open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ڕێککەوتننامەی کوتاھیا

وێنۆک|ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست دوای پەیمانی کوتاھیا**ڕێککەوتننامەی کوتاھیا** کە بە **ڕێککەوتنی ئاشتیی کوتاھیا** ناسراوە، کە لە مانگی ئایاری ساڵی ١٨٣٣ کۆتاییی بە شەڕی میسر و عوسمانی لە نێوان ساڵانی (١٨٣١-١٨٣٣) ھێنا.

## ڕێککەوتنەکە
لە ڕێککەوتنەکەدا ویلایەتی سووریا و ئەدەنەی عوسمانی تەسلیمی میسر کرا و ئیبراھیم پاشای میسریش بوو بە پارێزگاری گشتیی ئەو دوو پارێزگایە. بەڵام یەکلاییکردنەوەی ڕێککەوتنی ئاشتی بۆ ھیچ کام لە لایەنەکان جێگەی ڕەزامەندی نەبوو، لە ئەنجامدا شەڕی دووەمی عوسمانی و میسری لە ساڵانی ١٨٣٩-١٨٤١ لێکەوتەوە.

## تێڕوانینێکی گشتی
محەممەد عەلی پاشای میسر، کە بە ڕواڵەت تەنھا دەوڵەتێکی ژێردەستەی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بوو، ھەوڵی زیادکردنی دەسەڵاتەکەی و بەدەستھێنانی کۆنترۆڵی فەڵەستین و سووریا و عەرەبستانی دەدا. لە کۆتاییی ساڵی ١٨٣١ سوپای تازە چاکسازیکراوی خۆی بردە شەڕێکەوە دژی سوڵتانی عوسمانی، مەحموودی دووەم و بە ئاسانی ھێزەکانی عوسمانیی تێکشکاند و ھەڕەشەی لە خودی قوستەنتینیەی پایتەختی ئیمپراتۆریی عوسمانی کرد. لە کاتێکدا بەریتانیا و فەڕەنسا ھاوسۆزی محەممەد عەلی بوون، نیکۆڵاسی یەکەم سوپای ڕووسیای بۆ ھاوکاریی تورکەکان نارد. ئەم دەستێوەردانەش تا مانگی ئایاری ساڵی ١٨٣٣ ئاشتی ھێنایە ئاراوە، کە محەممەد عەلی پاشای میسری لە سەر دەسەڵاتی سووریا و عەرەبستاندا ھێشتەوە.

## دەقی فرمانەکە
فەرمانەکە (کە لەلایەن سوڵتانەوە لە ٦ی ئایاری ١٨٣٣ دەرچووە) ئاراستەی ھەموو دەسەڵاتدارانی ئیمپراتۆریەت کرا:«محەممەد عەلیی میسر و ئیبراھیمی کوڕی بەڵێنی دڵسۆزیی سوڵتانیان دا و سوڵتانیش بەڵێنەکانیانی قبووڵ کرد. بەھۆی ئەوەوە بە میھرەبانییەوە مامەڵەی کرد و لێیان خۆش بوو.
محەممەد عەلی ڕێگەی پێدرا بەردەوام بێت لە حوکمڕانیی میسر و دوورگەی کریت (کەندا). ھەروەھا کۆنتڕۆڵی دیمەشق، تەرابلوس (لە سووریا)، صەیدا، سەفەد، حەلەب، قودس، نابلوس و ناوچەکانی دەوروبەری پێدرا. جگە لەوەش بەرپرسیارێتیی ڕێکخستنی زیارەت و ناردنی دیاریی ڕێوڕەسمی ساڵانەشی بۆ گۆڕی پێغەمبەر پێدرا.

ئیبراھیم پاشا، کوڕەکەی، جارێکی دیکە لە دەسەڵاتەکەیدا پشتڕاستکرایەوە کە پەیوەستە بە مەککە و بەسەر قەزای جددەدا. ھەروەھا کۆنترۆڵی قەزای ئەدەنەیشی پێدرا، لەگەڵ ڕێگەپێدانی ڕۆڵی پارێزگارێکی باجوەرگریش (موحاسڵ).»دەقەکە درێژە بە پێشکەشکردنی لێ خۆشبوون بۆ ھەموو کەسەکان دەدات بۆ ڕووداوەکانی ئەنادۆڵ، و دەسەڵاتداران تۆمەتبار دەکات و فەرمان دەدات بە ئارامکردنەوەی دانیشتووان، و ئارامکردنەوەی خەڵک و بارودۆخیان و بەدەستھێنانی دڵسۆزی و دووعایان بۆ سوڵتان.

## سەرچاوەکان

پۆل:پەیماننامەکان
پۆل:ئاگربەستەکان
پۆل:شەڕی میسر و عوسمانی (١٨٣١–١٨٣٣)
ئیدریس مەحموودیان

ئیدریس مەحموودیان (لەدایکبووی ١٣٦٤کۆچی هەتاوی؛1986 زایینی لە سەقز، کوردستان، ئێران) دەرهێنەر،بەرهەمهێنەر،وێنەگری کوردە کە لە بواری سینەمادا کاردەکات و سەرپەرشتیاری ئەنجومەنی سینەمای لاوانی ئێران - نووسینگەی مەهابادە.

## ژیاننامە
ئیدریس مەحموودیان لە ساڵی ١٣٦٤ لە سەقز، پارێزگای کوردستان لەدایکبووە. ناوبراو خوێندنی خۆی لە بواری کارناسی نۆژەنکردنەوەی شوێنەوارە مێژووییەکان لە زانکۆی زابل تەواو کردووە. مەحموودیان کاری پیشەیی خۆی لە بواری کورتەفیلمسازیدا دەستپێکردووە و لە هەمان کاتدا سەرقاڵی فێرکردنی ئەو کەسانەیە کە ئارەزووی سینەمایان هەیە لە ئەنجومەنی سینەمای لاوانی ئێران. هەروەها بەڕێوەبەرایەتی نووسینگەی ئەنجومەنی سینەمای لاوانی ئێران – مەهابادیشی لە ئەستۆدایە و بەرپرسی بەڕێوەبردنی خولەکانی فێرکاری گشتگیری فیلمسازییە کە بریتین لە دەرهێنان، وێنەگرتن، مۆنتاژ و تۆمارکردنی دەنگ.

## فیلمۆگرافی

### '''دەرهێنان'''
* "کۆلارە" (کورتەفیلم)
* "ئێستا کچێک نیشتمانمە" (کورتەفیلم) ڕادیۆ دیالۆگ (وتووێژ)
* "لیمۆ هەموو شتێکی دەزانی" (کورتەفیلم)براوەی خەڵاتی تایبەتی ناوبژیوانان لە فستیڤاڵی نێو نەتەوەیی تاران 

### '''وێنەگرتن (Director of Photography)'''
* "پاییز تەنیا درەخت لێی تێدەگات" – دەرهێنەر: ئومێد نیکرو
* "هوما" – دەرهێنەر: ڕۆژانۆ ئەرجومەند و کیانووش محەممەدی
* "کورسییەکانی تەنیایی" – دەرهێنەر: ئومێد نیکرو

### '''یاریدەدەری دەرهێنەر و بەرنامەڕێژ'''
* زنجیرەی "تێپەڕین لە ئازارەکان" – دەرهێنەر: فەرەیدوون حەسەنپوور
* زنجیرەی دۆکۆمێنتاری "شینی بیابان" – دەرهێنەر: ئەکبەر شەهبازی
* فیلمی "گوڵێک بە ڕەنگی بێدەنگی" – دەرهێنەر: ئاناهیتا کەبیرکۆه

### '''دیزاینی دیمەن (سەحنە)'''
* فیلمی سینەمایی "پاییز لە حەوشەی ماڵ" – دەرهێنەر: ئەکبەر شەهبازی

### '''فۆتۆگرافی سینەما و تەلەفیزیۆن'''
* فیلمی سینەمایی "پێڵاو" – دەرهێنەر: مورته‌زا ئاسمانی
* زنجیرەی ماڵەوەی "قەتارچیان" – دەرهێنەر: نەزیر میرزایی

**چالاکییەکانی فۆتۆگرافی سەربەخۆ**

* بەشداری لە فێستیڤاڵی فۆتۆگرافی HIPA (دوبەی)

## ئامادەبوون و دەستکەوتەکان

* **چل و یەکەمین فێستیڤاڵی کورتەفیلمی تاران:**
** پاڵێوراوی باشترین دەرهێنان، باشترین وێنەگرتن و باشترین دەنگ
** وەرگرتنی خەڵاتی تایبەتی لێژنەی دادوەران بۆ فیلمی "لیمۆ هەموو شتێکی دەزانی"

  - پاڵێوراوی باشترین دەرهێنان، باشترین وێنەگرتن و باشترین دەنگ 
  - وەرگرتنی خەڵاتی تایبەتی لێژنەی دادوەران بۆ فیلمی "لیمۆ هەموو شتێکی دەزانی"

* **فێستیڤاڵی کراوەی لاهیجان:**
** پاڵێوراوی حەوت بەش لەوانە باشترین فیلم، دەرهێنان، وێنەگرتن و دەنگ
** براوەی خەڵاتی باشترین دەرهێنان و باشترین دەنگ بۆ فیلمی "لیمۆ هەموو شتێکی دەزانی"

  -پاڵێوراوی حەوت بەش لەوانە باشترین فیلم، دەرهێنان، وێنەگرتن و دەنگ 
  - **براوەی خەڵاتی باشترین دەرهێنان و باشترین دەنگ بۆ فیلمی "لیمۆ هەموو شتێکی دەزانی"**

* **یازدەهەمین فێستیڤاڵی فیلمی دهۆک:** وەرگرتنی خەڵاتی ڕێزلێنانی تایبەتی لێژنەی ناوبژیوانان
* **بیست و یەکەمین فێستیڤاڵی وێنەی ساڵ:** وەرگرتنی خەڵاتی ڕێزلێنانی تایبەتی لێژنەی ناوبژیوانان
* **چل و دووەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر:** بەشداریکردن بە فیلمی "لیمۆ"
* **چل و هەشتەمین فێستیڤاڵی فیلمی لوکاس (ئەڵمانیا):** بەشداریکردن بە فیلمی "لیمۆ"

## سەرچاوەکان


## '''سەرچاوە دەرەکییەکان'''

* 

پۆل:فیلمۆگرافیی دەرھێنەرەکان
پۆل:فیلمۆگرافیی ئەکتەرەکان
باتاس

**باتاس** یەکێکە لە کوندەکانی ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر لە قەزای ھەریر لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق..

گوندی باتاس لەگەڵ شارەدێی ھەریر ئەوەندە لە یەکتر نزیک بووەتەوە ھەردووکیان پێکەوە لە یەک پارچە و یەک شارەدێ ئەچن، باتاس گوندێکە نزیکەی ١٠٠٠ خێزان لە خۆ ئەگرێت، باتاس پێگەیەکی زۆر گرنگی ھەیە لە ڕووی بایەخی جوگرافی و کشتوکاڵی و ئاژەڵدارییەوە، دەشتی ھەریر و باتاسیش ناوبانگی تایبەتی خۆی ھەیە لە ڕووی فراوانییەوە خاکێکی بە پیت و پڕ بەرەکەتە، چەندەھا بەرووبوومی کشتوکاڵی لێ دێتە بەرھەم، وە لە ڕووی بەخێوکردنی سامانی ئاژەڵیشەوە ئە و دەشتە لە چەندەھا شوێنی جیا جیا بووەتە لەوەڕگا.

## ناو
* ھەندێک سەرچاوە پێیان وایە ناوی باتاس بە زمانی میدی (ماد) بەواتای (فەرمانرەوا و سەرکردە) دێت.
* ئاماژە بەوە ئەکەن کەوا (باتاس) ووشەیەکی لێکدراوە، کە لە دوو ووشەی (با) + (تاس) پێک ھاتووە کە ھەر لە سەرەتای مێژووی ئاوەدانیەوە ئەو ناوەیان وەک سەرچاوە لەوەوە وەرگرتووە کەوا ئەوکاتی ڕەشە (با)ی تووند ھەڵیکردووە کە خەڵکەکەش لەو سەردەمەدا (تاس)یان لە سەر بووە، ئیتر لەگەڵ توندی ڕەشە (با) یەکە (تاس) لەسەری خەڵکەکە فڕیوون، ئیتر ئەوکات وا دیارە خەڵکەکە وایان پێ باش بووە ھەر لەبەر ئەمە ئەو دوو ووشەیە لێک بدەنەوە و بیکەن بە (باتاس) کەلەو کاتی تا ئێستاش ئەو ناوە ھەر بەو شێوازە پشتاو پشت بەو گوندە لکێنراوە.

## مێژوو
* گوندی باتاس لە سەرەتای دروست بوونی ناحیەی ھەریر، ناوەندی ناحیەکە بوو، تاوەکوو ساڵی ١٩٥٣دا گواسترایەوە بۆ شارۆچکەی ھەریر.
* لە سەرەتاوە لە ڕووی کارگێڕییەوە سەر بە قەزای ڕەواندز بووە، دواترخراوەتە سەر قەزای شەقڵاوە و دواتر قەزای ھەریر لە سنووری پارێزگای ھەولێر.

## ئەمانەش ببینە
* قەزای ھەریر
* ھەریر
* ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر
پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان
پۆل:ھەولێر
ئاوازی باڵەکان

**ئاوازی باڵەکان** () فیلمێکی دۆکیومێنتاری ئێرانییە لە دەرھێنان و نووسینی ھێمن خالدی بەرھەمی ساڵی ٢٠٢٥. ئەم فیلمە بەرھەمێکی ھاوبەشی نێوان ئێران، گورجستان و بەلجیکایە و لە بەشی پێشبڕکێی چەند فێستیڤاڵێکی نێودەوڵەتی وەک فێستیڤاڵی فیلمی بوسان، فێستیڤاڵی فیلمی لەندەن و فێستیڤاڵی فیلمی زوریخ بەشداری کردووە.

## پوختە
لە گوندێکی شاخاویی کوردستاندا کە شوێنی زستانەکردنی لاڵەکانە، «خەدیجە» ژنێکی ٧٨ ساڵە بەھەمان کات چاودێری هاوسەرە بەتەمەنەکەی دەکات و چارەسەری لاڵەیەکی بریندار دەکات کە لە دوای بەرکەوتنی ھێڵی کارەبایی پەستان بەرزدا نەماوە. لەکاتێکدا کچەکەی خۆی پلانی ھەنووکەی کۆچکردنە، فیلمەکە بە دروستکردنی ھاوسەنگییەکی ھۆنراوەیانە، باس لە کۆچی مرۆڤ و باڵندە دەکات.

## دروستکردن
ئەم فیلمە یەکەم فیلمی درێژی ھێمن خالدییە کە لە قۆناغی گەشەپێدانی، براوەی «خەڵاتی کت ئەند داکز» (Cat & Docs Award) لە بەشی pitchی فێستیڤاڵی FIPADOC بوو. وێنەگری فیلمەکە لەلایەن وریا عەبدیانی ئەنجامدراوە و میوزیکەکەی لەلایەن ستار ئۆرەکی دانراوە.

## پەخش و خەڵاتەکان
* خەڵاتی دۆکیومێنتاری ئاسیا (Mecenat Award) — سیەم فێستیڤاڵی فیلمی بوسان (٢٠٢٥)
* خەڵاتی باشترین دەرھێنەری دۆکیومێنتاری درێژ (بەشی نەتەوەیی) — نۆزدەهەم فێستیڤاڵی سینەماحەقیقەتی ئێران (٢٠٢٥)
* ھەڵبژێردراوی فەرمی — فێستیڤاڵی فیلمی لەندەن (٢٠٢٥)
* ھەڵبژێردراوی فەرمی — فێستیڤاڵی فیلمی زوریخ (٢٠٢٥)

## تیپی دروستکەران
**دەرھێنەر و نووسەر:**
* ھێمن خالدی

**بەرھەمھێنەران:**
* ئینا تێژۆڤا
* سەرگۆڵ مورادی
* زینا برۆیان

**وێنەگر:**
* وریا عەبدیانی

**دەستکاری:**
* لقمان سۆخانڤار

**میوزیک:**
* ستار ئۆرەکی

## سەرچاوەکان


پۆل:فیلمە دۆکیومێنتارییە کوردییەکان
پۆل:فیلمە دۆکیومێنتارییە ئێرانییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٥
باقرتە، شەمامک

**باقرتە** یەکێکە لە کوندەکانی ناحیەی شەمامک لە قەزای ھەولێر لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق..

بە ھەمان ناو گوندێکی تر ھەیە لە قەزای مەخموور لە ناحیەی قەراج، لە پارێزگای ھەولێر، بڕوانە باقرتە. ناوەندی ناحیەی قەراجە

## ئەمانەش ببینە
* باقرتە
* ناحیەی شەمامک

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر
پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان
پۆل:ھەولێر
ناوەندی کوردستان بۆ ھونەر و کلتوور

**ناوەندی کوردستان بۆ هونەر و کلتوور** (بە ئینگلیزی: **Kurdistan Center for Arts and Culture – KCAC**) دامەزراوەیەکی کولتووریی قازانج‌نەویست و ئەرشیفێکی دیجیتاڵییە کە بنکەکەی لە هەولێر، هەرێمی کوردستانە. ئەم ناوەندە لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣ دامەزراوە و سەرنجی خۆی خستووەتە سەر پاراستنی مێژووی زارەکی، مۆسیقا و دەستنووسە کوردییەکان لە ڕێگەی ئەرشیفکردنی دیجیتاڵییەوە، هەروەها پەرەپێدانی هونەری هاوچەرخ و ئەدەبیات لە ڕێگەی پێشانگا، پڕۆژەی وەرگێڕان و پێشبڕکێی تەلارسازییەوە.

ڕێکخراوەکە وەک ناوەندێکی گشتی بۆ توێژینەوەی کولتووری، فۆتۆگرافی و فیلم کار دەکات، بە ئامانجی بەرەوپێشبردنی ژێرخانی کولتووری لە ناوچەکەدا. لە ساڵی ٢٠٢٤دا، ناوەندەکە دەستکەوتەکانی ئەرشیفەکەی لە کۆلێژی ئابووری لەندەن (LSE) پیشان دا.

## مێژوو
ناوەندی KCAC لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣ لەلایەن باراڤ بارزانییەوە دامەزرا، بە مەبەستی دابینکردنی ژێرخانێکی مۆدێرن بۆ پاراستن و پەرەپێدانی کەلەپووری کولتووریی کوردی. بارەگای سەرەکی ناوەندەکە لە هەولێرە. ئەم دەسپێشخەرییە لەلایەن سەرکردایەتی ناوچەکەوە پێشوازی لێکراوە، و لەوانە نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، جەختی لەسەر پێویستی گرنگیدانی زیاتر بە هونەر و کولتوور کردووە بۆ پاراستنی ناسنامەی نەتەوەیی.

ڕێکخراوەکە پەیوەندیی هاوبەشی لەگەڵ لایەنە نێودەوڵەتییەکان دروست کردووە، وەک پەیمانگای فەرەنسی (Institut Français) و کونسوڵخانەی گشتی کۆماری پۆڵەندا لە هەولێر، بە مەبەستی ئاسانکردنی ئاڵوگۆڕی کولتووری.

لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤دا، ناوەندەکە پڕۆژەیەکی بۆ نۆژەنکردنەوەی «خانووی کولتووری» لە هەولێر دەستپێکرد، بۆ ئەوەی وەک بارەگایەکی هەمیشەیی و ناوەندێکی کولتووری خزمەت بکات. پڕۆژەکە بە هەماهەنگی پارێزگای هەولێر و وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزاری حکومەتی هەرێمی کوردستان ئەنجام درا.

## سەرکردایەتی
ڕێکخراوەکە لەلایەن دامەزرێنەرەکەیەوە، **باراڤ بارزانی**، بەڕێوەدەبرێت کە سەرۆکی ناوەندەکەیە. بارزانی بڕوانامەی ماستەری لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان لە زانکۆی ئێدینبێرگ (٢٠٢٠) هەیە و لە زانکۆی لەندەن (UCL) خوێندوویەتی.

## چالاکییەکان
کارەکانی ناوەندەکە دابەش کراون بەسەر پێنج کەرتی سەرەکیدا: ئەرشیفکردنی دیجیتاڵی، پێشانگای هونەری، پێشبڕکێی تەلارسازی، وەرگێڕانی ئەدەبی، و وۆرکشۆپی پەروەردەیی.

### ئەرشیفی KCAC
ناوەندەکە ئەرشیفێکی دیجیتاڵی بۆ پاراستنی مێژووی کورد بەڕێوەدەبات. تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٤، ئەرشیفەکە نزیکەی ٣٥٨٦ ماددەی لەخۆگرتووە، لەوانە دەستنووسی دەگمەن، نامیلکە، ڕۆژنامە و وێنە.

### خەڵاتی قەڵات
ناوەندی KCAC ساڵانە پێشبڕکێیەکی نێودەوڵەتی تەلارسازی بەناوی **خەڵاتی قەڵات** ڕێکدەخات. ئەم خەڵاتە ئامانجی ئەوەیە پێشنیارە سەرکەوتووەکان بگۆڕێت بۆ کارە ڕاستەقینەکان لە دیمەنی شارستانی و ژیانی گشتی هەولێردا.

### وەرگێڕان و بڵاوکردنەوە

* **[[چێشتی مجێور]]** – وەرگێڕانی ژیاننامەی هەژار موکریانی بۆ زمانی ئینگلیزی.

### پێشانگاکان

* **پرتەقاڵیی شین (٢٠٢٤)** – پێشانگای هونەری لە قیشڵەی ئاکرێ.
* **ون.بوون (٢٠٢٤)** – پێشانگا لە پارکی گشتی ڕانیە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

کۆپۆل:هەولێر کۆپۆل:ڕێکخراوەکانی عێراق کۆپۆل:هەرێمی کوردستان کۆپۆل:٢٠٢٣ لە هەرێمی کوردستان
شەڕی خوڕەمشار (١٩٨٢)

**شەڕی دووەمی** **خوڕەمشار** کە لە ئێراندا بە **ئازادی خوڕەمشار** ناسراوە () کۆنتڕۆڵکردنەوەی شاری خوڕەمشار بوو لەلایەن ئێرانەوە لە ٢٤ی ئایاری ١٩٨٢، لە کاتی شەڕی ئێران و عێراقدا. شارەکە پێشتر لە شەڕەکەدا، لە ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٠، دوای ماوەیەکی کەم لە داگیرکردنی ئێران لەلایەن عێراقییەکانەوە گیرابوو. کۆنتڕۆڵکردنەوەی سەرکەوتووانەی شارەکە بەشێک بوو لە ئۆپەراسیۆنی بەیتوولموقەدەس لەلایەن ئێرانەوە. وەک خاڵی وەرچەرخان لە شەڕدا ھەست پێدەکرێت؛ و ڕزگارکردنی شارەکە ساڵانە لە ئێران لە ٢٤ی ئایار بەڕێوەدەچێت.

## شەڕەکە
شارەکە لەژێر دەستی عێراقییەکاندا مایەوە تا نیسانی ١٩٨٢، کاتێک ئێرانییەکان ئۆپەراسیۆنی «بەیتوولموقەدەس»یان دەستپێکرد بۆ کۆنترۆڵکردنەوەی پارێزگای خوزستان. لە ھێرشی یەکەمدا (لە ٢٤ی نیسان تا ١٢ی ئایاری ١٩٨٢) نزیکەی ٧٠٬٠٠٠ سەرباز لە سوپای ئێران و سوپای پاسداران بەکارھێنران، کە سەرکەوتوو بوون لە دەرکردنی ھێزەکانی عێراق لە ناوچەی ئەھواز-سووسەنگرد، سەرەڕای ئەوەی زیانێکی گیانی زۆریان بەرکەوت. عێراقییەکان کشانەوە بۆ خوڕەمشار، و لە ٢٠ی ئایاردا ھێرشێکی پێچەوانەی چڕ بەڵام شکستخواردوویان کردە سەر ئێرانییەکان، کە ئەوانیش بە ھەر نرخێک بێت بەرگرییان لە خاکەکەیان کرد.

دواتر ئێران ھێرشێکی ھەمەلایەنەی بۆ سەر خوڕەمشار دەستپێکرد و تێیدا دەستی بەسەر دوو ھێڵی بەرگریی عێراقدا گرت لە (پۆلی نۆ) و ناوچەی (شەلەمچە). ئێرانییەکان لە دەوری شەتەلعەرەب (کە لە ئێران بە ئەروەند ڕوود ناسراوە) کۆبوونەوە و گەمارۆی شارەکەیان دا و دەستیان بە گەمارۆی دووەم کرد. سەرەنجام لە ٢٤ی ئایاری ١٩٨٢دا، دوای دوو ڕۆژ لە شەڕی سەخت و زیانی زۆر، ئێرانییەکان شارەکەیان کۆنترۆڵ کردەوە.

## دەرئەنجامەکان
بە کۆنترۆڵکردنەوەی شارەکە، ئێرانییەکان نزیکەی ١٩٬٠٠٠ سەربازی سوپای عێراقیان بە دیل گرت کە ورەیان ڕووخابوو. لە لایەکی دیکەوە، سەددام حوسێن تووشی شۆک و تووڕەیی بوو بەھۆی شکستەکەی خوڕەمشار و ئەو ڕاستییەی کە ئێرانییەکان سەرەڕای زیانە گیانییە زۆرەکانیان، بەردەوام بوون لە فشارکردن. تەنانەت ئێرانییەکان ناچار بوون ھێزە یەدەگەکانیان بانگھێشت بکەن بۆ ئەوەی بەردەوام بن لە پاشەکشەپێکردنی عێراقییەکان. ئێرانییەکان ئازایەتییەکی بڕوانەکراو و ئیرادەیەکی پۆڵایینیان نیشان دا. سەددام فەرمانی لەسێدارەدانی ژمارەیەک لە ئەفسەرە پلە باڵاکانی عێراقی دەرکرد کە بەرپرس بوون لە بەرگریکردن لە شارەکە. دوای شکستەکەی خوڕەمشار، سەددام حوسێن ژمارەیەک لە ژەنەڕاڵە باڵاکانی لەسێدارە دا، وەک فەرماندەی فیرقەی نۆیەم.

سێ ڕۆژ دوای شەڕی خوڕەمشار، بانگەواز بۆ ئاگربەست لە شەڕی عێراق و ئێران دەستیپێکرد و سەرکردەکان دەستیان کرد بە گفتوگۆکردن لەسەر ئەم بابەتە.

ئێرانییەکان ھەموو ساڵێک یادی شەڕی خوڕەمشار دەکەنەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
ئۆپەراسیۆنی بەیتوولموقەدەس

**ئۆپەراسیۆنی بەیتولموقەدەس** ئۆپەراسیۆنێکی ئێران بوو کە لەکاتی شەڕی ئێران و عێراق ئەنجامدرا. سەرکەوتوو بوو، ئامانجی سەرەکی ئازادکردنی خوڕەمشار بوو و پاڵنانی ھێزە عێراقییەکان بوو بۆ سنوور. ئەم ئۆپەراسیۆنە لەگەڵ ئۆپەراسیۆنی تەریقولقودس و ئەلفەتحولموبین سەرکەوتوو بوو لە دەرکردنی ھێزەکانی عێراق لە باشووری ئێران.

## پێشینە
لە ٢٢ی ئەیلوولی ١٩٨٠، سەدام حسێن، سەرۆککۆماری عێراق شەڕی دژی ئێران ڕاگەیاند، ئەمەش بەھۆی خواستی عێراق بوو بۆ ئەوەی کۆنترۆڵی تەواوەتی بەسەر ڕێڕەوی ئاوی شەتەلعەرەب (یان ڕووباری ئارووەند ڕوود) دا ھەبێت. ھێرشی زەمینی بۆ سەر باشووری ئێران دەستپێکرد، ھەرچەندە ئۆپەراسیۆنەکان لە شوێنەکانی دیکەش بەدرێژایی سنووری ئێران و عێراق بەردەوام بوون. سەددام بەھۆی ئاژاوەی سەربازی و سیاسی کە دوای شۆڕشی ئێران ھاتە ئاراوە، فەرمانی بە ھێزە عێراقییەکان کرد کە «دزە بکەنە نێو ھێڵەکانی پێشەوە». لە دوای ڕێککەوتنی جەزائیر لە ساڵی ١٩٧٥ەوە کێبڕکێی لەسەر شەتەلعەرەب بوو؛ بەڵام لە دوای شۆڕشی ئیسلامی ئێرانەوە لە ساڵی ١٩٧٩ەوە، عێراق بە پێویستی زانیبوو کە ئامانجەکانی بە ھێز بگات، بە لەبەرچاوگرتنی شکستی ھەوڵەکانی پێشوو بۆ ڕازیکردنی حکوومەتی شۆڕشگێڕی ئێران بۆ دانوستان لەسەر یەکلاییکردنەوەیەکی نوێ.

کاتێک ھێزە عێراقییەکان جێگیرکران، ئێرانییەکان پلانیان بۆ زنجیرەیەک ئۆپەراسیۆن دانا کە ئامانجیان دەرکردنی عێراقییەکان بوو لە باشووری ئێران، یەکێک لەو ئۆپەراسیۆنانە ئۆپەراسیۆنی تەریقولقودس بوو.

## شەڕەکە
ئێرانییەکان ھێرشیان کرد و نزیکەی ٧٠ ھەزار سەرباز لە ناوچەی ئەھواز - سووسەنگرد ھەبوون. ھێزە عێراقییەکان لەو ناوچەیە کشانەوە و بەرگرییەکانیان لە خوڕەمشار پتەوتر کرد.

عێراقییەکان لە ٢٠ی ئایار ھێرشی پێچەوانەیان دەستپێکرد، بەڵام لایەنی ئێرانی سەرەڕای قەبارەی خۆی، توانی ئەو ھێرشە بەرپەرچ بداتەوە.

لە ٢٤ی ئایار، ئێرانییەکان خوڕەمشاریان ئازاد کرد؛ ئەو شارە ئێرانییە گرنگە لە ڕووی ستراتیژی و ڕەمزییەوە کە گرتنی لەلایەن عێراقەوە لە ڕۆژانی سەرەتای جەنگدا خاڵی نزمی بوو بۆ سامانی ئێران.

عێراقییەکان فەرمانیان پێکرا کە بکشێنەوە، ھەرچەندە زۆرێک پێشتر ئەو کارەیان کردبوو کاتێک خوڕەمشار کەوت، ئێرانییەکان لە خوڕەمشار ١٥–١٩ ھەزار سەربازی عێراقی و بڕێکی زۆر کەرەستەی سەربازیی عێراقیان گرت.

عەقید ئەحمەد زەیدان، فەرماندەی ھێزە عێراقییەکان لە شارەکە، ھەوڵیدا ھەڵبێت، بەڵام لە کێڵگەیەکی مین گیری خواردبوو کە پێشتر لەسەر فەرمانی ئەو دانرابوو، و کاتێک پێی خستبووە سەر مینێک گیانی لەدەستدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:مێژووی پارێزگای خووزستان
پۆل:Webarchive template wayback links
پۆل:Pages using deprecated image syntax
ڕۆژی ساڵی نوێ

لە ڕۆژژمێری زایینیدا، **ڕۆژی ساڵی نوێ** یەکەم ڕۆژی ساڵی ڕۆژژمێرییە، واتە ١ی کانوونی دووەم. زۆربەی ڕۆژژمێرە خۆرییەکان، وەک ڕۆژژمێرەکانی گریگۆری و جولیانی، ساڵ بەشێوەیەکی ڕێکخراو لە کاتی هەڵگەڕانەوەی زستانیی نیوەگۆی باکوور یان نزیک لەو کاتە دەست پێ دەکەن. بە پێچەوانەوە، ئەو کولتوور و ئایینانەی پەیڕەوی ڕۆژژمێری خۆری-مانگی یان ڕۆژژمێری مانگی دەکەن، ئاهەنگی سەری ساڵی مانگی لە کاتی جیاوازدا دەگێڕن بە بەراورد بە ساڵی خۆری.

لە ڕۆمای پێش مەسیحییەتدا، لەژێر سایەی ڕۆژژمێری جولیانیدا، ئەم ڕۆژە تەرخانکرابوو بۆ جانووس، خوداوەندی دەروازە و دەستپێکەکان، کە ناوی مانگی کانوونی دووەم (January) لەوەوە هاتووە. لە سەردەمی ڕۆمانەکانەوە تا ناوەڕاستی سەدەی ١٨یەم، سەری ساڵ لە قۆناغ و بەشە جیاوازەکانی ئەورووپای مەسیحیدا لە ٢٥ی کانوونی یەکەم، ١ی ئازار، ٢٥ی ئازار و لە جێژنی گەڕۆکی ئیستەردا ئاهەنگی بۆ دەگێڕدرا.

لە ڕۆژگاری ئەمڕۆ، کە زۆربەی وڵاتان ڕۆژژمێری گریگۆری وەک ڕۆژژمێری شارستانیی خۆیان بەکاردەهێنن، ١ی کانوونی دووەم لەنێو بەناوبانگترین پشووە فەرمییەکانی جیهاندایە، کە زۆرجار بە یارییە ئاگرینەکان لە نیوەشەودا و دوای شەوی سەری ساڵ یاد دەکرێتەوە کاتێک ساڵی نوێ لە هەر ناوچەی کاتییەکدا دەست پێ دەکات. نەریتە جیهانییەکانی دیکەی ڕۆژی سەری ساڵ بریتین لە دانانی بڕیارەکانی ساڵی نوێ و پەیوەندیکردن بە هاوڕێ و خێزانەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕووداوەکانی ساڵانە
قەرەچۆرى (هۆز)

**قەرچۆرى** یان قەرەچۆلى (قەرەشۆلى) هۆزێکى کوردن لە قەزای **سنجق** لە پارێزگاى سەمسوور (ئادیامان) . لە بنەڕەتدا ئەو هۆزە لە ناوچەى قەرچۆرى پەرتک لە پارێزگای دێرسیمەوە هاتوونەتە سنجق . زمانیان کوردی کرمانجیە، وەک کرمانجی کوردەکانی دێرسم. هاوساى هۆزى ڕەشی (ڕەشوان)ن. ئەمڕۆ لە ناوچەى قەرچۆر ١٠ هەزار کەس دەژین.  لە بنەڕەتدا  عەلەوین. بەڵام ئەوانى سنجق  ئێستا هەموویان سوننەن.

هۆزی قەرچۆر لە سەمسوور و مەڵاتیە و ئەستەنبوڵدا دەژین.  زۆر شانازی بە زمان و بنەچەی خۆیانەوە دەکەن. پیرو جاهێل و ژنیان هەموو بە زمانى کوردی قسە دەکەن و لەسەر داب و نەریتى خۆیان  بەردەوامن. 

مەڕدارەکانى قەرچۆر هاوینان دەچنە زۆزانەکانى خۆیان کە بریتین لە (مێرگە مەزن، گازا شەشمدینە، گاخاتونک، شاهینۆ، ئیسفارۆ، قورتە ئۆڤۆنو و دیارە ناسیرۆ). 

بەشێکى ئەم هۆزە لەگەڵ هۆزەکانى ترى کوردستان بەبەر شاڵاوی راگواستن و ئاوارەبوون کەوتن دواى شەڕى چاڵدێران ١٥١٤ز. ئێستا ئەم هۆزە لەگەڵ هۆزەکانى ترى شکاکان و چەمشکەزەک و زەعفەرانلو و رەشوان و کیکان و میلان لە زۆر ناوچەى ترى کوردستان و دەرەوەى کوردستان هەن وەک مووسڵ (گوندى قەرەچول) و ئەردەبیل و ئازەربایجانى رۆژهەڵات (ئاسباران) و قۆچانى خوراسان و بە قەرەچۆلى و قەرەشۆلى یان قەرەچۆرلو ناودەبرێ،
ھێزی دەلتا

**ھێزی دەلتا** (**1st SFOD-D**)، کە ھەروەھا بە **گرووپی جێبەجێکردنی شەڕ** (**سی ئەی جی**) ناسراوە، یان لەناو فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە تایبەتە ھاوبەشەکان (جەی ئێس ئۆ سی) وەک **ھێزی ئەرکی سەوز** ناسراوە، ھێزێکی ئۆپەراسیۆنی تایبەتی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە لەژێر کۆنترۆڵی ئۆپەراسیۆنیی جەی ئێس ئۆ سی. ئەرکەکانی یەکەکە بە شێوەیەکی سەرەکی دژەتیرۆر، ڕزگارکردنی بارمتە، کردەوەی ڕاستەوخۆ، و سیخوڕیی تایبەت لەخۆدەگرێت، کە زۆرجار دژی ئامانجە بە بایەخەکانە.

ھێزی دەلتا، لەگەڵ چالاکیی پشتیوانیی ھەواڵگری، و ھاوتاکانی لە ھێزی دەریایی و ھێزی ئاسمانی، دی ئی ڤی جی ئاڕ یوو (تیمی شەشی سیڵ) و فەوجی ٢٤ی تاکتیکی تایبەت، یەکە ئەرکە تایبەتەکانی پلە یەکی سوپای ئەمریکان کە ئەرکی جێبەجێکردنی ئاڵۆزترین، نھێنیترین و مەترسیدارترین ئەرکەکانیان پێ سپێردراوە کە لەلایەن سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان و وەزیری بەرگرییەوە ئاراستە دەکرێن.

زۆربەی ئۆپەراتۆرەکانی ھێزی دێلتا و ئەندامانی پشتیوانیی شەڕ لە فەوجی ٧٥ی ڕەینجەری فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانی سوپا و ھێزە تایبەتەکانی سوپای ئەمریکاوە ھەڵدەبژێردرێن، ھەرچەندە ھەڵبژاردن بۆ یەکە ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکان و یەکە ئاساییەکانی تریش لە سەرانسەری سوپا و لقەکانی تری سەربازیدا کراوەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارەکان بە وەسف
کەمپی قوشتەپە

**کەمپی قوشتەپە بۆ ئاوارە سوورییەکان** یەکێکە لە چوار کەمپی ئاوارە سوورییەکان لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان، و دەکەوێتە ناحیەی قوشتەپە لەسەر ئەو ڕێگایەی شاری ھەولێر و کەرکووک بەیەکەوە دەبەستێتەوە.

## بنیاتنان
کەمپەکە لە ساڵی ٢٠١٣ لەلایەن حکومەتی ھەرێمی کوردستانەوە بۆ جێگیرکردنی ئەو ژمارە زۆرەی پەنابەرە سوورییەکان کە ھاتوونەتە ناوچەکەوە دامەزراوە.

## ژیانی ناو کەمپ
کەمپەکە ١٣٠٠ خێزانی تێدایە کە گلەیی لە کەمی ئاو و کارەبا دەکەن. گەنجان بۆ پەیداکردنی بژێوی ژیانیان وەک کرێکار کار دەکەن. لەم دواییانەدا زیاتر لە ھەزار و ٦٠ کەس کەمپەکەیان بەجێھێشت و بەرەو وڵاتانی ئەورووپی بەڕێکەوتن.

## سەرچاوەکان

## سەرچاوەکان
دیار کوردە

**دیار کوردە** لە (٢ی شوباتی ١٩٩٠، ڕەواندز) ڕۆژنامەنووسێکی کوردی باشووری کوردستانە و دانیشتووی واشینگتن دی سییە، بەرپرسی نووسینگەی تۆڕی میدیایی ڕووداوە. لە ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٥، دیار وەک نوێنەری ڕۆژنامەوانی بیانی لە کۆشکی سپی، چووە ژووری ڕۆزڤێڵت بۆ ڕووماڵکردنی واژووکردنی فەرمانی جێبەجێکردن لەلایەن دۆناڵد ترەمپی سەرۆکەوە بۆ گەڕاندنەوەی تاقیکردنەوەی لەشجوانی سەرۆکایەتی، لە میانەی بۆنەیەکدا کە چەندین وەرزشکاری ئەمریکی بەشدارییان تێدا کرد. لە کاتی چالاکییەکەدا، کوردە پرسیارێکی لە سەرۆککۆمار کرد سەبارەت بە سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا بەرامبەر بە ئێران.

## ژیان
لە شاری ڕەواندز لەدایکبووە. لە ساڵی ٢٠١٥ وەک سەرنووسەر لە بەشی نێونەتەوەیی پەیوەندی بە تۆڕی ڕووداوەوە کردووە، دواتر لە مانگی تەممووزی ٢٠٢٠ بووەتە بەرپرسی بەشی پلاندانان لە ھەمان کۆمپانیا. لە ساڵی ٢٠٢٢دا ڕووی لە واشنتۆن دی سی کردووە و ئێستا بەرپرسی نووسینگەی واشنتۆنی ڕووداوە.

دیار لە ئێستادا ھەردوو وەزارەتی دەرەوە و کۆشکی سپی دەگرێتەوە. بەردەوام بەشداری کۆنگرە ڕۆژنامەوانییەکانی وەزارەتی دەرەوە دەکات و پرسیار لەبارەی پرسەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و عێراق و سووریا و ئێران و کوردەکانی ناوچەکە دەکات.

و ئەندامێکی چالاکە لە یەکێتیی نێونەتەوەیی ڕۆژنامەنووسان و کۆمەڵەی پەیامنێرانی کۆشکی سپی و یانەی ڕۆژنامەوانی نیشتمانیی ئەمریکا کە ڕێکخراوێکی پیشەیی و کۆمەڵگەیەکی کۆمەڵایەتییە لە واشنتۆن دی سی، بۆ ڕۆژنامەنووسان و پیشەیییەکانی پەیوەندییەکان.

لە مانگی ئایاری ٢٠٢٥ دیار بۆ گرووپی ڕۆژنامەوانی بیانی کۆشکی سپی ھەڵبژێردرا، کە کۆمەڵێک ڕۆژنامەنووسن کە نوێنەرایەتی زۆرترین ژمارەی پەیامنێری بیانی دەکەن کە لە کۆشکی سپی لە واشنتۆن دی سی کاردەکەن، ئەرکی گرووپی ڕۆژنامەوانی دەرەکی کۆشکی سپی بریتییە لە پێشخستنی ھاوکاری و پاراستنی ئازادی ڕۆژنامەگەری بۆ ئەندامانی میدیا نێونەتەوەیییەکان کە لە ژووری کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانییەوە ڕووماڵی کۆشکی سپی دەکەن. ھەروەھا ئەم گرووپە وەک خاڵێکی پەیوەندی لەگەڵ ئیدارەی ئەمریکا کاردەکات بۆ داکۆکیکردن لە بەرژەوەندییە پیشەیییەکانی ڕۆژنامەنووسانی بیانی کە ڕووماڵی کۆشکی سپی دەکەن.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠
سیلیا فلۆریس

**سیلیا ئەدێلا فلۆریس دی مادوورۆ** (١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٦) پارێزەر و سیاسەتوانێکی ڤێنیزوێلاییە. ھاوسەری سەرۆکی ڤێنیزوێلا نیکۆلاس مادۆرۆیە، بەمەش بووە خانمی یەکەم و لە ساڵی ٢٠١٥ەوە وەک جێگری ئەنجومەنی نیشتمانی ڤێنیزوێلا کاری کردووە، کە لە ساڵی ٢٠٠٦ تا ٢٠١١ سەرۆکایەتیی کردووە و نوێنەرایەتی ویلایەتی کوێدێسی زێدی خۆی کردووە. ئەنجوومەنی نیشتمانیی دامەزرێنەر لە ساڵی ٢٠١٧ دامەزراوە، ئەندامی لیژنەی سەرۆکایەتییەکەیە. ئەو لەلایەن دادگای ناوچەی باشووری نیوویۆرکەوە تۆمەتبار کرا. لەکاتی ھێرشەکانی ئەمریکا بۆ سەر ڤێنیزوێلا لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦، دۆناڵد ترەمپ ڕای گەیاند کە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا فلۆریس و مادۆرۆی گرتووە. دیلسی ڕۆدریگێز جێگری سەرۆکی ڤێنیزوێلا دووپاتیکردەوە کە ھەردووکیان بێسەروشوێنن و داوای بەڵگەی دەستبەجێی کرد کە لە ژیاندا ماون یان نا.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیسپانی
پۆریجە

**پۆریجە** یەکێکە لە کوندەکانی ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە لە قەزای قوشتەپە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق..

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر
پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان
پۆل:ھەولێر
فەرماندەییی ئۆپەراسیۆنە تایبەتە ھاوبەشەکان

**فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە تایبەتە ھاوبەشەکان** (**جەی ئێس ئۆ سی**) فەرماندەیەکی پێکھاتەیی ھاوبەشی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانی ئەمریکایە (USSOCOM) و ئەرکی خوێندنەوەی پێداویستی و تەکنیکەکانی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانی پێسپێردراوە بۆ دڵنیابوون لە کارکردنی پێکەوەیی و ستانداردکردنی کەرەستەکان، بۆ پلاندانان و ئەنجامدانی ڕاھێنان و مەشقی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکان، بۆ پەرەپێدانی تاکتیکە تایبەتە ھاوبەشەکان، و بۆ جێبەجێکردنی ئەرکە تایبەتەکان لە سەرانسەری جیھاندا. لەسەر پێشنیاری کۆلۆنێل چارلی بێکویس لە ساڵی ١٩٨٠ دامەزرا، ئەمەش لە دوای شکستی ئۆپەراسیۆنی چنگی ھەڵۆ بوو. بارەگای سەرەکییەکەی لە فڕۆکەخانەی پۆپ فیڵد (فۆرت براگ، کارۆلینای باکوور)ە.

## سەرچاوەکان
فەرماندەییی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان

**فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (ھوابۆرد)** (**USASOC)** فەرماندەییەکی ئەرکدارە بە سەرپەرشتیکردنی ھێزە ئۆپەراسیۆنە تایبەتە جۆراوجۆرەکانی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. بارەگای سەرەکیی لە فۆرت براگ، کارۆلینای باکوورە، و گەورەترین پێکھاتەی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانە. فەرماندەییەکی پێکھاتەی خزمەتگوزاریی سوپایە. ئەرکی بریتییە لە ڕێکخستن، ڕاھێنان، فێرکردن، پڕکردنەوەی کارمەند، پڕچەککردن، دابینکردنی بوودجە، بەڕێوەبردن، کۆکردنەوە، جێگیرکردن و بەردەوامیدان بە ھێزەکانی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانی سوپا بۆ ئەوەی بە سەرکەوتوویی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکان لە سەرانسەری جیھاندا ئەنجام بدەن.

## سەرچاوەکان
پیتە ڕوونییەکان

**پیتە ڕوونییەکان** یان **ئارمانین فۆتارچ** زنجیرەیەکە لە ١٨ ئەلفوبێی ڕوونی، لە نزیکەوە لەسەر بنەمای مێژوویی *فوشارکی بچووک*، کە لەلایەن عیرفانیی نەمسایی و زیندووکەرەوەی ژێرمانی گویدۆ ڤۆن لە کتێبەکەیدا ناسێندرا بەناوی Das Gemnis der Runen (ئینگلیزی: نھێنی ڕوونییەکان)، کە وەک بابەتێکی خولیی لە ساڵی ١٩٠٦ بڵاوکرایەوە، و وەک بڵاوکراوەیەکی سەربەخۆ لە ساڵی ١٩٠٨. زانراوە کە حیزبی نازی وەک بەشێک لە سیستمی سیمبوولی خۆی بەکاری ھێناوە.

## سەرچاوەکان
شێوەزاری ئاشووری-ئارامی مۆدێرن

شێوەزاری **ئارامی-ئاشووری مۆدێرن** زاراوەیەکی ئارامییە کە لە سەدەی ١٣وە لە زمانی ئارامیی ناوەڕاستەوە پەرەی سەندووە. لە سەرەتادا لە ناوچەیەکدا قسەی پێدەکرا لە دەریاچەی ورمێ لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان تا چیای ھەکاری لە باکووری کوردستان درێژدەبێتەوە.   بەپێی خەمڵاندنەکان ٢٥٠ ھەزار ئاخێوەری ھەیە، کە زۆربەیان لە ئێستادا لە ئەمریکا دەژین.

## سەرچاوەکان

پۆل:زمانەکانی کوردستان
پۆل:زمانەکانی سووریا
پۆل:زمانەکانی بکەر–بەرکار–کار
پۆل:زمانەکانی بکەر–کار–بەرکار
پۆل:زمانەکانی گورجستان
پۆل:زمانەکانی تورکیا
پۆل:زمانەکانی ئێران
پۆل:زمانەکانی عێراق
پۆل:زمانەکانی ئەرمەنستان
پۆل:زمانەکانی ئاسیا
ڕۆژنامەی وەقائیعی عێراق

**ڕۆژنامەی وەقائیعی عێراق** یەکەم ڕۆژنامەی فەرمی عێراق بوو. لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٢٢ دامەزراوە، یاساکانی عێراقی وەک یاسا و ڕێسا و ڕێنمایی و فەرمان بۆ فەرمانبەرانی حکوومەتی عێراق و ھاووڵاتیان و کۆمەڵگەی نێونەتەوەیی بڵاودەکردەوە. یەکەم ژمارەی فەرمی ڕۆژنامەکە لە ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٢ بوو، لەوێ دەستیکرد بە بڵاوکردنەوەی یاسا و لێدوانی فەرمی و خولەکی دانیشتنەکانی ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پیران، و تا ساڵی ١٩٥٨ بەردەوام بوو. سەر بە وەزارەتی داد بوو کە سەرپەرشتی بڵاوکردنەوەی ڕۆژنامەکەی دەکرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:حکومەتی عێراق
سەرۆکی ڤێنیزوێلا

**سەرۆکی ڤێنیزوێلا** ()، بە فەرمی ناسراو بە **سەرۆکی کۆماری بۆلیڤاریی ڤێنیزوێلا** ()، سەرۆکی جێبەجێکاری دەوڵەت و سەرۆکی حکوومەتی ڤێنیزوێلایە. سەرۆک سەرکردایەتیی دەسەڵاتی جێبەجێکاری نیشتمانیی حکوومەتی ڤێنیزوێلا دەکات و فەرماندەی گشتیی ھێزە چەکدارە نیشتمانییە بۆلیڤارییەکانە. ماوەی سەرۆکایەتی بە شەش ساڵ دیاریکرا لەگەڵ پەسەندکردنی دەستووری ١٩٩٩ی ڤێنیزوێلا، و سنووردارکردنی ماوەی سەرۆکایەتی لە ساڵی ٢٠٠٩دا لابرا.

پۆستی سەرۆک لە ڤێنیزوێلا لەوەتەی ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی ڤێنیزوێلا لە ساڵی ١٨١١ لە تاجی ئیسپانیاوە بوونی ھەیە؛ یەکەم سەرۆک کریستۆبال مێندۆزا بوو. لە ساڵی ١٨٢١ تا ١٨٣٠، ڤێنیزوێلا ویلایەتێکی ئەندامی گران کۆلۆمبیا بوو، و دەسەڵاتی جێبەجێکاری ڤێنیزوێلا لەلایەن حکوومەتی کۆلۆمبیاوە لە بۆگۆتا ھەڵمژرا. کاتێک ویلایەتی ڤێنیزوێلا لە گران کۆلۆمبیا سەربەخۆ بوو، پۆستی سەرۆک لەژێر دەستی خۆسێ ئەنتۆنیۆ پایێزدا گەڕێنرایەوە. ھەر سەرۆکێکی دەوڵەتی ڤێنیزوێلا لەو کاتەوە نازناوی سەرۆکی ھەڵگرتووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ڤێنیزوێلا
هەڵبژاردنی گشتیی ئەفریقای ناوەندی، ٢٠٢٥

ھەڵبژاردنە گشتییەکان لە کۆماری ئەفریقای ناوەڕاست لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ بەڕێوەچوو. سەرۆکی ئێستا فاوستین-ئارچینج توادێرا شایستەی دووبارە ھەڵبژاردنەوە بوو دوای ئەوەی سنووردارکردنی ماوەی سەرۆکایەتی بەپێی ڕیفراندۆمی دەستووریی ئەفریقای ناوەڕاستی ٢٠٢٣ لابرا، و ھەوڵی بۆ سێیەمین خولی خۆی دەدا. بزووتنەوەی دڵە یەکگرتووەکانی دەسەڵاتدار، بە سەرۆکایەتیی توادێرا، تۆمەتبار کراوە بە سەرکوتکردنی ئۆپۆزسیۆنی سیاسی لە کۆماری ئەفریقای ناوەڕاست (CAR)، و ھەوڵدان بۆ بەکارھێنانی دەسەڵاتەکانی دەوڵەت بۆ ڕێگریکردن لە کاندیدەکانی ئۆپۆزسیۆن بۆ کێبڕکێکردن لە ھەڵبژاردنەکەدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:CS1 French-language sources (fr)
دارتس

**دارتس** وەرزشێکی کێبڕکێییە کە تێیدا دوو یاریزان یان زیاتر بە دەستی بەتاڵ موشەکی بچووکی نوکتیژ کە بە دارت ناسراون، فڕێدەدەنە ئامانجێکی خڕ کە بە بۆردی دارت ناسراوە.

خاڵەکان دەکرێت بە لێدانی ناوچە دیاریکراوەکانی بۆردەکە بەدەستبھێنرێن، ھەرچەندە بە پێچەوانەی وەرزشەکانی وەک تیروکەوان، ئەم ناوچانە بەسەرانسەری بۆردەکەدا دابەشکراون و پەیڕەوی لە بنەمای زیادبوونی خاڵەکان ناکەن بەرەو چەقی بۆردەکە. ھەرچەندە ژمارەیەک یاریی ھاوشێوە بە بەکارھێنانی بۆرد و یاسای جیاواز بوونیان ھەیە، بەڵام زاراوەی «دارتس» ئێستا ئاسایی ئاماژەیە بۆ یارییەکی ستاندارد کە دیزاینێکی دیاریکراوی بۆرد و کۆمەڵێک یاسا لەخۆدەگرێت.

دارتس ھەم وەرزشێکی فڕێدانی پیشەگەرانەیە و ھەم یارییەکی باوی مەیخانەکانە. دارتس بە شێوەیەکی باو لە دوورگە بەریتانییەکاندا دەکرێت، و وەک کات بەسەربردنێک لە سەرانسەری جیھاندا خۆشەویستە.

## سەرچاوەکان

پۆل:کایەکانی مناڵان
پۆل:وەرزشە داخراوەکان
پۆل:وەرزشە تاکەکەسییەکان
پۆل:داھێنانە ئینگلیزییەکان
پۆل:Webarchive template wayback links
پۆل:Articles with hCards
پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
ناحیەی ئیلینجاغ

**ناحیەی ئیلینجاغ** (بە عەرەبی: *ناحیة ایلینجاغ*، بە ئینگلیزی: *Ilinjagh subdistrict *)، یەکێکە لە ناحیەکانی قەزای تەقتەق لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق، ڕووبەرەکەی ٤٧٤ کیلۆمەتر دووجایە و ژمارەی گوندەکانی سەر بەو ناحیەیە ١٠ گوندە. ئیلنجاغی گەورە ناوەندی ئەم ناحیەیە.

## ناو
ناوی ئەم ناحیەیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە گوندی ئیلنجاغی گەورەیە.
* لە وشەی (ئیلنچاغ)ی تورکیەوە ھاتووە بەمانای(ئینسانلر کوجرلر) واتە خەڵکی ڕەوەندوکۆچەری و مەڕ لەوەڕێن.

## جوگرافیا
**ناحیەی ئیلینجاغ** ھاوسنوورە لەگەڵ:
* لە باکوورەوە ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە 
* لە باشوورەوە ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق. 
* لە ڕۆژھەڵاتەوە ناحیەی ئاشتی.
* لە ڕۆژاواوە ناحیەی شۆڕش و ناحیەی سێگردکان.

## مێژوو
* بە بڕیاری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان لە بەیاننامەی ژمارە (١٧) لە ڕێکەوتی ١٢\٦\٢٠٢٥دا ناحیەی ئیلینجاغ ھاتە کایەوە، لە سنووری قەزای تەقتەق لە پارێزگای ھەولێر، ناوەندەکەی گوندی ئیلنجاغی گەورەیە.
* بە دابڕانی گوندەکانی (ئیلنجاغی گەورە، تاڵەبانی گچکە، تاڵەبانی گەورە، شیواشۆکی خوارێ، قوڕەبەرازەی گچکە، قوڕەبەرازەی گەورە، کونەگورگ، مەرزانی خوارێ، مەرزانی سەرێ، ناسر ئاغا) لە ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق.

## کارگێڕی

* **[[ئیلنجاغی گەورە]](ناوەند)**
* تاڵەبانی گچکە
* تاڵەبانی گەورە
* شیواشۆکی خوارێ
* قوڕەبەرازەی گچکە
* قوڕەبەرازەی گەورە
* کونەگورگ
* مەرزانی خوارێ
* مەرزانی سەرێ
* ناسر ئاغا

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆیە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
ژووری بازرگانی و پیشەسازیی ھەڵەبجە

**ژووری بازرگانی و پیشەسازی هەڵەبجە** ڕێکخراوێکی پیشەیی و ئابوورییە کە دامەزراوەیەکی یاسایی سەربەخۆیە لە پارێزگای هەڵەبجە. ژووری بازرگانی و پیشەسازی هەڵەبجە لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠١٩ دامەزراوە. ئەم ژوورە یەکێکە لە چوار ژووری بازرگانی و پیشەسازی لە هەرێمی کوردستان کە لەلایەن یەکێتی ژوورەکانی بازرگانی و پیشەسازی هەرێمی کوردستان ناسراون، کە ئەوانیش بریتین لە: هەولێر، سلێمانی، دهۆک و هەڵەبجە. یەکێتی ژوورەکانی بازرگانی و پیشەسازی هەرێمی کوردستان لە ٣ی شوباتی ٢٠٠٧ دامەزرا و سەرپەرشتی گشتی بەسەر ژوورەکانی ئەندامدا دەکات.

## پێکهاتە
لە ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣، هەڵبژاردنی خولی دووەم بۆ ئەنجومەنی کارگێڕی ژوور ئەنجام درا. ئەنجومەن لە ٩ ئەندامی سەرەکی و ١ ئەندامی یەدەگ پێک دێت.

لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤، ئەندامانی ئەنجومەن ئەم کەسانەیان هەڵبژارد:

* **سەرۆک:** طاهر عزالدین محمد
* **جێگری سەرۆک:** سەردار حمەامین فتاح
* **جێگری سەرۆک:** برزان حمە ڕشید نجیب
* **نوێنەری ژوور لە یەکێتی:** بێستون کریم احمد

## سەرچاوەکان

پۆل:بازرگانی
دادگای شار

**دادگای شار** یان **دادگای شارەوانی** دادگایەکی یاساییە کە دەسەڵاتی دادوەریی سنووردارە بە شارێک یان شارەوانییەکی تر. بە شێوەیەکی گشتی مامەڵە لەگەڵ «پێشێلکارییەکانی فەرمانە شارییەکان دەکات و لەوانەیە دەسەڵاتی دادوەریشی ھەبێت بەسەر دۆسیە تاوانکارییە بچووکەکان… و بەسەر ھەندێک دۆسیەی مەدەنیدا.» نموونەکان بریتین لە دادگای شاری مۆسکۆ لە ڕووسیا، دادگای شارەوانیی شیکاگۆ و دادگای مەدەنیی شاری نیویۆرک لە ویلایەتە یەکگرتووەکان.
## سەرچاوەکان
ئەنجومەنی حاکمەکانی ڕۆد ئایلەند بۆ خوێندنی باڵا

**ئەنجومەنی حاکمەکانی ڕۆد ئایلەند بۆ خوێندنی باڵا** (کە بە شێوەیەکی باو بە **ئەنجومەنی حاکمەکان** ئاماژەی پێدەکرێت)یەکێکە لە دوو ئاژانسی ویلایەت لە ڕۆد ئایلەند کە بۆ بواری ئەکادیمی بەکاردێت، ئەوی تریان وەزارەتی خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیی ڕۆد ئایلەندە.

## بواری بەرپرسیارێتی
ئەنجومەنی حاکمەکان سەرپەرشتیی دامەزراوە گشتییەکانی ڕۆد ئایلەند دەکات، کە بریتین لە زانکۆی ڕۆد ئایلەند، کۆلێژی ڕۆد ئایلەند، و کۆلێژی کۆمەڵایەتیی ڕۆد ئایلەند.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
پارکینگ وارس

**پارکینگ وارس** زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ڕاستەقینەی ئەمریکییە کە لە ساڵی ٢٠٠٨ تا ٢٠١٢ لەسەر تۆڕی تەلەڤیزیۆنیی A&E پەخشکرا. بەرنامەکە بەدوای ئەفسەرانی جێبەجێکردنی پارکینگدا دەچوو کاتێک سەرقاڵی بلیتبڕین، «کەلەپچەکردن»، ڕاکێشان و گەڕاندنەوەی ئۆتۆمبێلەکان بوون بۆ خاوەنەکانیان، وەک بەشێک لە ئەرکەکانیان بۆ جێبەجێکردنی سەرپێچییەکانی پارکینگ.

## سەرچاوەکان

پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان کە لە شاری ڕۆد ئایلەند داندراون
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان لە فیلادلفیا دانراون
پۆل:بەرنامە تەلەفزیۆنییەکان لە فیلادلفیا دانراون
ئەشکەوتی ھەزار مێرد

[وێنۆک|270x270پیکسڵ|ھەزار مێرد ١٩٢٨، سێ کوڕی [کورد لەسەر ئاستە جیاوازەکانی خەندەق ھەڵکەندن وەستاون]]
**ھەزار مێرد** کۆمەڵێک شوێنی ئەشکەوتی سەردەمی بەردینی کۆنە کە لەلایەن دۆرۆتی گارۆدەوە لە ساڵی ١٩٢٨ ھەڵکەندراون، ئەشکەوتەکان دەکەونە باشووری ڕۆژاوای پارێزگای سلێمانی، لە ھەرێمی کوردستان.  ھەڵکەندنەکانی گارۆد لە دوو ئەشکەوتی گرووپی ھەزار مێرد بەڵگەن لەسەر مانەوەی مرۆیی لە سەردەمی چاخی بەردینی ناوەڕاستی دواکەوتوو خستەڕوو. ھەروەھا دیمەنێکی جوانی بەسەر دۆڵیدا ھەیە و نزیکە لە کانییەکی بچووک و گوندێک بە ھەمان ناو.

## سەرچاوەکان

پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی عێراق
پۆل:پارێزگای سلێمانی
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
ئەنجومەنی شاری پرۆڤیدێنس

**ئەنجومەنی شاری پڕۆڤیدێنس** دەستەیەکی پازدە ئەندامیی یاسادانانی شاری پڕۆڤیدێنس، ڕۆد ئایلەندە. دوو بەرپرسیارێتیی سەرەکیی ئەنجومەن بریتین لە دەرکردنی ئەو ڕێسایانەی کە پێویستن بۆ دڵنیاکردنەوەی خۆشگوزەرانی و ڕێکوپێکیی شار و پەسەندکردنی بوودجەی ساڵانەی شار. پڕۆڤیدێنس فۆرمێکی حکوومەتی شارەوانی-بەھێز بەکاردەھێنێت کە تێیدا ئەنجومەنی شار وەک چاودێرێک کاردەکات بەسەر دەسەڵاتی لقی جێبەجێکار، واتە شارەوان.

## سەرچاوەکان

پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images
پاسەوانی نیشتمانیی سوپای ڕۆد ئایلەند

**پاسەوانی نیشتمانیی سوپای ڕۆد ئایلەند** ھێزی وشکانیی میلیشیایە بۆ ویلایەتی ڕۆد ئایلەندی ئەمریکا. ئەم ھێزە لەژێر ناونیشانی ١٠ و ناونیشانی ٣٢ی یاسای ویلایەتە یەکگرتووەکان کاردەکات و لەکاتێکدا لە خزمەتی فیدراڵیدا نەبێت، لەژێر فەرمانی حاکمی ویلایەت کاردەکات. یەکەکانی پاسەوانی نیشتمانی لەوانەیە لەژێر چەکدا لە دۆخی ویلایەتدا کاربکەن، بۆیە لەوانەیە لەلایەن حاکمەوە بۆ ئەرکی چالاک بانگھێشت بکرێن بۆ یارمەتیدان لە وەڵامدانەوەی فریاگوزاری و کارەساتە ناوخۆیییەکان، وەک ئەوانەی بەھۆی زریان، لافاو، یان ئاژاوەی مەدەنییەوە دروست دەبن.

یەکەکانی پاسەوانی نیشتمانیی سوپای ڕۆد ئایلەند لەوانەیە بۆ خزمەتی فیدراڵی بانگھێشت بکرێن. ئەگەر بە شێوەی فیدراڵی چالاک بکرێن، یەکەکان وەک بەشێک لە پاسەوانی نیشتمانیی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان کاردەکەن، کە پێکھاتەیەکی یەدەگی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانە.

## سەرچاوەکان
زانکۆی سۆفۆلک

**زانکۆی سۆفۆلک** زانکۆیەکی تایبەتیی لێکۆڵینەوەیە لە بۆستن، ماساچووسیتس، ویلایەتە یەکگرتووەکان. بە ھەبوونی ٧٬٥٦٠ خوێندکار لە ھەموو کامپەسەکانیدا، دەیەمین گەورەترین زانکۆیە لە ناوچەی میترۆپۆلیتانی بۆستن. لە ساڵی ١٩٠٦ وەک کۆلێژی یاسا دامەزراوە و بە ناوی شوێنەکەیەوە لە ناوچەی سۆفۆلک، ماساچووسیتس، ناونراوە. زانکۆکە ھەروەھا میوانداریی ڕاپرسیی ڕای گشتیی ھاوناوی خۆی دەکات، کە سەنتەری لێکۆڵینەوەی سیاسیی زانکۆی سۆفۆلکە.

زانکۆکە، کە دەکەوێتە لێواری ناوەندی شاری گەڕەکی مێژوویی بیکن ھیڵ، پێکدێت لە کۆلێژی ھونەر و زانستی سۆفۆلک، قوتابخانەی بازرگانیی سۆیەر، و کۆلێژی یاسای زانکۆی سۆفۆلک. تیمە وەرزشییەکانی زانکۆکە، سۆفۆلک ڕامس، لە ١٩ وەرزشی ھەڵبژاردەدا لە دابەشکردنی سێیەمی NCAA وەک ئەندامی کۆنفرانسی کەناری کۆمۆنوێڵس کێبڕکێ دەکەن.

## سەرچاوەکان
کۆلێژی پرۆڤیدێنس

**کۆلێژی پڕۆڤیدێنس** زانکۆیەکی تایبەتی کاسۆلیکییە لە پڕۆڤیدێنس، ڕۆد ئایلەند، ویلایەتە یەکگرتووەکان. لە ساڵی ١٩١٧ لەلایەن ڕێبازی دۆمینیکان و ئەپستۆریای ڕۆمانی کاسۆلیکیی پڕۆڤیدێنس دامەزراوە، ٤٧ پسپۆڕیی بەکالۆریۆس و ١٧ پرۆگرامی خوێندنی باڵا پێشکەش دەکات.

کۆلێژەکە داوا لە ھەموو خوێندکارانی بەکالۆریۆسی دەکات کە ١٦ کریدیت لە پەرەسەندنی شارستانیەتی ڕۆژاواییدا تەواو بکەن، کە بەشێکی سەرەکیی پرۆگرامی خوێندنی بنەڕەتیی کۆلێژەکەیە. لە بەھاری ٢٠٢١دا، ٤٬١٢٨ خوێندکاری بەکالۆریۆس و ٦٨٨ خوێندکاری خوێندنی باڵای ناونووس کرد، کە کۆی گشتیی ناونووسین دەکاتە ٤٬٨١٦ خوێندکار.

## سەرچاوەکان
کرانستن، ڕۆد ئایلەند

**کرانستن**، پێشتر بە **پاتوکێت** دەناسرا، شارێکە لە شارستانی پڕۆڤیدێنس، ڕۆد ئایلەند، ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی فەرمی شارەکە لە سەرژمێریی ٢٠٢٠ی ویلایەتە یەکگرتووەکان ٨٢٬٩٣٤ کەس بووە، کە دەیکاتە دووەم گەورەترین شاری ویلایەتەکە. چەقی دانیشتووانی ڕۆد ئایلەند لە کرانستن ھەڵکەوتووە. کرانستن بەشێکە لە ناوچەی مەتڕۆپۆلیتانی پڕۆڤیدێنس.
## سەرچاوەکان

پۆل:شارەکانی ڕۆد ئایلەند
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images
ناکۆکی شەتەلعەرەب

**پێکدادانەکانی شەت ئەلعەرەب** ئاماژەیە بۆ ئەو ململانێیانەی کە لە ناوچەی شەت ئەلعەرەب لە ساڵی ١٩٣٦ تا ١٩٨٠، ئەو ساڵەی شەڕی ئێران و عێراق دەستیپێکرد، ڕوویانداوە. ڕێڕەوی ئاوی شەتولعەرەب بۆ ھەناردەکردنی نەوتی ھەردوو وڵات زۆر گرنگە و لە ساڵی ١٩٣٧ ئێران و عێراقی تازە سەربەخۆ پەیماننامەیەکیان واژوو کرد بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکییەکانیان. لە ڕێککەوتنی جەزائیر لە ساڵی ١٩٧٥، عێراق تەنازوولاتی ھەرێمیی دا- لەوانەش ڕێڕەوی ئاوی شەتولعەرەب- لە بەرامبەر ئاساییبوونەوەی پەیوەندییەکان. لە بەرامبەر دانپێدانانی عێراق بەوەی ڕێڕەوی ئاوی بەدرێژایی خەتی قەعر درێژدەبێتەوە، ئێران کۆتایی بە پشتیوانییەکانی بۆ چەکدارانی کوردی عێراق ھێنا.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردنی خۆجێیی ڕۆژاڤا

**ھەڵبژاردنە خۆجێییەکانی ٢٠٢٤ی ڕۆژاڤا** بڕیار وابوو لە ٨ی ئابی ٢٠٢٤ بەڕێوەبچێت. کورسی و ھاوسەرۆکایەتیی شارەوانییەکانی ١٣٤ شارەوانی لەناو حەوت ناوچەکەی بەڕێوەبەریی خۆسەری دیموکراتیی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا (AANES) بڕیار بوو لەلایەن ٥٬٣٣٦ کاندیدەوە کێبڕکێیان لەسەر بکرێت.

لە سەرەتادا بڕیار بوو لە ٣٠ی ئایار بەڕێوەبچێت، ھەڵبژاردنەکە بۆ ١١ی حوزەیران و پاشان بۆ ٨ی ئاب دواخرا. لە ساڵی ٢٠٢٤دا بەڕێوەنەچوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
ھێزەکانی خۆپاراستن (ناوچەکانی ئێن ئی ئێس)

**ھێزەکانی خۆپاراستن** (، بە کورتکراوەیی **HXP**؛ ، ) میلشیایەکی بەرگریی ناوچەییی فرەنەتەوەیە و تاکە ھێزی چەکداری ناچارییە لە بەڕێوەبەریی خۆسەری باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا. وەک ھێزێکی خۆپاراستن، ھێزی مرۆیی بۆ ئێچ ئێکس پی بە شێوەی ناوخۆیی وەردەگیرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارەکان بە وەسف
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کوردی
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی
فلۆرێنس پیو

**فلۆرێنس پیو** (بە ئینگلیزی: Florence Pugh؛ لەدایکبووی ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٩٦) خانمەئەکتەرێکی ئینگلیزە. ئەو بەھۆی ڕۆڵگێڕانە جیاوازەکانی لە فیلمە سەربەخۆکان و فیلمە گەورەکاندا ناسراوە، و چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە لەوانە کاندیدکردنی بۆ خەڵاتی ئۆسکار و خەڵاتی بافتا.

## ژیانی سەرەتایی
پیو لە ئۆکسفۆرد لەدایکبووە. باوکی خاوەن چێشتخانە بووە و دایکی مامۆستای سەما بووە. ئەو سێ خوشک و برای ھەیە، لەوانە ئەکتەر تۆبی سێباستیان. وەک منداڵێک بەدەست نەخۆشیی تەنگەنەفەسییەوە دەیناڵاند، بەو ھۆیەوە خێزانەکەی بۆ ماوەیەک چوونە ئیسپانیا بۆ ئەوەی کەش و ھەواکەی یارمەتی بدات.

## ژیانی پیشەیی
پیو لە ساڵی ٢٠١٤ یەکەم فیلمی خۆی بە ناوی (The Falling) ئەنجامدا. ناوبانگی جیھانی لە ساڵی ٢٠١٩ بەدەستھێنا دوای بەشداریکردنی لە فیلمی ترسناکی (Midsommar) و فیلمی (Little Women).

لە ساڵی ٢٠٢١، ڕۆڵی "یێلینا بێلۆڤا"ی گێڕا لە بلاک ویدۆو (فیلم) لە گەردوونی سینەماییی مارڤڵ. لە ساڵی ٢٠٢٣، لە فیلمی (Oppenheimer) دەرکەوت کە سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستھێنا.

## فیلمۆگرافی

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:خانمەئەکتەرە ئینگلیزییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦
پۆل:کەسایەتییە زیندووەکان
پۆل:ئەکتەرانی فیلمی تەلەڤیزیۆنیی ئینگلیز
تانێگەشیما تۆکیتاکا

وێنۆک|پەیکەری لۆرد تانێگەشیما تۆکیتاکا

**تانێگەشیما تۆکیتاکا** (١٥٢٨ – ٢١ی تشرینی یەکەمی ١٥٧٩) دایمیۆیەکی ژاپۆنی سەردەمی سێنگۆکو بوو، سەرۆکی ١٤ی خێڵی تانێگەشیما بوو. بەوە ناسراوە کە یەکەمجار پەیوەندی لەگەڵ ئەوروپییەکان دروستکردووە، و یەکەم چەکی ئاگرینی جۆری ئەوروپی ژاپۆنی بەرهەمهێناوە.

## پەیوەندی لەگەڵ ئەوروپییەکان
وێنۆک|ئئارکیبوسی ژاپۆنی
لە ساڵی ١٥٤٣ کەشتییەک کە دەریاوانە پورتوگالیەکانی دەگواستەوە، بە یاوەری کەسێک بە ناوی ووفێنگ، گەیشتە نزیک دوورگەی تانێگەشیما. ئەوروپییەکان هێنرانە تۆکیتاکا تەمەنی تەنها ١٥ ساڵ بوو و لەبەردەمیدا نمایشی بەکارهێنانی چەکی ئاگرینی ئارکیبوسیان کرد. لۆرد تانێگەشیما تۆکیتاکا ئاسنگەرەکەی یایتا کینبێی کیۆسەدا (八板金兵衛清定)ی ڕێنمایی کرد کە کۆپی کارایی ئەو تەقەمەنیان و چەکانە دروست بکات کە لەپێشی نمایش دەکران، کە یەکەم شتیش بوو کە لە ژاپۆن دروستکرابێت. ئاسنگەرەکە (یایتا) کێشەیەکی زۆری لەگەڵ زۆربەی دەمانچەکەدا نەبوو بەڵام "کوونی دەمانچەکە نەبێت کە فیشەکی لێوە دەردەچێت" کێشەیەکی گەورە بوو چونکە ئەم "تەکنیکە تا ئەم کاتە بە شێوەیەکی پراکتیکی لە ژاپۆن بوونی نەبووە."

ساڵی دواتر ئاسنگەرێکی پورتوگالی هێنرایە ژاپۆن و کێشەکە چارەسەر کرا.

## سەرچاوەکان


پۆل:دایمیۆ
پۆل:مردووانی ١٥٧٩
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٢٨
ژووری بازرگانی و پیشەسازیی ھەولێر

**ژووری بازرگانی و پیشەسازی هەولێر** ڕێکخراوێکی پیشەیی و ئابوورییە کە دامەزراوەیەکی یاسایی سەربەخۆیە لە هەولێر، ھەرێمی کوردستان. ژووری بازرگانی هەولێر لە ٧ی ئەیلوولی ١٩٦٦ دامەزرا لەلایەن کۆمەڵێک بازرگان کە پێشتر ئەندامی ژووری بازرگانی مووسڵ بوون. یەکەم سەرۆکی هەڵبژێردراوی ژوورەکە شێخ عەلی حاجی حەسەن بەزاز بوو.

لە ساڵی ١٩٩٥دا، بە بڕیارێک لە حکومەتی هەرێمی کوردستان، لقی هەولێری یەکێتیە پیشەسازییەکانی عێراق پێوە نووسرا و بووە **ژووری بازرگانی و پیشەسازی هەولێر**.

## یەکێتی ژوورەکانی بازرگانی
لە ٣ی شوباتی ٢٠٠٧، بە هاوکاری لەگەڵ ژوورەکانی بازرگانی سلێمانی و دھۆک، ژووری بازرگانی هەولێر **یەکێتی ژوورەکانی بازرگانی و پیشەسازی هەرێمی کوردستان** دامەزراند. ئەم یەکێتییە نوێنەرایەتی بەرژەوەندییەکانی پیشەسازان و بازرگانان دەکات و دەنگی کۆمپانیاکانی کوردستانە لە حکومەتی هەرێمی کوردستان. دواتر لە ساڵی ٢٠١٩دا، ژووری بازرگانی هەڵەبجە بە ئەندامی چوارەمی یەکێتییەکە زیادکرا.

## پێکهاتە
ژووری بازرگانی هەولێر تا ئێستا نۆ خولی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی کارگێڕی ئەنجام داوە. دوایین هەڵبژاردن لە ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ ئەنجام درا، و لە ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤دا سەرۆک و دوو جێگری سەرۆک دیاریکران.

### سەرۆکایەتی ئێستا
**سەرۆک:** گەیلان حاجی سەعید

**جێگری سەرۆک:** کامەران سەلاح باجگەر

**جێگری سەرۆک:** مەعروف عەزیزخان هەرکی

## سەرچاوەکان


## بەستەری دەرەکی
ماڵپەڕی فەرمی ژووری بازرگانی و پیشەسازی هەولێر

یەکێتی ژوورەکانی بازرگانی و پیشەسازی هەرێمی کوردستان
دڵتێکەڵھاتن

**دڵتێکەڵھاتن** یان **هێڵنج** () ھەستێکی بڵاوی نائارامی و ناڕەحەتییە، ھەندێک جار وەک پاڵنەرێک بۆ ڕشانەوە ھەستی پێ دەکرێت. ئەگەر درێژخایەن بێت دەکرێت نیشانەیەکی پەکخەر بێت و بەوە وەسف کراوە کە دەبێتە ھۆی ناڕەحەتی لە سنگ، زگ، یان پشتی گەروو.

لە کتێبێکدا لە ساڵی ٢٠١١ سەبارەت بەم بابەتە، زیاتر لە ٣٠ پێناسە بۆ دڵتێکەڵھاتن پێشنیار کراون.

دڵتێکەڵھاتن نیشانەیەکی نادیاریکراوە، بەو واتایەی کە چەندین ھۆکاری ھەبووی ھەیە. ھەندێک لە ھۆکارە باوەکانی دڵتێکەڵھاتن بریتین لە ھەوکردنی گەدە و ڕیخۆڵە و تێکچوونەکانی دیکەی کۆئەندامی ھەرس، ژەھراویبوونی خۆراک، نەخۆشیی جووڵە، سەرگێژخواردن، شەقیقە، بوورانەوە، نزمیی شەکرەی خوێن، دڵەڕاوکێ، بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی، وشکبوونەوە و کەمخەوی. دڵتێکەڵھاتن کاریگەرییەکی لاوەکیی زۆرێک لە دەرمانەکانە لەوانە چارەسەری کیمیایی، یان نەخۆشیی بەیانیان لە سەرەتای دووگیانیدا. ھەروەھا دڵتێکەڵھاتن لەوانەیە بەھۆی بێزکردنەوە و خەمۆکییەوە دروست ببێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕشانەوە
بنەسڵاوەی بچووک

**بنەسڵاوەی بچووک** یەکێکە لە کوندەکانی ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە لە قەزای بنەسڵاوە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق..

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر
پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان
پۆل:ھەولێر
ژووری بازرگانی و پیشەسازیی سلێمانی

**ژووری بازرگانی و پیشەسازیی سلێمانی** ڕێکخراوێکی پیشەیی و ئابوورییە کە دامەزراوەیەکی یاساییی سەربەخۆیە لە پارێزگای سلێمانی. ژووری بازرگانیی سلێمانی لە ناوەڕاستی شەستەکانی سەدەی ڕابردوو لەلایەن کۆمەڵێک بازرگانی شاری سلێمانی دامەزرا و یەکەمین کۆبوونەوەی خۆی لە ڕۆژی پێنج شەممە ١١ی ئایاری ١٩٦٧ ئەنجامدا. ئەم ژوورە یەکێکە لە چوار ژووری بازرگانی و پیشەسازی لە ھەرێمی کوردستان کە لەلایەن یەکێتیی ژوورەکانی بازرگانی و پیشەسازیی هەرێمی کوردستان ناسراون، کە ئەوانیش بریتین لە: هەولێر، سلێمانی، دهۆک و هەڵەبجە. یەکێتیی ژوورەکانی بازرگانی و پیشەسازیی هەرێمی کوردستان لە ٣ی شووباتی ٢٠٠٧ دامەزرا.

پاش یەکگرتنی ژووری بازرگانیی سلێمانی و یەکێتیی پیشەسازییەکانی کوردستان لە ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧دا، ژووری بازرگانی و پیشەسازیی سلێمانی پێکهێنرا. ژووری بازرگانی و پیشەسازیی سلێمانی وەک باشترین ژوور لەسەر ئاستی عێراق بۆ ساڵی ٢٠٢١ هەڵبژێردرا.

## پێکهاتە
لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤، هەڵبژاردنی سەرۆک و جێگرانی سەرۆکی ژوور ئەنجام درا. ئەنجوومەنی کارگێڕیی ژوور لە ژمارەیەک ئەندامی سەرەکی پێک دێت.

بە زۆرینەی دەنگی ئەندامانی ئەنجوومەنی ژووری بازرگانیی سلێمانی، ئەم کەسانەیان هەڵبژارد:

* سەرۆک: نەوزاد غەفوور کەریم
* جێگری سەرۆک: شێنێ ئیختیار
* جێگری سەرۆک: محەممەد ڕەسووڵ
* نوێنەری ژوور لە یەکێتی: عوبێد ئەحمەد
* نوێنەری ژوور لە یەکێتی: بابان عوسمان

## سەرچاوەکان

پۆل:بازرگانی
پۆل:پیشەسازی
ژووری بازرگانی و پیشەسازیی دھۆک

**ژووری بازرگانی و پیشەسازیی دھۆک** ڕێکخراوێکی پیشەیی و ئابوورییە کە دامەزراوەیەکی یاساییی سەربەخۆیە لە پارێزگای دھۆک، ھەرێمی کوردستان. ئەم ژوورە لە ساڵی ١٩٧٨ لەلایەن کۆمەڵێک بازرگان و پیشەسازانی شاری دھۆک دامەزراوە، بە ئامانجی ڕێکخستنی کارە بازرگانی و پیشەسازییەکان و پاراستنی ماف و بەرژەوەندیی ئەندامەکانی.

ژووری بازرگانی و پیشەسازیی دھۆک یەکێکە لە ژوورە فەرمییەکانی ھەرێمی کوردستان کە لەلایەن **یەکێتیی ژوورەکانی بازرگانی و پیشەسازیی ھەرێمی کوردستان** ناسراوە. ئەم یەکێتییە لە ٣ی شوباتی ٢٠٠٧ دامەزراوە و ژوورەکانی ھەولێر، سلێمانی، دهۆک و هەڵەبجە تێیدا ئەندامن.

## سەرچاوەکان

پۆل:بازرگانی
پۆل:پیشەسازی
Express.js

**Express.js** ، یان بە سادەیی **Express** ، فرەیموۆرکێکی باکئیندە بۆ Node.js ، کە وەک بەرنامەیەکی خۆرای و سەرچاوە کراوە لە ژێر مۆڵەتی MIT بڵاوکراوەتەوە. بۆ دروستکردنی بەرنامەی وێب و API دروستکراوە .  پێیدەوترێ سێرڤەری ستانداردی دیفاکتۆ بۆ Node.js. 

نووسەری راستەقینە، TJ Holowaychuk، وەک سێرڤەرێکی ئیلهامبەخشی Sinatra وەسفی کردووە،  بەو مانایەی کە تاڕادەیەک کەمترینە لەگەڵ چەندین تایبەتمەندی کە وەک پێوەکراوەکان بەردەستن. ئێکسپرێس پێکهاتەی پشتەوەی ستاکی گەشەپێدانی بەناوبانگە وەک ستاکی MEAN, MERN یان MEVN، لەگەڵ داتابەیسی MongoDB و فرەیموۆرکی پێشەوەی جاڤاسکڕێپت یان لایبرەری بەکاردێت. 

## مێژوو
Express.js لەلایەن TJ Holowaychuk دامەزراوە. وەشانە سەرەتاییەکان لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٠ دروستکراون و وەشانی یەکەمی میلستۆن لە کۆتاییەکانی ئەو ساڵەدا بڵاوکرایەوە. 

لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٤ مافی بەڕێوەبردنی پڕۆژەکە لەلایەن کۆمپانیای StrongLoop وەرگیرا.  StrongLoop لەلایەن IBM لە ئەیلوولی ٢٠١٥ کڕدرا؛  لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٦ کۆمپانیای IBM ڕایگەیاند کە Express.js دەخاتە ژێر چاودێری ئینکوباتۆری Node.js Foundation . 

لە مانگی تەمموزی ٢٠١٤ کارەکان بەرەو وەشانی ٥ دەستی پێکرد. دوای دە ساڵ لە پەرەپێدان لە ئۆکتۆبەری ٢٠٢٤ بڵاوکرایەوە. 

## تایبتمەندیەکان

* Robust routing
* HTTP helpers (redirection, caching, etc.)
* Asynchronous programming
* Long-term support of legacy versions

## ناوبانگ
Express.js لەلایەن کۆمپانیای فۆکس سپۆرت و پەیپاڵ و ئۆبەر و ئای بی ئێم بەکاردەهێنرێت . 

## نموونە
ئەم بەرنامەیەی خوارەوە وەڵامی داواکارییەکانی HTTP GET دەداتەوە بە نوسینی "سڵاو، داواکارییەکەت وەرگیراوە"، و گوێ لەو پۆرتە دەگرێت کە بەرنامەکە لەسەری کاردەکات (لەم حاڵەتەدا، پۆرتی ٢٠٠٠ ە).
```js
// Importing the Express library.
const express = require('express');

// Initializing the app.
const app = express();

// Getting the path request and sending the response with text.
app.get('/', (req, res) => {
    res.send('Hi, your request has been received');
});

// Listening on port 2000.
app.listen(2000, () => {
    console.log('listening at http://localhost:2000');
});
```


## سەرچاوەکان
سیبغەتوڵڵا حەیدەری

**سیبغەتوڵڵای حەیدەری** کوڕی ئەسعەد ئەفەندی، مووفتی، زانا و نووسەر و فەقێیەکی کورد بووە لە نێو فەقێیەکانی بەغدا. زۆر پۆستی ئایینیی پێ سپێردرا، لەوانەش پۆستی مووفتیی بەغدا. لە تەمەنێکی گەنجییەوە بەدوای زانستدا دەگەڕێت و بە پاڵپشتیی باوکی و زانایانی سەردەمی خۆی، لەنێویاندا زانا ئەحمەد ئەفەندیی زەند.

حەیدەری خۆشنووس (خطاط)ـێکی لێھاتوو بوو. دەرچووی ھونەری خۆشنووسی بوو و مۆڵەتی لە خۆشنووس سووفیان وەھبی وەرگرت. تا ڕاددەیەکی سەرنجڕاکێش شارەزاییی لە خۆشنووسیدا ھەبووە. لە نێو بەرھەمە خۆشنووسییەکانیدا کتێبێک لەسەر بنەماکانی قورئان ھەیە کە لە دەستنووسەکانی کتێبخانەی قادرییەدا دەبینرێت. خۆی تەرخان کردووە بۆ وانەوتنەوە لە مزگەوتەکانی بەغدا و زۆربەی تەمەنی بەدوای زانستدا دەگەڕا. چەندین زانا و فەقێی ڕاھێناوە و مۆڵەتیشی بە چەندانیان داوە. لە نێو کوڕەکانیدا زانا شێخ ئیبراھیم فەسیح حەیدەری، نووسەری کتێبی «ناونیشانی شکۆمەندی لە ڕوونکردنەوەی بارودۆخی بەغدا و بەسرە و نەجد».

## مردنی
لە ساڵی ١٢٧٩ی کۆچی بەرامبەر بە ١٨٦٢ی زایینی لە بەغدا کۆچی دواییی کردووە، کاروانێکی پرسەی ڕێزلێنانی بۆ کراوە و لە باب الشێخ و لە گۆڕستانی قادرییە بە خاک سپێردرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ١٨٦٢
پۆل:شەرعزانە عێراقییەکان
پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان
پۆل:خەڵکی بەغدا
پۆل:کوردەکان
پۆل:کوردەکانی عوسمانی
پۆل:شەرعزانان
پۆل:فەقیھەکان
پۆل:زانا کوردەکان
پۆل:زانا موسڵمانەکان
پۆل:زانا موسوڵمانەکان
پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان
پۆل:شەرعزانانی سوننە
پۆل:خۆشنووسانی کورد
پۆل:خۆشنووسی عەرەبی
پۆل:خۆشنووسان
پۆل:خۆشنووسی
پۆل:خۆشنووسی ئیسلامی
پۆل:موفتییەکان
پۆل:کەسایەتی کورد
پۆل:کەسایەتییە ئایینییە کوردەکان