مەنسوور کەریمیان

**مەنسوور کەریمیان** ناسراو بە **پیرۆ سنە** (١٩٨٤ لە سنە - ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ لە دێرک) دەرھێنەر، وێنەگر و کامێرامانی کوردی خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان بوو کە لە پرۆژە سینەمایییەکان لە ھەر چوار بەشی ڕۆژھەڵات، ڕۆژاوا، باکوور و باشووری کوردستان کاری کردبوو. مەنسوور کەریمیان لە بۆردوومانی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی تورکیا بۆ سەر ڕۆژاوای کوردستان گیانی لەدەستدا.
 حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران ڕێگەی نەدا تەرمی کەریمیان بگوازرێتەوە بۆ شاری سنەی ڕۆژھەڵاتی کوردستان

 و بۆیە لە گۆڕستانی شێخ عەباس لە سلێمانی بەخاک سپێردرا.

## ژیان
مەنسوور کەریمیان ساڵی ١٩٨٤ لە شاری سنە لە پارێزگای کوردستانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە دایک بوو.

ئەو لە سەردەمی لاویدا حەزی بە سینەما بوو و بۆیە دەستیکرد بە چالاکی لەو بوارەدا و نزیکەی ٢٠ ساڵ لە پرۆژە سینەمایییەکاندا وەکوو وێنەگر، ئۆپەرەیتۆری کامێرا، یاریدەدەری دەنگ، یاریدەدەری کامێرا و فۆکسمان، گرووپی بەرنامەڕێژیی و دەرھێناندا کاری کردەوە.

ھاوکات بە شۆڕشی ڕۆژاوای کوردستان ڕووداوەکانی ئەو پارچە لە وڵات سەرنجی ڕاکیشا و بەدوای ماوەیەک چوو بۆ ڕۆژاوای کوردستان و لەوێدا وەکوو وێنەگر سەرقاڵی کاری سینەما و ھاوکاریکردن لەگەڵ کۆمینی فیلمی ڕۆژاوا بوو. لە ساڵی ٢٠٢١یش نیشتەجێی ڕۆژاوای کوردستان بوو.

## کوژران
لە شەوی شەممە ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (٢ی بەفرانبار) ئەرتەشی تورکیا ھێرشێکی درۆنیی دا بۆ سەر چەندین شوێنی مەدەنیی ڕۆژاوای کوردستان کە لەتێدا دەھان کەس کوژران. لەو ھێرشەدا درۆنەکان شوێنی حەوانەوە و ژیانکردنی مەنسوور کەریمیان لە لە سوێدییەی سەر بە شاری دێرکی ڕۆژاوای کوردستانیشیان کردە ئامانج کە لە ئەنجامیدا ئەم فیلمسازە کوردە گیانی بەخت کردەوە.

 کەریمیان لەو کاتەدا خەریکی دروستکردنی فیلمێک بوو.

ڕۆژی ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ بەدوای چەند ڕۆژێک بۆردوومانی ئەرتەشی تورکیا لەسەر ڕۆژاوای کوردستان وەزارەتی بەرگریی تورکیا ڕایگەیاند بۆ تۆڵەسەندنەوەی کوژرانی ١٢ سەربازی تورک لە شەڕی دژ بە پارتی کرێکارانی کوردستان، ٧٠ شوێنێکی پەیوەندیدار بە ئەو حیزبە لە سووریا و عێڕاقی کردووەتە ئامانج.

## ڕێوڕەسمی پرسە
ڕێوڕەسمی پرسە و یادکردنەوەی مەنسوور کەریمیان ڕۆژی چوارشەممە ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (٦ی بەفرانبار) لە مزگەوتی «چواریاری نەبی» لە شاری سنە بە ئامادەبوونی بەربڵاوی ھاووڵاتیان بەڕێوە چوو. بنەماڵەی مەنسوور کەریمیان ڕایانگەیاندووە کە لە ڕۆژانی داھاتوودا ھەوڵ دەدەن تا تەرمەکەی بگوێزنەوە بۆ سنە و لەوێ بە خاک بسپێردرێت.

بنەماڵەی کەریمیان چوون بۆ ڕۆژاوای کوردستان و ڕۆژی ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ تەرمی ڕۆڵەکەیانی لە نەخۆشخانەی وەتەنیی دێرک وەرگرت و لە کارەوانێک لە سەیارەکاندا بەڕەو سنووری سێمالکا بەڕێکەوتن و بەدوای ڕێوڕەسمێک بە ئامادەبوونی بنەماڵەی شەھیدان و وتاردانەوەی ئەندامانی مەجلیسی بنەماڵەی شەھیدانی گرکێ لەگێ و ناوەندی چاند و ھونەری ئارام تیگران لەلایەن بنەماڵەکەی گواسترا بۆ باشووری کوردستان. لە ڕۆژی ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ لە لە ھۆڵی سینەما سالمی شاری سلێمانیدا بە ئامادەبوونی ژمارەیەکی زۆر لە ھونەرمەندان، ڕۆشنبیران، ئەندامانی رێکخراوەکان و حزبەکانی باشووری کوردستان و ھەروەھا ئەندامانی بنەماڵەی شەھیدەکان ڕێوڕەسمێکی جەماوەری بۆ ڕێزگرتنی لێ گێرا و دوایی بەڕەوە شاری سنەی ڕۆژھەڵاتی کوردستان بەڕێکرا. لەو ڕێوڕەسمە جگە لە خوێندنی ھەڵبەست و وتار سەبارەت بە کەسایەتیی مەنسوور کەریمیان و ھەروەھا تێکووشانی گەلی کورد، یوونس کەریمیان برای مەنسوور کەریمیان وتار و ھۆنراوەیەک خوێندەوە و ئامادەبووان بێپسانەوە دروشمەکانێک وەکوو "شەھید نامرن"، "مەنسور نامرێت" و "فاشیست ئەردۆغان"یان دەوتەوە.

لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ ڕاگەیەندرا کە حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران ڕێگەی نەداوە تەرمی مەنسوور کەریمیان بگوازرێتەوە بۆ شاری سنەی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و بۆیە لە سلێمانیەی باشووری کوردستان بە خاک دەسپێردرێت.

 

لە ڕۆژی ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ تەرمی مەنسوور کەریمیان لە ڕێوڕەسمێکی جەماوەریدا بە ئامادەبوونی خەڵک، بنەماڵەی کەریمیان و ھەروەھا لایەن و کەسایەتییە سیاسییەکان لە گۆڕستانی شێخ عەباس لە سلێمانی بەخاک سپێردرا. لەم ڕێوڕەسمەدا دایە پرشنگ لەسەر ناوی بنەماڵەی شەھیدانی ڕۆژھەڵات لە باشووری کوردستان، شێرکۆ حەمەئەمین، لەسەر ناوی کۆنگرەی نەتەوەییی کوردستان (کەنەکە)، ھەڤاڵ ئەبووبەکر پارێزگاری سلێمانی، ئەبووبەکر مەجید لەسەر ناوی تەڤگەری ئازادیی کۆمەڵگەی کوردستان، پێشەوا رەمەزان لەسەر ناوی چاند و ھونەری باشووری کوردستان، یوونس کەریمیان برای مەنسوور کەریمیان بەناوی بنەماڵەی کەریمیان و فەرھاد سەنگاوی ڕۆشنبیر و کەسایەتیی سیاسی وتاریان دا و خەڵکی بە دروشمەکانی "شەھید نامرێ" و "وڵاتمان بێسنوورە، کوردستان ماڵی مەنسوورە" پێشوازیان لێکرد. ھەروەھا دوو پەیام لەلایەن کۆمینی فیلمی ڕۆژاوا و ھاوڕێ و سینەماکارانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پێشکەشکرا.

ھەروەھا چلەی ماتەمینی مەنسوور کەریمیان بە ئامادەبوونی خانەوادە و ھاوڕێکانی و جەماوەرێک لە خەڵک و ڕێکخراوە شۆڕشگێڕەکان لەسەر مەزارەکەی لە مەراسیمێکدا لە ڕۆژی ٧ی شوباتی ٢٠٢٤ لە شاری سلێمانی بەڕێوەچوو.

## ھەندێک لە کارەکان
### دراماکان
* بەختەوەران
* قەتارچیان
* کرێچییەکان
* کەیلان
* ئەلکادود لە بەغدا
* تاوی سوور، دەھێنەر: نوومان ییگیت و ھاشم ئایدەمیر.
* ئەڤینی کورد، دەرھێنەر: ئا. ڕ. ئەڤدکە و دەشتی ڕەسوول.

### فیلمە درێژەکان
* شەوی شایی و داردێلەکانێ

### کورتە فیلمەکان
* B+
* فڕینی ماسییەکان
* پاوەردا 
* *اطراف و ما* (بە کوردی: دەوراندەور و ئێمە)، دەرھێنەر: محەممەدئیبراھیم موعەییەری، وەکوو یاریدەدەری کامێرا.
* *تەلفیق*، دەرھێنەر: محەممەد تەوریوەریان، وەکوو وێنەگر.
* *فرمێسکەکانی شنگال* (بە ئینگلیزی: Shingal Tears)، دەرھێنەر: ئەندروو کاببێ، وەکوو یاریدەدەری دووەمی کامێرا.
* *قوربانی*، دەرھێنەر: ڕزگار حوسێن، وەکوو یاریدەدەری کامێرا.
* *٤٧*، دەرھێنەر: میدیا کیاسەت، وەکوو کامێرامان.

## ھەڵوێستی لایەنەکان
* تەڤگەری چاند و ھونەری دیموکراتی میزۆپۆتامیا (تەڤ-چاند)، تەڤگەری چاند و ھونەری ژنانی ھیلالی زێڕین و یەکێتیی ھونەرمەندان و ڕۆشنبیران لە ڕۆژھەڵات و باکووری سووریا ڕۆژی پێنجشەممە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ بە بەڕێوەبردنی کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیی ھاوبەش لەبەردەم ناوەندی چاندیی محەممەد شێخۆ لە قامیشلۆدا بە ئامادەبوونی دەیان ڕۆشنبیر و ھونەرمەند، کوژرانی مەنسوور کەریمیانیان لە ھێرشێکی ئاسمانیی تورکیا لە ڕۆژی ٢٤ی کانوونی دووەم ڕاگەیاند و بەیاننامەیەکیان بڵاو کردەوە کە لەنێویدا وێڕای ئاماژەکردن بە ھێرشەکانی تورکیا بۆسەر خاکی ڕۆژاوا و کوشتنی خەڵکی مەدەنی و کورتەیەک لە ژیان و چالاکییەکانی مانسوور کەریمیان وەکوو ھونەرمەندێکی شۆڕشگێڕ، ڕاگەیەنراوە لە ئێمە بە کارە ھونەرییە شۆڕشگێڕانەکان، ڕۆخساری ڕەشی دوژمن دەردەخەین و ھەنگاو لە شوێنیپێی شەھیدەکاندا دادەنینەوە.

* پارتی ژیانی ئازادی کوردستان لە بەیاننامەیەک وێڕای شەرمەزارکردنی ھێرشەکانی ھێزە سەربازییەکانی تورکیا بۆ سەر ڕۆژاوای کوردستان سەرەخۆشیی خۆی ئاراستەی بنەماڵەی و خەڵکی سنە و ڕۆژھەڵاتی کوردستان کرد و ڕایگەیاند بەڵێن دەدات ھەوڵ و خولیای مەنسوور کەریمیان بە ھونەر و خزمەتکردنی ئەو بە چاندی بە وەدیھێنانی ئازادی گەلەکەمان بە ئەنجام بگەیێنین.
* یەکەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان باڵی چەکداری پارتی ژیانی ئازادی کوردستان لە بەیاننامەیەکدا وێڕای سەرکۆنەکردنی ھێرشەکانی تورکیە بۆسەر باشوور و ڕۆژاوای کوردستان، ئاماژە بە کوژرانی مەنسوور کەریمیانی کرد و وتی ئەو ھونەرمەندە کوردە بۆ بەڵگەکردن و تۆمارکردنی کارەساتەکان و ھەروەھا دەستکەوتانەی گەلەکەمان لەرۆژھەڵاتی کوردستانەوە چووبوو بۆ رۆژاوا و لەلایەن دەوڵەتی فاشیستی تورک کرایە ئامانج و شەھید کرا.

* کۆمیتەی تەڤ-چاندی پارتی کرێکارانی کوردستان بە دەربڕینی ڕاگەیاندنامەیەک جگە لە ئەوەی کە ھێرشەکانی ھێزە چەکدارەکانی حکوومەتی تورکیا بۆ سەر خەڵکی سڤیلی ڕۆژاوای کوردستان وەکوو کۆمەڵکوژییەک زانیوە، لە مەنسوور کەریمیان بە ڕێز و سوپاسەوە وەکوو ھونەرمەند و مرۆڤێک یاد کردووە کە ھەموو ژیانی خۆی بۆ خەباتی سینەمایی فیداکرد تا ئازار و ڕاستیی گەلی کوردستان لە بواری سینەمادا پیشانبدات و بە ھەموو ھێزییەوە ڕەنجی کێشا، سنوورەکانی دەوڵەتی بەزاند و بە ڕۆحی یەکێتی نەتەوەییەوە ڕوویکردە ڕۆژئاوا. ھەروەھا بانگەواز لە ھەموو ھونەرمەند و سینەماکارانی بە ویژدانی ڕۆژھەڵاتی ناوین و جیھان و بەتایبەت کورد کردووە تا دژی ئەم کۆمەڵکوژیانە خاوەن ھەڵوێست بن و بە پێویست زانیوە کە ھەموو ھونەرمەند و سینەماکارانی بەویژدان لە کەسایەتیی مەنسور کەریمیاندا بە ئەرکی خۆیان ھەستن و خاوەندارێتی لێ بکەن.

* کۆمیتەی چاند و ھونەری کۆمەڵگای دیموکراتیک و ئازادی رۆژھەڵاتی کوردستان (کۆدار) ڕاگەیەندنامەیەک بڵاوکرد و وێڕای یادکردن لە مەنسور کەریمیان وەکوو کەسایەتییەکی نیشتمانی، نەتەوەیی و ئازادیخواز، ئامانجی ئەو لە ژیان و چالاکی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانی گواستنەوەی ئەزموونی پێکەوەژیانی گەلان و خۆبەرێوەبەریی دیموکراتیک بۆ گەلانی ئێران و بەستنەوەی شۆڕشی ڕۆژاوا و شۆڕشی “ژن، ژیان، ئازادی”ی گەلانی ئێران و رۆژھەڵاتی کوردستان زانی.

## ھەڵوێستەکان
مەنسوور کەریمیان یەکێک لە ٨٥ سینەماکاری کوردێک بوو کە بە دەربڕینی بەیاننامەیەک لە داواکارییەکانی خەڵک لە خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و ئێران پشتێوانی کرد و خوازیاری کۆتاییھێنان بە سەرکۆتکردنی توندوتێژانەی ناڕەزایەتییەکانی خەڵک بوو.

## بەستەری دەرەکی
* مەنسوور کەریمی لە «بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان»

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤
پۆل:مردووانی ٢٠٢٣
پۆل:خەڵکی سنە
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد