی ٣٢٥ کورسی پەرلەمانی عێراقدا ٩١ کورسی بەدەستھێنا.

## کەمبوونەوە و ھەڵوەشاندنەوە
لەم ماوەیەی دواییدا لیستی عێراقی شایەتحاڵی داڕمانی بەردەوام بوو، ھەر لە کشانەوەی ئیسکەندەر وتوت و چوار ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای بابلەوە، تا دەگاتە کشانەوەی بزووتنەوەی ڕێککەوتنی نیشتمانی، پاشان کشانەوەی ٤٢ ئەندامی، وەک لەلایەن غالیب ئەسەدی لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا و ھی دیکە ئەوەیان ڕاگەیاندبوو، کە لیستەکەیان سنووردار کرد بۆ کۆمەڵێک کوتلە و مەزھەب دوای ڕۆیشتنی نوێنەرانی شیعە لە لیستەکە.

ئیسکەندەر وتوت، سەرۆکی دیاری لیستی عێراقی و جێگری سەرۆکی لیژنەی ئاسایش و بەرگریی پەرلەمان، ھۆکارەکەی بۆ ئەوە گەڕاندەوە کە «لیستی عێراقی چیتر نوێنەرایەتی پڕۆژەی نیشتمانی ناکات، بەڵکو بەداخەوە بووەتە بارمتەی پڕۆژە و پرسەکانی دیکە».

## سەرچاوەکان
ئەسکەندەر وتوت

**ئەسکەندەر جەواد حەسەن وتوت** (لەدایکبووی ساڵی ١٩٤٦ لە بەغدا) سیاسەتوانێکی عێراقی     و ئەندامی پەرلەمانی عێراقە، و نوێنەرایەتی ھاوپەیمانیی دەوڵەتی یاسا دەکات.   
## سەرچاوەکان
بۆشایی (فەلەکناسی)

وێنۆک| دابەشبوونی ماددە لە بەشێکی سێگۆشەی گەردووندا، پێکهاتەکانی ڕیشاڵی شین نوێنەرایەتی ماددە دەکەن (لە بنەڕەتدا مادەی تاریک، ٧ هێندەی ڕێژەی مادەی بینراو)، ناوچە بەتاڵەکانی نێوانیان نوێنەرایەتی بۆشایی گەردوونی دەکەن (زۆرێکیان نزیکەی ٥٠٠ ملیۆن ساڵی ڕووناکی درێژن، بەتاڵ و بێ گەلەئەستێرە). وەسفکردنی ئەم دواییەی دابەشبوونی ماددە لە گەردووندا وەک ئیسفەنجێک وایە.

**بۆشایی لە فەلەکناسیدا** (بە ئینگلیزی: Voids) بۆشایی زەبەلاحن لە گەردووندا کە خاڵی بوون لە ماددە (واتە بە دەگمەن ئەستێرە یان گەلەئەستێرەیان تێدایە) و بە گەلەئەستێرە و گروپی گەلەئەستێرە دەورە دراون، ئەمە پێکهاتەی گشتی گەردوونە، کە گەلەئەستێرەکان و کۆڵەکانیان لە تۆڕێکی جاڵجاڵۆکەدا چڕبوونەتەوە، بەدەوری بۆشاییە زەبەلاحەکاندا دابەشبوون و بە تارەکانی گەلەئەستێرەکان بەیەکەوە بەستراونەتەوە، ئەم بۆشاییانە هەندێکجار بە کەف دەچوێنرێن.

دابەشبوونی ماددە لە گەردووندا بەپێی چاودێریکردنی واقیعی هاوشێوەی ئەنجامی حیساباتی ھاوشێوەکردنە کە بە کۆمپیوتەری گەورە ئەنجام دەدرێن بەو پێیەی لە تۆڕی جاڵجاڵۆکە دەچێت، کە لە تارەکانی پێکەوە گرێدراوی کۆی ماددە پێکدێت و لە نێوانیاندا بۆشایی زەبەلاح ھەن کە ھەندێکیان ھەیە تیرەکەی نزیکەی ٥٠٠ ساڵی ڕووناکی دەبێت، کە ژمارەیەکی کەمی گەلەئەستێرە یان ماددە تێیدا هەن.

ئەو بۆشاییانەی تا ئێستا بینراون، تێکڕای تیرەکانیان نزیکەی ١٠٠ ملیۆن ساڵی ڕووناکی یە. گەورەترین لەو بۆشاییانە ئەو بۆشاییەیە کە پێی دەوترێت "بۆشایی ڕووبار" کە دەکەوێتە ئاراستەی ئەستێرەبۆشایی ڕووبارەکە و لە ساڵی ٢٠٠٧ دۆزرایەوە، تیرەکەی نزیکەی هەزار ساڵی ڕووناکییە، واتە قەبارەکەی ١٠ هێندە گەورەترە لە چاو ئاساییەکانی تر بۆشاییەکان.

فەلەکناسەکان هەوڵدەدەن ئەم پێکهاتەی گەردوون ڕوون بکەنەوە، و چۆن داینامیکییەکەی دوای تەقینەوە گەورەکە ڕوویداوە و پەنا بۆ ھاوشێوەکردنی ئەمە دەبەن بە حیسابکردنی مۆدێلی تەنۆلکەکان و کێشکردن و شتی تر بە شێوەیەکی ھاوشێوەکردن بە کۆمپیوتەرە زەبەلاحەکان.

وا بیر دەکرێتەوە کە بۆشاییەکان بەهۆی لەرزینە دەنگییەکانی باریۆنەکانەوە لە تەقینەوە گەورەکەدا دروست بوون، داڕمانی بارستە و دواتر تەقینەوەی ماددە باریۆنییە پاڵەپەستۆکراوەکان. لە نایەکسانی بچووکی هەڵاوسانی کوانتەم لە گەردوونی سەرەتاییدا دەست پێدەکات، نایەکسانی تەنۆلکە سەرەتاییەکان بە تێپەڕبوونی کات بە شێوەیەکی بەرفراوان گەشەی کردووە. ناوچە چڕی بەرزەکان لە ژێر کاریگەری هێزی کێشکردندا خێراتر داڕما، لە کۆتاییدا پێکهاتەی بەرفراوانی هاوشێوەی کەف و ئیسفەنجیی یان "تۆڕی گەردوونی" بۆشایی و تاڵەکانی گەلەئەستێرەکان دروستکرد کە ئەمڕۆ دەیبینین. بۆشاییەکان لە ژینگە چڕی بەرزەکاندا بچووکترن لە بۆشاییەکانی ناو بۆشاییە چڕییە نزمەکانی گەردوون.

پێدەچێت بۆشاییەکان پەیوەندییان بەو پلەیە هەبێت کە لە پاشخانی مایکرۆوەیڤی گەردوونی (CMB)دا بینراوە بەهۆی کاریگەری ساکس-وۆڵفەوە. ناوچە فێنکەکان پەیوەندییان بە بۆشاییەکانەوە هەیە و ناوچە گەرمەکان پەیوەندییان بە تارەکانەوە هەیە بەهۆی گۆڕانی سووری کێشکردنەوە. بەو پێیەی کاریگەری ساکس وۆڵف تەنها کاتێک گرنگە کە گەردوون بە تیشک یان وزەی تاریک زاڵ بێت، بوونی بۆشاییەکان گرنگە لە پێشکەشکردنی بەڵگەی فیزیکی بۆ بوونی وزەی تاریک.
## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* بینینی پێکهاتە گەورەکانی نزیک

پۆل:گەردوون
یەکێتیی تۆپی پێی باشووری ئاسیا

**یەکێتیی تۆپی پێی باشووری ئاسیا** ()کورتکراوە (SAFF) ڕێکخراوێکی وەرزشی تۆپی پێیە لە باشووری ئاسیا کە لقێکی ناوچەیی یەکێتیی تۆپی پێی ئاسیایە کە لە ساڵی ١٩٩٧ دامەزراوە. ئەندامانی کۆمەڵەکە بریتین لە بەنگلادیش و بوتان و ھیندستان و ماڵدیڤ و نیپاڵ و پاکستان و سریلانکا.ڕێکخراوی SAFF لە ساڵی ١٩٩٧ دامەزراوە. لە ساڵی ٢٠٠٠دا فراوانتر بوون بۆ ٧ ئەندام و بتانیان زیاد کرد. لە ساڵی ٢٠٠٥ ئەفغانستانیش بووە ئەندام، بەڵام دواتر لە ساڵی ٢٠١٥دا لە ڕێکخراوە چووە دەرەوە دوای ئەوەی بووە ئەندام یەکێتیی تۆپی پێی ئاسیای ناوەندی کە ئەوکاتە تازە پێکھاتبوو.

## ئەمانەش ببینە
* فیفا
** یەکێتی تۆپی پێی ئاسیا
*** یەکێتیی تۆپی پێی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا (EAFF)
*** یەکێتیی تۆپی پێی ئاسیای ناوەندی (CAFA)
*** یەکێتی تۆپی پێی باشووری ئاسیا (SAFF)
*** یەکێتی تۆپی پێی ڕۆژاوای ئاسیا (WAFF)
## سەرچاوەکان
بزووتنەوەی ڕێککەوتنی نیشتمانیی

**بزووتنەوەی ڕێککەوتنی نیشتمانیی** حیزبێکی سیاسی بچووکە لە جەزائیر. لە ھەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠٠٢دا ٠.٢٪ی دەنگەکانی بەدەستھێناوە. لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٠٠ەوە یەک ئەندامی پەرلەمانی ھەبووە. و لە ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نیشتمانی گەل کە لە ١٧ی ئایاری ٢٠٠٧ بەڕێوەچوو، ٢.١٤٪ی دەنگەکان و ٤ کورسی لە کۆی ٣٨٩ کورسی بەدەستھێنا.

## سەرچاوەکان
ڕامێن

وێنۆک|ڕامێن خواردنێکی  ژاپۆنی نۆدلی گەنم لەناو شۆربای گۆشت یان ماسی
وێنۆک
وێنۆک
**ڕامێن** : خواردنێکی نۆدلی یابانییە. پێکهاتووە لە نۆدلەکانی گەنمی چینی (中華麺، chūkamen) کە لەناو شۆرباییەکدا پێشکەش دەکرێت؛ تامە باوەکان بریتین لە سۆسی سۆیا و میسۆ، لەگەڵ خواردنی ئاسایی کە بریتین لە گۆشتی بەرازی پارچە پارچەکراو (چاشۆ)، نۆری (جۆی دەریایی وشککراوە)، مێنما (لقە بامبۆ)، و زەنجەفیل. ڕامێن ڕەگ و ڕیشەی لە خواردنە نۆدلەکانی چینیدا هەیە. نزیکەی هەموو ناوچەیەک لە ژاپۆن جۆری تایبەتی خۆی هەیە لە ڕامێن، وەکو ڕامێنی تۆنکۆتسۆ (شۆربای ئێسکی بەراز)ی کیوشو و ڕامێنی میسۆی هۆکایدۆ.سەرچاوەی ڕامێن دەتوانرێت بگەڕێتەوە بۆ یۆکۆهاما چیناتون لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا. وشەی "ramen" وشەیەکی  ژاپۆنییە لە وشەی چینی lamian (拉麵) کە بە واتای "نۆدل ڕاکێشراو" دێت. ئەم خواردنە لە خواردنە نۆدلەکانی باشووری چینییەوە پەرەی سەندووە، ئەمەش ڕەنگدانەوەی دیمۆگرافیای دانیشتوانی چینی لە یۆکۆهامایە. ڕامێن لە ژاپۆن ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا، بە تایبەت لە کاتی کەمیی خۆراکدا لە دوای جەنگی جیهانی دووەم. لە ساڵی ١٩٥٨ نۆدلەکانی خێرا لەلایەن مۆمۆفۆکو ئەندۆوە داهێنرا، ئەمەش خواردنەکەی زیاتر بەناوبانگ بوو.ئەمڕۆ ڕامێن ئایکۆنێکی کولتوورییە لە ژاپۆن، چەندین جۆری ناوچەیی و کۆمەڵێک سەرەوەی بەرفراوانی تێدایە. نموونەی ئەمانە بریتین لە ڕامێنی دەوڵەمەندی ساپۆرۆ، ڕامێنی تامی خوێی هاکۆداتێ، نۆدلە ئەستوور و تەختەکەی کیتاکاتا لە شۆربای گۆشتی بەراز و نیبۆشی، ڕامێنی شێوازی تۆکیۆ لەگەڵ شۆربای مریشکی تامی سۆیا، ڕامێنی ئیکێی یۆکۆهاما لەگەڵ شۆربای گۆشتی بەرازی تامی سۆیا، سۆسی سۆیا و... شۆربای ئێسکی بەراز، و شۆربای شیری تۆنکۆتسۆ (ئێسکی بەراز)ی هاکاتا. ڕامێن لە دامەزراوە و شوێنی جیاوازدا پێشکەش دەکرێت، بە باشترین کوالێتی بەزۆری لە دوکانە پسپۆڕەکانی ڕامێندا دەبینرێت کە پێیان دەوترێت ڕامێنیا (ラーメン屋).ناوبانگی ڕامێن لە دەرەوەی ژاپۆن بڵاوبووەتەوە. لە کۆریا ڕامێن بە ڕامێن (라면) ناسراوە. لە چین بە ڕامێن پێی دەوترێت rìshì lāmiàn (日式拉麵 "لامیان بە شێوازی ژاپۆنی"). هەروەها ڕامێن ڕێگەی خۆی لە زنجیرە چێشتخانەکانی ڕۆژئاوادا کردووەتەوە. ڕامێنی خێرا لە ساڵی ١٩٧١ لە ژاپۆنەوە هەناردە کرا و لەو کاتەوە ناسنامەی نێودەوڵەتی بەدەستهێنا.

## سەرچاوەکان
گیانکارلۆ ڤۆلپێ

**گیانکارلۆ ڤۆلپێ** ئەنیمەیشن ساز، دەرھێنەر، بەرھەمھێنەر و دروستکەری کۆمیکیکی ئەمریکییە و لەدایکبووی ئیتاڵیایە. 

ڤۆلپێ دەرھێنان و نووسین و ستۆری بۆردی بۆ زنجیرە ئەنیمەیشنی کەناڵی دیزنی، "*ستار بەرامبەر ھێزەکانی شەیتان*" لە ساڵی ٢٠١٥ تا ٢٠١٧ کردووە.

لە ١٤ی شوباتی ٢٠١٥، ڤۆلپێ وێبکۆمیکی خۆی بەناوی "*خودای خۆشەویستی*" لە ڕێگەی giancarlovolpe.tumblr.com خستە بازاڕەوە.

لە ساڵی ٢٠٠٥ ڤۆلپێ دەرھێنانی بۆ ١٩ ئەڵقەی زنجیرەی نیکلۆدیۆن، ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا کرد. خەڵاتی ئانی بۆ ئەڵقەی وەرزی دووەمی زنجیرەکە بەدەست ھێنا، بە ناوی «کونکردنەکە».

ڤۆلپێ ساڵی ٢٠١٤ لە کۆمپانیای Riot Games دەستی بە کارکردن کرد، لەوێ یارمەتی دروستکردنی ناوەڕۆکی ئەنیمەیشنی داوە لەسەر یارییە بەناوبانگەکانی وەک *League of Legends*.

ھەروەھا ڤۆلپێ یارمەتی پەرەپێدان و دەرھێنانی دا بۆ *فیلمی Mike Tyson Mysteries.*

## فیلمۆگرافی

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* مۆبیگەیمز
* زانیاری دەربارەی deviantART
* بلۆگی تامبلەر

پۆل:زیندووان
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی
تۆ مەچۆ بۆ شەڕ

**تۆ مەچۆ بۆ شەڕ** () شانۆیەکی کوردیی بەرھەمی کۆڕی شانۆی بایە، بە ھاوکاریی بەشی شانۆی بەڕێوبەرایەتیی ڕۆشنبیری و ھونەریی سلێمانی، ساڵی ٢٠٢٣ لە شاری سلێمانی نمایش کراوە. ئەم نمایشە لە دیوانێکی شیعریی (ھەر بەم ناوە) شاعیر، ماردین ئیبراھیم وەرگیراوە.

## ناوەرۆک
شارۆچکەیەک بەھۆی شەڕەوە وێران دەبێت و جەنگ سەرتاپای دەکات بە وێرانە. جەنگاوەرێک بە زۆر کوڕەکەی ڕەوانەی بەرەکانی پێشەوەی شەڕ دەکات. لەگەڵ ئەوەی کۆڵەکەی ئەم ماڵە لەسەر پشتی دایک ڕاوەستاوە، بڕیاری بەجێھێشتنی ماڵ دەدات و ھەموو شتەکان وێرانتر دەبن. ئاسەوارەکانی جەنگ و لێکەوتەکانی لەسەر ژنان وەک یەکەم قوربانیانی جەنگ کاکڵی شانۆکەیە.

## ئەکتەرەکان
* تاھیر عەبدولواحید
* سەوسەن عومەر
* کەنار سەرچڵ
* پێشرەو حوسێن
* ڕووبار ئەحمەد
* میران شێرزاد
* زنار نزار
* ژوان دارا
* بۆتان ئیبراھیم
* ئالان مەریوان
* ساڤیا سەلام
* تێشوو نامیق

## نمایشکردن
* لە ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣وە تاوەکوو ١٦ی مانگ لە ھۆڵی ڕۆشنبیریی سلێمانی

## سەرچاوەکان

پۆل:شانۆ کوردییەکان
حەمەڕەش

**حەمەڕەش :** ( ١٩١٧ - ١٩٨٧) مامۆستا و نووسەر 

## سەرەتای ژیان و خوێندنی
محەمەد حەوێز کوڕی ئەحمەد کوڕی مەلا عەبدوڕڕەحمان کوڕی مەلا محەمەد کوڕٍی مەلا ساڵح کوڕی فەقێ حەوێز کوڕی مەلا بەھائەدین کوڕی مەلا شێخ تەییبە، ناسناوی "حەمەڕەش"ی لە لایەن مامۆستا "عەلی ئاگا"ی خەڵکی سلێمانییەوە بەسەردا بڕاوە.
وێنۆک|حەمەڕەش
١٩١٧ لە کۆیە لەدایک بووە. دایکی کچی مەلا ئیبراھیمی عەوداڵانییە. باپیرانی کاتی خۆی لە بازیانەوە چوونەتە کۆیە. بە منداڵی بابی مردووە، مەعرووفەسووری مامی بەخێوی کردووە، خستوویەتە حوجرەی مزگەوتی (حەتک)ی کۆیە، لای مەلا محەمەدی مەلا ئیبراھیمی خاڵی ("دلاوەر"ی شاعیر). ١٩٢٩ چووەتە قوتابخانەی سەرەتاییی کۆیە، لەبەر زیرەکی لە پۆلی دووەم دانراوە. ١٩٣٥ براوەتە ھەولێر، ناوەندی و ئامادەییی لە ١٩٤٠دا بڕیوە. 

## مامۆستایەتی
ھەمان ساڵ ناوی لە کۆلێجی حقووقی زانکۆی بەغدا دەرچووە، بەڵام وەرنەگیراوە، بۆیە چووەتە خانەی بەرزی مامۆستایان (دار المعلمين العالية) و ١٩٤٤ تەواوی کردووە. ٢٠/١١/١٩٤٤ بۆ یەکەم جار بووە بە مامۆستا لە خانەی دێھاتیی مامۆستایان لە باقووبە و ئەمجا ناوەندیی ھەڵەبجە-١٩٤٩ و ناوەندیی کەرکووک-١٩٥٢ و ناوەندیی سلێمانی-١٩٥٣ و کەربەلا و کفری. ماوەیەک لە سلێمانی و ھەولێر و دھۆک سەرپەرشتی پەروەردەیی (مشرف تربوي) و ماوەیەک بەڕێوەبەری قوتابخانە و ماوەیەکیش -دوای ١١/٣/١٩٧٠- بەڕێوەبەری پەروەردەی ھەولێر و دھۆک بووە.

## ئەنجومەنی یاسادانانی ناوچەی ئۆتۆنۆمیی کوردستان
ساڵانی ١٩٧٤-١٩٧٦ ئەندامی ئەنجومەنی یاسادانانی ناوچەی ئۆتۆنۆمیی کوردستان بووە. لە ٣١/١٢/١٩٨٠دا خانەنشین بووە.

## كۆچی دوایی
ڕۆژی ٢٤/٧/١٩٨٧یش کۆچی دواییی کردووە و لە (گردی سەیوان) نێژراوە.

## چالاكی سیاسی
حەمەڕەش، ساڵی ١٩٣٥ لە ناوەندیی ھەولێر بە تۆمەتی بەشینەوەی بەیاننامە و بڵاوکراوە دژی حکوومەت گیراوە و بەردراوە. خورشید سەعیدی بەڕێوەبەری سانەوی دەری کردووە و وەزیری پەروەردە گێڕاویەتیەوە. لە بەغدا ھاتوچۆی (یانەی سەرکەوتنی کوردان)ی کردووە، پاشان وازی لێ ھێناوە. ئەندامی حیزبی (ھیوا) و ھاوڕێی دڵداری شاعیریش بووە، ١٩٥٩ و ١٩٦٠ بەشداریی ھەردوو کۆنگرەی مامۆستایانی کوردستانی کردووە. ١٩٦٧ چووەتە وڵاتی سعوودیە و وەکوو مامۆستا دەرسی مێژووی تێدا وتووەتەوە.

## نووسینەكانی
نووسینی لە گۆڤاری "بڵێسە"یشدا ھەیە .

## سەرچاوەکان
کۆلی سپرۆوس

**کۆلی میچڵ سپرۆوس**، ئەکتەر و فۆتۆگرافەرێکی ئەمریکییە، لە ٤ی ئابی ١٩٩٢ لەدایک بووە. بە ڕۆڵی کۆدی مارتن لە زنجیرەی کەناڵی دیزنی The Suite Life of Zack & Cody 2005-2008 و زنجیرە وەرچەرخانەکەی The Suite Life on Deck 2008-2011ناسراوە. لە سەرەتای ژیانی هونەریدا شانبەشانی برا دووانەکەی دیلان سپرۆز لە چەندین پڕۆژەی جیاوازدا بەشداری کردووە. لە ساڵی ٢٠١٧ تا ٢٠٢٣، سپرۆز ڕۆڵی جوگهێد جۆنز لە زنجیرە تەلەفزیۆنی The CW Riverdale ڕۆڵی گێڕا.

## سەرەتای ژیان
کۆل میچڵ سپرۆس لە شاری ئارێزۆ لە ئیتاڵیا لەدایکبووە، لە دایک و باوکی ئەمریکی بە ناوەکانی ماتیۆ سپرۆز و میلانیا ڕایت. دوای 15 خولەک لە دوای برا دووانەکەی دیلان سپرۆز لەدایکبووە و ناوی گۆرانیبێژی جاز و پیانۆژەن نات کینگ کۆل بووە. کاتێک دووانەکان تەمەنیان چوار مانگ بوو، خێزانەکە ڕوویان لە شاری لۆنگ بیچ لە ویلایەتی کالیفۆرنیا کرد کە دایک و باوکیان لەدایکبوون.لە کۆلێژدا سپرۆز پسپۆڕی سیستەمی زانیاری جوگرافی لە شوێنەوارناسیدا وەرگرتووە، چونکە باپیرەی جیۆلۆجیست بووە و حەزی لە زانستی زەوی بووە.

## ژیانی تایبەت
سپرۆز هاندەری کۆمیکەکانە و لە فرۆشگای کۆمیکەکانی لۆس ئەنجلۆس Meltdown کاری کردووە.سپرۆز باسی پەیوەندی ناکارامەی خۆی و براکەی لەگەڵ دایکیان کردووە و بانگەشەی ئەوە دەکات کە سیستەمی دادوەری ناچاربووە لە تەمەنی هەرزەکاریدا دەستوەردان بکات و سەرپەرشتی تەواو بدات بە باوکیان بەهۆی نەبوونی سەقامگیری دەروونییەوە بۆ ئەوەی ببێتە دایک و باوک. ناوبراو ڕایگەیاندووە کە پیشەسازی کات بەسەربردن پەیوەست بووە بە ئالوودەبوونی دایکی بە ماددە هۆشبەرەکان و ڕەفتاری نەرگسییەوە، و "لە زۆر ڕووەوە هانی خراپترین سیفەتەکانی تۆ دەدات وەک مرۆڤێک...ئەوە یەکێکە لەو شتانەی کە هانی جۆرێک لە خۆپەرستی دەدات کە ڕاستەوخۆ دژایەتی لەگەڵ... بیرۆکەیەکی زۆر بنەڕەتی لە دایکایەتیدا”.سپرۆز لە ساڵی ٢٠١١ دەستی بە خوێندن کردووە لە زانکۆی نیویۆرک، دوای ئەوەی ساڵێک دواکەوت. سەرەتا ئارەزووی خوێندنی بەرهەمهێنانی فیلم و تەلەفزیۆنی هەبوو، بڕیاریدا لەبری ئەوە ناوی خۆی تۆمار بکات لە قوتابخانەی گالاتین بۆ لێکۆڵینەوەی تاکەکەسی، بەدوای زانستە مرۆییەکان و بەتایبەتی شوێنەوارناسیدا بگەڕێت. لە مانگی ئایاری ٢٠١٥ شانبەشانی براکەی دەرچووە، سپرۆز بۆ ماوەیەکی کورت لە بواری شوێنەواردا کاری کردووە، بەشداری لە هەڵکۆڵینەکاندا کردووە و کاری تاقیگەیی ئەنجامداوە. پسپۆڕی سیستەمی زانیاری جوگرافی و وێنەگرتنی مانگی دەستکرد بووە. لە ماوەی خوێندنیدا هەڵکەندنی هاوینەی لە هەردوو وڵاتی ئەوروپا و ئاسیا ئەنجامداوە. لەکاتێکدا سەرقاڵی کارەکانی بەکالۆریۆس بوو، لە کاتی هەڵکەندنێکدا لە بولگاریا دەمامکێکی دیۆنیسۆسی دۆزیەوە.سپرۆز حەزێکی زۆری لە فۆتۆگرافی هەیە. لە ساڵی ٢٠١١ ماڵپەڕێکی فۆتۆگرافی کەسی دامەزراندووە و لە زانکۆی نیویۆرک وانەکانی وەرگرتووە. ئەو ئەرکەکانی بۆ بڵاوکراوە گەورەکانی مۆدە وێنەگرتووە لەوانە Teen Vogue، L'Uomo Vogue، The Sunday Times Style، و W Magazine و چەندانی تر.سپرۆز لە ساڵی ٢٠١٨ تا مانگی ئازاری ٢٠٢٠ پەیوەندی لەگەڵ لیلی ڕینهارت کۆستاری ڕیڤەردەیڵ هەبووە.لە 31ی ئایاری 2020، سپرۆس دوای کوشتنی جۆرج فلۆید بەشداری خۆپیشاندانەکانی لۆس ئەنجلۆس بۆ دادپەروەری ڕەگەزی کرد، دەستگیرکرا.

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
گەیم بۆی

**گەیم بۆی** () ئامێرێکی دەستی یاریکردنە کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە دروست کراوە و بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٨٩ بڵاوکرایەوە، بەرھەمێکی شۆڕشگێڕانە بوو کە یاری پۆرتەیبڵی گەیاندە جەماوەر و بووە بەشێکی ئایکۆنی مێژووی یاریکردن. گەیم بۆی ڕەسەن شاشەیەکی تاکڕەنگی سەوزی ھەبوو و بە چوار پاتری AA کاردەکات، ئەمەش تەمەنێکی درێژی بە پاترییەکەی پێبەخشی. دیزاینێکی سادەی ھەبوو لەگەڵ پادێکی ئاراستەیی و دوگمەی A و B و دوگمەی دەستپێکردن و ھەڵبژاردن. پێڕستی یارییەکانی گەیم بۆی بریتیبوو لە یارییە کلاسیکەکانی وەک تێتریس، سوپەر ماریۆ، لجند ئۆف زێڵدا: لینکس ئەوەیکینگ، و پۆکیمۆنی سوور و شین. سەرکەوتنی گەیم بۆی بووە ھۆی ئەوەی چەندین وەشانی نوێکراوە، لەوانە گیرفانی گەیم بۆی و ڕەنگی گەیم بۆی و گەیم بۆی ئەدڤانس. ئەم دووبارەکردنەوەکان شاشەی ڕەنگاوڕەنگیان زیاد کرد و گرافیکیان باشتر کرد و کتێبخانەی یارییەکانیان فراوانتر کرد.  کاریگەری یاری گەیم بۆی لەسەر پیشەسازی یاریکردن زۆر بوو، چونکە یارییە گەورەکانی بەناوبانگ کرد و کاریگەری لەسەر دیزاینی کۆنسۆلی دەستی داھاتوو ھەبوو. میراتی بەردەوامی لە بەردەوامی حەز و نۆستالژیا بۆ یارییە کلاسیکەکان و ڕەقەکاڵاکاندا دیارە.

## پەرەپێدان
پەرەپێدانی یاری گەیم بۆی لە ناوەڕاستی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوو لە کۆمپانیای نینتێندۆ دەستی پێکرد کە لەلایەن گەنپێی یۆکۆی سەرکردایەتی کرابوو، کە پێشتر یارییە دەستییە سەرکەوتووەکانی گەیم ئاند واچی دروست کردبوو. ئامانج لێی دروستکردنی ئامێرێکی یاریکردنی گەورە بوو کە بتوانێت سوود لە ناوبانگی کۆنسۆلی ماڵەوەی نینتێندۆ وەربگرێت کە ئێن ئی ئێسە و ئەزموونێکی یاریکردنی ناوازە بۆ یاریزانانی یاریکردن دابین بکات. تیمەکە لە کاتی پرۆسەی پەرەپێدانەکەدا ڕووبەڕووی چەندین دژایەتی بووەوە، لەوانە دروستکردنی دیزاینێکی ڕەقامێرێکی بچووک و وزە بەکارھێنەر کە بتوانێت ئەزموونێکی یاریکردنی سەرنجڕاکێش پێشکەش بکات. یەکێک لە بڕیارە سەرەکییەکان بەکارھێنانی شاشەیەکی تاکڕەنگ بوو بۆ پاراستنی تەمەنی پاتری، چونکە شاشەی ڕەنگاوڕەنگ لەو کاتەدا زۆر برسی ھێز بوو بۆ ئامێرێکی گەورە.  ھەروەھا کۆمپانیای نینتێندۆ ڕووبەڕووی کێبڕکێی ئامێرەکانی تری یاری دەستی بووەوە، وەک ئەتاری لینکس و سێگا گەیم گێر کە شاشەی ڕەنگاوڕەنگ و ڕەقەکاڵای پێشکەوتووتریان ھەبوو؛ بەڵام کۆمپانیای نینتێندۆ سەرنجی لەسەر دروستکردنی ئامێرێک بوو کە خاڵی نرخەکەی کەمتر بێت و تەمەنی پاترییەکەی درێژتر بێت، دەستڕاگەیشتن و پراکتیکی لە پێشینەی تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان دا.

دیزاینی کۆتایی گەیم بۆی شێوازێکی سادە و لە ھەمان کاتدا ئەرگونۆمیکی دوگمەکانی و توێکڵێکی ناڕێک و بەھێزی تێدابوو. بڕیاری کۆکردنەوەی سیستەمەکە لەگەڵ تێتریس وەک یارییەکی پاکەت-ئین ھەروەھا بەشداری کرد لە سەرکەوتنەکانی، چونکە تێتریس بوو بە یارییەکی مەتەڵ ئایکۆنی و ئالوودەبوو کە سەرنجی بینەرێکی بەرفراوانی ڕاکێشا. کاتێک گەیم بۆی لە ساڵی ١٩٨٩ بڵاوکرایەوە، بە خێرایی ناوبانگێکی زۆری بەدەستھێنا و بوو بە دیاردەیەکی کولتووری.  سەرکەوتنەکانی بەھۆی کتێبخانەی بەرفراوانی یارییەکانییەوە بوو، لەنێویاندا زنجیرەیە خۆشەویستەکانی وەک ماریۆ و زێلدا و پۆکیمۆن. کاریگەری گەیم بۆی لەسەر پیشەسازی یاری قووڵ بوو، چونکە ڕێگەی خۆشکرد بۆ کۆنسۆلی دەستی داھاتوو و نینتێندۆی وەک ھێزێکی باڵادەست لە یاری پۆرتەیبڵدا دامەزراند. پەرەپێدانی گەیم بۆی بەڵگەی توانای نینتێندۆ بوو بۆ داھێنان و دروستکردنی بەرھەم کە دەنگدانەوەی لەگەڵ بەکارھێنەران ھەبێت. میراتی بەردەوامی تا ئەمڕۆش بەردەوامە لە کاریگەری لەسەر پیشەسازی یاریکردن.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایەکلێکانی دەیەی ١٩٩٠
پۆل:کایەکلێکانی دەیەی ٢٠٠٠