open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مانگای جێگرەوە

**مانگای جێگرەوە** () ئاماژەیە بەو جۆرە مانگایانەی کە لە دەرەوەی سیستەمی باوی بڵاوکردنەوەی مانگا بەرھەم دەھێنرێن. ئەم جۆرە مانگایانە زۆر جار بابەتی ناباو یان شێوازی نوێ تاقی دەکەنەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
گێکیگا

**گێکیگا** () جۆرێکی مانگایە کە لە ساڵانی ١٩٥٠ و ١٩٦٠دا سەری ھەڵدا. ئەم جۆرە زیاتر ڕووی لە بینەری گەورەسالە و بابەتی جددیترە، زۆر جار بە شێوازێکی ڕیالیستی.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
شەپۆلی نوێ (مانگا)

**شەپۆلی نوێ** () ئاماژەیە بە بزووتنەوەیەکی ھونەری لە مانگادا کە لە کۆتایی سەدەی بیستەمدا دەرکەوت. ئەم بزووتنەوەیە ھەوڵی دا شێوازی نوێ و ناوەڕۆکی قووڵتر بخاتە ناو دنیای مانگاوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
یۆنکۆما

**یۆنکۆما** () جۆرێکی تایبەتی مانگایە کە لە چوار خانەدا چیرۆکێک یان گاڵتەیەک دەگێڕێتەوە. ئەم شێوازە زۆر باوە لە ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی ژاپۆندا.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:فۆرماتی کۆمیک
ئایکۆنۆگرافیای مانگا

**ئایکۆنۆگرافیای مانگا** () باس لە ھێما و نیشانە تایبەتەکانی بەکارھاتوو لە مانگادا دەکات. ئەمانە ئەو ھێمایانەن کە بۆ دەربڕینی ھەست و سۆز یان دۆخی دەروونی کارەکتەرەکان بەکاردێن.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
فاندەب

**فاندەب** () ئاماژەیە بە دۆبلاژکردنی ئەنیمێ، فیلم یان کایەی ڤیدیۆیی لەلایەن ھەوادارانەوە. لەم پرۆسەیەدا، ھەواداران دەنگی خۆیان بەکاردەھێنن بۆ گۆڕینی زمانی ڕەسەنی بەرھەمەکە بۆ زمانێکی تر.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
مێژووی مانگا

**مێژووی مانگا** () باس لە پەرەسەندنی ھونەری کۆمیکی ژاپۆنی دەکات. مانگا ڕەگی لە ھونەری کۆنی ژاپۆنیدایە، بەڵام وەک فۆرمێکی مۆدێرن لە سەدەی بیستەمدا گەشەی کردووە. لە دوای جەنگی جیھانی دووەمەوە، مانگا بووە بە بەشێکی گرنگ لە کەلتووری ژاپۆنی و کاریگەری لەسەر میدیای جیھانی ھەبووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مانگا
ئەنیمێ و مانگای منداڵان

**ئەنیمێ و مانگای منداڵان** () ئاماژەیە بەو ئەنیمە و مانگایانەی کە تایبەتن بە منداڵان. ئەم بەرھەمانە زۆر جار پەیامی پەروەردەیی و ئەخلاقییان تێدایە و بە شێوازێکی سادە و ڕەنگاوڕەنگ دیزاین کراون.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
بارا (چەشن)

**بارا** () ژانرێکی مانگا و ئەنیمەیە کە تایبەتە بە پەیوەندی نێوان پیاوان و زۆرتر ڕووی لە بینەری پیاوە. ئەم ژانرە لە ژانری یاوۆی جیاوازە کە زیاتر بۆ ژنان دروست کراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:چەشنەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ئەنیمێ و مانگا
پۆل:دەستەواژەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە
پۆل:سێینن مانگا
ئیاشیکێی

**ئیاشیکێی** () ژانرێکی ئەنیمە و مانگایە کە مەبەستی سەرەکی ئارامکردنەوە و دڵنەواییدانی بینەرە. ئەم ژانرە زۆر جار سروشتی جوان و ژیانی ئاسایی ڕۆژانە پیشان دەدات.

## سەرچاوەکان

پۆل:چەشنەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:چاندی ژاپۆنی
مانگای چێشتلێنان

**مانگای چێشتلێنان** () ژانرێکی مانگایە کە تەرکیز دەخاتە سەر چێشتلێنان و خواردن. ئەم جۆرە مانگایانە زۆر جار ڕێنمایی چێشتلێنان و زانیاری دەربارەی خۆراک پێشکەش دەکەن.

## سەرچاوەکان

پۆل:چەشنەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
کچی جادوویی (ئەنیمێ و مانگا)

**کچی جادوویی** () چەشنێکی ئەنیمێ و مانگایە کە تێیدا کچان ھێزی جادوویی بەکاردەھێنن بۆ بەرەنگاربوونەوەی خراپە. ئەم ژانرە زۆر بەناوبانگە و کاریگەری لەسەر کەلتووری پۆپی ژاپۆن ھەبووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:چەشنەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:جۆرەکانی فەنتازیا
پۆل:کچان
پۆل:فەنتازیای زانستی
ئەنیمێ و مانگای مێکا

**ئەنیمێ و مانگای مێکا** () ژانرێکە کە تێیدا ڕۆبووەتە گەورەکان ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن. ئەم ژانرە زۆر بەناوبانگە لە ژاپۆن و زۆر جار چیرۆکەکانی پەیوەندییان بە شەڕ و تەکنەلۆژیای پێشکەوتووەوە ھەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:چەشنەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:ئەنیمێ و مانگای مێکا
سکانڵەیشن

**سکانڵەیشن** () پرۆسەی سکانکردن و وەرگێڕانی مانگایە لە زمانی ژاپۆنییەوە بۆ زمانێکی تر، زۆر جار لەلایەن ھەوادارانەوە. ئەم کارە بەشێوەیەکی نافەرمی و زۆر جار بەبێ مۆڵەتی خاوەن مافەکان ئەنجام دەدرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
کافێی مانگا

**کافێی مانگا** () جۆرێک کافێی تایبەتە لە ژاپۆن کە خوێنەران دەتوانن لێی دانیشن و مانگا بخوێننەوە. ئەم کافێیانە زۆر جار خزمەتگوزاری ئینتەرنێت و خواردنەوەش پێشکەش دەکەن.

## سەرچاوەکان
ڕیۆنا

**ڕیۆنا** () جۆرێکی تایبەتە لە ناوەڕۆکی ئەنیمە و مانگا کە تێیدا کارەکتەرەکان ڕووبەڕووی توندوتیژی یان ئازار دەبنەوە. ئەم جۆرە ناوەڕۆکە مشتومڕی زۆری لەسەرە و زۆر جار ڕەخنەی لێ دەگیرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:چەشنەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:توندوتیژی دژی پیاوان
پۆل:توندوتیژی دژی ژنان
شۆتاکۆن

**شۆتاکۆن** () ژانرێکی مانگا و ئەنیمەیە کە تێیدا کوڕی گەنج وەک کارەکتەری سەرەکی یان وەک بابەتی سەرنجڕاکێشان دەردەکەوێت. ئەم ژانرە جێی مشتومڕە و زۆر جار ڕەخنەی لێ دەگیرێت بەھۆی ناوەڕۆکەکەیەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مشتومڕەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:چەشنەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:ناکۆکییە ناشریینەکان لە یارییە ڤیدیۆییەکان
پۆل:مناڵبازی
مانگای وەرزشی

**مانگای وەرزشی** () ژانرێکە کە تەرکیز دەخاتە سەر جۆرەکانی وەرزش. ئەم جۆرە مانگایانە زۆر جار باس لە گەشەکردنی کارەکتەرەکان و ھەوڵدانیان بۆ سەرکەوتن لە بواری وەرزشیدا دەکەن.

## سەرچاوەکان

پۆل:چەشنەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
ھەوادارانی ئەنیمێ و مانگا

**ھەوادارانی ئەنیمێ و مانگا** () ئاماژەیە بە کۆمەڵگای ھەوادارانی ئەنیمە و مانگا لە سەرتاسەری جیھاندا. ئەم ھەوادارانە چالاکی جۆراوجۆر ئەنجام دەدەن وەک کۆبوونەوە، کۆسپلەی، و بەشداریکردن لە گفتوگۆ لەسەر ئینتەرنێت سەبارەت بە ئەنیمە و مانگا.

## سەرچاوەکان

پۆل:کلتووری گەمژە
دۆجینشی

**دۆجینشی** () دۆجینشی بریتییە لە بڵاوکراوەی خۆبەخشانە، زۆربەی جار کۆمیکس یان ڕۆمانی کورت کە لەلایەن ھەوادارانەوە بەرھەم دەھێنرێن. زۆر جار لەسەر کارەکتەر و چیرۆکی بەرھەمە بەناوبانگەکانی ئەنیمێ و مانگا دەبن.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:گرێ و دەستەواژە ژاپۆنییەکان
کۆبوونەوەی ئەنیمێ و مانگا

**کۆبوونەوەی ئەنیمێ و مانگا** ()
کۆبوونەوەی ئەنیمێ و مانگا ڕووداوێکی گەورەیە کە ھەوادارانی ئەنیمێ و مانگا تێیدا کۆدەبنەوە. لەم کۆنڤێنشنانەدا پێشانگا، کڕین و فرۆشتن، پێشبڕکێی کۆسپلەی، و چالاکی جۆراوجۆری تر ئەنجام دەدرێن.

## سەرچاوەکان
یانەی ئەنیمێ

**یانەی ئەنیمێ** ()
یانەی ئەنیمێ گرووپێکە کە ھەوادارانی ئەنیمێ و مانگا تێیدا کۆدەبنەوە بۆ تەماشاکردنی ئەنیمێ، گفتوگۆکردن لەسەریان، و بەشداریکردن لە چالاکی پەیوەندیدار. ئەم یانانە زۆر جار لە زانکۆکان و قوتابخانەکاندا دروست دەبن.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئۆتاکو
کۆسپڵەی

**کۆسپلەی** () چالاکییەکە کە تێیدا کەسەکان جل و بەرگ و ئیکسسوارات لەبەر دەکەن بۆ ئەوەی وەک کارەکتەرێکی ئەنیمێ و مانگا، فیلم یان کایەی ڤیدیۆیی دەربکەون. زۆر باوە لە کۆنڤێنشنەکانی ئەنیمێ و کەلتووری پۆپدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:ئۆتاکو
پۆل:کلتووری گەمژە
فەرھەنگۆک

**فەرھەنگۆکی ئەنیمێ و مانگا** ()
کۆمەڵێک زاراوە و دەستەواژەی تایبەتە کە لە دنیای ئەنیمێ و مانگادا بەکاردێن. ئەم فەرھەنگۆکە یارمەتی خوێنەر و بینەر دەدات بۆ تێگەیشتن لە چەمک و دەربڕینە تایبەتەکانی ئەم بوارە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
ڤیدیۆی مۆسیقای ئەنیمێ

**ڤیدیۆی مۆسیقای ئەنیمێ** ()
ڤیدیۆیەکی کورتە کە لەلایەن ھەوادارانەوە دروست دەکرێت، تێیدا گۆرانییەک لەگەڵ دیمەنی ئەنیمێ تێکەڵ دەکرێت. زۆر جار ئەم ڤیدیۆیانە چیرۆکێک دەگێڕنەوە یان ھەستێک دەردەبڕن.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:میمی تەلەڤیزیۆن و فیلمەکان
مۆیێ

**مۆئێ (وشەی سلانگ)** ()
وشەیەکی ژاپۆنییە کە لە دنیای ئەنیمێ و مانگا بەکاردێت. ئاماژەیە بۆ ھەستی خۆشەویستی و پاراستن بەرامبەر بە کارەکتەرێک.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
دووکانی دۆجین

**دووکانی دۆجین** () دوکانی دۆجین ئەو شوێنانەن کە تایبەتن بە فرۆشتنی دۆجینشی و بەرھەمە پەیوەندیدارەکان. ئەم دوکانانە زۆر جار لە ژاپۆن و وڵاتانی تردا دەبینرێن کە کەلتووری ئەنیمێ و مانگایان تێدا بەھێزە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
چاپکەری دۆجینشی

**چاپکەری دۆجینشی** () چاپکەری دۆجینشی ئەو کۆمپانیا یان کەسانەن کە تایبەتمەندن لە چاپکردنی دۆجینشی. ئەمانە خزمەتگوزاری چاپکردن پێشکەش بە بەرھەمھێنەرانی دۆجینشی دەکەن، زۆر جار بە ژمارەی کەم و نرخی گونجاو.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:چاپکردن
نیجیکۆن

**نیجیکۆن** ()
کورتکراوەی «نیجیگەن کۆن'ین'کو»یە، کە ئاماژەیە بۆ کەسانێک کە سەرنجیان تەنھا لەسەر کارەکتەرە دوو ڕەھەندییەکانی ئەنیمێ و مانگایە و خۆشەویستییان بۆیان ھەیە. ئەم دەستەواژەیە زیاتر وەک گاڵتەجاڕی یان ڕەخنە بەکاردێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:سێکسنەخوازی
مۆسیقای ٢،٥ ڕەھەندی

**مۆسیقای ٢٫٥ ڕەھەندی** () جۆرێکی تایبەتە لە شانۆی مۆسیقا کە تێیدا کارەکتەر و چیرۆکەکانی ئەنیمێ و مانگا یان کایەی ڤیدیۆیی دەکرێنە شانۆگەری زیندوو. ناوەکەی لەوەوە ھاتووە کە ھەوڵ دەدات نێوان دنیای دوو ڕەھەندی و سێ ڕەھەندی پێکەوە گرێ بدات.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:چاندی ژاپۆنی
پۆل:ئۆتاکو
پۆل:شانۆ
گۆرانی ئەنیمێ

**گۆرانی ئەنیمێ** ()
ئاماژەیە بۆ ئەو گۆرانیانەی کە بۆ بەرنامەکانی ئەنیمێ دەنووسرێن و بەکاردێن. ئەمە دەتوانێت گۆرانی دەستپێک (opening theme)، گۆرانی کۆتایی (ending theme)، یان گۆرانی ناوەوەی بەرنامەکە (insert song) بێت. زۆر جار ئەم گۆرانیانە بەشێکی گرنگن لە ناسنامەی بەرنامەکە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆسیقای ئەنیمێ
ئەنیمەیشنی کارتێکراو بە ئەنیمێ

**ئەنیمەیشنی کاریگەر بە ئەنیمێ** () ئاماژەیە بۆ ئەو بەرھەمە ئەنیمەیشنانەی کە لە دەرەوەی ژاپۆن بەرھەم دێن، بەڵام لە ڕووی شێوازی ھونەری، تەکنیکی ئەنیمەیشن، یان شێوازی گێڕانەوەوە کاریگەرییان لە ئەنیمێی ژاپۆنی وەرگرتووە. ئەم جۆرە ئەنیمەیشنانە لە زۆر وڵاتی جیاوازدا بەرھەم دێن.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا
کوڕەکە لە شاخەسەھۆڵەکەدا

**«کوڕەکە لە شاخەسەھۆڵەکەدا»** یەکەم بینینی زنجیرەکە و یەکەم ئەڵقەی وەرزی یەکەمە لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ئەنیمەیشنی ئەمریکی *[[ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا]]*. ئەڵقەکە لەلایەن دەیڤ فیلۆنی دەرھێنراوە و لەلایەن دروستکەرانی زنجیرەکە مایکڵ دانتێ دیمارتینۆ و برایان کۆنێتزکۆ نووسراوە، و نووسینێکی زیادە لەلایەن ئاڕۆن ئەھاز و پیتەر گۆڵدفینگەر و جۆش ستۆڵبێرگەوە کراوە. لە سەرەتادا لە ٢١ی شوباتی ٢٠٠٥ لە کەناڵی نیکلۆدیۆن پەخشکرا، شانبەشانی ئەڵقەی دواتر بە ناوی «ئەڤەتار گەڕایەوە».

## سەرچاوەکان

پۆل:ئاڤاتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا
پەیپەر ماریۆ: ئۆریگامی کینگ

وێنۆک|پۆستەری فەرمی
**پەیپەر ماریۆ: ئۆریگامی کینگ** () کایەیەکی ڕۆڵگێڕانە کە لە ساڵی ٢٠٢٠ دا، لەلایەن کۆمپانیای "ئینتێڵجێنت سیستمز" پەرەی پێدراوە، و لەلایەن نینتێندۆوە بڵاوکراوەتەوە بۆ کۆنسۆڵی نینتێندۆ سویچ. ئەم یارییە شەشەمین یارییە لە زنجیرەی "پەیپەر ماریۆ" کە بەشێکە لە فرانچایزی ماریۆ و دوای یاری "پەیپەر ماریۆ: کەڵەر سپڵاش" (٢٠١٦) دێت. چیرۆکەکە باسی گەشتی ماریۆ و ھاوڕێکانی دەکات کە ھەوڵ دەدەن ڕێگری بکەن لە گۆڕینی شانشینی قارچک بۆ ئۆریگامی. بۆ ئەم مەبەستە، ماریۆ دەبێت کۆشکی شازادە پیچ لە پێنج ڕیزەکاغەزی ڕازاوە ڕزگار بکات کە بەسەر شانشینەکەدا درێژبوونەتەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* Official Japanese website
* ''Paper Mario: The Origami King'' at Nintendo of America

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٢٠
پۆل:کایەکانی نینتێندۆ سویچ
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
قەڵەمی ڕەش

مانای ڕەسەنی **ڕەنگی ڕەش** شێوازێکی نیگارکێشانە کە تەنها قەڵەمی ڕەش تێیدا بەکاردەهێنرێت.

لە ڕابردوودا ئەم شێوازە لە نیگارکێشان تەنها بۆ پراکتیزەکردنی نیگارکێشان یان دیزاینە سەرەتاییەکان بەکاردەهێنرا، بەڵام ئێستا لە زۆرێک لە وڵاتان وەک شێوازێکی سەرەکی ناسراوە و پێشکەوتنی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە.

بەگشتی لەڕووی کوالیتی کارەوە بەسەر ئەم سێ بەشەدا دابەشکراوە: ١.

ڕەنگی ڕەشی ڕاستەقینە: تا ڕادەیەک لە وێنەکە دەچێت، کە زۆر سەرنجی لەسەر سێبەرەکان نییە.

قەڵەمی ڕەشی هایپەر ڕاستەقینە: بەتەواوی وەک وێنەکە ئەنجام دەدرێت یان ئەگەر بڵێین بە ڕێژەی هەڵەی سفر

ڕەنگی سوریال: بەزۆری بە واتای سوریال دێت و پێویستی بە لێهاتوویی و کاتێکی زیاترە لە هایپەرریال.

جۆرە جیاوازەکانی فڵچە بەکاردەهێنرێت، بەڵام بەکارهێنانی سەرەکی فڵچەیەکی تەخت و زبر و هەندێکجاریش فڵچەی زمانی پشیلەیە.

مادەی سەرەکی ئەم ستایلە خەڵوزە، بەڵام خەڵوزی کێنت و کێنت بۆ شوێنە تاریکەکان و کۆڵی خەڵوزی بێرلی بۆ سێبەری نەرمتر بەکاردەهێنرێت پرۆسەی سڕینەوەی هێڵەکە بە قەڵەمێکی گرافیک یان قەڵەمی کێنت یان قەڵەمی خەڵوز و سێبەرکردن بە سڕکەر ئەنجام دەدرێت یان فڵچەیەک .

هەروەها هەموو جۆرە سڕکەرێکی کارەبایی و قەڵەم و قەڵەم یان خەڵوزی سپی یان قەڵەمی سپی بۆ گڵۆپی سپی بەکاردێت.

پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە پرۆسەی وێنەکێشان جیاوازە لە ڕەنگی ڕەش و وردەکارییەکانی زۆر زیاتر بە ڕەنگی ڕەش بەکارهێنانەکانی تری ئەم وشەیە:

**لە هونەردا**

* ڕەنگی بنەمای ئاو: یەکێکە لە شێوازەکانی نیگارکێشان
* سویبۆکۆ (Suiboko): یەکێکە لە شێوازەکانی نیگارکێشانی ڕۆژهەڵاتی دوور
* قەڵەمی ڕەش لەسەر کانزا یان مینای ڕەش (Niello)
* پۆشینی ڕەنگی ڕەش، یەکێکە لە تەکنیکەکانی وێنەکێشانی قەڵەم
* ڕەنگی ترش، ناوێکی ترە بۆ چاپی کانزا
عەبدولکەریم خوزەیر

**ئەبوو محەممەد عەبدولکەریم بن عەبدوڵڵا خوزەیر** (١٩٥٥ ز - ١٣٧٤ کۆچی -) ئەندامی پێشووی ئەنجومەنی باڵای زانایان و لیژنەی ھەمیشەیی بۆ لێکۆڵینەوە و فەتوا لە شانشینی سعودیە.

## نووسینەکان

## سەرچاوەکان

* سەرۆکایەتی گشتی بۆ توێژینەوەی زانستی و فەتوا لە شانشینی سعودیە

پۆل:نووسەرانی موسڵمان
پۆل:توێژەرانی ئایینی ئیسلام
پۆل:بیرمەندە ئیسلامییەکان
پۆل:زیندووان
خالید ئەبوو عەرەفە

**خالید ئەبوو عەرەفە** (١٩٦١ لە قودس) ئەندازیاری میکانیکی و سیاسەتمەداری فەلەستینییە، وەک وەزیری وەزارەتی کاروباری قودس لە یەکەم حکوومەتی ئیسماعیل ھەنییە. ئەندامی بزووتنەوەی حەماسە.

## نووسینەکان
ئەبوو عەرەفە چەندین کتێبی بڵاوکردووەتەوە لەوانە.
* کتێبی: بەرخۆدانی فەلەستین لە بەرامبەر داگیرکاری ئیسرائیل لە قودس ١٩٨٧–٢٠١٥.
* کتێبی حەسەن القیق.. بەڵگەنامە و کاغەز.
* کتێبی حەسەن ئەلقیق ’s.. لاپەڕە پیرۆزە ڕووناککراوەکان.. چل ساڵ لە پەروەردە و داکۆکی و جیھاد.
* کتێبی شۆڕشەکان. مژدەی بەیانییەکی نوێ: دیدگا فیقھییەکان.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندانیکراوە فەلەستینییەکان لەلایەن ئیسرائیل
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١
پۆل:ئەندامانی حەماس
پۆل:خەڵکی ئورشەلیم
کلاسیزمی نوێ

[وێنۆک| ''سایکێ بە ماچی کیوپید زیندوو بووەوە،'' لەلایەن ئەنتۆنیۆ کانۆڤا، ١٧٨٧، [لووڤر]]
**کلاسیزمی نوێ** یان **نیوکلاسیکیزم**، وەک بزووتنەوەیەکی کلتووری ڕۆژاوایی لە ھونەری ڕازاندنەوە و بینراوەکان، ئەدەب، شانۆ، مۆسیقا و تەلارسازیدا سەریھەڵدا، کە کاریگەری ھونەر و کلتوری دێرینی کلاسیکی لەسەر بووە. نیوکلاسیکیزم لە ڕۆما سەریھەڵدا کە زۆرتر بەھۆی نووسینەکانی یۆھان واکیم وینکلمانەوە بوو، لە کاتی دۆزینەوەی پۆمپای و ھێرکۆلینیۆم. بزووتنەوەی سەرەکی کلاسیزمی نوێ ھاوکات بوو لەگەڵ سەردەمی ڕۆشنگەری سەدەی ھەژدە، و تا سەرەتای سەدەی نۆزدەھەم بەردەوام بوو، لە کۆتاییدا کێبڕکێی لەگەڵ ڕۆمانسیزمدا کرد. لە بواری تەلارسازیدا، ئەو شێوازە بە درێژایی سەدەی نۆزدەھەم و بیستەم و تا سەدەی ٢١یەم بەردەوام بوو.

## سەرچاوەکان

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* . Reprinted 1977.
* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:سەردەمی ڕووناکبیری
پۆل:کلاسیزم
پۆل:سەردەمە مێژووییەکان
گەمارۆدانی بەغدا (١٤٠١)

ئەمە ڕوویدا لە ساڵی ١٤٠١ لەلایەن تەیمووری لەنگ ئەم گەمارۆدانە نزیکەی چل ڕۆژی پێچوو ئەمە دووەمین گەمارۆدانی شاری بەغدا بوو لەلاین تەیمووری لەنگ

و زۆر کەس لەلایەن مەنگۆلەکان کوشتران چونکە نەیان دەویست لەژێر دەستی تەیمووری لەنگ بن مەنگۆلەکان ھەموو شوێنێکی شارەکەیان تاڵان کرد بێجگە لە مزگەوت و شوێنە ئایینییەکان و مەنگۆلەکان فەرمان کرابوون کە ھەر ھەموویان سەری دوو کەس بێنن بۆ تەیمووری لەنگ و ئەوانەی تریش کە نەکوژران فرۆشتران بۆ کۆیلایەتی

## سەرچاوەکان
میکێل ئارتێتا

میکێل ئارتێتا ئامتریان (بە ئینگلیزی : Mikel Arteta Amatriain ) لە ٢٦ی ئازاری ١٩٨٢ لەدایکبووە، بەڕێوەبەری تۆپی پێی پیشەگەری ئیسپانییە و یاریزانی پێشووی یانەی ئارسناڵە و بەڕێوەبەری یانەی ئارسناڵی خولی نایابی ئینگلیزی.

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ
پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێ
پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:یاریزانانی لیگ ١
پۆل:زیندووان
پۆل:یاریزانانی یانەی پاریس سان جێرمان
پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ
پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن بی
پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی ئیسپانی
پۆل:یاریزانانی تێرسێرا دیڤیسیۆن
ویندۆز میدیا سەنتەر

**ویندۆز میدیا سەنتەر** () کورتکراوەکەی (**WMC**)یە، لێدەر و پەخشکەر و تۆمارکەرێکی دیجیتاڵی یە کە لەلایەن کۆمپانیای مایکڕۆسۆفتەوە دروستکراوە و پەرەپێدراوە، ویندۆز میدیا سەنتەر بۆ یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٠٢دا دروست کرا لەسەر ویندۆز ئێکس پی کە لەسەر وەشانی (میدیا سەنتەری وەشانی ئێکس پی) دا بڵاوکرایەوە لەسەر ویندۆز ئێکس پی. و دواتر زیاتر پەرەی پێدرا لەسەر ویندۆز ڤیستا و بە پەرەپێدان و فراوانترکردن و بە ھەموو چاپ و وەشانەکانی لەسەر ویندۆز ٧دا بەردەست کرا و لەسەر ویندۆز ٨ و ویندۆز ٨٫١دا وەک خۆی بەردەست کراو بڵاوکرایەوە، بەڵام کۆمپانیای مایکڕۆسۆفت ویندۆز میدیا سەنتەری لەسەر ویندۆز ١٠ وەستاند و ھەڵیوەشاندەوە لە نوێکردنەوە و بەرزکردنەوەکاندا، بەڵام دەتوانرێت بە چەند فرمانێکی نێوانەڕووی ھێڵ-فەرمان و کۆماند ویندۆز میدیا سەنتەر بگەڕێندرێتەوە بۆ سەر ویندۆز ١٠ یان لە ئینتەرنێت دابەزێنرێت و ھێشتا دەتوانرێ بەکاربھێنرێت لە ویندۆز ١٠ و ویندۆز ١١.

ویندۆز میدیا سەنتەر دەتوانێت سلایدشۆ و وێنە و مۆسیقا و ڤیدیۆ و فیلم لە وەگەڕخەری دیسکی ڕەق و فلاش یو ئێس بی و میمۆری و ھاردەکان تەنانەت دەتوانێت دی ڤی دی و پەپکی پەستێنراو و فیلمەکانی سەر دی ڤی دی لێبداتەوە، و ویندۆز میدیا سەنتەر لە ئێستادا دەتوانرێ بە ئینتەرنێتەوە پەیوەست بکرێت، ویندۆز میدیا سەنتەر دەتوانرێ لەسەر مۆنیتەر و تەلەڤیزیۆن و ئامێری تریش پەخش بکرێت و پەیوەست بکرێت و تەنانەت ویندۆز میدیا سەنتەر دەتوانرێ لەگەڵ ئێکس بۆکس ٣٦٠دا پەیوەست بکرێت، و دەتوانرێ پەیوەست بکرێت بە ھەندێک لە دی ڤی دی خوێنەرەکان کە دەتوانێت بیبەستێتەوە لەگەڵ کۆمپیوتەرەکەتدا، دەتوانرێت لەسەر ویندۆز میدیا سەنتەر سەیری تەلەڤیزیۆنی ڕاستەوخۆ بکرێت و دەتوانرێت لەناویدا سەیری کەناڵەکانی تەلەڤیزیۆن و ئارێل و مانگی دەستکرد بکرێت لەگەڵ پەیوەست کردنی ڕیسیڤەری کەناڵ یان ئارێل لەگەڵ کۆمپیوتەرەکەتدا.

کاتێک ویندۆز میدیا سەنتەر لەسەر ویندۆز ٧دا بڵاوکرایەوە دوای ماوەیەک کۆمپانیای مایکڕۆسۆفت تیمی پەرەپێدانی ویندۆز میدیا سەنتەری ھەڵوەشاندەوە و مایکڕۆسۆفت وازی ھێنا لە پەرەپێدانی ویندۆز میدیا سەنتەر، لە ئەنجامدا ویندۆز میدیا سەنتەر دوای پەرەپێدانێکی زۆر وەکو خۆی خرایە سەر ویندۆز ٨ و ویندۆز ٨٫١ بێ پەرەپێدان و ھەروەک ڕووکارەکەی خۆی کە لەسەر ویندۆز ٧دا ھەیبوو. دوای ماوەیەکی زۆری ویندۆز ٨ و ٨٫١ لە مانگی ئایاری ٢٠١٥دا کۆمپانیای مایکڕۆسۆفت ڕای گەیاند کە ویندۆز میدیا سەنتەر ڕادەگیرێت لەسەر ویندۆز ١٠ و چیتر بەردەست نابێت لەسەر ویندۆز ١٠ و ھەموو وەشانەکانی و ویندۆز ١١ بەھەمان شێوە، بەڵام مایکڕۆسۆفت ڕای گەیاند کە ئەو بەکارھێنەرانەی کە لە ویندۆز ٨ و ٨٫١ و ٧ بۆ ویندۆز ١٠ نوێدەکەنەوە و ئەپدەیت دەکەن ئەوا ویندۆز میدیا سەنتەر ناسڕدرێتەوە و ھەر دەمێنێت.

لە ئێستادا ویندۆز میدیا سەنتەر وەشانی شین و سەوزی ھەیە و دەتوانرێت دابەزێنرێت و بەکاربھێنرێت لە ھەموو سیستمەکانی بەکارخستن.

## پێشانگا

پەڕگە:Infrared LEDs on Windows Media Remote.jpg|وێنەی ڕیمۆت کۆنتڕۆڵی ویندۆز میدیا سەنتەر کە بەکاردێ بۆ لێدانەوەی وێنە و ڤیدیۆ و دی ڤی دی وە گۆڕینی کەناڵەکانی تەلەڤیزیۆن.
پەڕگە:Infrared LEDs on Remote.jpg|وێنەی کارکردنی ڕیمۆت کۆنتڕۆڵی ویندۆز میدیا سەنتەر
پەڕگە:Windows Media Center on Windows 8.1.png|وەشانی شینی ویندۆز میدیا سەنتەر لەسەر ویندۆز ٨.١


## ئەمانەش ببینە
* ڤی ئێڵ سی میدیا پلەیەر
* تۆمارکەری ڤیدیۆ کاسێت
* دی ڤی دی خوێنەر
* ویندۆز ٨.١
* مایکرۆسۆفت ویندۆز

## سەرچاوەکان

پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٠٢
پۆل:تەکنۆلۆژیای تەلەڤیزیۆن
کامێلۆت

**کامێلۆت** قەڵا و دەربارێکی ئەفسانەیییە کە پەیوەندی بە شا ئارسەرەوە ھەیە. کامێلۆت لە مادەی سەرەتایی ئارسەریدا نەبوو، بۆ یەکەمجار لە ڕۆمانسییەتەکانی سەدەی ١٢ی فەرەنسیدا دەرکەوت و لە دوای خولی لانسلۆت-گرایلەوە، دواجار وەک پایتەختی خەیاڵی کایەی ئارسەر و ھێمای جیھانی ئارتۆری وەسفکرا.

دەقەکانی سەدەی ناوەڕاست لە شوێنێک لە بەریتانیادا دیاری دەکەن و ھەندێک جاریش بە شارە ڕاستەقینەکانەوە دەیبەستنەوە، ھەرچەندە بەزۆری شوێنە وردەکەی ئاشکرا نەکراوە. زۆربەی زانایان بە تەواوی خەیاڵی دەزانن، جوگرافیا دیارینەکراوەکەی بۆ نووسەرانی ڕۆمانسی سوارچاکی تەواو و گونجاوە. سەرەڕای ئەوەش، دەمەقاڵێیەکان سەبارەت بە شوێنی «کامێلۆتی ڕاستەقینە» لە سەدەی پازدەھەمەوە ڕوویانداوە و تا ئێستاش لە کارە باوەکان و بۆ مەبەستی گەشتیاریدا بەردەوامن.
پێڕستی ئەڵقەکانی باتمان: زنجیرەی ئەنیمەیشن

120px|بێچوارچێوە|چەپ
ئەمەی خوارەوە پێڕستی ئەڵقەکانی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی باتمانە لە ساڵی ١٩٩٢. بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئەنیمەیشنی سووپەرھیرۆی ئەمریکییە کە لەسەر بنەمای کارەکتەری سووپەرھیرۆی باتمان لە کۆمپانیای دی سی کۆمیکس دروست کراوە. زنجیرەکە لەلایەن بروس تیم و پاوڵ دینی و میچ برایان پەرەی پێدراوە و لەلایەن ئەنیمەیشنی وارنەر برازەوە بەرھەم ھێنراوە، بۆ یەکەمجار لە کەناڵی *فۆکس کیدز* بۆ ماوەی ٨٥ ئەڵقە لە ٥ی ئەیلوولی ١٩٩٢ تا ١٥ی ئەیلوولی ١٩٩٥ پەخشکرا. بۆ پازدە ئەڵقەی کۆتایی، زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکە بە ناوی سەرکێشییەکانی باتمانی نوێ نمایشکرا، کە ھەروەھا بۆ دووبارە ھاشکردنی ئەڵقەکانی پێشوو بەکارھات.

## ئەڵقەکان
### وەرزی (١–٢)

### وەرزی (٣–٤)

## زانیاری لەسەر زنجیرەکە

## سەرچاوەکان

Official ''Batman: The Animated Series'' page on DC.com

''Batman: The Animated Series'' on Max

List of ''Batman: The Animated Series'' episodes on English Wikipedia

''Batman: The Animated Series'' episode list at IMDb

''Batman: The Animated Series'' on Rotten Tomatoes

''Batman: The Animated Series'' on TheTVDB
ژێرفەرمانی بەریتانیا بۆ سەر فەلەستین

**ژێرفەرمانی بەریتانیا بۆ سەر فەلەستین** یان **فەلەستینی ژێرفەرمانی** کە بە فەرمی بە فەلەستین دەناسرا، قەڵەمڕەوێکی ئیداریی بەریتانی بوو کە لە نێوان ساڵانی ١٩٢٠ و ١٩٤٨ لە ھەرێمی فەلەستیندا بوونی ھەبوو، و دوای ساڵی ١٩٢٢، لەژێر مەرجەکانی ژێرفەرمانی کۆمەڵەی گەلان بۆ فەلەستین بەڕێوە دەچوو. خاکەکە لەلایەن بەریتانییەکانەوە بەڕێوە دەبرا، کە پێیان وابوو لەو کاتەدا بۆ خۆبەڕێوەبەری شیاو نییە.

دوای ڕاپەڕینێکی عەرەب دژی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لە کاتی جەنگی جیھانیی یەکەم لە ساڵی ١٩١٦، ھێزەکانی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا ھێزەکانی عوسمانییان لە شام دەرکرد. بۆ بەریتانییەکان، شانشینی یەکگرتوو لە نامەگۆڕینەوەی ماکماھۆن-حوسێندا ڕازی ببوو کە ڕێز لە سەربەخۆیی عەرەب بگرێت لە ئەگەری ڕاپەڕینێکدا، بەڵام لە کۆتاییدا، شانشینی یەکگرتوو و فەڕەنسا ئەوەی کە سووریای عوسمانی بوو لەژێر ڕێککەوتننامەی سایکس-پیکۆدا دابەشیان کرد — کردەوەیەک کە وەک ناپاکی لە چاوی عەرەبەکانەوە دەبینرا. کێشەیەکی دیکە کە دواتر سەریھەڵدا بریتی بوو لە بەڵێننامەی بەلفۆر لە ساڵی ١٩١٧، کە تێدا بەریتانیا بەڵێنی پشتیوانی خۆی بۆ دامەزراندنی «نیشتمانێکی نەتەوەیی» جوولەکە لە فەلەستیندا دا. دواتر فەلەستینی ژێرفەرمانی لە ساڵی ١٩٢٠ دامەزرا، و بەریتانیا لە ساڵی ١٩٢٢ مافی ژێرفەرمانی بۆ فەلەستین لە کۆمەڵەی گەلان وەرگرت. فەلەستینی ژێرفەرمانی وەک ژێرفەرمانی پۆلی «A» دیاری کرا، ئەوەش بە پشت بەستن بە گەشەسەندنی کۆمەڵایەتی، سیاسی و ئابوورییەکەی. ئەم پۆلێنکردنە بۆ ئەو ژێرفەرمانییانەی دوای جەنگ تەرخان کرابوو کە زۆرترین توانای خۆبەڕێوەبەرییان ھەبوو. ھەموو ژێرفەرمانییەکانی پۆلی «A» جگە لە فەلەستینی ژێرفەرمانی تا ساڵی ١٩٤٦ سەربەخۆییان بەدەست ھێنابوو.

لە ماوەی ژێرفەرمانییەکەدا، ناوچەکە شەپۆلی یەک لە دوای یەکی کۆچی جوولەکەکان و سەرھەڵدانی بزووتنەوە نەتەوەیییەکانی لە ھەردوو کۆمەڵگەی جوولەکە و عەرەبدا بەخۆیەوە بینی. بەرژەوەندییە دژبەیەکەکانی ئەو دوو دانیشتووانە بووە ھۆی شۆڕشی عەرەبی ١٩٣٦–١٩٣٩ لە فەلەستین و یاخیبوونی جوولەکەکان لە ١٩٤٤–١٩٤٨ لە فەلەستینی ژێرفەرمانی. پلانی دابەشکردنی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ فەلەستین بە مەبەستی دابەشکردنی خاکەکە بۆ دوو دەوڵەت، یەکێکیان عەرەبی و ئەوی دیکەیان جوولەکە، لە تشرینی دووەمی ١٩٤٧ پەسەند کرا. جەنگی ١٩٤٨ی فەلەستین بەوە کۆتایی ھات کە خاکی فەلەستینی ژێرفەرمانی لە نێوان دەوڵەتی ئیسرائیل، شانشینی ھاشمیی ئوردن کە خاکەکەی لە کەرتی ڕۆژاوای ڕووباری ئوردن خستە سەر خۆی، و شانشینی میسر کە «پارێزەرنامەی عوموم فەلەستین»ی لە کەرتی غەززە دامەزراند، دابەش کرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٢٠
پۆل:مێژووی زایۆنیزم
پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عیبری
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی
سابون

[چەپ|250px|وێنۆک|[سابوونی حەلەبی]]
**سابون** بریتییە لە تێکەڵەیەک لە ترشە چەورییەکان، بەپێی پێناسەی کیمیایی سابون خوێیەکە لە ترشێکی چەوری بۆ پاککردنەوە و چەورکردنی بەرھەمەکان و ھەروەھا بۆ بەکارھێنانی تر بەکاردێت. سابوونی ماڵەوە لە چەوری ئاژەڵ یان ڕوەکی یان چەوری ئۆرگانیکەوە دروست دەکرێت، کە بەزۆری بۆ شۆردن و خۆشۆردن و جۆرەکانی تری خزمەتگوزاری ماڵەوە بەکاردەھێنرێن.
بەکارھێنان و بەرھەمھێنانی مادەی ھاوشێوەی سابوون بۆ یەکەمجار لە بابلی کۆن لە دەوروبەری ٢٨٠٠ ساڵ پێش زایین بووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:خوێیەکان
پۆل:سابونەکان
پۆل:گەرماوکردن
سابوونی حەلەبی

[چەپ|250px|وێنۆک|[سابوونی حەلەبی]]
**سابوونی حەلەبی** یان **سابوونی ڕەقی** یان **سابوونی غار** جۆرە سابوونێکی سروشتییە و لە چەند جۆرە زەیتێکی ڕوەکی سروشتیی وەک زەیتی زەیتوون و زەیتی گەڵای غار پێک ھاتووە، جیاوازە لە سابوون و پاککەرەوەکانی دیکە و ھیچ پێکھاتەیەکی کیمیایی لە پێکھاتەکەیدا نییە و ھەستیاری دروست ناکات.
لە ناوخۆی کوردستان زیاتر بەناوبانگە بە سابوونی ڕەقی، سەرەتا لە شاری حەلەبی سووریا دروسترکراو پێی ناسرا، سەرچاوەی مێژووی دروستکردنی سابونی حەلەب نادیارە بەڵام لە ھەندێک سەرچاوەدا دەگەڕێتەوە بۆ دوو ھەزار ساڵ پێش زایین.

## سەرچاوەکان

پۆل:سابونەکان
پۆل:حەلەب
لۆکهید ئێس ئاڕ-٧١ بلاکبێرد

[وێنۆک|ئێس ئاڕ ٧١ لە باڵی سیخوڕی ستراتیژی نزیک بنکەی ھێزی ئاسمانی بێل، [کالیفۆرنیا (ئەمریکا).]]
**فڕۆکەی لۆکھید ئێس ئاڕ-٧١ بلاکبێرد**  فڕۆکەیەکی خانەنشینکراوی مەودای دوور و بەرزە، ژمارەی ماک ٣+،فڕۆکەی ستراتیژی سیخوڕی کە لەلایەن کۆمپانیای فڕۆکەوانی ئەمریکی کۆمپانیای لۆکھێد پەرەی پێدراوە و دروست کراوە.  فڕۆکەی ئێس ئاڕ-٧١ چەندین نازناوی ھەیە، لەوانە "ڕەشیشە" و "ھابوو ".

## سەرچاوەکان
جووڵانەوەی سیاسیی کورد لە تورکیا

[وێنۆک|لایەنگرانی ھەدەپە لە [ئەستەمبوڵ ئاھەنگ دەگێڕن بۆ ئەنجامی ھەڵبژاردنەکانیان، ٨ی حوزەیرانی ٢٠١٥]]
دوای گۆڕین بۆ سەردەمی فرە پارتی تورکیا لە ساڵی ١٩٤٥، چەندین پارتی نەتەوەیی کوردی دامەزراون. یەکەم پارتی بەرژەوەندیی کوردییەکان لە ساڵی ١٩٩٠ لەگەڵ دامەزراندنی پارتی کاری گەل (HEP) ھاتە گۆڕەپانی سیاسییەوە، کە لە ساڵی ١٩٩٣ لەلایەن دادگاوە قەدەغەکرا بە تۆمەتی جوداخوازی. ئەو پارتانەی کە داکۆکی لە بەرژەوەندییەکانی کورد دەکەن لەو کاتەوە کاتی بوون، زۆرجار پێش ئەوەی لەلایەن دادگای دەستوورییەوە قەدەغە بکرێن، بەشداری ھەڵبژاردنێک یان دوو ھەڵبژاردنیان دەکرد، تەنیا بۆ ئەوەی لەژێر دەسەڵاتی پارتێکی سیاسی دیکەدا ڕێکبخرێنەوە.

جوڵانەوەی بەرژەوەندیی کورد لە گۆڕەپانی سیاسی تورکیادا مشتومڕێکی زۆری لەسەر بووە و زۆر کەس ئەو جووڵانەوەیان وەک ڕێڕەوێک بۆ جیابوونەوە و سەکۆیەک بۆ ئایدۆلۆژیاکانی لایەنگری پەکەکە داناوە. لە کاتێکدا پەکەکە پەیوەندییەکی پێکھاتەیی یان کۆنترۆڵی پلەبەندی بەسەر پارتەکانی وەک پارتی دیموکراتی گەلان، ھەدەپەدا نییە، بەڵام دیدگای سیاسی یەکگرتوو و پەیوەندی نێوان کەسی و بنەماڵەیی و ئەزموونێکی ھاوبەشی سەرکوتکردنی سیاسییان ھەیە.

خەباتێکی دیکەی سیستماتیکی کە جوڵانەوەی سیاسی کورد ڕووبەڕووی بووەوە، بەربەستی ھەڵبژاردنی ١٠٪ بوو. ڕێکخراوی مافی کەمینەکانی نێودەوڵەتی کە ڕێکخراوێکی ناحکومییە و بنکەکەی لە بەریتانیادایە، ڕای گەیاندووە کە ئاستی ١٠٪ ڕێگری دەکات لە نوێنەرایەتیکردنی لایەنە کەمینەکان لە گۆڕەپانی سیاسیدا. ڕاپۆرتی ساڵی ٢٠٠٧ تیشک دەخاتە سەر ئەو ڕاستییەی کە لە کاتێکدا پارتی لایەنگری کوردەکان بە بەردەوامی زۆرترین ڕێژەی دەنگیان لەو ناوچانەدا بەدەستھێناوە کە دانیشتووانی کورد تێیدا چڕ بووەتەوە، بەڵام نەیانتوانیوە بگەنە بەربەستی نیشتمانیی ١٠٪.

## ئەمانەش ببینە
* ئاپۆیزم

## سەرچاوەکان

پۆل:ناکۆکیی تورکیا و کوردەکان
پۆل:جیاییخوازیی کورد لە تورکیا
پۆل:بزووتنەوەی سەربەخۆییی کوردستان
کۆنفیدراڵیزمی دیموکراتیک

[وێنۆک| ئاڵای [کۆما جڤاکێن کوردستان|کەجەکە، زۆرجار لەلایەن کۆنفیدرالیستە دیموکراتەکانەوە بەکاردەھێنرێت]]
**کۆنفیدراڵیزمی دیموکراتیک** ()، ناسراویشە بە **کۆمۆناڵیزمی کوردی** یان **ئاپۆیزم**، چەمکێکی سیاسییە کە لەلایەن عەبدوڵڵا ئۆجەلان ڕێبەری پەکەکەوە داندراوە سەبارەت بە سیستەمێکی خۆڕێکخستنی دیموکراسی لەگەڵ تایبەتمەندییەکانی کۆنفیدڕاڵی لەسەر بنەماکانی وەک ئۆتۆنۆمی، دیموکراسی ڕاستەوخۆ، ئیکۆلۆژیای سیاسی، فێمینیزم، فرە کلتوری، بەرگریکردن لە خۆ، خۆبەڕێوەبەری و توخمەکانی ئابووری ھاوبەش.  کاریگەری ئیکۆلۆژی کۆمەڵایەتی، شارەوانی ئازادیخواز. ئۆجەلان چەمکەکە وەک چارەسەرێکی سیاسی بۆ خواستە نەتەوەیییەکانی کورد، ھەروەھا کێشە بنەڕەتییەکانی دیکەی وڵاتانی ناوچەکە کە ڕەگێکی قووڵی لە کۆمەڵگەی چینایەتیدا ھەیە، و وەک ڕێگایەک بۆ ئازادی و دیموکراتیکردن بۆ مرۆڤەکان لە سەرانسەری جیھاندا دەخاتە ڕوو.

## ئەمانەش ببینە
* ئۆتۆنۆمیخواز

## سەرچاوەکان

## پەراوێزەکان
* 
* 
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* مانیفێستی کۆنفیدراڵیزمی دیموکراتیک (بە PDF)

پۆل:بیردۆزە سیاسییەکان
پۆل:ژینگەناسی
پۆل:ئەنارکیزم
پۆل:ئاپۆییزم
پۆل:عەبدوڵڵا ئۆجەلان
ھەستبزوێنی دڵداری

**ھەستبزوێنی دڵداری** یان **ھەستبزوێنی ڕۆمانسی** چیرۆکێکە کە توخمەکانی ھەردوو چەشنی ڕۆمانسی و ھەستبزوێن تێکەڵ دەکات.. فیلمە ھەستبزوێنەکان دەتوانن لە کۆمیدی و میلۆدراماوە دەست پێبکەن تا سەرگەرمی و دڵداری، ھەموو فیلمە ھەستبزوێنەکان لە بنەڕەتدا چەشنە جیاوازەکان تێکەڵ دەکەن. ئەو جێگەی سەرنجەی کە پێناسەی فیلمە ھەستبزوێنەکان دەکات، خواستی ئەوەی ھەیە کە بە شێوەیەکی کاریگەرتر لەگەڵ ھەندێک چەشندا ڕێک بێت، وەک تاوان، زانستی خەیاڵی و ڕۆمانسی، کە ڕێگە بە جێگەی سەرنجی زیاتر دەدات لە چەشنەکانی وەک کۆمیدیای سکروبۆڵ یان مۆسیقایی.

ھەستبزوێنی دڵداری چەشنەکانی ڕۆمانسی و ھەستبزوێن تێکەڵ دەکات، جیای دەکاتەوە لە بزووتنەوە سینەمایییە دامەزراوەکان. چەشنەکە لەسەر دوو ئاست کاردەکات: ١) تەوەرێکی دیاریکراو دامەزراوە و ٢) پەیوەندییە گشتییەکان و نەخشەکان و توخمە پێکھاتەیییەکان لەم تەوەرەدا. ئەم چوارچێوەیە ڕێگە بە جۆرەھا شێوازی بینراو و پێکھاتەی چیرۆک دەدات لەناو چەشنی ھەستبزوێنی دڵداری.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە ھەستبزوێنەکان
پۆل:چەشنەکانی فیلم
مافی (هۆز)

**مافی** ناوی ھۆزێکی کوردە. ئەمڕۆ بە شێوەیەکی سەرەکی لە کرماشان و لوڕستان دەژین و لە پارێزگای قەزوین بە تایبەت لە شارۆچکەی ئابیەک و ھەروەھا لە پارێزگای فارس و ورمێ (سەڵماس) و تاران و خۆراسان لقی بچووکی مافی ھەن. ئەوانی کوردستان لە بەشەکانی دینەوەر و بلوار و سەرپێڵی زەھاو لە پارێزگای کرماشان دەژین. ئەم ھۆزە لە ڕابردوودا یەکێک بووە لە گەورەترین ھۆزەکانی کرماشان. بەشداری بەرچاویان ھەبووە لە کاری دادگا و ئیدارەدانی وڵاتدا. ھەروەھا لە زۆر شەڕە گرنگەکانی ناوچەکە بەشدار بوونە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ھۆزەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:پارێزگای قەزوین
فۆر پلەیەرز

***فۆر پلەیەرز*** گۆڤارێکی ئۆنلاینی ئەڵمانییە کە ھەواڵ و پێداچوونەوە بە یارییە ڤیدیۆیییەکان و ناوەڕۆکی پەیوەندیدار دەدات. *کۆمپانیای 4Players* لە مانگی ئابی ٢٠٠٠ دامەزراوە و خاوەندارێتی کۆمپانیای 4Players GmbH ە کە بنکەکەی لە ھامبۆرگدایە.

## سەرچاوەکان
فامیتسو

**فامیتسو** گۆڤارێکی بەناوبانگی ژاپۆنییە و باس لە یارییە ڤیدیۆیییەکان دەکات. پێداچوونەوە بە یارییەکان دەکات و ھەواڵەکان ھاوبەش دەکات و زانیاری دەدات لەسەر یارییە نوێیەکان کە دێنە دەرەوە. فامیتسو بە پێداچوونەوە و نمرەکانی یارییەکان ناسراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٨٦ لە ژاپۆن
ڤێنچەربیت

***ڤێنچەربیت*** ماڵپەڕێکی تەکنەلۆژیای ئەمریکییە و بارەگا سەرەکییەکەی لە سانفرانسیسکۆ لە ویلایەتی کالیفۆرنیایە. سەرچاوەیەکی ھەواڵی تەکنەلۆژییە کە ھەواڵ، شیکاری، تایبەتمەندی فۆڕمی درێژ، چاوپێکەوتن، و ڤیدیۆ بڵاودەکاتەوە. کۆمپانیای *ڤێنچەربیت* لە ساڵی ٢٠٠٦ لەلایەن مات مارشال کە پەیامنێری پێشووی *ڕۆژنامەی مێرکوری نیووز بووە* دامەزراوە.

## سەرچاوەکان
نینتێندۆ ڵایف

**نینتێندۆ ڵایف** ماڵپەڕێکە باس لە یارییە ڤیدیۆیییەکانی نینتێندۆ دەکات. ھەواڵ و پێداچوونەوە و زانیاری لەسەر یارییەکان دەدات بۆ کۆنسۆڵەکانی نینتێندۆ وەک سویچ. خەڵک سەردانی نینتێندۆ لایف دەکەن بۆ ئەوەی زیاتر بزانن دەربارەی یارییە نوێیەکان و نوێکارییەکان و ھەموو شتێک کە پەیوەندییان بە نینتێندۆوە ھەیە.

## سەرچاوەکان
خودای شەڕ ٢

**خودای شەڕ ٢**() گاد ئۆف وار بەشی دووەم.

یاریکردنەکە ھاوشێوەی قۆناغی پێشووە. گرنگی بە شەڕکردن لەسەر بنەمای کۆمبۆ دەدات کە لە ڕێگەی چەکی سەرەکی یاریزانەوە بەدەست دێت- شمشێرەکانی ئەسینا- و چەکی لاوەکی کە بە درێژایی یارییەکە دەتوانیت بەدەستی بھێنیت. تایبەتمەندی ڕووداوەکانی کاتی خێرا (QTEs)ی ھەیە کە پێویستە یاریزانەکان بە خێرایی کردارە جۆراوجۆرەکانی کۆنترۆڵکەری یارییەکان تەواو بکەن بۆ شکستپێھێنانی دوژمن و سەرۆکە بەھێزەکان. یاریکەرەکە دەتوانێت تا چوار ھێرشی ئەفسوناوی و توانای بەرزکردنەوەی ھێزی کریتۆس وەک بژاردەی شەڕی بەدیل بەکاربھێنێت. ھەروەھا یارییەکە مەتەڵ و توخمەکانی پلاتفۆرمی تێدایە. بە بەراورد بە فیلمی پێش خۆی، بەشی دووەمی خودای شەڕ تایبەتمەندی مەتەڵەکانی باشترە و چوار ھێندە زیاتری سەرۆکەکانی تێدایە.

بەشیووەمی خودایی شەڕ لەلایەن ڕەخنەگرانەوە ستایشێکی باشی کرا، و بە یەکێک لە باشترین یارییە ڤیدیۆیییەکانی ھەموو سەردەمێک دادەنرێت و لە ساڵی ٢٠٠٧دا " باشترین یاری پلەیستەیشنی ساڵ" بوو لە خەڵاتی گۆڵدن جۆیستیک بەدەست ھێنا. لە ساڵی ٢٠٠٩ کۆمپانیای IGN وەک دووەم باشترین یاری پلەیستەیشن ٢ لە ھەموو سەردەمێک دیاری کرد. لە ساڵی ٢٠١٢ گۆڤاری *کۆمپلێکس یاری* *(خودای شەڕ ٢)* ی بە باشترین یاری پلەیستەیشن ٢ لە ھەموو سەردەمێکدا دەستنیشان کرد. یارییەکە تا مانگی حوزەیرانی ٢٠١٢. *خودای شەڕ ٢*, لەگەڵ *خودای شەڕ*, دووبارە دروستکرایەوە و لە ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ بڵاوکرایەوە، وەک بەشێک لە *کۆمەڵەی خودای شەر* بۆ پلەیستەیشن ٣ (PS3). وەشانی دووبارە دروست کراوە لە ٢٨ی ئابی ٢٠١٢ بڵاوکرایەوە، وەک بەشێک لە *خودای شەڕ ساگا،* ھەروەھا بۆ پلەیستەیشن ٣. ڕۆمانسازییەکی ئەم یارییە لە مانگی شوباتی ٢٠١٣دا بڵاوکرایەوە. بەدواداچوونێکی بە ناوی *خودای شەڕ ٣* لە ١٦ی ئازاری ٢٠١٠ بڵاوکرایەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٧
پۆل:گەمەکانی پلەیستەیشن ٢
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان
پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون
پۆل:کایەکانی ئەکشن-سەرکێشی
پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکانی سۆنی ئینتەراکتیڤ ئێنتەرتەینمێنت
پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان سەبارەت بە گەشتی کات
خەنسای فەلەستین

**مریەم محەممەد یووسف موحەیسن** ناسراو بە **خەنسای فەلەستین** یان **ئوم نیزال فەرحات** (١٩٤٩ - ٢٠١٣)، بانگخوازی ئیسلامی، پەروەردەکار، موجاھید، سیاسەتمەداری فەلەستینی، نوێنەری ئەنجومەنی یاسادانان بۆ بلۆکی گۆڕانکاری و چاکسازی، و سەرکردە لە بزووتنەوەی بەرخۆدانی ئیسلامی (حەماس)، سێ کەسی لەخانەوادەکەی پێشکەش کرد و ھەندێک لە منداڵەکانی شەھید بوون لە فەلەستین، و پەناگەی سەرکردەی قەسام عیماد عەقلی دا.

## مردن
لە ١٧ی ئازاری ٢٠١٣، ئوم نیزال لە نەخۆشخانەی شیفا لە کەرتی غەززە کۆچی دوایی کرد، دوای ململانێیەکی لەگەڵ نەخۆشییەکە کە ساڵانێکی خایاند، دوای ئەوەی ساڵانێک لە گەشتەکانی چارەسەرکردن لە نێوان میسر و غەززە و سوریادا بەسەر برد، نەشتەرگەرییەکانی میزڵدان، ڕیخۆڵە کوێرە، و دڵی بۆ کراوە.

## سەرچاوەکان
* ئوم نیزال: دایک یەکەم مامۆستایە کە پاڵەوان دروست دەکات, تۆڕی داکۆکیکردن.
* خەنسای فەلەستین کۆچی دوایی کرد - فایلێکی تایبەت.
* فەلەستین بە فرمێسکی باران ماڵاوایی لە خانسا فەلەستین، ئوم نیزال فەرحات دەکات. 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ڤیدیۆ - کوڕانی موجاھید ئوم نیزال فەرحات وردەکاری یاوەریکردنیان بۆ شەھید فەرماندە عیماد عەقل دەگێڕنەوە
* 

پۆل:مردووانی ٢٠١٣
پۆل:دامەزراوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩
پۆل:مسوڵمانانی فەلەستین
پۆل:ژنە فەلەستینییەکان لە سیاسەت
پۆل:بانگخوازە فەلەستینییەکان
پۆل:ئەندامانی حەماس
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی یاسادانانی فەلەستین ٢٠٠٦
پۆل:خەڵکی کەرتی غەززە
پۆل:خەڵکی غەززە
پۆل:ئەندامە ژنەکانی ئیخوان موسلمین
تەڵقەتەنورە

تەڵقە تەنوورە کە هەندێک جار پێی دەوترێت **fusée**, **fusee**, یان **bengala**,   **bengalo**  لە چەند وڵاتێکی ئەوروپیدا، جۆرێکە لە ئاگرکوژێنەوە کە ڕووناکییەکی گەش یان گەرمییەکی توند بەرهەم دەهێنێت بەبێ تەقینەوە . تەڵقە تەنوورە بۆ ئاماژەدان بە ناڕەحەتی، ڕووناککردنەوە، یان ڕێوشوێنی بەرپەرچدانەوەی بەرگری لە کارپێکردنی مەدەنی و سەربازیدا بەکاردەهێنرێت. ڕەنگە تەڵقە تەنوورە لە زەوی، ئاگرکوژێنەوە لەشێوەی گوللە تۆپ، یان بە پەرەشوت هەڵواسراو بێت بۆ ئەوەی زۆرترین کات ڕووناکی لەسەر ڕووبەرێکی گەورە دابین بکات. ڕەنگە تەڵقە تەنوورەکان لە موشەک لە فڕۆکەوە بخرێنە خوارەوە، لە موشەک یان تۆپخانەوە دەتەقێنرێن، یان بە دەمانچەی بڵێسە یان بۆری لێدانی دەستی جێگیر بکرێن.

## سەرچاوەکان

پۆل:داھێنانە چینییەکان
پۆل:ھێماکانی حاڵەتی لەناکاو
پۆل:پەیوەندیبەستنی فریاگوزاری
پۆل:بارووت
ناوچەی بێلایەنی نێوان سعوودیە و عێراق

پرسی ناوچەی بێلایەنی نێوان سعوودیە و عێراق لە نێوان سنوورەکانی ئەو دوو وڵاتەیە و ڕووبەرەکەی بە ٧٤٤ کیلۆمەتر دووجا مەزەندە دەکرێت، بە چارەسەرنەکراو ھەژمار کرا. پەیمانی موحەممەڕە کە لە ٥ی ئایاری ١٩٢٢ بەسترا، باس لە ململانێی نزیک لە نێوان شانشینی عێراق کە لەژێر ئیختیاری بەریتانیادا بوو، لەگەڵ سوڵتانییەتی نەجد و ھاوپێچەکانی، کە دواتر بوو بە شانشینی سعوودیە لە دوای لکاندنی بە شانشینی حیجازەوە. خودی پەیماننامەکە خۆی لە پرۆسەی دیاریکردنی سنوورەکان بەدوور گرت، بەڵام دوای دانوستانەکانی دواتر کە لەڕێگەی ڕێککەوتنی عەقیر لە ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٢ ئەنجامدرا، زۆربەی سنوورەکانی نێوان ھەردوو وڵات دیاریکران و ئەمەش بووە ھۆی دروستبوونی ناوچەیەکی بێلایەن. لەم ناوچەیەدا ڕێگە نادرێت دامەزراوەی سەربازی یان ھەمیشەیی دروست بکرێت و ئازادیش بۆ ڕەوەندە نیشتەجێیەکی ھەردوو وڵات جێدەھێڵرێت بۆ ئەوەی بچنە ناوچەکە و سوود لە لەوەڕگە و بیرەکانی وەربگرن.

لە ساڵی ١٩٧٥ حکوومەتی سعوودیە و عێراق گەیشتنە ڕێککەوتن لەسەر دابەشکردنی کارگێڕی ناوچەکە، ھەروەھا پەیماننامەیەکی سنووری بەشێوەیەکی دوولایەنە لە ساڵی ١٩٨١ ئەنجامدرا لە دیاریکردنی سنوورە نوێیەکاندا ڕوویدا بە نەخشەی وردەوە بەڵام ڕانەگەیەندرا بەتایبەت بۆ نەتەوە یەکگرتووەکانیش. لەگەڵ سەرھەڵدانی شەڕی کەنداو لە ساڵی ١٩٩١، عێراق ھەموو ئەو ڕێککەوتنانەی ھەڵوەشاندەوە کە لە ساڵی ١٩٦٨ەوە لەگەڵ سعوودیە ئەنجامیدابوو، سعوودیە وەڵامی دایەوە بە بەڵگەنامەکردنی ھەموو ئەو ڕێککەوتنە سنوورییانەی کە لە مانگی حوزەیرانی ١٩٩١ لەگەڵ عێراق لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا دانوستانیان لەسەر کرابوو، بەم شێوەیە بوونی یاسایی بۆ ناوچە سعوودیە-عێراقییە بێلایەنەکە کۆتایی ھات و بەشێکی زۆری بۆ سعوودیە مایەوە.    
## سەرچاوەکان

پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە عێراق
دیزاینەر

وێنۆک| دیزاینەری (چینی)دیزاینەر کەسێکە کە دیزاین دەکات. دیزاینەر دەتوانێت کەسێک بێت کە وەک کارێکی سەربەخۆ مامەڵە لەگەڵ دیزاین بکات؛ یان دیزاین وەک وێنەکێشانێکی سەرەتایی بۆ کارێکی هونەری؛ یان پلاندانانی پێشوەختە و ڕێکخستن بۆ کارێکی پراکتیکی بەکاردەهێنێت. لە حاڵەتی یەکەم و دووەمدا، کولتوور و دیدگای هونەرمەند و هەروەها باری دەروونی، هۆکاری سەرەکین لە پرۆسەی دیزاینەکەیدا. لە حاڵەتی سێیەمدا، چارەسەرکەرێکی داهێنەرانەیە کە فێری بووە: سەرەتا تێگەیشتن، دواتر پلانێک بکێشێت، پاشان دیزاینێک جێبەجێ بکات کە ئەرکێک یان پەیامێکی دیاریکراو بە شێوەیەکی بینراو و خەیاڵی پێشکەش بە بینەرێکی دیاریکراو بکات یان دەریببڕێت .

فاکتەری سەرەکی لە دیزاینەکەدا باری دەروونی-دەروونناسی کەسەکە و یەکێک لە هۆکارە گرنگەکانی سەرهەڵدانی ئەو توخمەش هێڵەکە. هێڵ و جوڵە دوو دیاردەن کە هەمیشە پێکەوە دروست دەبن و پەیوەندییان بە یەکەوە هەیە. هەر کاریگەریەکی بینراو کە هێڵەکە دروستی بکات پەیوەندی بە باری دەروونی و جەستەیی دیزاینەرەوە هەیە؛ باری سۆزداری دیزاینەر، خۆشی و خۆشی، خەم و سۆز، ئارامی و لاوازی و تەنانەت دوعاش. کەواتە دەتوانین بڵێین کە هێڵ ئامرازێکە بۆ تۆمارکردنی هەست و سۆزی ناوەوەی دیزاینەر و کاردانەوەکانی بەرامبەر بە جیهانی دەرەوە. شتێکی تر ئەوەیە کە سیستەمی بینینی هەموو مرۆڤەکان لەیەک دەچن، بەڵام ئێمە دیزاینی جۆراوجۆری هونەرمەندان دەبینین، کە هۆکارەکەی باری دەروونی و سیستەمی دەماری هەر کەسێکە کە جیهان بە شێوازی خۆی دەبینێت.

نموونەی دیزاینەری کورد بەرەکات قورتاس

## سەرچاوەکان


پۆل:داڕشتن
پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان
تۆش ھەروەھا

**تۆش ھەروەھا** (بە لاتین: tu quoque) ناوی جۆرە سەفسەتەیەکە ھەندێ کەس لە باس و وتووێژا ئەیکەن، بەم شێوەیە کە بە مەبەستی تڕۆکردنی بەڵگەکانی بەرامبەرەکەیان، ھێرش ئەبەن بۆ ھەر ئاکار و کردەوەیەکی کە ناتەبا بێ لەگەڵ قسەکانیا، گوایە توانیویانە لەم ڕێگایەوە دووڕوویی و ڕیاکاریی ئەو دەر بخەن و بەڵگەھێنانەوەکانی پووچەڵ بکەنەوە. ئەمە یەکێ لە شێوەکانی پەنا بۆ کەس بردن بە ئەژمار دێ.

## فۆرم
سەفسەتەی «تۆش ھەروەھا» فۆرمێکی ئاوەھای ھەیە: 

«ئەلف» دەڵێ قەزیەی x ڕاستە.

«بێ» دەڵێ «ئەلف» دووڕوو و ڕیاکارە، چونکە فڵان کار و کردەوەی لەگەڵ ئەم قسەیەی کە دەڵێ x ڕاستە، یەک ناگرنەوە.

کەوایە، x  ڕاست نییە.

بۆ وێنە، ئەم سیناریۆیە لە بەر چاو بگرن کە تێیدا دوو کەس پێکەوە ئەچنە ناو دووکانێک و پاش کەمێک دێنە دەرەوە.

کەسی یەکەم بە کەسی دووەم ئەڵێ ئەو شتەت ھەڵگرت بەبێ ئەوەی پارەکەی ببژێری. ئەم کارەت دزییە و ھەڵەیە.

کەسی دووەم ئەڵێ: دەی؟ لە بیرم دێ جارێک خۆتیش ھەر ئەم کارەت کرد. ئەو کات پێت ھەڵە نەبوو، ئەم جارەش ھەڵە نییە.

## سەرچاوەکان
خالید تافیش

**خالید تافیش** سیاسەتمەداری فەلەستینی و ئەندامی حەماسە و ئەندامی ئەنجومەنی یاسادانانی دووەمی فەلەستینە کە نوێنەرایەتی بەیتولمەقەدەس دەکات. لە ساڵی ٢٠١٢ لەلایەن ئیسرائیلەوە دەستبەسەر کرا. ساڵی ٢٠٢٠ جارێکی دیکە دەستبەسەرکرایەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی یاسادانانی فەلەستین ٢٠٠٦
پۆل:ئەندامانی حەماس
ماریۆ (کۆکراوە)

**کۆکراوەی ماریۆ** () یەکێکە لە بەناوبانگترین فرانچایزەکانی کایەی ڤیدیۆیی کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە دروست کراوە و چەندین چەشن و زنجیرە لەخۆ دەگرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:دەستوورییەکانی نینتێندۆ
پۆل:یارییە ڤیدیۆییە دەستوورییەکان
کایەی ڤیدیۆییی مەتەڵ

**کایەی ڤیدیۆییی مەتەڵ** () ژانرێکی یاریی ڤیدیۆیییە کە تێیدا یاریکەر دەبێت کێشە یان مەتەڵ چارەسەر بکات، زۆرجار لەژێر فشاری کات یان سنووردارێتی تردا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژانرەکانی یاری ڤیدیۆیی
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە مەتەڵامێزەکان
ئۆڤەروۆرد

**ئۆڤەروۆرد** () ناوچەیەکی کراوەیە لە یارییە ڤیدیۆیییەکاندا کە یاریکەر دەتوانێت بە ئازادی تێیدا بگەڕێت و دەستپێکی ئەرک یان قۆناغە جیاوازەکان تێدا دەبینێتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی کایەی ڤیدیۆیی
ئی ٣ (٢٠٢٠)

**ئی٣ی ٢٠٢٠** () پێشانگای ئەلیکترۆنیک ئینتەرتەینمێنت ئێکسپۆی ساڵی ٢٠٢٠ بوو کە بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ەوە ھەڵوەشێنرایەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:کاریگەریی پەتای کۆڤید-١٩ لەسەر پیشەسازیی کایەی ڤیدیۆیی
٣٥ەمین ساڵیادی سووپەر ماریۆ برۆس

**٣٥ەمین ساڵیادی سوپەر ماریۆ برۆس** () بەرنامەیەک بوو کە لەلایەن نینتێندۆوە بۆ یادکردنەوەی ٣٥ ساڵەی دەرچوونی یەکەم یاری سوپەر ماریۆ برۆس ئەنجام درا.

## سەرچاوەکان

پۆل:کاریگەریی پەتای کۆڤید-١٩ لەسەر پیشەسازیی کایەی ڤیدیۆیی
میکانیکەکانی کایە

**میکانیکەکانی کایە** () سیستەم و یاساکانن کە ڕێکخستنی یارییەکی ڤیدیۆیی پێک دەھێنن و چۆنییەتی کارلێککردنی یاریکەر لەگەڵ جیھانی یارییەکەدا دیاری دەکەن.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی کایەی ڤیدیۆیی
پەیپەر ماریۆ: کەڵەر سپڵاش

**پەیپەر ماریۆ: کەڵەر سپڵاش** ()یارییەکی ڕۆڵگێڕانی ئەکشنە کە لەلایەن نینتێندۆوە بەرھەم ھێنراوە و چوارەمین یارییە لە زنجیرەی پەیپەر ماریۆ.

## سەرچاوەکان

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٦
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
پۆل:کایەکانی ئەکشن-سەرکێشی
پەیپەر ماریۆ

**پەیپەر ماریۆ** () زنجیرەیەکی یاریی ڕۆڵگێڕانە کە لەلایەن نینتێندۆوە دروست کراوە و تێیدا کارەکتەرەکانی جیھانی ماریۆ وەک بوونەوەری کاغەزی دوو ڕەھەندی دەردەکەون.

## سەرچاوەکان

پۆل:دەستوورییەکانی نینتێندۆ
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
ھایبرید

**ھایبرید** () لە بواری یارییە ڤیدیۆیییەکاندا، ئاماژەیە بۆ یارییەک کە تایبەتمەندییەکانی دوو یان زیاتر ژانری جیاواز تێکەڵ دەکات.

## سەرچاوەکان
چیرۆکە سەرسووڕھێنەرەکان

[وێنۆک|یەکەم ژمارەی گۆڤاری «ئەمەیزینگ ستۆریز»، ھونەرەکەی لەلایەن فرانک ئاڕ پۆڵەوە کێشرابوو. ئەم کۆپییە لە ساڵی ١٩٦٥ لەلایەن [ھیۆگۆ گێرنزباکەوە واژوو کرابوو.]]
**چیرۆکە سەرسووڕھێنەرەکان** () گۆڤارێکی خەیاڵی زانستی بوو کە لە مانگی نیسانی ساڵی ١٩٢٦ لەلایەن کۆمپانیای ئێکسپێرمێنتەر پەبڵیشینگی ھیۆگۆ گێرنزباک دەستی بە بڵاوکردنەوە کرد. ئەمە یەکەم گۆڤار بوو کە تەنھا تایبەت بوو بە خەیاڵی زانستی. پێشتر چیرۆکە خەیاڵییە زانستییەکان بە شێوەیەکی ڕێکوپێک لە گۆڤارەکانی تردا بڵاو دەکرانەوە، لەوانەش ھەندێک کە لەلایەن گێرنزباکەوە بڵاو دەکرانەوە، بەڵام ئەمەیزینگ ستۆریز یارمەتیدەر بوو لە پێناسەکردن و دەستپێکردنی چەشنێکی نوێی ئەدەبی خێرا کە پێی دەوترا «پەڵپ فیکشن (خەیاڵی ھەرزان)».

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* لیستی ژمارەکانی "چیرۆکە سەرسوڕھێنەرەکان"، لەگەڵ وێنەی بەرگەکان
* ["چیرۆکە سەرسوڕھێنەرەکان" لە "ئەرشیفی گۆڤارە پاڵپەکان"](https://archive.org/search.php?query=title%3A(amazing+stories)+AND+collection%3A(pulpmagazinearchive)&sort=date) لە ئەرشیفی ئینتەرنێت
* "چیرۆکە سەرسوڕھێنەرەکان" لەسەر بنکەدراوەی خەیاڵی بیرکرنەوەییی ئینتەرنێت
زەریا سامی

زەریا سامی هادی (لەدایکبووی ١٩ی نیسانی ١٩٨٣) گەڕەکی تەیراوای شاری هەولێرە، لەتەمەنی ١٣ ساڵی بەهۆی بارودۆخی سیاسی باوکییەوە هەولێر جێدەهێلن و لە سلێمانی نیشتەجێ ئەبن. لە ساڵی ٢٠٠٣ دەچێتە پەیمانگای هونەرە جوانەکانی سلێمانی، 

## سەرچاوەکان
دەمانچەی ماکارۆڤ

وێنۆک|دەمانچەی دەستیی ماکارۆڤ
**دەمانچەی ماکارۆڤ** یان **PM** (  &#x3A;
 
 lit. 'دەمانچەی ماکارۆڤ' ) دەمانچەیەکی نیمچە ئۆتۆماتیکی سۆڤیەتییە کە دروستکراوی کۆمپانیای بەنێوبانگی کڵاشینکۆڤە. ئەم چەکە لە ژێر سەرکردایەتی پڕۆژەکەی نیکۆلای فیۆدۆرۆڤیچ ماکارۆڤ ، لە ساڵی ١٩٥١ بوو بە قۆڵی سەربازی ستانداردی یەکێتی سۆڤیەت و لایەنی.  شایەنی باسە PM لە ساڵی ١٩٤٩وە و بە بەردەوامی لەلایەن هەردوو کۆمپانیای کڵاشینکۆڤ و کارگەی میکانیکی  بەبێ وەستان بەرهەم دەهێندرێت و چەند وڵاتێکیش بە کڕینی مۆڵەت لە دەرەوەی وڵات کۆپییەکەیان بەرهەم هێناوە. 

## سەرچاوەکان

پۆل:Articles containing Russian-language text
کۆش

وێنۆک|تابلۆیەکی ھۆڵەندی لە کۆتایی سەدەی ١٨دا کە منداڵێکی ساوا لە کۆشی دایکیدا دەخەوێت
**کۆش** بریتییە لە ڕووبەرێکی ئاسۆیی کە لە نێوان ئەژنۆ و جومگەی حەوزەدا لە کاتی دانیشتن یان پاڵکەوتندا دروست دەبیێت. لەلایەکی ترەوە چەمکی کۆش، لە جەستەی مرۆڤدا ئەو ناوچەیەی لەسەر ڕان و مەودای نێوان ئەژنۆ و جومگەی حەوز پێی دەوترێت کۆش. کۆشی دایک و باوک یان ناسیاوە ئازیزەکان وەک شوێنێکی ئارام لە ڕووی جەستەیی و دەروونییەوە بۆ دانیشتنی منداڵ سەیر دەکرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:توێکاریی مرۆڤ
پۆل:توێکاریی پەلی خوارەوە
زیف دەیڤز

**زیف دەیڤز** () کۆمپانیایەکی میدیای ئەمریکییە کە لە ساڵی ١٩٢٧ دامەزراوە و لە بواری بڵاوکراوەی تەکنەلۆژی و زانستی خەیاڵیدا چالاکە.

## سەرچاوەکان

پۆل:دامەزراوەکانی کالیفۆرنیا لە ١٩٩٧
پۆل:ئەو کۆمپانیا ڕێکلامییانەی دەکەونە شاری نیویۆرک
ڕەیمۆند ئەی پاڵمەر

**ڕەیمۆند ئەی پاڵمەر** () نووسەر و سەرنووسەرێکی ئەمریکی بوو کە بەشێکی گرنگی لە پەرەپێدانی ژانری زانستی خەیاڵیدا ھەبوو. ئەو سەرنووسەری گۆڤاری "Amazing Stories" بوو لە ساڵانی ١٩٣٨ تا ١٩٤٩.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٠
پۆل:مردووانی ١٩٧٧
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:نووسەرانی خەیاڵی زانستیی ئەمریکی
ئێکسپێرمێنتەر پەبڵیشینگ

**ئێکسپێرمێنتەر پەبلیشینگ** () کۆمپانیایەکی بڵاوکردنەوە بوو کە لە ساڵی ١٩٢٠ لەلایەن ھیوگۆ گێرنزباکەوە دامەزرا و یەکەم گۆڤاری زانستی خەیاڵی بە ناوی "ئەمەیزینگ ستۆریز" بڵاوکردەوە.

## سەرچاوەکان
کۆمەڵەی نووسەرانی خەیاڵی زانستی و فەنتازیا

**کۆمەڵەی نووسەرانی خەیاڵی زانستی و فەنتازیا** () ڕێکخراوێکی پیشەیی نێودەوڵەتییە بۆ نووسەرانی زانستی خەیاڵی و فەنتازیا کە لە ساڵی ١٩٦٥ دامەزراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕێکخراوە سوودنەخوازەکانی کالیفۆڕنیا
تێد وایت (نووسەر)

**تێد وایت** () نووسەر و سەرنووسەرێکی ئەمریکییە کە لە بواری زانستی خەیاڵیدا ناسراوە. ئەو سەرنووسەری گۆڤارەکانی «ئەمەیزینگ ستۆریز» و «فانتاستیک» بوو لە ساڵانی ١٩٦٩ تا ١٩٧٨.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٨
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:نووسەرانی خەیاڵی زانستیی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
خەڵاتی ھیۆگۆ

**خەڵاتی ھیوگۆ** ()یەکێکە لە گرنگترین خەڵاتەکانی بواری زانستی خەیاڵی و فەنتازیا کە ساڵانە دەبەخشرێت بە باشترین بەرھەمەکانی ئەم ژانرە.

## سەرچاوەکان

پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٥٣ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:خەڵاتە خەیاڵییەکان
پۆل:مێژووی خەیاڵی زانستی
پۆل:خەڵاتە خەیاڵییە زانستییەکان
جۆن دەبلیوو کامپبێڵ

**جۆن دەبلیوو کامپبێڵ** () نووسەر و سەرنووسەرێکی ئەمریکی بوو کە کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر پەرەسەندنی ژانری زانستی خەیاڵی ھەبوو لە سەردەمی زێڕینیدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٠
پۆل:مردووانی ١٩٧١
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:بێخوایانی ئەمریکی
پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:نووسەرانی خەیاڵی زانستیی ئەمریکی
ھاوارد فاست

**ھاوارد فاست** () نووسەرێکی ئەمریکی بوو کە بە نووسینی ڕۆمانی مێژوویی و زانستی خەیاڵی ناسرابوو. یەکێک لە بەناوبانگترین بەرھەمەکانی «سپارتاکۆس» بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤
پۆل:مردووانی ٢٠٠٣
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئۆکراینی-جوولەکە
پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی
ئۆرسۆلا کەی لێ گووین

**ئۆرسۆلا کەی لێ گووین** () نووسەرێکی ئەمریکی بوو کە بە نووسینی زانستی خەیاڵی و فەنتازیا ناسرابوو. ئەو خاوەنی چەندین خەڵاتی گرنگ بوو لەوانە خەڵاتی ھیوگۆ و نێبیولا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩
پۆل:مردووانی ٢٠١٨
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:نووسەرانی خەیاڵی زانستیی ئەمریکی
پۆل:نووسەرانی کورتەچیرۆکی ئەمریکی
پۆل:ڕۆماننووسانی ژنی ئەمریکی
پۆل:ژنانی شاعیری خەڵکی ئەمریکا
پۆل:ڕەخنەگرە خەیاڵییە زانستییەکان
ھیۆگۆ گێرنزباک

**ھیوگۆ گێرنزباک** () نووسەر و دەرھێنەرێکی لوکسەمبۆرگی-ئەمریکی بوو کە بە باوکی زانستی خەیاڵی مۆدێرن ناسراوە. ئەو دامەزرێنەری گۆڤاری " ئەمەیزینگ ستۆریز" بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٤
پۆل:مردووانی ١٩٦٧
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:نووسەرانی خەیاڵی زانستیی ئەمریکی
قەبارەی دایجێست

**قەبارەی دایجێست** () قەبارەیەکی ستاندارد بۆ گۆڤارە کە نزیکەی ٥٫٥ × ٨٫٥ ئینچە. ئەم قەبارەیە بە تایبەتی لە گۆڤارەکانی زانستی خەیاڵیدا باو بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:فۆرماتی کۆمیک
ڕۆجەر زێلازنی

**ڕۆجەر زێلازنی** () نووسەرێکی ئەمریکی بوو کە بە نووسینی زانستی خەیاڵی و فەنتازیا ناسرابوو. ئەو بە زنجیرە کتێبەکانی «ئەمبەر» بەناوبانگ بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧
پۆل:مردووانی ١٩٩٥
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:شاعیرانی ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:نووسەرانی خەیاڵی زانستیی ئەمریکی
پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو
تۆماس ئێم دیش

**تۆماس ئێم دیش** () نووسەر، ھەڵسەنگێنەری ئەدەبی و ھۆنەرێکی ئەمریکی بوو کە بە نووسینی زانستی خەیاڵی نوێ ناسرابوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠
پۆل:مردووانی ٢٠٠٨
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:شاعیرانی ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بێخوایانی ئەمریکی
پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:شاعیرە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:نووسەرانی خەیاڵی زانستیی ئەمریکی
پۆل:ڕەخنەگرە خەیاڵییە زانستییەکان
کۆواری مانسی

**گۆڤاری مانسی** یان **گۆڤاری مانسی** () گۆڤارێکی ئەمریکی بوو کە لە ساڵی ١٨٨٩ەوە تا ١٩٢٩ بڵاودەکرایەوە و ڕۆڵێکی گرنگی لە پەرەپێدانی ژانری زانستی خەیاڵیدا ھەبوو.

## سەرچاوەکان
مۆدێرن ئیلیکتریکس

**مۆدێرن ئیلیکتریکس** () گۆڤارێکی تەکنیکی بوو کە لەلایەن ھیوگۆ گێرنزباکەوە لە ساڵی ١٩٠٨ دامەزرا و بابەتەکانی لەسەر ئەلیکترۆنیک و ڕادیۆ بوون.

## سەرچاوەکان
ڕاڵف ١٢٤سی ٤١+

**ڕاڵف ١٢٤سی ٤١+** () ڕۆمانێکی خەیاڵی زانستی بوو کە لەلایەن ھیۆگۆ گێرنزباکەوە نووسرا و لە ساڵی ١٩١١ بڵاوکرایەوە. ئەم ڕۆمانە بە یەکێک لە یەکەم نموونەکانی ژانری زانستی خەیاڵی مۆدێرن دادەنرێت.

## سەرچاوەکان
فرانک ئاڕ پۆڵ

**فرانک ئاڕ پۆڵ** () وێنەکێشێکی ئەمریکی بوو کە بە "باوکی وێنەکێشانی زانستی خەیاڵی" ناسرابوو. ئەو کاری لەسەر بەرگی زۆربەی ژمارەکانی یەکەمی گۆڤاری "ئەمەیزینگ ستۆریز" کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٤
پۆل:مردووانی ١٩٦٣