ئاسۆ جەواھیری

**ئاسۆ جەواھیری** لە ١٦ی ئازاری ساڵی ١٩٨٧ لە شاری سنە لە دایکبووە، یاریزانی پێشووی فووتساڵ و دادوەری تۆپی پێی ئافرەتانە، خەڵکی ئێرانە. دەرچووی دکتۆرایە لە کۆمەڵناسی ئابووری و گەشەپێدان و ئەزموونی وانەوتنەوە لە زانکۆکەدا هەیە.  ئاسۆ جەواهیری نووسەر و لێکۆڵەری زانستە کۆمەڵایەتییەکانە.
## ژیانی وەرزشی
ئاسۆ جەواهیری لە تەمەنی ١٤ ساڵییەوە دەستی بە وەرزش کردووە.  وەک یاریزانێکی فووتساڵ (تۆپی پێ ناو ساڵۆن) خاوەنی ژمارەی پێوانەیی وەک پاڵەوانێتی و جێگری پاڵەوانێتی وڵات لە ساڵانی ٢٠٠٧ و ٢٠٠٨ پلەی دادوەری تۆپی پێی لە ساڵی ٢٠٠٤ وەرگرتووە، بەڵام بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە لەو کاتەدا تۆپی پێی ئافرەتان هێشتا دەستی پێنەکردبوو ، لە هەمان کاتدا بە یاریکردن لە پاڵەوانێتییەکانی فوتساڵی ئافرەتان دەستی بە دادوەری کرد.  دوای پێکان لە ئەژنۆیدا، وازی لە یاری فووتساڵی پیشەگەر هێنا و بە جددی چووە ناوبژیوانی تۆپی پێ.  لە ساڵی ٢٠١٤ەوە وەک ناوبژیوانی نیشتمانی لە یارییەکانی تۆپی پێی ئافرەتان کاردەکات هەروەها لە ساڵی ٢٠١٩ەوە کاندیدی ناوبژیوانی نێودەوڵەتییە. تا ئێستا دوو جار ناوبژیوانی یاری کۆتایی خولی ئافرەتانی ئێرانی کردووە.  هەروەها ئەزموونی ڕاهێنەرایەتی لە تۆپی پێی ئافرەتان هەیە.
## تۆمارە نێودەوڵەتییەکان
دادوەری لە پێشبڕکێکانی کافای ساڵی ٢٠١٩ لە ئۆزبەکستان و تاجیکستان یەکێکە لە تۆمارە نێودەوڵەتییەکانی ئاسۆ جەواھیری لە بواری ناوبژیوانیدا.  هەروەها لە یاری کۆتایی پاڵەوانێتی تۆپی پێی ئافرەتانی خوار ٢٣ ساڵانی کافا لە تاجیکستان سپارد.
## دوورخستنەوە لە دادوەری تۆپی پێ
لە ڕیزی ئەو ٣٠ دادوەر بوو کە لە ساڵی ٢٠١٩ بۆ وەرگرتنی پارەی پاشەکەوتیان مانیان گرت و بۆ ماوەی چەند هەفتەیەک لەلایەن هیدایەت مێمبینیەوە ڕاگیرا.  یەکێک بوو لەو ناوبژیوانانەی کە زۆرترین قەدەغە کرابوو تەنانەت ئامادەبوونی جەواهیری لە یارییەکانی کافا لە تاجیکستان لەلایەن فیدراسیۆنەوە ڕاگەیەندرا.

دوای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە ئێران و گیانلەدەستدانی ئیلھام شێخی یاریزانی فووتساڵی خەڵکی شاری قوم، ئاسۆ جەواهیری یەکێک بوو لە یەکەم ناوبژیوانەکان کە ناڕەزایەتی دەربڕی و بەهۆی پابەندنەبوون و پشتگوێخستنی مەرجە تەندروستییەکانی فیدراسیۆن و ڕێکخراوی خولەکە، بەڵام فیدراسیۆنەکە ئەو دژی داواکارییەکەی بوو.  دوای ڕاگەیاندنی هەواڵی کۆچی دوایی ئیلھام شێخی، لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی (ئینستاگرام)ی خۆی، سەبارەت بە بێباکی بەرپرسانی فیدراسیۆن بەرامبەر بە تەندروستی وەرزشوانان نووسی.
## دوورخستنەوە بەهۆی لێکۆڵینەوە
لە ساڵی ٢٠١٩ ڕاگەیەندرا کە لیژنەی ناوبژیوانان ئاسۆ جەواھیری دامەزراندووە بەهۆی ئەوەی، جگە لە ناوبژیوانی، لێکۆڵینەوەی لە هەڵاواردن و سنووردارکردنی ژنان لە وەرزشدا کردووە و بەهۆی ڕەخنەکانی لە چی "ڕادەستکردنی تۆپی پێ بە گیرفانی کرێکاران" هەڕەشەی بێبەشکردنی ناوبرد و دواجار بێبەش کرا  جەواهێری لە تێزی دکتۆراکەیدا بەدواداچوون بۆ ئابووری سیاسی تۆپی پێی ئێران کردووە و هەروەها لێکۆڵینەوە و لێکۆڵینەوەی لە بواری توێژینەوەی جێندەری و وەرزشی و هەڵاواردن و نایەکسانی ئەنجامداوە وەرگێڕان و کۆکردنەوەی لەم بوارەدا هەیە، بەڵام ڕووبەڕووی توندی لیژنەی ناوبژیوانان. وەک چۆن داوای لێکرابوو "لە نێوان دادوەری و لێکۆڵینەوەدا هەڵبژێرێت".
## کشانەوە لە دادوەری
ئاسۆ جەواھیری دوای ناڕەزایەتییەکان لەدژی کۆچی دوایی مەھسا ئەمینی، یەکێک بوو لە یەکەم کەسەکان کە بە بڵاوکردنەوەی بەیاننامەیەک لە دوای ناڕەزایەتییەکان و ڕاپەڕینی جەماوەری دەستی لە کاری وەرزشی خۆی کێشایەوە.  جەواهیری لە بەیاننامەکەیدا نووسیویەتی، "بەم شێوەیە بوون، لە خاکێکدا کە ڕۆژ لە دوای ڕۆژ سنووردارتر دەبێت، تەنیا سوودی بۆ میکانیزمی هەژموون و چەوساندنەوە هەیە".  ئێستا "ژینا" ناوی کۆد و یەکێتی ئێمەیە."  هەرچەندە دەیتوانی بۆ چەند ساڵێکی دیکە دادوەری بکات، بەڵام ماڵاوایی لە پیشەکە کرد، چونکە نەیدەویست لەگەڵ ئەو پیشەیەدا بڕوات کە ناوی لێنابوو "ئامێری سەرکوتکردن".
## سەرچاوەکان

پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧
پۆل:خەڵکی سنە
پۆل:زیندووان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئێرانی
پۆل:وەرزشکارانی کورد