ھێلکاری پەستان-قەبارە

** هێلکاری پەستان - قەبارە P/v Diagram** بریتیە لە هێلکاری گۆڕان لە پەستان و لە قەبارەی سیستەمێکی گازی لەسەر روتەختی پۆوتان ، کە تەوەرەی Y بریتیە لە گۆڕان لە پەستان وە تەوەرەی x بریتیە لە گۆران لە قەبارە.ئەم هێکاریە سوودی هەیە بۆ دۆزینەوەی ئەو ئیشەی کە سیستەمەکە ئەنجامی ئەدات..

## پەیوەندی نێوان پەستان و قەبارە
ئەگەر سیستەمەکە گازی بێت ئەوا ، دەتوانین یاسای گازی نموونەیی لەسەر ئەنجام بدەین ، کە گۆراوەکانی بریتین لە هەر یەکە لە پەستان و قەبارەو ژمارەی مۆڵی گازەکەو پلەی گەرمیەکەی و کە بە نەگۆری گازەکان بە یەکەوە بەستراون بۆ زانیاری زیاتر سەیی یاسای گشتی گازەکان بکە..
یاساکە بە کورتی بەم شێوەیەیە (قەبارە X پەستان = نەگۆری گازەکان X ژمارەی مۆڵ X پلەی گەرمی) (pv=nrt)
لەم یاسایە دەتوانین تێبینی ئەوە بکەین کە پەیوەندی نێوان قەبارەو پەستان پەیوەندیەکی پێچەوانەیە واتا گەر یەکێکیان زیاد بکات ئەو تریان لە بەرانبەر کەم  دەکات ، گەر سیستەمێک قەبارەو پەستانی گۆرا ، بۆ نموونە پیستۆنی سەیارە لە بزوێنەری سووتانی ناوەکی دا ئەوا دەتوانین هێلکاریەکمان بەدەست بکەوێت ، وە ئەگەر بێت و رووبەری داخراو بەم هێلکاریە بدۆزینەوە ، ئەوا دەتوانین ئیشی ئەنجامدراو لەلایەن ئەم سیستەمە بدۆزینەوە.

## ئیش لە ثێرمۆداینامیک دا

سەیری ئیش بکە.

لە زانستی فیزیادا ئیش دەکاتە

work=\mathbf{F} \cdot \mathbf{d_s}

گەر بێت و ئێمە لولەکێکمان هەبێت کە لاناویدا پیستۆنێک هاتوو چون بکات وەکو ئەوەی لە وێنەکەدا دیارە ، ئەوا دەتوانین d_s بە گۆران لە تەوەرەی y حساب بکەین ، وە هەمووشمان یاسای پەستان ئەزانین کە دەڵێ

force=\mathbf{pressure} \cdot \mathbf{area} 

لێرەدا رووبەر بریتیە لە رووبەی رووی پیستۆنەکە ، گەر ئەم یاسایە لە f ی یاسای ئیش دابنێینەوە ئەوا ،

work=\mathbf{P} \cdot \mathbf{a} \cdot \delta_y

لەمەوە ئەتوانین تێبینی ئەوە بکەین کە

\mathbf{a} \cdot \delta_y = \delta_{volume}

کەواتا یاسای ئیش لە ثێرمۆداینامیک دەکاتە:-

work=\mathbf{P} \cdot \delta_v

work=\mathbf{p_{ex}} \cdot \mathbf{(v_2 - v_1)}

یان بە سوود وەرگرتن لە یاسای گازی نموونەیی

\mathbf{P} \cdot \mathbf{v} = \mathbf{n} \cdot \mathbf{R} \cdot \mathbf{T}

\mathbf{P}=\frac{\mathbf{n} \cdot \mathbf{R} \cdot \mathbf{T}}{\mathbf{V}}

بە دانانەوە لە هاوکێشەی سەرەوە:-

work=\frac{\mathbf{n} \cdot \mathbf{R} \cdot \mathbf{T}}{\mathbf{V}} \cdot \delta_v 

ئەگەر بێت و کردارەکەمان ئایزۆسێرمەڵ بێت ئەوا هەریەکە \mathbf{n} \mathbf{R} \mathbf{T} ناگۆرێن

کەواتا دەمێنێتەوە

work=\mathbf{n.R.T} \cdot \int_{v1}^{v2}\frac{\delta_v}{v}

کە ئەمی دواییشیان دەکاتە:-
work=\mathbf{n.R.T} \cdot \ln \frac{v_2}{v_1}

## سووری بازنەیی
سوری بازنەیی ئەو سورانەن لە زانستی کیمیای گەرمی دا کە سیستەمەکە لە چ خاڵێک دەت پێدەکات دوای جەند کردارێکی فیزیایی دەگەرێتەوە هەمان دۆخ و باەی جارانی ، بۆ نموونە لە بزوێنەری سەیارەدا ، ئەم بزوێنەرانە بە سوور کار دەکەن ، بۆ نموونە یەک سوور ئەوەیە کە پستۆنەکە تێکەلەکەی دێتە ناوەوەو دەسوتێت و تا دەچیت دەرەوە ئەمەیان یەک سوورە ، ئەم سوورانە لەسەر هێلکاری پەستان قەبارە رووبەرێکی داخراو دروست دەکەن.

## هێلکاریەکە

گەر بێت و پەستان و قەبارەی سیستەمێکمان چاودێری کردوو زانیاریەکانمان لەلای خۆمان تۆمار کردوو دواتر لە رووتەختێک هێلکاریمان بۆ کرد ئەوا هێلکاری پەستان قەبارەمان دەست دەکەوێت
ئەگەر بیت و رووبەری ئەم نەخشەیەی کە دەستمان کەوتووە بدۆزینەوە ئەوا ئەو رووبەرە بریتیە لەو ئیشەی کە ئەم سیستەمە ئەنجامی داوەو بە جووڵ دەپێورێت.
بۆ نموونە سەیری ئەم وێنەیە بکەن ، وای دابنێن ئەمە هێلکاری سسورێکی بازنەییە کە باسمان کرد ئەوا هێلکاریەکەی وەکوو روبەرێکی داخراو بەدەر دەکەوێت ، گەر رووبەرە داخراوەکە بدۆزینەوە ئەوا ئیشی یەک سوورمان دەست کەوتووە.ئەم وێنەیە تەنیا بۆ روون کردنەوەیە ، لە راستیدا زۆر لەمە ئاڵۆز ترن

## ئەم وتارانەش ببینە

* یاسای گازی نموونەیی
* ئیش
* کیمیای گەرمی
* بزوێنەری سووتانی ناوەکی

پۆل:تێرمۆدینامیک
پۆل:گۆڕانی وزە