ڕیزبەندی کاتیی پەتای جیھانی کۆڤید-١٩ لە مانگی شوباتی ٢٠٢٠دا

ئەم وتارە ھەڵدەستێت بە تۆمارکردنی ڕیزبەندی کاتیی و خێرای بڵاوبوونەوە و لەبارێتی دەستبەسەرداگرتنی نەخۆشی (کۆمەڵە نیشانەی سەختیی ھەناسەدانی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢ - SARS-CoV-2) کە دەکاتە ئەو ڤایرۆسەی بەرپرسیاربوو لە پەتای جیھانی کۆڤید-١٩ و بۆ یەکەمین جار لە شاری ووھان لە وڵاتی چین نەخۆشییەکە دەستنیشانکرا. ئەم وتارە لێکدراوە ڕووداوەکانی مانگی شوباتی ٢٠٢٠ پیشاندەدات.

## ١ی شوباتی ٢٠٢٠
(ڕاپۆرتی ڕەوشیی ژمارە ١٢)ی ڕێکخراوی جیھانی تەندروستی (WHO):
* ئوسترالیا سێ تووشبووی دیکەی ڕاگەیاند کە خۆی ٢ تووشبووی تری ھەبوو لە باشوری ئوسترالیا و کۆی ژمارەی تووشبووەکانی گەیشتە ١٢ کەس.
* یابان سێ تووشبووی تری ڕاگەیاند و کۆی ژمارەی تووشبووەکانی گەیشتنە ٢٠ کەس.
* سەنگاپور دوو تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووەکانی گەیشتە ١٨ کەس.
* کۆریای باشور دوازدەھەمین تووشبووی ڤایرۆسی کۆرۆنای پشتڕاستکردەوە کە پیاوێکی ٤٩ ساڵانی چینی بوو وەک ڕێنیشاندەرێکی گەشتیاری یابانی کاری دەکرد لە ڕۆژئاوای سیئۆلی پایتەخت.
* ئیسپانیا ھەستا بە پشتڕاستکردنەوەی یەکەمەین تووشبووی ڤایرۆسەکە لە (لا گۆمێرا)ی دوورگەکانی (کەناری).
* ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ھەشتەمین تووشبووی خۆی ڕاگەیاند کە پیاوێکی خەڵکی بۆستن بوو دوای گەشتردنی بۆ شاری ووھان گەڕابۆوە بۆ زانکۆ.
* ڤێتنام شەشەمین تووشبووی خۆی پشتڕاستکردەوە کە بەھۆی گواستنەوەی ناوخۆیییەوە ڕوویدابوو لەڕێی بەرکەوتنی ڕاستەوخۆە.

## ٢ی شوبات
ڕاپۆرتی ڕەوشیی ژمارە ١٣ ی ڕێکخراوی (WHO):
* ھیندستان دووەمین تووشبووی ڕاگەیاند.
* فلپین ڕووبەروی یەکەمین گیانلەدەستدان بۆوە بەھۆی (کۆڤید-١٩)ەوە لە دەرەوەی خاکی چین و ھەرچەندە لە ١ی شوبات دا بارودۆخی تەندروستی جێگیر بووە پێش گیانلەدەستان. مردووەکە پیاوێکی ٤٤ ساڵانی چینی بوو کە ھاوەڵی یەکەمین تووشبووی فلپین بووە و ھەردووکیان بەڕەگەز چینی بوون کە لە ٢١ی کانووەی دووەم دا لە ووھانەوە گەیشتبوونە وڵاتەکە.
* کۆریای باشور سێ تووشبووی دیکەی ڕاگەیاند و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١٥ کەس.
* شانشینی یەکگرتووی عەرەبی پێنجەمین تووشبووی خۆی ڕاگەیاند.
* ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا سێ تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە کە ھەموویان لە ویلایەتی کالیفۆرنیا بوون و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١١ کەس.
* ڤیتنام حەوتەمین تووشبووی بە کۆڤید-١٩ ڕاگەیاند کە کەسێکی بە ڕەگەز ئەمریکی-ڤێتنامی بووە کە لە فرۆکەخانەی ووھان بۆ ماوەی دوو کاتژمێر دواکەوتنی کاتیی ھەبووە.

## ٣ی شوبات
ڕاپۆرتی ڕەوشیی ژمارە ١٤ ی ڕێکخراوی (WHO):
* ژمارەی گیانلەدەستدراوان لە پارێزگای ھۆبێی لە دەرەوەی شاری ووھان گەیشتە ١٠١ کەس.
* بەپێی زانیارییە بڵاوکراوەکانی ڕێکخراوی (WHO) لە ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا ھیچ وڵاتێکی نوێ نەبووە تووشبوو بە ڤایرۆسەکە ڕابگەیەنێت.
* ھیندستان سێیەمین تووشبووی خۆی لە ناوچەی کێرالا ڕاگەیاند.
* ڤێتنام ھەشتەمین تووشبووی کۆڤید-١٩ ڕاگەیاند کە ئافرەتێکی بەڕەگەز ڤێتنامی بوو کە لە ھەمان فرۆکەدا بووە لەگەڵ سێ تووشبووی پشتڕاستکراوی دیکە.

## ٤ی شوبات
ڕاپۆرتی ڕەوشیی ژمارە ١٥ ی ڕێکخراوی (WHO):
* بەلجیکا یەکەمین تووشبووی خۆی پشتڕاستکردەوە کە کۆی ژمارەی تووشبووەکانی یەکێتی ئەورووپا گەیشتە ٢٤ کەس.
* ھۆنگ کۆنگ یەکەمین گیانلەدەستدانی پشتڕاستکردەوە کە نەخۆشێکی ٣٩ ساڵان و سیازدەھەمین تووشبووی شارەکەبوو.
* مالیزیا دوو تووشبووی کۆڤید-١٩ دیکەی ڕاگەیاند کە یەکێکیان ھاوڵاتییەکی مالیزی بوو وە کۆی ژمارەی تووشبووەکانی وڵاتەکە گیشتنە ١٠ کەس.
* سەنگاپور ٦ تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووەکانی گەیشتە ٢٤ کەس.
* کۆریای باشور شازدەھەمین تووشبووی ڕاگەیاند دوای گەڕانەوەی گەشتیارێک لە تایلەندەوە و یەکەمین نەخۆشی کۆریای باشور بوو کە لە تایلەند تووشببوو.
* تایلەند ٦ تووشبووی دیکەی ڕاگەیاند و کۆی ژمارەی تووشبووەکان گەیشتنە ٢٥ کەس.
* ڤێتنام نۆیەمین و دەیەمین تووشبووی کۆڤید-١٩ی ڕاگەیاند کە یەکێکیان پیاوێکی ڤێتنامی بووە لە ھەمان گەشتی فرۆکەیی دا بووە لەگەڵ چوار تووشبووی ئەرێنی دیکەدا.

## ٥ی شوبات
ڕاپۆرتی ڕەوشیی ژمارە ١٦ ی ڕێکخراوی (WHO):  
* لەم کاتەدا چین (لە ووھان دا) ١٠٬١١٧ تووشبووی ڕاگەیاندووە کە ١٠ ھەزار تووشبووەکەی شاری تیانجین تێدەپەڕێنێت و پسپۆرانی چینی دەلێن کە پشکنینەکانی (ترشی خانەیی) لە توانایاندایە تەنھا لە ٣٠٪ - ٥٠٪ ی بارە ئەرێنییەکان دەستنیشان بکەن.
* ھۆنگ کۆنگ ٣ تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووەکان گەیشتە ٢١ کەس.
* یابان ١٠ تووشبووی تازەی لە کەشتی گەشتیاری کەرەنتینەکراوی (کچەشازادەی ئەڵماس - Diamond Princess) پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٣٥ کەس. زیاد لە ٣٥٠٠ کەس لەسەر کەشتییەکە بوون کە دەبوو پشکنینیان بۆ ئەنجام بدرێت.
* مالیزیا ٢ تووشبووی پتری ڕاگەیاند و کۆی ژمارەی تووشبووان گەیشتە ١٢ کەس.
* فلیپین ھەستا بە پشتڕاستکردنەوەی سێیەمین تووشبووی ئەرێنی کە ئافرەتێکی تەمەن ٦٠ ساڵانی خەڵکی ووھان بوو.
* سەنگاپوور چوار تووشبووی دیکەی ڕاگەیاند کە یەکێکیان منداڵێکی شەش مانگی بە ڕەگەز مالیزی بوو وە کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٢٨ کەس.
* کۆریای باشور دوو تووشبووی پتری کۆڤید-١٩ پشتڕاستکردەوە کە یەکێکیان لە سەنگاپور گەڕابۆوە و کۆی گشتی تووشبووانی گەیشتە ١٨ کەس. وە دوای ماوەیەکی کەم تووشبووەیەکی دیکەش ڕاگەیەنرا کە کۆی ژمارەی تووشبووانی زیادکرد بۆ ١٩ کەس.
* بەرپرسانی فەرمی تەندروستی لە ویلایەتی (وێسکانسن)ی ویلایەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا یەکەمین تووشبووی ویلایەتەکەیان ڕاگەیاند.

## ٦ی شوبات
ڕاپۆرتی ڕەوشیی ژمارە ١٧ ی ڕێکخراوی (WHO):  
* کەنەدا دوو تووشبووی پێشبینیکراوی ڕاگەیاند لە ھەرێمی کۆمۆڵبیای بەڕیتانی.
* لە شاری (ژیجیانگ)ی چین زیاد لە ١٠٠٠ تووشبوو پشتڕاستکرانەوە کە یەکەمین ناوچە بوو لە دوای پارێزگای ھیوبێی خاوەنی ژمارەیەکی زۆری تووشبوو بێت.
* ئەڵمانیا سیازدەھەمین و ئیتاڵیا سێھەم تووشبووی خۆیان پشتڕاستکردەوە کە کۆی گشتی تووشبووە پشتڕاستکراوەکانی یەکێتی ئەورووپا گەیشتە ٣١ کەس.
* ھۆنگ کۆنگ ٣ تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی گشتی تووشبووانی گەیشتە ٢٤ کەس.
* یابان ١٠ تووشبووی پتری ڕاگەیاند لە کەشتی گەشتیاری (کچەشازادەی ئەڵماس) و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٤٥ کەس.
* مالیزیا دوو تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە کە یەکێک لە تووشبووەکان لە ناوخۆی وڵاتەکەدا ڤایرۆسەکەی بۆ گواسترابۆوە و ئەمە یەکەمین تووشبووی ناوخۆیی بوو. کۆی گشتی تووشبووانی گەیشتە ١٤ کەس.
* سەنگاپوور ٢ تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٣٠ کەس.
* کۆریای باشور ٤ تووشبووی زیاتری ڕاگەیاند و کۆی گشتی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٢٣ کەس.
* تایوان ٣ تووشبووی نوێی ڕاگەیاند و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١٦ کەس.
* شانشینی یەکگرتوو سێیەم تووشبووی ڕاگەیاند کە نەخۆشەکە لەوەو پێش سەردانی سەنگاپورای کردبوو.
* نەخۆشێکی سان جۆس لە ویلایەتی کالیفۆرنیا یەکەمین تووشبوو بوو گیانلەدەست بدات بەھۆی کۆڤید-١٩. نەخۆشەکە ھیچ پێشینەیەکی گەشتی نەبوو بۆ دەرەوەی وڵات و لە ماڵەکەی خۆی کاریدەکرد بەڵام دوای مردنەکەی و ئەنجامدانی توێکاری دەرکەوت کە تووشبووی ڤایرۆسەکە بووە و ئەمەش پیشانی دەدات کە لە سەرەتای کانوونی یەکەمەوە گواستنەوەی ناوخۆیی لەناو کۆمەڵەگەدا لە ویلایەتە یەکگرتووەکان ڕوویداوە بەبێ ئەوەی پێی بزانرێت و دەستنیشان بکرێت.
* ڤێتنام دوو تووشبووی نوێی پشتڕاستکردەوە و کۆی گشتی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١٢ کەس.

## ٧ی شوبات
ڕاپۆرتی ڕەوشیی ژمارە ١٨ ی ڕێکخراوی (WHO):
* ئەنجامی پشکنینەکانی ٤١ کەسی لەسەر کەشتی گەشتیاری (کچەشازادەی ئەڵماس) بۆ ڤایرۆسی کۆرۆنا ئەرێنی بوو و کۆی گشتی ژمارەی تووشبووانی یابان گەیشتە ٨٦ کەس.
* ئەڵمانیا چواردەھەمین تووشبووی خۆی ڕاگەیاند.
* ھۆنگ کۆنگ ٢ تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٢٦ کەس.
* مالیزیا یەک تووشبووی دیکەی پشتڕاستکردەوە کە کەسێکی گەشتیاربوو لە سەنگاپور گەڕابۆوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١٥ کەس.
* سەنگاپور ٣ تووشبووی نوێی پشتڕاستکردەوە و کۆی گشتی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٣٣ کەس.
* کۆریای باشور یەک تووشبووی نوێی پشتڕاستکردەوە و کۆی گشتی تووشبووانی گەیشتە ٢٤ کەس.
* ڤێتنام یەک تووشبووی زیادەی تری پشتڕاستکردەوە و کۆی گشتی تووشبووانی گەیشتە ١٣ کەس.

## ٨ی شوبات
ڕاپۆرتی ڕەوشیی ژمارە ١٩ ی ڕێکخراوی (WHO):
* فەڕەنسا ٥ تووشبووی دیکەی ڕاگەیاند کە بەڕەگەز بەڕیتانیشیان تێدابوو وە کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١١ کەس.
* یابان ٣ تووشبووی دیکەی لەسەر کەشتی گەشتیاری (کچەشازادەی ئەڵماس) ڕاگەیاند و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٨٩ کەس.
* مالیزیا یەک تووشبووی پتری پشتڕاستکردەوە و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ١٦ کەس.
* سەنگاپور ٧ تووشبووی نوێی پشتڕاستکردەوە و کۆی گشتی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٤٠ کەس.
* تایلەند ٧ تووشبووی تازەی پشتڕاستکردەوە و کۆی گشتی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٣٢.
* شانشینی یەکگرتووی عەرەبی ٢ تووشبووی نوێی ڕاگەیاند و کۆی گشتی ژمارەی تووشبووانی گەیشتە ٧ کەس.

## سەرچاوەکان

پۆل:پەتای کۆڤید–١٩