open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
نوێژی تەراویح

وێنۆک
**نوێژی تەراویح** () شەونوێژێکە لە مانگی ڕەمەزان دەکرێت. لە ١١ ڕکات پێکھاتووە. لەدوای نوێژی خەوتنانەوە دەست پێ دەکات تا بانگی بەیانی. نوێژی تەڕاویح ٨ ڕکات دوو دوو دەکرێت، سێ ڕکاتیش نوێژی ویتر لە کۆتاییدا دەکرێت.

## حوکمی نوێژی تەڕاویح
حوکمی ئەم نوێژە سوننەتە و لە ڕەمەزاندا دەکرێت.

## لە ڕابردوودا
### [[سوننە|سوننەکان]]

نوێژی سوننەتی تەراویح لە داب و نەریتدا ھاتووە و ناوچە بەناوچە ئەم سوننەتە بڵاوەیکردوە و بە **قیام الیل** واتا **وەستان لە شەوی ڕەمەزاندا** دەناسرێت، ھەندێک لە موسڵمانانی سوننە نوێژی تەراویح بە سوننەت دەزانن و پێیان وایە تەراویح نوێژێکی ئارەزوومەندانەیە و ھەرکەس ئازادە لەکردن و نەکردنی و دەشتوانرێت لە ماڵەوە ئەنجام بدرێت یاخود لە شوێنی کۆبوونەوەی موسوڵمانان (مزگەوت)، بەپێی ئەم نەریتە پێغەمبەر محەممەد پەیامبەری ئیسلام، سەرەتا و بە کورتی لە مانگی ڕەمەزاندا نوێژی تەراویحی دەکرد، بەڵام ئەو کارەی لە خەمی خۆی دوورخستەوە و ھەرگیز بەکەسی تری نەوتووە کە ئەو نوێژە بکرێت یان نەکرێت، بەڵام دوای ھاتنی عومەری کوڕی خەتتاب خەلیفەی موسوڵمانان، نوێژی تەراویحی بە کۆمەڵی ھێنایەوە مزگەوتەکان و بە سوننەت لە پێنووس درا.

### [[شیعە]]کان

تەراویح بە داھێنراو (بیدعە) دەزانرێت و بە پێویستی نازانن، لەدوای مردنی پێغەمبەر محەممەد لەلایەن عومەری کوڕی خەتتابەوە بەپێی قسەی خۆیان بڵاوبووەتەوە کە بیدعەیە.

## ئەمانەش ببینە
* ڕەمەزان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ئیسلام
پۆل:ڕەمەزان
پۆل:ڕۆژوو لە ئیسلام
مەرگی شازادە دایانا

لە کاتژمێرەکانی سەرەتای ڕۆژی ٣١ی ئابی ١٩٩٧ شازادە دایانای وێڵز لە نەخۆشخانە گیانی لەدەستدا دوای برینداربوونی لە ڕووداوێکی پێکدادانی ئۆتۆمۆبیل لە تونێلێکی پاریس. خۆشەویستەکەی بەناوی دۆدی فاید و شۆفێری ئۆتۆمبێلەکە بەناوی ھێنری پاوڵ ھەر لە کاتی ڕووداوەکە گیانیان لەدەستدا. پاسەوانەکەیان بەناوی تریڤەر ڕیس جەونس ڕزگاری بوو بەڵام بە سەختی بریندار بوو.

ھەندێک سەرچاوەی سەرەتایی ھەواڵ ئاماژەیان کرد بەوەی ڕەفتاری نابەجێی وێنەگران ھۆکاری ڕووداوەکە بوو لەوانە بی بی سی. ساڵی ١٩٩٩ و دوو ساڵ دوای ڕووداوەکە لێکۆڵینەوەیەکی فەڕەنسا گووتی ھۆکاری ڕووداوەکە ئەوەبوو کە ھێنری پاوڵی شۆفێر سەرخۆش بووە و کۆنترۆڵی ئۆتۆمبێلەکەی لەدەستداوە لەکاتی ڕووداوەکە، لێکۆڵینەوەکە ھۆکاری ڕووداوەکەی تەنھا بۆ ھێنری پاوڵ گەراندەوە و وێنەگرانی بەبێ تاوان ناوھێنا. ھێنری پاوڵ جێگری بەڕێوبەری پاسەوانی ھوتێلی ڕیتز بوو کە لەلایەن محەممەد ئەلفایدی باوکی دۆدییەوە خاوەندارێتی دەکرێت. ساڵی ٢٠٠٨ لێکۆڵینەوەیەکی بەریتانیا سەرخۆشی ھێنری پاوڵ و وێنەگرانی بە ھۆکاری ڕووداوەکە دانا. ڕاپۆرتە سەرەتایییەکان ئاماژەیان بەوە کرد پاسەوانەکەی دایانا و دۆدی ڕزگاری بوو بەھۆی بەستنی پشتێنی سەلامەتی بەڵام لێکۆڵینەوەکان دەریان خست ھیچ کام لە سەرنشینەکان پشتێنی سەلامەتیان نەبەستبوو. سەرەڕای ئەنجامەکانی چەندین لێکۆڵینەوەی جیاواز، زۆر کەس باوەڕیان وایە ڕووداوەکە پلانێک بوو بۆ کووشتنی شازادە دایانا.

دایانا لەکاتی گیان لەدەستدانی تەمەنی ٣٦ ساڵ بوو. مردنەکەی شیوەنی بێوێنەی خەڵکی بەریتانیای بەدواداھات ھاوکات لەگەڵ ژمارەیەکی زۆری دیکەی خەڵکی لە جیھاندا بەشێوەیەک مەراسیمی ناشتنی دایانا ڕێژەی ٢ ملیار و ٥٠٠ ملیۆن بینەری تەلەڤزیۆنی ھەبوو لە ٢٠٠ وڵاتی جیھانەوە لەکۆی کەمتر لە ٦ ملیار دانیشتووانی جیھان لەوکاتەدا. لەکاتی گیان لەدەستدانی دایانا ناوبانگێکی زۆری جیھانی ھەبوو بەھۆی کارە خێرخوازییەکانی بەشێوەیەک کە بەناوبانگترین ژنی جیھان بوو لەوکاتەدا. لە ڕۆژانی دوای ڕووداوەکە خێزانی شاھانەی بەریتانیا لەلایەن میدیاکانەوە سەرزەنست کران بۆ کاردانەوەیان بەرامبەر ڕووداوەکە و گیان لەدەستدانی دایانا. ئەگەرچی لەکاتی مردنی دایانا ئەندامی خێزانی شاھانە نەبوو بەھۆی جیابوونەوەی لە شازادە چارڵز بەڵام ھێشتا ھەر خۆشەویست بوو لای خەڵکی بەریتانیا و دوای زیاتر لە ٢٠ ساڵ لە گیان لەدەستدانی ھێشتا ڕۆژانە ژمارەیەکی زۆر بابەت لە میدیاکانی جیھاندا لەسەر ژیانی دایانا بڵاودەکرێنەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان لە ١٩٩٧
پۆل:شازادە دایانا
پۆل:پاشایەتی بەریتانیا
پۆل:مردنەکان بەپێی کەس
نەخۆشخانەی گشتیی گوڵان لە ئاکرێ

وێنۆک|376x376پیکسڵ|تەلاری نەخۆشخانەی گشتیی گوڵان لە ئاکرێ**نەخۆشخانەی گشتیی گوڵان لە ئاکرێ** نەخۆشخانەیەکی حکومییە و لە ١ی ئایاری ٢٠٠٩ لە ئاکرێ، باشووری کوردستان دەستی بە دابینکردنی خزمەتگوزاری تەندروستی کرد.  ڕووبەری نەخۆشخانەکە نزیکەی ١٧٠٠٠م دووجایە، لە تەلارێکی چوار نهۆمی و ١٠٤ جێگەی نووستن پکدێت.

## خزمەتگوزارییەکانی نەخۆشخانەکە
نەخۆشخانەی گوڵان لەم بەشانە پێکدێت
* بەشی نەشتەرگەری دڵ
* بەشی پزیشکی منداڵان
* بەشی ئۆپەراسیۆنەکان
* بەشی دل و ھەناو
* بەشی فریاکەوتن
* نەشتەرگەری لەناکاو
* بەشی ڕاوێژکاری
* بەشی چاودێریکردن
* بەشی تیشکناسی
* تاقیگە
* دەرمانسازی
* بەشی دیالیزی پارچە کردنی بەردی گورچیلە
* یەکەی فیزیۆتێراپی

## سەرچاوەکان

پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان
پۆل:نەخۆشخانەکان لە دھۆک
شاری پزیشکیی فاروق

**شاری پزیشکیی فاروق** نەخۆشخانەیەکی گەورەی ناحکومییە لە شاری سلێمانی، گرووپی کۆمپانیاکانی فاروق خاوەنداریێتی لە نەخۆشخانەکە دەکات. ساڵی ٢٠١٤ نەخۆشخانەکە دامەزرا. نەخۆشخانەکە ١٩٠ پزیشکی پسپۆڕی هەیە لەگەڵ جێگای ٢١٠ تەختی هەیە بۆ نەخۆش. لە نەخۆشخانەکە خزمەتگوزارییەکانی خزمەتگوزارییەکانی فریاکەوتن، تاقیگە و ڕادیۆلۆجی بەردەستە.

## بەشەکان
نەخۆشخانەی شاری پزیشکیی فاروق لەکۆمەڵێک بەش پێکدێت لەوانە
* بەشی نەشتەرگەری قەستەری دڵ
* بەشی دڵناسی
* بەشی نەخۆشییەکانی سنگ و هەناسە
* کلینیکی نەخۆشییەکانی پێست
* کلینیکی ئیندۆکرینۆلۆجی و شەکرە
* بەشی (گوێ، لووت و گەروو) و بەشی نەشتەرگەری کەللەی سەر
* بەشی گەدە و هەرس
* نەشتەرگەری گشتی
* بەشی هیماۆلۆجی و ئۆنکۆلۆژی
* بەشی پزیشکی هەناو (باتنی)
* بەشی نیفرۆلۆجی
* بەشی دەمارناسی
* بەشی نەشتەرگەری دەمار
* بەشی خۆراک و خۆراک
* بەشی منداڵبوون و نەخۆشییەکانی ژنان (OB/GYN)
* بەشی چاو
* بەشی پزیشکی منداڵان
* بەشی پزیشکی دەروونی
* بەشی روماتۆلۆجی و چارەسەری فیزیکی
* بەشی بۆریناسی

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* وێبگەی فەرمی شاری پزیشکیی فاروق.

پۆل:نەخۆشخانەکان لە سلێمانی
پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان
قەیرانی ١٩٤٦ی ئێران

**قەیرانی ساڵی ١٩٤٦ی ئێران** کە ھەروەھا ناسراویشە بە کێشەی ئازەربایجان () یەکێک بوو یەکەمین کێشەکانی جەنگی سارد کە دەستی پێکرد بەھۆی ئەوەی جۆزێف ستالینی سەرۆکی یەکێتیی سۆڤیەت ڕەتی کردەوە لە ئێران بکێشێتەوە سەرەڕای ئەوەی پێشتر بەڵێنی دابوو. بەپێی بەڵێننامەیان بە ئێران ھێزەکانی ھاوپەیمانان دەبوو لە کۆتایی جەنگی جیھانیی دووەم بکێشێنەوە لە وڵاتەکە، بەڵام ئەو ھێزانەی لە سۆڤیەتەوە نزیک بوون کۆماری میللی ئازەربایجان و کۆماری مەھابادیان دامەزراند بە پشتیوانی سۆڤیەت. ئەمریکا زەختی لە سۆڤیەتەکان کرد بۆ کشانەوە ھەر دوای ئەوەی نیشانە سەرەتایییەکانی سەرکەوتن دەرکەوتن، ئەمەش بۆ ڕێگری لە بڵاوبوونەوەی کۆمۆنیزم بوو.

لە مانگەکانی ئاب و ئەیلوولی ١٩٤١ ئێرانی پەھلەوی لەلایەن ھێزەکانی سۆڤیەت لە باکوورەوە و بەریتانیا لە باشوور و ناوەڕاستەوە داگیرکرا. ھێزەکانی ئەمریکا و بەریتانیا ئێرانیان بەکارھێنا بۆ گواستنەوەی ھاریکاری سەربازی و ئابووری بۆ سۆڤیەتەکان لە شەڕیان دژ بە ئەڵمانیای نازی

دوای داگیرکاری ئێران ئەو ھێزانەی ھاوپەیمانان بەڵێنیان دا کە شەش مانگ دوای کۆتایی جەنگەکە لە ئێران پاشەکشە بکەن بەڵام دوای کۆتایی جەنگەکە ھێزەکانی سۆڤیەتی جۆزێف ستالین مانەوە. ھەرزوو ھێزە کوردی و ئازەرییەکان لەلایەن سۆڤیەتەکانەوە مەشقیان پێکرا و بە چەکی سۆڤیەتی کەوتنە جەنگەوە لەگەڵ ئێرانییەکان کە ٢٬٠٠٠ قوربانی لێکەوتەوە. دانوستان لەلایەن سەرۆک وەزیرانی ئێران ئەحمەد قەوام زەختی ئەمریکا لەسەر سۆڤیەت لەکۆتاییدا بوو بەھۆی کشانەوەی ھێزەکانی سۆڤیەت. دوای کشانەوەی ھێزەکانی سۆڤیەت ئێران دەستی کرد بە ھێرش بۆسەر کورد و ئازەرییەکان و ھەردوو کۆماری میللی ئازەربایجان و کۆماری مەھاباد کۆتاییان پێھێندران لەلایەن ئێرانییەکانەوە.

## کۆماری کوردی لە مەھاباد

کۆماری مەھاباد لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٤٥ ڕاگەیەندرا، سەرکردایەتی کۆمارە کوردییە تازەپێگەیشتووەکە بەتەواوی لەلایەن سۆڤیەتەوە پشتڕاستکرایەوە. سەرەڕای دژایەتی سۆڤیەت، مەلا مستەفا بارزانی ھاتە نێو کۆمار بۆ ئەوەی ڕۆڵێکی گرنگ بگێڕێت لە ھێزی سەربازی تازە دامەزراوی کۆماری مەھاباد – پێشمەرگە. بە دەستەبەرکردنی پشتیوانی بارزانی، لەگەڵ نزیکەی ٦٠ سەرکردەی ھۆزە کوردییەکان، قازی محەممەد لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٤٦ بە یەکەم سەرۆک کۆماری کۆمارە نوێیەکە ھەڵبژێردرا.

ھێزە کوردییەکان لە لایەن ئەفسەری سەربازی سۆڤیەت کاپتن سەڵاحەدین کازیمۆڤەوە ڕاوێژکاری دەکران و ڕێکخرابوون. سۆڤیەتەکان بە ناردنی لانیکەم ٦٠ کورد بۆ ئازەربایجانی سۆڤیەت بۆ ڕاھێنانی سەربازیی زیادە کاریگەری خۆیان زیاتر کرد. بە گشتی سوپای مەھاباد لە ٧٠ ئەفسەری ئەرکی چالاک و ٤٠ ئەفسەری بچووک و ١٢٠٠ ئەفسەری تایبەتی ژێرتر پێکھاتبوو.

لە ٢٩ی نیسانی ١٩٤٦، تەنیا پێنج ڕۆژ دوای واژووکردنی ڕێککەوتنی ھاوکاریی سەربازیی کۆماری مەھاباد لەگەڵ کۆماری ئازەربایجانی دراوسێی، یەکەی یەکەمی ھێزە کوردییەکان کە دەکەوێتە گۆشەی باشووری ڕۆژھەڵاتی کۆمار لە قاراوا، ڕووبەڕووی ٦٠٠ سەربازی ئێرانی بووەوە کە بە تۆپ و سوارەوە بەھێزکرابوون. لەم شەڕەدا پێشمەرگەی بارزانییەکان لە دژی ھێزەکانی ئێران سەرکەوتوو بوون، بۆسەیان بۆ یەکەمین یەکەکانی ئێرانی دانا کە گەیشتنە قاراوا و ٢١ کەس کوژران و ١٧ کەسیش بریندار بوون و ٤٠ کەسیشیان گرت، ئەمەش بووە یەکەم سەرکەوتن بۆ کۆماری مەھاباد.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئێران لە ١٩٤٦
پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان لە ١٩٤٦
پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان لە ١٩٤٧
پۆل:شەڕەکانی ئێران
پۆل:شەڕەکانی یەکێتیی سۆڤیەت
پۆل:یەکێتیی سۆڤیەت لە ١٩٤٦
پۆل:کۆمۆنیزم لە ئێران
جنۆکەگرەکە

**جنۆکەگرەکە** () فیلمێکی ئەمریکییە لە جۆری ترسێنەر لە ساڵی ١٩٧٣ بەرھەمھێنراوە، لە دەرھێنانی ویلیام فریدکینە فیلمەکە براوەی دوو خەڵاتی ئۆسکارە، فیلمەکە باسی کچێکی ھەرزەکار دەکات کاتێک لەلایەن ڕوحێکی شەرەنگێز دەسبەسەر دەکرێت دایکی داوای یارمەتی لە دوو قەشە دەکات بۆ ئەوەی کچەکەی ڕزگار بکەن.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:فیلمەکانی ١٩٧٣
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی عەرەبی
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی ئەمریکا
پۆل:جنۆکە لە فیلمەکاندا
پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون
پۆل:فیلمەکانی ئەمریکا بۆ تۆمارکردنی فیلمی نەتەوەیی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٧٠
پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی دەیەی ١٩٧٠
پۆل:فیلمە دەروونییە ھەستبزوێنەکانی دەیەی ١٩٧٠
پۆل:فیلمە ترسناکە سەرووسروشتییەکانی دەیەی ١٩٧٠
پۆل:فیلمە درامییە ترسناکە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ترسناکە دەروونییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە دەروونییە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین فیلمی درامی
پۆل:فیلمەکان دەربارەی ئەکتەران
پۆل:فیلمەکان دەربارەی پەیوەندییەکانی دایک و کچ
پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھەرزەکاران
پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشنت داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین تێکەڵکردنی دەنگ بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بۆ باشترین دەرھێنەر بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە نووسەرەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین سیناریۆی گونجاوی بەدەستھێناوە
پۆل:فیلمە ترسێنەرە ئایینییەکان
پۆل:فیلمە درامییە سەرووسورشتییەکان
پۆل:فیلمەکانی تایبەت بە جنۆکەگرتن
پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون
پۆل:فیلمە قەدەغەکراوەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشینگتن داندراون
پۆل:مشتومڕی فیلمەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە ترسناکە ئەمریکییەکان
پۆل:مشتومڕەکانی فیلم لە بەڕیتانیا
پۆل:فیلمە ترسناکەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون
پۆل:فیلمەکان کە لە عێراق دانراون
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە دڕندەییی ئاژەڵان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی خاوەندارێتی ڕۆح
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە دەستدرێژیی سێکسی
یەنس ستۆڵتنبێرگ

یەنس ستۆڵتنبێرگ (؛ لەدایکبووی ١٦ی ئازاری ١٩٥٩) سیاسەتمەدارێکی نەرویجییە و لە ساڵی ٢٠١٤ەوە وەک سێزدەھەمین سکرتێری گشتیی ناتۆ خزمەت دەکات. ئەندامی پارتی کار، لە ساڵی ٢٠٠٠ تا ٢٠٠١ ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٥ تا ٢٠١٣ سەرۆک وەزیرانی نەرویژ بووە. لە ساڵی ٢٠٠٢ تا ٢٠١٤ سەرۆکی پارتی کرێکارانی نەرویج بووە و لە ساڵی ١٩٩٣ ەوە بووەتە ئەندام پەرلەمان لە نەرویژ. لە ساڵی ١٩٩٠ تا ١٩٩١ بریکاری وەزیر بووە لە وەزارەتی ژینگە، وەزیری پیشەسازی لە ساڵی ١٩٩٣ تا ١٩٩٦، وەزیری دارایی بووە لە ساڵی ١٩٩٦ بۆ ١٩٩٧

## ژیان
ستوڵتنبێرگ لە شاری ئۆسلۆی وڵاتی نەرویژ لە ١٦ی ئازاری ١٩٥٩ لە خێزانی ستوڵتنبێرگ لەدایکبووە باوکی، پۆرڤالد ستوڵتنبێرگ (١٩٣١–٢٠١٨) سیاسەتمەدارێکی دیاری حزبی کرێکاران بوو، کە وەک باڵیۆز، وەزیری بەرگری و وەزیری دەرەوە کاری کردووە، جێنس لە ئێس ئێف ئاڕ یوگۆسلاڤیا دەژیا لە ساڵی ١٩٦١ بۆ ١٩٦٤ لەکاتێکدا باوکی لە باڵیۆزخانەی نەرویج کاری دەکرد
ستۆلتنبێرگ قۆناغی سەرتایی لە قوتابخانەی ئۆسلۆ واڵدۆرف دەست پێدەکات پاش تێپەرلاکردنی قۆناغی ئامادەی بەمەبەستی تەواوکردنی خزمەتی سەربازی ناچاری.
دوای جێھێشتنی سوپا، ستوڵتنبێرگ لە زانکۆی ئۆسلۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، لە ساڵی ١٩٨٧ بە دەرچوو بڕوانامەی لە بواری ئابووری بەدەست ھێنا.
یەکەم ھەنگاوەکانی ستۆلتنبێرگ بۆ ناو سیاسەت لە سەرەتای ھەرزەکاریی خۆیدا بوو، ئەمەش بەھۆی میکالی خوشکییەوە بوو، کە ئەو کاتە ئەندامی کۆمەڵەی مارکسی - لینینی (گەنجانی سوور) پێشتر بوو. دژایەتی کردنی جەنگی ڤێتنام ھاندەری ئەو بوو بۆ بەشداری کردن لەو ناڕەزایەتیانەی دژی جەنگەکە ئەنجام درابوون بۆیە بەشداری لە خۆپیشاندانی ناڕەزایەتیدا کرد کە باڵیۆزخانەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایان لە ئۆسلۆ کردبووە ئامانج کە پشێوی زۆری لێکەتەوە پەنجەرەکانی باڵیۆزخانە لەلایەن خۆپیشاندەرانی بەردھاوێژەوە شکێنرابوون ژمارەیەک لە ھاوڕێکانی ستوڵتنبێرگ پاش ئەو ڕووداوانە لەلایەن پۆلیسەوە دەستگیرکران.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:سەرۆک وەزیرانی نۆرویژ
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩
پۆل:وەزیرانی دارایی نەرویژ
پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی
سکۆت ماریسۆن

**سکۆت ماریسۆن** (؛ لەدایکبووی ١٣ی ئایاری ١٩٦٨ لە سیدنی ئوسترالیا) سەرۆکی پارتی لیبراڵی ئوسترالیایە. ئەو لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە ئەندامی پەرلەمانی ئوسترالیا بووە و لە ٢٤ی ئابی ٢٠١٨ دا پاش ئاڵۆزییەکانی ناوخۆی پارتی لیبراڵەکان، لە شوێنی سەرۆک وەزیرانی پێشووی ئەو وڵاتە (کۆلم ترنبوڵ) دەستبەکار بوو.

## ژیان
سکۆت مۆریسۆن لە سیدنی لە دایک بووە و لە زانکۆی نیو ساوس وێلز جوگرافیای ئابووری خوێندوە پێش چوونە ناو سیاسەتەوو، لە ساڵی ١٩٩٨ تا ٢٠٠٠ وەک بەڕێوەبەری نووسینگەی گەشتوگوزار و وەرزشی نیوزیلەندا کاری کردووە لە ساڵی ٢٠٠٤ تا ٢٠٠٦ بەڕێوەبەری گەشت و گوزاری ئوسترالیا بوو. ھەروەھا وەک بەڕێوەبەری پەیوەندییەکانی دەرەوەی پارتی لیبراڵی نیو ساوس وێڵز بوو لە ساڵی ٢٠٠٠ بۆ ٢٠٠٤. مۆریسۆن بۆ یەکەمجار لەھەڵبژاردنی فیدراڵی ساڵی ٢٠٠٧ دا بۆ ئەنجومەنی نوێنەران ھەڵبژێردرا. ساڵی ٢٠١٨ بە سەرۆک وەزیرانی ئوستراڵیا ھەڵبژێردرا و حکوومەتی پێک ھێنا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:خەزێنەدارانی ئوسترالیا
پۆل:زیندووان
پۆل:سەرۆک وەزیرانی ئۆسترالیا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨
پۆل:وەزیرانی حکوومەتی ئۆسترالیا
پۆل:سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:دەستوورخوازانی ئوسترالیا
پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک سکۆتلاندی
سووپەرستار (فیلمی ۲۰۰۹)

**سووپەرستار** () فیلمێکیئێرانییە. لە دەرھێنانی تەھمینە میلانییەیە کە لە ساڵی ٢٠٠٨ لە وڵاتی ئێران بەرھەم ھێنراوە.

## چیرۆک
باسی ژیانی ئەکتەرێکی بە ناوبانگی سینەمای ئێران دەکات. لەم فیلمەدا ھەندێک ڕووداو بۆ ئەکتەرێک بە ناوی کورش زەند دەقەومێ کە دەبێتە ھۆی پەشیمان بوونەوەی لە ھەندێک ئاکار و ھەڵسووکەوتی.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:فیلمە فارسییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٩
پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان
عارف (گۆرانیبێژ)

**عارف عارفکیا**، ناسراو بە **عارف** (لەدایکبووی ١٠ی ئابی ١٩٤٠) گۆرانیبێژی مۆسیقای پۆپ و ئەکتەرێکی پێشووی ئێرانییە. لە ئێراندا بە «سوڵتانی دڵەکان» ناسراوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وێبگەی فەرمی

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١
پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئێرانی
پۆل:خەڵکی تاران
پۆل:ژەنیارانی ئێرانی
پۆل:زیندووان
پۆل:ھونەرمەندانی کاڵتێکس ڕیکۆردز
پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئێرانی
پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی تاران
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی
گەڕەکەکە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)

***گەڕەکەکە*** زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی سیتکەمی ئەمریکییە، لە لایەن جیم ڕێڵۆندز دروستکراوە، لە ۱ی تشرینی یەکەمی ۲۰۱٨دا بۆ یەکەم جار لەسەر سی بی ئێس پەخشکرا. زنجیرەکە دوای خێزانێکی سپی پێستی ڕۆژئاوای ناوەڕاست دەکەوێت کە بۆ گەڕەکێکی ئەمریکی ئەفریقی لە پاسادێنا، کالیفۆڕنیا دەگوازنەوە. ئەستێرەکانی سێدرێک زە ئینتەرتەینەر، ماکس گرینفێڵد، شیان مککێنی، مارسێڵ سپێرز، ھانک گرینسپان، تیچینا ئاڕنۆڵد، بێت بێرسن. لە کانوونی دووەمی ۲۰۱۹دا، سی بی ئێس ڕایگەیاند کە زنجیرەکەیان بۆ وەرزی دووەم نوێکردەوە، کە لە ۲۳ی ئەیلوولی ۲۰۱۹ پەخشکرا. لە ئایاری ۲۰۲۰دا، زنجیرەکە بۆ وەرزی سێیەم نوێکرایەوە کە لە ۱٦ی تشرینی دووەمی ۲۰۲۰ پەخشکرا.

## پێشەکی
گەڕەکەکە دوای "'باشترین پیاوی ڕژۆئاوی ‌ناوەڕاست' دەکەوێت، کە خێزانەکەی بۆ گەڕەکێکی ڕەق لە لۆس ئانجڵەس دەگوازێتەوە. کە ھەمووان نرخی درواسێیەتی نازانن. کە ئەوەش دروسێ نوێکەیان کاڵڤن دەگرێتەوە."

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*
*

پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی سی بی ئێس
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:زنجیرە دەربارەی خێزانەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١٨
پۆل:بەرنامەکانی سی بی ئێس
پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان
ئیبراھیم سەعیدی

**ئیبراھیم سەعیدی** (لەدایکبووی ١٩ی نیسانی ١٩٦٥ لە مەھاباد) دەرھێنەر، وێنەگر و مۆنتۆریکی کوردە.

## ژیان
ئیبراھیم سەعیدی ساڵی ١٩٦٥ لە مەھاباد لەدایک بووە. ساڵی ١٩٩٦ لە زانکۆی سینەما و ھونەری تاران بڕوانامەی بەکالۆریۆسی سینەمای بەدەست ھێناوە.

## فیلمۆگرافی
### وەک دەرھێنەر

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان

* سینەمای کوردی

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:خەڵکی مەھاباد
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد
پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:زیندووان
پۆل:کورد
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥
بیردۆزەکانی پشتەوەی پلانی کوشتنی شازادە دایانا

لە کۆتایی مانگی ئابی ١٩٩٧ شازادە دایانای وێڵز گیانی لەدەستدا و کاردانەوەی بەفراوانی بەدواداھات کە ڕووداوەکە ئاسایی بوو یان دەستی خێزانی شاھانە یان ڕێکخراوە ھەواڵگرییەکانی بەریتانیا، ئەمریکا، ئیسرائیل یان وڵاتانی دیکەی لە پشتەوە بێت و ھەر ساڵێک دوای مردنی و ساڵی ١٩٩٨ ئەم دەنگۆیانە بانگەشەیان بۆ کرا و بانگەشەکارانی چەندین بەڵگەیان ھەبوو کە ڕووداوەکە ئاسایی نەبوو. ساڵی ١٩٩٨ لێکۆڵینەوەی فەڕەنسا گەشتە ئەو ئەنجامەی کە بارودۆخ و شێوازی شۆفێری ھێنری پاوڵ ھۆکاری ڕووداوەکە بوو و ساڵی ٢٠٠٨ لێکۆڵینەوەی بەریتانیا جگە لە ھێنری پاوڵ ھەڵسوکەوتی نابەرپرس و سەرکێشانەی وێنەگران و بەکارنەھێنانی پشتێنی سەلامەتی لەلایەن دایاناوە بە ھۆکاری ڕووداوەکە دانا

لەناو ئەو بانگەشەکارانەی پێیان وایە دایانا کوژرا ڕۆژنامەی *دەیلی ئێکسپرێس* و محەممەد ئەلفایدی باوکی دۆدی ئەلفایدن، دۆدی لەو کاتەدا خۆشەویستی دایانا بوو و شەوی ڕووداوەکە گیانی لەدەستدا. ساڵی ٢٠٠٣ سکرتێری دایانا پاوڵ بەتلەر نامەیەکی بڵاوکردەوە کە دایانا خۆی نووسیبووی و تێیدا ئاماژەی بەوە دابوو کە چارڵزی ھاوسەری پێشووی ھەوڵی کووشتنی دەدات لە ڕووداوێکی ھاتوچۆدا بۆ ئەوەی بتوانێت دووبارە ھاوسەرگیری بکاتەوە. محەممەد ئەلفاید بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە ھێنری پاوڵ ئەندامی دەزگای ھەواڵگریی بەریتانیا بووە و دواتر فێڵی لێکراوە و لە شەوی ڕووداوەکە ئەویش کراوە بە قووربانی. پێچەوانەی ئەوەی حکوومەتی فەڕەنسا گووتی لێکۆڵینەوەکانی محەممەد ئەلفاید دەریان خست کە ھێنری پاوڵ سەرخۆش نەبووە و لە تۆمارە ڤیدیۆیییەکانی ھوتێلی ڕیتز ھێنری پاوڵ بەشێوەی ئاسایی دەردەکەوێت و ھاوکارەکانیشی ئاماژەیان دا بەوەی ھێنری سەرخۆش نەبووە ئەو شەوە. ساڵی ١٩٩٩ ڕیچارد تۆملینسن کە ئەندامێکی پێشووی دەزگای ھەواڵگریی بەریتانیا بوو سوێندی خوارد لە لێکۆڵینەوەیەکی فەڕەنسا کە دایانا لەلایەن دەزگاکەوە کوژراوە بە بەکارھێنانی پلانێک کە تێیدا فلاشێکی لایت لەپێشەوە لێدراوە بۆ شۆفێری ئۆتۆمبێلەکە و بووەتە ھۆکاری ڕووداوەکە، چەندین شۆفێری دیکە کە لەکاتی ڕووداوەکە لەناو تونێلەکە بوون ئەمەیان پشتڕاستکردەوە. بەپێی ھەندێک سەرچاوە پێش ئەوەی ئۆتۆمبێلەکە بچێتە ناو ھوتێلەکەوە ئۆتۆمبێلێکی دیکە لە پشتەوە «بە ئەنقەست» لێیداوە و ھێنری پاوڵی شۆفێر کۆنترۆڵی ئۆتۆمبێلەکەی لەدەستداوە کە بووە بە ھۆکاری ڕووداوەکە. ئەگەرچی چەندین جار داواکراوە کە ڕیکۆردی کامێرا چاودێرییەکانی ناو تونێلەکە پیشان بدرێن بەڵام حکوومەتی فەڕەنسا بانگەشەی ئەوە دەکات کە ھیچ لەو ١٤ کامێرایەی لە تونێلەکە بوونە ڕووداوەکەیان تۆمارنەکردووە کە ئەمەش وادەکات گومانی ھەبوونی دەستی دەرەکی لە ڕووداوەکەدا زیاتر بێت. شۆفێری ئەم ئۆتۆمبێلەی باوەڕ وایە ھۆکاری ڕووداوەکە بووبێ وێنەگر بوو و بانگەشەی ئەوە دەکرێت ئەندامی دەزگای ھەواڵگریی بەریتانیا بووە، ساڵی ٢٠٠٠ ئەم وێنەگرە بە مردووی دۆزرایەوە و پۆلیسی فەڕەنسا ڕووداوەکەی بە خۆکوژی ناوھێنا، ئەمە لەکاتێکدایە باوەڕ وایە لەلایەن دەزگا بەریتانییەکەوە کوژرابێت بۆ شاردنەوەی بەڵگەکان. ھۆکاری سەرەکی بۆ کووشتنی دایانا دەگەڕێندرێتەوە بۆ ئەوەی حکوومەتی بەریتانیا و خێزانی شاھانە ئامادە نەبوون ئەوە پەسەند بکەن کە چارڵز وەک پاشای داھاتووی بەریتانیا دەبێتە زڕ باوکی منداڵێکی موسڵمانی میسری ئەمە لەکاتێکدا بەپێی دەنگۆیەکان دایانا لەکاتی گیان لەدەستدانی دووگیان بووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شازادە دایانا
پۆل:پاشایەتی بەریتانیا
قەڵای وان

**قەڵای وان** یەکێکە لە شوێنەوارە مێژوویییەکان و دیمەنە سەرەنج ڕاکێشەکانی شاری وان لە باکووری کوردستانە، کە بە دووری پێنج کیلۆمەتر دەکەوێتە ڕۆژاوای ناوەندی شارەکە.
وێنۆک|300px|دیمەنێکی قەڵای وان لە نزیکەوە
وێنۆک|300px|دیمەنێکی قەڵای وان لە دوورەوە
قەڵاکە بەسەر دەریاچەی واندا دەڕوانێ و بووەتە ھۆکاریکی باش بۆ ڕاکێشانی گەشتیاران بۆ شارەکە. ئەم قەڵایە بەھۆی ئەوەی لە شوێنێکی بەرزدایە و دەڕوانێت بەسەر تەواوی شارەکە و دەریاچەی واندا، بووەتە شوێنێکی گەشتیاری و ژمارەیەکی زۆر گەشتیار ڕووی تێدەکەن.

## مێژوو
مێژووی قەڵای وان بە سەدەی ٩ پێش زایین دەگەڕێتەوە. قەڵای وان لە سەردەمی پاشا ساردوری لەلایەن ئورارتویەکانەوە دروست کراوە و مێژوویەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ھەشت سەدە پێش زایین. لەناو قەڵایەکەدا چەندین گۆڕی پاشاکانی تێدایە، جگە لەوەش لەسەر قەڵایەکە مزگەوتێکی بچووکی لەیە.

## پێشانگا

پەڕگە:Van castle, Turkey.jpg|قەڵای وان لەگەڵ وێرانەکانی شاری تۆشپا لە خوارەوە
پەڕگە:Van kalesi.jpg|قەڵای وان
پەڕگە:TushpaMain02.jpg|دیوارەکانی قەڵا (ئەنجومەنی مێژووناسی رووسیا ١٩١٦)
پەڕگە:Sarduri annals 1915.jpg|ساڵنامەی ساردوری ١٩١٥
پەڕگە:Tushpa Stairs01.jpg|پیلکانەکانی قەڵا


## سەرچاوەکان

پۆل:ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی
پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە تورکیا
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی تورکیا
پۆل:قەڵاکانی کوردستان
پۆل:قەڵاکانی تورکیا
پۆل:شوێنەکانی وان
پۆل:کۆلکەوتارەکانی مێژوو
پۆل:وان
پشیلەی وان

[thumb|چەپ|220px|upright|[پشیلەی وان]]
**پشیلەی وان** نەژادێک لە پشیلەکانی خۆماڵی و ناوداری شاری وانە. ئەم پشیلە لەبەر ھەبوونی پێستی سپی و جیاوازبوونی ڕەنگی چاوەکانی (چاوێکی شین و چاوێکی زەرد) زۆر لەبەر چاوە. ئەم پشیلانە لە باکووری کوردستان و کەناری دەریاچەی وان دەژین.

## پێشانگا

پەڕگە:VAN CAT.png|پشیلەی وان
پەڕگە:Van cat in breeding centre.jpg|پشیلەیەکی گەورەی وان


## سەرچاوەکان

پۆل:پشیلەکان
پۆل:وان
پۆل:دەریاچەی وان
کاری ئێڵوێس

**ئیڤان سایمن کاری ئێڵوێس** (؛ لەدایکبووی ٢٦ تشرینی یەکەمی ١٩٦٢) ئەکتەر و نووسەرێکی بەڕیتانییە. زۆر ناسراو بۆ ڕۆڵە سەرەکییەکانی لە فیلمدا وەک ڕۆڵی وێستڵی لە *The Princess Bride* (١٩٨٧)، ڕۆبن ھوود لە *Robin Hood: Men in Tights* (١٩٩٣)، و دکتۆر لۆرێنس گۆردن لە زنجیرە فیلمی*Saw*. ئەو ناسراویشە بۆ ڕۆڵە سەرەکییەکانی لە فیلمەکانی وەک *Glory* (١٩٨٩)، *Hot Shots!* (١٩٩١)، و *The Jungle Book* (١٩٩٤)، ھەروەھا ڕۆڵە یاریدەدەرەکانی لە فیلمەکانی وەک *Days of Thunder* (١٩٩٠)، *Bram Stoker's Dracula* (١٩٩٢)، *Twister* (١٩٩٦)، *Kiss the Girls* (١٩٩٧)، *[[درۆزن درۆزن (فیلم)|درۆزن درۆزن]]* (١٩٩٧)، مایکڵ کۆڵینس لە *From the Earth to the Moon* (١٩٩٨)، *Cradle Will Rock* (١٩٩٩)، *Shadow of the Vampire* (٢٠٠٠)، *The Cat's Meow* (٢٠٠١)، *Ella Enchanted* (٢٠٠٤)، *A Christmas Carol* (٢٠٠٩)، و *No Strings Attached* (٢٠١١). ئەو ڕۆڵی کەمی ھەبووە لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی وەک *The X-Files*، *[[ساینفێلد (زنجیرەی تیڤی)|ساینفێڵد]]*، *Psych*، و *[[شتە نامۆکان (وەرزی سێیەم)|شتە نامۆکان]]*. ئەو بەژداری لە وەرزی سێیەمی *The Marvelous Mrs. Maisel* بەڕۆڵی گاڤین ھاوک، ئەکتەرێکی بڕۆدوەی ناودار.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز
پۆل:کەسایەتییە بەڕیتانییەکان بە ڕەگەز ئێرلەندی
نەخۆشخانەی چەمی ڕەزان

وێنۆک|تەلاری نەخۆشخانەی چەمی ڕەزان.
**نەخۆشخانەی چەمی ڕەزان** نەخۆشخانەیەکی حکومییە، لە ساڵی ٢٠١٠ لە شاری سلێمانی دامەزرا. نەخۆشخانەکە سەر بە  دەزگای تەندروستی پێشمەرگەیە هەروەها تایبەت کراوە بە پسپۆڕیی و نەخۆشییەکانی ئێسک و بڕبڕەی پشت.

## سەرچاوەکان

پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان
پۆل:نەخۆشخانەکان لە سلێمانی
سەنکاریا

وێنۆک|کەڤەری یەکەم کتێبی سەنکاریا. بە ناونیشانی ڕیا سەنکاریا
وێنۆک|لۆگۆ: بە ژاپۆنی: سەنکاریا
**سەنکاریا**: **خۆشەویستییەکی نەمر** (بە ژاپۆنی: さんかれあ) ناوی مانگا و ئەنێمێیەکی ژاپۆنییە کە نوسینەوە و وێنەکێشانی لەلایەن میتسرو ھاتۆرییەوە بۆ کراوە. مانگای سەنکاریا لەنێوان ساڵانی ٢٠٠٩ و ٢٠١٤ دا بووە و لە یازدە کتێب پێکھاتووە. ئەنیمێی سەنکاریا لە ژاپۆن لە ساڵی ٢٠١٢دا لەلایەن ستۆدیۆی Deenەوە بڵاوکرایەوە. ڕۆمانی سەنکاریا لەلایەن ڕیۆ سوزکازێوە لە ساڵی ٢٠١٢ ئەمەریکادا بلاوکرایەوە.

## چیرۆک
چھیرۆ فرویا کوڕێکی قوتابیی قوتابخانەی ناوەندییە، کە حەزێکی زۆری بۆ زۆمبییەکان ھەیە، و کۆکەرەوەی یارییە ڤیدیۆیەکان و ئەنیمی و مانگایە کە پەیوەندیدارە بە زۆمبییەکان، دوای مردنی پشیلەکەی (بابو)، ھەوڵی گێرانەوەی دەدات بۆ ژیان بە بەکارھێنانی سکرێپتی کۆن لەسەر زۆمبییەکان
لەم کاتەدا کە چھیرۆ خەریکی پرۆسەی جێبەجێکردنی سکرێپتەکەیە لەسەر (بابو)، کچێک دەبینێت بەناوی ڕیا سەنکاریا کە لەماڵەوە ڕایکردووە بۆ ئەوەی کاری خۆکوژی ئەنجام بدات، کە دواتر نموونەک لە گیراوەی ژەھراوی ھایدرانجا (گوڵی Hydrangea) دەخواتەوە، بەڵام ئەم گیراوەکە شکست
دەھێنێ لە ژەھراویکردنی، دواتر لە دەمەقاڵێیەک لەگەل باوکی لە بەرزایەک دەکەوێتە خوارەوە و وادیارە کە گیان لەدەست بدات، بەڵأم بەھۆی ئەم گیراوە ژەھراویەی کە چھیرۆ ئامادەی کردبوو و سەنکاریاش خواردبوویەوە، ئەوا ژیانی بە شێوەیەک لە شێوەکان ڕزگار دەکات، ھەرچۆنێک بێت سەنکاریا ژیانی مرۆڤێکی ئاسایی لەدەست دەدات و بەھۆی گیراوەکە نامرێت بەڵام دەبێت بە زۆمبی، کە بۆ ژیانی پێویستی بەوە دەبێت لەجیاتی خواردنی ئاسایی گوڵی ھایدرانجا (Hydrangea) بخوات،

## کارەکتەرەکان
* چھیرۆ فرویا (降谷 千紘 فرویا چھیرۆ) - دەنگ (ڕیۆھێی کیمورا (ژاپۆنی) – ئارۆن دیسمیوک (ئینگلیزی))
* ڕیا سەنکاریا (散華 礼弥 سەنکاریا) - دەنگ (مایا ئوچیدا (ژاپۆنی) – تیا بالارد (ئینگلیزی))
* ڕانکۆ سۆوجی (左王子 蘭子 سۆوجی ڕانکۆ) - دەنگ (سایوری یەھاگی (ژاپۆنی) – جەیمی مارکی (ئینگلیزی))
* میرۆ فرویا (降谷 萌路 فرویا میرۆ) - دەنگ (یوکا ئیگوچی (ژاپۆنی) – فلیشیا ئەنگێل (ئینگلیزی))

### خێزانی سەنکاریا
* جۆگۆرۆ فرویا (降谷 茹五郎 فرویا جۆگۆرۆ) - دەنگ (شیرۆ سایتۆ (ژاپۆنی) – مایک مکفارلاند (ئینگلیزی))
* دۆون فرویا (降谷 呶恩 فرویا دۆون) - دەنگ (سێیرۆ ئۆگینۆ (ژاپۆنی) – کریستۆڤەر سمیس (ئینگلیزی))
* یزونا فرویا (降谷 柚菜 فرویا یزونا) - دەنگ (یروکا ھینۆ (ژاپۆنی) – کایتلین گلاس (ئینگلیزی))
* بابو (ばーぶ بابو) - دەنگ (میساتۆ فوکێن (ژاپۆنی) - مۆنیکا ڕیال (ئینگلیزی))

### کارەکتەرەکانی تر
* دانیچیرۆ سانکا (散華 団一郎 سانکا دانیچیرۆ)
* ئاریا سانکا (散華 亜里亜 سانکا ئاریا)

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
*ماڵپەری مانگای فەرمی سەنکاریا لە ستۆدیۆی ھامی
*ماڵپەری مانگای فەرمی سەنکاریا لە کۆدانشا 
*ماڵپەری ئەنیمی فەرمی سەنکاریا لە TBS

پۆل:مانگا
پۆل:ئەنیمێ
پۆل:ئەلقەی تەلەفزیۆنی ئەنیمی ٢٠١٢
پۆل:مانگای کۆدەناشا
پۆل:میتسرو ھاتۆری
پۆل:زنجیرە مانگاکان
پۆل:مانگاکانی ٢٠٠٩
پۆل:فەنیمەیشن
پۆل:ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانسی کۆمیدی
پۆل:شۆنن مانگا
پۆل:مانگاکانی کۆدانشا
پۆل:کۆمیکەکان دەربارەی پشیلە
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٢ دەستیان پێکردووە
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە پشیلەکان
چەو

وێنۆک|وێنەی چەوی قەراخی زەریا
**چەو** یان **چەگل** () وردەبەردە کە دەنکەکانی لە خیز گەورترە. لە میکانیکی خۆڵدا **چەو** بەو خۆڵە دەگوترێت کە درێژایی دەنکەکانی لەنێوان ٢ تا ٦٠ میلیمەترە. چەو بەزۆری لە گوێی چەم و لای کانییەکاندا و لە کەناری دەریادا بە شێوەی سروشتی دەست دەکەوێت. چەو لەبەرەوەی دەنکەکانی گەورەن و ناوەڕۆکەکەی خۆڵی وردی کەم تێدایە، بە ئاسانی ئاو پێیدا ھاتوچۆ دەکات. واتە بەڕێوەکەریی ھیدرۆلیکیی () چەو زۆرە و دەکاتە ١ سانتیمەتر لە چرکەدا (cm/s) و زیاتریش. بۆیە زەخیرەی ئاوی ژێرزەوی زۆر جار لەناو چەودا دەدۆزرێتەوە. چەو لە دروستکردنی زۆر ماددە و کەرەستەدا، وەک کۆنکریت و ڕووی ڕێگە، کەڵکی لێ وەردەگیرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:بەرد
پۆل:بەردی بینا
پۆل:ڕووی ڕێگە
پۆل:ماددە سروشتییەکان
پۆل:نیشتووناسی
پشتەپ (مەھاباد)

**پشتەپ** ناوی گەڕەکێکە لە باشووری شاری مەھاباد ھەڵکەوتووە. ئەو گەڕەکە لە سەرەتادا دێ بووە و دواتر بە گەورەبوونی شاری مەھاباد ئەویش بەو شارە زیاد بووە. پشتەپ بە سێ بەش دابەش کراوە بە ناوەکانی؛ شایەگان، لای مەدرەسە و شیلان.

## سەرچاوەکان

پۆل:گەڕکەکانی مەھاباد
پۆل:مەھاباد
نەخۆشخانەی نێونەتەوەیی سانتێ لایف

**نەخۆشخانەی نێونەتەوەیی سانتێ لایف** نەخۆشخانەیەکی ناحکومییە دەکەوێتە شاری هەولێر، باشووری کوردستان.

## بەناحکوومی بوون
بەر لەکردنەوەی نەخۆشخانەکە لە بەرنامەیەکی تۆڕی میدیایی ڕووداو، نەخۆشخانەکە وەک نەخۆشخانەیەکی حکوومی ناسێنرا بۆ منداڵان، بەڵام لەگەڵ کرانەوەی نەخۆشخانەکە ئەوا بوو بە نەخۆشخانەیەکی کەرتی تایبەت. ئەمەش بووە هۆی درووست بوونی ناڕەزایی چالاکوانان. دلۆڤان محەمەد، بەڕێوەبەری گشتی تەندروستیی هەولێر لەسەر ئەم بابەتە ڕایگەیاند کە  “پێموایە لەسەر ئەرکی حکومەت دروستنەکراوە، بەڵام ئەگەر پێویست بکات بەدواداچوونی بۆ دەکەین و روونکردنەوەی زیاتر دەخەینەڕوو”.

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی
* وێبگەی فەرمی نەخۆشخانەی نێونەتەوەیی سانتێ لایف، بەزمانی کوردی .

پۆل:نەخۆشخانەکان لە ھەولێر
پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان
ئانا ھاشیمۆتۆ

**ئانا ھاشیمۆتۆ** () کلارنێتژەنێکی بەریتانییە.

## ژیانی سەرەتایی
ھاشیمۆتۆ لە ژاپۆن لەدایک بووە، بەڵام کاتێک تەمەنی شەش مانگ بوو، خێزانەکەی چوون بۆ بەریتانیا. ئەو ئامادەی بەشی کۆلێژی شاھانەی مۆسیقا بوو پێش ئەوەی لە قوتابخانەی پورسێڵ دەست پێ بکات کە لەوێ لەگەڵ مایکڵ کۆلینز خوێندی کە دواتر بەردەوام بوو لە وانە لە ئەکادیمیای شاھانەی مۆسیقادا. لەکاتێکدا کە لە ئەکادیمیا بوو، ئانا لە نێوان چەندین خەڵاتی تردا خەڵاتی سکۆلارشیپشیپ و بۆفیە کرامپتۆن کلارنێت و خەڵاتی ڕیجێنسی بۆ دەرچوون پێ بەخشرا. دوای تەواوبوونی خوێندنەکەی، لە ساڵی ٢٠١١ دا خەڵاتی ھاوەڵیی میکەر-ی پێبەخشرا و پاشان لە ساڵی ٢٠١٤ دا کرا بە یاریدەدەری ئەکادیمیای شاھانەی میوزیک.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩
پۆل:ژەنیارانی بریتانی
پۆل:ژەنیارانی ژاپۆنی
پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای شاھانەیی مۆسیقا
ئاسیا ڕەمەزان ئەنتەر

**ئاسیا ڕەمەزان ئەنتەر** (١٩٩٧–٢٠١٦) ھەروەھا ناسراو بوو بە **ڤیان ئەنتەر** یان **ڤیان قامیشلۆ** ئەندامێکی یەکینەکانی پاراستنی ژنان (یەپەژە) بوو کە بوو بە سیمبولی خەباتی ئازادیخوازانەی ژنان لە شۆڕشی ڕۆژاڤا و شەڕی دژ بە داعش لە میدیا جیھانییەکاندا.

ساڵی ٢٠١٤ و لەتەمەنی ١٦ ساڵی ڤیان پەیوەندی بە ھێزەکانی یەپەژەوە کرد بە ئامانجی شەڕ دژ بە چەکدارانی داعش. دوای ئەوەی وێنەکانی بە ئینتەرنێت و لە جیھاندا بڵاوبوویەوە، ڤیان لە میدیاکانی جیھاندا نازناوی *[[ئەنجلینا جۆولی]]ی کوردی لێنرا* بەھۆی وێنا و ڕووخسارییەوە. ئەم چواندنەی ڤیان بە ئەنجلینا جۆولی ڕەخنەی چەکدارانی دیکەی کوردی بە دوادا ھات کە پێیان وابوو ڤیان دەبێت بۆ خەون و ئامانجەکانی سەرنجی بخرێتە سەر نەک وێنا و ڕووخساری.

## ژیانی سەرەتایی
ڤیان لەناو خێزانێکی کوردی شاری قامیشلۆ لە ساڵی ١٩٩٧ لەدایکبوو، ھەر لە تەمەنی منداڵیدا ژیانی ھاوسەری پێکھێنا لە ھاوسەرگیرییەکدا کە پێشوەختە لەلایەن خێزانەکەیەوە ڕێکخرابوو. دوای چەند مانگێکی کەم ڤیان توانی جیاببێتەوە لە ھاوسەرەکەی بەھۆی ئەو یاسا نوێیانەی تازە لەلایەن ھێزە کوردییەکانەوە دانرابوون. ساڵی ٢٠١٤ و دوای جیابوونەوەکەی ڤیان پەیوەندی بە ھێزەکانی یەپەژەوە کرد بە ھیوای شەڕکردن بۆ ئازادی ژنان لەدەست زوڵمی ئەو کۆمەڵگە پیاوسالارییەی بوونی ھەیە لە ھەرێمەکەدا.

## ناوبانگ لە میدیا
ڤیان سەرنجی جیھانی بۆ خۆی ڕاکێشا لە ساڵی ٢٠١٥ دوای ئەوەی وێنەگرێک وێنەیەکی گرت و بە «*[[ئەنجلینا جۆولی]] کوردی*» ناوی ھێنا. ژمارەیەکی زۆری میدیا وێنەکانیان بڵاوکردەوە و ھەواڵی لەسەر نوسرا و ھەندێکیش بە ئەکتەری ئیسپانی پێنێلۆپی کروز چواندیان.

دوای گیان لەدەستدانی ڤیان دووبارە بوو بە ھەواڵی میدیاکان و سەردێرەکان نووسرا بە «*ئەنجلینا جۆولی کوردی گیانی لەدەستدا*»، ئەمە جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە ڤیان بۆ لێکچوونی لەگەڵ ئەنجڵینا جێگەی گرنگی پێدرا نەک بۆ بەژداری لە شەڕی دژ بە چەکدارانی داعش و خەون و ئامانجەکانی. ئەم کردەیەی میدیاکان لەلایەن پشتیوانانی دۆزی کورد و ھاوڕێیانی ڤیانەوە سەرکۆنە کرا.

### کاردانەوە بەرامبەر جیاکاری ڕەگەزی
بچووککردنەوەی ڤیان لە ڕووخساریدا وەک سووکایەتی دانرا لەلایەن زۆرێک چالاکوانی کوردەوە، بەتایبەتی کە ڤیان شوێنکەوتوویەکی بیروباوەڕی فێمینیزم بوو. چۆمان کەنعانی، چالاکوانێکی کورد و چەکدارێکی یەپەگە، مامەڵەی میدیاکانی وڵاتانی ڕۆژاوای بەرامبەر ڤیان ڕەتکردەوە، لە ڕاپۆرتێکی بی بی سیدا چۆمان گووتی: «تەواوی فەلسەفەی یەپەژە ئەوەیە شەڕی دژ بە جیاکاری ڕەگەزی بکات و ڕێگا نەدات چی دیکە ژنان وەک کاڵایەکی سێکس بەکاربھێنرێن،» سەبارەت بە پێگەی یەپەژە لەسەر جیاکاری ڕەگەزی چۆمان گووتی:

## مردن
ڤیان لە ڕۆژی 
۳۰ی ئابی ٢٠١٦ کوژرا لە دەمی ھێرشێکدا لە شاری مەنبج دوای بەژداریکردنی لە ئازادکردنی شارەکە لە دەستی چەکدارانی داعش. ئەگەرچی ڕاپۆرتە سەرەتایییەکان ئاماژەیان بەوە کرد کە ڤیان لەگەڵ ژمارەیەک چەکداری یەپەگە کوژراوە لە جەرابلوس لە ھێرشێکی سوپای ئازادی سووریا بەڵام ئەم دەنگۆیانە لەلایەن وتەبێژی یەپەژەوە ڕەتکرانەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧
پۆل:مردووانی ٢٠١٦
پۆل:فێمینیستە کوردەکان
پۆل:چالاکانی کورد
پۆل:ژنان لە جەنگ
پۆل:کەسایەتییە ژنە کوردەکانی سوپای سەربازی و گروپە سەربازییە نافەرمییەکان
پۆل:ژنە کوردەکانی ڕۆژاوای سووریا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨
پۆل:کوردەکانی سەدەی ٢١ەم
نیوەتیرەی گەردیلە

[چەپ|وێنۆک|181x181پیکسڵ|گەردیلەیەکی [ھیلیۆم|ھێلیۆم کە ھەورێکی ئەلێکتڕۆنی بەدەوریدا ھاتووە.]]
**نیوەتیرەی گەردیلەیی** بریتییە لە پێوانەکردنی گەورەیی گەردیلەیەک، بۆ ئەم مەبەستەش دووری نێوان کۆتا بەرگی ئەلێکتڕۆنی تا ناوکی گەردیلەکە ئەژمار دەکرێت. لەبەر ئەوەی بەرگی کۆتایی بە تەواویی دیاری کراو نییە، بە ھەندێ ڕێی ناڕاستەوخۆ پێوانە کردنەکە دەکرێت، وەک: نیوەتیرەی ڤان دەر واڵس، نیوەتیرەی ئایۆنی، و نیوەتیرەی کۆڤاڵێنت.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەتۆمەکان
مسی سپی

[وێنۆک|[ئیسترلاب دروست کراوە لە مسی سپی]]
**مسی سپی** یان **زەرد** () داڕشتەیەکە لە مس و زینک بەرھەم دێت، و تایبەتمەندی ھاوبەشی ھەردووک ماددەی پێکھێنەری وەرگرتووە. لەم داڕشتەیەدا پەیکەری بلووری بە جۆرێکە کە ھەر یەک لە مس و زینک دەچنە شوێن یەکتر و بلووری نوێ دروست ناکەن.

## سەرچاوەکان
بزوێنەری ھەڵمی

وێنۆک|نمونەیەکی مەکینەی ھەڵمی. وزەی گەرمی لەڕێی پاڵھێزی ھەڵمەوە دەگۆڕێت بۆ میکانیکە وزە.
[link=[:en:File:Stott Park Bobbin Mill Steam Engine.jpg|وێنۆک|مەکینەیەکی ھەڵمی لە ستۆت پارک]]
وێنۆک|شەمەندەفەرێک کە بە ھێزی ھەڵم ڕێ دەکات. لە ساڵی ١٩٤٢ تا ١٩٥٠ بەرھەم ھاتوە و تا ساڵی ١٩٨٨ بەردەوام بوە لە ئیش کردن.
**بزوێنەری ھەڵمی** بریتییە لە ئامێرێک کە پاڵھێزەکەی کە ھەڵمی ئاو بە فیشاری بەرز وەردەگرێت. ھەرچەند بیرۆکەکە نزیک ٢٠٠٠ ساڵ لەمەو پێش ھەبووە بەڵام تا نزیک ٣٠٠ ساڵ لەمەوپێش نەخراوەتە بواری جێبەجێکردنەوە. ئەم مەکینانە دەکرێ بەکاربھێنرێن لەو شوێنانەی ئاو و ڕەژووی بەردی و داری ھەبێت. لە سەرەتادا بزوێنەری شەمەندەفەرەکان و تەراکتۆرەکان بوو. ئەمڕۆ بۆ دروستکردنی کارەباش کەڵکی لێ وەر دەگیرێت.

## مێژوو
یەکەم مەکینەی ھەڵمی لە ساڵی ١٦٩٠ لەلایەن دەنی پاپن، دروست کراوە. بەڵام جەیمز وات بە یارمەتی ھاوسەری (مارگارێت میلۆ) و دەوڵەمەندێک توانی یەکەم مەکینەی تیجاری دروست بکەت کە بوو بە ھەنگاوێکی گەورە لەم بوارەدا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:گۆڕانی وزە
پۆل:داھێنانە ئینگلیزییەکان
دابەزاندنی خاڵی بەستن

وێنۆک|پلەی بەستنی خوێ و ئاو
**دابەزاندنی خاڵی بەستن** () بریتییە لە دابەزاندنی پلی گەرمی بەستنی گیراوەیەک بەھۆی تێکەڵکردنی ماددەیەکی تر.

## سەرچاوەکان

پۆل:زانستی ماددە
تەسلیمبوونی ماددە

**تەسلیمبوونی ماددە** یان **خاڵی تەسلیم بوون** () خاڵێکی دیاری کراوە لە ھێڵکاری فشار-جیفشار (*stress–strain*). ئەم خاڵە سنوری تەواو بوونی تایبەتمەندی لاستیکی ماددە و دەست پێکردنی پلاستیکی ماددەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:میکانیک
نەخۆشخانەی فێرکاریی ھەولێر

وێنۆک|نەخۆشخانەی ھەولێری فێرکاری
**نەخۆشخانەی ھەولێری فێرکاری** کە ناسراوە بە نەخۆشخانەی جمھوری لەژێر بەڕێوبەرایەتی دکتۆر عبداللە گەیلان ئەفەندی ، کە یەکێکە لە کۆنترین نەخۆشخانەکانی شاری ھەولێر لە کوردستان کە دەکەوێتە نزیک شەقامی شەست مەتری بەرامبەر مزگەوتی جەلیل خەیات، ئەم نەخۆشخانەیە لە ساڵی ١٩٥٧ کراوەتەوە کە پێک ھاتبوو لە چەندین بەشی جیاواز بۆ چارەسەر کردنی نەخۆش،

بەشێکی نەخۆشخانەکەدا شوێنێکی تایبەت ھەیە بە قوتابیانی زانکۆی پزیشکیی ھەولێر بەشەکانی پزیشکی گشتی، پزیشکی ددان، بەشی پەرستاری کە تێیدا وانەکانیان دەخوێنن و فێرری زانستی پزیشکی دەکرێن. وێنۆک|٫

## بەشەکان
# بەشی فریاکەوتن
# بەشی بانکی خوێن
# بەشی تاقیگەی ناوەخۆ
# بەشی ھەناو
# بەشی نەشتەرگەری
# یەکەی بوژانەوەی دڵ
# بەشی تیشک و سۆنەر
# بەشی کارگێری نەخۆشخانە
# گورچیلەی دەستکرد
# چارەسەری سرووشتی و نەخۆشییەکانی ڕۆماتیزم

## سەرچاوەکان

پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان
پۆل:نەخۆشخانەکان لە ھەولێر
نەخۆشخانەی فریاکەوتنی ڕۆژاوا (ھەولێر)

**نەخۆشخانەی فریاکەوتنی ڕۆژاوای ھەولێر** نەخۆشخانەیەکی حکوومییە، دەکەوێتە شەقامی قازی محەممەد (١٠٠م) لە شاری ھەولێر، باشووری کوردستان.

لەو کاتەدا کە گرەوی شەڕ ھەبوو ناوبەرا داعش و پێشمەرگەدا، ئەم نەخۆشخانە پێشوازی لە بریندارەکانی پێشمەرگە دەکرد. ھەروەھا پێشوازی لە خەڵکی سڤیلی مووسڵ کرد و ژمارەیەکی گەورە لە بریندارەکان چارەسەر کرد.

لە ساڵی ٢٠٢٠، لەگەڵ بڵاوبوونەوەی پەتای ڤایرۆسی کۆرۆنا، ئەوا بەشێکی نەخۆشخانەکە تایبەت کرا بەپێشوازیکردن لە تووشبووانی ڤایرۆسەکە.

## سەرچاوەکان

پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان
پۆل:نەخۆشخانەکان لە هەولێر
نەخۆشخانەی مووسەوی

**نەخۆشخانەی مووسەوی** () نەخۆشخانەیەکی تایبەتییە، دەکەوێتە شاری بەسرە، باشووری عێراق. مێژووی دامەزراندنی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٢٠٠٥.
## سەرچاوەکان

پۆل:نەخۆشخانەکان لە عێراق
چیرۆکەکەم

وێنۆک|چیرۆکەکەم
**چیرۆکەکەم :** ( ئۆرێ مۆنۆگاتاری) ئەنیمی، مانگای ڕۆمانس کۆمیدییەکە لەلایەن کازنێ کاواھارا نوسینەوەی بۆ کراوە و ھەروەھا وێنەکێشانی لەلایەن ئاروکۆوە کراوە، مانگایەکە ڕێکخستن و داڕشتنی لەلایەن کۆمپانیای شوێیشا (Shueisha) لە گۆڤاری بیساتسودا بۆ کراوە، و بەزمانی ئینگلیزی بڵاوکردنەوەی بۆ کراوە لەلایەن ڤیز میدیا (Viz Media) بەرھەمھێنانی ئەنیمیی چیرۆکەکەم لەلایەن کۆمپانیای Madhouseدا بۆ کراوە لە ساڵی ٢٠١٥.

## چیرۆک
چیرۆکەکە لەگەل تاکیۆ گۆودا، دەست پێدەکات کە کەسێکی درێژ و ماسولکەداری قوتابی قوتابخانەی ناوەندییە کە لە پەیوەندی دروستکردن زۆر کێشەی بۆ دروست دەبێت، ئەمە کۆتای دێت دوای بینینی کچێک بەناوی ڕینکۆ یاماتۆ، کە کچێکی شەرمنە، تاکیۆ و یاماتۆ دواتر پێکەوە دەکەونە خۆشەویستی و چیرۆکێکی ڕۆمانسی جوان دروست دەبێت.

## کارەکتەرەکان
* تاکیۆ گۆودا (剛田 猛男 گۆودا تاکیۆ) - دەنگەکان (گەنجی، تاکیویا ئیگوچی - (ژاپۆنی) ئەندرێو لەڤ، لویسا کریستیان (ئینگلیزی))
* ڕینکۆ یاماتۆ (剛田 猛男 یاماتۆ ڕینکۆ) - دەنگەکان (میگومی ھان - (ژاپۆنی) تیا بالارد (ئینگلیزی))
* ماکاتۆ سنەکاوا (砂川 誠 سنەکاوا ماکاتۆ) - دەنگەکان (نۆبناگا شیمازاکی، یوکا تێراساکی (گەنجی - ژاپۆنی)، ئاستین تێندڵ (ئینگلیزی)
* ئایـ سنەکاوا (砂川 愛 سنەکاوا ئایـ) - دەنگەکان (کیکوکۆ ئینۆئویی - (ژاپۆنی)، کارلی مۆژەر (ئینگلیزی)
* یوریکۆ گۆودا (剛田 ゆり子 گۆودا یوریکۆ) - دەنگەکان (کازویی ئاۆکی - (ژاپۆنی)، مارسی بانۆر (ئینگلیزی)
* یوتاکا گۆودا (剛田 豊 گۆودا یوتاکا) - دەنگەکان (تێشۆ گێندا - (ژاپۆنی)، جۆش مۆریسۆن (ئینگلیزی)
* ھایاتۆ ئۆدا (織田 隼人 ئۆدا ھایاتۆ) - دەنگەکان (دایسکی نامیکاوا - (ژاپۆنی)، پاتریک پول (ئینگلیزی)
* ئۆسامو کوریھارا (栗原 オサム کوریھارا ئۆسامو) - دەنگەکان (جونیا ئینۆکی - (ژاپۆنی)، کامیرۆن باوچ (ئینگلیزی)
* ماریا سایجۆ (西城 まりや سایجۆ ماریا) - دەنگەکان (ڕێنا مایدا - (ژاپۆنی) ستیفانی ویتڵس (ئینگلیزی)
* ناناکۆ (奈々子 ناناکۆ) - دەنگەکان (ڕێنا کیتەگاوا - (ژاپۆنی) لوسیا کریتسیان (ئینگلیزی)
* ئایو (アユ ئایو) - دەنگەکان (ماریی ھاتاناکا - (ژاپۆنی) شانیا موری (ئینگلیزی)
* یوکیکا ئامامی (天海悠紀華 ئامامی یوکیکا) - دەنگەکان (ئایـ کایانۆ، جولییەت سایمۆنس (ئینگلیزی)
* کۆوکی ئیچینۆوسێ (一の瀬後期 کۆکی ئیچینۆوسێ) - دەنگەکان (جون فوکویاما - (ژاپۆنی)، دەیڤد ماترەنگا (ئینگلیزی)

## مانگا
ڤیس میدیا ڕێگەپێدانی و بڵاوکردنەوەی بۆ کرد لە تەممووزی ساڵی ٢٠١٤.

## ئەنیمێ
لە ٢٠١٤ بڵاوکرایەوە کەکراوە بە ئەنیمی، و لە سالی ٢٠١٥ لەلایەن تیڤی (Nippon)ـەوە پەخشکرا؛ و لەلایەن کرەنچی ڕۆل یشەوە بەشێوەی ئۆنلاین پەخشکرا

## فلیم
فلمێکی ڕاستەوخۆی چیرۆکەکەم دەرچوو لە ٣١ تشرینی یەکەمی ٢٠١٥

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*  
* 

پۆل:مانگاکانی ٢٠١١
پۆل:ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس
پۆل:زنجیرە مانگاکان
پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت
پۆل:کۆمپانیای مادھاوس
پۆل:ئەو مانگایانەی گۆڕدراوە بۆ فیلم
پۆل:ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانسی کۆمیدی
پۆل:شۆجۆ مانگا
پۆل:مانگای شوئیشا
پۆل:مانگای ڤیز میدیا
پۆل:سێنتای فیلمۆرکز
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٥ دەستیان پێکردووە
لیڵیھامەر

**لیڵیھامەر** () زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی-نەرویجییە لە پاڵەوانێتی ستیڤن ڤان زانتە و باس لە سەرۆکێکی پێشووی مافیای نیویۆڕک بە ناوی فڕانک "چاککەرەوەکە" تاگڵیانۆ دەکات کە ھەوڵدەدات ژیانێکی نوێ لە لیڵێھامەری دوورە پەرێز دروستبکات. وەرزی یەکەم لە ۲٥ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۲ لەسەر ئێن ئاڕ کەی ۱ی نەرویجی  بە سەیرکردنی ۹۹٨,۰۰۰ بینەر (پێنج یەکی دانیشتووانی نەرویج) پەخشکرا، و لە ئەمریکای باکوور لەسەر نێتفلیکس لە ٦ی شوباتی ۲۰۱۲دا لەگەڵ ھەموو ھەشت ئەڵقە پەخشکرا. لیڵیھامەر بە "یەکەمین جار کە تێیدا نێتفلیکس ناوەڕۆکێکی تایبەت بە جۆرێک پێشکەشکرد" دادەنرێت.

ناونیشانی زنجیرەکە ئاماژە بۆ لیڵی سەگی تاگڵیانۆ دەکات، کە لە ئەڵقەی یەکەمدا لە ھەوڵی ترۆرکردنیدا کوژرا، ھەروەھا ڕێگەی وتنی فڕانک و زمانی ئینگلیزی بۆ ناوی شارەکەیە. زنجیرەکە سێ وەرزی لێ بەرھەمھێنراوە، ئەڵقەی کۆتایی لە ۱۷ی کانوونی یەکەمی ۲۰۱٤ پەخشکرا. لە ۲۲ی تەممووزی ۲۰۱٥دا ڤان زاندت لەسەر توویتەر بڵاویکردەوە کە زنجیرەکە ھەڵوەشێنراوەتەوە، و لە ڕۆژی دواتردا، نێتفلیکس ڕایگەیاند کە کشاوەتەوە. ئێن ئاڕ کەی ھەر بە ئەرێنی مایەوە و ھێشتاش مافی زنجیرەکەی لایە و بۆ وەرزی چوارەم چاوەڕێی کۆمپانیاییەکی ترە.

ڤان زاندت کەسایەتی فڕانک تاگڵیانۆی ھاوشێوە لەگەڵ کەسایەتی سیلڤیۆ دانتێ لە زنجیرەی سۆپڕانۆکانی ئێچ بی ئۆ کێشاوە. وا پێویستبوو جیاواز بن، بەڵام زۆربەی تایبەتمەندییەکان ھاوشێوەن.

## بەرھەمھێنان
وەرزی یەکەم لە ناوچەکە لە ۲۰۱۱دا تۆمارکرا، لەگەڵ کۆتایی بەرھەمھێنان لە تشرینی دووەم و وا بڕیاربوو لە ۱ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۲ لەسەر ئێن ئاڕ کەی ۱ پەخشبکرێت. پەخشە نەرویجییکە ئەو کاتە بەھۆی تێکچونێک لە نێوان ئێن ئاڕ کەی ۱ و بەرھەمھێنەرەکان دەربارەی بەرھەمەکان وەستێنرا، چونکە ئەو کاتە بەپێی یاسای نەرویجی نایاسایی بوو. زنجیرەکە لە نەرویج لە ۲٥ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۲ پەخشکرا. لە لایەن ئێن ئاڕ کەی ۱ بۆ تەلەڤیزیۆنی ڕۆبیکۆنی نەرویجی بە ھاوبەشی لەگەڵ نێتفلیکس و بڵاوکەرەوەی ئەڵمانی ڕێد ئارۆ ئینەتەرناشاناڵی پێدرا.

وەرزی دووەم لە ماوەی چوار وەرزی یەکەمی ۲۰۱۳دا لە نەرویج و شاری نیویۆرک تۆمارکرا. بەرھەمھێنان بەھۆی خشتەی ڤان زاندت لەگەڵ بڕوس سپرینگستین و ڕێکینگ باڵ وۆرد تۆری ئی ستریت باند دواکەوت. ڤان زاندت لە وێستگە ئوستڕاڵییەکە بە گیتارژەن تۆم مۆرێڵۆ گۆڕدرا تا بتوانێت لە ڕۆڵگێڕان بەردەوامبێت.

## بڵاوبوونەوە
## خەڵاتەکان
* خەڵاتی شاشە زێڕینییەکە بۆ باشترین زنجیرە دراما

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان
پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی دەربارەی تاوانی ڕێکخراو
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی ڕووداوەکانی دەکەوێتە ناو شاری نیویۆرک
نەخۆشخانەی پسپۆڕی نەشتەرگەری-سەنتەری دڵ

وێنۆک|212x212پیکسڵ|نەخۆشخانەی سەنتەری دڵ - هەولێر**نەخۆشخانەی پسپۆڕی نەشتەرگەری-سەنتەری دڵ** نەخۆشخانەیەکی حکوومییە لە شاری هەولێر، ساڵی ٢٠٠٧ کراوەتەوە. دکتۆر كامیل نامیق سەرۆکی نەخۆشخانەکەیە.

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی
* ماڵپەڕی نەخۆشخانەی پسپۆڕی نەشتەرگەری-سەنتەری دڵ  

پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان
پۆل:نەخۆشخانەکان لە ھەولێر
پۆل:نەخۆشخانەکان لە عێراق
نەخۆشخانەی ئازادی (دھۆک)

**نەخۆشخانەی ئازادی** نەخۆشخانەیەکی حکوومییە دەکەوێتە شاری دهۆک، باشووری کوردستان. مێژووی درووستکردنی نەخۆشخانەکە بۆ ساڵی ١٩٨٤ دەگەڕێتەوە.

## سەردەمی کۆرۆنا
لە ساڵی ئابی ٢٠٢٠، لەدوای هاتنی پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩، بەشێک لە نەخۆشخانەکە تایبەت کرا بۆ ڕووبەڕووبونەوەی ڤایرۆسەکە لە شاری دهۆک. دواتر لە کۆتاییەکانی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠، باری نەخۆشخانەکە ئاسایی بوویەوە و پێشوازییەکانی بۆ نەخۆشی دیکە دەستپێکردەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:نەخۆشخانەکان لە دھۆک
پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان
تەندروستیی دھۆک

بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی دھۆک نەخۆشخانەیەکی فریاکەوتنە کە لە مانگی ١١ی ساڵی ١٩٩٨ لەلایەن حکوومەتی ھەرێمی کوردستان کراوەتەوە. نزیکەی ١٢٢ جێگەی ھەیە و بەپێی پێویستی و پێویستی بەسەر بوارە جیاجیاکاندا دابەشدەکرێت بەشی ئۆرتۆپوپوو تراوما کە لەلایەن پسپۆڕەوە سەرپەرشتی دەکرێت بەشی پزیشکی پزیشکی منداڵان دەگرێتەوە قاوشی نەشتەرگەری لەلایەن ٣ پسپۆڕەوە سەرپەرشتی دەکرێت شان بەشانی ھەندێک لەنەشتەرگەرەکانی تر لەوانە نەشتەرگەریی سینە و نەشتەرگەرەکانی دڵ و میزۆلۆجیست و پزیشکی چاو. لە نەشتەرگەری دەماردا لەلایەن ٢ پزیشکی نەشتەرگەری دەماری تایبەتمەندەوە بەڕێوە دەبرێت یەکەی چاودێری چڕ لەژێر چاودێری ٣ بێھودەیی دایە کە بە ئەندەرنیستیش ناسراوە. یەکەی پێشوازی ٢٠ جێگەی خەوتن بۆ کەسانی ھەردوو ڕەگەزی نێر و مێ ھەیە. ھەروەھا تاقیگەیەک ھەیە کە تاقیگەی بەیانیان و تاقیگەی ئێوارانی ھەیە لەگەڵ تانکی خوێنێکی بچووک بۆ دابینکردنی خوێن لەحاڵەتی کتوپڕدا ئەم تاقیگەیە لەلایەن پسپۆڕێکی پسپۆڕی خوێنەوە بەڕێوەدەبرێن کە پزیشکی خوێنە بەشی تیشکناسی کاریگەریان ھەیە کە لە ئامێرەکانی تیشکی ئێکس و ئۆترالتاسۆس و سی تی سکان و ئێم ئای لەژێر چاودێری ورددا دوو پسپۆری و یەک پزیشکی ان. بەشی چارەسەری یوورلەی یی تەنیا یەک دکتۆر بەڕێوەی دەبەن ھەروەھا بەشی دەرمانسازییان ھەیە کە چەندین دەرمانی جۆراوجۆریان لە شوێنە جۆراوجۆرەکان ھێناوە کە خزمەتگوزاری بە نەخۆش و نەخۆشە نەخۆشەکان و نەخۆشەکان دەدات و ئەو بەشە بە سەرپەرشتی ٤ دەرمانساز ناودەبات کلینیکی ڕاوێژکاری ڕاوێژکاری یورتۆپیودیک و نەشتەرگەری و نەشتەرگەری دەماری و ڕاوێژکاریی چارەسەری یوورژانەوەی ھەیە. شانۆیەکی نەشتەرگەری ھەیە کە شانۆی ئۆپەراسێکی لەناکاوی ھەیە کە ٣ مێزو خشتەی نەشتەرگەری و شانۆی ئۆپێرایلی دەستەبژێری ھەیە کە ٤ خشتەی نەشتەرگەریتێدایە. . بەشی چاککردنەوە ھەیە کە دوکانی کاری ھەیە ساردکردنەوە و گەرمکردنەوەی ناوەندی ھەیە وۆرکشۆپی تە کنیکی لە و شوێنانە ی دە ستکە وتی پزیشکی ھە یە شوێنی نیشتەجێبوون ھەیە بۆ پزیشک و پەرستارەکان لە حاڵەتی دۆزینەوەی ھیچ شوێنێک لە نزیک نەخۆشخانەی فریاکەوتن بەشی جل شۆرین گرنگی بە شوشتنی ھەموو چاکەت و سکەیڵەکانی کارمەندانی پزیشکی ی کۆمپانیایەکی تایبەت ھەیە وەک دابینکەری ئەو ژەمە خواردنانەی کە دەدرێت بە کارمەند و نەخۆشەکانی نەخۆشخانەکە کە دەبێت بۆ ماوەی یەک شەو یان زیاتر بمێننەوە. ٣ ساڵ لەمەوبەر دی گۆ ئێچ گرێبەستێکی لەگەڵ کۆمپانیای پاککردنەوە واژوو کرد بۆ ئەوەی نەخۆشخانەکەیان بە پاک و خاوێنی بھێڵدرێتەوە لەکاتێکدا کە ھەروەھا پاککەرەوەشیان بۆ دابین دەکات. ئەم نەخۆشخانەیە بەوە ناسراوە کە یەکێکە لەناوەندی خوێندکارانی قۆناغی دوای دەرچوون کە دەیانەوێت پسپۆڕبن لەنەشتەرگەریی ئۆرتۆپو و دەماردا نەخۆشخانەی فریاکەوتن چەند جارێک نۆژەنکراوەتەوەو سەرلەنوێ ڕازاندوویایەوە کە تازەترین یان لە ساڵی ٢٠٠٧ دا لەگەڵ ئەم تازەکردنەوەیە لەگەڵ خستنەسەر چەندین بینای نوێ ھاتووە لەوانە دامەزراندنی بەشی تیشک و فیزیۆتێرو شانۆی ئۆپەراسیۆنی دەستەبژێر. ستافەکەیان لە ٣٢٠ کارمەند پێکدێت کە پزیشک و پەرستار و پزیشکی پزیشکی و کارمەندانی تر دەگرێتەوە.
پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان
پۆل:نەخۆشخانەکان لە دھۆک
نەخۆشخانەی نێونەتەوەیی ژین

**نەخۆشخانەی ژینی نێودەوڵەتی تایبەت** نەخۆشخانەیەکی کەرتی تایبەتە دەکەوێتە شاری هەولێر. مێژووی سەرەتایی نەخۆشخانەکە بۆ ساڵی ٢٠٠٠ دەگەڕێتەوە، دواتر لە ساڵی ٢٠١٠ نەخۆشخانەکە گواسترایەوە بۆ تەلارێکی هاوچەرخ لە سەر شەقامی کۆیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:نەخۆشخانەکان لە ھەولێر
کارۆخ سەید ڕزگار

وێنۆک|220px|وێنەیەک لەکۆنگرە ڕۆژنامەوانییەکە و کاتی ڕاگەیاندنی ڕەوتە سیاسییەکە

**کارۆخ سەید ڕزگار** سەرپەرشتیاری ڕەوتێکی ڕاگەیەندراوی سیاسییە لە کەرکووک. کارۆخ سەید ڕزگار لە ساڵی ١٩٨٥ لە بنەماڵەیەکی کورد پەروەر و شۆرشگێر و داکۆکیکاری نەتەوەیییەوە ھاتوەتە دنیاوە، سەید ڕزگاری باپیری کاتێک شۆڕشی ئەیلوول دەست پێدەکات بەڕابەرایەتی بارزانی نەمر بەخۆیو بڕنەوەکەی دەچێتە شۆڕشکەوە لە ساڵی ١٩٤٨ تاوەکو ئەو کاتەی شەھید دەکرێت چەندین پلەی سەربازی دەبڕێت.

کارۆخ سەید ڕزگار: لە تەمەنی ١٣ساڵی پەیوەندی بە ڕیزەکانی حزبی زەحمەت کێشانەوە دەکات و لەەبری ئەوەی بە فکروو ئایدۆلۆژیا چەب بووە لە کۆمەڵەی مارکس لینین لە ساڵی ١٩٩٨ پەیوەندی دەبەستێت وەکو ھاوڕێبازێک.

بەھۆی پێشمەرگایەتی و کاری سیاسییەوە خوێندن تا قۆناغی ئامادەیی تەواو دەکات و دادەبرێت.
لە ساڵی ٢٠١١ لەشاری کەرکووک لەلایەن چەند کەسێکی نەناسراوەوە تەقەی لێدەکرێت و بەسەختی بریندار دەکرێت.

لە ساڵی ٢٠١٣ ژیانی ھاوژینی پێکدەھێنێت و لەئێستایە خاوەنی دوو منداڵن بەناوەکانی بنار و بیلان.

دوای ڕووداوەکانی شازدەی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ لەشاری کەرکووک، بۆ ماوەی دووساڵ ئاوارەی ئەورووپا دەبێت، لەوێی ژیان بەسەردەبات و دواتر دەگەڕێتەوە شاری ھەولێر.

لە ساڵەکانی دواییدا وەکو چاودێرێکی سیاسی کار دەکات و چەندین شرۆڤە و نوسین و بابەتی لەسەر ڕەوشی ناوچەکە دەبێت، لەئێستاشدا لەسۆنگەی ھەستکردن بە بەرپرسیارەتی نەتەوەیی، ڕۆژی شەممە ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ لەشاری ھەولێر لەکۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا ڕەوتێکی سیاسی دامەزرانت، بەمەبەستی بەرگریکردن لە مافە ڕەواکانی گەلی کورد و بەتایبەت شاری کەرکووک.
ھونەرمەند

[250px|وێنۆک|[نیزامەدین ئاریچ، ھونەرمەندێکی کورد]]
**ھونەرمەند** کەسێکە دەستی لە دروستکردنی ھونەر ، یاخوود بەرجەستەکرنی ھونەر یان نیشاندانی ھونەرێک ھەیە. لە زمانی کوردی وشەی ھونەرمەند بۆ گۆرانیبێژ، ژەنیار، نیگارکێش، پەیکەرتاش، مەقام بیژ ، ئاوازدانەر و کەسانی دیکەش بەکاردێت.

## ئەمانەش ببینە
* ھونەر
* مێژووی ھونەر

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ھونەرمەندان
پۆل:جوانیناسی
نەخۆشخانەی سەردەمی تایبەت

**'نەخۆشخانەی سەردەمی تایبەت** نەخۆشخانەیەکی کەرتی تایبەتە، دەکەوێتە گەڕەکی نەورۆز لە شاری هەولێر. مێژووی نەخۆشخانەکە بۆ ساڵی ٢٠٠٦ دەگەڕێتەوە. لە نەخۆشخانەکە بەشی فریاکەوتنی خێرا هەیە.

## بەشەکان
* بەشی فریاگوزاری خێرا (فریاکەوتن)
* چارەسەری سرووشتی
* جوانکاری
* چاودێری چڕ
* منداڵی بلووری
* تیشکی ئێکس
* تاقیگە
* دەرمانخانە

## سەرچاوەکان

* ماڵپەڕی نەخۆشخانەی سەردەم  - کوردی سۆرانی.

پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان
پۆل:نەخۆشخانەکان لە ھەولێر