open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ڕەحیم فەرەھمەند

**ڕەحیم فەرەھمەند** (؟ - ١٢ی نیسانی ٢٠٢٤) ددانپزیشک و سیاسەتوانی کوردی خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان بوو کە بۆ ماوەیەک سکرتێری بەرەی یەکگرتووی کورد بوو.

ڕەحیم فەرەھمەند لە دامەزراندنی کۆڕی کوردانی تاران ڕۆڵی ھەبوو و ھەروەھا وەکوو ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەرایەتیی ئەو کۆڕە ھەڵبژێردرابوو. ئەو ھەروەھا لە دامەزراندنی بەرەی یەکگرتووی کورد ڕۆڵی ھەبوو و بەدوای کۆچی دواییی بەھائەدین ئەدەب بۆ ماوەیەک سکرتێری ئەو بەرەیە بوو. فەرەھمەند لە کۆتاییەکانی دەسەڵاتی حەسەن ڕۆحانی وێڕای کۆمەڵێک لە چالاکانی مەدەنیی کورد دەیانویست حیزبێک بە ناوی حیزبی داھاتووی گەش لە ئێران دابمەزرێنن، بەڵام نە لە دەوڵەتی ڕۆحانی و نە دواتر لە دەوڵەتی ڕەئیسی مۆڵەتیان بۆ نەدرا.

ڕەحیم فەرەھمەند ڕۆژی ١٢ی نیسانی ٢٠٢٤ لە ئەستەمبوڵ کۆچی دوایی کرد. ئەو بە وەسیەتی خۆی لە گۆڕستانێک لە ئەستەمبوڵ بە خاک سپێردرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ٢٠٢٤
پۆل:سیاسەتوانانی کورد
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
بەکرێگیراوەکان (فیلمی ١٩٨٨)

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم

**بەکرێگیراوەکان** () فیلمێکی ئەکشنی فلیپینی-ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٨٨ لە دەرھێنانی سیریۆ ئێچ سانتیاگۆ و لە نووسینی فیلیپ ئەلدەرتۆن.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٨٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٨٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ١٩٨٨
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان
ڕۆجەر ئیبێرت دۆت کۆم

**ڕۆجەر ئیبێرت دۆت کۆم** ماڵپەڕێکی ئەمریکییە بۆ پێداچوونەوە بە فیلم کە پێداچوونەوەکانی ڕەخنەگری فیلم ڕۆجەر ئیبێرت بۆ ڕۆژنامەی شیکاگۆ سەن تایمز ئەرشیف دەکات و ھەروەھا پێداچوونەوە و وتارەکانی ڕەخنەگرانی دیکەش ھاوبەش دەکات.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:وێبسایتە ئەمریکییەکان تایبەت بە پێداچوونەوەی فیلم
پۆل:ئەو موڵکانەی ئینتەرنێت کە لە ساڵی ٢٠٠٢ەوە دامەزراون
جێنتڵمانەکان (فیلم)

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
**جێنتڵمانەکان** () فیلمێکی ئەکشن و تاوانکاری بەریتانی -ئەمریکییە کاری دەرھێنان و بەرھەمھێنانی لەلایەن گای ڕیچی بۆ کراوە، , کە لە ٢٤ی ١ی ٢٠٢٠ نمایشکرا. ئەکتەرە سەرەکییەکانی ئەم فیلمە بریتین لە ماتیۆ مەککۆنۆ و کۆڵین فارێل و چارلی ھونام و میشێل دۆکەری و ھێنری گلینگ و ھیو گرانت. فیلمەکە باس لە فرۆشیارێکی ئەمریکی دوکات کە بە کۆمەڵ حەشیش لە ئینگلتەرا دەفرۆشێت.

فیلمەکە لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ لە کۆڕزۆن مایفەیر بۆ یەکەمجار نمایشکرا و لە ١ی ١ی ٢٠٢٠ لە بەریتانیا لەلایەن فیلم دیستربشن و لە ئەمریکا لەلایەن کۆمپانیای ئێس تی ئێکس ئینتەرتەینمەنتەوە لە ٢٤ی ١ی ٢٠٢٠ نمایشکرا. بەگشتی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی ئەرێنی وەرگرت و ھەروەھا سەرکەوتنێکی بازرگانی بەدەستھێنا، لە سەرانسەری جیھاندا ١١٥ ملیۆن دۆلاری بەدەستھێنا لە بەرامبەر بوودجەی ٢٢ ملیۆن دۆلاریدا. زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی بە ھەمان ناو لە نێتفلێکس بەرھەم ھێنراوە، کە تیۆ جەیمس و ڤینی جۆنز، کایا سکۆدێلاریۆ، جیانکارلۆ ئێسپۆزیتۆ، دانیال ئینگس، جوولی ڕیچاردسۆن و پیتەر سێرافینۆڤیچ ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون
پۆل:فیلمە کۆمێدییە بەریتانییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە کۆمیدییە تاوانکارییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی کردەوەی تاوانکاری ئەمریکی
پۆل:فیلمە تاوانکارییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی بیڵ بلۆک
پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩
پۆل:فیلمەکان دەربارەی تاوانە ڕێکخراوەکانی ئەمریکا
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
بەرزەجێبوون

وشەکانی **بەرزەجێبوون** (**ترانسێندێنس**، transcendence) و، **بەرزەجێ** (**ترانسێندێنت**، transcendent) و، **بەرزەجێیانە** (**ترانسێندێنتاڵ**، transcendental) زیاتر لە فەلسەفە، بەتایبەت لە فەلسەفەی دین و مەعریفەتناسیدا، بە کار دەچن و، مانای جیاواز و لە ھەمان کاتدا پەیوەندیدار و پێکەوەبەستراویان ھەیە. بەستراویی ماناکان بە یەکتر، دەگەڕێتەوە بۆ ڕەگ و ڕیشەی وشەی ترانسێند، کە دەچێتەوە سەر وشەی لاتینیی trascendere بە مانای «بەرزەوەبوون» یا «ھەڵزنین بۆ ئەودیو» یا «ھەڵچوون» یا «لە بانترەوە بوون». تێگەیشتەی نێونشینی بە جووتی تێگەیشتەی بەرزەجێبوون یا *بەرزنشینی* دادەنرێ و، ئەم جووتە، پێکەوە، لە لایەن زۆر فەیلەسووفەوە بە کار ھاتوون و، ماناکەشیان بە پێی چوارچێوەی فیکریی فەیلەسووفەکە کەم تا زۆر دەگۆڕێ. 

ئیمانوێل کانت فەلسەفە ڕەخنەیییەکەی خۆی، کە تەقالای ئەوە بوو چۆنێتیی ڕێتێچوونی ئەزموون ڕوون بکاتەوە، بە بەرزەجێیانە یا ترانسێندێنتاڵ دەزانی. مەبەستیشی لە بەرزەجێیانە ئەوەیە کە فەلسەفەکەی پەیوەندیی ھەیە بە ھەرچییەکەوە کە خۆی لە دەرەوەی ئەزموونە (ئەزموون ناکرێ) بەڵام ئیمکانی مەعریفەت بۆ مرۆڤ دەڕەخسێنێ. دوای کانت، ھووسرڵ -یش ئەم تێگەیشتە کانتییەی لە دیاردەناسییەکەی خۆیا بە کار ھێنا.

## خوای بەرزنشین بەرامبەر بە خوای نێونشین

*بەرزنشینی* (یا *بەرزەجێبوون*) و *[[نێونشینی]]* جووتێ تێگەیشتەن بۆ گێڕانەوە و وەسفی پەیوەندیی خوا لەگەڵ جیھاندا. باوەڕ بە بەرزنشینی یا بەرزەجێبوون باوەڕ بەوەیە کە خوا بەتەواوی لە دەرەوەی جیھانەوەیە. لە بەرامبەردا، باوەڕ بە نێونشینی باوەڕ بەوەیە کە خوا خۆی لە جیھانا دەرخستووە. بەرزنشینی لە فەلسەفەی ڕۆژاواییدا، لە بۆچوونەکەی ئەرەستووەوە سەرچاوە دەگرێ کە خوای بە یەکەم جووڵێنەر دەزانی و، پێی وا بوو خوا خۆئاگایییەکی ناماددییە لە دەرەوەی جیھان. لە لایەکی ترەوە، نێونشینی، بۆ نموونە، بەشێکی نەشیاوی جیاکردنەوەی فەلسەفەی سپینۆزایە. 

ھەرچەند بەرزنشینی و نێونشینی لە زاراوە فەلسەفییەکانی ئەفلاتوون نین، بەڵام، ئیدیا ئەفلاتوونییەکان ئۆبژەگەلێکی ئاسمانیی بەرزەوەبوو و «لەوپەڕی جیھانی ئێمەوە ھەڵکەوتوو»ن. لای ئەفلاتون، ئیدیاکانی جوانی و چاکە تەواو و ڕەھان، بەڵام لە جیھانی دیاردەکانا خۆیان لە شێوەیەکی کەموکووڕ و ناتەواودا دەردەخەن.

## کانت
کانت لە تیۆرییەکەیدا کە لە بابەت مەعریفەوە دایڕشتبوو، مانایەکی نوێی دا بە وشەی ترانسێندێنتاڵ (یا بەرزەجێیانە). ھەرچییەک کە بە تەنگ مەرجەکانی لواویی مەعریفەوە بێ، بۆ کانت بە ترانسێندێنتاڵ یا بەرزەجێیانە دەژمێردرا: ھەر شتێ کە پەیوەندیی بێ بە شەرتە پێشینی و پێویستەکانی مەعریفەوە.

ھەروەھا، کانت لە نێوان ترانسێندێنت و ترانسێندێنتاڵدا جیاوازیی دادەنا. ترانسێندێنت یا بەرزەجێ ئەوەیە لەوپەڕی ھێزی مەعریفەی مرۆڤەوە دەوەستێ و، ناسیاری دەستی پێ ناگات.

## سەرچاوەکان

پۆل:پێشینی
پۆل:جوانیناسی
پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی
پۆل:ھەبوونناسی
پۆل:فەلسەفەی ئایین
پۆل:ھونەرەکان
پۆل:ھزر
پۆل:فەلسەفەی دین
بابەشێخ حوسێنی (نووسەر)

**بابەشێخ حوسێنی** (١٩٥٢ لە سەوڵاوا - ١٢ی نیسانی ٢٠٢٤ لە سنە) مامۆستای بیرکاری، نووسەر و توێژەری کوردی خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان بوو.

## ژیان
بابەشێخ حوسێنی لە ساڵی ١٩٥٢ لە سەوڵاوا لەدایک بوو.  خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیی لە مەریوان تواو کرد و بۆ وانەخوێندن لە ڕشتەی بیرکاری ھات بۆ کرماشان و لە زانکۆی ڕازیی ئەو شارە وانەی خوێندەوە. دوای تواوکردنی خوێندن بوو بە مامۆستای بیرکاری و لە قوتابخانەکانی قوروە، دێولان، سرێشاوا، سنە و سەوڵاوا وانەی دایەوە.

بەدوای شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران دەستیکرد بە توێژینەوە و لێکۆڵێنەوە سەبارەت بە مێژووی کورد و زمانی کوردی و چەندین کتێبی سەبارەت بە وشەڕەتی وشە کوردییەکان و ناوەکانی شوێنە جوگرافییەکانی کوردستان نووسی و گەیاندە چاپەوە.

بابەشێخ حوسێنی لە ڕۆژی ١٢ی نیسانی ٢٠٢٤ لە نەخۆشخانەی کەوسەری شاری سنە کۆچی دوایی کرد و تەرمەکەر بۆ بەخاکسپاردن ڕەوانەی سەوڵاوا کرا.

## بەرھەمەکان
* *اسما در زبان کردی* (بە کوردی: ناوەکان لە زمانی کوردیدا)
* *ھامشی بر دانش زبان شناسی* (بە کوردی: سەرنجێک لە زمانناسیدا)، سنە: ژیار، ١٣٨٣[=٢٠٠٤].
* *زبانھای کردی و انگلسی در قاموس اتیمولوژی* (بە کوردی: زمانەکانی کوردی و ئینگلیزی لە فەرھەنگۆکی وشەڕەتناسیدا)
* *ناو ناوەڕۆک*

## سەرچاوەکان

پۆل:خەڵکی سەوڵاوا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢
پۆل:مردووانی ٢٠٢٤
پۆل:نووسەرانی کورد
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:زمانەوانانی کورد
پۆل:نووسەرانی کوردیی ناوەندی
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ڕازی
پۆل:زانا کوردەکان
پۆل:ماتماتیکزانانی ئێرانی
پۆل:ماتماتیکزانانی کورد
پلاتفۆرمی کوردەکانی ئەنادۆڵی ناوین

**پلاتفۆرمی کوردەکانی ئەنادۆڵی ناوین** یان بە کورتی **پکان** (بە کرمانجی: Platforma Kurdên Anatoliya Navîn, PKAN) پلاتفۆرمێکی سیاسی و چاندییە کە لە کۆمەڵێک لە چالاکوانانی کوردی ئەنادۆڵی ناوین پێکھاتووە کە بۆ ڕێکخستنکردنی کوردەکانی ئەنادۆڵ لە ناوینی تورکیا کۆ ببوونەتەوە. پلاتفۆرمی زمانی کوردی لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ لە شاری یۆتۆبۆریی سوێد دامەزرا. ئەو پلاتفۆرمە لە شارەکانی یۆتۆبۆریی سوێد، ئێلبارتسلووندی دانمارک، بازلی سویس، گراتسی نەمسا، ستاوانگیری نەرویژ و مارلی ئەڵمانیا چالاکە و لە ٨ وڵاتی ئەورووپی خۆی ڕێکخستن کردیە و مەجلیس و کۆمیسیۆنی دامەزراندووە.

## ئەمەش ببینە
* کوردەکانی ئەنادۆڵی ناوین

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی
* پلاتفۆرمی کوردەکانی ئەنادۆڵی ناوین لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ئیکس

پۆل:ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان
پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکانی تورکیا
پۆل:کوردەکانی ئەنادۆڵی ناوەڕاست
دەمبێڵ

وێنۆک| وێنەی جووتێک دەمبێڵ
**دەمبێڵ** جۆرێکە لە کێشی ئازاد، پارچە ئامێرێکە کە لە ڕاھێنانی کێشدا بەکاردێت. بەزۆری بە تاک یان بە جووت بەکاردێت، لە ھەر دەستێکدا یەکێکیان دەگرترێت.

## سەرچاوەکان

*
ھەرمێی ئاسیایی

وێنۆک
**ھەرمێی ئاسیایی** (ناوی زانستی: Pyrus pyrifolia) جۆرێکە لە گوێزی ھیندی کە زیاتر لە سێو دەچێت. بەھۆی نرخی تاڕادەیەک بەرز و قەبارەکەی، بەزۆری ھەرمێی ئاسیایی پێشکەش بە میوانەکان دەکرێت، وەک دیاری، یان پێکەوە لە شوێنێکی خێزانیدا دەخورێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:پارێزگای یاماناشی
بالاتا

**بالاتا** (بە ناوی زانستی : Manilkara bidentata) جۆرێکە لە ڕوەک لە جنسی مانیلکارا لە بنەماڵەی ساپۆتاسیا.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ماددە سروشتییەکان
ڕاھێنانی ھێز

وێنۆک|ھۆڵێکی وەرزشی کە جۆرەھا ڕاھێنانی ھێزی تێدا ئەنجام دەدرێت
**ڕاھێنانی ھێز**, **ڕاھێنانی بەرگەگرتن** یان **ڕاھێنانی بەرگری** () جۆرێکە لە ڕاھێنانی جەستەیی کە ھێز و بەرگەگرتن و قەبارەی ماسولکەکان زیاد دەکات بە گرنگیدان بە گرژبوونی ماسولکەکان.

ئەگەر ڕاھێنانی ھێز بە دروستی ئەنجام بدرێت، دەتوانێت سوودی زۆر لە ھەستکردن بە تەندروستی و بەھێزی ئێسک و ماسولکە و ڕیشاڵەکان و بەستەرەکان دروست بکات.

ئەو وەرزشانەی کە ڕاھێنانی ھێز وەک بنەما بەکاردەھێنرێت بریتین لە لەشجوانی و بەرزکردنەوەی قورسایی و پاوەرلیفتینگ و پاوەرلیفتینگ و فڕێدانی قورسایی و چەندین ھونەری جەنگی تر …

ھەر جۆرە وەرزشێکی جەستەیی کە تێیدا ھێز لە دژی بەرگری بەکاربھێنرێت بە ڕاھێنانی ھێز ناسراوە؛ بەپێی جۆری بەرگری دروستکراو دەتوانرێت دابەش بکرێت بەسەر چەند گرووپێکدا لە ڕاھێنان لەگەڵ کێشی جەستە، ڕاھێنان بە کشانی جەستە و ڕاھێنان بە کێش.

بەکارھێنانی شێوازی جیاوازی ڕاھێنان وا دەکات بتوانرێت جۆرە جیاوازەکانی گرژبوونی ماسولکە بۆ دیزاینی ڕاھێنان بەکاربھێنرێت؛ بەڵام باوترین شێوازی زیادکردنی ھێزی ماسولکەکان شێوازی ئایزۆتۆنیکە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەشجوانی
یاسای ژیریی دەستکرد

**یاسای ژیریی دەستکرد** (یان **یاسای ڕێکخستنی ژیریی دەستکرد**)، ڕێسایەک کە لەلایەن کۆمیسیۆنی ئەورووپاوە لە ٢١ی نیسانی ٢٠٢١ پێشنیار کراوە بە ئامانجی دابینکردنی چوارچێوەیەکی ڕێکخراوەیی و یاسایی ھاوبەش بۆ بەکارھێنانی زیرەکی دەستکرد. پانتایییەکەی ھەموو کەرتەکان (جگە لە سەربازی) و ھەموو جۆرەکانی زیرەکی دەستکرد دەگرێتەوە. وەک سیستەمێکی بەرپرسیار لە بەرھەم، پێشنیارەکە ماف بە تاکەکان نادات، بەڵکو دابینکەرانی سیستەمی ژیریی دەستکرد ڕێکدەخات و بەرپرسیارێتییەکانیان دیاری دەکات، و ئەو لایەنانەی کە بە شێوەیەکی پیشەیی سوودمەندن لێیان. بۆ ئەوەی بەرھەمی زیرەکی دەستکرد زیان بە مرۆڤ نەگەیەنێت.

یاسای پێشنیارکراوی ڕێکخستنی ژیریی دەستکردی یەکێتی ئەورووپا ئامانجییەتی پۆلێنکردن و ڕێکخستنی بەرنامەکانی AI بە پشتبەستن بەو مەترسیانەی کە لەوانەیە بۆ کۆمەڵگا یان بەکارھێنەران یان زیانەکانیان بگەیەنن. ئەم پۆلێنکردنە بە شێوەیەکی سەرەکی دابەشکراوە بەسەر سێ پۆلدا: پراکتیزە قەدەغەکراوەکان، سیستەمی مەترسیدار و سیستەمی ژیریی دەستکردی تر.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژیریی دەستکرد
ژیریی دەستکردی بەرھەمھێنەر

alt=|وێنۆک| ئەم وێنەیە کە لەلایەن زیرەکی دەستکردی میدگێرنی بەرھەم ھێنراوە، پلەی یەکەمی لە فێستیڤاڵی ھونەرە دیجیتاڵییەکانی ئەمریکا بەدەستھێناوە، ئەمەش نیگەرانییەکانی لەسەر ھێزی زیرەکی دەستکرد دروست کردووە.
**ژیریی دەستکردی بەرھەمھێنەر** یان **ژیریی دەستکردی دروستکەر** () جۆرێکە لە زیرەکی دەستکرد کە توانای بەرھەمھێنانی دەق، وێنە یان میدیای دیکەی ھەیە لە وەڵامی داواکاریی بەکارھێنەردا. مۆدێلەکانی ژیریی دەستکردی دروستکەر لەو زانیارییەی لە دراوەدایە فێر دەبن و پاشان داتای نوێ دروست دەکەن.

ژیریییە دەستکردە دروستکەرە دیارەکان بریتین لە چات جی پی تی، بۆتێکی گفتوگۆیی کە لەلایەن ئۆپن ئەی ئای پەرەی پێدراوە بە بەکارھێنانی مۆدێلی زمانی زگماکی جی پی تی- ٣ و جی پی تی- ٤. و بارد، بۆتێکی گفتوگۆی دروستکراوی گووگڵ کە بە بەکارھێنانی مۆدێلی بنەڕەتی لێم دا دروست کراوە. لە نێوان ئەو مۆدێلانەی زیرەکی دەستکرد کە ھونەر دروست دەکەن، دەتوانین باسی ستەیبڵ دیڤیووژن، میدجۆرنی، و داڵ- ئی بکەین. 

**ژیریی دەستکردی بەرھەمھێنەر** پۆتانسییەلی بەکارھێنانی ھەیە لە چەندین بواردا لەوانە ھونەر، نووسین، پەرەپێدانی نەرمەکاڵا، چاودێری تەندروستی، دارایی، یاریکردن، بازاڕکردن و مۆدە. لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٢٠دا، وەبەرھێنان لە ژیریی دروستکەردا زیادی کرد، کۆمپانیا گەورەکانی وەک مایکرۆسۆفت، گووگڵ، و بایدو مۆدێلی generative AI یان پەرەپێدا، لەگەڵ چەندین کۆمپانیای بچووکتر. بەڵام نیگەرانی ھەیە سەبارەت بە ئەگەری خراپ بەکارھێنانی ژیریی دەستکردی دروستکەر، وەک دروستکردنی ھەواڵی ساختە یان ساختەکردن بەشێوەیەکی قووڵ، کە دەتوانرێت بەکاربھێنرێت بۆ فێڵکردن یان دەستکاریکردنی خەڵک.

## سەرچاوەکان

پۆل:فێربوونی مەکینە
پۆل:ژیریی دەستکرد
پۆل:باو و ڕەوتەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:ژیریی دەستکردی درووستکەر
یانگ مانچون

جنرال  یانگ مانچون . ناوی ڕاستەقینەی بەرگریکاری قەڵای ئەنسی ڕوون نییە. کیم بو-سیک، لە کتێبی (سامگووک ساگی)دا، بە داخەوە کە ناوی فەرماندەی چەسپاوی قەڵای ئەنسی نادیارە . ئیمپراتۆر تایزونگی تانگ فەرمانڕەوایەکی دیار و زیرەک بوو کە بە شێوەیەکی باو نەبینرا. کۆتایی بە ئاژاوەییەکانی وەک تانگی شانگ و شا وو لە ژۆو هێنا و بە عەقڵ وەک پاشا چێنگی ژۆو و پاشا کانگ لە ژۆو حوکمڕانی دەکرد. کاتێک فەرماندەیی سوپاکانی دەکرد، ستراتیژی بێ سنووری هەبوو و هیچ ڕکابەرێکی نەبوو. بەڵام کاتێک هێرشی کردە سەر ڕۆژهەڵات، لە ئەنسی شکستی هێنا. بۆیە بەرگریکاری ئەنسی دەبێ پاڵەوانێک بووبێت و هەروەها پیاوێکی درەوشاوەی نائاسایی بووبێت. بەڵام ناوەکەی لە مێژوودا ون بوو. ئەمە وەک ئەوە وایە کە چۆن یانگزی ڕایگەیاندووە، "ناوی ئەو بەرپرسە گەورەیەی ناوچەی چیلو [(واتە شاندۆنگی مۆدێرن)] لە مێژوودا ون بووە." ئەمەش جێگەی داخە. بەڵام نووسەرێک بە ناوی شیۆنگ دامو لە شانشینی مینگ ناوی یانگ مانچون (梁萬春)ی بەکارهێناوە بۆ ئاماژەکردن بە بەرگریکارەکە لە ڕۆمانی خەیاڵی مێژووییدا تانگشو ژیژوان تۆنگسو یانی.[3] لە کاتی داگیرکارییەکانی ژاپۆن بۆ سەر کۆریا، ژەنەڕاڵەکانی مینگ وو زۆنگداو و لی شیفا بە یون گیونسویان وتووە کە ناوی بەرگریکارەکە یانگ مانچونە .[4] لە ساڵی ١٦٦٩ هیۆنجۆنگی جۆزێۆن داوای ناوی خۆی لە سۆنگ جونگیل کرد و ناوی خۆی بە ناوی یانگ مانچۆن هێنا، کە شێوازی کۆرییە بۆ بێژەکردنی هانجا بە "梁萬春".[5] بەرهەمە کۆکراوەکانی مامۆستا دۆنگچوندانگ (동춘당선생별집، 同春堂先生別集) لەلایەن (송준길، 宋浚吉)ەوە، کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٧٦٨ کۆکراونەتەوە، ئەم بڕگەیە لەخۆدەگرێت: "کەسێک پرسیاری کرد، 'ناوی فەرماندەی ئەنسی چی بوو." ? ' جونگیل لە وەڵامدا وتی: 'ئەوە یانگ مانچون بوو بە لێهاتووییەوە سوپای تایزۆنگی پشکنی و بۆیە ڕەنگە زۆر باش پێی بڵێین "seonsu seongja" (선수성자، 善守城者، "بەرگریکاری بەتوانای قەڵاکان")'"[6] بەڵام ، بەهۆی یاسای بێژەکردنی کۆری کە پێی دەوترێت Tu'eum Beopchik (두음법칙)، Ryang Manchun (량만춘) بە Yang Manchun (양만춘) لە هەندێک زاراوەی کۆریدا دەگوترا. بەم شێوەیە ناوەکەی هێواش هێواش دەستی کرد بە لێکدانەوە بە هەڵە بە (楊萬春). لە یاداشتنامەی جیھۆڵدا کە پارک جی وۆن لە سەدەی ١٨دا نووسیویەتی ئەمانەی خوارەوەی تێدایە: "کاتێک یانگ مانچۆن، وەستای قەڵای ئانسی-سۆنگ تیرێکی تەقاند و چاوی ئیمپراتۆر تایزۆنگ لە شانشینی تانگ، ئیمپراتۆرەکەی کوژاندەوە". سوپاکەی لە ژێر دیوارەکەدا کۆکردەوە. ئەمە نیشانەی هێرشێکی دەستبەجێ نەبوو، بەڵکو بۆ نیشاندانی بەخشندەیی ئیمپراتۆر بوو لە پێدانی سەد پایلی ئاوریشم بە یانگ مانچون، ستایشی کرد کە بە سەرکەوتوویی بەرگری لە قەڵاکە کرد بۆ پاشای کۆریای خۆی." [7] لە ماوەی کاتدا یانگ مانچون وەک ناوی بەرگریکاری قەڵای ئەنسی هاتە ناو بەکارهێنانی گشتی

## سەرچاوەکان
پارێزگای ئێنگە

وێنۆک| نەخشەی پارێزگای ئێنگە
**ئێنگە** یەکێکە لە پارێزگاکانی پاپوای نیوگینیا (PNG). ئینگا لە ڕووی جوگرافییەوە لە ناوچەی باکووری پاپوای نیوگینیا ھەڵکەوتووە و لە کاتی سەربەخۆیی نیشتمانی لە ساڵی ١٩٧٥ لە بەرزایییەکانی ڕۆژاوا جیاکراوەتەوە. نەتەوەی زۆرینەیان بریتین لە ئێنگانەکان. نزیکەی ٥٠٠ ھەزار کەس لەناو پارێزگاکەدا دەژین، کە لە ھەر پێنج قەزاکەیدا یەک زمانی قسەکردنی ھەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
قەھار مەحکەمۆڤ

**قەھار مەحکەمۆڤ** (، ؛ ١٦ی نیسانی ١٩٣٢ – ٨ی حوزەیرانی ٢٠١٦) سیاسەتوانێکی تاجیک بوو کە لە ساڵی ١٩٨٥ەوە ھەتا ١٩٩١ وەکوو سکرتێری یەکەمی پارتی کۆمۆنیستی تاجیکستان و لە تشرینی دووەمی ١٩٩٠ەوە ھەتا کاتی دەست لەکارکێشانەوەی لە ١٩٩١ وەکوو سەرۆک کۆماری تاجیکستان خزمەتی کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٢
پۆل:مردووانی ٢٠١٦
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی تاجیکستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١
پۆل:وەرگرانی نیشانی دروشمی سووری کۆشش
پۆل:ئەندازیارانی سۆڤیەت
پارکی نەتەوەییی ناگارھۆڵ

**پارکی نەتەوەییی ناگاراھۆڵ** پارکێکی نەتەوەیییە و دەکەوێتە ناوچەی کۆداگو و ناوچەی میسۆر لە ویلایەتی کارناتاکا لە ھیندستان.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
کۆشکی نەتەوە (دووشەنبە)

**کۆشکی نەتەوە** () شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمیی سەرۆک کۆماری تاجیکستانە، کە لە ناوەندی شاری دووشەنبە، پایتەختی تاجیکستاندا ھەڵکەوتووە. دیمەنێکی کۆشکی نەتەوە لە پشتەوەی پارەی ٥٠٠ سۆمۆنی کە دراوی نیشتمانیی تاجیکستانە نەخشێنراوە. لە ئەیلوولی ٢٠١٨دا ئەلێکساندەر لوکاشینکۆ، سەرۆک کۆماری بیلاڕووس یەکەمین ڕێبەری جیھان بوو کە سەردانی ھۆڵ و دیوە نوێیەکانی کۆشکەکەی کرد.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
دیپ واتەر ھۆرایزن

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
***دیپ واتەر ھۆرایزن*** () فیلمێکی کارەساتیی ژیاننامەییی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٦ کە لەسەر بنەمای تەقینەوە و ڕژانی نەوت لە کەنداوی مەکسیک دروست کراوە. پیتەر بێرگ لە سیناریۆی ماتیۆ مایکل کارناھان و ماتیۆ ساند کاری دەرھێنانی بۆ کردووە. لەم فیلمەدا مارک والبێرگ و کەرت ڕەسڵ و جۆن مالکۆڤیچ و جینا ڕۆدریگێز و دیلان ئۆبراین و کەیت ھادسۆن ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن. وەرگیراوە لە "کاتژمێرەکانی کۆتاییی دیپ واتەر ھۆرایزن"، بابەتێک لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ لە *[[نیویۆرک تایمز|ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز]]* کە لەلایەن دەیڤید بارستۆ و دەیڤید ڕۆھد و ستیفانی ساولەوە نووسراوە.

وێنەگرتنی سەرەکی لە ٢٧ی نیسانی ٢٠١٥ لە شاری نیو ئۆرلینز لە ویلایەتی لویزیانا دەستیپێکرد. فیلمەکە بۆ یەکەمجار لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆرۆنتۆ لە ساڵی ٢٠١٦ نمایشکرا و لە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦ لە ئەمریکا بە شێوەی شانۆیی نمایشکرا. بەگشتی پێداچوونەوەی ئەرێنی وەرگرت، بەڵام بۆمبێکی بۆکس ئۆفیس بوو، داھاتی کەمێک کەمتر لە ١٢٢ ملیۆن دۆلار بوو لە سەرانسەری جیھاندا لە بەرامبەر بوودجەی ١١٠ ملیۆن دۆلار، لە ئەنجامدا زیانێکی ٦٠–١١٢ ملیۆن دۆلاری دا بۆ ستۆدیۆکە. فیلمەکە لە ٨٩ەمین خەڵاتی ئۆسکاردا پاڵێوراو بوو بۆ دوو خەڵاتی ئۆسکار: باشترین مۆنتاژکردنی دەنگ و باشترین کاریگەرییە بینراوەکان، ھەروەھا خەڵاتی بافتا بۆ باشترین دەنگ لە ٧٠ەمین خەڵاتی فیلمی ئۆسکاری بەریتانی.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکانی فۆڕ دی ئێکس
پۆل:فیلمەکانی سامیت ئینتەرتەیمێنت
پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت
پۆل:فیلمەکانی ئایماکس
پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیو ئۆرلینز وێنەکەی گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە لەلایەن ستیڤ جابلۆنسکی تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی ماڕک واڵبێرگ
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی پیتەر بێرگ
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە کارەساتییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠١٠ی چەشنی کارەسات
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦
سەرۆک کۆماری تاجیکستان

**سەرۆک کۆماری تاجیکستان** () سەرۆکی دەوڵەتی کۆماری تاجیکستانە. سەرۆک کۆمار سەرۆکی دەسەڵاتی جێبەجێکاری حکوومەتی وڵاتەکەیە و فەرماندەی گشتیی ھێزە چەکدارەکانی تاجیکستانە.

## سەرۆک کۆمارەکان


پەڕگە:Qahhor Mahkamov.jpg|قەھار مەحکەمۆڤ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٩٠ – ٣١ی ئابی ١٩٩١
پەڕگە:Rahmon Nabiyev 1991-1992 (cropped).jpg|ڕەحمان نەبیێڤ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٩١ – ٧ی ئەیلوولی ١٩٩٢
پەڕگە:2021 Moscow Victory Day Parade 037 (cropped).jpg|ئیمامعەلی ڕەحمان١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٩٤ – ئێستا


## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وێبگەی فەرمیی سەرۆک کۆماری تاجیکستان
زانکۆی مێسینا

**زانکۆی مێسینا** () کە بە UniME ناسراوە، زانکۆیەکی دەوڵەتییە و دەکەوێتە شاری مێسینا لە ویلایەتی سیسیلیای ئیتاڵیا. لە ساڵی ١٥٤٨ لەلایەن پاپا پاوڵی سێیەمەوە دامەزراوە، یەکەم کۆلێژی عیسایییەکانە لە جیھاندا، و ئەمڕۆش لە کۆنترین زانکۆکانی ئیتاڵیادا ئەژمار دەکرێت.

## ڕێکخراو
زانکۆکە لە ١٢ بەش پێکدێت:
* بەشی شارستانیەتیە کۆن و مۆدێرنەکان
* بەشی ئابووری
* بەشی یاسا
* بەشی ئەندازیاری
* بەشی پزیشکی کلینیکی و تاقیکاری
* بەشی نەخۆشییە مرۆیییەکانی گەورەساڵان و منداڵ
* بەشی زانستی بایۆپزیشکی و ددان و مۆرفۆلۆژی و وێنەگرتنی کارایی
* بەشی زانستە کیمیایییەکان و بایۆلۆجی و دەرمانسازی و ژینگەیییەکان
* بەشی زانستی مەعریفی و پەروەردە و توێژینەوەی ڕۆشنبیری
* بەشی زانستی بیرکاری و کۆمپیوتەر، زانستە فیزیایییەکان و زانستەکانی زەوی
* بەشی زانستە سیاسی و یاسایییەکان
* بەشی پزیشکی ئاژەڵان

## ئەمانەش ببینە
## سەرچاوەکان

پۆل:زانکۆکانی ئیتالیا
٢٢ میل

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
***٢٢ میل*** () فیلمێکی سیخوڕی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٨ لە دەرھێنانی پیتەر بێرگ و نووسینی لیا کارپێنتەرە و لە چیرۆکێکی کارپێنتەر و گراھام ڕۆلاندەوە وەرگیراوە. لەم فیلمەدا مارک والبێرگ و ئیکۆ ئووایس و جۆن مالکۆڤیچ و لۆرن کۆھان و ڕۆندا ڕۆسی ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن. 

فیلمەکە لە ١٧ی ئابی ٢٠١٨ لە ئەمریکا نمایشکرا، لەلایەن کۆمپانیای ئێس تی ئێکس، و داھاتی ٦٦ ملیۆن دۆلاری لە سەرانسەری جیھاندا بەدەستھێنا. کۆدەنگی ڕەخنەگران لەسەر ڕۆتن تۆمەیتۆز بە «ھەستبزوێن و ئەکشنی کەم ورووژێنەر» ناوی دەبات. 
## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمی تەکنەلۆجیای ھەستبزوێن
پۆل:فیلمەکان کە لە ئەتلەنتا وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە وڵاتێکی خەیاڵی ڕوودەدەن
پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی ماڕک واڵبێرگ
پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی پیتەر بێرگ
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی پیتەر بێرگ
پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەزگای ھەواڵگری ناوەندی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٨
جامی ئیتاڵیا

**جامی ئیتاڵیا** پاڵەوانێتیێکی تۆپی پێیە کە ساڵانە لە ئیتاڵیا بەڕێوەدەچێت. پاڵەوانێتییەکە پێشووتر لەلایەن بەڕێوبەرایەتی ئاست بەرزەکان (دی دی ئێس) و لیگا کالسیۆ سەرپەرشتی دەکرا، و لەوەتەی وەرزی ٢٠٠٩-١٠ لەلایەن خولی پیشەگەری ئیتاڵییەوە سەرپەرشتی دەکرێت.

یانەی یۆڤانتوس بەرزترین ڕێژەی سەرکەوتنیان هەیە لە پاڵەوانێتییەکە کە ئەویش پانزدە جارە، دوای ئەو  یانەی ڕۆما و ئینتەر میلان دێن کە هەریەکەیان نۆ جار توانیویانە جامەکە بەدەست بێنن. یۆڤانتوس زۆرترین جار گەیشتوونەتە یاری کۆتایی پاڵەوانێتییەکە بە ٢٢ جار، و ڕۆما بە ١٧ جار لە دوای دێت. براوەی جامەکە نیشانی ئیتاڵیا بەدەست دەهێنێت و ڕاستەوخۆ بەشداری لە خولی ئەورووپا و جامی سوپەری ئیتاڵیای ساڵی دوای خۆی دەکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:جامە نەتەوەییەکانی تۆپی پێ
شەڕکەرانی گەل: تیۆفیلۆ ستیڤنسن و ئەفسانەی بۆکسێنی کووبا

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
***فیلمی شەڕکەرانی گەل: تیۆفیلۆ ستیڤنسن و ئەفسانەی بۆکسێنی کووبا*** () فیلمێکی بەڵگەنامەیییە لە ساڵی ٢٠١٨ لە دەرهێنانی پیتەر بێرگ و دیێگۆ هورتادۆ دی مێندۆزا و لە کەناڵی ئۆڵۆمپی لە ئەمریکا پەخشکرا.
## چیرۆک
کوبا بە ژمارەی دانیشتووانی تەنھا ١١ ملیۆن کەس، زۆرترین خاوەنی میدالیای بۆکسێنی ئۆڵۆمپی لە ھەموو وڵاتەکانی جیھان بەرھەم ھێناوە، لە ماوەی ٥٠ ساڵی ڕابردوودا ٧٣ میدالیای ئۆڵۆمپی لەنێویاندا ٣٨ میدالیای زێڕی بەدەستھێناوە. فیلمە دیکۆمێنتارییەکە لێکۆڵینەوە لە ژیانی پیشەیی تیۆفیلۆ ستیڤنسۆن دەکات و ھەروەھا دیاردەی بۆکسێن لە کوبا بە گشتی.

## ڕۆڵەکان
* ئیمیلیۆ کۆریا.
* خۆرخی ھێرناندێز
* ئارماندۆ مارتینێز
* خۆسێ گۆمێز موستێلێر
* ڕۆلاندۆ گاربی
* فێلیکس ساڤۆن
* ئەلسیدێس ساگارا کارۆن
* ئۆسکار دی لا ھۆیا
* پیتەر بێرگ (گێڕەرەوە)

## بەرھەمھێنان
ئەم فیلمە وەک دووەم فیلم لە زنجیرەفیلمەکانی فایف ڕینگز بەرھەم ھێنرا. وێنەگرتنی فیلمەکە لە ئەمریکا و کوبا ئەنجامدرا.

## پەخش
فیلمەکە لە کەناڵی ئۆڵۆمپی لە ئەمریکا لە ٣١ی ئایاری ٢٠١٨ پەخشکرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە فرە زمانە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٨
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی پیتەر بێرگ
پۆل:فیلمە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
ئەو شتەی تۆ دەیکەیت!

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
***ئەو شتەی تۆ دەیکەیت!*** () فیلمێکی کۆمیدی-درامای مۆسیقی ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٩٦ کە لەلایەن تۆم ھانکسەوە نووسراوە و دەرھێنراوە، لە یەکەم نووسینی درێژ و دەرھێنانیدا.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:فیلمەکان کە لە پەنسێلڤانیا داندراون
پۆل:فیلمە مۆسیقییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە کۆمیدی-درامییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠
پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٦
لاری کراون

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
***لاری کراون*** () فیلمێکی کۆمیدی ڕۆمانسی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١١ و تۆم ھانکس و جولیا ڕۆبەرتس ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. فیلمەکە لەلایەن ھانکسەوە بەرھەمھێنراوە و دەرھێنراوە، کە لەگەڵ نیا ڤاردالۆس سیناریۆی فیلمەکەی نووسیوە. چیرۆکەکە ئیلھامەکەی لە سەردەمی ھانکس وەرگرتووە کە لە کۆلێژی چابۆت خوێندوویەتی. فیلمەکە باس لە لاری کراون، پیاوێکی تەمەن ناوەندی دەکات کە بە شێوەیەکی چاوەڕواننەکراو کارەکەی لەدەست دەدات و دەگەڕێتەوە بۆ خوێندن.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە فەرەنسییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس نیوتن ھاواردەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمە کۆمێدییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە کۆمێدییە فەڕەنسییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١١
وێرانبوونی گەورە: ڕۆیشتن لەسەر مانگ، سێ ڕەھەندی

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
***وێرانبوونی گەورە: ڕۆیشتن لەسەر مانگ، سێ ڕەھەندی*** فیلمێکی بەڵگەنامەییی ڕێ ڕەھەندیی ئایماکسە لە ساڵی ٢٠٠٥ دەربارەی سەرەتای مرۆڤەکانی سەر مانگە، دوازدە ئاسمانەوان لە بەرنامەی ئەپۆلۆ. ھاوبەشی نووسین و بەرھەمھێنان و دەرھێنانی مارک کاونە، ھەروەھا ھاوبەشی نووسین و بەرھەمھێنان و ڕۆڵی سەرەکی تۆم ھانکسە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:جین سێرنان
پۆل:ھاریسۆن شمیت
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە بەرنامەی ئەپۆلۆ
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە ئەستێرەگەڕەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٥
ڕۆژی نیشتمانپەروەران (فیلم)

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
***ڕۆژی نیشتمانپەروەران*** () فیلمێکی ئەکشنی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٦ کە لەسەر بنەمای تەقینەوەکانی ماراسۆنی بۆستن لە ساڵی ٢٠١٣ و ڕاوکردنی تیرۆریستان دروست کراوە. فیلمەکە لە دەرھێنانی پیتەر بێرگ و نووسینی بێرگ و مات کوک و جوشوا زیتومەرە و لەسەر بنەمای کتێبی *بۆستن ستڕۆنگ* لە نووسینی کاسی شێرمان و دەیڤ وێج وەرگیراوە. لەم فیلمەدا مارک والبێرگ و کیڤن بیکۆن و جۆن گودمان و جەی کەی سیمۆنس و میشێل مۆناگان ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن. ئەمە سێیەم ھاوکاری نێوان بێرگ و والبێرگە، دوای فیلمی *[[تاکە ڕزگاربوو]]* و *[[دیپ واتەر ھۆرایزن|دیپواتەر ھۆرایزن]]*. ناونیشانەکە ئاماژەیە بۆ ڕۆژی نیشتمانپەروەران، پشووی ویلایەتی ماساشوستس کە ماراسۆنی بۆستن تێیدا بەڕێوەدەچێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکان دەربارەی دیوانی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی
پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی پیتەر بێرگ
پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ماساشوستس دانراون
پۆل:فیلمەکان کە لە بۆستن دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ٢٠١٣ بەرھەمھێندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە ویلایەتی ماساشوستس وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکان کە لە بۆستن وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی ماڕک واڵبێرگ
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی پیتەر بێرگ
پۆل:فیلمە ئەکشنەکان لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە درامییە تاوانکارییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی چینی
پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان
پۆل:فیلمە دراما تاوانە ئینگلیزی-زمانەکان
نھێنیی سپێنسەر

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
**نھێنیی سپێنسەر** () فیلمێکی کۆمیدی ئەکشنی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٠ لە دەرھێنانی پیتەر بێرگ، سیناریۆی فیلمەکە لەلایەن شۆن ئۆکیف و برایان ھێلگلاندەوە نووسراوە، و لەسەر بنەمای کارەکتەرەکانی ڕۆبەرت بی پارکەر دروست کراوە. فیلمەکە مارک والبێرگ و وینستن دوک و ئالان ئارکین و ئیلیزا شلێسینگەر و بۆکیم ودباین و دۆناڵد سێرۆن و مارک مارۆن و ئۆستین پۆست ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:فیلمە ئەمریکییە-ئەفریقییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ئۆرجیناڵ فیلمز
پۆل:فیلمەکان کە لە بۆستن وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکان کە لە بۆستن دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی کە لەلایەن ستیڤ جابلۆنسکی تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی ماڕک واڵبێرگ
پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی نیل ئێچ مۆریتز
پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی پیتەر بێرگ
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی پیتەر بێرگ
پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانی تاوانکاری ئەمریکی
پۆل:فیلمە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس
پۆل:فیلمەکانی کردەوەی تاوانکاری ئەمریکی
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە کۆمیدیی ئەکشنی ئەمریکی
پۆل:فیلمی تاوانکاری ساڵی ٢٠٢٠
پۆل:فیلمی ترسناکی ساڵی ٢٠٢٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠
پیاوێک بە ناوی ئۆتۆ

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
***پیاوێک بە ناوی ئۆتۆ*** () فیلمێکی کۆمیدی-درامای ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٢ لە دەرھێنانی مارک فۆڕستەر لە سیناریۆی دەیڤید مەگی. دووبارە دروستکردنەوەی فیلمێکی سویدیی *پیاوێک بە ناوی ئۆڤە* لە ساڵی ٢٠١٥ کە لەسەر بنەمای ڕۆمانی بە ھەمان ناو لە ساڵی ٢٠١٢ لەلایەن فرێدریک باکمانەوە دروست کراوە. فیلمەکە تۆم ھانکس لە ڕۆڵی سەرەکی، لەگەڵ ماریانا ترێڤینۆ و ڕەچەڵ کیلەر و مانوێل گارسیا-ڕولفۆ لە ڕۆڵی پاڵپشتدا.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک دانراون (ویلایەت)
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن تۆماس نیومانەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکانی سەبارەت بە خۆکوژی
پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٢
ھەواڵی جیھان (فیلم)

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
***ھەواڵی جیھان*** فیلمێکی ڕۆژاوایی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٠ بە ھاوبەشی نووسین و دەرھێنانی پاوڵ گرینگراسە، لەسەر بنەمای ڕۆمانی ساڵی ٢٠١٦ بە ھەمان ناو لەلایەن پاولێت جایلز، و ڕۆڵی سەرەکی تۆم ھانکس و ناساندنی ھێلێنا زێنگل لە یەکەم فیلمی نێودەوڵەتیدا. فیلمەکە باس لە چەکدارێکی دێرین و بەساڵاچووی جەنگی ناوخۆ دەکات کە دەبێت کچێکی گەنج بگەڕێنێتەوە بۆ دوا خێزانەکەی کە ماونەتەوە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز
پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیو مەکسیکۆ وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکان کە لە سنووری ئەمریکا داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس نیوتن ھاواردەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠
جامی ئەڵمانیا

**جامی ئەڵمانیا** (؛ **DFB-Pokal**)، پاڵەوانێتیێکی تۆپی پێیە کە ساڵانە بە سەرپەرشتی یەکێتیی تۆپی پێی ئەڵمانیا بەڕێوەدەچێت. پاڵەوانێتییەکە لە ٦٤ یانە پێکدێت، لەوانە هەموو یانەکانی بۆندسلیگا و بۆندسلیگای ئاستی پلە دوو، و چوار لە یانە پێشەنگەکانی بۆندسلیگای ئاستی پلەی سێیەم. جامی ئەڵمانیا لە دوای خولی بۆندسلیگا بە پڕبەهاترین پاڵەوانێتیی تۆپی پێی ئەڵمانیا هەژمار دەکرێت. پاڵەوانێتییەکە لە مانگی ئاب بۆ ئایار بەڕێوەدەچێت. براوەی جامەکە بەشداری لە جامی سوپەری ئەڵمانیا و خولی ئەورووپا دەکات، مەگەر یانەکە یەکێک بوو لە یانە پێشەنگەکانی بۆندسلیگا و بەم جۆرە بەشداری لە خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا بکات.

## شێوازی یاریکردن
پاڵەوانێتییەکە لەوەتەی یەکەم وەشانی کە لە ژێر ناوی شامەر-پۆکال بوو لە ساڵی ١٩٣٥ چەندین گۆڕانکاری بەسەردا هاتووە.

### یاسای یارییەکان
یارییەکە دەچێتە کاتی زیادکراو ئەگەر ئەنجامەکە تاوەکو خولەکی ٩٠ بە یەکسانی مایەوە، و بە لێدانی یەکلاییکەرەوە بە کۆتا دێت ئەگەر ئەنجامەکە تاوەکو خولەکی ١٢٠ درێژەی خایاند.

## سەرچاوەکان

پۆل:جامە نەتەوەییەکانی تۆپی پێ
خولی فەڕەنسی

**خولی فەڕەنسی** (بە فەڕەنسی: **Ligue 1**؛ یاخوود **لیگ ١ ئوبەر ئیتس** بەهۆی سپۆنسەرە) خولی پیشەگەری تۆپی پێی فەڕەنسیی پیاوانە. پاڵەوانێتییەکە پڕبەهاترین پاڵەوانێتیی وڵاتەکەیە و لەلایەن خولی تۆپی پێی پیشەگەری فەڕەنسی سەرپەرشتی دەکرێت. خولەکە لە ئێستادا لە ١٨ یانە پێکدێت.

وەرزی خولی فەڕەنسی لە مانگی ئاب بۆ ئایار بەڕێوەدەچێت. هەموو یانەکان دوو جار بەرەنگاری یەک دەبنەوە، جارێک لە یاریگای خۆیان و جارێکیان لە یاریگای بەرامبەر. لە تێکڕادا، هەموو تیپەکان ٣٤ یاری ئەنجام دەدەن. زۆرینەی یارییەکان لە ڕۆژی شەممە و یەکشەممە ئەنجام دەدرێن، و بەشێکی دیکەیان لە ڕۆژانی دیکە بەڕێوەدەچن. یانەکان لە بۆنەی کریسمسدا دوو هەفتە پشوو وەردەگرن، و لە هەفتەی دووەمی کانوونی دووەم دەگەڕێنەوە نێو گۆڕەپان. لە ئێستادا، خولی فەڕەنسی بە پێنجەم باشترین خولی ئەورووپا هەژمار دەکرێت لە دوای پرێمیەرلیگ، لا لیگا، سێریێ ئا، و بۆندسلیگا.

## سەرچاوەکان

پۆل:خولە ئاست بەرزەکانی تۆپی پێ لەئەوروپا
مێسینا

**مێسینا** () شارێکی بەندەرییە و ناوەندی پارێزگای مێسینا، سێیەمین گەورەشاری دوورگەی سیسیلیایە، و ١٣ھەمین شاری گەورەی ئیتاڵیایە، ژمارەی دانیشتووانی زیاتر لە ٢١٨٬٠٠٠ کەسە. دەکەوێتە نزیک گۆشەی باکووری ڕۆژھەڵاتی سیسیلیا لە گەرووی مێسینا، و تێرمیناڵێکی گرنگە بۆ گەیشتن بە ناوچەی کالابریا، ڤیلا سان جۆڤانی، ڕێجیۆ کالەبریا لە خاکی سەرەکی ئیتاڵیا. سەرچاوە سەرەکییەکانی شارەکە بریتین لە بەندەرەکانی دەریایی (کەشتیگەلی بازرگانی و سەربازی)، گەشتیاری، بازرگانی، و کشتوکاڵ (بەرھەمھێنانی شەراب و چاندنی لیمۆ، پرتەقاڵ، پرتەقاڵی مەندرین، و زەیتوون).

ئەم ناوچەیە لە سەردەمی سیکولی و سیکانی ئاوەدان بووە. لەلایەن یۆنانییەکانەوە لە ئیبۆیا لە ٧٥٠ پ. ز وەک شارێک دامەزرا، ھەرچەندە ھەندێک سەرچاوە مێژووی بۆ ٧٥٧ پ. ز دادەنێن، کە میسینا دەکاتە یەکەم کۆلۆنی یۆنانی، پێش ناکسۆس.

لە سیسیلی پێی دەگوترا زانکل یان دانکل بە مانای داس، بەھۆی شێوەی بەندەری سروشتییەوە کە گەورەترین بەندەری سیسیلی بوو (سکالیتا زانکلیا، گوندێکی نزیک، ھێشتا بەشێک لەم ناوە ماوە).

## سەرچاوەکان

پۆل:شارەکانی سیسیلی
پۆل:شارۆچکە کەنار دەریاییەکانی سیسیلی
پۆل:شار و شارۆچکەکانی ئیتالیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٨ەمی پ.ز
گرەیھاوند (فیلم)

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
***گرەیھاوند*** () فیلمێکی جەنگی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٠ لە دەرھێنانی ئارۆن شنایدەر و ڕۆڵی سەرەکی تۆم ھانکس، کە ھەروەھا سیناریۆی فیلمەکەی نووسیوە. فیلمەکە لەسەر بنەمای ڕۆمانی *شوانی باش* لە ساڵی ١٩٥٥ لەلایەن سی ئێس فۆڕێستەرەوە وەرگیراوە، و لە کاتی جەنگی دووەمی جیھانیدا، کاپتن (ئێرنس) بەرپرس دەبێت لە بەرپەچدانەوەی ھێرشێکدا لە سەرەتاکانی جەنگدا، بەڵام ڕووبەڕوی تاقیکردنەوەیەکی سەخت دەبێتەوە کاتێک یەکێک لە ھێزە دەریایییە نازییەکان شوێنی دەکەون لە باکووری ئۆقیانوسی ئەتڵەسی. ھەروەھا لەم فیلمەدا ستیڤن گراھام و ڕۆب مۆرگان و ئێلیزابێت شوو ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمەکان کە لە کەشتییەکان ڕوودەدەن
پۆل:فیلمەکان کە لە سان فرانسیسکۆ داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ دواخراون
پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە بەڕیتانییەکان
پۆل:فیلمی ستۆدیۆکانی برۆن
پۆل:فیلمە درامییە جەنگییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پارکلاند

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
***پارکلاند*** فیلمێکی درامای مێژوویی ئەمریکییە کە لە ساڵی ٢٠١٣ بڵاوکراوەتەوە. ئەو ڕووداوە ئاژاوەگێڕانە دەگێڕێتەوە کە دوای تیرۆرکردنی جان ئێف. کێنیدی لە ساڵی ١٩٦٣ ڕوویانداوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشینگتن داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە نەخۆشخانەکان داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس نیوتن ھاواردەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کتێبە ناخەیاڵییەکان
پۆل:فیلمەکانی درامای سیاسی ئەمریکی
پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣
بازنەکە (فیلم)

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
**بازنەکە** () فیلمێکی تەکنۆلۆژیی-ھەستبزوێنی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٧ لە دەرھێنانی جەیمس پۆنسۆڵت و سیناریۆی پۆنسۆڵت و دەیڤ ئێگەرزە، دروست کراوە لەسەر بنەمای ڕۆمانی ئێگەرز لە ساڵی ٢٠١٣ بە ھەمان ناو. لەم فیلمەدا ئیما واتسۆن و تۆم ھانکس ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن و ھەروەھا جۆن بۆیگا و کارین گیلان و ئیلار کۆلترین و پاتۆن ئۆسڤاڵت و گلێن ھێدلی و بیل پاکستن ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن.

فیلمەکە لە ٢٦ی نیسانی ٢٠١٧ لە فێستیڤاڵی فیلمی تریبیکا بۆ یەکەمجار نمایشکرا و لە ٢٨ی نیسانی ٢٠١٧ لەلایەن کۆمپانیای ئێس تی ئێکس فیلمز و ئیۆورووپا کۆرپ بە شێوەی شانۆیی نمایشکرا. بەگشتی پێداچوونەوەی نەرێنی وەرگرت، بەڵام داھاتی ٤٠٫٧ ملیۆن دۆلاری لە سەرانسەری جیھاندا بەدەستھێنا لە بەرامبەر بوودجەی ١٨ ملیۆن دۆلار، ئەمەش بووە بەرزترین تایبەتمەندی دەرھێنەر پۆنسۆڵت.

بڵاوبوونەوەی فیلمەکە دوای مردنی پاکستۆن بوو کە لە شوباتی ٢٠١٧ کۆچی دوایی کرد، ھەروەھا کۆتا فیلمی ھێدلی بوو کە پێش مردنی لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٧ نمایشکرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە درۆنەکان
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە کۆمپانیاکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمی تەکنەلۆجیای ھەستبزوێن
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە دوورگەکان داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە سان فرانسیسکۆ داندراون
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧
دوورکەوتوو

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
**دوورکەوتوو** () فیلمێکی درامیی زیندوومانەوەیی فۆکسی سەدەی ٢٠ەم و دریم وۆرکە لە ساڵی ٢٠٠٠ لە دەرھێنانی ڕۆبەرت زێمێکیسە، و تۆم ھانکس و ھێلین ھانت ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. ئەم فیلمە باس لە کارمەندێکی پۆستەی فێدێکس دەکات کە بۆ ماوەی ٤ ساڵ بە تەنیا لە دوورگەیەکدا دەژی بەھۆی کەوتنەخوارەوەی فڕۆکەکەیەوە. جگە لە وەرزشکردن و لەشجوانی، تۆم ھانکس ڕێجیمێکی توندی گرتەبەر و نزیکەی ٢٥ کیلۆگرامی دابەزاند بۆ ئەم فیلمە بۆ ئەوەی ڕوخسارێکی واقیعیتر لە کەسێکی دوور لە دوورگەیەکی تەنیا نیشان بدات. فیلمەکە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە ستایشی زۆری لێکرا و سەرکەوتنی بازرگانی بەدەستھێنا، تۆم ھانکسیش پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین ئەکتەر لە ٧٣ھەمین خەڵاتی ئۆسکار بەھۆی ئەو ڕۆڵە درەوشاوەیەی.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئۆقیانووسەکان داندراون
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:ئەو فیلمانەی لە کەنار دەریاکان دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە دوورگە بێ دانیشتووەکاندا داندراون
پۆل:فیلمە درامییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە فیجی وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس
پۆل:فیلمەکانی درێم وۆڕکس پیکچەرز
پۆل:فیلمەکان دەربارەی کەسە گیرخواردووەکان
پۆل:فیلمەکان بە براوەی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین نمایشی ئەکتەری درامیی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی مانەوە
مای بیگ فات گریک وێدینگ

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
**مای بیگ فات گریک وێدینگ** فیلمێکی کۆمیدی ڕۆمانسییە لە ساڵی ٢٠٠٢ لە دەرھێنانی جۆیل زویک و نووسینی نیا ڤاردالۆسە. لەم فیلمەدا ڤاردالۆس و جۆن کۆربێت و لاینی کازان و مایکل کۆنستنتین و جیا کاریدێس و لویس مەندیلۆر و ئەندریا مارتن و جۆی فاتۆن ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن. فیلمەکە باس لە ژنێکی گەنجی یۆنانی-ئەمریکی دەکات کە عاشقی کەسێکی نا یۆنانی دەبێت و خەبات دەکات بۆ ئەوەی خێزانەکەی قبوڵی بکات لەکاتێکدا لەگەڵ میرات و ناسنامەی کولتووری خۆیدا ڕێکدەکەوێت.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری تۆرنتۆ وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شیکاگۆ داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون
پۆل:فیلمە کەنەدییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە سەربەخۆ کەنەدییەکان
پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای شانۆنامە دروستکراون
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە کەنەدییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٢
باک ھاواردی گەورە

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
**باک ھاواردی گەورە** () فیلمێکی کۆمیدی-درامای ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٨ لە دەرھێنانی شۆن مەکگینلییە، و کۆڵین ھانکس و جۆن مالکۆڤیچ ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. ھەروەھا تۆم ھانکس وەک کارەکتەری باوکی کوڕی ژیانی ڕاستەقینەی خۆی دەردەکەوێت.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٨
ئەو شوێنەی شتە کێوییەکانی لێیە

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
**ئەو شوێنەی شتە کێوییەکانی لێیە** () فیلمێکی درامای ھەستبزوێنی فانتازیایە لە ساڵی ٢٠٠٩ لە دەرھێنانی سپایک جۆنز بڵاوکراوەتەوە. لەلایەن جۆنز و دەیڤ ئێگەرزەوە نووسراوە و لەسەر بنەمای کتێبی منداڵانی مۆریس سێنداک لە ساڵی ١٩٦٣ بە ھەمان ناوەوە دروست کراوە. ئەکشنی ڕاستەوخۆ، جلوبەرگی ئەکتەران، و وێنەی دروستکراوی کۆمپیوتەریی (CGI) تێکەڵ بەیەکتر کراون. لەم فیلمەدا ماکس ڕیکۆردز و کاترین کینەر و مارک ڕوفالۆ ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن و دەنگی لۆرن ئەمبڕۆس و کریس کوپەر و جەیمس گاندۆڵفینی و کاترین ئۆھارا و فۆڕێست ویتاکەر لەخۆدەگرێت. فیلمەکە باس لە کوڕێکی لاوی تەنیا دەکات بە ناوی ماکس کە بە کەشتی دەڕواتە دوورگەیەک کە بوونەوەرێک کە بە «شتە کێوییەکان» ناسراوە تێیدا نیشتەجێیە، و لەوێدا ماکس بە پاشای خۆیان دەستنیشان دەکەن.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ڕیالییزمییە جادووییەکان
پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس
پۆل:فیلمەکانی ڤیلەیج ڕۆدشۆ پیکچەرز
پۆل:فیلمەکانی لێجندەری پیکچەرز
پۆل:فیلمەکانی ئایماکس
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری میلبۆرن وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کتێبی منداڵان
پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە درامییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٩
لێرە (فیلمی ٢٠٢٤)

***لێرە*** () فیلمێکی درامای ئەمریکییە لەلایەن ڕۆبەرت زێمێکیسەوە دەرھێنراوە و لەلایەن ئێریک ڕۆت و زێمێکیسەوە نووسراوە، کە لەسەر بنەمای ڕۆمانی گرافیکی بە ھەمان ناوی ڕیچارد مەکگوایەرەوە دروست کراوە. لەم فیلمەدا تۆم ھانکس و ڕۆبن ڕایت و پۆڵ بێتانی و کێلی ڕێیلی ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن. ھانکس و ڕایت و ھەروەھا زێمێکیس و ڕۆت پێکەوە کۆدەکاتەوە، بۆ یەکەمجار لە ماوەی سی ساڵدا دوای بڵاوبوونەوەی *[[فۆرێست گەمپ (فیلم)|فۆڕێست گامپ]]* لە ساڵی ١٩٩٤

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی پاینوود وێنەگیراون
پۆل:فیلمەکانی لایڤ ئەکشن لەسەر بنەمای کۆمیکەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی بیڵ بلۆک
پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کۆمیکی ئەمریکی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٤
پۆل:فیلمەکانی داھاتوو
پۆل:فیلمەکانی وەن شۆت
پۆل:فیلمەکانی ئەمازۆن ئێم جی ئێم ستۆدیۆز
پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان
دەستەی براکان

وێنۆک|پۆستەری زنجیرەکە
***دەستەی براکان*** () کورتە زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنییە و لە ١٠ ئەڵقەدا بەرھەم ھێنراوە و باس لە جەنگی جیھانی دووەم دەکات. بەرھەمھێنەرانی سەرەکی ئەم زنجیرەیە بریتین لە تۆم ھانکس و ستیڤن سپیلبێرگ کە پێشتر لە *فیلمی پاراستنی تایبەتیی ڕیان* پێکەوە کاریان کردووە.

زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی «دەستەی براکان» بۆ یەکەمجار لەلایەن کەناڵی ئێچ بی ئۆ لە ساڵی ٢٠٠١ نمایشکرا و لەو کاتەوە زۆرێک لە کەناڵەکان دووبارە پەخشیان کردەوە. چیرۆکی زنجیرەکە باس لە کۆمەڵێک سەربازی ئەمریکی دەکات، لەو ڕۆژەی بە خولی ڕاھێنانەکانیاندا تێدەپەڕن تا ڕۆژی سەرکەوتن لە شەڕدا. ئەم زنجیرەیە لە پلەی چوارەمی ئای ئێم دی بییە لە نێوان بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان و دووەم لە زنجیرەکان. http://www.imdb.com/chart/toptv/

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خەڵاتی پرایم تایم ئێمیان وەرگرتووە
پۆل:زنجیرە درامییەکانی بی بی سی
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە تەلەڤیزیۆنی واڕنەر بڕۆز بەرھەمیھێناوە
پۆل:زنجیرە ئەکشنییە ئەمریکییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان کە خەڵاتی پیبۆدییان وەرگرتووە
پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی ئێچ بی ئۆ
مێروولە زیانبەخشەکە (فیلم)

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
**مێروولە زیانبەخشەکە** () فیلمێکی ئەنیمەیشنی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٦ لە نووسین و دەرھێنانی جۆن ئەی دەیڤس و لەسەر بنەمای کتێبی منداڵان بە ھەمان ناو لە ساڵی ١٩٩٩ لەلایەن جۆن نیکلەوە وەرگیراوە. لە ڕۆڵی سەرەکیدا دەنگی جولیا ڕۆبەرتس و نیکۆلاس کەیج و مێریل ستریپ و پۆڵ جیااماتی و ڕیجینا کینگ و بروس کامپبێل و لیلی تۆملین ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕاوە، و لەلایەن کۆمپانیای وارنەر برۆس پیکچەرزەوە دابەشکراوە.

دوا ڕۆڵی ڕیکاردۆ مۆنتالبان بوو، پێش مردنی لە ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩. *فیلمی مێروولە زیانبەخشەکە* لە ٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٦ بڵاوکرایەوە، پێداچوونەوەی تێکەڵاوی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە وەرگرت، بە ئامانجی نمایشە دەنگییەکان، ئەنیمەیشن، مۆسیقا و نوکتە، ھەروەھا بەھۆی چەند ھۆکارێکەوە ڕەخنەشی لێگیرا؛ و بۆمبێکی بۆکس ئۆفیس بوو، داھاتەکەی ٥٥٫٢ ملیۆن دۆلار بوو لە بەرامبەر بوودجەی ٥٠ ملیۆن دۆلار. بەھۆی ئەمەوە زۆربەی کارمەندانی دی ئێن ئەی لە کارەکانیان دوورخرانەوە و ستۆدیۆکەش داخرا.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی لێجندەری پیکچەرز
پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس
پۆل:فیلمەکانی ئایماکس
پۆل:فیلمەکان کە لە لاس ڤێگاس ڤالی ڕوودەدەن
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە قسەی ناشرین
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان لەسەر بنەمای کتێبی منداڵان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە فانتازیا ئەنیمەیشنە منداڵە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی
پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمریکی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٦
کۆنی و کارلا

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
***کۆنی و کارلا*** () فیلمێکی کۆمیدی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٤ لە دەرھێنانی مایکل لێمبێکە، و نیا ڤاردالۆس و تۆنی کۆلێت و دەیڤید دوچۆڤنی ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. سیناریۆی فیلمەکە لەلایەن ڤاردالۆسەوە نووسراوە.

فیلمەکە لە شاری ڤانکۆڤەر وێنەگیراوە و ژمارەیەک دراگ کوین(Drag queen)ە ناوخۆیییەکانی تێدا بەشداربوون لەوانە جوان-ئی، جەستن تایم، کارلۆتا گورل، سامەر کلیرانس، دیڤانا دیمیل، سیمۆر ئیلوزیۆن و ھێلێنا ھاندباگ.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز
پۆل:فیلمە پەیوەندیدارەکان بە ترانسجێندەر
پۆل:فیلمەکانی سپایگلاس ئینتەرتەینمەنت
پۆل:فیلمەکان لە ڤانکۆڤەر وێنەگیراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون
پۆل:فیلمەکان لە لۆس ئەنجلۆس دانراون
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ڕۆجەر بیرنباومەوە بەرھەم ھێنراوە
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی
پۆل:فیلمە کۆمیدییە تاوانکارییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ھاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٤
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
شەڕی چارلی ویڵسن

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
***شەڕی چارلی ویڵسن*** () فیلمێکی کۆمیدی-درامایی ژیاننامەییی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٧دا کە لەسەر بنەمای چیرۆکی ئەندامی کۆنگرێسی ئەمریکا چارلی وێڵسن و ئۆپەراتیڤی سی ئای ئەی گەست ئەڤراکۆتۆس دامەزراوە، کە ھەوڵەکانیان بووە ھۆی ئۆپەراسیۆنی سایکلۆن، کە بەرنامەیەک بوو بۆ ڕێکخستن و پشتگیریکردنی موجاھیدییەکانی ئەفغانستان لە کاتی جەنگی سۆڤییەت-ئەفغانستان (١٩٧٩–١٩٨٩).

## بڵاوکردنەوە
### بۆکس ئۆفیس
فیلمەکە لە سەرەتادا بڕیار بوو لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ نمایش بکرێت؛ بەڵام لە ٣٠ی تشرینی دووەمدا خشتەی کاتەکە گواسترایەوە بۆ ٢١ی کانوونی دووەم. لە کۆتایی ھەفتەی یەکەمی فیلمەکەدا، داھاتی ٩٫٦ ملیۆن دۆلاری لە ٢٥٧٥ سینەما لە ئەمریکا و کەنەدا بەدەستھێنا و لە پلەی چوارەمی بۆکس ئۆفیسدا بوو. داھاتی کۆی گشتی ١١٩ ملیۆن دۆلاری لە سەرانسەری جیھاندا بەدەستھێناوە- ٦٦٫٧ ملیۆن دۆلار لە ئەمریکا و کەنەدا و ٥٢٫٣ ملیۆن دۆلار لە ناوچەکانی دیکە.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس نیوتن ھاواردەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز
پۆل:ڕیزبەندی فیلمە میدیاییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشینگتن داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەفغانستان داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە لاس ڤێگاس ڤالی ڕوودەدەن
پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کتێبە ناخەیاڵییەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەزگای ھەواڵگری ناوەندی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون
پۆل:فیلمە سیخووڕییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی درامای سیاسی ئەمریکی
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٧
دەستپێکەر بۆ ١٠

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم
***دەستپێکەر بۆ ١٠ کەس*** () فیلمێکە لە ساڵی ٢٠٠٦ لە دەرھێنانی تۆم ڤۆنە. لەم فیلمەدا ئەکتەرانی وەک جەیمس مەکئاڤۆی و ئەلیس ئیڤ و ڕیبێکا ھۆڵ و چارڵز دانس و لینسی دانکان و بینێدکت کامبەرباتچ و دۆمینیک کوپەر و جەیمس کۆردن و سیمۆن وۆدز و کاترین تایت و مارک گاتیس و جۆن ھێنشاو و گای ھێنری ڕۆڵیان بینیوە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە بەڕیتانییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٦
پۆل:یەکەم فیلمە دەرھێنراوەکانی ساڵی ٢٠٠٦
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٤
کۆماری ئیسلامی

[وێنۆک|300px|نەخشەی ئەو وڵاتانەی کە لە ئێستادا حکوومەتەکەیان ناوناوی کۆماری ئیسلامی بەکاردێنێت: [پاکستان، ئێران و مۆریتانیا.]]
**کۆماری ئیسلامی** وەک دەستەواژەیەک بە شێوەی جیاواز بەکارھاتووە. ھەندێک لە سەرکردە ئایینییە موسڵمانەکان وەک ناوێک بەکاریان ھێناوە بۆ جۆرێکی تیۆری لە حکومەتی سیۆکراتیکی ئیسلامی کە شەریعەت یان یاساکانی گونجاو لەگەڵ شەریعەت جێبەجێ دەکات. ھەروەھا ئەم زاراوەیە بۆ دەوڵەتێکی سەروەر بەکارھاتووە کە ھەڵوێستی ڕێککەوتن لە نێوان خەلافەتێکی تەواو ئیسلامی و کۆمارێکی سیکولاریزم و ناسیۆنالیزم دەگرێتەبەر، نەک دەسەڵاتێکی پاشایەتیی ئیسلامی و نەک کۆمارێکی سیکولار. لە شێوازەکانی تردا تەنیا وەک ھێمایەک بۆ ناسنامەی کولتووری بەکاردەھێنرێت.

لە ئێستادا، حکوومەتی سێ وڵاتی ئێران، پاکستان و مۆریتانیا لە کۆماری ئیسلامی پێکھاتووە. پاکستان بۆ یەکەمجار بەپێی دەستووری ساڵی ١٩٥٦ ئەم نازناوەی وەرگرتووە. مۆریتانیا نازناوەکەی لە ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٥٨دا پەسەند کردووە. ئێران لە دوای شۆڕشی ١٩٧٩ کە بووە ھۆی ڕووخانی شانشینی پەھلەوی و پێکھێنانی کۆماری ئیسلامی نازناوەکەی بەکاردێنێت. سەرەڕای ئەوەی وڵاتەکان ناوێکی ھاوشێوەیان ھەیە، بەڵام لە حکوومەت و یاساکانیاندا جیاوازییەکی زۆریان ھەیە. ئێران و مۆریتانیا دەوڵەتی سیۆکراتیکی ئایینین. پاکستان لە ساڵی ١٩٥٦ ئەم ناوەی وەرگرت، پێش ئەوەی ئیسلام وەک ئایینی دەوڵەت بناسرێت.

## کۆمارە ئیسلامییەکان

## پێشتر

## ئەمانەش ببینە
* ئیسلامی سیاسی
* دەوڵەتی ئیسلامی

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆمارە ئیسلامییەکان
زیندانی ئەباشیری

**زیندانی ئەباشیری** زیندانێکە لە شاری ئەباشیری لە پارێزگای هۆکایدۆ کە لە ساڵی ١٨٩٠ کراوەتەوە، دەکەوێتە باکووری دووری ژاپۆن، لە نزیک ڕووباری ئەباشیری و ڕۆژهەڵاتی چیای تێنتۆ. ئەو زیندانیانە دەگرێتەوە کە سزای کەمتر لە دە ساڵیان هەیە. بەشە کۆنەکانی زیندانەکە لە ساڵی ١٩٨٣ گواسترانەوە بۆ بنکەی چیای تێنتۆ، لەوێ وەک تاکە مۆزەخانەی زیندانەکانی وڵاتەکە بەڕێوەدەچن.

## مێژوو
بۆ زیادکردنی ژمارەی دانیشتوانی ژاپۆنییەکان لە دوورگەکەدا وەک بەشێک لە چاکسازییەکانی مێیجی، حکوومەتی مێیجی سیاسەتی گواستنەوەی سزای بۆ هۆکایدۆ لە ساڵی ١٨٦٨ جێبەجێکرد. لە نیسانی ١٨٩٠ حکوومەتی مێیجی زیاتر لە هەزار زیندانی سیاسی ڕەوانەی گوندی دابڕاوی ئەباشیری کرد. زۆرێک لەو زیندانییە سیاسیانە سامورایی سەردەمی تۆکوگاوا بوون کە لە سەردەمی یاخیبووانی ساتسوما لە ساڵی ١٨٧٧دا سزا دراون.

زیندانییەکان ناچار بوون چەندین ئەرکی جۆراوجۆر لە دارتاشییەوە تا کشتوکاڵ ئەنجام بدەن. خراپی کوالیتی ئاو لە ناوچە دراوسێکاندا، سزادراوانی ناچار کرد بۆری ئاو و بەنداو و کۆگاکانی ئاو دروست بکەن بۆ دابینکردنی ئاوی خواردنەوەی خۆیان و ئاودێریکردنی کێڵگەکانی دراوسێ. جگە لەوەش، سزادراوانی زیندانی ئەباشیری ناچار بوون ڕێگایەک دروست بکەن کە ناوچەکە بە باشووری خاکی ژاپۆن ببەستێتەوە کە دانیشتووانی زیاترە. حکوومەت زیندانییەکانی بەکاردەھێنا بۆ دروستکردنی ڕێگایەکی گەورە لە هۆکایدۆ. ئەمەش وایکرد کارێکی سەخت و مەترسیدار ئەنجام بدەن بە خواردن و پشوویەکی زۆر کەم و زۆرێک لە زیندانییەکان .بەدرێژایی بەشێک لە ڕێگای نێوان ئەباشیری و ئەساھیکاوا گیانیان لەدەست دا. ئەم رووداوەش بووە هۆی ئەوەی کە ڕێگاکە بە ڕێگای زیندانییەکان ناوببرێت. بارودۆخی سەرەتایی زیندانەکە زۆر سەخت بوو، وەک کەمی خۆراک و پشوودان، زیاتر لە ٢٠٠ زیندانی لە ئەنجامی بەدخۆراکی و ڕووداوەوە مردن و ئەو سزایانەشی بەسەریان دەسەپێنرا لە هەوڵدان بۆ ڕاکردنیان لە زیندان.

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان
* وێبگەی فەرمی

پۆل:باڵەخانە و پێکهاتەکان لە هۆکایدۆ
پۆل:زیندانەکانی ژاپۆن
پۆل:مۆزەخانەکان لە ھۆکایدۆ
ڕیتا ویڵسن

**مارگاریتا ویڵسن ھانکس** () ئەکتەر و گۆرانیبێژ و بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکییە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا
پۆل:ھونەرمەندان لە کۆمپانیای دیکا ڕیکۆردز
پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی ئەمریکی
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦
پۆل:ھونەرمەندان لە کۆمپانیای دیکا ریکۆردز