open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ماسیی ڕەشی بچکۆلە

***ماسی ڕەشی بچکۆلە*** داستانێکی مناڵانە، لە نووسینی سەمەدی بێھرەنگی نووسەری ئێرانییە. ئەو ئەم داستانەی لە زمسانی ساڵی ١٩٦٨ نووسی. داستانی *ماسی ڕەشی بچکۆلە* سەبارەت بە ماسیەکی بچووکە کە بە عەشقی دیتنی زەریا ژیانی دەخاتە مەترسییەوە و سەفەرێکی دوور و درێژ بۆ ئەم مەبەستە دەست پێ دەکات.

تێکۆشەر خالید لە زمانی فارسییەوە کردوویەتی بە کوردی
## پەڕاوێزەکان



## سەرچاوەکان
* ماهی سیاه کوچولو، صمد بهرنگی، نشر جامه دران
* «فرشید مثقالی ۶۹ ساله شد: مردی که چهرهٔ «خروس زری، پیرهن پری» را کشید». ایبنا. ۱۳ تیر ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۳ تیر ۱۳۹۱.&nbsp;
* فرهنگ ادبیات فارسی، محمد شریفی،انتشارات فرهنگ نشر نو

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:کتێبە فارسییەکان
پۆل:کتێبی مناڵان
پۆل:وێژەی ئێران
پۆل:وێژەی فارسی
گیمپی

**گیمپی** () شارێکی وڵاتی ئوسترالیایە و لە ویلایەتی کوینزلەند هەڵکەوتووە. ئەمشارە لە هەرێمی واید بێی-بورنێت دایە و ١٦٠ کیلۆمەتر لە ناوەندی ویلایەتەکە واتا شاری بریزبێن دوورە.

لە سەرژمێری ٢٠١١ دا دانیشتوانی بریتی بوون لە ١٨،٦٠٢ کەس

## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی-Gympie
* توریزم
* هەرێمی گیمپی

پۆل:گیمپی
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارەکانی کوینزلەند
پۆل:شارە کەناراویەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٦٧
پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٦٧ لە ئوسترالیا
پۆل:ئۆسترالیا
پۆل:کوینزلەند
ھێرڤێی بێی

**هێرڤێی بێی**   شارێکە لە ویلایەتی کوینزلەند، وڵاتی ئوسترالیا، ٢٩٠ کیلۆمەتر لە ناوەندی ویلایەتەکە واتا بریزبێن دوورە.
دۆڵێکی سرووشتی لە نێوان هەردوو ویلایەتی کوینزلەند و دوورگەی فرێیزێر دا هەیە، ئم شارە بە ناوی ئەم دۆڵە کراوە.

لە سەرژمێری ٢٠١١ دا دانیشتوانەکەی بریتی بوون لە ٤٨،٦٨٠ کەس.

## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی-Hervey Bay

پۆل:ھێرڤی بێی
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارەکانی کوینزلەند
پۆل:شارە کەناراویەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا
پۆل:ئۆسترالیا
پۆل:کوینزلەند
مەکای، کوینزلەند

**مەکای** یان **ماکای**  ناوی یەکێک لە شارەکانی ویلایەتی کوینزلەندە لە وڵاتی ئوسترالیا. ئەم شارە لە باکووری ڕۆژهەڵاتی ئەم ویلایەتەو لە کەناری ئۆقیانووسی ئارام دایە.

## لەبارەی مەکای دا
مەکای شارێکە بە کەشوهەوایەکی ئیستوایی کە نۆسەد کیلۆمەتری باکووری بریزبێنە. ئەم ناوچەیە لە ١٨٧٠ لە لایەن بەریتانیەکانەوە بینرا و جێیمز کۆک هەندێ شوێنی ناونا. ناوی مەکای لە ناوی *جۆن مەکای* بەزمخوازی گەنجی سکۆتلەندی وەرگیراوە کە لە ١٨٦٠ دا وێڕای گرووپێکی هەشت کەسی، بۆ ماوەی یەک حەفتە خەریکی دۆزینەوەی ناوچەی نەدۆزراوەکانی ئەم شوێنەو ئاشنایی لەگەڵ خۆجێیەکانی بوو. مەکای ناوەندی وەبەرهێنانی شەکر لە ئوسترالیا دایە و وەکوو پایتەختی شەکری ئوسترالیا ناوی دەرکردووە.یەک لەسەرسێی شەکری ئوسترالیا، بەرهەمی ئەم ناوچەیە. دانیشتوانی ئەم ناوچەیە کەمێک زۆرتر لە ٨٢٠٠٠ کەسە 


Image:Mackay location map in Queensland.PNG|شوێنی مەکای لە کوینزلەند دا


## شوێنە سەرنجڕاکێشەکان
* باخە گیاییەکان
* پارکی نیشتیمان ئۆنگێلا
* دوورگەکانی ویتساندی Whitsunday Islands
* چیا شیلانیە گەورەکانی ئوسترالیا

## سەرچاوە

* شاری مەکای
* زانیاری گەشتیاری مەکای

پۆل:مەکای (ئوسترالیا)
پۆل:ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی کوینزلەند
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارە کەناراوییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە کەناراویەکانی ئوسترالیا
مەکای (ڕوونکردنەوە)

*مەکای - شارێکە لە ویلایەتی کوینزلەند لە وڵاتی ئوسترالیا.
*مەکای - شارێکە لە ویلایەتی ئالبێرتا لە وڵاتی کەنەدا.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
جەیک جیڵنھاڵ

**جاکۆب بێنیامین جەیک جیڵنھاڵ**  (؛ لەدایکبووی ١٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٠) ئەکتەرێکی ئەمریکییە، کوڕی دەرھێنەری بەناوبانگ ستێفن جیڵنھاڵە. جیڵنھاڵ لە تەمەنی ١٠ ساڵی دەستی کردووە بە بەشداری کردن لە فیلم. لە ساڵی ٢٠٠٥ بەشداری فیلمی Brokeback Mountainی کرد کەت توانی خەڵاتێکی بافتا بۆ ڕۆڵەکەی بباتەوە بۆ خەڵاتێکی ئۆسکاریش پاڵێورا، نوێترین دەرکەوتنەکانیشی لە فیلمی Nightcrawler و Southpaw بوو.

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:زیندووان
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ھارڤارد-وێستلەیک
پۆل:جولەکەکانی ئەشکەنازی ئەمریکی
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی بافتا
پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان
پەیکەری داوود

وێنۆک|پەیکەری داوود

**پەیکەری داوود** لە ساڵی ١٥٠٤ی زایینی بە دەستی میکێلانجێلۆ، وێنەکێش و پەیکەرتاشی بەناوبانگی ئیتالیایی دروست کرا. پەیکەری داود، ٥٫١٧ مەتر باڵایەتی و لە بەردی مەڕمەڕە. پەیکەری داود یەکێک لە شاکارەکانی سەردەمی ڕینێسانسە.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئیتالیا
پۆل:پەیکەرتاشی
پۆل:پەیکەرتاشە ئیتالییەکان
مەریبۆرۆ، کوینزلەند

**مەریبۆرۆو** شارێکە لەسەر ڕووباری مەری  لە ویلایەتی کوینزلەندی وڵاتی ئوسترالیا، بە ٢٥٥ کیلۆمەتر دا لە باکووری بریزبێن بە ماوەیەکی کەمەوە گرێدراوە بە شاری جیرانی واتا ھێرڤێی بێی کە لە ٣٠ کیلۆمەتری باکووری ڕۆژهەڵاتیەتی.

## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی-Maryborough, Queensland

پۆل:مەریبۆرۆو
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارەکانی کوینزلەند
پۆل:شارە کەناراویەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٤٧
پۆل:دامەزراوانی ١٨٤٧ لە ئوسترالیا
پۆل:ئۆسترالیا
پۆل:کوینزلەند
کوبۆت

thumb|یەکێک لە سەرکەوتووترین مۆبایلەکانی ماڕکەکە :نرخ : ١٦٠ - ١٩٠ دۆلار
ڕام : ٢ گێگابایت
ڤێرژنی ئەندرۆید .: لالیپۆپ ٥.١
کامیرا : پێشەوە ٨ مێگاپیسڵ ، پشتەوە : ١٦ مێگاپیکسڵ
**کوبۆت **ماڕکەیەکی مۆبایلە هۆشمەندەکانی ئەندرۆیدە کە سەرپەرشتی و درووست دەکرێت لەوڵاتی چین.کۆمپانیاکە دەکەوێتە شێنزێن،چین.ئەم کۆمپانیایە یەکێکە لەو کۆمپانیانەی کە زۆر بەخێرایی گەشە دەکات بەهۆی بەرزی کوالێتی تەلەفۆنەکانیان و هەرزانی لە نرخەکانیاندا و ڕکابەری کۆمپانیا گەورەکانی وەک (ZTE) و (Huawei) و (Lenovo) دەکات.

## ڕەقەکاڵا
مۆبایلەکانی کوبۆت لەئێستادا چیپی (میدیا تێک) بەکاردێنن.

## مۆدێلەکان
مۆدێلەکانی ئێستا و پێشوو
* GT72, GT88, GT95, GT99
* One
* P7, P9, P10 
* S108, S168, S208, S222, S308
* X6
* X9
* X10
* X11
* X12
* X15
* R8 Smartwatch
* L9 Smartwatch

## سەرچاوە

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:لقەکانی چین
پۆل:کارگەکانی موبایل
ماونت ئیسا

**ماونت ئیسا** شارێکە لە هەرێمی گۆڵف کەونتری لە ویلایەتی کوینزلەندی وڵاتی ئوسترالیا. ئەم شارە ناسراوە بە کانزاکانی بە ناوی (MIM Mount Isa Mines)  ، کانزاکانی ئەم شارە یەکێ بوون لە جۆری هەرە چالاک لە مێژووی جیهان دا.

دانیشتوانی ئەم شارە لە سەرژمێری ٢٠١١ دا ٢١،٩٩٢ کەس بووە 

## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی-Mount Isa

پۆل:ماونت ئیسا
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارەکانی کوینزلەند
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٢٣
پۆل:دامەزراوانی ١٩٢٣ لە ئوسترالیا
پۆل:ئۆسترالیا
پۆل:کوینزلەند
تۆنی ئەبۆت

**ئەنتۆنی جۆن "تۆنی" ئەبۆت **لەدایکبووی ٤ی تشترینی دووەمی ١٩٥٧ لە لەندەن لە ئینگلتەرا. کەسایەتی سیاسیی ئۆسترالی کە لەوەتەی ساڵی ٢٠١٣ بووەتە ٢٨ەمین سەرۆککوەزیرانی ئۆسترالیابوو لەماوەی  ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٣ تاکوو ١٥ی ئەیولووی ٢٠١٥ . وەهەروەها ناوبراو سەرکردەی حیزبی لیبرالی ئۆسترالییە لەماوەی ٢٠٠٩ تاکوو ١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥.

ئەبۆت لەدایکبووی شاری لەندەنە لە ئینگلتەڕا، ناوبراو لەدایکێکی ئۆسترالی و باوکێکی بەریتانی لەدایبووە، لەساڵی ١٩٦٠ خێزانەکەی ئاوارەی سیدنی بوون لە ئۆسترالیا. تۆنی ئەبۆت بڕواننامەی بەکالۆریۆسی هەیە لەهەریەکە لە ئابووری و یاسا لەزانکۆی سیدنی. هەروەها بەکالۆریۆسی هونەری هەیە لە فەلسەفە، سیاسەت و ئابوورییەکان. 

## ژێدەرەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧
پۆل:وەزیرانی حکوومەتی ئۆسترالیا
پۆل:زیندووان
پۆل:سەرۆک وەزیرانی ئۆسترالیا
پۆل:سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمیەکانی ئوسترالیا
پۆل:دەستوورخوازانی ئوسترالیا
پۆل:خەڵکی سیدنی
پۆل:پاشایەتییە دەستوورییەکان
پۆل:دەرچوانی زانکۆی سیدنی
پۆل:لەندەنیەکان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئۆکسفۆرد
پۆل:سیاسەتوانانی ئوسترالیا
پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک ئینگلیز
زامی دەم

**زانی دەم **بریتیە لەزامێک کە زیاتر لە لینجەپەردەکاندا ڕوودەدا لە دەمی مرۆڤدا ، ئەم حاڵەتە بەچەندەها جۆر ڕوودەدا و چەندەها شێواز ، بەڵام هیچ هۆکارێکی دیاریکراویشی نییە.

## هۆکارەکان
باوترین هۆکارەکانی ئەم نەخۆشیە بریتیە لە دوودڵی و هەبوونی کێشەیەکی دەروونیی ،و زۆر نه‌خۆشی وه‌ك هه‌وكردنی گه‌ده‌ یاخود كه‌می
به‌رگری له‌ش وجگه‌ره‌ كێشان وكه‌می ڤیتامین ئاسن و زۆری رێژه‌ی شه‌كر 
وپاك رانه‌گرتنی ده‌م دان و دروست ده‌بێت  هه‌روه‌ها به‌كارهێنانی حه‌بی مه‌نعی ئافره‌تان وئه‌وانه‌ش كه‌دانی دروستكرد به‌كاردێنن توشده‌بن .

هەروەها زۆرجار ئەو زامانەی کە بۆچەندەها مانگ چارەسەر نابن نیشانەی شێرپەنجەی دەمن.

## چارەسەریەکان
ڕۆژانه‌ ده‌م ودانت بشۆی بۆ ماوه‌ی 3 جار له‌ رۆژێكدا دوای هه‌ر ژه‌مه‌ خۆراكێك ودوركه‌وتنه‌وه‌ له‌ جگه‌ره‌ كێشان و خواردنی ئه‌و خوارده‌مه‌نیانه‌ی فیتامین بی 12 زۆر تێدایه‌ وه‌ك په‌نیر گۆشتی مانگا ومه‌ڕ، به‌كارهێنانی هه‌نگوین بۆ ئه‌و جێگایانه‌ی برینی لێهاتووه‌ دوباره‌كردنه‌وه‌ی چه‌ند جارێك له‌ ڕۆژێكدا یان شیرو ماستی رایب به‌كاربێنه‌ هۆكاره‌ بۆ له‌ناوبردنی كه‌ڕووه‌كان یان به‌كارهێنانی مێخه‌ك له‌گه‌ڵ ئاودا بۆ برینه‌كانی ناو ده‌م یان خوێ وئاوی لیمۆ به‌كاربێنه‌ به‌ وه‌ردانی له‌ ناو ده‌م چه‌ند جارێك بۆ له‌ ناوبردنی كه‌رووه‌كان به‌لاَم هه‌وڵبه‌ خواردنه‌وه‌ی شیر و شیرینی كه‌م بكه‌یته‌وه‌ چونكه‌ هاوكاره‌ بۆ گه‌شه‌ كردنی كه‌ڕووه‌كان.

left|thumb|زامێکی بچووک لە خوارەوەی ددانەکان

## سەرچاوەکان
# ویکیپیدیای ئینگلیزی
# https://web.archive.org/web/20150912043959/http://xendan.org/life/dreja.aspx?=hawal&jmara=8057&Jor=4

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
سکۆت ئیستوود

**سکۆی ئیستوود** () ئەکتەرێکی ئەمەریکی و نمایشکەری جلوبەرگی پیاوانە.تاکو ئێستا لە چەندان فیلمی وەک  

* Flags of Our Fathers (٢٠٠٦)

* Gran Torino (٢٠٠٨)

* Invictus (٢٠٠٩)

* The Forger (٢٠١٢)

* Trouble with the Curve (٢٠١٢)

* Fury (٢٠١٤) 
دەرکەوتووە، دواتر لەساڵی ٢٠١٥دا لە فیلمی ڕۆمانسی (The Longest Ride) دەرکەوت ، واش بڕیارە ساڵی ٢٠١٦ لە فیلمی دەستەی خۆکوژی دەربکەوێت، سکۆت کوڕی بچووکی ئەکتەری براوەی ئۆسکار کلینت ئیستوودە.

## ژیانی سەرەتایی
ئیستوود لە مۆنترێی ، کالیفۆڕنیا لەدایکبووە ، و لە هاوایدا ژیاوە.

کوڕی دەرهێنەر و ئەکتەری بەناوبانگ کلینت ئیستوودە ،و دایکیشی "جاکلین ڕیڤس" پیشەی خزمەتکاری نێو فڕۆکە بووە.
هەروەها ٥ خوشک براشی هەیە لەناویاندا (کیمبەر تونس ، کایل ئیستوود ، ئەلیسن ئیستوود ، فڕاسێسکا فیشەر ئیستوود و مۆرگان ئیستوود.ساڵی ٢٠٠٣ قۆناغی داواناوەندی تەواو دەکات.

ئیستوود یەکێکە لە هەوادارەی سەرسەختەکانی زنجیرە تەلەڤزیۆنەکانی وەک "Gossip Girl".

لەساڵی ٢٠٠٨ دا . زانکۆی (لۆیۆلا ماریمۆنت)ی تەواو کردووە ، و لە ئێستاشدا لە سان دێگۆدا دەژی.

## ژیانی پیشەگەری
لەسەرەتادا ئیستوود کە دەستی کرد بە کاری نواندن لە ژێر ناوی دایکیدا بەشدار دەبوو "ستۆت ڕیڤس" ، دواتر هەستی کرد کە ناوی باوکی لەوە گەورەترە ، لەساڵی ٢٠١٥ باوکی ڕێگەی پێنەدا بەشداری فیلمی نیشانەشکێنی ئەمەریکی ، دواتر لە چاوپێکەوتنێکدا گوتی "ئەمە شتێکی کەسی نییە".
هەروەها لە فیلمەکەی باوکیدا "Gran Torino" لە دیمەنێکی بچووکدا دەردەکەوێت ، و لە فیلمی (Invictus)یشدا ڕۆڵی بینی

لە ئایاری ٢٠١٠شدا ، ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی (Enter Nowhere)دا بینی ، و ڕۆڵی ئەکتەری پشتیگیکەری بینی لە فیلمی (Fury ).

ئیستوود ڕۆڵی "لوک کۆلینس" دەبینی لە فیلمی "The Longest Ride"ی ڕۆمانسی ، کە تیایدا چیڕۆکەکەی لە نۆڤلەکە وەرگیرابوو بەهەمان ناو ، و فیلمەکەش لە ئایاری ٢٠١٥ کەوتە سینەماکانی جیهانەوە.

هەروەها ئیستوود ناوی لەنێو لیستی ئەو ئەکتەرانەیە کە بەژداری لە فیلمی (Snowden) دەکات لە پاڵ ئەکتەران (Shailene Woodley) لە لەلایەن دەرهێنەر "Olivier Stone"ەوە کاری دەرهێنانی بۆ دەکرێ.جگە لەمانەش لە کلیپێکی گۆرانیبێژ تەیلۆر سویفتدا دەرکەوت.سکۆت لەساڵی ٢٠١٦شدا ناوی خراوەتە نێو لیستی ئەکتەران بۆ فیلمی دەستەی خۆکوژی کە تیایدا ڕۆڵی پاڵەوانێکی کۆمیکەکانی دی سی دەگێڕێ.

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرە نێرەکانی کالیفۆڕنیا
ڕاکھەمپتن

**ڕاکھەمپتن** یان **ڕاکھەمپتۆن**  شارێکە لە ڕۆژاوای ویلایەتی کوینزلەند لە وڵاتی ئوسترالیا.

ئەم شارە لە کەناری ئۆقیانووسی ئارام لە ناوەندی کوینزلەند ھەڵکەوتووە و دووری لە بریزبێن زیاترە لە شەشسەد کیلۆمەتر.

کەشوھەوای نیمچە ئیستوایی ھەیەو دانیشتووانی زیاتر لە شەست ٦٠ ھەزار کەسە.

ئەم ناوچەی کە شارەکەی لێ ھەڵکەوتووە وەکوو «کوینزلەندی ناوەندی» ناسراوە، ھەرچەندە ئەم ناوچەیە لە ڕۆژھەڵاتی ئەم ویلایەتەیە نەوەکوو لە ناوەندەکەی.

ھەروەھا زانکۆی کوینزلەندی ناوەندی لەم شارە دایە

## سەرچاوەکان
* لە ویکی ئینگلیزی دا
* شۆڕای شارەکە 
* لەبارەی کوینزلەندی ناوەندی

پۆل:ڕاکھەمپتن (ئوسترالیا)
پۆل:دامەزراوانی ١٨٥٨ لە ئوسترالیا
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی کوینزلەند
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە کەناراوییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٥٨
پاتریک بلاکێت

٢٧٠px|وێنۆک|چەپ|بلاکيت
**پاتریک مەینارد ستوارد بلاکێت** (بە ئینگلیزی: *Patrick Maynard Stuart Blackett*) (١٨ی تشرینی دووەم ١٨٩٧ - ١٣ی تەمموزی ١٩٧٤) فیزیکزانێکی ئینگلیزی بوو، کە ناسراوە بەھۆی کارکردنی لەسەر (ژووری ھەوری و تیشکە گەردوونییەکان) کە دواتر بەھۆی کارەکانیەوە لە ساڵی ١٩٤٨دا خەڵاتی نۆبڵی لە فیزیادا وەرگرت. ھەروەھا لە جەنگی جیھانی دووەمدا ڕۆڵێکی بەرچاوی بینی لە دانانی پلانی سەربازی و لێکۆڵینەوەی کرداریدا.

## ئەمانەش ببینە
* خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
* خەڵاتی نۆبێل

## سەرچاوەکان
* [//en.wikipedia.org/wiki/Patrick_Blackett,_Baron_Blackett ویکی ئینگلیزی]

پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئینگلیز
پۆل:فیزیکزانانی ئینگلیز
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧
پۆل:مردووانی ١٩٧٤
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
٠ (ژمارە)

**٠** (**سفر**) (**٠**) ژمارەیەکی ڕاستەقینەیە، لە نێوان -١ و ١ دایە.

## تایبەتمەندییەکان
* ھەر ژمارەیەک (جگە لە سفر) بە توانی سفر یەکسانە بە ١.
* سفر بە توانی ھەر ژمارەیەکی تەواوی ئەرێنی یەکسانە بە سفر.
* سفر بە توانی ھەر ژمارەیەکی تەواوی نەرێنی پێناسە نەکراوە.
* سفر بە توانی سفر پێناسە نەکراوە؛ بەڵام ھەندێک جار یەکسان بە یەک دادەنرێت.
* دابەشکردنی ھەموو ژمارە ئاوێتەکان بەسەر سفردا پێناسە نەکراوە.
* بۆ ھەر ژمارەیەکی ئاوێتە وەکوو n:

* n+0=n
* n-0=n
* n*0=0

## مێژوو
وێنۆک|300px|alt=Fragment of papyrus with clear Greek script, lower-right corner suggests a tiny zero with a double-headed arrow shape above it|نموونەیەک لە ھێمایەکی یۆنانی کە بۆ سیفر بەکار ھاتووە (گۆشەی خوارەوە لای ڕاست)
یۆنانییەکان یاساخیان کردبوو، ھیچ ماتماتیکناسێک جورئەتی باسکردنی نەبوو. لای ئەرستوو، سفر و فەزای بەتاڵ زۆر پەیوەست بوون پێکەوە، ئەرستوو چونکە دژی ئاسمانێک بوو کە بەتاڵ بێت بۆیە دژی سفر بوو. شارستانییەتی مایییەکان لە مەکسیکۆ سفریان وەک ھێمایەک بۆ ھیچێتی بەکارھێنا. دوایی، یەکەم ماتماتیکناس، کە بەتڵیمۆس بوو، لە ئەسکەندەرییەی میسر، لە سەدەی دوی زایینیدا وەک فەلەکناسێکی بلیمەت ھاتە سەرتەخت و لەژێر کاریگەری شارستانییەتی گەورەی بابلییەکاندا ئاشنایەتی لەگەڵ چەمکی سفردا پەیدا کرد و سفری بەکارھێنا بۆ جیاکردنەوەی ٧٥ لە ٧٠٥ پەتلیمووس بە دامەزرێنەری مۆدلی جیومەترییانەی چەقە خۆری ھەژماردەکرێت و سیستەمەکەی ھەتا سەدەی شازدە برەوی ھەبوو، ئەویش کە کۆپەرنیکۆس ھات و سیستەمەکەی ھەڵوەشاند.
لە سەدەی حەوتەمدا بوو کە ماتماتیکناسێکی گەورەی ھندی ناوی براھماگوپتا بوو سفری وەک ژمارە بەکارھێنا و گوتی کۆی ژمارەیەکی ئەرێنی و سفر دەکاتە ژمارەکی ئەرێنی، کۆی سفر و سفر دەکاتە سفر. ئەم شتانە لە ڕۆژگاری ئێستادا زۆر ئاسایین، بەڵام لە قۆناخی پەرەسەندنی زانستدا جۆرە شۆڕشێک بوون لە بواری بیرکردنەوەی مرۆڤدا. براھماگوپتا توانی سیستەمی ھیند و عەربی دابمەزرێنێت، کە بۆ یەکەم جار ژمارەی سفریشی لەخۆگرتبوو. لە ڕاستیدا ئەمە وەک شۆرشێکی ماتماتیکی لە ڕێگای بەغداوە، کە پایتەختی زانست بوو لە سەردەمی موعتەسەم بیللادا و لە بەھۆی ئایینیی ئیسلامەوە گواسترایەوە بۆ ئەورووپا، ئەویش کاتێک کە فیبۆناچی، کە ناوە ڕاستییەکەی لیۆناردۆی پیزایی بوو، وەک نوێنەری بازرگانانی ئیتالیا ڕوویکردە مەغریب بۆ بازرگانی و لەوێ فێری عەرەبییەکی زۆر نایاب بوو، سەرەنجام گەڕایەوە و لە ساڵی ١٢٠٢ دا (پەڕتووکی ژماردن) بڵاوکردەوە کە سیستەمی ژمارەیی ھیند و عەربی لە خۆگرتبوو. ئیتر لێرە بەدواوە، ژمارەکانی ١ ٢ ٣ ٤ ٥ ٦ ٧ ٨ ٩ ٠ جێگایان بە ژمارە ناقۆڵاکانی ڕۆمانی لێژکرد و بووە سیستەمی زاڵ و باو.
لە سەدەی دوازدەدا، ماتماتیکناسێکی تری ھیندی، کە ناوی ڤاسکارا بوو، گوتی ئەگەر ھەر ژمارەیەک دابەشی سفر بکرێت ئەوا دەکاتە ناکۆتا. ئەمەش بۆ خۆی گۆڕانێکی نوێی تر بوو لەمەڕ سفر و پەیوەندی بە ناکۆتاوە، بۆچی دەکاتە ناکۆتا. گومانی تێدا نییە ئەگەر ژمارەیەک دابەشی ژمارەیەکی ئێجگار بچکۆلە بکەین ئەوا ژمارەیەکی زۆر گەورەمان بۆ دەردەچێت. خۆ ئەگەر ژێرە زیاتر بچووک بکەینەوە ئەوە ئەنجامەکە گەورەتر دەبێت ھەتا دەگەینە ژمارەیەک کە زۆر نزیک دەبێت لە ناکۆتاوە. چەمکی ناکۆتا یەکێکی ترە لە چەمکە ھەرە ئەفسوناوییەکانی تری ماتماتیک.
ئێستا سفر لە ھەموو بوارێکدا ڕۆڵی خۆی ھەیە، پلەی گەرما، سەعاتی سفر و چەندەھای تر. ئەمڕۆ ماتماتیک بە بێ بوونی سفر ناتوانێت پێش بکەوێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

٠
پۆل:چوار کردەی سەرەکی
٠٠
پۆل:ھیچ
ئایفۆن ٦ئێس

250px|بێچوارچێوە|چەپ
[250px|وێنۆک|ڕووی پێشەوەی [ئایفۆن ٦ئێس، لە ڕەنگی ڕەساسی]]

**ئایفۆن ٦ئێس** و **ئایفۆن ٦ئێس پڵەس** (بە ئینگلیزی: iPhone 6S and iPhone 6S Plus)، یەکێکن لە زنجیرە مۆبایلە ژیرەکانی کۆمپانیای ئەپڵ لە ٩ی سێپتەمبەری ساڵی ٢٠١٥ نمایشکران، نۆیەمین زنجیرە مۆبایلی ئایفۆنە، وە لە ٢٥ سێپتەمبەری ٢٠١٥ ئەکەوێتە بازاڕەکانی جیهان.

## تایبەتمەندییەکان

* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ١٢ مێگاپیکسلی ھەییە وە ڤیدیۆی کوالێتی UHD 4K
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ٥ مێگاپیکسلی ھەییە
* پرۆسێسەر: سێ کڕۆکی ١،٥١ گێگاهێرتز
* سیستەمی کارپێکەری : ئای‌ئۆ‌ئێس ٩،٠
* بارستایی: ٦ئێس (١٤٣ گرام)، ٦ئێس پڵەس (١٩٢ گرام)
* بیرگەی ناوەکی: ١٦ گێگابایت، ٦٤ گێگابایت، ١٢٨ گێگابایت
* بیرگەی دەرەکی: نییە
* یادگە: ٢ گێگابایت

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ +iPhone 6S and iPhone 6S

پۆل:ئایفۆن
پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان
پۆل:مۆبایلەکانی ئەپڵ
پۆل:مۆبایلەکانی ساڵی ٢٠١٥
پۆل:ئای ئۆ ئێس
کریش (دەرھێنەر)

**ڕادهاکریشنا جاگارلاموودی** بە زمانی تێلووگوو :(రాధాకృష్ణ జాగర్లముడి) هەروەها بە **کریش** ناسراوە، دەرهێنەرێکی هیندیە بەتایبەت لەسینەمای تێلووگوو و لە دایک بووی ١٠ی نۆڤەمبری ١٩٧٨ە.

ئەو یەکەم فیلمی خۆی بە ناوی گامیام، لە ساڵی ٢٠٠٨ دا دەرهێناو، بە فیلمی ڤێدام لە ٢٠١٠ دا درێژەی بە کارەکانی دا. هەردوو فیلمەکە لایەنگرێکی زۆریان پەیدا کرد و بەم فیلمانە گەیشت بە خەلاتی باشترین دەرهێنەر لە خەڵاتی ناندی و خەلاتی فیلم فەیر ساوت.

لە ساڵی ٢٠١٥ دا فیلمی جەبار گەڕایەوەی دەرهێنا کە تەماشاگەرێکی زۆری هەبوو و ناوبانگێکی زۆری دەرکرد، ئەم فیلمە لە دژی سیستەمی گەندەڵی وڵاتی هیند درووست کراوە و ئاکشای کومار ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕاوە.

## سەرچاوە
* [ویکی ئینگلیزی](https://en.wikipedia.org/wiki/Krish_(director))

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨
پۆل:ئەکتەرە کوڕە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرانی پیاوی فیلمی ھیندی
پۆل:سیناریۆنووسانی ھیندی
پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵاتی فیلم فەیر براوەی باشوور
کری

**کری** () ناوی کۆمەڵێک خەڵکی نیشتەجێی وڵاتی کەنەدایە کە لە گرووپە گەورەکانی نەتەوە یەکەمینەکانی کەنەدان. واتە خەڵکی کری ھەر لە سەرەتاوە لە کەنەدا ژیاون و بە پێچەوانەی زۆرێک لە خەڵکی کەنەدا کۆچیان نەکردووە بۆ ئەو وڵاتە. ڕێژەی سەرەکی کرییەکان لە کەنەدا لە باکوور و ڕۆژاوای دەریاچەی سوپەریەر لە ئۆنتاریۆ، مانیتۆبا، ساسکاچوان، ئەلبێرتا، کێبێک و بریتش کۆلۆمبیادا دەژین.

## سەرچاوەکان

ویکیی ئینگلیزی؛ ئەیلوولی ٢٠١٥

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:نەتەوە یەکەمینەکان
نەتەوە یەکەمینەکان

**نەتەوە یەکەمینەکان** () بە خەڵکی خۆماڵیی وڵاتی کەنەدا دەوترێت کە لە سەرەتاوە لەوێ ژیاون و بە پێچەوانەی زۆربەی دانیشتوانی ئەو وڵاتە لە وڵاتانی ترەوە نەھاتوون. نەتەوە یەکەمینەکانی کەنەدا خەڵکی جۆراوجۆریان تێدایە. بۆ نموونە خەڵکی کری، ئیرەکوا و ئەنیشنابە ھەموو بە نەتەوە یەکەمینەکان دادەنرێن. زۆرێک لە خەڵکی نەتەوە یەکەمینەکان ھێشتا شێوەی ژیانی خۆیان پاراستووە و لە کۆمەڵگای تایبەتی خۆیاندا دەژین و حکوومەتی کەنەدایش بڕێک لە باجەکانی پێ بەخشیون و پێویست نیە وەکوو خەڵکی تر ھەموو جۆرە باجێک بدەن بە حکوومەت.

## سەرچاوەکان
* نەتەوە یەکەمینەکان؛ ویکیی ئینگلیزی؛ ئەیلوولی ٢٠١٥

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:نەتەوە یەکەمینەکان
پۆل:مێژووی کەنەدا
شرووتی حەسەن

**شرووتی حەسەن** (بە ئینگلیزی: Shruti Haasan) (لەدایکبووی ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦) یەکێکە لە ئەکتەرەکانی ھیندستان کە لە فیلمە ھیندی و تیلگوویی و تامیلییەکان ڕۆڵ دەگێڕێت. شرووتی کچی ئەکتەر و سیناریۆنووسی بۆلیوود کەمال حەسەنە. یەکەم کاری شرووتی لە ساڵی ٢٠٠٠ بوو کە لە دەرکەوتنێکی تایبەت دەرکەوت لەفیلمی (Hey Ram) کەباوکی شرووتی وایە کەمال حەسەن لەو فیلمە دەرھێنەر و ئەکتەر و بەرھەمھێنەربوو. لە ٢٠٠٩ بەشداری دەکات لە یەکەمین فیلمی خۆیدا بەناوی (Luck). شرووتی جگە لە نوواندن گۆرانی بۆ چەندین فیلم وتووە و لە ساڵی ٢٠١٥ لە فیلمی تیڤار (Tevar) وەک نوواندن لە گۆرانییەکانی item دەردەکەوێت.

## فیلمەکان
### فیلمەکانی بۆلیوود
* Luck ساڵی ٢٠٠٩
* Dil Toh Baccha Hai Ji ساڵی ٢٠١١
* Ramaiya Vastavaiya ساڵی ٢٠١٣
* D-Day ساڵی ٢٠١٣
* جەبار گەڕایەوە ساڵی ٢٠١٥
* Welcome Back ساڵی ٢٠١٥

## سەرچاوەکان
*کوردیش بۆلیوود | زانیاریدانی شرووتی حەسەن

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 

پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ھیندی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ھیندییەکان
پۆل:خانمەکتەرە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:کەمال حەسەن
پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ژن
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:خەڵاتی فیلم فەیر براوەی باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ھیندی
کریس پرات

**کریستۆفەر مایکڵ "کریس" پڕات **ئەکتەرێکی ئەمەریکیە.
کریس بەهۆی زنجیرە تەلەڤزیۆنەکای وەک (Everwood) و (Parks & Recreation).سەرەتای ڕۆڵگێرانی لە فیلمی Wanted (٢٠٠٨) ، (Moneyball - ٢٠٠٨) . (The 5 year Engagement)
(٢٠١٢) ، (Zero Dark Thirty - ٢٠١٢)،دواتریش ڕۆڵی سەرەکی دەنگی بینی لە ئەنیمەیشنی (Lego Movie) لەساڵی ٢٠١٤ ، و لەهەمان ساڵیشدا ڕۆلی (پیتەر کویڵ)ی بینی لە فیلمێکی کۆمپانیای ماڕڤڵ بەناوی (Guardians of The Galaxy) کە بووە مایەی سەرنجی ڕەخنەگران.لەساڵی ٢٠١٥شدا بەشداری فیلمی جیهانی جۆراسیک -Jurassic Worldی کرد و سەرکەوتووانە ڕۆڵی ئۆون گرەیدی گێرا ، جگە لەمەش داهاتی فیلمەکە گەیشتە ١ بلیۆن دۆلاری ئەمەریکی.

## ژیانی تایبەتی
پرات لەساڵی ٢٠٠٧ لەنێوەندی دەرهێنانی فیلمی (Take me Home Tonight)دا بە ئەکتەر (ئانا فاریس) شاد بوو ، و دواتر لەکۆتاکانی ٢٠٠٨ هاوسەرگیریان ئەنجام دا.لەئێستادا لە گردەکانی هۆلیوود
لە لۆس ئەنجلس،کالیفۆڕنیادا دەژین، کوڕێکیشیان هەیە بەناوی (جاک) کە لە ئوگەستی ٢٠١٢ لەدایکبووە.

پرات لەسەر ئاینی مەسیحیەتە  ، کە ئەوەشی درکاند بەوە گەڕآیەوە سەر باوەڕبوون بە خوا ، داوی ئەوەی خۆی و هاوسەرەکەی نزایەکی زۆریان کردبوو تاکو منداڵەکەیان بەسەلامەتی لەدایک ببێت و دواتر ئەمەش روویدا.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:زیندووان
پۆل:خێزانی کێنیدی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی
پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەرویجی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی شۆرتی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
کۆمەڵە وتاری فێدڕالیست

**کۆمەڵە وتاری فێدڕالیست** کۆی ٨٥ وتارە کە بۆ هاندانی خەڵکی ویلایەتی نیویۆرک بۆ پاڵپشتی کردن لە واژۆی یاسای بنەڕەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە نێوان ساڵی ١٧٨٧ هەتا ١٧٨٨ نووسراون.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی
* ویکیپیدیای فارسی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:سیاسەت
پۆل:سیاسەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:دیموکراسی
سانشاین کۆست، کوینزلەند

**سانشاین کۆست** گەورە شارێکی ویلایەتی کوینزلەندی وڵاتی ئوسترالیایە.  شارەکە لە ١٠٠ کیلۆمەتری شاری بریزبێن و لە کەنارەکانی ئۆقیانووسی ئارام هەڵکەوتووە

دانیشتوانی شارەکە زیاترن لە ٢٠٩،٢٦٣ کەس.

## سەرچاوە

* لە ویکی ئینگلیزی دا

پۆل:سانشاین کۆست، کوینزلەند
پۆل:دامەزراوانی ١٨٥٨ لە ئوسترالیا
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی کوینزلەند
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە کەناراوییەکانی ئوسترالیا
سانشاین کۆست (ڕوونکردنەوە)

چەندین شووێن لەسەرتاسەری جیهان دا بوونیان هەیە کە ناوی **سانشاین کۆست** لەسەریانە. لەخوارەوە ڕوونکردنەوەیەک لەسەریان دراوە بۆ ئەوەی لێتان تێک نەچێ:

* سانشاین کۆست، کوینزلەند 
* سانشاین کۆست، بێی ئاف پلێنتی 
* سانشاین کۆست، بریتیش کۆلۆمبیا 
* سانشاین کۆست، ئێستتێرن کێیپ 
* سانشاین کۆست، ئێسێکس 

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک

**فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک** فێستیڤاڵێکی ساڵانەی فیلمە کە لە شاری دھۆک لە باشووری کوردستان بەڕێوەدەچێت. لە فێستیڤاڵەکە فیلمی کوردی و بیانی نیشاندەدرێت و لە کۆتایی فیستیڤاڵەکەش خەڵات بەسەر براوەکاندا دابەشدەکرێت. فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک بە یادی یەڵماز گونەی، دەرھێنەی ناوداری سینەما و براوەی خەڵاتی چڵە خورمای فێستیڤاڵی فیلمی کانی فەڕەنسا و بە مەبەستی دروستکردنی پردێکی پەیوەندی لە نێوان دەرھێنەرە کوردەکان و فیلمسازانی سەرتاسەری جیھان و ھەروەھا ئاڵوگۆڕی فەرھەنگی نێوان نەتەوە جۆراوجۆرکانی جیھان دامەزراوە. تاکوو ئێستا ھەشت جار فێستیڤاڵەکە بەڕێوەچووە کە دواینییان لە ١٥ ھەتا ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ بوو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وێبگەی فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک

پۆل:چاندی کوردی
پۆل:چاندی عێراقی
پۆل:فێستیڤاڵەکان
پۆل:دھۆک
تووومبا

**توومبا** بە ناسناوی (شاری باخچەکان-Garden City) شارێکە لە هەرێمی دارڵینگ داونز لە ویلایەتی کوینزلەند لە وڵاتی ئوسترالیا. ئەم شارە لە ١٢٥ کیلۆمەتری ناوەندی پارێزگاکە، واتا بریزبێن دوورە. ،

لە سەرژمێری ساڵی ٢٠١١ی وڵاتەکە دا، دانیشتوانی شارەکە بریتین لە ١٥٧،٦٩٩ کەس.

## سەرچاوە

* لە ویکی ئینگلیزی دا

پۆل:توومبا
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارەکانی کوینزلەند
پۆل:تووومبا
تەنز

**تەنز** یان **تیز** () ھونەرێکە کە نالەباری و نەگونجاوییەکانی کۆمەڵگە کە بەڕواڵەت لەبار و گونجاو دەنوێنن، بە شێوەیەکی ھونەرمەندانە و جوانیناسانە دەردەخات.

## ڕیشەی وشە
تەنز لە وشەدا بە واتای تانە و پلاری تێکەڵ بە پێکەنینە. ئەم وشەیە بە ھاوتای وشەی satire لە ئینگلیزیدا ھەڵبژێردراوە، کە لەبنەڕەتدا یۆنانییە. satira ناوی قەرتاڵەیەک پڕ لە میوەی جۆراوجۆرە کە پێشکەشی یەکێک لە خودایانی کشتوکاڵ کراوە.

## چییەتی
تەنز مرۆڤ تووشی ڕامان دەکات و کەسایەتییەکی ئاڵۆز و چەن لۆی ھەیە. 
ئەگەرچی سروشتی لە سەر پێکەنینە بەڵام پێکەنین تەنیا وەک ئامێرێک بۆ گەیشتن بە ئامانجێکی بەرزتر و وریا کردنەوەی مرۆڤ لە قووڵای گناسی و بەدفەڕییەکان، بەکار دەھێنێت. گەرچی لەڕواڵەتدا مرۆڤ دەخاتە پێکەنین، بەڵام لە پشت ئەم پێکەنینەدا ڕاستییەکی تاڵی حەشار داوە کە پێکەنینەکە لە دەروونی مرۆڤدا دەخنکێنێ و تووشی بیرکردنەوە و ڕامانی دەکات.

بەم بۆنەوە دەڵێن: "تیز گریانێکە بە قاقاوە، تیز پێکەنینێکە بە ئاخەوە"
تیز لە خۆیدا دەروونی مرۆڤ ھەڵدەشێوێنێ، دڕدۆنگییەکای پتر دەکا و مرۆڤ لە خەوی خۆشی دڵنیای دادەچڵەکێنێ.جان درایدێن لە وتاری "ھونەری تیز"دا تیزی بە شمشێرێک چواندووە کە زۆر بە شەنگی سەر لە لەش جیا دەکاتەوە و دەیخاتەوە شوێنی خۆی.

## شێوەکانی تەنز
جۆرەکانی بەرھەمی ئەدەبی کە تیزنووس دەیخولقێنێ زۆرە؛ وەک ڕۆمان ، شانۆ ، شیعر ، چیرۆک و... بەڵام تەکنیکەکانی  زۆر نین و بریتین لە:١. بچووک کردنەوە  ٢. گەورە کردنەوە  ٣. لاسایی کردنەوەی پێکەنیناوی بەرھەمێکی ئەدەبی ناسراو  ٤. خولقاندنی بارودۆخێک لە بەرھەمدا کە لەخۆیدا پێکەنینی بێ  ٥. بەکار ھێنانی وشەی سەرزاری کەسی بەرتیز لە چوارچێوەیەکی پێکەنینیدا

ئامانجی تیز وریابوونەوە و تێڕامانی مرۆڤە لە خاڵە لاوازەکانی کۆمەڵگە بەشێوەیەکی ھونەرمەندانە و بە مەبەستی چاکسازی، و ھەر بەم تایبەتمەندییە لە قسەی خۆش و نەستەق، حەنەک و فڕاوێژی (ھەجو) و... جیا دەبێتەوە.

## سەرچاوەکان
* L'Ironie littéraire. Essai sur les formes de l'écriture oblique by Philippe Hamon, Hachette Littérature, ۱۹۹۶
* Der Ernst der Ironie. by Rudolf Lüthe, Königshausen & Neumann, ۲۰۰۳

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شانۆ
پۆل:وێژە
پۆل:چەشنەکانی فیلم
پۆل:چەشنەکانی تەلەڤیزیۆن
پۆل:چەشنە شانۆییەکان
پۆل:چەشنەکان
پۆل:زانستە مرۆڤییەکان
پۆل:ڕەوانبێژی
پۆل:گاڵتە
پۆل:ساتیر
خەڵاتەکانی فیلمی ئەکادیمیای بەریتانی

**خەڵاتەکانی فیلمی ئەکادیمیای بەریتانی (بافتا)** خەڵاتێکە کە خانەخوێکەی (ئەکادیمیای بەڕیتانی بۆ فیلم و تیڤی) یە، و لە ساڵی ٢٠٠٨وە لە شاری لەندەن، لە کۆشکی ئۆپێرای شاھانەییدا بەڕێوەدەچێ. لەدوای ھەردوو خەڵاتی گۆڵدن گلۆب و خەڵاتی ئۆسکار گەورەترین خەڵاتە و زیاتر پیشکەش بەو فیلمانە دەکرێ کە سەر بە سینەمای بەریتانیا.

## بۆنەکان
ودی ھاریلسن

**وودڕۆو ترەیس "وودی" هاریلسن **ئەکتەرێکی ئەمەریکی چالاکوانی نووسەر ، دوو چار بۆ خەڵاتی ئۆسکار پاڵێوراوە ، و حەوت جار بۆ خەڵاتی ئێمیش کە توانیویەتی جارێک بیباتەوە.

دەرکەوتنی وودی لەساڵی ١٩٨٥ دا بوو ، کاتێک لە زنجیرەی تەلەڤزۆنی (Cheers)دا ڕۆڵی بینی ،کە بەم ڕۆڵەشی ٥ جار بۆ خەڵاتی ئێمی پالێورا و جارێکیش بردیەوە . جگە لەمەش لە فیلمە نوێکانیدا ڕۆڵی (هەیمیچ)ی گێڕا لە فیلمی (یاریەکانی برسیەتی -Hunger Games)دا.

لەساڵی ٢٠١٤ دا بەشداری زنجیرەی (True Detective)ی کرد لەپاڵ ئەکتەری بەناوبانگ ماتیو مەکاونھی کە دواتر بەمهۆیەشوە بۆ خەڵاتێکی ئێمی پاڵیورا.

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:شانۆنامەنووسانی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی شانۆی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشتەوە لە زنجیرەیەکی کۆمیدیا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕۆحی سەربەخۆ بۆ باشترین ئەکتەری پشتگیریکاری پیاو
ڕەیچل مەکادەمس

**ڕەیچل ئان مەکادەمس **ئەکتەرێکی کەنەدیە ، ناسراوە بەهۆی فیلمەکانی (The Notebook , Sherlock Holmes , The Vow , Southpaw) و بەشداریشبوو لە زنجیرەی بەناوبانگی کەناڵی HBO بەناوی (True Detective).

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨
پۆل:زیندووان
پۆل:نووسەرە ژنە کەنەدییەکانی سەدەی ٢١م
پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشی نایابی کاستێک لە فیلمێکی سینەماییدا
مارگۆو ڕابی

**مارگۆو ئەلیس ڕابی** () خانمەکتەرێکی ئوسترالیا. لە ساڵی ٢٠٠٨ تاکو ٢٠١١ بەشداربووە لە زنجیرەی (Neighbours)دا. دوای ئەوەی دەڕوا بەرەو ئەمریکا، لە زنجیرە درامەیەکی تری کەناڵی ABCدا بەناوی (Pan Am) دا بەشداردەبێت لە ٢٠١١.
یەکەم دەرکەوتنی بۆ نێو فیلمە مەزنەکانی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٢٠١٣ کە لە فیلمی (The Wolf of The Wall Street)دا ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕا بەھاوشانی ئەکتەر لیۆناردۆ دی کاپریۆ.
فیلمە بەھێزەکان مارگۆو لە ساڵی ٢٠١٥ کاتێک بەھاوشانی ئەکتەر ویل سمیت بەشداری کرد لە فیلمی (Focus).
وە لە ساڵی ٢٠١٦شدا بەشداری لە فیلمی (Suicide Squad - دەستەی خۆکوژی) کرد کە ڕۆڵی (ھارلی کوین) ی دەگێڕاو ڕۆڵی خۆشەویستەکەی تەڕەزان لە فیلمی (Tarzan).

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرە ئوسترالییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس
پۆل:خانمەکتەرە ئوسترالییەکانی دوورە نیشتیمان، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئوسترالیە دوورە نیشتیمانەکان لە بریتانیا
پۆل:خانمەکتەرە ئوسترالییەکان
پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک ئەڵمانی
پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک سکۆتلاندی
پۆل:ئەکتەرە ژنە ئوسترالییەکانی تی ڤی
کۆشکی ئۆپێرای شاھانەیی

**کۆشکی ئۆپێرای شاهانەیی **( بە ئینگلیزی Royal Opera House ) کۆشکێکی شانۆیی تایبەت بە بۆنەکانی هونەری ئۆپێرا.
ئەم کۆشکە دەکەوێتە نێوەندی شاری لەندەن و ساڵی ١٧٣٢دا یەکەم نمایشی بالیەی تیادا کراوە. 
left|thumb|کۆشکەکە دوای چاکردنەوەی
right|thumb|وێنەی کۆشکەکە
right|thumb|ستەیجی کۆشکەکە

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:دامەزرانەکانی ١٦٦٠ لە ئینگلستان
سەمای بالێ

thumb|وێنەیەکی سەماکە، ساڵی ٢٠٠٤، ڤێنا
[thumb|دیمەنێکی سەمای بالێ، شانۆی تێرێسا کارینۆ لە [ڤەنزوێلا]]
thumb|جوڵەیەکی سەمای بالێ
**سەمای بالێ **جۆرێکە لە نمایشی سەمایی کە لەلایەن ئیتاڵیەکانەوە داھێنراوە لە دەی پازدەھەم ، دواتر پەرەی پێدرا و کرا بەنمایشێکی گەورە و پەرتەوازەی کردە فەڕەنسا و ڕوسیا.
سەماکە پێویستی بە چەندەھا ساڵ ڕاھێنانکردنە و لە قوتابخانە تایبەتیەکانی بالەدا لە جیھان فێردەکرێت.

## جۆرەکانی سەمای بالێ
* بالێی ڕۆمانتیک
* بالێی کلاسیک
* بالێی نیۆکلاسیک
* بالێی مودیرن (ھاوچەرخ)
## پێشانگا

File:Ballet Nacional de Cuba pas de deux.jpg|
File:Snowdance.jpg|


## سەرچاوەکان

## ئەمانەش ببینە
* مێژووی بالێ

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:بالێ
گوگۆکچۆنی گۆگۆریۆ

پاشا **"گوگۆکچۆن"ی گۆگۆریۆ** (بە هانگۆل: 고국천왕، 국양왕؛ بە ھانجا: 故國川王، 國襄王)، لە دایکبوونی نادیارە بەڵام لە ١٩٧ی زایینیدا مردووە، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (١٧٩ز بۆ ١٩٧ز)ـبوو، نۆیەم پاشای گۆگۆریۆـبوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا.

## پوختە و فەرمانڕەوایی
**گوگۆکچۆن** دووەم کوڕی هەشتەم پاشای گۆگۆریۆ، گۆگۆریۆـبوو. هەرچەندە برا گەورەکەی (کو پالکی - 고발기)، لەبنەڕەتدا شازادەی جێنشین بوو، بەڵام دادگا بە شێوەیەکی فەرمی پاڵپشتیان لە **گوگۆکچۆن** کرد کە ببێتە شازادەی جێنشین لە ١٧٦ی زایینی.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Gogukcheon of Goguryeo

پۆل:کۆریا
پۆل:ئاسیا
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:پاشاکانی گۆگۆریۆ

پۆل:مردووانی ١٩٧
پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٢ەم
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٢ەم لە ئاسیا
پۆل:فەرمانڕەواکانی گۆگۆریۆ
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی دووەم
سانسانگی گۆگۆریۆ

پاشا **"سانسانگ"ی گۆگۆریۆ** (بە هانگۆل: 산상왕؛ بە ھانجا: 山上王)، لە دایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٢٢٧ی زایینیدا مردووە، ماوەی فەرمانڕەوایییەکەی لە نێوان ساڵانی (١٩٧ز بۆ ٢٢٧ز)ـبوو، ١٠یەم فەرمانڕەوای گۆگۆریۆـبوو لە باکووری سێ شانشینەکەی کۆریا. سێیەم کوڕی هەشتەم پاشای گۆگۆریۆ، سیندایـبوو وە برا بچووکی نۆیەم پاشای گۆگۆریۆ، گوگۆکچۆن. مرد بەبێ هیچ میراتگرێک.

## پوختە و چوونەسەر تەختی پاشایەتی
لەپاڵ مردنی پاشا **گوگۆکچۆن**، شاژنەکەی خاتوو **یو** پاڵپشتی بانگەشەی **سانسانگ**ی کرد و داینا لەسەر تەختی پاشایەتی. بووە شاژنی سانسانگ. ئەمە ئەوە نیشان ئەدات کە نیرتێکە لە هاوسەرگیری لەگەڵ ژن‌برا هێشتا ئەنجامئەدرا لە گۆگۆریۆ، بەڵام هەروەها خراوەتەڕوو کە خاتوو **یو** دەسەڵاتی هەییە لە دادگا.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Sansang of Goguryeo

پۆل:کۆریا
پۆل:ئاسیا
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:پاشاکانی گۆگۆریۆ

پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٢ەم لە ئاسیا
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٣یەم لە ئاسیا
پۆل:فەرمانڕەواکانی گۆگۆریۆ
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی دووەم
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی سێیەم
پێشانگای ھونەری ئانتاریۆ

وێنۆک|نمای دیوی ژوورەوەی دیواری مۆزەخانەکە لە ڕۆژدا
**گالەریی ھونەری ئانتاریۆ** () مۆزەخانەیەکی ھونەرییە کە لە شاری تۆرانتۆی وڵاتی کەنەدایە. گالەرییەکە کاری ھونەریی کۆن و ھاوچەرخی تێدایە. زۆربەی کارەکان ھونەری کەنەدایی، ئەورووپین و بڕێک کاری ھونەری ئەفریقیشی تێدایە.

## بەشەکان
### ھونەری کەنەدا
### ھونەری ئەورووپا
### ھونەری ئەفریقا
### ھونەری وێنەگری
### بەشی ھاوچەرخ
## پیشانگا

Henry Moore works, AGO.jpg|پیشانگای پەیکەری دەستکردی ھێنری مۆر
AGO stairs.jpg|پلە پێچاوپێچەکانی مۆزەخانەکە



## بەستەرە دەرەکییەکان

ماڵپەڕی گالەریی ھونەری ئانتاریۆ 

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:مۆزەخانەکان لە تۆرنتۆدا
جێرێمی کۆربین

**جێرێمی کۆربین** (بە ئینگلیزی:Jeremy Corbyn؛ لەدایکبووی٢٦ی ئایاری ١٩٤٩)سیاسەتمەداری خەڵکی شانشینی یەکگرتووە. ئەو ڕێبەری ھەنووکەیی پارتی کرێکارانی بریتانیایە و لە ساڵی ١٩٨٣ تا ئێستا ئەندامی پارلەمانی بریتانیا بووە.

کۆربین لە باڵی چەپی پارتی کرێکارانە و خۆی بە سۆسیالدیموکرات دەزانێت. ئەو لاینگری نەتەوەیی کردنی دیسانی ھێڵەکانی شەمەندەفەرە و دارایییەکانی گشتی، کردنەوەی کانگاکانی بەردە زووخاڵ، چوون بە گژی ڕاکردن لە ماڵیات، لابردنی مانگانە بۆ زانکۆکان و زۆر کردنی کۆمەکخەرج بۆ خوێندکارانی زانکۆ و دەستبەردار بوون لە چەکی ناوەکییە.

پشتیوانی کۆربین لە گەلی کورد و گەلانی تری لێقەوماو لە سەرەتای کارەکانیەوە دەست پێ دەکات. لە یەکێ لە دانیشتنەکانی مانگی ١١ی ١٩٩١دا حکوومەتی بەریتانی لە مەترسیەکانی سوپای تورکیا ئاگادار دەکاتەوە و داوای یارمەتی دەکات بۆ بەرەی کوردستانی و کوردی ئێراق کە خۆی سەردانی ناوچەکەی کردوە ئەوکاتە.

جێرێمی کۆربین پێشتر لەگەڵ کەناڵی «پرێس تی ڤی»ی ئێران لە لەندەن ھاوکاری بووە.

## سەرچاوەکان



پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩
پۆل:پیاوە فێمینیستەکان
فلۆریان بێچیڕی

**فلۆریان** یان **فلۆریانی**، ناوی تەواو **فلۆریان بێچیڕی** (لە دایکبووی ١١ی شوباتی ٢٠٠٠) گۆرانیبێژێکی ئەلبانیـیە. لە سکۆپیە، مەقدوونیا لە دایکبووە.

## ئەلبوومەکان
*ساڵی ٢٠١٢ - Ngjyra E Kuqe
*ساڵی ٢٠١٣ - Welcome To Prishtina, Kjo Zemër
*ساڵی ٢٠١٤ - Oj ti qikë
*ساڵی ٢٠١٤ - E di qe don
*ساڵی ٢٠١٥ - Syn ft. Lindon

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Florian Beqiri

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٠
پۆل:زیندووان
ئەدریان گاجا

**ئەدریان گاجا** (لەدایکبووی ١٣ی شوباتی ١٩٨٤) گۆرانیبێژ و گۆرانینووس و بەرھەمھێنەری ئەلبانییە لە مەقدوونیا.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Adrian Gaxha

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤
پۆل:زیندووان
ڕاوچی × ڕاوچی

**ڕاوچی × ڕاوچی** (بە ژاپۆنی: ハンター×ハンター) (بە ئینگلیزی: Hunter × Hunter) زنجیرەیەکی مانگای ژاپۆنییە کە لەلایەن یوشیھیرۆ تۆگاشی نووسراوە و وێنەی کێشراوە. لە ھەفتانەی شۆنن جەمپ لە ئازاری ١٩٩٨ەوە بە زنجیرەکانی داڕێژراوە کراوە، ھەرچەندە مانگاکە لە ساڵی ٢٠٠٦ەوە بەردەوام بووە لە ماوەی درێژکراوەدا. بەشەکانی لە ٣٦ قەبارەی تانکۆبۆن کۆکراوەتەوە لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨.

چیرۆکەکە سەرنج دەخاتە سەر کوڕێکی گەنج بە ناوی گۆن فریکس کە بۆی دەردەکەوێت کە باوکی کە لە تەمەنی گەنجیدا جێی ھێشتووە، لە ڕاستیدا ڕاوچییەکی بەناوبانگی جیھانە، پسپۆڕێکی مۆڵەتپێدراو کە تایبەتمەندە بە بەدواداچوونی نایابەوە وەک شوێن.

گۆن لە گەشتێکدا دەڕوات بۆ ئەوەی ببێت بە ڕاوچی و لە کۆتاییدا باوکی بدۆزێتەوە. بە درێژایی ڕێگاکە، گۆن چاوی بە ڕاوچییە جۆراوجۆرەکانی تر دەکەوێت و ڕووبەڕووی ماورایی دەبێتەوە

## چیڕۆک
گۆن فریکس کوڕێکی بچووکە، بەدوای باوکیدا دەگەڕێت بۆ ئەم مەبەستەش دەبێت تاقیکردنەوەی ڕاوچییەکان ئەنجام بدات بۆ ئەوەی ببێت بە ڕاوچی، ھاوشێوەی باوکی خۆی. لە میانەی تاقیکردنەوەکانی پەیوەندی ھاوڕێیەتی پتەو دروست دەکات لەگەڵ سێ ھاوڕێی بە ناوەکانی "کیلوا، کۆڕاپیکا، و یۆریۆ (لیۆریۆ)" و ھەریەک لەمانە ئامانجی تایبەت بە خۆی ھەیە.

## درێژەی چیرۆک
لەکاتێکدا گۆن فریکس بە دوای باوکیدا دەگەڕێت دەچێت بەشداری پێشبڕکێی ڕاوچییەکان دەکات و کۆراپیکا، لیۆریۆ، کیلوا دەناسێت و لەکۆتایی پاڵە وانیتییەکە دا ھەموویان دەردەچن جگە لە کیلوا نەبێت بەھۆی لادان لە یاسای پاڵەوانێتییەکەوە پاشان گۆن و کیلوا بەتەنیا دەمێننەوە و دەچن بۆ بورجی ئاسمان تاکو پەرە بە تواناکانیان بدەن و پارەیشیان دەست بکەوێت و لەوێ کەسێک دەبێت بە مامۆستایان بەناوی بەڕێز وینگ کە فێری ھونەری نێن یان دەکات کە ھونەرێکی شەڕکردنە و بەشێوەیەکی زۆر بەھێز دەبن و پاشان دەچن بۆ شاری یۆروک شین کە لەوێ ھاوڕێکان چاویان بەیەن دەکەوێت.

## زمانی کوردی
بەشێوەیەکی فەرمی ھیچ کەناڵێکی تەلەڤیزیۆنی کوردی مافی بڵاوکردنەوە و بە کوردیکردنی ئەو ئەنیمییەی نەبووە، بەڵام لە ئاستی ناوخۆی باشووری کوردستان کەناڵی نیگا ٢ (یان نیگای منداڵان) کە سەر بە کەناڵی نیگا تیڤییە و کەناڵی فۆرئەنیمی کە سەر بە گرووپی کەناڵەکانی 4Group Channelsە زنجیرەکەیان پەخشکردووە. ھاوکات چەند وێبگەیەکی کوردیش تایبەت بە ئەنیمی زنجیرەکەیان بە ژێرنووسی کوردی بڵاوکردووەتەوە .

## سەرچاوەکان
* بەشدارییەکانی ویکیی ئینگلیزی.

پۆل:زنجیرە مانگاکان
پۆل:شۆنن مانگا
پۆل:ئەو مانگایانەی گۆڕدراوە بۆ فیلم
پۆل:مانگای ڤیز میدیا
پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت
پۆل:کۆمپانیای مادھاوس
پۆل:ئەنیمێ و مانگای درامیی کۆمیدی
پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی
پۆل:ئەنیمێ و مانگای سەرکێشی
پۆل:ئەنیمێی ڤیز میدیا
پۆل:مانگاکانی ١٩٩٨
پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ژاپۆنی لە ٢٠١١دا دەستی پێکردووە
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکانی فوجی
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ژاپۆنی
پۆل:ئەنیمێ و مانگای ھونەری جەنگی
پۆل:مانگای شوئیشا
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١١ دەستیان پێکردووە
پۆل:تونامی
پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٨
مشار (فیلمی ٢٠٠٤)

**مشار** (بە ئینگلیزی: Saw) فیلمێکی ترسێنەری ئەمریکییە. دەرهێنراوە لەلایەن جەیمز وان.

## پوختە
**ئادەم**، فۆتۆگرافەرێکە، بە ئاگادێتەوە لەناو بانیۆیەک. بەتاڵی ئەکاتەوە و دێتەدەرەوە لەناو بانیۆکە و خۆ ئەدۆزێتەوە لەناو گەرماوێکی ڕووخاو و قاچی کۆتکراوە بە بۆڕیەکی گەرماوەکە. **لۆرانس گۆردن** دۆمەڵزانێکە، بەهەمان شێوەی (ئادەم) ئەبەسترێەوە لە سووچێکی ژوورەکەوە وە مردوویك لە گۆمێکی خوێنەوە درێژکراوە لە نێوان هەردووکیانەوە، دەمانچەیەک و کاسێتێکی دەنگی بە دەستەکانییەوەیە. هەریەکەیان کاسێتێکیان لە گیرفان داییە، کە پێویستە (ئادەم) لە گەرماوەکە هەڵبێت وە (لۆرانس)یش پێویستە (ئادەم) بکوژێت پێس کاتژمێر شەش، یان کچ و هاوسەرەکەی ئەمرن وە ئەو جێی بهێڵێت و بمرێت. بەبەکارهێنانی بەڵگەی کاسێتەکە، ئادەم توورەگەیەک ئەدۆزێتەوە کە دوو مشاری تێدایە، هەرجەندە بە توانا نەبوو بۆ بڕینی کۆتەکە. ئادەم مشارەکەی ئەشکێت و فێڕێی ئەدات و بە ئاوێنەکە ئەکەوێت و بێهیوا ئەبێت. لۆرانس هەست بەوە ئەکات کە مشارەکان بەکاربهێنرێت بۆ پێیەکانیان وە دەرئەخات کە ئەوان دیلی (جیکساو کیللەر).

## سەرچاوە
*[ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ (Saw (2004 film](https://en.wikipedia.org/wiki/Saw_(2004_film))

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فیلمەکانی مشار
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ئەمریکییە ترسێنەرەکان
پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ترسناکە دەروونییە ئەمریکییەکان
پۆل:مشتومڕی فیلمەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:فیلمە ترسناکەکان بە زمانی ئینگلیزی
تاونزڤیل

*تاونزڤیل*'  گەورەترین شاری بەندەریە لە باکووری ڕۆژهەلاتی ئوسترالیا و لە ویلایەتی کوینزلەند دایە، هەندێک جار وەکوو پایتەختی باکووری کوینزلەند ناوی لێ دەبرێ، ئەو شارە بە دانیشتوانە ٢٠٠،٠٠ هەزار کەسیەکەی یەکێکە لە شوێنە گرینگەکان بۆ ڕاکێشانی دارایی و کۆچبەرە و هەروەها زۆرترین ڕێژە پیشکەوتی لە شارەکانی ئەم وڵاتە دا هەیە.

## مێژوو
هەرچەندە ناوچەکە بە هۆی زەوی بە پیت و سەرچاوە ئاوەییەکان لە هەزاران ساڵ پێش ئێستاوە ژینگەی خۆجێییەکان بووە، بەڵام لە ١٨٦٦ دا وەکوو یەکەم موستەعمەرەی بەریتانیا دامەزرا.

## گرینگی
ئەم شارە بەندەرییە بە هۆی هەڵکەوتەی ستراتێجیکی لە تەنیشت دەریای شیلانی و ئۆقیانووسی ئارام، بنکەی گەورەترین هێزی چەکداری ئوسترالیا و میوانداری ناوەندەکانی فەرمانگەیی، دەوڵەتی، و بازرگانی باکووری ئەم وڵاتە دەکات. هەروەها بە هۆی نزیک بوون لە دیواری گەورەی شیلانی ئوسترالیا، دوورگەی موگناتیسی و دارستانە گەرمەسێریەکانی کوینزلەند، خاڵێکی گرینگی مانەوەیە بۆ گەشتیاران.

## زانکۆ
یەکەی ناوەندی کۆمەڵە زانکۆکانی جێیمز کۆک لەم شارەیە. ئەم زانکۆیە یەکێکە لە بەناوبانگترین ناوەندەکانی زانستی جیهان لە ناوچەکانی نیوەگۆی باشووری زەوی

## کەشوھەوا

ئەم شارە بە هۆی نزیکی لە هێڵی ئیستوای زەوی و هەروەها دەریای شیلانی و تێپەڕبوونی ڕووباری ڕاس پێیدا، کەشوھەوایەکی گەرم و شێداری هەیە و هاوینان بارانی تووندی لێ دەبارێ.

## پێشانگای وێنە

Image:View of Townsville from Mt Stuart.jpg|دیمەنی تاونزڤیڵ لەسەر ماونستووارتەوە
Image:TownsvilleSkyline08.jpg|بەندەری تاونزڤیل
Image:TownsvilleCBD.jpg|


## سەرچاوە

* ماڵپەڕی فەرمی

* University of Queensland: Queensland Places: Townsville


پۆل:ئۆسترالیا
پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٦٥ لە ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە کەناراوییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارەکانی کوینزلەند
پۆل:کوینزلەندی باکوور
پۆل:کوینزلەند
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٦٥
پۆل:شارە کەناراویەکانی ئوسترالیا
ماونت گەمبیێر

**ماونت گەمبیێر** شارێکە لە ویلایەتی ئوسترالیای باشووری وڵاتی ئوسترالیا، ئەم شارە دووهەم شاری پڕدانیشتووی ویلایەتەکەیە و دانیشتوانەکەی بریتین لە ٢٥،١٩٩ کەس.
شارەکە لە باشووری ڕۆژهەڵاتی ویلاتەکە دایە و تەنیا ١٧ کیلۆمەتر لە دەستپێکی  ویلایەتی ڤیکتۆریا دوورە.لە باکووری ڕۆژاوای دا و بە دووری ٤٥٠ کیلۆمەتر دەگاتە ناوەندی ویلایەتەکە واتا شاری ئەدێلاید .

## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی Mount Gambier, South Australia

پۆل:لایمستۆن کۆست
پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٥٤ لە ئوسترالیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٥٤
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیای باشوور
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:ئۆسترالیا
مووری برێج، باشووری ئوسترالیا

**مووری بریج** شارێکی ئوسترالیە لە ویلایەتی ئوسترالیای باشوور، شارەکە بە دووری ٧٦ کیلۆمەتر لە باکووری شارۆچکەی *مێنینجی* و ٧٧ کیلۆمەتر لە باشووری ڕۆژهەڵاتی ناوەندی ویلایەتەکە هەڵکەوتووە.

لەسەرژمێری ساڵی ٢٠١١ی ئوسترالیا دا دانیشتوانی شارەکە بریتی بوون لە ١٦٧٠٨ کەس و ئەمەش شارەکەی کردبوو بە چوارەم پڕدانیشتووی ویلایەتی ئوسترالیای باشوور.

## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی Murray Bridge

پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٢٤ لە ئوسترالیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٢٤
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیای باشوور
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:ئۆسترالیا
پۆل:ناوچەکانی نیشتەجێبوونی ڕووباری موررای
پۆرت ئۆگەستا

**پۆرت ئۆگەستا** شارێکی ویلایەتی ئوسترالیای باشووری وڵاتی ئوسترالیایە. ئەم شارە لە سەرژمێری ساڵی ٢٠١١ی وڵاتەکە دا ١٣،٥٠٤ کەس دانیشتووی هەبووە.

## کەشوھەوا

## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی Port Augusta

پۆل:شارەکانی ئۆسترالیای باشوور
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارە کەناراوییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا
پۆل:ئۆسترالیا
پۆل:دامەزراونی ١٨٥٢ لە ئوسترالیا
پۆل:شارە کەناراویەکانی ئوسترالیا
پۆل:فار نۆرس
پۆرت پیێری

**پۆرت لینکۆڵن** شەشەم شاری پڕدانیشتووی ویلایەتی ئوسترالیای باشووری وڵاتی ئوسترالیایە.

شارێکی ویلایەتی ئوسترالیای باشووری وڵاتی ئوسترالیایە. ئەم شارە لە سەرژمێری ساڵی ٢٠١١ی وڵاتەکە دا ١٤،٠٨٨ کەس دانیشتووی هەبووە. پۆرت لینکۆڵن شارێکی بەندەرییە و لە کەناری کەنداوی سپێنسر دایە، ٢٢٣ کیلۆمەتر لە ئەدێلایدی ناوەندی ویلایەتەکە دوورە.

## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی Port Pirie

پۆل:شارەکانی ئۆسترالیای باشوور
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارە کەناراوییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا
پۆل:ئۆسترالیا
ڤیکتۆر ھاربۆر

**ڤیکتۆر ھاربۆر** () شارێکی ویلایەتی ئوسترالیای باشووری وڵاتی ئوسترالیایە. شارەکە بە دووری ٨٠ کیلۆمەتر دەکەوێتە باشوری شاری ئەدێلاید.

## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی Victor Harbor

پۆل:شارەکانی ئۆسترالیای باشوور
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارە کەناراوییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا
پۆل:ئۆسترالیا
گۆ

200px|وێنۆک|گۆ
**گۆ** شێوەیەکی بازنەییی ئەندازەیییە لە بۆشاییی سێ ڕەھەندیدا، بریتییە لە سەرجەمی ڕووی تۆپێکی تەواو خڕ. ھەروەکوو بازنە کە ئەندازەیییانە تەنێکی دوو ڕەھەندییە، گۆش بیرکارییانە پێناسەکراوە وەکوو کۆمەڵە خاڵێک کە ھەموویان ھەمان دووریان (r) ھەیە لە خاڵێکی دیاری کراو، بەڵام لە بۆشاییی سێ ڕەھەندیدا. ئەم دوورییە (r) بریتییە لە نیوەتیرەی گۆیەکە، و خاڵە دیاریکراوەکە بریتییە لە چەق *(ناوەڕاست)*ی گۆیە بیرکارییەکە. بە درێژترین ڕاستەھێڵی ناو گۆیەکە، کە دوو خاڵی بەرانبەر یەکی گۆیەکە بەیەکەوە دەبەستێتەوە و بە چەقی گۆیەکەش تێپەڕدەبێت و درێژییەکەشی دوو ئەوەندەی درێژیی نیوەتیرەی گۆیەکەیە، دەوترێت تیرەی گۆیەکە.

## قەبارە
قەبارەی گۆیەک لەڕێی ئەم ھاوکێشەیەوە دەدۆزرێتەوە:

:\!V = \frac{4}{3}\pi r^3

<math>\pi</math>  نەگۆڕێکە و بە نزیکی یەکسانە بە (٣.١٤١٦).
<math>r</math>  نیوەتیرەی گۆیەکەیە.
وێنۆک|r - نیوەتیرەی گۆ
## ڕووبەری ڕوو
ڕووبەری ڕووی گۆیێک لەڕێی ئەم ھاوکێشەیەوە دەدۆزرێتەوە:

:\!A =4 \pi r^2

## سەرچاوەکان


پۆل:ئەندازەی سەرەتایی
پۆل:ڕووەکان
پۆل:تۆپۆلۆژی
پۆل:شێوە سەرەتایییەکان
پۆل:ئەندازەی جیاکاری
پۆل:تۆپۆلۆژیی جیاکاری
تۆپ (ڕوونکردنەوە)

* تۆپ (یاری)، ئامرازی کایەکردن
* تۆپ (چەک)، ئامرازی شەڕکردن
* تۆپ (ماتماتیک)، بۆشایی ژوورەوەی گۆ
سەبەتە

250px|وێنۆک|چوار سەبەتەی جیاواز
**سەبەتە**، **سەوەتە** یان **قوڵینە** دەفرێکە، بەزۆری لە ماددەی ڕەقی وەکوو دار و پلاستیک و گەڵای دار و وایەر دروست دەکرێت. بەڵام زۆربەیان لە دار دروست دەکرێن. بارستایییەکەی کەمە، بەزۆری بۆ مەبەستی ھەڵگرتن و پاراستنی خۆراک بەکاردێن.  بەشێوەیەکی ئاسایی سەبەتەکان دەسکێکیان ھەیە بۆ ھەڵگرتن. ھەندێک لە سەبەتەکان سەرپۆشیان ھەیە و داخراون، لەکاتێکدا ئەوانیتر سەرکراوەن.

## بەکارھێنانەکان

## مێژوو

## گالێری

Dupuis, Pierre - Basket of Plums.jpg|سەبەتەی ھەڵووژە
Trinket Basket, Makah people, Northwest Washington, late 19th to early 20th century, twined and plaited bear grass, sedge, cedar bark - Chazen Museum of Art - DSC01868.JPG
Seri olla basket 1.JPG
Kelly church black ash basket.jpg
860808-Saffronfarm-07-IMG 7888-2.jpg
India Victor Grigas 2011-8.jpg


پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:دەفرەکان
پۆل:دەفرەکانی ھەڵگرتنی خۆراک
پۆل:ئامرازەکانی ناوماڵ
ھۆبارت

**هۆبارت** () شارێکی بەندەرییە لە ویلایەتی تاسمانیای وڵاتی ئوسترالیا. هۆبارت لە ساڵی ١٨٠٢ دا دامەزراوە و ئێستا دانیشتوانی زیاتر لە ٢٠٢،٠٠٠ کەسە.

## پێشانگای وێنە

File:Hobart architecture.jpg|
File:Hobart waterfront architecture.jpg|
File:Hobart Tasmania architecture.jpg|
File:Cobble Creek, Hobart.jpg|
File:Around Hobart.jpg|
File:Elizabeth Street mall, Hobart, Tasmania.jpg|بازارێک لە هۆبارت


## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی Hobart

پۆل:بورنی، تاسمانیا
پۆل:باشووری تاسمانیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە کەناراوییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارەکانی تاسمانیا
پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٠٣ لە ئوسترالیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٠٣
پۆل:شارە کەناراویەکانی ئوسترالیا
گووگڵ ھانگاوتس

**گووگڵ ھانگاوتس **(بە ئینگلیزی: Google Hangouts) نەرمامێرێکی ئاڵوگۆڕکردنە، لەلاین گووگڵەوە گەشەی پێ دراوە، تایبەتمەندییەکانی نامەناردنی ڕاستەوخۆ، گفتوگۆی ڤیدیۆیی، ڕاژەی کورتەپەیام و دەنگ لەڕێی پرۆتۆکۆلی ئینتەرنێت (VOIP)ی لەخۆگرتووە. ئەم نەرمەواڵەیە بووە شوێنگرەوەی سێ خزمەتگوزاری گووگڵ، کە پێشتر بۆ پەیوەندیکردن خستبوویە بەردەم بەکارھێنەران. لە وەشانە نوێیەکانی ئەندرۆیدا ھانگاوتس کراوەتە نەرمامێری سەرەکی بۆ ئاڵوگۆڕکردنی دەق.ئەم خزمەتگوزارییە بە فەرمی لە ١٥ی ئایاری ٢٠١٣ لە کۆنفرانسی گووگڵ ئای\ئۆ بە ناوی ھانگاوتس خرایە بەردەست.


## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ ئەیلوولی ٢٠١٥.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس
پۆل:نەرمامێرەکانی پەیوەندیکردن
پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١٣
پۆل:خزمەتگوزارییەکانی گووگڵ
لانسێستن، تاسمانیا

**لانسێستن** () شارێکە لە باکووری ویلایەتی تاسمانیا 'ە وڵاتی ئوسترالیا و لە خاڵی یەکگرتنەوەی هەردوو ڕووباری نۆرزئێسک و ساوت ئێسک کە دەبن بە ڕووباری تامارلانسێستن دووهەم شاری گەورەی تاسمانیە لە دوای ھۆبارت.

گەلهەی شارەکە بریتیە لە ١٠٦،١٠٣ کەس.

## شارە خووشکەکانی
لانسێستن سێ شاری خووشکی هەیە. 



## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی Launceston, Tasmania

پۆل:لانسێستن، تاسمانی
پۆل:باکووری تاسمانیا
پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٠٦ لە ئوسترالیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٠٦
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە کەناراوییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارەکانی تاسمانیا
بورنی، تاسمانیا

**بورنی** () شارێکی کەناراویە لە کەنارەکانی باکووری ڕۆژاوای دوورگەی تاسمانیای وڵاتی ئوسترالیا، لە ساڵی ١٨٢٧ دا وەکوو ئێمۆبی دەناسرا، دواتر لە دەیەی ١٨٤٠ و بەناوی بەڕێوەبەری کۆمپانیای وەن دایمێنز لۆرد، ویلیام بورنی ناوەکەی گۆڕا.

شارێکی بچووکتر لە دەروەی بورنی هەیە بە ناوی سامێرست، بەڵام زیاتر وەکوو گەڕەکێک هەمان شار هەژمار دەکرێ، ناوەندی سیاسی ئەم شارە لە شارستانی بورنی دایە.

لە سەرژمێری ٢٠١١ی ئوسترالیا دا دانیشتوانی شارەکە بریتی بوون لە ١٩٠،٣٢٩ کەس.

## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی Burnie

پۆل:بورنی، تاسمانیا
پۆل:باکووری ڕۆژاوای تاسمانیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە کەناراوییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارەکانی تاسمانیا
دێڤنپۆرت، تاسمانیا

*'دێڤنپۆرت* () شارێکە لە باکووری ڕۆژاوای تاسمانیا لە ئوسترالیا کە بە جیرانێتی بورنی لە سەرەتای ڕووباری مێرسی دان. ئەم شارە ناوەندی گرینگی ناوچەیی بەشی باکووری ویلایەتی تاسمانیە.

## کەشوھەوا

## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی Devonport

پۆل:بورنی، تاسمانیا
پۆل:باکووری ڕۆژاوای تاسمانیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارە کەناراوییەکانی ئوسترالیا
پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا
پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا
پۆل:شارەکانی تاسمانیا
پۆل:شارە کەناراویەکانی ئوسترالیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٩٠