مێشگری ئەکادی

**مێشگری ئەکادی** (بە ئینگلیزی: Acadian flycatcher؛ ناوی زانستی: Empidonax virescens) جۆرێکە لە باڵندەی بچووکی مێشگر و سەر بە خێزانی مێشگرەکانی جیھانی نوێیە (Tyrannidae). ئەم باڵندەیە بە قەبارە بچووکەکەی، ڕەنگە زەیتوونییەکەی، و بە تایبەتیش بە بانگە جیاکەرەوە و بەرزەکەی ناسراوە.

مێشگری ئەکادی باڵندەیەکی کۆچەرییە، وەرزی زاوزێی لە دارستانە گەڵاڕژاوەکانی ڕۆژھەڵاتی ئەمریکای باکوور بەسەر دەبات و بۆ زستان روو لە ئەمریکای ناوەڕاست و باشووری ئەمریکا دەکات. ناوی "ئەکادی" ئاماژە نییە بۆ ھەرێمی ئەکادیای مۆدێرن لە کەنەدا، بەڵکو دەکرێت ناونانێکی مێژوویی بێت.

## تایبەتمەندییە جەستەییەکان
مێشگری ئەکادی باڵندەیەکی بچووکە، درێژییەکەی نزیکەی ١٥ سانتیمەترە و کێشی لە نێوان ١١ بۆ ١٤ گرامدایە. بەشی سەرەوەی جەستەی ڕەنگێکی زەیتوونی-سەوزی ھەیە، لە کاتێکدا بەشی خوارەوەی (سک و سنگی) سپییەکی مەیلەو زەردە. دوو ھێڵی سپی لەسەر باڵەکانی و بازنەیەکی سپی لە دەوری چاوەکانی ھەیە کە یارمەتیدەرە بۆ ناسینەوەی.

یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی، دەنووکە پان و فراوانەکەیەتی کە لە بنەوەدا ڕەنگی پرتەقاڵییە. ئەم دەنووکە گونجاوە بۆ گرتنی مێروو لە ھەوادا. نێر و مێی ئەم جۆرە لە ڕووکەشدا زۆر لە یەک دەچن و جیاکردنەوەیان قورسە.

## ژینگە و بڵاوبوونەوە
ئەم باڵندەیە لە وەرزی زاوزێدا (ھاوین) حەزی لە دارستانی گەڵاڕژاوی پێگەیشتووە، بەتایبەتی ئەو دارستانانەی کە نزیکن لە سەرچاوەی ئاوەوە وەک چەم و زۆنگاو. زۆرجار لەناو قووڵایی دارستانەکاندا دەبینرێت نەک لە لێوارەکانیدا. ناوچەی زاوزێی لە باشووری کەنەداوە درێژ دەبێتەوە بۆ ڕۆژھەڵات و ناوەڕاستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.

مێشگری ئەکادی باڵندەیەکی کۆچەریی دوورمەودایە. لە وەرزی پایزدا کۆچ دەکات بۆ باشوور و زستان لە دارستانەکانی ئەمریکای ناوەڕاست و باکووری ئەمریکای باشووری (لە نیکاراگواوە تا کۆلۆمبیا و ڤەنزوێلا) بەسەر دەبات.

## ڕەفتار و خۆراک
### خۆراک
خۆراکی سەرەکیی مێشگری ئەکادی بریتییە لە مێروو. بە شێوەیەکی ستراتیژی لەسەر لقێک دادەنیشێت و چاودێریی دەوروبەری دەکات. کاتێک مێروویەک دەبینێت، بە خێرایی ھەڵدەفڕێت و لە ھەوادا ڕاوی دەکات (ڕەفتارێک کە پێی دەوترێت "sallying") و پاشان دەگەڕێتەوە سەر ھەمان لق یان لقێکی نزیک. خۆراکەکەی پێکدێت لە مێش، مەگەز، قالۆنچە، کرم، و جۆرەھا مێرووی تری بچووک.

### بانگ و دەنگ
بانگی مێشگری ئەکادی یەکێکە لە ئاسانترین ڕێگاکانی ناسینەوەی. دەنگێکی تیژ و بەرزی ھەیە کە زۆرجار وەک "پییت-سا" (peet-sa) یان "پیز-زا" (piz-za) وەسف دەکرێت. ئەم دەنگە جیاکەرەوەیە یارمەتیدەرە بۆ دۆزینەوەی لەناو دارستانە چڕەکاندا.

### ھێلانەکردن و زاوزێ
مێینەی مێشگری ئەکادی ھێلانەکەی دروست دەکات، کە بریتییە لە پێکھاتەیەکی شل و شێوە تاسەیی. ھێلانەکە بەزۆری لەسەر لقێکی ئاسۆیی و لەناو چạcێکی لقدا دادەنرێت، زۆرجار لە سەرووی ئاوەوە. بۆ دروستکردنی ھێلانە، ماددەی وەک ڕیشاڵی ڕووەکی، پووش، و تۆڕی جاڵجاڵۆکە بەکاردەھێنێت.

مێینە بە گشتی ٢ بۆ ٤ ھێلکەی کرێمی-سپی دەکات کە خاڵی قاوەیی کاڵیان لەسەرە. ماوەی کڕکەوتنی نزیکەی دوو ھەفتەیە و دوای ھەڵھاتنی ھێلکەکان، بێچووەکان بۆ ماوەی ١٣ بۆ ١٥ ڕۆژی تر لە ھێلانەکەدا دەمێننەوە.

## دۆخی پاراستن
بەپێی یەکێتیی نێونەتەوەیی بۆ پاراستنی سروشت (IUCN)، مێشگری ئەکادی وەک جۆرێکی "کەمترین نیگەرانی" (Least Concern) پۆلێن کراوە، چونکە ژمارەیان زۆرە و لە ناوچەیەکی بەرفراواندا بڵاون. سەرەڕای ئەمەش، ھەڕەشەی لەناوچوونی ژینگەی زاوزێ و ژینگەی زستانەیان لەسەرە. ھەروەھا ئەم باڵندەیە یەکێکە لە قوربانییەکانی مشەخۆریی ھێلانە لەلایەن باڵندەی کاوبێردی سەرقاوەیی (Brown-headed Cowbird)، کە ھێلکەی خۆی لەناو ھێلانەی ئەم باڵندەیەدا دادەنێت.

## سەرچاوەکان

لەسەر بنەمای وتارەکانی ویکیپیدیای ئینگلیزی و سەرچاوەی دەرەکیی ترەوە وەرگیراوە، بە داڕشتنێکی جیاواز و فراوانتر نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە.

پۆل:مێشگرەکان
پۆل:باڵندەکانی ئەمریکای باکوور
پۆل:باڵندە کۆچەرەکان