open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
تەقینەوەکانی ٢٠٢٠ی بەیرووت

لە ئێوارەی ٤ی ئابی ٢٠٢٠ دوو تەقینەوەی بەھێز لە بەندەری بەیرووتی شاری بەیرووت، پایتەختی لوبنان ڕوویاندا کە بەلایەنی کەمەوە بوونە ھۆی کوژرانی ١٥٨ کەس و برینداربوونی زیاتر لە ٦٫٠٠٠ کەس.

## زیانەکان

### فڕۆکەخانە
فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی ڕەفیق حەریری کە نزیکترین فڕۆکەخانەبوو لە شوێنی ڕووداوەکە بە ١٠ کیلۆمەتر ئەوا بەشی تێرمیناڵەکەی تووشی زیان بوو. دەرگا و پەنجەرەکانی فڕۆکەخانەکە تێکشکان. سەرباری ڕووداوەکە بەڵام فڕۆکەخانەکە بەردەوامە لە گەشتەکانی.

## دەستگیرکردن
لایەنی دەسەڵاتداری لوبنان کەسانی کەمتەرخەمیان لە بەندەرەکە دەستگیرکرد و خرانە ژێر لێکۆڵینەوە. 

## کاردانەوەکان

### ناوخۆیی
ڕۆژێک دوای تەقینەوەکە، حەسەن دیابی سەرۆکوەزیرانی لوبنان ئەو ڕۆژەی کردە ماتەمینی گشتی لە وڵاتەکەی. حکوومەتی لوبنان دوو حەفتەی وەک باری لەناکاو بۆ وڵاتەکەی ڕاگەیاند. سەرۆکی لوبنان ڕایگەیاند کە یارمەتی و پشتگیری لەو کەسانە دەکەن کە بەهۆی تەقینەوەکە بێ ماڵ و حاڵ بوون، هەروەها وەزارەتی تەندرووستی خەرجی بریندارەکان دەکات. سەرۆکوەزیرانی لوبنان لەکاتی گەڕان لە شوێنی تەقینەوەکە، لەبەردەم تەلەفزیۆن بەچاوی فرمێسکەوە ئەوە ڕووداوەی وەک کارەساتێکی نیشتمانی وەسفکرد. لە ڕۆژی تەقینەوەکە، حیزبوڵڵای لوبنان خەمباری خۆیان بۆ ڕووداوەکە دەربڕی و داوای یەکڕیزی خەڵکی لوبنانیان کرد، هەروەها کەمپەینێکی خوێن بەخشینیان ڕاگەیاند.

#### ناڕەزاییەکان
ڕۆژی ٦ی ئاب، ناڕەزاییەکان لەدژی حکوومەتی لوبنان دەستیپێکردەوە، ژمارەیەک خۆپشاندان لە بەردەم پەرلەمانی لوبنان کۆبوونەوە و داوای دەستلەکارکێشانەوەی حکوومەتیان کرد. خۆپشاندانەکان تووندوتیژی لێکەوتەوە کاتێک پێکدادان کەوتە نێوان کەسانی ناڕازی و هێزەکانی پۆلیس، پۆلیس بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپشاندەران گازی فرمێسک ڕێژی بەکارهێنا.

### نێونەتەوەیی
نوێنەری چەندین وڵات لەگەڵ نەتەوەیەکگرتووەکان ئامادەیی خۆیان نیشاندا لە پێشکەشکردنی هاوکاری مرۆیی بۆ لوبنان. ئیسرائیل لەڕێگای نەتەوە یەکگرتووەکانەوە هاوکارییەکانی پێشکەشکرد، کەناڵی ئەلجەزیرەی ئینگلیزی ئەم هەنگاوەی بە جوڵەیەکی نامۆ دانا بەوەی لەڕووی دیبلۆماسییەوە ئەو دوو وڵاتە پەیوەندیان نییە بەڵکو لە جەنگێکی ناڕاستەوخۆدان. 

هەندێک لە وڵاتان هاوخەمی خۆیان بۆ لوبنان دەربڕی بە پشاندانی ئاڵای لوبنان لەسەر باڵەخانە و تەلارە دیارەکانیان لەوانەش بورجی خەلیفە لە دوبەی، بورجی ئازادی لە تاران، ستی هۆڵ لە تێل ئەڤیڤ. هەندێک لە سیاسییە ڕاستڕەوەکانی ئیسرائیل ڕەخنەیان لەو هەنگاوەنا و لوبنانیان بە دوژمنی وڵاتەکەیان دانا.

ڕۆژی ٦ی ئاب، ئیمانوێل ماکرۆن سەرۆککۆماری فەڕەنسا سەردانی بەیرووتی کرد و بەمەش بووە یەکەم کەسایەتی باڵای بیانی سەردانی شارەکە بکات لەدوای ڕوودانی ئەو کارەساتە.

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

*تەقینەوەی بەیرووت – لە وێنەکاندا لەلایەن *[[گاردیان]]*
*لە وێنەکاندا: تەقەینەوە گەورەکە بەیرووت دەھەژێنێت لەلایەن *[[سی ئێن ئێن]]*
*وێنەکان: تەقینەوەیەک بەیرووت بەوردوخاشکراوی جێ دەھێڵێت لەلایەن *[[NPR]]*
*تەقینەوەکانی لوبنان لە وێنەکاندا لەلایەن *[[نیویۆرک تایمز]]*
*تەقینەوە لە بەیرووت: وێنەکانی شارێک ھێشتا لە گرمەی تەقینەوەکە  لەلایەن *[[تایم (کۆوار)|تایم]]*
زولفەقار (مووشەک)

**مووشەکی بالیستیکیی زولفەقار** () موشەکێکی مەودا ناوەند، زەوی بە زەوی، لارھاویشت و یەک قۆناغییە، کە دەتوانێت لە مەودای ٧٠٠ کیلۆمەترییەوە ئامانجەکانی بپێکێت.

موشەکی زولفەقار سەربە خێزانی موشەکی فاتیحە کە وردترین مووشەکی ئێرانییە. موشەکی فاتیح لە چەند جۆر بە مەودای ٣٠٠بۆ٥٠٠ کیلۆمەتری دروستکراوە و ھەروەھا لەم مۆدێلە، جۆرەکانی دەریایی بە ناوی «خەلیج فارس» و «ھورمز» دروستکراوە کە توانای بڕینی ٣٠٠ کیلۆمەتریان ھەیە.
کۆماری ئێسلامی ئێران لەسەرەتای دەیەی ١٣٨٠وە بە بەرھەمھێنانی نەوەی یەکەم موشەکەکانی فاتیح١٠٠، خاوەنی موشەکی بالیستی کۆرت مەودا بووە کە مەودای نزیکەی ٢٠٠ کیلۆمەترە.
مووشەکی بالیستیکیی زولفەقار یەکەم مووشەکی مەودا ناوەند لەوەتەی ٣٠ ساڵ لە ھێرشی مووشەکی ٢٠١٧ بۆ دەیرەلزۆر بەکار ھێنرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:مووشەکە بالیستیکییەکان
پۆل:مووشەکی بالیستیکیی کورت مەودا
پۆل:مووشەکی بالیستیکیی ناوەند مەودا
ترۆزی

**ترۆزی** یان **تەرۆزی** () مێوەیەکی درێژ و باریکە کە تامی لە خەیار دەچێت، بەڵام لە ڕووی زانستییەوە سەربە بنەماڵەی کاڵەکەکانە (جۆری *Cucumis melo*). مێوەکەی بە بچووکی تامی خەیار دەدات، بەڵام لەکاتی پێگەییندا تامێکی ترش و شیرین دەگرێت. بەو ترۆزییە گەییوە دەوترێت *کالیار*. بەرھەمێکی وەرزییە ھاوینان پێدەگات داواکاری زۆری لە سەرە لە وەرزی پێگەیشتنی دا، شێوە و قەبارەی جیاوازی ھەیە و بەگشتی ڕەنگی سەوزە لە کوردستان و زۆربەی وڵاتانی جیھانی بوونی ھەیە لە دروست کردنی ترشیات و زەڵاتە سودی لێ وەردەگیرێت. ھەروەھا بڕێک خەڵک وەک میوە بە ترش و خوێوە دەیخۆن. ترۆزی یەکێکە لەو بەرھەمانەی چەندین سوودی تەندروستیی ھەیە بۆ مرۆڤ ئەمەش بەھۆی بوونی ئەو پێکھاتانەی لە ناویدا ھەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕوەکەکان
پۆل:گژوگیاکانی ئازەربایجان
پۆل:گژوگیاکانی ئەرمەنستان
پۆل:گژوگیاکانی تورکیا
پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
عاشوورا (مووشەک)

**مووشەکی عاشورا** لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٧، وەزیری بەرگری ئیران موستەفا محەممەد-نەجار ڕایگەیاند ئێران مووشەکی عاشوورای نوێ بە مەودای ٢٬٠٠٠ کیلومەتری، نەجار گوتی: «کۆماری ئیسلامی ئێران ھەرگیز ئامانج بۆ دەستپێکردنی ھێرش لەسەر ھیچ وڵاتێک نەکردووە، و ھەرگیز وا ناکات، بەڵام ئەگەر یەکێکی بوێت بۆ ئێران پەلامار بدات، ھێزی چەکدار ئەوان تێک دەشکێنێت.»
مووشەکی عاشوورا لەلایەن گرووپ پیشەسازیی شەھید باقری و لە ژێر چاودێری گرووپ پیشەسازی بەرگری پەرەپێدانی بۆ کراوە.بە گوێرەی ھەفتانەی بەرگری جین، عاشورا پێشکەوتنێکی گەورەیە لە بواری تەکنەلۆژیای مووشەکی ئێرانی ئەمە یەکەم مووشەکی بالیستی مەودای مامناوەندی دوو قۆناغە (MRBM) کە بزوێنەری موشەکی سووتەمەنی ڕەق(صلب) بەکاردەھێنێت لەبری ئەو تەکنەلۆژیایەی ئێستا کە سووتەمەنی شل بەکاردەھێنرێت کە لە مووشەکەکانی شیھابدا بەکاردەھێنرێت، ئەمەش ئامادەکاری و کاتەکانی پێویست بۆ بڵاوکردنەوەی ئەم موشەکانە بە شێوەیەکی بەرچاو کەم دەکاتەوە، و لە ئەنجامدا کات بۆ ئاگادارکردنەوەی دوژمن کورت ترە و وردبینی زیاد دەکات. بڵاوکراوەی جین ئاماژە بەوە دەکات کە لە کاتێکدا ئەم موشەکە ھاوتەریبە لەگەڵ مووشەکی بالیستی مەودای مامناوەندی شاھین-٢ کە لەلایەن پاکستانەوە پەرەی پێدراوە، بەڵام ھیچ بەڵگەیەک نییە کە ئاماژە بەوە بکات کە پێشتر ھیچ ئاڵوگۆڕێکی تەکنەلۆژیا لە نێوان ھەردوو وڵات یان لەگەڵ ھاوبەشە تەکنیکیە ناسراوەکانی دیکەی وەک وەک کۆریای باکوور، ھیندستان و چین، عاشورا لەلایەن گروپی پیشەسازی شەھید باقری (SBIG) لە گروپی پیشەسازی سنام (بەشی 140) کە بەشێکە لە ڕێکخراوە پیشەسازییەکانی بەرگری ئێران(DIO).

## سەرچاوەکان

پۆل:مووشەکە بالیستیکییەکان
پۆل:مووشەکی بالیستیکیی ناوەند مەودا
جامی سووپەری ئیسپانیای ٢٠١٥

**جامی سوپەری ئیسپانی ٢٠١٥** سییەمین  پاڵەوانێتی ئەم جامە بوو کە لە نێوان ھەر دوویانەی بەرشەلۆنا پاڵەوانی لالیگا و ئەتلەتیکۆ بیلباو پاڵەوانی جامی شای ئیسپانیا ئەنجام درا بە ئەنجامی ھەر دوویاری(٥–١) یانەی ئەتلەتیکۆ بیلباو بۆ جاری سێیەم لە مێژووی خۆیدا توانی نازناوەکە بباتەوە

## ئەنجامی یارییەکان
### گەڕی یەکەم

### گەڕی دووەم

## سەرچاوەکان
* جامی سوپەری ئیسپانی ٢٠١٥

٢٠١٥
جامی سووپەری ئیسپانیای ٢٠١٦

**جامی سوپەری ئیسپانی ٢٠١٦** سی و یەکەمین پاڵەوانێتی ئەم جامە بوو کە لە نێوان ھەر دوویانەی بەرشەلۆنا و یانەی سێڤیلیا  کە بە ئەنجامی ھەر دوو یاری چوون و ھاتن (٥–٠) یانەی بەرشەلۆنا توانی نازناوەکە بباتەوە

## ئەنجامی یارییەکان
### گەڕی یەکەم

### گەڕی دووەم

## سەرچاوەکان
جامی سوپەری ئیسپانی ٢٠١٦

پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
جامی سووپەری ئیسپانیای ٢٠١٧

**جامی سوپەری ئیسپانی ٢٠١٧** سی و دووەمین پاڵەوانێتی ئەم جامە بوو کە لە نێوان ھەر دوویانەی بارسێلۆنا پاڵەوانی خولی ئیسپانیا و یانەی ڕیال مەدرید پاڵەوانی جامی شای ئیسپانیا بەرێوەچوو کە بە ئەنجامی ھەر دوویاری چوون و ھاتن (٥–١) یانەی ڕیال مەدرید بۆ جارێکی دیکە لە مێژووی خۆیدا توانی نازناوەکە بباتەوە

## ئەنجامی یارییەکان
### گەڕی یەکەم

### گەڕی دووەم

## سەرچاوەکان
جامی سوپەری ئیسپانیا ٢٠١٧

پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
جامی سووپەری ئیسپانیای ٢٠١٨

**جامی سوپەری ئیسپانی ٢٠١٨** سی وسێیەمین پاڵەوانێتی ئەم جامە بوو کە لە نێوان ھەر دوو یانەی بەرسلۆنا و یانەی سێڤیلیا بەرێوەچوو بە پێچەوانەی پاڵەوانێتییەکانی پێشوو کە چوون و ھاتن بوو لەم دەرورەیە تەنھا یەک یاری ئەنجام درا کە لە ئەنجامدا بەرسلۆنا بە (٢–١) یارییەکەی بردەوە و توانی بۆ جارێکی دیکە نازناوەکە بەدەست بھێنێت . گۆڵەکانی یانەی بەرسلۆنا ھەریەکە لە پیکێ و دیمبێلێ تۆماریان کرد وە تاکە گۆڵی یانەی سێڤیلیا یاریزان پابلۆ تۆماری کرد

## سەرچاوەکان
جامی سوپەری ئیسپانی ٢٠١٨

پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
بانککاری وەبەرھێنان

**بانکی وەبەرھێنان** () کۆمپانیای خزمەتگوزاری دارایی یان بەشێکی کۆمپانیایە کە بەڕاوێژکاری دارایی مامەڵە لە جیاتی کەسانی دیکە، کۆمپانیا، و حکومەت سەرقاڵ دەبێت،
بانککاری وەبەرھێنان بەنەریتی پەیوەندیدارە لەگەڵ دارایی کۆمپانیا، بانک یارمەتی دەدات دارایی سەرمایە بەرز بکاتەوە یان بەڵێن دەدات بە دانی (پارە) و یان خزمەتوەرگری بریکار لە وەشاندنی گەڵای پووڵی کار دەکات.
کاری بانکی وەبەرھێنان قەرز دانی ماوەی درێژەو پارە بە گەرخستنە لە پرۆژە پیشەسازی و بازرگانییە گەورەکانە.

## سەرچاوەکان

پۆل:دارایی
پۆل:داھێنانە ھۆڵەندییەکان
پۆل:زاراوەکانی بانککاری
کۆماری گەلی لوھانسک

**کۆماری گەلی لوھانسک** یان **کۆماری گەلی لوگانسک** (بە ڕووسی Луга́нская Наро́дная Респу́блика) بەفەرمی **کۆماری لوھانسک‌**، کۆمارێکی دوولایەنە بەشی ڕۆژھەڵاتی دەکەوێتە سەر وڵاتی ڕوسیا و بەشی ڕۆژئاوای دەکەوێتە سەر وڵاتی ئوکراینا بەکورتی سەرجەمی ئەم کۆمارە لەژێردەستی ئوکراینادایە

## سیاسەت و مێژوو
کۆماری گەلی لوھانسک و کۆماری گەلی دۆنێتسک ھەردوو کۆمارەکە بەشێکن لە ھەرێمی دۆنباس بەڵام دوای شەڕ و ناکۆکییەکانی ڕوسیا و ئوکراینا دیمۆگرافیای ناوچەکە بەتەواوی تێکچوو ویلایەتی دۆنباس ھەڵوەشایەوە و بوو بە ھەرێم لەژێردەستی ئوکراینا بەڵام دوای ئەوەی ڕوسیا پشتی ئەو ھەرێمە ڕوسیانەی گرت کە لەژێردەستی ئوکراینادا بوون ھەرێمی دۆنبەس لە ساڵی ١٩٢٢دا ھەڵوەشایەوە و بوو بە دوو ھەرێمی دیکە ئەوانیش کۆماری گەلی لوھانسک و کۆماری گەلی دۆنێتسک بوون کەھەتا ئێستاش ناکۆکن لەگەڵ وڵاتی ئوکراینا، لە شوباتی ساڵی ٢٠١٥دا ڕێککەوتنی مێنسک مۆرکرا بۆ ئاشتی لەنێوان ئوکراینا و کۆماری گەلی لوھانسک و ڕوسیا.

## دیمۆگرافیا
### زمان
لوھانسکییەکان لەسەدا ٩٨ی لە زمانی ڕوسییەوە نزیکە تەنھا چەند پیتێک و وشەیەکی نەبێت کە تەنھا لە زمانی ئۆکرانی و ڕوسییەوە تێکەڵکراوە بۆیە زمانی فەرمی خەڵکی لوھانسک ڕوسییە.

### ئاین
ئاینی فەرمی مەسیحییە و دووەم ئاینیش ڕۆمانی کاسۆلیکییە سێیەم، ئاینی ئیسلامە.

### گروپە ڕەگەزییەکان
زۆرترین ڕێژەی ڕەگەزی ڕوسییەکانن دووەم بێلاڕوسییەکانن و سێیەمیش ئەو ئوکراینانەن کە لە ناوچەکێشەلەسەرەکانی نێوان وڵاتی ئوکراینا و کۆماری گەلی لوھانسکدا دەژین.

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

* http://en.lug-info.com/ 
* https://geopoliticalfutures.com/four-years-luhansk-peoples-republic/
* https://www.kyivpost.com/article/content/war-against-ukraine/luhansk-peoples-republic-announces-total-mobilization-357785.html
* https://www.kyivpost.com/article/content/war-against-ukraine/luhansk-region-declares-independence-at-rally-in-luhansk-347498.html
* https://www.osce.org/ukraine-smm/123687
* https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2015-06-17/war-republics-donbas-one-year-after-outbreak-conflict

پۆل:گرووپە یاخییەکان کە چالاکانە ناوچەکان کۆنتڕۆڵ دەکەن
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ٢٠١٤
پۆل:وڵاتەکانی ئەورووپا
پۆل:ئەورووپای ڕۆژھەڵات
پۆل:جیابوونەوە
پۆل:پەیوەندییەکانی دەرەوەی ڕووسیا
ئامەدسپۆر

**یانەی چالاکییە وەرزشییەکانی ئامەد** کە زیاتر بە **ئامەدسپۆر** ناسراوە، یانەیەکی تۆپی پێیە لە خولی پلە یەکی تورکیا، بنکەی یانەکە دەکەوێتە شار ئامەد و بە یانەی شارەکە ناسراوە. لە تشرینی دووەمی ٢٠١٤، یانەکە بەشێوەیەکیی نافەرمی ناوی لە دیاربەکرەوە گۆڕا بۆ ئامەدسپۆر، واتە ناوە کوردییەکەیان ھەڵبژارد بۆ یانەکە، دواتر یەکێتی تۆپی پێی تورکیا گۆڕانکارییەکەی بە فەرمی ناساند. ھەروەھا ئامەدسپۆر خاوەنی یانەیەکی بالەی ئافرەتانە.

## ناوبانگ و سزا
لە سەرەتای ٢٠١٦، ئامەدسپۆر توانی لە یانەی بورساسپۆر بباتەوە، بەم ھۆیەوە گەیشتە قۆناغی پێش کۆتایی لە جامی تورکیا. لە قۆناغی دواتر ڕووبەرووی یانەی فەنارباخچە بوویەوە. دوای بردنەوەیان لە یانەی بورساسپۆر، یانەکە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی تورکیا سزادرا و ڕێگری لە ھاتنە ژوورەوەی ھاندەرەکانیان کرا بۆ یاری فەنارباخچە، ھەروەھا بەھۆی چەند توویتێکییەوە لە تویتەر، یاریزانی ھێڵی ناوەڕاستی یانەکە، دەنیز ناکی بۆ ١٢ یاری سڕکرا و بڕی ٧٠ ھەزار دۆلاریش سزادرا. دواتر پۆلیس ھێرشی کردە سەر ئەندامانی دەستەی کارگێڕی یانەکە، کۆمپیوتەرەکانیان لێبردن بەتۆمەتی ھەبوونی پەیوەندی لەگەڵ پارتی کرێکارانی کوردستان.

بە گوێرەی چاوپێکەوتنی نوێنەرانی یانەکە لەگەڵ ڕۆژنامەی دی زێتی ئەڵمانی، یانەکە تووشی زۆر ھەڕەشە و بەربەست بووەتەوە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی تورکیا و دەسەڵاتی تورکیاوە، بەھۆی ئەوەی ناسنامەیەکی کوردانەی ھەڵگرتووە. ھاندەرانی یانەکە ناتوانن بانەر و دروشم بە زمانی کوردی بھێننە ناو یاریگاوە، ھەروەھا ناتوانن لەو یارییانە ئامادەبن کە لەدەرەوەی یاریگای ئامەدسپۆر بەڕێودەچن.

## جلوبەرگ

## سەرچاوەکان

پۆل:یانەکانی تۆپی پێی تورکیا
پۆل:یانە وەرزشییەکان
بۆرسەی نیۆیۆرک

**بۆرسەی نیۆیۆرک** () گەورەترین بازاری سەودای جیھانی لە بەھای بازاڕیی کۆمپانیاکانی ڕیزبەند کراو بە ٣٠٫١ تریلیۆن دۆلار تا شوباتی ٢٠١٨.
بەھای مامناوەندی مامەڵەی ڕۆژانە نزیکەیی ١٦٩ میلیارد دۆلار لە ٢٠١٣ بوو. شوێنی کڕین و فرۆشتن لە ١١ وال ستریت دیاری کراوە و پێکھاتووە لە ٢١ ژوور ئاسانکاری مامڵە دەکات.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئابووریی شاری نیویۆرک
پۆل:ساڵی ٢٠٠٦ یەکگرتن و دەستکەوتن
چیرۆکی کایەکلێ

وێنۆک|لۆگۆی تۆی ستۆری
**چیرۆکی کایەکلێ** یان **تۆی ستۆری** () زنجیرە فیلمێکی ئەنیمەیشنی بڵاوکراوەی کۆمپانیای واڵت دیزنی پیکچەرز  و بەرھەمھێندراوی کۆمپانیای پیکسارە. لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٥ دەستکرا بە پەخشکردنی، و دەرھێنەری ئەنیمەیشنەکە جۆن لیستەرە لە نووسینی: بۆب بارۆن، پیت دۆکتەر، جۆس ویدنە، تێچووەکەی ٣٠٫٠٠٠٫٠٠٠ دۆلارە، لەساڵی ١٩٩٤ ئیشکردن لەسەری دەستی پێکردوە وە لەساڵی ١٩٩٥ دەرچووە.

## چیرۆک
بوکەڵەیەکی مانگاوان بە ناوی (ودی) زۆر چاوچنۆک و خەمبار دەبێت، کاتێک بوکەڵەیەکی شێوە پیاوی ئاسمانی جێگەی دەگرێتەوە و دەبێتە بوکەڵەی ژمارە یەکی (ئاندی)

چیرۆکی یارییەکان فیلمێکی ئەنیمەیشنە لە بەرھەمھێنانی کۆمپانیای پیکسەر لە ساڵی ١٩٩٥ چیرۆکی یارییەکان لە بەرھەمھێنانی کۆمپانیای پیکسەر لە بڵاو کردنەوەی کۆمپانیای دیزنی لە ساڵی ١٩٩٥ وە یەکەم ئەنیمەیشنە بە تەواوی بە کۆمپیوتەر دروستکراوە وە کارئەکتەری سەرەکی فیلمەکە ودییە کە تۆم ھەنکس دۆبلێری دەکات، ئەنیمەیشنەکە باس لە ئاندی منداڵ دەکات کە خاوەنی چەندین یاری زۆرە لەوانە:
ودی شوان (کە لای ئەو باشترینە)، و مامۆستا پەتاتە، ڕۆکی دەیناسۆری سەوز، سلنگی سەگی کشاو ھتد…
## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان
* https://www.google.com/search?q=cinneos&oq=cin&aqs=chrome.1.69i57j35i39l2j46l2.1999j0j4&client=ms-android-samsung-gj-rev1&sourceid=chrome-mobile&ie=UTF-8
* https://seekingalpha.com/filing/4247523

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وێبگەی فەرمیی دیزنی 
* وێبگەی فەرمیی پیکزار 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز
پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٥
پۆل:باشترین ئەنییمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئانی
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین
پۆل:فیلمە هاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی هاوڕێیەتی
پۆل:فیلمەکانی ئەمریکا بۆ تۆمارکردنی فیلمی نەتەوەیی
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠
پۆل:دووبارە بڵاوکەرەوە سێ ڕەھەندییەکان
پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییەکانی ئەمریکا
پۆل:فیلمە درێژە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی
پۆل:فیلمە فانتازیا ئەنیمەیشنە منداڵە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی
پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز
پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ١٩٩٥
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە بووکەڵەکان
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە کایەکلێیەکان
پۆل:چیرۆکی کایەکلێ
پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ھاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ھاوڕێیەتی
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی پیکسار
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ڕاندی نیومانەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمە ئەنیمێیەکانی تایبەت بە مناڵان لە دەیەی ١٩٩٠
پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییەکانی دەیەی ١٩٩٠
بەڵگەنامە (ماڵی)

لە کاروباری ماڵی **بەڵگەنامە**، ئامرازی قەرزدار کردنی بڵاوکەر بۆ ھەڵگرانی بەڵگەنامەیە. بەڵگەنامەی شارەداری و و کۆمپانیاکان باوترین جۆرەکانی بەڵگەنامە دەگرنەوە. بەڵگەنامە دەتوانێت لە سندوقی ھاوبەش بێت یان لە وەبەرھێنانی تایبەتی لە ئەو شوێنەی کەسێک قەرز بۆ کۆمپانیا یان حکومەت بدات.

## سەرچاوەکان

پۆل:قەرز
قەرز

**قەرز** پابەندییە کە یەک لایەنی قەرزداری پێویستە، بۆ دانی پارە یان بەھایێکی دیکەی پەسەند کراو بوو لایەنی دیکەی، خاوەن قەرز. قەرز پارەدانێکی دوا خراو، یان زنجیرەی پارەدانە، کە قەرز لە کرینێ یەکسەرجیاواز دەکات. قەرز لەوانەیە لەلایەن دەوڵەت یان وڵاتی سەربەخۆ، حکومەتی ناوچەیی، کۆمپانیا، تاکەکەس وەربگیرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:قەرز
ھەڵەبجە (ئەلبومی شڤان پەروەر)

**ھەڵەبجە** دوانزدەھەمین ئەلبومی ھونەرمەندی کورد شڤان پەروەرە، ئەم ئەلبومە ساڵی ١٩٨٨ بڵاو بوویەوە و لە ١٠ ستران پێکھاتووە.

## ناوەڕۆک
# زندان تاری (Zindan Tarî)
# ھەڤالنۆ (Hevalino)
# من بێریا تە کریە (Min Bêriya Te Kiriye)
# پێشمەرگێن مە (Pêşmergên Me)
# سەرھلدان ژیانە (Serhildan Jiyan e)
# ھەڵەبجە (Helebçe)
# کۆیێ دێرسیم (Koyê Dêrsîm)
# مامۆستە جان (Mamoste Can)
# بلبلێ دلشادی (Bilbilê Dilşadî)
# حالێ مە یامانۆ (Halê Me Yamano)

## سەرچاوەکان
* https://www.amazon.com/Helebçe-Şivan-Perwer/dp/B01B1YSSO8

پۆل:شڤان پەروەر
پۆل:ئەلبومە کوردییەکان
پۆل:ئەلبومەکانی شڤان پەروەر
سابیر کوردستانی

**سابیر محەممەد ئەحمەد** ناسراو بە **سابیر کوردستانی** (١٩٥٥، کەرکووک - ١٠ی ئابی ٢٠٢٠، سلێمانی) گۆرانیبێژێکی کورد بوو. خاوەنی چەندین گۆرانی بوو بە زمانی کوردی، کە وەک خۆی ووتی: زۆربەی گۆرانییەکانم ڕووداوێکی ڕاستی لە پشتەوەیە، بە تایبەتیی ئەو گۆرانییانەی کە خۆم تێکستەکانیم نووسیوە. سابیر لە منداڵییەوە بەھۆی بەکارھێنانی چارەسەری پزیشکی بەھەڵە بیناییی لەدەست دا. لە ساڵی ١٩٧٠وە دەستی بە کاری ھونەری کردووە‌ و یەکەم بەرھەمیشی لە تەلەفزیۆنی کەرکووک لە ساڵی ١٩٧١ تۆمارکردووە. لە ساڵی ٢٠٢٠، بەھۆی ڤایرۆسی کۆرۆنا کۆچی دواییی کرد.

## ژیان
سابیر کوردستانى، لە ساڵی ١٩٥٥ لە شاری کەرکووک لەدایک بووە، ژیانی ھاوسەری پێکھێناوە و خاوەنی سێ کچ و کوڕێکە، ئەو ھونەرمەندە لە ساڵی ١٩٧٠ بۆ جاری یەکەم لە قوتابخانەی ئیمام قاسم لە شاری کەرکووک لە یادی دامەزراندنی یەکێتیی قوتابیانی کوردستان گۆرانی گوتووە،
 ھەروەھا لە ساڵی ١٩٧١ یەکەم گۆرانی لە کەناڵی تەلەفزیۆنی کەرکووک تۆمارکردووە و لە ساڵی ١٩٧٢ گۆرانییەکی لە ئێزگەی دەنگی کوردی لە بەغدا تۆمار کردووە.

*لە دوورەوە ناوت بیستووم*، یەکێکە لە گۆرانییە بەناوبانگەکانی سابیر کوردستانی کە لە شیعرێکی عەبدوڵڵا پەشێو وەرگیراوە. لە ئایاری ٢٠٢٠ گۆرانییەکە بە کلیپێکی نوێوە بڵاوکرایەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:خەڵکی کەرکووک
پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥
پۆل:مردووانی ٢٠٢٠
پۆل:مردنەکان بەھۆی پەتای کۆڤید–١٩ لە عێراق
پۆل:گۆرانیبێژانی کورد
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد
کەیڵەب مەگڵاکڵین

**کەیڵەب ڕێجیناڵد مەگڵاکڵین** (لەدایکبووی ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١) ئەکتەر و گۆرانیبێژێکی ئەمریکییە. بە ڕۆڵی لوکەس سینکڵەیر لە زنجیرەی نێتفلیکسی *[[شتە نامۆکان ]]* ناسراوە. کەیڵەب دەستی بە کاری نواندن کرد کە لە ئۆپێرایەکدا دەرکەوت بە ناوی *Lost in the Stars* لە کۆپەرستاون، نیویۆرک لە گڵیمەرگڵاس ئۆپێرا ھاوس. پاشان لە ستەیجی بڕۆدوەی ڕۆڵی سیمبای گەنجی گێڕا لە *The Lion King*. لە ٢٠١٧ دا، کەیڵەب لە کورتە زنجیرەی BET بە ناوی *The New Edition Story* دەرکەوت کە ڕۆڵی ڕیکی بێڵی بە گەنجی ئەگێڕا.

## ژیانی سەرەتایی
کەیڵەب لە کاڕمێڵ، نیویۆرک گەورە بووە. لە قوتابخانەی کێنتی سەرەتایی بووە و پاشان چووە بۆ قوتابخانەی جۆرج فیسچەری ناوەندی بۆ ساڵێک. خۆی فێری دانس کردن کردووە بۆ ساڵێک لە قوتابخانەی Happy Feet بۆ دانس لە کاڕمێڵ، نیویۆرک، و پاشان لە قوتابخانەی ھاڕلێم بۆ ھونەر کە لەژێر دەستی ئاوبری لینچدا بوو، کە بەرھەمھێنەری پێشووی *The Lion King* بوو. کاتێک کە باوەڕە ئایینییەکانی نەزانراون، لە کاتی گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠ مەگڵاکڵین دەستی کرد بە، «ھەرچەندە پێکەوە نین ھێشتا ئەتوانین پێکەوە دوعا بکەین.» ئەو چەپەیە.

## فیلمۆگرافی
### فیلم

### تەلەڤیزیۆن

### زنجیرەی تۆڕ

### موزیک ڤیدیۆ

### شانۆ

## خەڵات و پاڵێوراوەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠١
پۆل:خەڵکی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١
پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
ناتالیا دایەر

**ناتالیا دانیێڵ دایەر** (لەدایکبووی ١٣ی کانوونی دووەمی ١٩٩٥) خانمەئەکتەرێکی ئەمریکییە. ناسراوە بۆ ڕۆڵی نانسی ویڵەر لە زنجیرەی نێتفلیکسی خەیاڵی زانستیی ترسناکی *[[شتە نامۆکان]]* (٢٠١٦–ئێستا).

## ژیانی سەرەتایی و پەروەردە
ناتالیا لە ناشڤیڵ، تێنەسی، لەدایکبووە و گەورە بووە، و دواناوەندی لە بواری نواندن و ھونەر لە قوتابخانەی ناشڤیڵ بۆ ھونەر تەواو کردووە.

## پیشە
یەکەم نواندنی سەرشاشەی ناتالیا ڕۆڵی کلاریسا گرەینجەر بوو لە فیلمی *Hannah Montanah* لە ٢٠٠٩. لە ٢٠١١دا، لە *The Greening of Whitney Brown* دەرکەوت. پاشان ناتالیا ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە فیلمی *I Believe in Unicorns*، کە لە ٢٠١٤ لە ئێس ئێکس ئێس دەبلیوو پەخشکرا.

لە ٢٠١٦دا، ناتالیا ھەڵبژێردرا بۆ ڕۆڵی نانسی ویڵەر لە زنجیرەی نێتفلیکسی *[[شتە نامۆکان]]*. لە ٢٠١٩دا، ناتالیا ڕۆڵی سەرەکی کۆکۆی گێڕا لە فیلمی ترسناکی نێتفلیکسی *Velvet Buzzsaw*.

## ژیانی تایبەتی
ناتالیا گواستییەوە بۆ نیویۆرک و چوو بۆ زانکۆی نیویۆرک لە ٢٠١٣، و لە قوتابخانەی گالاتین بۆ خوێندنی تایبەتی خوێندی. لە ٢٠١٦ەوە، ناتالیا لە پەیوەندی خۆشەویستیدایە لەگەڵ ھاوپیشەی، چارلی ھیتن.

## فیلمۆگرافی
### فیلم

### تەلەڤیزیۆن

### موزیک ڤیدیۆ

## خەڵات و پاڵێوراوەکان

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
تەمەئەستێرەی دەریاچە

وێنۆک| وێنەیەکی تانەی گازی دەریاچە

**تانەی گازی دەریاچە** یاخوود بەناوبانگە بە **تانەی گازی M8** یاخوود **مسیە٨** ھۆکاری ناولێنانی بە دەریاچە دەگەرێتەوە سەر شێوەی کە شێوەیەکەی دەریاچەیی ھەیە، تانەی گازی دەریاچە گووزارشت لە تەمەئەستێرەیەکی گازیی دەکا و تیرەکەی ١١٠ ساڵی ڕووناکی دەبی و دوورییەکەی ٤٬١٠٠ ساڵی ڕووناکییە، ھەروەھا ئەو تانە گازییە ناسرایە بە (دایانگەی ئەستێرەکان) لەبەر ئەوەی ئەستێرەیەکی زۆر لەو ناوچەیە دروست دەبن.

## سەرچاوەکان
* دەریاچەیەکی گەورە لە کەوانە Stormy seas in Sagittarius
* زانیاری دەربارەی تانەی گازی دەریاچە لە ads

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وێنەی تەمەئەستێرەی دەریاچە  لە لایەن دەزگای بۆشایی ئەورووپا و تەلیسکۆبی ھەبڵ.
* لاپەرەی مسیە٨
* مسیە٨ لەسەر نەخشە

پۆل:گەردوون
ژن ڕەگەزی بێکەڵک

**ژن ڕەگەزی بێکەڵک: گوزارشێک لە بارودۆخی ژنانی جیھان** () کتێبێکە لەلایەن ئۆریانا فالاچی، نووسەر و ڕۆژنامەوانی ئیتاڵی نووسراوە. ئەم کتێبە لەلایەن عەزیز گەردی لەژێر ناوی *ئافرەت، ڕەگەزی بێکەڵک* وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی.

چاپی سەرەکیی ئەم ڕۆمانە لە ساڵی ١٩٦١ بڵاوکرایەوە. لەم کتێبەدا ئۆریانا، گوزارشێک لە گەشتەکانی خۆی لەبارەی بارودۆخی ژنان لە شوێنە جیاوازەکانی جیھان دەخاتە ڕوو.

## بەشێک لە کتێبەکە
بە ڕاج کۆماریم وت زانیاریم لەسەر ئەم ڕووداوانە ھەیە و ڕستەیەکم لە گاندی بۆ ھێنایەوە کە دەڵێت:
«ھیچ شۆڕشێک، بە شۆڕشێکی مەزن دانانرێت، مەگەر ئەوەی کە ئاڵوگۆڕ بەسەر ژنانی ئەم وڵاتە و شێوەی ژیانیاندا بھێنرێت. بەبێ ژنان، ھیچ شۆڕشێک سەرکەوتوو نابێت. ڕەنگە ژنان لە بواری جەستەیییەوە لە پیاوان لاوازتر بن، بەڵام لە بواری ڕووحییەوە، ھێزیان سەد ئەوەندەی پیاوەکانە. ئەگەر بمتوانیبایە ئەرتەشی ئازادیی ھیندوستان لە ژنان پێک بھێنم، بێگومان لە ماوەی کەمتر لە ساڵێکدا سەر دەکەوتم.»

## سەرچاوەکان

* جنس ضعیف، گزارشی از وضعیت زنان در جهان، اوریانا فالاچی ترجمه یغما گلرویی

پۆل:کارەکانی ئۆریانا فالاچی
ناوی تۆ

**ناوی تۆ** (، ) فیلمێکی ئەنیمێی دروستکراوی ستۆدیۆکانی تۆھۆ و کۆمیکس وەیڤ فیلمزە. دەرھێنەر و نووسەری فیلمەکە ماکۆتۆ شینکایە، توانی ببێتە یەکەم ئەنیمێ کە بتوانێت ١٠٠ ملیۆن دۆلار ببڕێت لە ژاپۆن، چەشنی ئەنیمێیەکە ڕۆمانسی و خەیاڵی و نھێنی و درامی و ئاڵۆزە، ڕێکەوتی دەرچونی ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦ (لە ژاپۆن) ٧ی ئایاری ٢٠١٧ (لە ئەمریکا)، ئەنیمییەکە بۆ سەرو ١٣ ساڵ گونجاوە و و ماوەکەی ١٠٧ خولەکە و لەلایەن ستۆدیۆی مادھاوس کاری بۆ کراوە، و نمرەی ٨٫٤ی وەرگرتووە لە ماڵپەڕیی ئای ئێم بی دی و لە ماڵپەڕیی تایبەت بە ئەنیمی، مای ئەنیمێ لیست ڕیزبەندی یەکەمی گرتووە، توانی داھاتی بگەیەنێتە ٢٥ ملیار یەن واتا ٩٫٣٥٧ ملیۆن دۆلار بەمەش بووەتە پڕ داھاتترین ئەنیمی لە جیھان و توانیویەتی ببێتە شازدەھەم بەرزترین داھات لە پێڕستی زۆرترین داھاتی فیلمی بیانی، لە کۆی ٣٧ خەڵات توانیویەتی ١٨ خەڵات بباتەوە وەک باشترین ئەکتەر، خانمەکتەر، دەرھێنەر، خەڵاتی ڕێزلێنان و باشترین وێنە.

## ئەکتەران
### ژاپۆنی
# ڕیۆنسوک کامیکی
# مۆن کامیشیرایشی
# مەسامی ناگاساوە

### ئینگلیزی
# مایکڵ سینتەرنیکلاس
# ستیفانی شێ
# کایڵ ھیبێرت

## چیرۆک
باس لە کوڕ و کچێکی دواناوەندی دەکات کوڕەکە لە تۆکیۆ دەژیت و کچەکەش گوندنیشنە، چەندەھا کیلۆمەتر لە یەک دوورن بەڵام بەھۆکارێکی سەیرەوە کە پاش ئەوەی ڕۆژێک لە خەو ھەلدەستنەوە دەبینن جەستەیان گۆڕدراوەتەوە بە ھۆکارێکی نادیار و بەمەش یەکتر دەناسن و پەیوەندی نێوانیان قووڵتر دەبێتەوە، دەبێت تا کەی بەردەوام بێت ئەو ڕووداوە، ئایا دەگەن بەچی و لە ھەمووی گرنگتر ھۆکار چییە جەستەیان دەگۆڕدێتەوە.

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی
پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە
پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی سیناریۆی ڕەسەنیان ھەیە
پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن ماکۆتۆ شینکای دەرھێندراون
پۆل:زانستی ئەفسانەکان لە کلتورە گەلییەکاندا
پۆل:فەنیمەیشن
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە فانتازیایە ژاپۆنییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی تۆھۆ
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ٢٠١٦
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ژاپۆنی
پۆل:فیلمەکانی کۆمیکس وەیڤ فیلمز
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ٢٠١٣ بەرھەمھێندراون
پۆل:فیلمە دانراوەکان لە ساڵی ٢٠١٦
پۆل:فیلمەکان کە لە تۆکیۆ داندراون
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە کارەساتە سروشتییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ھەرزەکاران
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە گۆڕینەوەی جەستە
پۆل:فیلمەکان کە ڕووداوەکانیان لە ٢٠٢١ە
عەلی ئەسغەر عەباسی ئارام

**عەلی ئەسغەر عەباسی ئارام** () شاعیرێکی کوردی سەدەی بیستەمی ناوچەی ئیلامە. ئەم شاعیرە ھۆنراوەکانی بە کوردیی خوارین نووسیوە. دیوانەکەی بە لێکۆڵینەوە و لێکدانەوەی زاھیر سارایی چاپ بووە. لە ھۆنراوە بەناوبانگەکانی تەخت خانە کە بۆ لاواندنەوەی خانەکانی پشتکۆ نووسراوە. ئارام لە ساڵی ٢٠١٦دا لە تەمەنی ٨٧ ساڵیدا مردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی
پۆل:شاعیرانی کورد
مێژووی سووریا

وێنۆک
**مێژووی سوریا** دەگەڕێتەوە بۆ ھەزاران ساڵ پێش زاین ئەم وڵاتە لە پێشدا بە شام ناسراوبوو کە چەندین ناوچەی و وڵاتی دەگرتەوە ئەم ناوچەیە شوێنی پێکدادان و شەری چەندین نەتەوە و زلھێزەکانی مێژوو بوون بەھۆی شوینە جوگرافییەکەی لەلایەن چەندین نەتەوەوە داگیرکراوە و خاکەکەی بەرێوەبراوە کە ھەریەکە لە میسرییەکان وکلدانی و ئاشووری و فارسەکان و پاشان یۆنانییەکان و ڕۆمانییەکان کە ھەریەکەیان بۆ ماوە و کاتی جیاواز فەرمانڕەواییان تێداکردووە.

## مێژووی کۆن وناوەڕاست
وڵاتی سووریا خاوەن مێژوویەکی دوورودرێژە یەکێک لە کۆنترین ئاسەوارەکان کە دۆزرابێتەوە لەم وڵاتە دەگەرێتەوە بۆ ٥٠٠٠ ھەزار ساڵ پێش ئێستا، ساڵانێکی زۆر سووریا لەلایەن چەندین نەتەوەی جیاوازەوە بەرێوەبراوە ئەمەش وای کردووە ئەم وڵاتە بەردەوام لە شەڕو ململانێدا بێت لەگەڵ ئەوەش چەندین شارستانی دروست بوون کە تائێستاش شوێنەوارەکانیان بێ جێ ماوە.

### سەردەمی ئیمپراتۆرییەتیی بیزەنتی
ئیمپراتۆری بیزانس ڕێگە کاروانە بازرگانییەکانی نێوان ڕۆژھەڵات و ڕۆژاوا بوو، لە پێش وەفاتی ئیمپراتۆر «تیۆدیسیۆس» لە کاتی دابەشبوونی ئیمپراتۆریی ڕۆمدا ناوچەکانی ئەنادۆڵی لە ئاسیا ئەگرتەوە لەگەڵ یۆنان و دوورگەکانی دەریای ئیجە و ئەرمینیا و ئاسیای بچووک و سووریا و میسڕ و برقە. ئەم ئیمپڕاتۆرییەتە دەسەڵاتی لە سوریا مایەوە تا ھەتا ساڵی ١٤٥٣ز لەسەر دەستی سوڵتان محەممەد فاتیحی عوسمانی فەتحی قوستەنتینیە کرا و کۆتایی بەدەسەڵاتی ھات لە سەرجەم ئەو ناوچانەی دەسەڵاتی بەسەردا ھەبوو.
وێنۆک|فراوانی دەسەڵاتی ئیمپراتۆرییەتیی بیزەنتی

### فتحکردنی شام
### سەردەمی ئەمەویی و عەباسییەکان
### سەردەمی عوسمانی
وێنۆک|سوڵتان عەبدولمەجیدی یەکەم

## سوریا لە نێوان ساڵانی ١٩٠٠–٢٠٠٠
وێنۆک|ویلایەتەکانی سوریا لە سەردەمی عوسمانییەکان

### ئینتیدابی فەڕەنسی
### دامەزراندنی کۆماری سوریا
### شەری نێوان ئیسرائیل و سوریا
## سوریا لە ساڵی ٢٠٠٠ بۆ ٢٠٢٠
### بەشار ئەسد
### جەنگی ناوخۆیی سوریا ٢٠١١
## مێژووی کورد لە سوریا
## سەرچاوەکان

* 


سووریا
خەڵاتی بووکەر

**خەڵاتی بووکەر** ()، یان **خەڵاتی وێژەیی مەن بووکەر**، یەکێک لە گرینگترین خەڵاتە وێژەیییەکانە لە دونیادا کە ھەموو ساڵێ دەبەخشرێت بە باشترین ڕۆمانی ئینگلیزی.

ئەم خەڵاتە تا ساڵی ٢٠١٤ تەنیا دەدرا بە نووسەرانی گەلانی کۆمۆنوێلت، ئینگلیزییەکان و ئیرلەندییەکان.؛ بەڵام لە ساڵی ٢٠١٤ تەواوی ئەو بەرھەمانەی بە زمانی ئینگلیزی دەنووسران مافی ئەوەیان پێ درا لەم کێبەرکێیەدا بەشداری بکەن.   بردنەوەی ئەم خەڵاتە کاریگەری زۆری لەسەر فرۆشی کتێبەکە ھەیە.
## پرۆسەی دیاریکردنی خەڵاتەکە
پرۆسەی دیاریکردنی خەڵاتەکە بە پێکھێنانی لێژنەیەکی ڕاوێژکاری کە لە نووسەرێک، دوو بڵاوکەرەوە، نوێنەرێکی ئەدەبی، کتێبفرۆش، کتێبخانە و سەرۆکێک کە لەلایەن دامەزراوەی خەڵاتی کتێبەوە دەستنیشان کراوە، دەست پێدەکات. پاشان دەستەی ڕاوێژکاری دەستەی سوێندخۆران دەستنیشان دەکات، کە ساڵانە ئەندامێتییان دەگۆڕێت.
## سەرچاوەکان

پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٦٨ لە شانشینی یەکگرتوو
پۆل:خەڵاتەکان، دامەزرانی ١٩٦٨
سوپای ئەرمەنی

**سوپای ئەرمەنیا** یان **سوپای ئەرمەنی** (بە ئەرمەنی: Հայկական բանակ, Haykakan Banak) بەفەرمی **سوپای ئەرمەن** سوپایەکی تایبەتی وڵاتی ئەرمەنیایە، سەرجەم پاسەوانی سنور و ھێزی ئاسمانی و زەمینی و بەرگری کورتکراوەی ئەم ھێزەن سەرجەمیان سەر بە سوپای ئەرمەنن، لە ٢٨ تشرینی یەکەمی ١٩٢٢دا دامەزراوە لەدژی یەکێتی سۆڤیەت وە لەلای یەکێتی سۆڤیەتیش سوپای ئەرمەن بە یاخی بوو ناونرابوو، پێش دامەزراندنی ئەم ھێزە لە ساڵی ١٩٢٢دا چەندین ھێز و گروپی چەکداری ھەبوون لەناوچەکەدا بەڵام ھەر لەو ساڵەدا بەفەرمی یەک ھێز و یەکەمین سوپا بۆ ئەرمەنییەکان لەسەر دەستی ژەنەڕاڵ نۆرات تێر گریگۆریانتز دروستبوو.

## چالاکییەکان
چالاکییەکانی سوپای ئەرمەن بەگشتی لەنێوخۆی وڵاتی ئەرمەنیا و چەند ناوچەیەکی دەرەوەی وڵاتی ئەرمەنیایە
لەو ناوچانەش:
# ناگۆرنۆ-قەرەباغ
# سنورەکانی ئازەربایجان-ئەرمەنیا
# ناخچیڤێن
# ڕۆژئاوای ئەرمەنیا تورکیا
# سنورەکانی ئێران-ئازەربایجان
# دژی ھێزەکانی ئازەربایجان لەناو خاکی ئەرمەنیا

## بواری سەربازی
سوپای ئەرمەن خاوەنی:

### تانک
* ٢٠ تانکی جۆری T-80
* ١٣٧ تانکی جۆری T-72
* ٨٠ تانکی بەرگری جۆری BMP-1
* ١٢٠ ئۆتۆمبێلی سەربازی جۆری BRDM-2

### فڕۆکەی جەنگی
* ١٥ فڕۆکەی جۆری Su-25
* ١٨ فڕۆکەی جۆری Mil Mi-8
* ١٨ فڕۆکەی جۆری MiG-29

### چەکەکان
* K-3
* AK-47
* AKMs
* MakarovPistol
* SVD

## سەرچاوەکان
* http://www.mil.am/en
* https://imburga.com/ 
* https://en.wikipedia.org
* https://armedforces.eu/Armenia

پۆل:سوپاکان بەپێی وڵات
دەوڵەتەکە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠١٧)

**دەوڵەتەکە** () درامایەکی بەریتانییە لە ساڵی ٢٠١٧ بەرھەمھێنراوە و پێکدێ لە چوار ئەڵقە کە باس لە ڕۆشتنی ئاوروپییەکان دەکات بۆ پاڵ ڕێکخراوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:زنجیرە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی بەریتانیا لە دەیەی ٢٠١٠
مێژووی بەحرەین

**مێژووی بەحرەین** باسکردنە لە ڕابردووی وڵاتی بەحرەین و ئەو ڕووداوە و پێشھاتانەی لە سەدەکان و ساڵەکانی ڕابردوو لەم وڵاتە دا ڕوویانداوە بەمەبەستی ئاشناکردنی نەوەکانی ئێستا سەبارەت بەم وڵاتە
وێنۆک|نەخشەیەکی کۆنی ناوچە مێژوویەکانی بەحرەین ١٧٤٥

## مێژووی کۆن و ناوەڕست
وێنۆک|قەڵای بەحرەین
بەحرێن لە سەدەی چوارەمی پێش زاین پارچەیەک بووە لە ئیمپڕاتۆرییەتی ساسانی ولاتی فارس لە سەدەی حەوت ئاینی ئیسلام لەم وڵاتە بلاوبووەوە و خەڵکی ئەم ناوچەیە پێی ئاشنا بوون ئەمەش بەھۆی فتوحاتی ئیسلامییەوە کە دواتر بووە ئاینی ڕەسمی لەم وڵاتە لە سەدەی ھەشتەمی زاینی لە ژێر دەسەڵاتی عەباسییەکان بوون ساڵی١٥٢١ پورتوگالییەکان داگیریان کرد و بۆماوەی ٨٠ ساڵ لە ژێرفەرمانڕەواییاندابوو سالی ١٦٠٢دووبارە کەوتەوە ژێردەسەڵاتی فارسە شیعەکان

## مێژووی نوێ و ھاوچەرخ
### ئیتنتیدابی بەریتانیا
### سەربەخۆیی
### خۆپیشاندانەکانی ٢٠١١
## سەرچاوەکان
تاریخ البحرین من الماضی الی الحاضر 

مێژوو
مێژووی ئوردن

وێنۆک
**مێژووی ئوردن** باسکردنە لە مێژووی وڵاتی ئوردن کە تێیدا باس لە ڕوودا و پێشھاتەکانی ڕابردووی ئەم وڵاتە دەکات ھۆکارێکە بۆ ئەوەی نەوەی ئێستا ئاشنای ڕابردووی ئەم وڵاتە بن لەم وڵاتە چەندین زلھێز حکومڕانییان کردووە و کردوویانە بە بەشێک لە خاکەکەی خۆیان وەک ئیمپراتۆری ڕۆم و بێزەنتی و دەوڵەتی ئیسلامی بۆ ماوەیەکیش لەژێر دەستی بەریتانییەکان بوو
وێنۆک|نەخشەی ئوردن کاتێک بەشێ بوو لە دەوڵەتی عوسمانی.

## مێژووی کۆن و ناوەڕاست
لە سەدەی سێیەمی پێش زاین ویلایەتی ئوردن لە ڕۆژھەڵات دامەزرا لە سەدەی چوارەمی پێش زاین قیبتییەکان کە بەزمانی عەرەبی ئەدوان ناوچەی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئوردنیان داگیرکردن. دوای ئەوان ڕۆمەکان ھاتن و داگیریان کرد تا ھاتنی ھێزی ئیسلامی و کۆتای ھێنان بەدەسەڵاتیان لەم ناوچەیە.

### سەردەمی بیزەنتی و ڕۆمی

### سەردەمی دەسەڵاتی ئیسلامی

## مێژووی نوێ و ھاوچەرخ
### ئینتیدابی بەریتانیا
ئوردن لەدوای جەنگی یەکەمەوە تا ساڵی ١٩٤٦ لە ژیر چاودێری بریتانیا مایەوە و لەو ساڵەدا بنەماڵەی ھاشمی سەربەخۆیی ئوردنیان ڕاگەیاندو لەوەو بەدواش بە شانشینی ئوردنی ھاشمی ناسرا.

### دامەزراندنی شانشینی ئوردن
وێنۆک|شا عەبدوڵای یەکەم
ساڵی ١٩٢٦ بەریتانییە دەسەڵاتی ئینتیدابی لەسەر ئوردن ھەڵگرت ئەمەش بەھۆی ئەوەی لە ماوەی جەنگی جیھانیی یەکەم پشتیوانی بەریتانیا بوون ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی ئەوەی شانشینی ئوردن دروست بکرێت سەرەتا ناوی ئیماڕەتی ئوردنی بوو دواتر لە ساڵی ١٩٤٥ ناوەکەی بۆ شانشینی ئوردن گۆڕا شا عەبدوڵای یەکەم یەکەم پاشای ئەم شانشینە دوای ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی، شا عەبدوڵای یەکەم بووە فەرمانڕەوای ئەم وڵاتە و دوای تیرۆرکردنی شا عەبدوڵا لە ساڵی ١٩٥١ دا لە شاری ئورشەلیم، تەلال بن عەبدوڵڵا بۆ ماوەیەکی کورت بووە پادشای ئوردن. گەورەترین سەرکەوتنی شا تەلال پەسەندکردنی دەستوور بوو، بەڵام لە ساڵی ١٩٥٢ دا لەبەر نەخۆشی ئێسکیزۆ فڕنی، لە دەسەڵات لابرا. لەبەر ئەوەی حسێنی کوڕی لەو کاتەدا تەمەنی نەگەیشتبووە ١٨ ساڵ، لیژنەیەکی کاتی وڵاتی ئوردنی بەڕێوەبرد. شا حسێن لە ساڵی ١٩٥٣ لەتەمەنی ١٨ ساڵیدا توانی دەسەڵات بگرێتە دەست و لە ماوەیەکی کورتدا پشتیوانی سوپا و عەرەبە ڕەسەن و عەرەبە فەلەستینییەکانی ئوردن بۆ خۆی مسۆگەر بکات. لە ساڵی ١٩٩١ کۆتایی بە ڕەوشی نائاسایی شانشینەکەی ھێنا و لە ساڵی ١٩٩٢ شدا بە پەسەندکردنی یاسایەک ڕێگەی بۆ دامەزراندنی پارتە سیاسییەکان خۆشکرد. دواجار لە ساڵەکانی ١٩٨٩ و ١٩٩٣ ھەڵبژاردنەکانی پەرلەمان لەو وڵاتە بەڕێوە چوون. گۆڕانکاری لە یاسای ھەڵبژاردندا ھەراوھۆریای زۆری لێکەوتەوە و لایەنە ئیسلامییەکان لە ھەڵبژاردنی ١٩٩٧ دا بەشداریان نەکرد. شا حسێن پاش ٤٦ ساڵ لە گرتنە دەستی دەسەڵات، لە ساڵی ١٩٩٩دا مرد و تەختی پادشایەتی بۆ شا عەبدوڵای دووەمی کوڕی بەجێھێشت. شا عەبدوڵڵای دووەم لە ساڵی ١٩٩٩ جێگەی باوکی گرتەوەو بە شێوەیەکی فەرمی ڕێکەوتننامەی ئاشتی لە گەڵ ئیسرائیل واژووکرد و پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەمریکا پتەوتر کرد و لە یەکەم ساڵی دەسەڵاتداریی خۆیدا چاکسازیی ئابووری خستە ئەولەوییەتی بەرنامەکانییەوە.
[وێنۆک|چەپ|شا [عەبدوڵڵای دووەم]]

### پەیماننامەی ئاشتی
[وێنۆک|مەلیک حسێن لەگەڵ [بیڵ کڵینتن و ئیسحاق ڕابین لە کاتی واژووکردنی پەیماننامەی ئاشتی نێوان ئیسرائیل و ئوردن ١٩٩٤]]

### بەھاری عەرەبی لە ئوردن
## ئەمانەش ببینە
* پێترا

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:مێژووی شام
ستیڤ تۆلتز

**ستیڤ تۆلتز** (؛ لەدایکبووی ١٩٧٢ لە سیدنی) ڕۆماننووسێکی ئوسترالیا‌یییە. ڕۆمانی پاژێک لە تەواوەت یەکێک لە کارە ناسراوەکانییەتی.

## کارەکان
یەکەم ڕۆمانی بەناوی *[[پاژێک لە تەواوەت]]* () لە ساڵی ٢٠٠٨ بڵاو کردەوە کە پێشوازییەکی زۆری لێ کرا و لە ھەمان ساڵ بۆ خەڵاتی بووکەر پاڵێورا کە ئەمە زۆر کەم پێش دێت بۆ یەکەم ڕۆمانەکان. ئەم ڕۆمانەی یەکێک لە گەورەترین ڕۆمانەکانی مێژووی ئوسترالیایە.
دووھەمین ڕۆمانی بەناوی، *Quicksand*، لە ساڵی  ٢٠١٥ بڵاو کردەوە ئەم ڕۆمانەش خەڵاتی ڕاسێلی بردەوە.
## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
*ژیاننامە لە بووکبرۆوز

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢
پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی سیدنی
ئەندازیاریی میکانیکی

[250px|وێنۆک|دیزاینکردن و دروستکردنی [مەکینەکان کارێکە لە کارەکانی ئەندازیاریی میکانیکی]]
**ئەندازیاریی میکانیکی** () لقێکی ئەندازیارییە کە بنەما فیزیکی و بیرکارییەکان لەگەڵ زانستی ماددە گرێ دەدات بەمەبەستی دیزاینکردن، شیکردنەوە، دروستکردن، و ھێشتنەوەی سیستەمە میکانیکییەکان. ئەندازیاریی میکانیکی یەکێکە لە لقە کۆن و فراوانەکانی لقەکانی ئەندازیاری.

وانە بنەڕەتییەکانی ئەندازیاریی میکانیکی ئەمانەن:

ستاتیک، دینامیک، میکانیکی ماددەکان، سێورانی بەشەکان، میکانیکی شلەمەکان، تێرمۆدینامیک، و لەرینەوەی میکانیکی.

## ئەمانەش ببینە
* ئەندازیاریی شارستانی
* پێڕستی ئەندازیارانی میکانیکی

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:تەکنۆلۆژیا و زانستە جێبەجێکارەکان
پۆل:ئەندازیاریی میکانیکی
پۆل:لقەکانی ئەندازیاری
پۆل:ئەندازیاری
پۆل:ڕشتەکانی ئەندازیاری
مێژووی سریلانکا

وێنۆک
**مێژووی سریلانکا** باسکردنە لە مێژووی وڵاتی سریلانکا و ئەو ڕووداوە و پێشھاتانەی لەم وڵاتەدا ڕوویداوە بە دریژایی ساڵەکان لەم وڵاتەدا. مەبەستی ئاشنا کردنی نەوەکانی ئێستایە بە سریلانکا

## پێش مێژوو
## مێژووی کۆن
وێنۆک|نەخشەیەکی کۆنی سریلانکا ١٦٨٦
سریلانکا لە کۆندا ناسراو بە چەند ناوێک ناسراو بووە وەک تاروبینی کە وشەیەکی یۆنانییە مانای (تۆماس و ڕەنگی) پاشان بە ھۆی ھاتنی عەرەبەکان بەتایبەت دوای ھاتنی ئیسلام کە بازرگانیان لەگەڵ ئەم ناوچەیە ھەبوو بە (سرندیب) ناسرا تا ئەوەی بە تێپەربوونی سەردەمەکان ناوەکەی بوو بە سریلانکا. ئەم دوورگەیە ٥٤٢ ساڵ پێش زایین فواھیون لێی نیشتەجێ بوون کە یەکێکە لە نەتەوەکانی ئەم ناوچەیە

## سەردەمی ئیستعماری
* **ھاتنی پورتوگالییەکان**
سریلانکا وەک زۆربەی وڵاتەکانی دیکە لەلایەن ڕووبەرووی داگیرکاری و کۆنترۆلکردنی وڵات لەلایەن گەل و وڵاتانی دیکەوە بووەتەوە بۆیەکەم جار لە ساڵی ١٥٠٥ پورتوگالییەکان ڕوویان لەم ناوچەیە کرد بەمەبەستی کاری بازرگانی بەتایبەت پاشان وردە وردە دەسەڵاتیان بەسەر زۆربەی ناوچەکانی سەریلانکا سەپاند ئەمەش لە نێوان ساڵی١٥٩٧ بۆ ١٦١٨ درێژەی ھەبوو
* **ھاتنی ھۆلندییەکان**
دوای ئەوەی ھۆڵندنییەکان دەسەڵاتیان بەھێز بوو توانیان لە ساڵی ١٦٥٨ ڕووبەکەنە سریلانکا و بیخەنە ژێردەسەڵاتی خۆیانەوە بۆماوەیەکی زۆر
* **بەریتانییەکان**
بەریتانییەکان دوای ئەوەی لە ساڵی ١٧٩٨ بەریتانیا ئەو ناوچانەیان داگیر کرد کە ھۆڵندییەکان دەستیان بە سەردا گرتبوو کە لە ژێر دەسەڵاتی پرتوگالی دابوو، لە ساڵی ١٨٠٢ پەیمانی ئیمیان مۆرکرا کە دورگە کە بێتە ژێر دەسەڵاتی بەریتانیا کە ناوی سلان بوو. لە ساڵی ١٨١٥ بەریتانیا (کاندی) داگیر کرد کە کە ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی تەواوی سریلانکا بکەوەێتە ژێر دەسەڵاتیان.

## سەربەخۆبوون
ساڵی ١٩١٩ ھەوڵەکانی سریلانکا بۆ سەربەخۆ بوون دەستی پێکرد ئەویش دوای ئەوەی کە کۆمەڵەیەکیان بە ناوی ڕابتەی سریلانکا پێک ھێنا داوای مافی خۆ بەرێوەبردنیان دەکرد ئەم ھەوڵانە بەردەوام بوو تا ئەوەی لە ساڵی ١٩٤٨ سەربەخۆی بەدەست ھێنا و لە ساڵی ١٩٥٦ زمانی سینھالی بووە زمانی ڕەسمی ئەم وڵاتە ساڵی ١٩٧١ بووە کۆماری سریلانکا ئەویش دوای ئەوەی قوتابیان و سوپای ڕزگاری نەتەوەی دەسەڵاتیان وەرگرت. لە سالی ١٩٧٦ چەندین ناکۆکی و ململانێ لە ناو ئەم وڵاتە دەستی پێکرد کە خۆی بۆ جیابوونەوە و دروستکردنی دەوڵەتێکی دیکە لە ناو ئەم دەوڵەتە درا و تا ئێستاش بەردەوامە

## مێژووی سریلانکا لە ١٩٧٦ تا ئێستا

## سەرچاوەکان
* بەشی مێژوو لە کتێبی فەرھەنگی ڕووداوەکانی کوردستان و جیھان

پۆل:مێژووی سریلانکا
ھاڵکی باوەڕپێنەکراو (فیلم)

وێنۆک|پۆستەری فەرمی

**ھاڵکی باوەڕپێنەکراو** () فیلمێکی سووپەرھیرۆی خەیاڵی زانستیی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٨ کە لەسەر بنەمای کەسایەتیی کۆمیکەکانی ماڕڤڵ «ھاڵک» دروست کراوە. بەرھەمی ستۆدیۆکانی مارڤڵە و دابەشکردنی لەلایەن کۆمپانیای یوونیڤەرساڵ پیکچەرزەوە بووە، دووەم فیلمە لە گەردوونی سینەمایی مارڤڵ (MCU). لە دەرھێنانی لویس لێتەریەرە و لە سیناریۆی زاک پێنە، کە ئێدوارد نۆرتن ڕۆڵی بروس بانەر دەگێڕێت شانبەشانی لیڤ تایلەر، تیم ڕۆت، ویلیام ھارت، تیم بلەیک نێڵسن، تای باڕێڵ و کریستینا کەیبۆت.

## ئەمانەش ببینە
* کەسایەتی خەیاڵیی "ھاڵک"
* ھاڵک (فیلم)
* ھاڵکی باوەڕپێنەکراو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
* شی ھاڵک: پارێزەری ڕێسا
* شی ھاڵک

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٨
پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی ئاڤی ئاراد
پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون
پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن
پۆل:ئەو فیلمانەی دووبارە دروست کراوەتنەوە
پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە سووپەرھیرۆکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمە ئەکشنییەکانی ساڵی ٢٠٠٨
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی لویس لێتێریێر
پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی گەیڵ ئان ھێرد
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن کرایگ ئارمسترۆنگ تۆمارکراون
پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە ساڵی ٢٠٠٦ داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە شاری میلواکیی دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە شاری ڕیۆ دی جانیرۆ داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە ڤێرجینیا داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە نیوجیرسی وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ھامیڵتن وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ڕیۆ دی جانیرۆ وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری تۆرنتۆ وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکانی ھاڵک (کۆمیک)
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان کە لە بریتیش کۆلومبیا وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە کۆڵۆمبیای بەریتانی دانراون
پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠٠٠
چارلی ھیتن

**چارلی ڕۆز ھیتن** (لەدایکبووی ٦ی شوباتی ١٩٩٤) ئەکتەر و مۆسیقاژەنێکی ئینگیلیزییە. ناسراوە بە ڕۆڵی سەرەکی جۆناثان بایەرس لە زنجیرەی نێتفلیکسی خەیاڵی درامی *[[شتە نامۆکان]]* (٢٠١٦–ئێستا).

## ژیانی سەرەتایی
چارلی لە لیدس، ڕۆژئاوای یۆرکشێر لەدایکبووە، و لە شوقەیەک لە بریدڵینگتن لەلایەن دایکییەوە گەورە کراوە.

## پیشە
### مۆسیقا
چارلی ڕۆیشت بۆ لەندەن کە ١٦ ساڵان بوو و بەژداری لە باندێکی ڕۆک کرد بە ناوی Comanechi وەک دەرەمەرێک و لەگەڵیاندا بوو بۆ زیاتر لە ساڵێک. چارلی پاشان بەژداری لە باندێکی psychedelic کرد کە لە لەندەن پێکھاتبوو بە ناوی Half Loon.

### ڕۆڵگێڕان
لە ٢٠١٤ دا، چارلی ڕۆڵی گێڕا لەکورتە فیلمێک بە ناوی "''Life Needs Courage''". لە ٢٠١٥ دا، یەکەم ڕۆڵی گەورەی گێڕا لە زنجیرەی تاوانی ITV بە ناوی *DCI Banks*، کە ڕۆڵی گاری مەکڕێدی ئەگێڕا. و پاشان ڕۆڵی ڕایڵی گێڕا لە زنجیرەی پشکنەری ITV بە ناوی *Vera*. و وەک میوانێک لە زنجیرەی پزیشکی درامی BBC One بە ناوی *Casualty* وەک جەیسن وەیکۆت. لە ٢٠١٦ دا، لە فیلمی ھەستبزوێن بەناوی *Shut Inا*، کە نەیۆمی واتس و ئۆلیڤەر پلاتیش ڕۆلی سەرەکیان تێدا ئەگێڕاوە، و فەیرن بڵاکبێرن دەرھێنانی بۆ کردووە. ھەروەھا چارلی ڕۆڵی جۆناثان بایەرس ئەگێڕێت لە زنجیرەی نێتفلیکسی خەیاڵی درامی *[[شتە نامۆکان]]*. لە ٢٠١٦ دا، ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی درامی *As You Are* گێڕا.

لە مەی ٢٠١٧ دا، چارلی ھەڵبژێردرا بۆ ئەوەی ڕۆڵی ساموێڵ «سام» گوثری / کانۆنبۆڵ بگێڕێت لە *New Mutants*، فیلمێکی ٢٠٢٠ کە لە کۆمیکی ماڕڤڵ بەھەمان ناوەوە وەرگیراوە. لە ئابی ٢٠١٨، BBC ڕایگەیاند کە چارلی ڕۆڵی جۆسێف مێریک ئەگێڕێت، کە بە "Elephant Man" ناسراوە، لە درامایەکی دوو بەشی. ھەڵبژاردی چارلی بۆ ڕۆڵەکە ڕەخنەی لێگیرا لەلایەن گروپێکی خێرخوازی کەم ئەندامانەوە، کە سەرۆکی گروپەکە ئەڵێت کە بەکار نەھێنانی ئەکتەرێکی کەم ئەندام ھەلێکبووە کە لەدەستیان داوە.

## ژیانی تایبەتی
چارلی کوڕێکی ھەیە، ئاڕچی (لەدایکبووی ٢٠١٤) لە پەیوەندییەک لەگەڵ ئاکیکۆ ماتسورا.

لە ٢٠١٦وە، لە پەیوەندییەک دا بووە لەگەڵ ناتالیا دایەر کە ڕۆڵی خۆشەویستی جۆناثان ئەگێڕێت، نانسی ویڵەر لە زنجیرەی *[[شتە نامۆکان]]*

چارلی پریمیەری وەرزی دووەمی *شتە نامۆکان*ی لە کیس چوو کە لە ٢١ی نیسانی ٢٠١٧ دا بوو. چارلی لە فڕۆکەخانەی لۆس ئەنجلس ڕاگیرابوو، ڕاپۆڕتەکان ئەڵین کە بەھۆی دۆزینەوەی بڕێک لە کۆکاین بووە. نەگیرابوو و نێردرابۆوە بۆ لەندەن. دوای زیاتر لە ھەفتەیەک، لە لێدوانێکی دا گووتی کە گەشتەکەی بۆ ئەمریکا «بەھۆی کێشەیەک لەلایەن کۆچی ئەمریکاوە ڕێگری لێکراوە.» و «نەگیراوە و سزاش نەدراوە بەھۆی تاوانەوە.»

## فیلمۆگرافی
### فیلم

### تەلەڤیزیۆن

## خەڵات و پاڵێوراوەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٤
لەحم بەعجیین

**کولێرە بە قیمە** خواردنێکی پارچەی تەنکی ھەویر لەگەڵ گۆشتی قیمەکراوە (زۆرتر گۆشتی گا یان بەرخ)، کە لەسەری لەگەڵ قیمە، سەوزە وەک پیاز، تەماتە و مەعدەنووس ھەروەھا بەھارات وەکوو بیبەری سوور، بیبەری شیرین، کەمون و دارچینی بەسەردا دەکرێت پاشان دەبرژێندرێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:چێشتی ئاشووری
پۆل:چێشتی ئیسرائیلی
پۆل:چێشتی ئێرانی
پۆل:چێشتی تورکی
پۆل:چێشتی شامی
پۆل:چێشتی عەرەبی
پۆل:چێشتی عێراقی
پۆل:چێشتی کوردی
مێژووی مەنگۆلیا

وێنۆک

مێژووی مەنگۆلیا یاخود مەغۆل بۆ ھەزاران ساڵ پێش ئێستا دەگەرێتەوە یەکێکە لە میللەتە کۆنەکانی جیھان ئەم میللەتە لە چەنیدن ھۆز و تیرەی جیاواز پیچک ھاتوون و چەندین ئیمپڕاتۆرییەتی لێدروست بووە ساڵانێکیش بە شێکی زۆری جیھانی لەژێر دەسەڵات بوو مێژووی مەنگۆلیا لە سەردەمی جەنگیز خان زیاتر بە دەردەکەوێت کە توانی بەشێکی بەرچاوی ھۆز و تیرەکانی مەنگۆلیا کۆبکاتەوە یەکێک لە بەھێزترین ئیمپڕاتۆرییەت لە مێژوودا پێک بھێنیت. دوارتر نەوەکانی سنورەکانی جیھانیان بڕی تا ئەوەی دەسەڵاتی گەیشتە مەنجەر و ھۆڵندا دوای زیاتر لە سێ سەدە وردە وردە ناوچەکانی لە دەستدا کە دەستی بەسەردا دەگرتن ساڵی ١٦٩١ چین مافی ئۆتۆنومی پێ بەخشی لە دوای شۆرشی چین لە ساڵی١٩١١ لە ناوچوونی بنەماڵەی بانشوو لە ساڵی ١٩١٢ ئەمیرە مەنگۆلییەکان چینییەکانیان لە مەنگۆلیا دەرکرد و لە ساڵی ١٩٢١ سەربەخۆی خۆیان ڕاگەیاند لەژێر دەسەڵاتی خونوختوی بوزی و ڕوسیاش یارمەنی دەریان بوو لە ساڵی ١٩٢١ ھێزەکانی ڕووسیا چوە ناو مەنگۆلیا یارمەتی شۆڕشگێڕەکانی دا بە دامەزراندنی سیستەمێکی شیوعی لە دوای مردنی بوزی زیندوو، لە دوای پەیمانی نێوان ڕووسیا و چین چین وازی ھێنا لە داواکاری مەنگۆلیا و ھەربەناو بووە کۆمارێکی سەربەخۆ.

## ھێرش بۆسەر بەغدا
وێنۆک|نەخشەی چۆنییەتی فراوانبوونی سنوری مەغۆلەکان

## کوردستان لەژێر دەسەڵاتی مەغۆل
### دەوڵەتی جەلائیری
### قەرەقۆینلۆ
### ئاققۆینلۆ

## ئەمانەش ببینە
ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل
ھۆلاکۆ خان

## سەرچاوەکان
* مێژووی مەنگۆلیا لە کتێبی فەرھەنگی ڕووداوەکانی کوردستان و جیھان لە ئامادەکردنی علی کەندی

 

مەنگۆلیا
پۆل:خەڵکی مەغۆل
پۆل:مەغۆلەکان
سوپای پاکستان

وێنۆک|لۆگۆی سوپای پاکستان
سوپای پاکستان (بە ئوردو: پاکستان فوج ) لقی سەرەکی جەنگی وشکانی ھێزە چەکدارەکانی پاکستانە ڕەگی بوونی ھاوچەرخی دەگەڕێتەوە بۆ سوپای ھیندی بەریتانی کە لە دوای دابەشکردنی ھیندستانی بەریتانی نەما، لە ئەنجامدا ئەو کارە پەرلەمانییە بوو کە سەربەخۆیی پاکستان لە شانشینی یەکگرتووەوە لە ١٤ی ئابی ١٩٤٧ دا جێگیرکرا، بەپێی خەمڵاندنی دەزگای نێودەوڵەتی بۆ لێکۆڵینەوەی ستراتیژی IISS لە ساڵی ٢٠١٧ دا سوپای پاکستان ٦٥٠ ھەزار کەسی چالاکی ئەرکی ھەبوو، کە لەلایەن یەدەگی سوپا و گاردی نیشتیمانییەوە پشتگیری دەکرێن، بە شێوەیەکی کاریگەر لە ڕووی ھێزی مرۆڤەوە، کردیان بە ٦ھەمین گەورەترین سوپای جیھان ھاوڵاتیان دەتوانن بە خۆبەخشی سەربازی پێشکەش بکەن بە گەیشتن بە ١٦ساڵ و ناتوانرێت بڵاوبکرێتەوە بۆ شەڕ کردن تا تەمەنی ١٨ساڵ بەپێی دەستووری پاکستان، ئەرکی سەرەکی و دەستووری سوپای پاکستان بۆ دەستەبەرکردنی ئاسایشی نەتەوەیی و یەکێتی نیشتمانی پاکستانە بە بەرگریکردنی لە دەستدرێژیدەرەکی یان ھەڕەشەی جەنگ. ھەروەھا دەکرێت لە حکومەتی فیدراڵیش بترسێت بۆ وەڵامدانەوەی ھەڕەشە ناوخۆیییەکان بە پاراستنی ئارامی و ئاسایش لە سنووری وشکانیدا لەکاتی ڕووداوەکانی کارەساتی نەتەوەیی و نێودەوڵەتی و لەناکاودا، لە ماڵەوە پرۆسەی ڕزگارکردنی مرۆیی ئەنجام دەدات و بەشدارێکی چالاکە.

## سەرچاوەکان
* https://www.pakistanarmy.gov.pk/
https://m.hindustantimes.com/india-news/in-gen-bajwa-s-saudi-trip-an-apology-snub-and-then-a-new-proposal/story-5wYoIHlJAAJoLS4KsyZ8IP_amp.html 

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
*
مێژووی تاجیکستان

وێنۆک
**مێژووی تاجیکستان** باسکردنە لە مێژووی وڵاتی تاجیکستان تێدا باس لە ڕوودا و پێشھاتەکانی سەدەکانی ڕاردووی ئەم وڵاتە دەکاتە وە ھۆکارێکە بۆ ئاشناکردنی نەوەکانی ئێستا بە ڕابردووی ئەم ناوچەیە. تاجیکستان پارچەیەک بووە لە ئیمقراتۆرییەتی ئەسکەندەری مەزن لە دوای سەدەی ھەشتی زاینی تاجییەکان کە خاوەن زەوی بوون و نیمچە سەربەخۆیان لە دەست دابوو لەژێر ئامۆژگاری ئۆزبەکییەکان دابوو لە ڕۆژاوا و پاش بڵاو بوونەوەی ئاینی ئیسلام لەم ناوچەیە بووە ئاینی ڕەسمیان. لە سدەی سێزدەھەم جەنگیزخان توانی ئەم ناوچەیە داگیربکات و بیخاتە ژێر دەسەڵاتی مەغۆلەکان تا ساڵانێکی زۆر لەژێر دەستی مەغۆلەکان پاشان لە ساڵی ١٨٦٠ بۆ ١٩٠٠ لەژێر فەرمانڕەوای دەسەڵاتی قەیسەری ڕووس بوون. لە دوای شۆرشی تشرینی یەکەمی ڕووسیا ھەوڵدرا ناوچەی بوخارییەکان بەکەوێتە ژێر دەسەڵاتی شیوعییەکان دوای ئەوەی تاجیکستان بووە بەشێک لە کۆماری تورکمانستانی سۆڤیەتی سۆشیالیستی مافی ئەتۆنومی پێ درا. لە ساڵی ١٩٢٤ بووە کۆماری تاجیکی سۆڤیەتی سوشیالیستی لە ساڵی ١٩٢٩ بووە یەکێک لە کۆمارەکانی یەکێتی سۆڤیەتی پێشوو لە دوای ساڵی ١٩٧٨ جوڵانەوەیەک پەیدا بوو لە تاجیکەکان دژی یەکێتیی سۆڤیەت تێکۆشان ئەمەش بووە ھۆی بەرزکرنەوەی ھەستی نەتەوایەتی و ساڵی ١٩٨٩ بەرەی میللی ڕاگەیەندرا و زمانی تاجیکی بووە زمانی ڕەسمی تاجییەکان ڕاگەیاندنی سەربەخۆی خۆیان لە ساڵی ١٩٩١ ڕاگەیاند وە لە ساڵی ١٩٩٢ چووە ناو ڕێکخراوی ھاوکاری ئابووری ئیسلامی و پاشان ڕێکخراوی ئاساییش. لە ساڵی ١٩٩٩ لە ئەنجامی ڕاپرسی و ھەڵبژاردن بریاردرا کە پارت و ھێزە ئیسلامییەکان ئازاد بن لە کار و سیاسەت دا.

## شەڕی ناوخۆی تاجیکستان
وێنۆک|کۆمەلێک سەرباز لە سەردەمی شەڕی ناوخۆ ١٩٩٢
لە ساڵی ١٩٩٢ شەرێکی ناوخۆی لە ناو ئەو وڵاتە سەری ھەڵدا تاکو١٩٩٧ بەردەوام بوو کە تێیدا ژمارەیەکی بەرچاو لە خەڵک بوونە قوربانی ئەم شەڕە

## سەرچاوەکان
* 

مێژووی تاجیکستان
پۆل:مێژووی ئاسیا
دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق

**دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق** کە دواتر بووە دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام، گرووپێکی چەکداری ئیسلامی جیھادی عێراقییە و بە ژمارەیەک گرووپی چەکدار دادەنرێن و لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ لە عێراق دامەزراوە. ئەم گرووپە پێش ڕاگەیاندنی " دامەزراندنی دەوڵەت " لە ڕێگەی کۆمەڵێک گرووپەوە دەرکەوتن و تۆمەتبارن بەوەی دەستیان ھەیە لەو ھێرشانەی کە سەربازانی عێراقیان کوشتوە لە ٩ی نیسانی ٢٠١٣ ئەمیرەکەیان ئەبوبەکر بەغدادی، فەرمانی تایبەتی خۆی گۆڕی بۆ بوون بە دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام کە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا بە داعش ناسراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:چالاکییەکانی قاعیدە لە عێراق
پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی کە لەلایەن ئەمریکاوە بەتیرۆریست دەستنیشانکراون
پۆل:تیرۆریزم لە عێراق
پۆل:قاعیدە لە عێراق
پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ٢٠٠٦
پۆل:یاخیبوونی عێراق (٢٠٠٣-٢٠١١)
دی ڤی دی

**دی ڤی دی** () دی ڤی دی کورتکراوەتەوە بۆ (دیجیتاڵی ھەموو ئامێرێکی دیسک یان دیجیتاڵ ڤیدیۆ دیسک) کە «فۆرماتی دیجیتاڵی دیسکی تیشک» دای ھێنا، لە ساڵی ١٩٩٥ گەشەی کرد، لە کۆتایی ساڵی ١٩٩٦ بڵاوکرایەوە. بەمامناوەندی دەتوانێت، ھەموو جۆرە داتایەکی دیجیتاڵی خەزن بکات، و بە شێوەیەکی بەربڵاو بۆ سۆفتوێر و فایلەکانی تری کۆمپیوتەر و ھەروەھا بەرنامەی ڤیدیۆیی چاودێری کراو بەکاردەھێنرێت. دی ڤیدییەکان توانای خەزنکردنی زیاتر پێشکەش دەکەن، وەک لە دیسکی پەستێنراو، لەکاتێکدا ھەردووکیان ھەمان دوریان ھەیە.

## وشەڕەتناسی
بۆچوونی فەرھەنگی ئینگلیزی ئۆکسفۆرد لە ساڵی ١٩٩٥ دەڵێن، بەرھەمھێنەرانی ڕکابەری بەرھەمەکە سەرەتا بە دیسکی ڤیدیۆی دیجیتاڵی ناونرا، لەسەر ئەوە ڕێککەوتوون، بۆ ئەوەی جەخت لەسەر نەرمی فۆرماتەکە بۆ کاربەرنامە فرەمیدیاکان بکرێتەوە، دی ڤی دی کورتکراوەیەکی پەسەند کراوە، بۆ سڕینەوەی دیسکی ھەمەرەنگی دیجیتاڵی. OED ھەروەھا باس لەوە دەکات، کە لە ساڵی ١٩٩٥، کۆمپانیاکان گوتیان: ناوی فەرمی فۆرماتەکە بە سادەیی دەبێتە DVD، تۆشیبا ناوی دیسکی ڤیدیۆی دیجیتاڵی بەکار دەبڕی، بەڵام ئەو دیسکە بۆ «دیسکی فرەتوانای دیجیتاڵی» گۆڕدرا، پاش ئەوەی کۆمپانیاکانی کۆمپیوتەر گلەییان کرد، کە کاربەرنامەکانیانی جێھێشتوە.

## مێژوو
وێنۆک

چەندین فۆرمات پێش کەوتن، بۆ تۆمارکردنی ڤیدیۆ لەسەر دیسکە بینراوەکان پێش DVD. تەکنەلۆژیای تۆمارکردنی دەستی یووکی داھێنرا، لەلایەن دەیڤد پاول گریگ و جەیمس ڕەسێل لە ساڵی ١٩٦٣، و یەکەم داھێنان لە ساڵی ١٩٦٨ بوو. فۆرماتی داتای «دیسکی ئۆکتۆنییە بەکاربەر» کە بە لێزەردیسک ناسراوە، لە ئەمریکا پەرەی سەند، و سەرەتا لە مانگی کانوونی یەکەمی ١٩٧٨ لە شاری ئەتلانتای جۆرجیا ھاتە بازاڕەوە. دیسکی زۆر گەورەتری بەکارھێناوە، لە چەشنەکانی دواتر.

## تایبەتمەندییەکان
تایبەتمەندییەکانی DVD دروست کراوە، و لەلایەن دی ڤی دی فۆروم نوێکراوەتەوە، وەک ئەوەی پێی دەگوترێت دی ڤی دی کتێب (بۆ یو دی ڤی دی-ROM کتێب، دی ڤی دی- دەنگی کتێب، دی ڤی دی- ڤیدیۆ کتێب، دی ڤی دی- RW کتێب، دی ڤی دی- RW کتێب، (تۆمارکردنی دەنگ) کتێب، دی ڤی دی ڤی (تۆمارکردنی ڤیدیۆ) و ھتد. دیسکەکانی DVD لە دوو دیسک دروست کراون، بەشێوەیەکی ئاسایی یەکێکیان بەتاڵە، و ئەوەی تر داتای تێدایە. ھەر دیسکێک ٠٬٦ ملم ئەستوورە، و پێکەوە چەسپاوە، بۆ پێکھێنانی دیسکێکی DVD. پرۆسەی چەسپین دەبێت بە وریایییەوە ئەنجام بدرێت، بۆ ئەوەی دیسکەکە تا ئەو کاتەی دەکرێت تەخت بێت بۆ دوورکەوتنەوە لە ھەردوو دووبەرەکی و «لارکردنەوەی دیسک» کە ئەمەش لەکاتێکدا دیسک تەواو تەخت نییە، ڕێگری دەکات لە خوێندنەوەی. ھەندێک تایبەتمەندی بۆ تایبەتمەندیمیکانی میکانیکی و فیزیکی و تەسەووری دیسکە دی ڤی دییە بینراوەکان دەتوانرێت دابەزێنرێت، وەک ستانداردی بەردەست بە ئازادی لە وێبسایتی ISO.

## سەرچاوەکان

پۆل:داھێنانە ھۆڵەندییەکان
پۆل:داھێنانە ژاپۆنییەکان
پۆل:ئەلکترۆنی بەکاربەر
پۆل:زانست و تەکنۆلۆژیا لە ژاپۆن
پۆل:تەکنۆلۆژیای زانیاری لە ژاپۆن
پۆل:دی ڤی دی
پۆل:میدیای بیرگەی کۆمپیوتەر بە بینایی