open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
بۆریس جۆنسۆن

**ئەلیکساندەر بۆریس دی جۆنسۆن** () (لەدایکبووی ١٩ی حوزەیرانی ١٩٦٤) ناسراوە بە **بۆریس جۆنسۆن** ()، سیاسەتوانێکی بەریتانیە، لە ١٣ی تەممووزی ٢٠١٦ هەتا ٩ی تەممووزی ٢٠١٨ وەزیری دەوڵەت بۆ کاروباری دەرەوە و کۆمۆنوێلت بووە و لە ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٩  تا ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ سەرۆک وەزیرانی بریتانیا بوو. 

جۆنسۆن ئەندامی پارتی پارێزگارانی بەریتانیایە، لە ٢٠٠١ بۆ ٢٠٠٨ ئەندامی پەرلەمان بووە لەناوچەی ھێنلی، لە ٢٠٠٤ وەزیری سێبەری ھونەر بووە، لە ٢٠٠٥ بۆ ٢٠٠٧ وەزیری سێبەری خوێندنی باڵا بووە. لە ٢٠٠٤ بۆ ٢٠١٦ بووەتە دووەمین سەرۆکی شارەوانی لەندەن.

لە ساڵی ٢٠١٥ەوە ئەندامی پەرلەمانی بەریتانیایە لەسەر ناوچەی ئەکسبرایج و باشووری رایسلیپ، لە ١٣ی تەممووزی ٢٠١٦ەوە هەتا ٩ی تەممووزی ٢٠١٨ وەزیری دەوڵەت بۆ کاروباری دەرەوە و کۆمۆنوێلت بووە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤
پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی
پۆل:ئەنگلیکانەکانی ئینگلیز
پۆل:ئینگلیزە بەڕەگەز ئەڵمانیەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:سەرۆک وەزیرانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:سیاسەتوانانی بەریتانی
پۆل:پادشاکانی بەریتانیا
پۆل:نووسەرانی مانھاتن
پێڕستی گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە

**ھەڵەبجە** ناوەندی پارێزگای ھەڵەبجەیە و بە یەکێک لە شارە گەورە و گرنگەکانی کوردستانی باشوور دەژمێردرێت.

## قەزای ھەڵەبجە(ناوەند)
ناوەندی قەزا شاری ھەڵەبجەیە: لە ٤ ناحیە و ١٥٠ گوند پێکھاتووە.
### شارەدێی سیروان
لە ٦٥ گوند پێکھاتووە.

* سیروان(ناوەند)
* ئیمامی زامن
* بانەبانان
* باوەکۆچک
* بەشارەتی خواروو
* بەشارەتی سەروو
* بەشی پیرک
* بەکراوا
* بۆین
* بیاوێڵە
* بێژاوا
* بێلەنگە
* پریسی خواروو
* پریسی سەروو
* پێگە
* تریفە (ڕوونکردنەوە)
* تلەوەرێ
* تەپەتۆڵەکە
* تەپەگوڵاوی
* تەوەنەبەل
* تونی حاجی حەسەن
* جەلیلە (ڕوونکردنەوە)
* چاوگی کۆکۆیی
* چروستانی خواروو
* چروستانی سەروو
* چنارەی کۆکۆیی
* حەسەن ئاوا
* حەمەوغان
* خاک و خۆڵ (ڕوونکردنەوە)
* دەڵەمەڕ
* دەڵێنی
* دوانزەئیمام
* ڕیشاو
* زەلەکێ
* زەمەقی خواروو
* زەمەقی سەروو
* سازان
* سەراو (ڕوونکردنەوە)
* سەرچاوگی کۆکۆیی
* عەبابەیلێ
* عەنەب
* غوڵامی خواروو
* غوڵامی سەروو
* قارەمانی
* قشڵاغەڕووتە
* قوڵی متکان
* کاگردەڵ
* کانی توو (ڕوونکردنەوە)
* کانی شێخ
* کانی گوێز (ڕوونکردنەوە)
* کەوتە
* کۆساوا
* گردەناوێ
* گردی گۆ
* گورگەچیا (ڕوونکردنەوە)
* گوندە
* لامەرکەزی، ھەڵەبجە
* لمە
* مامەشەیی
* مۆردین
* میراولی (ڕوونکردنەوە)
* نەوەر
* نەیجەڵە
* نێرگزەجاڕ
* ھانەژاڵە(کانی کەروێشکان)
* ھانەسوورە

### شارەدێی خورماڵ

لە ٤٦ گوند پێکھاتووە.

* خورماڵ (ناوەند)
* ئاوایی حەمەی فەرەج
* ئاوایی ڕۆستەم بەگ
* ئەحمەدئاوا، خورماڵ
* ئێڵانپی
* بانی بنۆک
* بانی شار
* بەردەبەل
* تازەدێ، خورماڵ
* تەپەڕێزینە
* تەپەسەرقوڵە
* تەپەکوڕە
* تەپی سەفای خواروو
* تەپی سەفای سەروو
* تەکیە، خورماڵ
* چنارە، خورماڵ
* خێڵی حەمە
* دەرەشیشی خواروو
* دەرەشیشی سەروو
* دەرەگوڵان
* دێکۆن، خورماڵ
* ڕیشێن
* زەڵم
* سەرکەن
* شەشکی خواروو
* شەشکی سەروو
* شەکڕاڵی
* شیرەمەڕ
* عامورە
* قاجر
* قەڵبەزە
* قول خورد
* کانی ئاسکان
* کشەدەری
* کوڵکنی ئیسماعیل خەسرەو
* کوڵکنی حەمەسوور
* کوڵکنی فەقێ کەرەم
* گردی قازی
* گەرچێنەی بانی بنۆک
* گوڵەخانە
* گۆمەلار
* گێلەک
* مەلاوەیسە
* میری سوور
* ناوباخان
* نەوێ
* ھانەوقوڵی

### شارەدێی بیارە
لە ٢٧ گوند پێکھاتووە.

* بیارە (ناوەند)
* باخەکۆن
* بنجەودڕەی
* بەڵخە
* پاڵانیان
* تاوێرە
* تەوێڵە
* جاوری
* خارگێڵان
* خەرپانی
* درەکێ
* دارەتفێ
* دەرەقەیسەر
* دەرەی مەڕ
* دەگاشێخان
* دۆڵبیان
* زەردەھاڵ
* سەرگەت
* سۆسەکان
* کولیژی
* گریانە
* گەچێنە
* گوڵپ
* نارنجڵە
* ھانەنەوتێ
* ھانەودنی
* ھاوار
* ھاوارەکۆن

### شارەدێی بەمۆ
لە ١٢ گوند پێکھاتووە:

* گڵێجاڵ(ناوەند)
* بەلەسۆ
* پشتە
* بەڕوێنی خواروو
* بەڕوێنی سەروو
* توەووشکی
* چواردارانی خواروو
* چواردارانی سەروو
* حاجی ئاوا، بەمۆ
* قەڵپ
* کانی پاشا
* کانی وەیسکێ
* گمە
سەعداوا
حاجی ئاوا 

## ناوە لەیەکچووەکان

* ئەحمەدئاوا (ڕوونکردنەوە)
* بەڵخە (ڕوونکردنەوە)
* بێلەنگە (ڕوونکردنەوە)
* تازەدێ (ڕوونکردنەوە)
* تریفە (ڕوونکردنەوە)
* جەلیلە (ڕوونکردنەوە)
* چنارە (ڕوونکردنەوە)
* حاجی ئاوا (ڕوونکردنەوە)
* خاک و خۆڵ (ڕوونکردنەوە)
* دوانزەئیمام (ڕوونکردنەوە)
* دێکۆن (ڕوونکردنەوە)
* سەراو (ڕوونکردنەوە)
* قارەمان (ڕوونکردنەوە)
* قەڵبەزە (ڕوونکردنەوە)
* کانی توو (ڕوونکردنەوە)
* کانی گوێز (ڕوونکردنەوە)
* گورگەچیا (ڕوونکردنەوە)
* میراولی (ڕوونکردنەوە)

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە
پۆل:پێرستی گوندەکانی باشووری کوردستان
تاکیھیکۆ ئینۆی

**تاکیھیکۆ ئینۆی** (بە ژاپۆنی: 井上雄彦 ئینۆی تاکیھیکۆ) لە دایک بووە لە ۱۲ کانوونی دووەمی ۱۹٦۷ لە کوگاشیما، ژاپۆن. دروستکەر و وێنەکێشی مانگای ژاپۆنییە، یەکێکە لە خۆشەویستانی وەرزش، زۆربەی کارەکانی دەسوڕێتەوە بە دەووری تۆپی سەبەتە کە کوڕان دەکاتە ئامانج. زۆرێک لە منداڵە ژاپۆنییەکان کاریگەر بوون بە کارەکانی تاکیھیکۆ ئینۆی و بۆتە ھۆی بڵاو بوونەوەی یاری تۆپی سەبەتە لە نێوان منداڵانی ئاسیا.

## کارەکانی
پێش ئەوەی ھەر کارێکی سەربەخۆ بکات وەک یارمەتیدەری تسوکاسا  ھۆجۆ کاری کردووە لە مانگای ڕاوچی شارۆچکە.
* لە ۱۹٨٨ ئینۆی دەستی کرد بە مانگای کایدی وەنەوشەیی کە بڵاو کراوەتەوە لە گۆڤاری ھەفتانەی شۆنن جەمپ.
* لە ۱۹٨۹ وێنەی مانگای تانکۆبون و زیندانی مارمێلکەی کێشاوە.
* ناوبانگی ئینۆی دەستی بە بڵاو بوونەوە کرد دوای دووەم کاری سلام دانک کە بڵاو دەکرایەوە لە گۆڤاری ھەفتانەی شۆنن جەمپ لە نێوان ساڵانی ۱۹۹۰ بۆ ۱۹۹٦.    ۱۲۰ ملیۆن تیراژی لێ فرۆشرا ئەمەش تەنھا لە ژاپۆن. و لە ساڵی ۱۹۹٥ خەڵاتی شوگاکوکان بۆ شۆنن مانگای بردەوە. مانگای سلام دانک بووە خاوەنی ئانمییەک کە پێکھاتووە لە ۱۰۱ زنجیرە و چوار فیلم.
* لە ۱۹۹۷ دەستی بە مانگای فیکەی دەسک کرد بە ھاوبەشی لەگەڵ ESPN. و بووە خاوەنی ئانمییەک لە ۲۰۰٥ کە پێکھاتووە لە ۱۳ زنجیرە و بەشی دووەمی لە ۲۰۰۷ بڵاو کرایەوە کە ئەویش پێکھاتووە لە ۱۳ زنجیرە.
* لە ۱۹۹٨ ئینۆی دەستی کرد بە کێشانی مانگای بێلانە کە وەرگیراوە لە ڕۆمانێکی بەناوبانگی ئیجی تاشیکاوا دەربارەی سامۆرای مییامۆتۆ موساشی (۱٦٤٥-۱٥٨٤ 宮本武蔵). کە خەڵاتی کودانشای وەرگرت لە ساڵی ۲۰۰۰ و خەڵاتی ئوسامۆ تیزوکای ڕۆشنبیری لە ۲۰۰۲. و تا ئێستا مانگاکە بڵاو دەکرێتەوە مانگانە.
* لە ۲۰۰۱ ئینۆی مانگای ڕاستەقینە Realی بڵاو کردەوە کە سێیەم مانگایەتی دەربارەی تۆپی سەبەتە و بە شێوەیەکی ڕوون تر (مانگاکە باسی تۆپی سەبەتە دەکات لەسەر کورسی جوڵاو). کە بووە خاوەنی خەڵاتی تایبەت لە ژاپۆن ساڵی ۲۰۰۱. ھێشتا بڵاو دەکرێتەوە.
* تاکیھیکۆ ئینۆی یاری ڤیدیۆی Mist walker's Lost Odyssey دروست کردووە لەسەر ئامێری ئێکس بۆکس ۳٦۰.
* نووسەرێکی وەرزشی، و گەلێک وتاری ھەیە وەک ھووب.

## سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی: Takehiko Inoue

ویکیپیدیای عەرەبی:  تاکیھیکو إینوی

پۆل:وێنەکێشانی مانگا
پۆل:شۆنن مانگا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
پۆل:زیندووان
چەرمی شاموا

وێنۆک|پارچەیەکی چەرمی شاموا
**چەرمی شاموا** یان **شامی** () جۆرە چەرمێکە کە زۆرجار لە پێستی بزنی شاموا دروست دەکرێت، جۆرە بزنێکە کە لەسەر شاخەکانی ئەورووپا دەژیت. ئێستا ئەو جۆرە چەرمە لە پێستی مەڕیش بەرھەم دەھێندرێت. چەرمەکە بە ڕووکەشە سافەکەی ناسراوە لەگەڵ تواناکانی لە ھەڵمژین. چەند شێوازێکی بەکارھێنانی ھەیە و بۆ دروستکردنی چەند شتێک بەکاردێت:

* دەستکێش، بەتایبەتی ئەوانەی لە سەدەی ١٩ھەمەوە تاکو ٢٠ بەرھەم دەھاتن
* چاکەتی چەرم، جانتای بچووک، لەگەڵ کیسە
* پارچەی پۆلیشکردن بۆ پێڵا و خشڵەکان
* پاڵاوتنی سوتەمەنییەکان
* پارچە بۆ وشک کردنەوە کە لە مادەی کیمیایی دوورە

لاسایی کردنەوەی ئەم جۆرە چەرمە ھەیە کە لە بزنی کێوی و بەرازەوە دروست دەکرێت. ئەم بەرھەمە ڤیگن نییە چونکە بەردەوام بەرھەمی ئاژەڵی تێدا بەکاردێت.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:چەرم
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ئەشقی شێتانە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)

**ئەشقی شێتانە** (بە تورکی: Kara Sevda «کەرە سێڤدا») بریتییە لە زنجیرە درامایەکی ڕۆمانسی دڵتەنگی تورکی لە بەرھەمھێنانی کۆمپانیای مانگ بۆ بەرھەمھێنانی ھونەرییە پەخش کراوە لەسەر کەناڵی ستار تیڤی  تورکی لە ڕێکەوتی ١٥ تشرینی یەکەمی ٢٠١٥. وەرزی یەکەم پێکدێت لە ٣٥ زنجیرە کە کار لێی تەواو بوو لە حوزەیرانی ٢٠١٦. وەرزی دووەم پەخش کرا لە ٢١ ئەیلولی ٢٠١٦.

## چیرۆک
چیرۆکی زنجیرەکە دەسوڕێتەوە بەدەوری کەمال (بوراک ئۆزچیڤیت) کە گەنجێکی ھەژارە لەگەڵ نیھان (ناسلیھان ئەتاگول) کە کچێکی دەوڵەمەندە، کەمال و نیھان دەکەونە داوی خۆشەویستییەوە، وە لە لایەنێکی تر ئەمیر ھەیە کە پیاوێکی دەوڵەمەندی خاوەن دەسەڵاتە دەیەوێت وا لە نیھان بکات بکەوێتە داوی خۆشەویستی ئەوەوە بۆیە ھەڵدەستێ بەیامەتی باوکی بە بۆسە دانان بۆ براکەی بە تاوانی کوشتن، وە ھەڕەشە لە بنەماڵەکەی دەکات کە بە پۆلیس دەڵێت ئەگەر نیھان ڕازی نەبێت ھاوسەرگیری لەگەڵ بکات. وە ئەمە نیھان ناچار دەکات ھاوسەرگیری لەگەڵ کەمال نەکات و ھاوسەرگیری لەگەڵ ئەمیر بکات. وە دوای پینج ساڵ کەمال دەگەڕێتەوە بە مەبەستی تۆڵەکردنەوە، پاشان گومان لە ھاوسەرگیرییەکەیان دەکات، وە ھەوڵ دەدات ھۆکاری ھاوسەرگیرییەکەی بۆ ئاشکرا ببێت و پاشان نیھان دان بەھموو شتێک دەنێت و ئەویش سوێن دەخوات کە ڕزگاری کات لەو زیندانەی تێیدایە وە لەو ھاوسەرگیرییەی بە ئەمیر وە لەم کاتەدا کەمال ئاشنا دەبێت بە چەند کەسایەتییەکی مافیا و تێکەڵی چەند کارێک دەبێت پاشان لەگەڵ نیھان بڕیار دەدەن ڕابکەن و چیرۆکی ئەشقەکەیان دوور لە ئەمیر بژین، وە براکەی نیھان ھاوسەرگیری لەگەڵ خوشکی کەمال کردووە وە بەیەکەوە ڕایان کرد بەڵام خوشکەکەی کەمال پەیوەندی ھەیە لەگەڵ ئەمیر و شوێنی کەمال بە ئەمیر دەڵێت پاشان ئەمیر دێت بۆلای نیھان ھەڕەشەی کوشتنی کەمالی لێ دەکات ئەگەر نەگەڕێتەوە لەگەڵی، وە لەگەڵی گەڕایەوە، گەڕایەوە و بەکەمالی وت کە ئەو ڕقی لێیەتی و ھەوڵ دەدات ئەمیری خۆش بووێت وە دوای ئەوە کەمال ڕوو دەکاتە دادپەروەری وە ئۆزان (برای نیھان) دەکاتە ناو زیندان وە نیھان دەست دەکات بە توڕە بوون لە کەمال.

وە یارمەتیدەرەکەی ئەمیر (تۆفان) ھەڵدەستێ بە ناردنی وێنەی ئەمیر و زەینەب بۆ ئۆزان لە زیندان ھاوار دەکات، دەگری، بێزار دەبێت، توڕە دەبێت، پاشان دەکەوێتە نەخۆشخانە بەھۆی ژەھراوی بوونەوە کە ئەمیر پیلانی بۆ گێڕاوە و دەیەوێت لە زیندان بیفڕێنێ بەڵام کە زانی وێنەکانی بینیوە پیلانەکەی دەگۆڕێت بۆ کوشتنی. وە لێرە وەرزی یەكەم تەواو دەبێت

## ئەکتەرەکان و کەسایەتییەکان
* بوراک ئۆزچیڤیت بە ڕۆڵی کەمال سۆیدەری
* ناسلیھان ئەتاگول بەڕۆڵی نیھان سیزین
* کان ئورجان شیئۆغلو (Kaan Organcıoğlu) بەڕۆڵی ئەمیر کۆزجی ئۆغڵو
* ئورھان جونار بەڕۆڵی حسێن سۆیدەری
* نیشی بایکنت بەڕۆڵی ڤیلدان سیزین
* زینو ئیراجار بەڕۆڵی فەھیمە سۆیدەری
* روزگار ئاکسۆی بەڕۆڵی تارق سۆیدەری
* باریش بایکوت بەڕۆڵی ئۆزان سیزین
* زیرین تیکیندور بەڕۆڵی لەیلا
* ھەزاڵ فیلیز بەڕۆڵی زەینەب
* میلسیا ئاسڵی بەڕۆڵی ئاسو
* چاغلا دەمیر بەڕۆڵی بانو

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*
محەممەد سەدیق کەبوودوەند

**محەممەد سەدیق کەبودوەند** (٢٢ی ئازاری ١٩٦٣ لە دیواندەرە - ) چاڵاکوانێکی کوردی بواری مڕۆییە و لە کوردستانی خۆڕھەڵات کاردەکات، ھەروەھا ڕۆژنامەنووس و سەڕۆکی دەزگای بەرگریکاری خەڵکی کوردستان ە. لەساڵی ٢٠٠٧ لەلایەن دادگای ئینقلابی ئیسلامی تاران بە تاوانی ھەڕەشەکاری بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی ئێران بە دە ساڵ و شەش مانگ بڕیاری بەندکردنی بۆ دەرکرد. لە ١٣ی پێنجی ٢٠١٧ ماوەی بەندکردنەکەی تەواو بوو و ئازادکرا.

کەبودوەند بەرپرس و بەڕێوەبەری  ھەفتەنامەی "پیام مردم""ھەڵوێستی خەڵک"بوو کە بەھەردوو زمانی فارسی و کوردی دەردەچوو، بەڵام لەساڵی ٢٠٠٦ بۆ ماوەی شەش مانگ لەلایەن ڕژێمی ئێرانەوە ڕاگیرا، دواتر ماوەی ڕاگرتنەکەی  بۆ پێنج ساڵ دڕێژکرایەوە، ڕۆژنامەنووس کەبودوەند بەدڕێژایی ئەم ماوەیە کاری ڕۆژنامەگەری لێ قەدەغەکرا..

دەزگای دیدەبان حقوق بشر خەڵاتی ھێڵمن/بۆ نووسەرانی ژێڕسانسۆر و دژوار لەساڵی ٢٠٠٩ خەڵاتی ھێڵمنی پێشکەش بە کەبودوەند کرد.

## ژیاننامەی
موحەممەد سەدیق کەبودوەند لە لە ٢٣ ئازاری ١٩٦٣ لە دیواندەرەی پاڕێزگای سنە لە خۆڕھەڵاتی کوردستان لەدایک بووە. منداڵی چوارەمی خێزانەکەی بوە، دوو برا و سێ خوشکی ھەیە، کەبودوەند منداڵی و مێرمنداڵی لە شاڕی سنە بەڕێ کردوە و لەتەمەنی بیست ساڵی دوای پڕۆسەی ھاوسەرگیری ڕووی کردۆتە شاڕی تارانی پایتەختی ئێران. ئێستا دوو کوڕ و یەک کچی ھەیە.

کەبودوەند لەبواری بازڕگانی کارگوزاری کارگێڕی کاری کردوە.

## چالاکییە شارستانی و کۆمەڵایەتیەکانی

## دۆسیەی دادگاکەی

## خەڵاتەکانی

## پەرتووکەکانی
کەبودوەند سێ پەرتوکی نووسیوە لەبواری مافی شارستانی و ڕەگەزی بەرامبەر، کە ڕژێمی ئێران مافی سپاردن و چاپی پێ نەبەخشیوە کە بڕیتین لە:
* *نیمە دیگر*(دەربارەی مافی ژنان)
* *برزخ دمکراسی*
* *جنبش اجتماعی*

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وب‌گاە روز
* ایران٥٧
* بیوگرافی، فعالیت، آخرین وضعیت قضایی و جسمانی کبودوند، سازمان حقوق بشر کردستان - لینک جایگزین

پۆل:زیندووان
پۆل:ڕۆژنامەوانانی ئێرانی
پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد
پۆل:سیاسەتوانانی کورد
پۆل:خەڵکی دیواندەرە
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
سەنی لیۆنێ

کاڕێنژیت کەورڤۆھرە،لەدایک بووی ۱۳ی مەی ۱۹۸۱ ە.ناسڕاوە بە "سەنی لیۆنێ"ڕۆڵگێڕ و ئەستێرەیەکی نمایشکاری بەڕەگەز ھیندیە،سەرەتای دەرکەوتنی لەکارە سینەماییەکانی ھیندستان بووە،ئەستێرەیەکی بەرچاوی فیلمە ڕووتەکان بووە،ئێستا ھەڵگری ڕەگەزنامەی ئەمەریکیە،ھەروەھا ھەڵگری ناوێکی تری خوازڕاوە بەناوی"کارین ماڵھۆترا".پێشتر لەژێڕ ناوی ماکسیم یەکێک ووە لە دوازدە ھەرە ئەستێرە بەرچاوەکانی فیلمە ڕووتەکانی ساڵی ۲۰۱۰ بووە.

ھەروەھا بەشێوەی سەربەخۆ چەندین ڕۆڵی جیاوازی بینیوە،لە ھەندێ بەرنامەی تەلەڤیژیۆنی و فیلمی سینەمایی،یەکەمین دەرکەوتنی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ۲۰۰٥،لەکاتی کارکردنی وەک پێشکەشکارێکی سەر بەرماڵی سووڕ لە پێشکەشکردنی خەڵاتی مۆسیقی فیلمەکان لە ھیندستان،لەساڵی ۲۰۱۱وەک  ڕۆڵگێڕێکی سەرەکی ڕۆڵی بینی لە زنجیرەیەکی تەلەڤیژیۆنی بەناوی "Big Boss".

لەساڵی۲۰۱۲ بەشداری چەندین فیلمی کرد لە بۆڵیوود،

## ژیانی پێشینەی
سەنی لیۆنێ لە سارنیا لەدایک بووە،کە ناوچەیەکی سەر بەھەڕێمی ئۆنتاریۆیە  لە کەنەدا،باوکی بەڕەگەز خەڵکی تیبتە کۆچی کردوە بۆ ھیندستان کاتێک دایکی سەنی ناسیوە بڕیاڕی داوە لە ھیندستان بمینێتەوە،دایکی لە ساڵی ۲۰۰۸کۆچی دوایی کردوە.

## پیشەی پێشینەی
بەرلەوەی بێتە بواڕی فیلمە ڕووتەکان،وەک سەرپەرشتیکارێکی کۆگا لە نانەواخانەیەکی ئەڵمانی کاری کردوە،پاشان بوەتە کارمەند لە فەرمانگەی باج و دەرامەت،دواتر ھەوڵی دا لەبواری نوژداری و پەرستاری کاربکات.
alt=A black-haired woman wearing a yellow top and jeans sitting behind a table looking up at the camera.|ڕاست|وێنۆک|لیونێ لەساڵی۲۰۰۲
کاتێک گەورە بوو بڕیاری دا ناوێکی گەورانە بۆ خۆی ھەڵبژێڕێت،چونکە ناوی بنچینەی خۆی بەواتای کچی بەرھەتاو یان "ساماڵ" دەھات،ئەم ناوەشی لەلایەن بۆب گوکیانێ لێنڕاوە،کە خاوەنی ئیمتیازی ئەوگۆڤاڕە بوو وێنەی یەکەمی لیونێ ی بڵاوکردەوە.
وێنۆک|سەنی لیۆنێ لە AVN Awards لە ۲۰۰٦.
وێنۆک|لیۆنێ لە ئیکسۆتیکا ۲۰۰۹ لە میامی.
وێنۆک|لیۆنێ لەساتیPETA.

### لە سینەمای ھیندی
ڕاست|وێنۆک|لیۆنێ لەکاتی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی jism 2لە ۲۰۱۲.
وێنۆک|لیۆنێ لە ستۆدیۆی مەهبووب لە ۲۰۱٦.

## شاکاڕەکانی

## پێڕست
* Sweet dreams 2016

## ئەمانەش ببینە
* ڕێزبەندی ئەستێرە ڕووتەکانی سینەما.
* ئەستێرە ڕووتەکانی ھیندستان.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی
پۆل:خانمەکتەرە پۆرنۆگرافییە ئەمریکییەکان
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی
پۆل:کۆچبەرە کەنەدییەکان بۆ ئەمریکا
پۆل:بازرگانانی کەنەدا لە سەدەی بیست و یەکەم
پۆل:ئەکتەرانی دووڕەگەزخوازی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمە ئێڵ جی بی تییەکان
پۆل:خەڵکی سارنیا
ناحیەی قەیرەوان

**ناحیەی قەیرەوان**، (بە عەرەبی: ***ناحیة القیروان***، بە ئینگلیزی: ***Qairawan subdistrict***) یەکێکە لە ناحیەکانی قەزای شنگال لە پارێزگای نەینەوا لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارەدێی بلێجە.

## ناو
* ناوی ئەم ناحیە سەبارەت بە بەقەیرەوانی تونس ناونراوە.

## مێژوو
لە کۆندا ناوچەیەکی کوردنشین بوو بەڵام دوای ھاتنی ئیسلام و عەرەبەکان بۆ عێراق ھۆزێکی عەرەبی یەمەنی کۆچەر کە بەھۆزی  **الزبید** دەناسرێن دەستیان گرت بەسەرناوچەکە .ئێستا وازیان لە ئاژەڵداری  ھێناوە و سەرقاڵی کشتوکاڵ کردنن.

ئەم ناحیەیە لە ساڵی ١٩٧٨دا پێکھێنراوە.
## جوگرافیا
سنوری ناحیەی قەیرەوان:
* لە باکوورەوە ناحیەی ناوەندی قەزای شنگال 
* لە باشوورەوە ناحیەی ناوەندی قەزای بەعاج
* لە ڕۆژھەڵاتەوە ناحیەی ناوەندی قەزای تەلەعفەر. 
* لە ڕۆژاواوە ناحیەی قەحتانیە.

## دانیشتوان
دانیشتوانی ئەم ناحیەیە لە زۆرینەی کوردە و کەمینەیەک عەرەب و ئاشوورییەکانی تێدایە.
## کشتووکاڵ

## شوێنەوار

## کارگێڕی
لە ڕووی کارگێڕییەوە ئەم ناحیە پێک ھاتووە لە (٢٧) گوند.

## ئەمانەش ببینە
* ناحیەی سنونێ
* ناحیەی قەیرەوان
* ناحیەی ناوەندی قەزای شنگال

## سەرچاوەکان

پۆل:ئێزیدی
پۆل:پارێزگای موسڵ
پۆل:مەڵبەندە کێشە لەسەرەکانی ئاسیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ
پۆل:جوگرافیای کوردستان
پۆل:کوردستان
پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
ئۆشوایە

**ئۆشوایە** () بریتیە لە شاڕێکی دورگەیی کە پایتەختی ھەرێمی خاکی ئاگرین و ئەنتارکتیکا و دورگەکانی باشوری زەریای ئەتلەسیە لە ئەرژەنتین. دەکەوێتە کۆتا لوتکەی باشوری گۆی زەوی.بەدیاریکراوی دەکەوێتە بەشی باشوری دورگەی خاکی ئاگرین نۆکەندی بیگڵ لە زەویە بەفرینەکانی جەمسەری باشور جیای دەکاتەوە، ژماڕەی دانیشتوانی ٦٤٠٠٠کەسە.یەک شاڕەوانی ھەیە ڕووبەرەکەی دەگاتە ٩٫٣٩٠ کم². لە شاڕی ئۆشوایە بەندەرێک ھەیە لەسەر زەریایێکی زۆڕ قۆڵ کە زنجیرە چیاکانی مۆنت مارتیاڵ و ئۆڵیڤیا دەوری داوە بە نزیکترین خاڵ و وێستگەی گەیشتن بە جەمسەری باشوور دادەنرێت.
وێنۆک|خاکی ئاگرین.

## جوگرافیا
وێنۆک|240x240پیکسڵ|وێنەیەکی مانگی دەستکرد شاڕەکەو کەنداوەکەی نیشان دەدات.
وێنۆک|240x240پیکسڵ
خۆی شاڕی پۆرتۆ ولیامز لە وڵاتی چیلی بە کۆتا شاڕی باشوری گۆی زەوی ھەژماڕدەکرێت، بەڵام بەھۆی بەرزبوونەوەی ژماڕەی دانیشتوانی ئۆشوایە لەدوای ساڵی٢٠٠٢ بۆ ٢٠٠٠٠کەس بەپێش شاڕی پۆرتۆی چیلی کەوت و چیتر بە شاڕ ھەژمار نەکرا بەلکو تەنھا وەک ناوچەیەکی ئاوەدان کە ژماڕەی دانیشتوانی ٢٢٦٢کەسە بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٢. ھەروەھاشاڕی بۆنتا ئەریناس لە چیلی ڕکابەری شاڕی ئۆشوایە دەکات بەوەیئەو کۆتا شاڕی باشووری گۆی زەویە. کە ژماڕەی دانیشتوانی دەگاتە ١٣٠٠٠٠کەس بەپێی سەر ژمێری ساڵی ٢٠٠٢. بەڵام لەگەڵ ئەمەش ھێشتا ئۆشوایە لەخواڕترە، بەوەی شاڕی بۆنتا ئەریناس کەوتۆتە باکوری خۆڕھەڵاتی ئۆشوایە. جگە لەم شاڕانە ھەندێک ناوچەی ئاوەدانی تریش ھەن کە ھێشتا کەوتونەتە خواڕەوەی باشووری گۆی زەوی بەڵام بەھۆی کەمی ژماڕەی دانیشتوانیانەوە بە شاڕ ھەژماڕ ناکرێن وەک:
* گەلێک لە ماسیگر و ڕاوچیان لە دوورگەی ناڤارینۆ دەژین کە لەنگەری کەشتیشیان ھەیە.
* گوندی بپۆرتۆ وڵیامز کۆتا خاڵی ئاوەدانی باشووری زەویە کە بەندەر و دەزگای دەریایی تایبەت بەخۆی ھەیە.
* ئۆشوایە وەکو شاڕ کۆتا شاڕی باشووری گۆی زەویە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٨٤
پۆل:گەشتیاری لە ئارجەنتین
پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی ئۆقیانووسی ئاتلانتیک
پۆل:شارەکانی ئارجەنتین
بوێر و جوان

**بوێر و جوان** (تورکی: Cesur ve Güzel) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی کۆمەڵایەتیی تورکییە، بە بەشداریی ئەستێرە تووبا بویوکویستوین و ئەکتەر کیڤانچ تاتلیتوگ. زنجیرەکە لە کەناڵی ستار تیڤی تورکی لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ پەخش کرا.
وێنۆک|ناوی زنجیرەکە وەک ئەوەی بڵاو کراوەتەوە

## چیرۆک
چیرۆکی زنجیرەکە دەسوڕێتەوە بە دەووری جەسور (کیڤانچ تاتلیتوگ) گەنجێکی قۆزی گوماناوییە، کە ڕۆژێک ھەڵدەستێ بە ڕۆشتن بۆ یەکێک لە لادێکان و جێگیر دەبێت تێیدا و ھەموو خەڵکەکەی سەرسام دەکات وە دەکەوێتە داوی خۆشەویستی سوھان (تووبا بویوکویستوین)، ھەر یەکێک لە سوھان و جەسور ڕابوردووی بنەماڵەکانیان نازانن کە ناکۆکییەکی گەورە ھەیە لە نێوانیان، وە گومان و ئاڵۆزی دەست دەکات بە سوڕانەوە بە دەووری ھۆکاری ھاتنی جەسور بۆ لادێکە.

## ئەکتەر و کەسایەتییەکان
* کیڤانچ تاتلیتوگ بەڕۆڵی جەسور
* تووبا بویوکویستوین بەڕۆڵی سوھان
* تامر لافانت بەڕۆڵی تەحسین کۆرلودایی
* ئەرکان ئافجی بەڕۆڵی کورھان کۆرلودایی
* سیرکان ئال تونوراک بەڕۆڵی بڵند
* سیزین ئەکباش ئۆگولار بەڕۆڵی جاھیدە کۆرلودایی
* نیھان بویوک کاگاتچ بەڕۆڵی عەدالەت
* فیرات ئال تونمیش بەڕۆڵی کەمال

## سەرچاوەکان
* star tv 
* cesur ve guzel resmi web sitesi
ڕۆکی (زنجیرەفیلم)

**ڕۆکی** زنجیرە فیلمێکی وەڕزشی مشتەکۆڵەیە،ڕۆکی وەکو کەسایەتیەکی خەیاڵی ناو فیلمەکەیە،ڕۆکی باڵبۆوە کە لە هەموو زنجیرەکان سیلڤیستەر ستاڵۆن ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت.فیلمەکان بەگوێڕەی مێژووی دەرچوونیان ڕۆکی لە ۱۹۷٦٫.ڕۆکی دوو لە ۱۹۷۹٫ ڕۆکی سێ لە ۱۹۸۲٫ ڕۆکی چواڕ لە۱۹۸٥٫ ڕۆکی پێنج لە ۱۹۹۰٫ ڕۆکی بالبۆوە لە ۲۰۰٦، کرید لە ۲۰۱٥.داهاتی زنجیرە فیلمەکە لەسەرانسەری جیهان خۆی گەیاندە۱.٤بلیۆن دۆڵار بەگوێرەی ژمێریاری بۆکس ئۆفیس.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:زنجیرە فیلمەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زنجیرە فیلمی ئەکشن
پۆل:پاشکۆکانی کۆلۆمبیا پیکچەرز
پۆل:مافە دەستوورییەکانی وارنەر برۆس پیکچەرز
کۆد گیاس

وێنۆک
**ھێمای گیاس: لولوچ خاوەنی شۆڕش** (コードギアス 反逆のルルーシュ کۆدۆ گیاسو ھانگیاکو نو ڕوروچو) بریتییە لە ناوی زنجیرە ئەنیمێیەک لە بەرھەمھێنانی کۆمپانیای سەنڕایسە و لە دەرھێنانی گورو تانجیوشی و نووسینی ئیچیرو ئۆکوچییە کە پێشتر کاریان کردووە بەیەکەوە لە زنجیرەی بلانتس.

زنجیرەکە لە ژاپۆن پەخش کرا لە ڕێکەوتی ٥ تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ بۆ ٢٩ مارتی ٢٠٠٧، و کۆتا دوو زنجیرە پەخش کرا لە ٢٨ تەممووزی ٢٠٠٧. وەرزی دووەم پەخش کرا لەژێر ناوی **کۆد گیاس: لولوچ خاوەنی شۆڕش R2** (دەوترێت ئاڕ توو) (コードギアス 反逆のルルーシュR2 ,Kōdo Giasu Hangyaku no Rurūshu Āru Tsū). ھەر دوو وەرزەکە بوونە خاوەنی خەڵات لە پێشانگای تۆکیۆی نێودەوڵەتی ئەنیمێ و «ئانیماگا» پێشبووڕکێی خەڵاتی ئەنیمێ مەزن و پێشبووڕکێی «ئەنیمەیشن کوب».
 

## چیرۆک
چیرۆکی ئانمییەکە دەسوڕێتەوە بە دەووری لولوچ لامپروج کە ئەو شازادەیەکی بەڕیتانییە لەگەڵ خوشکەکەی نانالی (کە پەکەوتە کەوت و چاوی لەدەست دا دوای کوشتنی دایکی لە بەرەمبەری دا) کە دوور خراونەتەوە بۆ ژاپۆن لەکاتی کۆنتڕۆڵکردنی لەلایەن «دەوڵەتی بەڕیتانیای پیرۆز»، و لەدوای ماوەیەک بەڕیتانیا ھەڵسا بە گۆڕینی ناوی ژاپۆن بۆ ناوچەی ١١. و لەگەڵ زۆری پێکدادانەکانی نێوان یاخیبووە ژاپۆنییەکان و ھێزەکانی بەڕیتانیا لولوچ دەیویست خۆی بەڕیتانیا لەناو ببات و جیھانێکی نوێ بۆ خوشکەکەی دروست بکات تا تیای بژی؛ و لە یەکێک لە ڕۆژەکان لەگەڵ کچێکی گومانناوی یەکتریان ناسی (سی توو C.C). کە ڕێکەوتنێکی کرد لەگەڵیدا کە بووە خاوەنی ھێزێک بەناوی گیاس وای لێ دەکات کۆنتڕۆڵی کەسانی تر بکات، بەوەی کە دەبێت داوایەکی بۆ جێبەجێ بکات.

لولوچ دەست دەکات بە بەکار ھێنانی ھێزە نوێکەی کە دەناسرێت بە ھێزی فەرمانڕەوا بۆ لەناو بردنی بەڕیتانیا و دروستکردنی جیھانکی نوێ، بۆیە سەرکردایەتی ھێزێکی نوێ دەکات بەناوی سوارچاکانی ڕەش (سەرکردایەتیان دەکات بەناوی زیرۆ) و بەھۆی کەسایەتییە کاریزمایییەکەی و بلیمەتییەکەی لە پیلان دانان و بەڕێوبردن، زۆرێک لە فەرمادە ژاپۆنییەکان دێنە ژێر فەرمانییەوە و بەمەش لە خەونەکەی نزیک دەبێتەوە.

## کەسایەتییەکان
لولوچ (پاڵەوانی چیرۆکەکەیە)
 سی سی ، سوزاکۆ ، نانالی ، سایاکۆ ، شارلی ، میلای ، ڕیفال ، نینا ، یۆفیمیا ، کۆرنیلیا ، شنایزل ، دیسھارد ، ئۆگی ، کارین ، فیلیتا ، ڤی ڤی.

## لە جیھاندا
ئەنیمێکە ڕێگەی پێدراوە بۆ پەخشکردن لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لەلایەن باندای بۆ کات بەسەربردن، و لە ڕێگەی مادمان بۆ کات بەسەربردن لە نیوزلاند و ئوستراڵیا. و ئێستا بۆ کوردی دۆبلاژ کراوە لەلایەن کەناڵ و ماڵپەڕی 4anime ، و لە نێوان ئاشقانی ئەنیمێ ناوبانگێکی زۆری ھەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆد گیاس
پۆل:ڕۆمانە سووکەکان
پۆل:ئەنیمێ و مانگای جووڵە
پۆل:ئەنیمێ و مانگای قوتابخانە
پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی زانستی
پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی
پۆل:ئەنیمێ و مانگای سەرکێشی
پۆل:فەنیمەیشن
پۆل:مانگاکانی ٢٠١٤
پۆل:مانگاکانی ٢٠١٢
پۆل:مانگاکانی ٢٠١٠
پۆل:مانگاکانی ٢٠٠٨
پۆل:مانگاکانی ٢٠٠٧
پۆل:مانگاکانی ٢٠٠٦
پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٨
پۆل:ئۆڤای ئەنیمێیەکانی ٢٠٠٩
پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی سیناریۆی ڕەسەنیان ھەیە
پۆل:نەفرەتلێکراوەکان لە خەیاڵ
پۆل:زنجیرە مانگاکان
پۆل:گەمەکانی پلەیستەیشن ٢
پۆل:تێرۆریزم لە خەیاڵدا
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
وەشاندن

**وەشاندن** () بریتییە لە ڕێگای پەیوەندیکردنی ناوەندێک یان کەناڵێک بە کۆمەڵە خەڵکێک یان کۆمەڵانێکی فڕاوان لە دانیشتوان. ئەم پەیوەندیە یان ئەم پەخشە بە شێوەی بیستراو بێت یان بینراو. چۆنیەتی جێبەجێکردنی پەخشەکە لەڕێگای  شەپۆڵی کارۆموگناتیسیەوە دەبێت.

## سەرچاوەکان

## زانیاریی زیاتر
* Gilbert, Sean; Nelson, John; Jacobs, George, ''World Radio TV Handbook 2007'', Watson-Guptill, 2006. ISBN 0-9535864-9-9. The 2007 edition of the *World Radio TV Handbook*.
* Wells, Alan, ''World Broadcasting: A Comparative View'', Greenwood Publishing Group, 1996. ISBN 1-56750-245-8

## بەستەرە دەرەکیەکان
* Radio Locator, for American radio station with format, power, and coverage information.
* Jim Hawkins' Radio and Broadcast Technology Page  – History of broadcast transmitter technology

پۆل:دوورپەیوەندی
پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:بڵاڤۆکەکان
ئیندۆمی

**ئیندۆمی** ڕەگەزێکی خواڕدنی خێڕایە، گەورەترین کارگەی بەرھەم ھێنانی ئەم خۆڕاکە لە ئیندۆنیسیایە. کە ڕێژەی ٢٪ ئیندۆمی ھەموو بازاڕی جیھان بەرھەم دێنێت. کە بەسەر ھەموو وڵاتانی ئوستراڵیا و ئاسیا و ئەفریقا و نیوزلەندا و وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا و کەنەدا وئەوڕووپا و خۆڕھەڵاتی ناوەڕاست دابەشی دەکات. ھەروەھا لە نێجیریاش ئیندۆمی بەرھەم دەھێنرێت کە ناوێکی تری میللی ھەڵگرتوە و نیشانەی بازڕگانی تایبەت بەخۆی ھەیە، کە لە ساڵی ١٩٩٥ کارگەکە دامەزڕاوە و ئیندۆمی بازاڕەکانی نێجیریا و وڵاتانی دڕاوسێی دابین دەکات.

## مێژوو
بۆ یەکەم جار ئیندۆمی لە ساڵی ١٩٦٩ لە ئەندەنوسیا کەوتە بازاڕ، کە گەوڕەترین ھاوبەشگای بەرھەم ھێنانی خوارنە خێڕا و قوتووبەندەکانی ئەندەنووسیا بەرھەمی ھێنا. لە ساڵی ١٩٨٢ ھاوبەشگایەکی تر بەناوی سودۆنۆ ساڵم ئیندۆمی بەرھەم ھێنا، ئیندۆمی لە ساڵی ١٩٧٢ بۆ یەکەم جاڕ نیشانەی بازڕگانی وەرگرت، لە پۆڵی خواردەمەنییە خێڕاکان. ئیندۆمی بەشی زۆڕی خواردنی ئەندەنوسییەکانی داگیرکردوە و بازاڕەکانی ئەندەنووسیا تەنیوە، وە خاوەنی چەندین خەڵاتی جۆڕبەجۆڕە وەک خەڵاتی باشترین قوتوبەند و خەڵاتی باشترین نیشانەی بازڕگانی و خەڵاتی خاوێنترین خۆڕاکی ئەندەنوسیا.

## ناونان
ئیندۆ"indo" کورتکراوەی ناوی وڵاتی ئیندۆنیسیایە، ھەروەھا می "mie"بەواتای ماکەروونی دێت لەزمانی ئەندەنووسی. ئینۆمی واتا مەکەروونی ئەندەنووسی.
وێنۆک

## ڕێڕەوی بەرھەمھێنان
* لە ٩ی ئەیلوولی ١٩٧٠ بۆ یەکەم جاڕ لەبازاڕەکانی ئەندەنوسیا برەوی پەیداکرد.
* لە ساڵی ١٩٨٨ لە نێجیریا بەرھەم ھێنڕا.
* لە ساڵی ١٩٩٥نێردەی دەرەوەی ئەندەنووسیا کرا.
* لەنێجیرا ناوی دوفیڵ فریما ی وەرگرت.
* وەکو خۆڕاک بەیەکەم خۆڕاکی ئامادەکراو دادەنڕێت.
* لە ساڵی ٢٠٠٥ وەک پڕفڕۆشترین خواردنی جیھان تۆمار کرا.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ئاسیا
پۆل:خۆراک
پۆل:خواردنی سەرشەقام
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
کیڤانچ تاتلیتوگ

**کیڤانچ تاتلیتوگ** (بەتورکی: **Kıvanç Tatlıtuğ**) (ماناکەی بەکوردی: **شانازی**) لەدایک بووی ۲۷ تشرینی یەکەمی ۱۹٨۳ لە شاری ئادانا لە تورکیا، ئەو نمایشکارێکی جل و بەرگ و ئەکتەرێکی تورکی و یاریزانێکی پێشووی تۆپی سەبەتەیە، کە بنەماڵەکەی دەگەڕێتەوە سەر ڕەچەڵەکی بوسنییە، لە ساڵی ۲۰۰۲ خەڵاتی باشترین مۆدیلی وەرگرتووە لە تورکیا.
وێنۆک

کیڤانج ژییاوە لە ئەدەنا وە هەر لەوێ دوا ناوەندی تەواو کردووە، وە لەماوەی ساڵانی خوێندنی بەهرەی کیڤانج دەرکەوتووە لە یاری تۆپی سەبەتە، کە بووە هاندەری بۆ ڕۆشتن بەرەو ئەستەنبوڵ کە تێیدا دەستی کرد بە یاری کرد لە چەندین تیپی پێشکەوتووی تورکیا، وە لەگەڵ ئەو هەموو سەرکەوتنەی کە بەدەستی هێنا لە گۆڕەپانی یارییەکەدا، کیڤانج هیوای ئەوەی بۆ دروست بوو خەونی منداڵی بەدی بهێنێت لە یاری کردن لە خولی ئەمریکی بۆ لێهاتووەکان NBA، بەڵام "خەونە گوڵییەکانی" خۆی کێشا بە بەردی ڕاستیدا کاتێک توشی پێکانێکی مەترسیدار بوو کە بووە هۆی تەواو کردنی ژیانە وەرزشێکەی.

## سەرچاوەکان
۱. کیڤانچ تاتلیتوگ

۲. "ئەیلول" دەچێتە نەخۆشخانە بەتەنها دوای جیابوونەوەی لە "موهەنەد"

۳. جیابوونەوەی تورک "موهەنەد" و شاجوانی جیهان ئەزرا ئاکین دوای ۱۱ ساڵ پەیوەندی

٤. ئایە موهەنەد لەگەڵ خۆشەویستە فەڕەنسێکەی یوجین جیابۆتەوە؟

٥. موهەنەد جیا دەبێتەوە لە حۆشەویسەتەکەی

٦. بەوێنە: زانیاری لەسەر هاوسەرگیری کیقانچ تاتلیتوگ و باشاک دیزیر لە پاریس
* دەروازەی تورکیا
* دەروازەی فیلم

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:موسڵمانەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:موسڵمانەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:براوەکانی خەڵاتی پەپوولەی زێڕین
چرپە ونبووەکان

**چرپە ونبووەکان** () ئەلبومێکی کۆکراوەی گرووپی ڕۆکی ئێڤەنێسنسە. ئەم ئەلبومە لە ١٨ی شوباتی ٢٠١٧دا بڵاوکراوەتەوە و ھەموو گۆرانییەکانی ناوی کۆکراوەیەکی گۆرانییە کۆنەکانی ئەلبومەکانی پێشووی گرووپەکە بووە. گۆرانی *تەنانەت لە مردندا* نوێکراوەتەوە پێش خستنە ناو ئەلبومەکەوە، ئەو گۆرانییە بە ڕەسەنی دانەیەک بووە لە ئەلبومە کۆنەکەی گرووپەکە بە ناوی *[[ئۆریجن (ئەلبومی ئێڤەنێسنس)|ئۆریجن]]*.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەلبومەکانی ئێڤەنێسنس
موزەفەرەدین شا

وێنۆک

**موزەفەرەدینشای قاجاڕ** (١٨٥٣-١٩٠٧) پێنجەمین شای ئێرانە لە خانەدانی قاجاڕ. ئەو دوای کوژرانی باوکی، ناسرەدینشا و دوای نزیک لە ٤٠ ساڵ جێگری شا، بوو بە شای ئێران و لە تەورێزەوە ھات بۆ تاران. لەدوای سەرھەڵدانی خەڵکی ئێران بۆ وەدەستھێنانی یاسای مەشرووتە، موزەفەرەدینشا بەپێچەوانەی دیکەی شاکان و دەربارییەکانی فەرمانی مەشرووتەی واژۆ کرد و دەسەڵاتی خەڵک و نوێنەرانی ئەوانی لەسەر شا بەڕەسمی کرد. ئەو چوار ڕۆژ دوای ئەم واژۆیە کۆچی دوایی کرد. ئەو دواھەمین شای ئێرانە کە لە نێو خاکی ئێراندا کۆچی دوایی کردبێت. موزەفەرەدینشا لە [کەربەلا]] بە خاک سپێردراوە.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای فارسی

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٣
پۆل:مردووانی ١٩٠٧
پۆل:پادشایانی ئێرانی
محەممەدعەلی شا

**محەممەدعەلی شای قاجاڕ** (١٨٧٢ – ١٩٢٥) شەشەمین شای خانەدانی قاجاڕ بوو. ئەو لە ساڵی ١٩٠٧ بوو بە شای ئێران. یەکێک لە بەرچاوترین کارەکانی ئەو، دژایەتی لەگەڵ یاسای مەشرووتە بوو. ئەو ھەروەھا پەڕلەمانی ئێرانی بۆمبەباران کرد و ژمارەیێک زۆر لە مەشرووتەخوازەکانی کوشت. ئەم ڕووداوانە دواتر لە مێژووی ئێراندا بە ئیستبدادی بچووک ناونرا. محەممەدعەلیشا دوای داگیربوونی تاران بە دەستی مەشرووتەخوازەکان پەنای بۆ سەفارەتی ڕووسیا برد و لەوێوە ئێرانی بۆ ھەمیشە بەجێھێشت. لەدوای ئەو مەشرووتەخوازەکان کوڕی ئەو واتە ئەحمەدشای قاجاڕیان کرد بە شای ئێران. محەممەدعەلیشا لە ساڵی ١٩٢٥ لە وڵاتی ئیتالیا کۆچی دوایی کرد و تەرمی ئەو لە کەربەلا بەخاکسپێردرا.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای فارسی

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٢
پۆل:مردووانی ١٩٢٥
پۆل:پادشایانی ئێرانی
ئەحمەد شا

**ئەحمەدشای قاجاڕ** (١٨٩٨ – ١٩٣٠) حەوتەمین و دوایەمین شای ئێران لە خانەدانی قاجاڕ بوو. ئەو دووەمین مناڵی محەممەدعەلیشا بوو و لەدوای داگیربوونی تاران بە دەستی مەشرووتەخوازەکان، لە تەمەنی ١٢ ساڵیدا، بوو بە شای ئێران. ئەحمەدشا هیچ کاتێک ڕۆلێکی ئەوتۆی لە ڕووپەڕی سیاسەتی سەردەمی خۆیدا نەبوو و لە ساڵی ١٩٢٥دا لە پادشایی ئێران بۆ هەمیشە لابرا و هەتا کۆچی دوایی خۆی لە سالی ١٩٣٠ لە پاریس ژیا و دواتر تەرمەکەی لە کەربەلا بەخاکسپێردرا.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای فارسی

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٨
پۆل:مردووانی ١٩٣٠
پۆل:پادشایانی ئێرانی
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:موسڵمانانی ئێرانی
خوڕەمشار

**خوڕەمشار** ناوەندی شارستانی خوڕەمشار و یەکێک لە شارەکانی باشووری پارێزگای پارێزگای خووزستان لە وڵاتی ئێرانە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٢ی زایینی ١٦٣،٧٠١ کەس بوو.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای فارسی

پۆل:شارەکانی ئێران
پۆل:شارەکانی پارێزگای خووزستان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی ئێران
سێگردکان

**سێگردکان** یەکێکە شارەدێیەکانی پارێزگای ھەولێر، سەر بە قەزای کۆیە، دەکەوێتە (٧٥) کم باشووری خۆرھەڵاتی شاری ھەولێر و بەدوری (٦٠) کم لەباشووری خۆرئاوای شارۆچکەی کۆیە دەڕوانێت بەسەر زێی بچووک لە نێوان شارەدێیەکانی (تەقتەق و پردێ)دایە، و سەرەتای دروست بوونی سێگردکان دەگەڕێتەوە بۆ ساڵەکانی (١٧٩٠-١٨٠٠).

## ناو

ناوی شارەدێی سێگردکان لەوە وە ھاتووە کە سێ گرد دەکەوێتە ناو سنووری شارەوانی شارەدێیەکە، ئەوانیش گردەکانی (خدریزندە، میرسێودین و ھەوارتاعون) بۆیە ناوی سێگردکان وەرگیراوە لەو سێ گردەوە.

## سەردەمی شۆرش

ساڵانی ھەشتاکان مەڵبەندی شۆرش و لانەی پێشمەرگە بووە و ناوەندێکی ڕۆشنبیری بووە بۆ ناوچەکەو ژمارەی دانیشتوانی ناحیەی سێگردکان لەساڵی ١٩٨٦نزیکەی (٢٥٠٠) کەس بووە و نزیکەی (٤٥٠) خێزانی تێدا نیشتە جێ بووە و لەساڵی (١٩٥٨)قوتابخانەی لێ کراوەتەوە و تاپۆلی سێ ی ناوەندی ھەبووە.
یەکێک لە گرنگترین دەسکەوتەکانی شۆرش,ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی گوندەکان بووە لەساڵانی ھەشتاکان کەتوانیویانە بەکاری ھەرەوەزی تەواوی ئاوەڕۆی ماڵەکان کۆنکرێت بکەن.
لەسەردەمی ڕژێمی بەعس دووجار ڕوخێنراوە لەساڵەکانی (١٩٨٦و ١٩٨٨).

## مێژوو
ساڵی (٢٠٠٥) و لەبەرواری ٢٨/٤/٢٠٠٥ بڕیاری (استحداپ) کردنی ناحیەی سێگردکان درا و لەبەرواری ١١/٩/٢٠٠٥ یەکەم بەڕێوەبەری ناحیەدەست بەکار بووە کە ئەویش مافپەروەر (عمر احمد محمد) بوو کەدەرچووی کۆلێژی یاساو ڕامیاری / بەشی یاسایە لەساڵی ١٩٩٦. لە ٩/٢/٢٠١٣ دەستی لە کار ھەڵگرت.
دووەم بەڕێوە بەری ناحیە کە ئەویشیان مافپەروەر (فاتح حسێن حمدامین) لە ڕێکەوتی ١٠/٢/٢٠١٣دەست بەکاربووە تائێستا.
ژمارەی گوندەکانی ئەم ناحیەیە لە (١٠) گوند پێکھاتووە کەبریتین لەگوندەکانی (ئۆمەرگومبەت / سێکانی / قەمبەر / تازەدێی گەورە / ئاوماڵ / سارتک / نێڵەگین / کانی سلێمانە / بەردەسپی و جلبەسەر) کەتەواوی گوندەکان ئاوەدانن جگە لەگوندی کانی سلێمانە چۆلە.

## ھەڵکەوتەی جوگرافی
سێگردکان(٣٦٢)ملەئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە، دەکەوێتە نێوان ھێڵی پانی (٣٥٬٥٢) بۆ وە (٣٥٬٨٧) ی باکوری گۆی زەوی وە لەنێوان ھێڵی درێژی (٤٤٬٥٢) بۆ(٤٤٬٤٤)پلەی ڕۆھەڵاتی گۆی زەوی یە. ڕووبەری زەوی و زاری سنوری سێگردکان(١٢١٠٠)دۆنمە و ڕووبەری شیاوی بۆ چاندن (٢٥٩١) دۆنمە,(٧٠٠٠)حەوت ھەزار دۆنمیپاوان و لەوەڕگایە، ڕووبەری بەراوی(٢٣٤٨)دۆنمە, ڕووبەری پشتاوی (٢٨١٦) دۆنمە.

## ئابووری

سنوروی ناحیەی سێگردکان سنوورێکی کشتوکاڵییە و دەوڵەمەندە بەسەرچاوەی ئاوی زێی بچووک. ڕووبەرێکی زۆریزەوی کشتوکاڵی بەپیت و بەرەکەتی ھەیە و خەڵکەکەی ژیانیان لەسەر کشتوکاڵ و ئاژەڵداریە، لەئێستادا ھەرچەندە گرینگی دان بەئاژەڵداری لاوازبووە بەڵام خەڵکەکەی پڕۆژەی بەخێوکردنی ماسیان دەست داوەتێ ژمارەیەک پڕۆژەی باخ و بەخێوکردنی ماسی لەقۆناغەجیاوازەکانی بنیات نان دان.

## لەگرنگترین پڕۆژەی خزمەت گوزاری
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوەی ناحیە.
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوە بۆ گوندەکانی (ئۆمەرگومبەت /سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ).
* گەیاندنی کارەبای نیشتمانی بۆ سەنتەری ناحیەو تەواوی گوندەکانی.
* پڕۆژەی ئاودێری لەگوندی ئاوماڵ.
* دروست کردنی ئاوەڕۆو کۆنکرێت و شۆستە.
* دروست کردنی باخچەیەک بەڕوبەری (٤) چوار دۆنم لەمەڵبەندی ناحیە.
* دروست کردنی ڕێگای سەرەکی و قیرتاوکردنی لەتەق تەقەوە بۆ سێگردکان.
* دروست کردنی یاریگای تارتان.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر
لولوچ لامپروج

**لولوچ لامپروج** (ルルーシュ・ランペルージ) بریتییە لە ناوی پاڵەوانی ئەنیمێی کۆد گیاس.

## کەسە نزیکەکانی
کەسە نزیکەکانی بریتین لە دایکی ماریان ڤی بەڕیتانیا وە خوشکەکەی نانالی ڤی بەڕیتانیا وە باوکی چارڵز ڤی بەڕیتانیا.

وە هەروەها چەند برا و خوشکی هەیە لە لایەنی باوکی وەک کلۆڤیس و شنایزەل و یوفیمیا و کۆنریا.

## زانیاری دەربارەی کەسایەتییەکەی
لولوچ کەسایەتییەکی زۆر زیرەکە، زۆر بلیمەتە لە شەتڕەنج دا، وە ئەو جێگری دەستەی سەرۆکایەتی قوتابیانە لە ئەکادیمی ئاشفۆرد، ڕقی لە بەڕیتانیایە، دەیەوێت تۆڵەی لێ بکاتەوە لەبەر دایکی وە تا جیهانێک نوێ دروست بکات تا خوشکەکەی بە ئارامی تێیدا بژی وەک خوشکەکەی خەونی پێوە دەبینێ. هێزێکی دەست کەوت بەناوی گیاس لە کچێک بەناوی سی سی وە لەوەوە دەستی بە گەشتەکەی بۆ تۆڵە کردنەوە کرد لەژێر ناوی زێرۆ وە ڕێکخراوێکی دروست کرد بەناوی سوارچاکانی ڕەش، توانای ئەوەی هەیە کە پێشبینی هەڵسوکەوتەکانی ڕکابەرەکەی بکات و توانایەکی گەورەی هەیە بۆ ڕازی کردنی خەڵک، لولوچ کەسێکی شکست خواردووە لە ڕووی توانای جەستەییەوە، هێزی گیاسی لولوچ ڕادەست بوونی تەواوی بەرامبەرەکەی پێ دەدات بەڵام تەنها بۆ یەک جار دەتوانێ لەسەر هەمان کەس بەکاری بێنێت.

لولوچ بووە خاوەنی باشترین کەسایەتی ئەنیمێ نێر بە پێی گۆڤاری Animaga و گۆڤاری Newtype لە ساڵانی ۲۰۰٦ و ۲۰۰۷ و ۲۰۰٨ دا.

## یاساکان و کاریگەرییەکانی گیاسی لولوچ
* پێویسته فەرمانی دەرکراو زارەکی بێت.
* پێویستە لەسەر کەسی بەکارهێنەر و بەکارهاتوو سەیری یەکتر بکەن، دوورترین دووری بریتییە لە ۲۷۰ مەتر.
* ئەتوانی تەنها یەک جار لەسەر هەمان کەس بەکاری بێنیت وە دەتوانی چەندین فەرمان بکات لەو جارەدا، وە دەتوانێ جاری دووەم بەکاری بێنێت لەسەر ئەو کەسانەی کە کیاسی یەکەم گاریگەرییەکەی لابراوە لەڕێگەی لابەری گیاس کە جێریمیی هەیەتی.
* هەندێ جار گیاس زیاتر لە جارێک کار دەکات لەسەر بەکارهاتوو، وەک سوزاکۆ کە چەند جارێک کەوتۆتەوە کار لە زنجیرەکەدا.
* بەکارهاتوو لەسەری ناتوانێ ئەەی بیربێت کە ئەنجامی داوە.
* بەکارهاتوو لەسەری فەرمانەکە جێبەجێ دەکات تەنانەت ئەگەر ڕقی لێبێت وەک ئەوەی لەگەڵ یوفیمیا و نانالی ڕووی دا.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:کۆد گیاس
پۆل:کەسایەتییەکانی کۆد گیاس
پۆل:نارسسیزم لە خەیاڵدا
پۆل:دیکتاتۆرە خەیاڵییەکان
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە تووشی نەخۆشی فشاری دەروونی دوای کارەسات بوون
پۆل:ژنکوژی خەیاڵی
پۆل:باوککوژە خەیاڵییەکان
پۆل:خۆکوشتنی خەیاڵی
ئۆتاکو

**ئۆتاکو** (بەھیراگانا:おたく، بەکانجی: お宅) بریتییە لە وشەیەکی ژاپۆنی دەوترێت بە سەرسام بووان و سەیرکەری ئارەزوویەکی تایبەت وەک ئەنیمێ، مانگا یان یاری ڤیدیۆیی. وشە ژاپۆنییەکە پێکدێت لە دوو بەش: بەشی **ئۆ** کە سودی گەورەکردنی ھەیە وە بەشی **تاکو** کە بە مانای شوێنی مانەوە یان ماڵ دێت. بەژاپۆنی (ئۆتاکو بریتییە لە ڕێگەیەکی جوان و بەڕەوشت بۆ وتنی "ماڵەکەت" بەکەسی بەرامبەر).
[وێنۆک|ناوچەی [ئاکیھابارا لە تۆکیۆ کە ناسراوە بە زۆری ڕوو تێکردن لەلایەن ئۆتاکوەکانەوە]]

## سەرچاوەکان

پۆل:ئۆتاکو
پۆل:چاندی ژاپۆنی
پۆل:کۆمەڵگای ژاپۆن
مۆسیقای چامبەر

سنوور|چەپ|250px
**مۆسیقای چامبەر** جۆرێکە لە مۆسیقای کلاسیک کە بۆ کۆمەڵێک ئامێری مۆسیقای بچووک دەنووسرێتەوە. ئەم جۆرە مۆسیقایە لەلایەن کۆمەڵەیەک خەڵکی بچووکەوە پێشکەش دەکرێت و گەر یەکەیان بەشێکی مۆسیقاکەیان پێ دەبەخشرێت بۆ ژەنین.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شێوەکانی مۆسیقای کلاسیکیی ڕۆژاوا
پۆل:زاراوەکانی مۆسیقا
لیۆپۆڵد مۆتسارت

**یۆھان گیۆرگ لیۆپۆلد مۆتسارت** (١٤ی تشرینی دووەمی ١٧١٩ – ٢٨ی ئایاری ١٧٨٧) ئاوازدانەر، مایسترۆ، مامۆستا و کەمانژەنێکی ئەڵمانی بوو. لیۆپۆلد باشتر ناسراوە وەک باوکی ڤۆڵفگانگ ئەمادیوس مۆتسارت، ھەروەھا بۆ یەکێک لە کتێبەتێکستییەکانی لەسەر کەمانژەنی.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئاوازدانەرانی ئاڵمانی
پۆل:خێزانی مۆتسارت
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧١٩
پۆل:مردووانی ١٧٨٧
پۆل:ژەنیارانی ئەڵمانی سەدەی ١٨ھەم
پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ١٨ھەم
پۆل:کاتۆلیکی ڕۆمانی نەمسا
پۆل:کەمانچەژەنەکانی کلاسیکی ئەڵمانی
ئانا ماریا مۆتسارت

**ئانا ماریا واڵبورگا مۆتسارت** (٢٥ی کانوونی یەکەمی ١٧٢٠ – ٣ی تەمووزی ١٧٧٨) دایکی ڤۆڵفگانگ ئەمادیوس مۆتسارت و ماریا ئانا مۆتسارت بوو.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:خێزانی مۆتسارت
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٢٠
پۆل:مردووانی ١٧٧٨
ماریا ئانا مۆتسارت

**ماریا ئانا واڵبورگا ئیگناتیا مۆتسارت** (٣٠ی تەمووزی ١٧٥١ – ٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٨٢٩)، زۆرجار بە ماریانا ناو براوە و ناسناوی **نانێرل**ـی لێ نراوە، مۆسیقاژەنێک و خوشکی گەورەی ڤۆڵفگانگ ئەمادیوس مۆتسارت بوو، کچی لیۆپۆڵد مۆتسارت و ئانا ماریا مۆتسارت بوو.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:خێزانی مۆتسارت
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٥١
پۆل:مردووانی ١٨٢٩
پۆل:مۆسیقاژەنی کلاسیکی منداڵان
ئەلۆیسیا وێبەر

**ماریا ئەلۆیسیا ئانتۆنیا وێبەر لانج** (١٧٦٠ – ٨ی حوزەیرانی ١٨٣٩) سۆپرانۆیەکی ئەڵمانی بوو. ئەو زیاتر ناسراوە بەھۆی پەیوەندییەکەی لەگەڵ ڤۆڵفگانگ ئەمادیوس مۆتسارت.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:مردووانی ١٨٣٩
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٦٠
پۆل:خێزانی مۆتسارت
یۆھان کریستیان باخ

**یۆھان کریستیان باخ** (٥ی ئەیلوولی ١٧٣٥ – ١ی کانوونی دووەمی ١٧٨٢) ئاوازدانەرێکی دەمەی کلاسیکی بوو، یانزەھەم کوڕی یۆھان سباستیان باخ بوو. ئەو زۆرجار بە باخی لەندەن یان باخی ئینگلیز ناودەبرێت بەھۆی ئەو کاتە زۆرەوەی کە لە پایتەختی بەریتانیا بەسەری دەبرد. ئەو کاریگەری لەسەر مۆتسارت ھەبووە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئاوازدانەرانی ئاڵمانی
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٣٥
پۆل:مردووانی ١٧٨٢
پۆل:ژەنیارانی ئەڵمانی سەدەی ١٨ھەم
پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ١٨ھەم
ئانتۆن ڤاڵتەر

**گەیبریاڵ ئانتۆن واڵتەر** (٥ی شوباتی ١٧٥٢ – ١١ی نیسانی ١٨٢٦) دروستکەرێکی ئامێری پیانۆ بوو. فەرھەنگی گرووڤی ژەنیاران بە یەکێک لە بەناوبانگترین پیانۆدروستکەرانی ڤیەننا ناوی ھێناوە.
[وێنۆک|پیانۆی فۆرتپیانۆ داھێنانێکی ە. ئەو ئەم پیانۆیەی بە ئاوازدانەری بەناوبانگ [مۆتسارت فرۆشتۆتەوە.]]
## سەرچاوەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٧٥٢
پۆل:مردووانی ١٨٢٦
فۆرتپیانۆ

وێنۆک|نموونەیەکی پیانۆکە
**فۆڕت پیانۆ** () جۆرێکە لە ئامێری پیانۆی کۆن کە لە سەدەی ھەژدەھەمدا بەناوبانگ بوو. ھەر سێ ئاوازدانەرانی بەناوبانگ مۆتسارت، بێتھۆڤن، لەگەڵ یۆسێف ھایدن لەسەر ئەم پیانۆیە مۆسیقایان نووسیوەتەوە. لە دوای سەدەی ھەژدەھەمەوە دروستکردنی ئەم جۆرە پیانۆیە لەکارکەوت و دواتر لە سەدەی ٢٠ەم دەستی پێ کردەوە.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:ئامێرەکانی مۆسیقا
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:پیانۆ
پۆل:ئامێرە ژێدارەکان
مۆسیقای مردوو ناشتن (مۆتسارت)

**مۆسیقای مردووناشتنەکەی مۆتسارت** () ریکویمێکە لەسەر کلیلی دی-ماینەر کە لەلایەن ڤۆڵفگانگ ئەمادیوس مۆتسارتەوە بەرھەمھێنراوە، بەڵام تەواونەکراوە بەھۆی مردنەکەوەی. ئەو لە ڤیەننا دەستی کرد بە نووسینەوەی لە ساڵی ١٧٩١.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
مۆسیقای دینی

**مۆسیقای ئایینی** ( • ھەروەھا ناسراوە بە مۆسیقای پیرۆز) جۆرێکی مۆسیقایە کە دەنووسرێتەوە بۆ مەبەستی ئایینی وەک خوا پەرستی.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
پۆل:مۆسیقای ئایینی
ئۆپێرا بەفا

**ئۆپێرا بەفا** () چەشنێکی مۆسیقای ئۆپێرای ئیتاڵییە.

## سەرچاوەکان
*

پۆل:ئۆپێرا
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ئەبوولقاسم لاھووتی

**ئەبولقاسم لاھووتی** شاعیری کوردی کۆمۆنیستی سەدەی بیستەمە. لاھووتی لە کرماشان لەدایک بووە. زۆربەی ھۆنراوەکانی بە فارسین و بڕێک بە باوکی شێعری نوێی فارسی ناوی دەبەن. دوو پارچە ھۆنراوەی کوردیشی لێ بە جێ ماوە.

## پێشانگە


پەڕگە:Театр Лахути Душанбе.jpg|«ھۆلی شانۆی حکۆمیی ئەکادیمیای دیراماتیکی تاجیکستان» لە شاری دوشەنبە کە ناوی *ئەبولقاسم لاھووتی*ی لەسەر نراوە.
پەڕگە:Абулқосим Лоҳутӣ 01.jpg|پەیکەرەی ئەبولقاسم لاھووتی لە بەرامبەری «ھۆلی شانۆی حکۆمیی ئەکادیمیای دیراماتیکی تاجیکستان»
پەڕگە:Абулқосим Лоҳутӣ.jpg|پەیکەرەی ئەبولقاسم لاھووتی لە بەرامبەری «ھۆلی شانۆی حکۆمیی ئەکادیمیای دیراماتیکی تاجیکستان»


## سەرچاوەکان
ئەکادیمیای کوردی: شیعرێکی کوردیی دیکەی ئەبولقاسم لاھووتی کرماشانی؛ شاعیری شۆڕشگێڕی کورد

پۆل:شاعیرانی کورد
پۆل:شاعیرانی ئێرانی
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٧
پۆل:مردووانی ١٩٥٧
پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مارکسیستە ئێرانییەکان
پۆل:خەڵکی کرماشان
پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی
ئیبراھیم ئەرکال

**ئیبراھیم ئەرکال** (؛ ١٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٦ – ١١ی ئایاری ٢٠١٧) ھونەرمەندێکی تورک بوو. کە لەنێوان ساڵانی ١٩٨٤ەوە تاوەکوو مردنی کاری گۆرانیبێژی و ڕۆڵبینینی وەکوو ئەکتەر کردووە.

## دیسکۆگرافی
### ئەلبوومەکان
* Sarhoş Baki (Erzurum Türküleri) (١٩٨٤) - "بەناوی İbrahim Güzelses"
* Tutku (١٩٩٤)
* Ölümüne Cim Bom (١٩٩٤) - "for Galatasaray"
* Sıra Bende/Aklımdasın (١٩٩٥)
* Gönlünüze Talibim (١٩٩٦)
* Sırılsıklam (١٩٩٨)
* De Get Yalan Dünya (٢٠٠٠)
* Su Gibi (٢٠٠١)
* Aşknâme (٢٠٠٢)
* Gönül Limanı (٢٠٠٤)
* Yüreğinden Öpüyorum/Gülüm (٢٠٠٦)
* Aranağme (٢٠٠٨)
* Burnumda Tütüyorsun (٢٠١١)
* Nefes 1 (٢٠١٥)
* Ömrüm (٢٠١٧)

## فیلمۆگرافی
### فیلمەکان
* Canısı (١٩٩٧)

### تەلەڤیزیۆن
* Canısı (١٩٩٧–١٩٩٨)
* Sırılsıklam (١٩٩٨–١٩٩٩)
* Cennet Mahallesi (٢٠٠٤) "Cast mêvan"

## مردن
لەڕۆژی ١٢ی نیسانی ٢٠١٧دا بەھۆی خوێنبەربوونی مێشکەوە دەگەیێندرێتە نەخۆشخانە. ئێوارەی ڕۆژی سێ شەممە ٩ی ئایاری ٢٠١٧ بە فەرمی ھەواڵی کۆچی دوایی ئیبراھیم ئەرکال بڵاوبوویەوە، بەڵام بەھۆی ئەوەی تەنھا مێشکی وەستابوو ھاوکات دڵی لەکاردابوو، خێزانەکەی ئامادەنەبوون بینێژن.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی
* خەندان ڵایف.

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦
پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:مردووانی ٢٠١٧
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
فڕێیدە بابڕوات

**فڕۆیدە بابڕوات** (بە تورکی:ئاتگیتسین). ئەلبومێکی هونەرمەند ئیبراهیم تاتلیسسە کەلە ١٤ تڕاک پێکهاتووە. ئەلبومەکە لەساڵی ١٩٩٨دا بڵاوکراوەتەوە.
گۆرانیەکانی نێو ئەلبوومەکە لەسەر شێوازی گۆرانی توری *ئارابێسک* وتراوون.
بەهەمەکە لەلایەن کۆمپانیای *ڕاکس میوزیک*ەوەە بەژهەمهێندراوە و بڵاو کراوەتەوە.

## لیستی تڕاکەکان

## پەراوێزەکان
*ویکیپیدیای تورکی

پۆل:مۆسیقا لە ١٩٩٨
پۆل:ئەلبومەکانی دەیەی ١٩٩٠
پۆل:ئەلبومە مۆسیقییەکان
پۆل:ئەلبومەکانی ١٩٩٨
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ئامێری تەختەکلیل

[وێنۆک|ئامێری [پیانۆ، یەکێکە لە دیارترین ئامێرە تەختەکلیلییەکان]]
**ئامێری تەختەکلیل** ( • ھەروەھا ناسراوە بە **کیبۆرد**) ئامێرێکی مۆسیقایە کە لە ڕێگەی پەنجەنان بە تەختەکلیلەوە کار دەکات. ناسراوترین جۆری ئەم ئامێرانە پیانۆ و ئۆرگن و چەند ئامێرێکی کیبۆردی ئەلیکترۆنی ترن.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئامێرەکانی مۆسیقا
سەنڕایس

**سەنڕایس** (بە ئینگلیزی Sunrise، بە ژاپۆنی 株式会社サンライズ ) ستۆدیۆیەكی دروستكردنی ئەنیمەیشنی ژاپۆنیە، كە لە ساڵی  ١٩٧٢ دروستكراوە .

پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشن لە تۆکیۆ
پۆل:ستۆدیۆ ئەنیمەیشنە ژاپۆنییەکان
ئێڵ (پەرتووکی مەرگ)

***ئێڵ لولایت*** (ناسراوە بە نازناوە کارییەکەی **ئێڵ**) بریتییە لە ناوی باشترین و بەهێزترین لێکۆڵەری ئینتەرپولی نێودەوڵەتی ناو ئەنمی و مانگای دێس نۆت. ئێڵ ئاڵۆزە وە هیچ کەس شوێنەکەی نازانێت، ناوەکەی، شێوە یان هەر زانیارییەک لەسەری. تاکە ناوەند بۆ پەیوەندی کردن پێیەوە بریتییە لە واتاری، وە هەموو کات ئێڵ سەرەتا دەست دەکات بە پەیوەندی، چونکە ئێڵ کار لەسەر دۆسیەی قورس و ئاڵۆز دەکات وە هەمووی شی دەکاتەوە و چارەی دەکات، ئەو زۆر زیرەکە وە هێزی سەرنج دان و بینینی زۆر جیاوازە لەگەڵ کەسێکی ئاسایی وە توانایەکی گەورەی هەیە لە بەستنەوەی بەڵگەکان بەیکەوە تەنانەت ئەگەر زۆریش بچووک بێت وە بازدان بۆ لێکدانەوەی گەورە.

ئەو گەنجێکی لاوازی کێش کەمە، باڵای ناوەندییە، قژی ڕەشە و چاوەکانی ڕەشن. زۆرترین شت وای لێدەکات سەرنج ڕاکێش بێت ئەو ڕەشییەی خوار چاوێتی، کە بەهۆی کەم خەوییەوەیە. هەموو کات بیجامەیەکی شینی گینزی لەبەردایە لەگەڵ کراسێکی سپی بە قۆڵی درێژ. زۆر گرنگی بە شێوەی خۆی نادات. تاکە خواردنی بریتییە لە شیرینی.

لە زنجیرەی دێس نۆتدا ئێڵ گرنگی بە دۆسیەی ئەو تاوانبارانە دا کە دەمردن بە جەڵدەی دڵ بە ژمارەیەکی گەورە ڕۆژانە، وە ئەو لە شەڕدا بوو لەگەڵ کیرا تا ناسنامەی بزانێت و بیسەلمێنێت وە هەروەها بۆ زانینی ئەو شێوەی کوشتنەکانی پێ ئەنجام دەدات.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان
پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا
پۆل:لێکۆڵەرانی خەیاڵی
پۆل:کەسایەتییەکانی پەرتووکی مەرگ
پۆل:ئینگلیزە خەیاڵییەکان
پۆل:کارەکتەرە کۆمیکەکان کە لە ساڵی ٢٠٠٣ ناسێنراون
ستریم ئۆف پاشن

**ستریم ئۆف پاشن** (بە *[[کوردی]]*: چەمی سۆز) گرووپێکی مۆسیقی ھۆڵەندی بوو کە چەشنی مۆسیقاکەیان کاریگەری سیمفۆنیک مێتاڵ و لاتینی و گۆتیکی لەسەر بووە. گرووپەکە دۆزراوەتەوە و دامەزراوە لەسەر دەستی گیتارژەن و ئاوازدانەر ئاریێن ئانتۆنی، لەگەڵ گۆرانیبێژ، کەمانژەن و ھۆنراوەنووسی مەکسیکی مارسێلا بۆڤیۆ. گرووپەکە لە مێژووی دامەزرانییەوە ٤ ئەلبومی ستودیۆی بڵاوکردۆتەوە.

لە ٢٠٠٧دا، گیتارژەن لوکاسن گرووپەکەی بەجێھێشت لەگەڵ گیتارژەنی خۆشەویستی لۆری لینستروت؛ بۆ ئەوەی ئەندامەکانی تر بەتەنھا بەردەوام بن، ھەروەک لە سەرەتاوە پلانی بۆ دانابوو. دواتر ئەرکی گرووپەکە لە ڕووی مۆسیقییەوە کەوتەوە سەر گۆرانیبێژی سەرەکی مارسێلا، لەگەڵ خۆشەویستەکەی یۆھان ڤان ستراتەم، لەگەڵ بەرھەمھێنەری مۆسیقا یوست ڤان دێن برۆیک. گرووپەکە ھەر بە ھەمان ئەندامانەوە مانەوە دوای ٢٠٠٩ تا ساڵی ٢٠١٦. لە نیسانی ٢٠١٦دا، دوای ئەلبومێکی ڕاستەوخۆ بەناوی *مێمێنتۆ*، ئەوان ڕایانگەیاند کە ئەوان جیا دەبنەوە و دەست لە گرووپەکە ھەڵدەگرن تا زووە، لەجێی ئەوەی بھێڵن کە کاریگەری گرووپەکە بەرەو کاڵبوونەوە بچێت و بەرەو ڕێگەیەکی بەرن کە شوێنی ئەو نییە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گرووپە مۆسیقییە گۆتیک مێتاڵەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییە پرۆگرێسڤ مێتاڵەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییە سیمفۆنیک مێتاڵە ھۆڵەندییەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییە گۆتیک مێتاڵە ھۆڵەندییەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ٢٠٠٥
پێڕستی گوندەکانی شەوت

## گوندەکانی شارستانی شەوت
**شەوت** شارۆچکەیەکی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوایە .

ژمارەی گوندکانی دەکاتە ٧٠ گوند:

ئەهلی حەقنشینەکان ٢٨ گوند

کوردنشینەکان ١٣ گوند.

ئازەرینشینەکان ٢٢ گوند.

تێکەڵەی کورد و ئازەری ٧ گوند.

### گوندە [[کورد]]نشینەکان
پێکهاتووە لە ١٣ گوند.

*گوندی قەراغاج
*گوندی قەیاسی
*گوندی کەنداڵ
*گوندی بیلاغچلی کورد
*گوندی قوردئولدرن
*گوندی کوردکەندی
*گوندی تەپەباشی نەماز
*گوندی عەلی کەندی
*گوندی خەلەج کورد
*گوندی کش ئەرخی
*گوندی عیزەت ئاوا
*گوندی کوچلویاژێرین
*گوندی کوچلویاژوورین

### گوندە تێکەڵە [[کورد]] و [[ئازەری]]ەکان
پێکهاتووە لە ٧ گوند.

*گوندی قوردئولدرنی عەجەم
*گوندی شەریف ئاوا
*گوندی قەرەباخ
*گوندی بولاگەلدی
*گوندی خوک
*گوندی مەلائەحمەد
*گوندی شێخ سەلو

### گوندە [[ئازەری]]ەکان
پێکهاتووە لە ٢٢ گوند.

*گوندی کورئابڵاغ
*گوندی سەمەدبوردی
*گوندی ئیشگەسو
*گوندی حسن کەندی
*گوندی خورابلو
*گوندی سەبیرخان
*گوندی خزرلو
*گوندی زەنجیرە
*گوندی وەرمەزیار
*گوندی حسین علی کەندی
*گوندی خەلەج عەجەم
*گوندی عەزیم کەندی
*گوندی گدای ئەحمەد ئاباد
*گوندی بیلاغچلی عەجەم
*گوندی تەیمور ئاباد
*گوندی داشفیشەل
*گوندی بایرام کەندی
*گوندی عەلیار
*گوندی قاباخ بڵاغ
*گوندی جگەف بیەجیک
*گوندی ئاغرنلو
*گوندی ئاغ بڵاغ سوگار

### گوندە [[ئەهلی حەق]]ەکان
پێکهاتووە لە ٢٨ گوند.

*گوندی ئیل باخی
*گوندی مەحمود کەندی
*گوندی شموسیلابی
*گوندی پیرشاه
*گوندی مەلەک لو
*گوندی مەخور
*گوندی دانابڵاغ
*گوندی ئاخ بڵاغ مەخور
*گوندی باش کارێز
*گوندی دوزئاغول
*گوندی ئینجەکەون
*گوندی فیشەڵ
*گوندی ئاربالیخ
*گوندی قزڵجەقەڵا
*گوندی شەریف کەندی
*گوندی محمدکریم کەندی
*گوندی تازەکەندقەرەقیون
*گوندی مەزاری سەید ئەحمەد
*گوندی شوراگول
*گوندی سۆفی
*گوندی قەرەکاهرێز
*گوندی تورە
*گوندی مەرگەنائیسماعیل کەندی
*گوندی مەرگەنانیوی
*گوندی مەرگەناکەڤن
*گوندی مەرگەناعەزیزئاوا
*گوندی قەرەزەمین
*گوندی سنیق

## سەرچاوەکان

* دەستەی ئاماری ھەرێم - وەزارەتی پلان دانان
* ماڵپەڕی کەس نەزان
* ماڵپەڕی زانکۆی سلێمانی
* پارێزگای سلێمانی
* زانکۆی سلێمانی

پۆل:شارستانی شەوت
پۆل:شارستانەکانی ئێران
پۆل:شارستانەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا
پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان
گوندەکانی چایپارە

## گوندەکانی شارستانی چایپارە
گوندەکانی شارستانی چایپارە لە ٧٦ گوند پێکهاتووە:
### گوندە کوردنشینەکان
لە ٢٢ گوند پێکهاتووە.

*گوندی ئاغمەزاری کورد
*گوندی ئیدلویاژورین
*گوندی بالاکارێز
*گوندی بەلال ئاوا
*گوندی تاهیرئاوا
*گوندی بوبل ئاوا
*گوندی حوسین ئاوا
*گوندی دامداما
*گوندی دوزن
*گوندی دۆرت ئاغاج
*گوندی عەلی ئاوا
*گوندی قارنی یاریخ
*گوندی قەرەبویا
*گوندی کفل
*گوندی کورابلاخ
*گوندی گوهرەش
*گوندی سلوکلو
*گوندی شورک
*گوندی شورکارێز
*گوندی شیرین بڵاغ
*گوندی یوسف کەندی

### گوندە ئازەری نشینەکان
لە ٤۶ گوند پێکهاتووە:

*گوندی ئاخورلو
*گوندی ئیدلویاسفلی
*گوندی ئیسماعیل کاریز
*گوندی باترین کەندی
*گوندی بادەکی
*گوندی بەهیستان
*گوندی بەندلی
*گوندی بوستام
*گوندی پیریادگار
*گوندی جیل قوا
*گوندی چومەران
*گوندی چیرکەندی
*گوندی چوورس
*گوندی حاجیلار
*گوندی حەمزەیاناسفلی
*گوندی حەمزەیاناعلیا
*گوندی حسین ئاباد
*گوندی حسین بەیگلو
*گوندی خانقا
*گوندی چوورس
*گوندی دەوەئۆغلی
*گوندی دیزەج ساختمان
*گوندی زەنگەڵاناعلیا
*گوندی زەنگەڵاناسفلی
*گوندی سالتە
*گوندی سەفەرئاباد
*گوندی شەتو
*گوندی شکربلاغاعلیا
*گوندی شکربلاغاسفلی
*گوندی شورجەحسین ئاباد
*گوندی عباس بڵاغ
*گوندی فیزئاباد
*گوندی قەرەکەندی
*گوندی قەنات میرزا
*گوندی قزلجەگوڵ
*گوندی قومشکاناسفلی
*گوندی قومشکاناعلیا
*گوندی قوزلوی خانیە
*گوندی کامیل ئاباد
*گوندی کسیان
*گوندی گوزدەیەن
*گوندی آجای
*گوندی مەرقەشە
*گوندی میرزاحیسام
*گوندی نەعلبەند
*گوندی یتیم ئەغلی

### گوندە تێکەڵە نشینەکان(کورد و ئازەری)
لە ۹ گوند پێکهاتووە:

*گوندی ئەلەوێردی کەندی
*گوندی بیگ دەروێش
*گوندی تاج خاتوون
*گوندی حاجی ئحمەد کەندی
*گوندی قەرەتەپە
*گوندی قەرەکاریز
*گوندی قوچاش
*گوندی قورولاژورین
*گوندی قورولاژێرین

## سەرچاوەکان

* دەستەی ئاماری ھەرێم - وەزارەتی پلان دانان
* ماڵپەڕی کەس نەزان
* ماڵپەڕی زانکۆی سلێمانی
* پارێزگای سلێمانی
* زانکۆی سلێمانی

پۆل:شارستانی چایپارە
پۆل:شارستانەکانی ئێران
پۆل:شارستانەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا
پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان
فیلمی ئەکشن

**فیلمی ئەکشن** یان **فیلمی جوڵەدار** () بریتییە لە جۆرێک لە فیلمەکان وە تێیدا بڕێکی زۆر دیمەنی وروژێنەر و سەرکێشی تێدایە. فیلمە وروژێنەرەکان ھەموو کات بڕێکی زۆر جوڵەی تۆکمەی تێدایە، وە چەندەھا شێوازی شەڕی جیاواز. ھەندێ جار ئەکتەرە یەدەگەکان ھەڵ دەستن بە ئەنجام دانی لەباتی ئەکتەرە ڕاستەقینەکان. فیلمە ئەکشنەکان دادەنرێت بە زۆرترین فیلم کە گەنجەکان ڕادەکێشێت، وە بۆ خاوەن دڵە لاوازەکان نییە، چونکە لەوانەیە دیمەنی بەھێزی تێدا بێت. فیلمە ئەکشنەکان پێکدێت لە چیرۆکی جیاواز، بەڵام زۆربەی دەسوڕێتەوە بە دەووری شەڕێک لە نێوان چاکە و خراپە، وە ھەندێ جار لە نێوان خراپە و خراپە، ھەندێ جار فیلمە ئەکشنەکان جوڵەی تێدا نییە، بەڵکو تەنھا شەڕی بەچەک تێدایە وەک دەمانجە.

## سەرچاوەکان

پۆل:چەشنەکانی فیلم
پۆل:فیلم لە دەیەی ١٩٦٠
پۆل:فیلم لە دەیەی ١٩٧٠
پۆل:فیلم لە دەیەی ١٩٨٠
پۆل:فیلم لە دەیەی ١٩٩٠
پۆل:فیلم لە دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلم لە دەیەی ٢٠١٠
ئەبوولقاسم قائم مەقام

**ئەبولقاسم قائم مەقام** (بە فارسی: میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی‎‎) (١٧٧٩-١٨٣٥) سەرۆک وەزیرانی ئێران بوو لە سەردەمی قاجاڕەکان. ئەو ناسراو بە قائم مەقامی فەراهانی بوو و یەکێک بوو لە یەکەمین کەسان کە دەستی بە ڕیفۆرم کردن لە ڕێکخراوە حکوومەتیەکانی قاجاڕەکان کرد. تێکۆشانەکانی قائم مەقامی فەراهانی بۆ ئەم مەبەستە بەرلەوەی بە ئاکام بگات لە لایەن ڕکابەرەکانیەوە هاتە وەستاندن و خۆیشی لەم ڕێگەیەدا کوژرا.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای فارسی

پۆل:ئێرانییەکان
پۆل:قاجاڕەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٧٩
پۆل:مردووانی ١٨٣٥
پۆل:لەسێدارەدراوانی ئێرانی
پۆل:سەرۆک وەزیرانی ئێران
محەممەد غەفاری

وێنۆک

**محەممەد غەفاری** ناسراو بە **کەمالولمولک** (١٨٤٨–١٩٤٠) نیگارکێشی ئێرانییە کە ڕۆڵێکی گرینگی لە دەرباری ناسرەدین شای قاجاڕدا بووە. کەماڵولمولک لە شاری کاشان لەدایکبووە و دوای تەواوکردنی قۆناغی بنەڕەتی لەگەڵ براکەی بەرە تاران ڕیکەوتن و لە خوێندنگەی دارولفنوون دەستی بە خوێندنی وێنەکێشی کرد.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای فارسی

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٧
پۆل:مردووانی ١٩٤٠
پۆل:نیگارکێشانی ئێرانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٨