open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
خۆڵەمێشی ستوونی گڕکان

[وێنۆک| ئەنیمەیشنێک لە مانگە دەستکردەکانەوە دەستپێکردن و تەقینەوەیەکی سەرەتایی ستوونی گڕکانێک نیشان ئەدات لە [ھەنگا تۆنگا لە ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ ]]

**خۆڵەمێشی ستوونی بوڕکانەکان** پێکدێ لە تۆز و خۆڵەمێشی گڕکانەکان کە شی دەبتەوە لە ئەنجامی تەقینی گڕکانەکان،خۆڵەمێشەکە چەندین کیلۆمەتر بەرز دەبێتەوە و هەر ئەوەش وای لێدەکات شێوەیی ستوونی وەربگرێت 
## سەرچاوە

پۆل:گڕکان
پۆل:گڕکانەکان
ھەنگا تۆنگا

وێنۆک| دوورگەی هەنگا تۆنگا لە ئاسمانەوە

**هەنگا تۆنگا** دوورگەیەکی گڕکانیە لە تۆنگا  
## سەرچاوەکان

پۆل:٢٠١٤ لە تۆنگا
پۆل:گڕکانەکانی تۆنگا
پۆل:گڕکانە چالاکەکان
پۆل:دوورگەی تۆنگا
پۆل:ھەڵچوونە گڕکانییەکان لە ٢٠٢١
ڕیڤەر پلەیت

وێنۆک**یانەی وەرزشی ریڤەر پلەیت** (بە ئیسپانی: club Atlético River plate)یەکێکە لە یانەکانی خولی تۆپی پێی ئەرجەنتینی لە ٢٥ی مایۆی ١٩٠١ دامەزراوە

ڕیڤەرپلەیت یەکێکە لە بەناوبانگترین یانەکانی ئەرجەنتین و خاوەنی زۆرترین نازناوی خولی ئەرجەنتینییە و ٣٧ جار بووەتە پاڵەوان

ریڤەر پلەیت نازناوی (ملیۆنێرەکان)ی ھەیە چونکە زۆربەی ئەندامەکانی بارزگان و بوودجەکەی زەبەلاحی ھەیە لەچاو یانەکانی تر ھەروەھا زۆربەی ھەوادارانی لە چینی باڵای ئەو وڵاتەن جیاواز لە ڕکابەرەکەی بۆکا جۆنێورز

## ژمارەی دەستکەوتەکانی یانە
خولی پلە یەکی ئەرجەنتینی (٣٧)جار
ئانا مەی وۆنگ

**وۆنگ لیو تسۆنگ** (لەدایکبووی ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٠٥ تا ٣ی شووباتی ١٩٦١) وەک ئانا مەی وۆنگ ناسراوە خانمەکتەرێکی ئەمریکییە وەک یەکەم خانمەکتەری ئەستێرەی چینی لە فیلمەکانی ھۆڵیۆد دانراوە ھەروەھا یەکەم ئەمریکی بە ڕەگەز چینی کە بە شێوەیەکی جیھانی بناسرێتەوە بەھۆی بەشدارییەکانی

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٥
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:مەسیحییە ئەمریکییە زانستخوازەکان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی فیلمی بێدەنگ
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:مردووانی ١٩٦١
گویتەپە

**گویتەپە** (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری گوێرگون، ناوچەی کوڕانی، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**گویتەپە** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی خەلیفە قشڵاق. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی خەراباچولاخ.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی قوجور. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی داداش کەندی.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٨)کەس و (٩)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە لە نەتەوەی ئازەرییەکان پێکھاتووە.

## ئایین و زمان
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (شیعە)یە.

* بە ئازەری دەدوێن. 

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی بیجاڕ
بیجاڕ
بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
جەین جۆزێف

**جەین ماریان جۆزێف** (لەدایکبووی ٣١ی ئایاری ١٨٩٤ تا ٩ی ئازاری ١٩٢٩) ئاوازدانەر، مامۆستا و ڕێکخەری مۆسیقا بوو. 

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٤
پۆل:ئاوازدانەرە کلاسیکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مردووانی ١٩٢٩
پۆل:جووە ئینگلیزەکان
پۆل:ئەو کەسانەی لە قوتابخانەی کچانی ست پۆل خوێندوویانە
پۆل:مردن بەهۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان
پۆل:مردن بەھۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان
ڕۆژژمێری ئاشووری

**ڕۆژژمێری ئاشووری** () ڕۆژژمێرێکی ھەتاوییە کە لەلایەن ئاشوورییەکانی ئەمڕۆکە بەکاردەبردرێت. ئەو ڕۆژژمێرە بەپێی مێژوو، ڕێکەوتەکەی لە سەردەمی سلووکییەوە داندراوە. بەڵام ڕۆژژمێری ئێستای ئاشووری لەسەر ساڵی ٤٧٥٠ی پێش زایینی داندراوە و لە دەیەی ١٩٥٠ەوە دەستی بەکار کردووە.

## مانگەکان

## سەرچاوەکان

ئاشووری
ساج ستالۆن

**ساج ستالۆن** () بەرھەمھێنەری فیلم، ئاوازدانەر، فیلمنووس، دەرھێنەر و ئەکتەرێکی ئەمریکییە، لەدایکبووی ٥ی ئایاری ١٩٧٦ لە شاری لۆس ئەنجلۆسی ئەمریکا، لە ١٣ی تەممووزی ٢٠١٢ بەھۆی جەڵتەی دڵەوە کۆچی دواییی کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦
پۆل:مردووانی ٢٠١٢
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ناشتەکان لە گۆڕستانی وێستوود
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە لۆس ئانجلەس
چاوۆ وێی

**وێی** (ھەروەھا وەک چاوۆ وێی یان وێی پێشوو ناسراوە یەکێک بوو لە ویلایەتە سەرەکییەکە کە فەرمانڕەواییەی کردووە لە سەردەمی سێ شانشینەکە (٢٢٠-٢٨٠)  پایتەختەکەی دەکەوتە سوچانگ و دواتریش لوۆیانگ ویلایەتە لەلایەن چاوۆ پێی دامەزراوە لە ٢٢٠، بەپێی ئەو شتانەی باوکی دایمەزراندبوون، لە کاتی کۆتایی ئیمپراتۆریەتی ھان، ئی ڕۆژھەڵاتی ھان

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:وڵاتەکانی پێشوو لە مێژووی چین
پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییەکان لە چین
پۆل:فەرمانڕەوا پێشووەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
چاوۆ پی

**چاوۆ پی** (لەدایکبووی ١٨٧ تا ٢٩ی حوزەراینی ٢٢٦( یەکەم ئیمپراتۆری ویلایەتی چاوۆ وێی بوو لە سەردەمی سێ شانشینەکە لە چین. دووەم کوڕی لۆرد چاوۆ چاوۆ بوو کە لە کۆتایی سەردەمی ھان ژیاوە لە ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٢٠ چاوۆ پی بە زۆر وادەکات ئیمپراتۆر سیان واز لە تەخت بێنێت و کۆتایی بە ئیمپراتۆریەتی ھان دەھێنێت دواتر لە ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٢٠ خۆی وەک ئیمپراتۆر دەناسێنێت و ویلایەتی چاوۆ وێی دادەمەزرێنێت و بەردەوام دەبێت لە جەنگ دژی ویلایەتەکانی تری دەوروبەری. بەڵام لە جەنگەکانی سەرکەوتنێکی ئەوتۆ بەدەست ناھێنێت.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧
پۆل:مردووانی ٢٢٦
پۆل:خێزانی چاوۆ چاوۆ
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٣یەمی زایینی
پۆل:ئیمپراتۆرەکانی چاوۆ وێی
پۆل:شاعیرانی چاوۆ وێی
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتی ھان
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی سێیەم
پۆل:خەڵکی بۆژۆو
پۆل:شاعیرانی ئانھوی
پۆل:فەرمانڕەوایانی دامەزرێنەر
شیما شی

**شیما شی** (لەدایککبووی ٢٠٨ تا ٢٣ی ئازاری ٢٥٥) ژەنەڕال و ڕاسپێدراوی شا بوو لە ویلایەتی چاوۆ وێی لە سەردەمی سێ شانشینەکە لە چی. لە ٢٤٩ یاوەری باوکی بوو لە دوورخستنەوەی ڕاسپێردراوی ئیمپراتۆر چاوۆ فانگ تا خێزانی شیما بەھێزتر بێت لە ویلایەتەکە. لەدوای مردنی باوکی لە ٢٥١ دەچێتە شوێن پێگەی باوکی. کاتێک ئیمپراتۆر چاوۆ فانگ دژی ئەو ڕەفتار دەکات، لە ٢٥٤، سیما شی ئیمپراتۆر لە تەخت دووردەخاتەوە و لە شوێنی ئەو ئامۆزاکە ی چاوۆ ماوۆ دادەنێت.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٨
پۆل:مردووانی ٢٥٥
چاوۆ فانگ

**چاوۆ فانگ** (لەدایکبووی ٢٣٢ تا ٢٧٣) سێیەم ئیمپراتۆری چاوۆ وێی بوو لە سەردەمی سێ شانشینەکە، کوڕی ھەڵگیراوەی چاوۆ ڕووی دووەم فەرمانڕەوایی چاوۆ وێی بوو. سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ٢٣٩ تا ٢٥٤ بوو. لە ٢٥٤ شیما شی دووری دەخاتەوە لە تەختی پاشایەتی دوای ئەوەی دژی ئەو ڕەفتار دەکات، ھەرچۆنێک بێت لەدوای مردنی نازناوی پاش مردنی «لی» پێ دەبەخشرێت و ناوی تەواوی دەبێت بە «دووک لی شاوۆلینگ».

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ٢٣٢
پۆل:مردووانی ٢٧٤
پۆل:ئیمپراتۆرەکانی چاوۆ وێی
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٣یەمی زایینی
چاوۆ ماوۆ

**چاوۆ ماوۆ** (لەدایکبووی ٢٤١ تا ٢ی حوزەیرانی ٢٦٠) چوارەم ئیمپراتۆری ویلایەتی چاوۆ وێی بوو لە سەردەمی سێ شانشینەکە. نەوەی چاوۆ پی یەکەم ئیمپراتۆری وێی بوو، و وەک کەسێکی ھۆشمەند وەسفکراوە لە خوێندنەکانی. ویستی فەرمانڕەواییەتی شانشینەکەی لە سیما ژاوۆ بسەنێتەوە بەڵام ناتوانێت و شکست دەخوات.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:مردووانی ٢٦٠
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٣یەمی زایینی
پۆل:ئیمپراتۆرەکانی چاوۆ وێی
پۆل:شاعیرانی چاوۆ وێی
چاوۆ ھوان

**چاوۆ ھوان** (لەدایکبووی ٢٤٦ تا ٣٠٢) پێنجەم ئیمپراتۆر و دوایین ئیمپراتۆری ویلایەتی چاوۆ وێی دەبێت لە سەردەمی سێ شانشینەکە. لە ٤ی شوباتی ٢٦٦، واز لە تەخت دەھێنێت بۆ سیما یان (ئیمپراتۆری دوایی و دامەزرێنەی زنجیرە فەرمانڕەوایی جین) ئەمەش کۆتایی بە ویلایەتی وێی دەھێنێت. نازناوی دوای مردنی «ئیپمراتۆر یوان (ئیمپراتۆری چاوۆ وێی» پێ بەخشراوە.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ٢٤٦
پۆل:مردووانی ٣٠٢
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٣یەمی زایینی
پۆل:ئیمپراتۆرەکانی چاوۆ وێی
پۆل:مردووانی دەیەی ٣٠٠
بەربانگ

[وێنۆک| بەربانگ لە مزگەفتی گەورەی تایپی لە وڵاتی [تایوان]]

**بەربانگ** یاخوود **بەربانگ لە ڕەمەزان** خوانێکە کە کۆتایی بە ڕۆژووگرتنی موسڵمانان دەهێنێت لە ڕێگەی خواردن یاخوود خواردنەوە، هەروەها بەرەبانگ چەند ڕێسایەکی تایبەتی خۆی هەیە لە زانستی فقهی ئیسلامیدا، وەک مەرجی هاتنەجێی بەربانگ و شکاندنی ڕۆژووەکە هاتنی کاتی خۆرئاوابوونە نیشانەی گەیشتن بەو کاتەش بەرزبوونەوەی دەنگی بانگی مەغریبە. 
## سەرچاوە

پۆل:ئیسلام
پۆل:ڕەمەزان
پۆل:ڕۆژوو لە ئیسلام
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:ژەمەکان
ناوچەی سەوز

وێنۆک|دیمەنێک لە ناوچەی سەوزی بەغدا
[وێنۆک|[کۆشکی زەقوورە، بەشێک لە فەرمانگەی سەرۆک وەزیرانی عێراق]]
وێنۆک|نەخشەی ئاسمانیی ناوچەی سەوز

**ناوچەی سەوز** () یان **ناوچەی نێونەتەوەییی بەغدا** بە ڕووبەری ١٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە لە ناوچەی کەرخ لە ناوەندی بەغدا، عێراق ھەڵکەوتووە. ئەو ناوچەیە لە سەردەمی ڕژێمی بەعسەوە بوونی ھەیە و لەو کاتدا ناوەندی ئیداری و حکومیی بەعسییەکان و شوێنی نیشتەجێبوونی سەددام حوسێن و خێزانەکەی بوو. بە پێچەوانەی ئەو ناوچەیە، ناوچەی سوور بە بەشەکانی تری بەغدا دەگوترێت کە ئاسایشیان تێدا نییە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:بەغدا
پۆل:سەدەی ٢١ەم لە بەغدا
تابعین

**تابعین** لە مێژووی ئیسلامدا ئەو کەسایەتییە ئیسلامیانەن کەوا پێغەمبەر محەممەدیان نەبینیوە، لەدوای کۆچی دواییی پێغەمبەرەوە ژیاون (لە سەدەی یەکەم و سەدەی دووەمی ھیجری)، یاخود لە سەردەمی ئەو ژیاون بەڵام بە خزمەتی نەگەیشتوون و ئیمان و موسڵمان بوونیان لەدوای کۆچی دوایییەوە بووە. ڕۆلێکی کاریگەرییان ھەبووە لە ماوەی ژیانیان دا فێری فەرموودە بوون لە سەحابەوە و کەسانی دیکەیان فێرکرد، و ئەوانەن کەوا شوێنکەوتەی سونەتی پێغەمبەر و سەحابەکانن.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:تابعین
پۆل:ئیسلام لەسەدەی ٧ەم
ھاوتا ئەسعەد

**هاوتا ئەسعەد** (١٩٦١ – ٧ی نیسانی ٢٠٢٢) گۆرانیبێژ و حەیرانبێژی کورد بوو. لەساڵی ١٩٨٣ چووە ناو بواری هونەرییەوە. لە ٧ی نیسانی ٢٠٢٢، هاوتا لە تەمەنی ٦١ ساڵیدا بە هۆی نەخۆشییەوە لە شەقڵاوە، هەولێر کۆچی دوایی کرد. هاوتا برای هونەرمەند زیاد ئەسعەد بوو.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١
پۆل:مردووانی ٢٠٢٢
پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی
براوڵ ستارس

وێنۆک

**براوڵ ستارس** () گۆڕەپانێکی شەڕی ئۆنڵاینی فرە یاریزانییە، و تەقەکەری پاڵەوانی کەسی سێیەمە، ئەم یارییە ڤیدیۆیییە لەلایەن کۆمپانیای سوپەرسێڵ پەرەیپێدراوە و بڵاوکراوەتەوە. لە ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ لە ھەموو جیھان بۆ سەر ئامێرەکانی ئای ئۆ ئێس و ئەندرۆید بڵاوکرایەوە. یارییەکە مۆدی جۆراوجۆری ھەیە، ھەریەکەیان بۆ ئامانجێکی جیاواز دانراوون، یاریزانەکان دەتوانن براوڵی خۆیان ھەڵبژێرن بۆ یاریکردن.

## سەرچاوەکان

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٧
پۆل:یارییەکانی ئەندرۆید
پۆل:یارییەکانی ئای ئۆ ئێس
پۆل:یارییە ڤیدیۆیییە خۆڕایییەکان
پۆل:یاریەکانی (کۆمپانیای یاری ڤیدیۆیی) سوپەرسێڵ
پۆل:ئەو یاریە ڤیدیۆییانەی لە فینلاند پەرەیان پێدراوە
پۆل:یارییەکانی ئیسپۆرتز
پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٨
پۆل:کایە سەرھێڵییە فرەیاریزانییەکان
گەیم زیبۆ

وێنۆک

**گەیم زیبۆ** () ماڵپەڕێکە کە گرنگی بە ڕووماڵکردنی سەرنووسەری یاری ڤیدیۆیی مۆبایل دەدات لە پێشکەشکردن، چاوپێکەوتن، پێداچوونەوە، پێشبینی، ستراتیژی و ھەواڵەکان. سەنتەری یارییە ئاسایییەکان بوو، بەڵام دوای دووبارە دیزاین کردن لە ساڵی ٢٠١٤، ماڵپەڕەکە ئاراستەکەی گۆڕی بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی سەرەکی یارییەکانی مۆبایل دیاری بکات.

## سەرچاوەکان
*
کایەی سەرھێڵ

وێنۆک

**یاری ئۆنڵاین** () یارییەکی ڤیدیۆیییە بە شێوەیەکی سەرەکی لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە یان ھەر تۆڕێکی کۆمپیوتەری تر بەردەستە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:یاریە ئۆنڵاینەکان
پۆل:زاراوەکانی کایەی ڤیدیۆیی
پەرستگای ئاناھیتا (کەنگاوەر)

**پەرستگای ئاناھیتا** ئاسەوارێکی سەر بە شاری کەنگاوەری پارێزگای کرماشانە. شاری کەنگاوەر دەکەوێتە سنووری پارێزگای کرماشان و ھەمەدان کە دەکەوێتە ڕێڕەوی مێژوویی ھەگمەتانە تیسفۆنەوە.
ئەم ئاسەوارە دووەمین ئاسەواری بەردینی گەورەیە لە وڵاتی ئێران دوای پەرسپۆلیس.

## سەرچاوەکان

پۆل:نژیاروانیی ئێرانی
پۆل:ئاناھیتا
پۆل:خانووبەرە و پێکھاتەکانی پارێزگای کرماشان
پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پارێزگای کرماشان
پۆپیولیزم

**پۆپیولیزم** مەبەست لێی لە کۆمەڵە هەڵوەستەیەکی سیاسییە کە تێیدا خۆی لەگەڵ بەرەی گەلدا دەبینێت و زۆربەی کات ئەو بەرەیەش لە دژی دەسەڵات یان چینی نوخبە دەجووڵێنێت. دەستەواژەی پۆپولیزم لە دوای سەدەی نۆزدەهەم بەربڵاوبوو، هەروەها کۆمەڵێک کەسایەتیی و حیزبی سیاسیی دەهاتنە ناو پۆلینی پۆپولیزمەوە. تا ئێستا لە ڕوانگەی زانستی سیاسیی و زانستە کۆمەڵایەتییەکان کۆمەڵێک پێناسەی جیاواز بۆ پۆپیولیزم کراوە، هەندێک لە پسپۆڕان لە پێناسەی ئەو دەستەواژەیە دەڵێن کە بە مانای ڕەتکردنەوە بەیەکەوە دێت.

لە دەیەی ١٩٦٠ ئەوا دەستەواژەی پۆپیولیزم زۆر بەربڵاوبوو لە نێوان پسپۆڕانی زانستە سیاسییەکان، ئەمەش بەتایبەت لە ناو وڵاتانی ڕۆژا وابوو. لە کۆتاییەکانی سەدەی بیستەم، دەستەواژەکە بە زۆری بەسەر پارتە لیبرال دیموکراتەکان دەچەسپا. لە ئەمڕۆدا و لە سەدەی ٢١، مشتوومڕ کەوتە سەر دەستەواژەکە بەتایبەتیش لە ئەورووپا و ئەمریکا، ئەمەش لەبەر ئەوەی پۆپیولیزم بۆ حیزبە ڕاستڕەو، چەپ و ناوەڕاستەکان بەکاردەهات کە ئالنگاری حیزبە دەسەڵاتدارەکانیان دەکرد.

## سەرچاوەکان


پۆل:وشە سیاسییەکان
پۆل:بیردۆزە سیاسییەکان
پۆل:ئایدیۆلۆجییە سیاسییەکان
زمانی چیچانی

**زمانی چیچانی** (بە چیچانی: Нохчийн мотт) زمانێکی قەوقازیی باکووری ڕۆژھەڵاتە کە بە ٢ ملیۆن ئاخێوەر، زیاتر لە کۆماری چیچان و لەلایەن چیچانە دیاسپۆراکان لە سەرانسەری ڕووسیا، ئەورووپا، ئوردن، ئاسیای ناوەندی (زیاتر لە کازاخستان و قرغیزستان) و گورجستان قسەی پێدەکرێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:زمانەکانی ڕووسیا
پۆل:زمانەکانی ئوردن
پۆل:زمانەکانی عێراق
پۆل:زمانەکانی کازاخستان
پۆل:زمانەکانی قرغیزستان
پۆل:زمانەکانی گورجستان
پۆل:زمانە پێکەوەنووساوەکان
پۆل:زمانی چیچانی
تەقەکەری کەسی یەکەم

وێنۆک|سکرین شۆتێک لە یاریی Half-Life، بە فراوانی بە یەکێک لە کاریگەرترین یارییەکان دادەنرێت لە ژانرەکەدا

**تەقەکەری کەسی یەکەم** () جۆرێکی سەرەکیی یاریی ڤیدیۆییی تەقەکەرە، کە ناوەندەکەی لەسەر چەک و شەڕی تری پشت بە چەکە، لە ڕوانگەی کەسی یەکەمەوە دەکرێت. ژانەرەکەی تایبەتمەندی ھاوبەشی لەگەڵ یارییەکانی تری تەقەکەردا دەکات و بە پێچەوانەوە دەکەوێتە ژێر ژانەری یاریی ئەکشنییەوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:تەقەکەری کەسی یەکەم
پۆل:ژانرەکانی یاری ڤیدیۆیی
پۆل:زاراوەکانی کایەی ڤیدیۆیی
ساڵح فەوزان

**شێخ ساڵح کوڕی فەوزان کوڕی عەبدوڵڵا فەوزان** (؛ لەدایکبووی ٢٨ی ئەیلوولی ١٩٣٥) فیقھناس، مامۆستای زانکۆی سعوودی، ئەندام لە یەکێتیی گەورە زانایان و ئەندام لە کۆمەلگای فیقھی سەر بە پەیوەندیی ئیسلامیی جیھانی لە شاری مەککەی پیرۆز، پێشنوێژ و وتارخوێن لە مزگەوتی ئەمیر موتعەب کوڕی عەبدولعەزیز ئالیسعوود لە شاری ڕیاز پایتەختی عەرەبستانە. ئەو ھەروەھا بەرنامەی نوور عەلا دەربی (نور علی الدرب) لە ڕادیۆ پێشکەش کردووە

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
*بیۆگرافی بە عەرەبی

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣
پۆل:ڕەخنەگرانی شیعە
پۆل:ڕەخنەگرانی بێخوایی
پۆل:سەلەفییەکانی عەرەبستانی سعوودی
کۆمەڵکوژیی بووچا

**کۆمەڵکوژیی بوچا** زنجیرەیەک تاوانی جەنگی ئاشکرا بوو کە تێیدا کوشتنی ھاووڵاتیانی مەدەنی لەلایەن ھێزە چەکدارەکانی ڕووسیاوە لەو ناوچانەدا ئەنجامدرا کە لە شاری بووچای ئوکراینا لە کاتی جەنگی بوچا و دوای ھێرشی ڕووسیا بۆ ئوکراینا ئەنجامدرابوو. ئوکراینا ھێزەکانی ڕووسیای تۆمەتبار کرد بە تۆمەتی ئەنجامدانی " کۆمەڵکوژی " لە شارۆچکەی بوچا. بەپێی وتەی سەرۆکی شارەوانی شارەکە، تەرمی زیاتر لە ٣٠٠ کەس لە ژمارەی دانیشتووانی ئەو پێکدادانە دۆزراونەتەوە. ئوکراینا داوای لەدادگای تاوانی نێودەوڵەتی (ICC) کردووە کەلێکۆڵینەوە بکات لەوەی لە بوچا ڕوویدا.
ئەمریکا، فەرەنسا، ھۆڵەندا و ئەڵمانیا بەتوندی ئیدانەی کۆمەڵکوژییەیان کرد و خوازیاری سزای زیاتر بۆ ڕووسیا بوون.
وەزارەتی بەرگری ڕووسیاش ئەو تۆمەتانەی ڕەت کردەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ڕووداوەکانی ئازاری ٢٠٢٢ لە ئوکراینا
پۆل:کۆمەڵکوژییەکانی ئوکراینییەکان
پێدرۆ کاستیلۆ

**خۆزێ پێدرۆ کاستیلۆ تێرۆنێس** (لەدایکبووی  ١٩ی تشرنیی یەکەمی ١٩٦٩) ھەنێک جار وەک "ئێل پرۆفێ" (مامۆستا) ئاماژەی پێدەکرێت، مامۆستا و سەرکردە و سیاسەتوانی پێرۆیە کە وەک ١٣٠مین سەرۆکی ئەم وڵاتە خزمەت دەکات لەوەتەی ھەڵبژاردنە گشتییەکانی  ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢١.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی پێروو
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩
پۆل:زیندووان
خۆزێ بێرناردۆ دێ تاگلێ یی پۆرتۆکارێرۆ، مارکویسی تۆرێ تاگلێ

**خۆزێ بێرناردۆ دێ تاگلێ یی پۆرتۆکارێرۆ چوارەم مارکویسی تۆرێ تاگلێ** (لەدایکبووی ٢١ی ئازاری ١٧٧٩ تا ٢٦ی ئەیلوولی ١٨٢٥) سەرباز و سیاسەتوان و سەرۆکی پێروو بوو لە ١٨٢٣ ھەروەھا بۆ دووەجاریش لە ١٨٢٣ تا ١٨٢٤ دەبێت بە سەرۆک.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٧٧٩
پۆل:مردووانی ١٨٢٥
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی پێروو
فرانسیسکۆ شەڤیر دێ لونا پیزارۆ

**شەڤیر دێ لونا پیزارۆ** (لەدایکبووی ٣ی تشرینی دووەمی ١٧٨٠ تا ٢ی شووباتی ١٨٥٥) قەشە، سیاسەتوان و پارێزەر بوو وەک سەرۆکی پێروو خزمەتی کردووە لە ١٨٢٢، ١٨٢٨ و ١٨٣٤.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی پێروو
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٨٠
پۆل:مردووانی ١٨٥٥
خۆزێ دێ لا مار

**خۆزێ دێ لا مار** (لەدایکبووی ١٢ی ئایاری ١٧٧٨ تا ١١ی تشرینی یەکەمی ١٨٣٠) سەرکردەیەکی سەربازی ئیسپانی و دواتر دەبێت بە پێروویی، وەک سێیەم سەرۆکی پێروو خزمەتی کردووە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:مردووانی ١٨٣٠
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی پێروو
پۆل:مێژووی پێروو
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٧٨
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٧٦
خۆزێ دێ لا ریڤا ئەگوێرۆ

**خۆزێ ماریانۆ دێ لا کروز دێ لا ریڤا ئەگوێرۆ ی سانچێز بۆکوێتێ**، مارکویسی مۆنتیالێگرێ دێ ئاولێستیا (لەدایکبووی ٣ی ئایاری ١٧٨٣ تا ٢١ ئایاری ١٨٥٨) سەرباز، سیاسەتوان، مێژووناس بوو کە وەک یەکەم سەرۆکی پێروو، دووەم سەرۆکی باکووری پێرو خزمەتی کردووە، یەکەم ناونیشانی سەرۆک کۆماری ھەبووە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٧٨٣
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی پێروو
پۆل:مردووانی ١٨٥٨
ئیلاھ (ناوی خوا)

**ئەلئیلاھ** یەکێکە لە ناوەکانی خوا لە ئیسلامدا، واتا پەرستراو یان ئەو کەسەی شایستەی پەرستنە.

## لە قورئان
.

## لە فەرموودە
لە یەکێک لە دوعاکاندا پێغەمبەر محەممەد دەڵێت: ، واتا: خوایە من ملکەچی تۆ بووم، باوەڕم بەتۆ هێناوە، پشتم بە تۆ بەستووە، هیچ خوایەک شایەنی پەرستن نییە جگە لەتۆ.

## سەرچاوەکان

پۆل:ناوە پیرۆزەکانی خوا لە ئیسلامدا
ئەنتۆنیۆ خۆزێ دێ سوکرێ

**ئەنتۆنیۆ خۆزێ دێ سوکرێ یالکالا** (لەدایکبووی ٣ی شووباتی ١٧٩٥ تا ٤ی حوزەیرانی ١٨٣٠)) ھەروەھا وەک "گران ماریسکال دێ ئایاکوچۆ" ناسرابوو، سەرکردەیەکی ڤێنزوێلایی بوو کە وەک سەرۆکی پێروو و دووەم سەرۆکی بۆلیڤیا خزمەتی کردووە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩٥
پۆل:مردووانی ١٨٣٠
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی پێروو
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی بۆلیڤیا
ئاندرێس دێ سانتا کروز

**ئاندرێس دێ سانتا کروز ییکالاھومانا** (لەدایکبووی ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٧٩٢ تا ٢٥ی ئەیلوولی ١٨٥٦) ژەنەڕالی بۆلیڤی و سیاسەتوانێک بوو کە وەک سەرۆکی پێروو لە ١٨٢٧ خزمەتی کردووە، دواتر دووبارە لە ١٨٣٦ تا ١٨٣٨ وەک سەرۆکی پێروو خزمەت دەکات، و وەک شەشەم سەرۆکی بۆلیڤیا لە ١٨٢٩ تا ١٨٣٩ خزمەت دەکات.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩٢
پۆل:مردووانی ١٨٦٥
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی پێروو
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی بۆلیڤیا
لویس خۆزێ دێ ئۆربێگۆسۆ

**لویس خۆزێ دێ ئۆربێگۆسۆ یی مۆنکادا-گلیندۆ، دێ بوروتارانی مۆرالێس** (لەدایکبووی ٢٥ی ئابی ١٧٩٥ تا ٥ی شووباتی ١٨٤٧) خانەدان و سەرباز و سیاسەتوان بوو کە وەک پێنجەم سەرۆکی پێروو، وە یەکەم سەرۆکی باکووری پێرو خزمەتی کردووە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩٥
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی پێروو
پۆل:مردووانی ١٨٤٧
نیشانی ھەرێمی کوردستان

**نیشانی ھەرێمی کوردستان** ھەڵۆیەکە کە خۆرێکی لەسەر باڵەکانی ڕاگرتووە و لەلایەن ھەرێمی کوردستانەوە بەکاردەبردرێت. خۆرەکە لە سێ ڕەنگی سوور، زەرد و سەوز پێکھاتووە کە نیشاندەری ئاڵای کوردستانە لەسەر نیشانێکی قیبلەنما.

## ھێما
ژمارەی چوار لە نیشانەکەدا لەبەرچاوە: ٤ پەڕی باڵ، ٤ پەڕی کلک، ٤ ھێڵی قیبلەنمای سوور و ٤ ھێڵی قیبلەنمای سەوز. ئەمە ھێمای کوردستانی گەورەیە کە لە نێوان ٤ وڵاتان (تورکیا، عێراق، ئێران و سووریا) دابەشکراوە و ھەروەھا ھەرێمی کوردستانیش لە چوار پارێزگای ھەولێر، سلێمانی، دھۆک و ھەڵەبجە پێکھاتووە.

## ئەمانەش ببینە
* ئاڵای کوردستان
* ھەڵۆ (نیشانناسی)
* ھەڵۆی سەڵاحەدین

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ھێمای نیشتمانی کوردان
پۆل:چاندی کوردی
قاچاغیی چەک

250px|وێنۆک|چەک و چۆڵی بچووک و سووک لەلایەن کەشتی پێنجی ئەمریکاوە دەستی بەسەردا گیراوە، ئایاری ٢٠٢١
**قاچاغیی چەک** یان **بەقاچاغبردنی چەک** بریتییە لە بازرگانیی نایاسایی چەکی بچووک و تەقەمەنییە قەدەغەکان، کە بەشێکە لە زنجیرەیەک تاوانی نایاسایی کە زۆر جار پەیوەندی بە ڕێکخراوە تاوانکارییە سەروونەتەوەیییەکانەوە ھەیە. جیاواز لە کاڵاکانی دیکەی تاوانی ڕێکخراو، بازرگانیی ناقانوونیی چەکە بچووکەکان زیاتر بەستراوەتەوە بە پیادەکردنی دەسەڵات لە کۆمەڵگەکان نەک بەدەستھێنانی قازانجی ئابووری. توێژەران بڕی مامەڵە نایاسایییەکانی چەک لە ساڵێکدا بە زیاتر لە ١ ملیار دۆلاری ئەمریکی دەخەمڵێنن.

## سەرچاوەکان

پۆل:قاچاغیی چەک
پۆل:تاوانی ڕێکخراو
ڕەھبەر جەلال

**ڕەھبەر جەلال** بە ناوی تەواوی **ڕەھبەر جەلال حەمەد مامەش ڕەسووڵ** (١٩٥٣ لە کۆیە، ھەرێمی کوردستان - ١٩٩٨ لە ھێلسینکی، فینلاند) شێوەکار، مۆسیقاژەن، نووسەر، ڕۆژنامەوان و چالاکوانێکی کورد بوو.

## ژیان
ڕەھبەر جەلال ساڵی ١٩٥٣ لە کۆیە لەدایک بووە، قۆناغی ناوەندی ھەر لەم شارە تەواو کردووە، ساڵی ١٩٧٠ لە بەشی شێوەکاریی پەیمانگای ھونەرە جوانەکانی بەغدا وەرگیراوە؛ ھەر ھەمان ساڵ لەگەڵ کۆمەڵێک لە گەنجانی تری کۆیە "تیپی شانۆی کەکۆن"یان دامەزراندووە و خۆیشی بووە بە سەرپەرەشتیار؛ دیسانیش ھەر ھەمان ساڵ بووە بە ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری گۆڤاری «ڕەھێڵە»، سەر بە یەکیەتیی خوێندکارانی کوردستان. ١١ی ئازاری ١٩٧٤ بووە بە پێشمەرگە و لە بەشی ڕاگریاندندا دەستی بە کار کردووە. ساڵی ١٩٧٧ بووە بە ئەندامی کۆمەڵی ھونەر و وێژەی کوردی لقی ھەولێر. ساڵێ ١٩٨٣ چووە بۆ یووگۆسلاڤیا و لەوێ بووە بە بەڕێوەری گۆڤاری «کورد» کە دەنگی خوێندکارانی کوردی یووگۆسلاڤیا بووە (نۆ ژمارەی لێ دەرکراوە). ساڵی ١٩٨٤ چووە بۆ یەکێتیی سۆڤیەت و لە ئاکادێمیای «سوریکەڤ» دەستی بە خوێندن کردووە. لە ساڵی ١٩٨٦ەوە گۆڤاری «دڵانپار»ی دەرکردووە (تا پیش کۆچی دوایی خۆی ٣٢ ژمارەی لێ دەرچووە). ساڵی ١٩٩١ چووە بۆ فینلاند و لەوێ «کۆمیتەی ئاشتی و پشگیری نیشتمانی کوردستان»ی دامەزراندووە. ٦ی مانگی نیسانی ١٩٩٨ لە نەخۆشخانەیەکی شاری ھێلسینکی بەھۆی شێرپەنجە کۆچی دوایی کردووە. عەبدوڵڵا پەشێو شیعری «ڕەھبەر»ی بۆ ڕەھبەر جەلال ھۆنیوەتەوە کە لە سەرەمەرگیدا لە ڕێکەوتی ٤ی نیسانی ١٩٩٨دا لە نەخۆشخانەی شێرپەنجەی شاری ھێلسینکی نووسیویەتی و لەسەر تەرمەکەی خوێندوویەتییەوە.

## شێوەکاری
ڕەھبەر جەلال تا ساڵی ١٩٧٠ لە ھەموو پێشانگاکانی ساڵانەی قوتابخانەکانی ھەولێردا، بەشداری کردووە. ساڵی ١٩٧٤ لە پێشانگای ھاوبەشی ھونەرمەندە پێشمەرگەکانی کوردستان بەشدار بووە. ساڵی ١٩٧٧ یەکەم پێشانگای تایبەتیی خۆی لە شاری ھەولێر کردووەتەوە. «ڕاپەڕین» و «ڕەشکوژی» لە گرینگترین بەرھەمەکانییەتی، کە ڕاپەڕینی لە یەکەمین پێشانگای خۆی پیشان داوە و ڕەشکوژیش بڕوانەمەی ماستەرەکەی بووە (لە سووریکەڤ)، کە کارەساتێکی ساڵی ١٩٦٣ی شاری کۆیە بە دەست ڕژیمی ئەوکاتی عێراق دەگێڕێتەوە و ھێمایەکە لە ئازاری نەتەوەیەک و لەخۆبردوویییەکانی بۆ دەستەبەرکردنی ئازادی.

### پێشانگای ھاوبەش
* لەگەڵ سێ شێوەکاری تر لە ھەولێر (١٩٧٩)
* لەندەن (١٩٨٨)
* تبلیس (١٩٨٨)
* فینلاند (١٩٩١)
* ڕووسیا (١٩٩٢)

### پێشانگای تایبەت
* ھەولێر - دووەم پێشانگای تایبەت (١٩٨٠)
* فینلاند (١٩٨٨)
* فینلاند (١٩٩١)
* فینلاند (١٩٩٢)
* فینلاند (١٩٩٣)

جگە لەمانە، ساڵی ١٩٩٤ لە فینلاند دوو پێشانگا و ساڵی ١٩٩٨ لە سوید پێشانگایەک و سمینارێکی لەسەر ھونەری کوردی بەڕێوە بردووە. دوایین پێشانگای ڕەھبەر جەلال لە شاری ھێلسینکی، لە ڕێکەوتی ٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٥دا بووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ھونەرمەندان
پۆل:شێوەکارانی کورد
پۆل:ھونەرمەندانی کورد
پۆل:خەڵکی کۆیە
ستیڤن چۆو

وێنۆک

**ستیڤن چۆو** () (لەدایکبووی ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٦٢) ئەکتەر و دەرھێنەرێکی ھۆنگ کۆنگە، سەرەتا لە فیلمی دادپەروەری کۆتاییی ١٩٨٨ ڕۆڵی گێڕا. لە ئاستی نێونەتەوەییدا لە Shaolin Soccerی ساڵی ٢٠٠١ ناوبانگی دەرکرد.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی چینی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی هۆنگ کۆنگ لە سەدەی بیستەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی ھۆنگ کۆنگ لە سەدەی بیست و یەکدا
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ھۆنگ کۆنگی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی سینەما لە ھۆنگ کۆنگ
پۆل:ئەکتەرانی پیاو لە هۆنگ کۆنگ
پۆل:شارەزایانی ھونەری جەنگی ھۆنگ کۆنگ
پۆل:سیناریۆنووسانی ھۆنگ کۆنگ
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە کۆمیدییەکانی ھۆنگ کۆنگ
پۆل:خێرخوازانی هۆنگ كۆنگ
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی ھۆنگ کۆنگ لە سەدەی بیستەم
پۆل:ئەکتەرانی پیاو لە ھۆنگ کۆنگ
پۆل:خێرخوازانی ھۆنگ كۆنگ
ھاری ئادەمز

**ھاری ئادەمز** () (١٩١٨ - ١٩٨٥) وێنەگرێکی ئەفریقی-ئەمریکی بوو، کاری بۆ کالیفۆرنیا ئیگڵ و لۆس ئەنجلۆس سێنتینڵ دەکرد.
 

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٨
پۆل:مردووانی ١٩٨٥
پۆل:وێنەگرانی ئەمریکی

پۆل:فۆتۆگرافەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
ھەشتاجیفت

**ھەشتاجیفت** (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری گوێرگون، ناوچەی کوڕانی، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**ھەشتاجیفت** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی قوجور. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی قەرەجەلی.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی موغانی. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی جەیران.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١١٥)کەس و (٣٨)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە لە نەتەوەی ئازەرییەکان پێکھاتووە.

## ئایین و زمان
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (شیعە)یە.

* بە ئازەری دەدوێن. 

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی بیجاڕ
بیجاڕ
بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئەجێندەر

**ئەجێندەر** ئاماژەیە بۆ کەسێک کە ھیچ ناسنامەیەکی جێندەری نییە، بەو مانایەی کە کەسێک ناکەوێتە ژێر ھیچ پێناسەیەکی جێندەری. "A- ئە"  پێشگرێکە کە بە مانای "نا" یان "نەبوون." دێت کەسێکی ئەجێندەر وا ھەستدەکات کە نە کوڕە نە کچ.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:جێندەر
زنجیرە فەرمانڕەوایی شون

وێنۆک
**زنجیرە فەرمانڕەوایی شون** (چینی سادەکراو:顺朝; چینی دێرین:順朝، خوێندنەوە: شون چاوۆ) بە فەرمی: چوونی مەزن ( چینی سادەکراو: 大顺;  چینی دێرین: 大順; خوێندنەوە: دا شون) زنجیرە فەرمانڕەواییەکی تەمەن کورتە کە لە سەردەمی مینگ و چینگ بوونی ھەبووە لە مێژووی چین. ئیمپراتۆریەتەکە لە ٨ی شووباتی ١٦٤٤ دامەزرا بوو لەلایەن لی زیچێنگ.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییەکان لە چین
پۆل:وڵاتەکانی پێشوو لە مێژووی چین
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٦٤٤
پۆل:خانەدانی چینگ
برێک

**برێک** ئامێرێکە بۆ ھێواشکردنەوە و وەستاندنی بەشێکی مەکینەیەک.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان
میرای پاس توم ھۆ

وێنۆک

**میرای پاس توم ھۆ** () زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی درامای ڕۆمانسی پاکستانییە، لەلایەن ھومایوون سەید و شەھزاد نەسیب بەرھەمھێنراوە، لەژێر بەرھەمھێنانی کۆمپانیایی سکس سیگما پڵەس، لەلایەن نەدیم بەیگ دەرھێنراوە و ھەروەھا لەلایەن خەلیل ڕەحمان قەمەرەوە کاری نووسینی بۆ کراوە. ئەستێرەکانی بریتیین لە ھومایوون سەید، ئایزا خان، عەدنان سدقی.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە پاکستانیانەی لە ٢٠١٩ دەستیان پێکردووە
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە دراما پاکستانییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە درامییە پاکستانییەکان
فانۆسی ڕەمەزان

وێنۆک| وێنەیەکی فانۆسی ڕەمەزان

**فانۆسی ڕەمەزان** یەکەکە لە دروشمەکانی ڕەمەزان لەلایەن موسڵمانانەوە بەکاردەهێندرێت و بە تایبەت لەلایەن کۆمەڵگەی موسڵمانی وڵاتی میسڕەوە، هەروەها یەکێکە لەو هونەرە فۆلکلۆریانەی کە سەرنجی هونەرمەندان و زانایانی ڕاکێشاوە و زۆرەک لە ماڵ و شوێنە گشتیەکاندا وەک پارچەیەکی جوانی دیکۆری دادەنێن و یەکەم کەس کە فانۆسی ڕەمەزانیان بەکارهێنا میسرییەکان بوون. 
## ئەسڵی فانۆس
چەندین چیرۆک هەیە لەسەر ئەسڵی فانۆس، یەکەک لەو چیرۆکانە خەلیفەی فاتمیەکان شەوی دیاریکردنی مانگی ڕەمەزان و دیتنی هیلالی مانگ دەچووە سەر شەقام و منداڵەکان لەگەڵ ئەو دەچوونە دەرەوە لۆ ئەوەی ڕێگاکەی بۆ ڕووناک بکەن. هەر منداڵێک فانۆسی خۆی هەڵگرتبوو و منداڵەکانیش پێکەوە چەند گۆرانییەکی جوانیان دەخوێندەوە بۆ دەربڕینی خۆشحاڵی خۆیان لە گەیشتنی مانگی ڕەمەزاندا، چیرۆکێکی تر هەیە لەسەر یەکێک لە خەلیفەکانی فاتمی کە دەیویست بە درێژایی شەوەکانی ڕەمەزان شەقامەکانی قاهیرە ڕووناک بێت بۆیە فەرمانی بە هەموو شێخەکانی مزگەوتەکان کرد کە فانۆسەکان هەڵواسن کە مۆم لە ناویاندا دادەندرێت.

فانۆسەکان بە هێمایەکی تایبەتی ڕەمەزان دەمێننەوە بەتایبەتی لە میسر ئەم نەریتە لە نەوەیەکەوە بۆ نەوە پەڕیوەتەوە و ئێستا منداڵان لە مانگی ڕەمەزاندا فانۆس هەڵدەگرن و دەچنە سەر شەقامەکان و گۆرانی دەبێژن و فانۆسەکان دەجوڵێنن، هەروەها چەند ڕۆژێک پێش ڕەمەزان هەموو منداڵێک دەست دەکات بە چاوەڕوانی کڕینی فانۆسی خۆی و زۆر کەس فانۆسی گەورە و ڕەنگاوڕەنگ لەسەر شەقامەکان و بەردەم خانوو و شوقە و تەنانەت لەسەر دارەکان هەڵواسیوە.
## پیشەسازی فانۆس
وێنۆک| وێنەی یەکەک لە فانۆسە کۆنەکان لە میسڕ
پیشەسازی فانۆس پیشەسازی وەرزی نییە، بەڵام بە درێژایی ساڵ بەردەوام دەبێت، چونکە دروستکەرەکانی داهێنەرن لە داهێنانی شێوە و مۆدێلی جیاوازدا، هەروەها پاراستنیان بۆ ئەوەی لە مانگی ڕەمەزاندا بۆ فرۆشتن پێشکەش بکرێن کە وەرزی بازاڕیە، بۆ ئەم پیشەسازیە شاری قاهیرەی میسر یەکێکە لە گرنگترین شارە ئیسلامییەکان کە ئەم پیشەسازییە تێیدا گەشە دەکات چەند ناوچەیەکی دیاریکراو هەیە وەک ناوچەی ژێر گەڕەکەکە و ئەلئەزهار و ئەلغۆریە و ناوچەی بیرکەتی ئەلفایل لە سەیدە زەینەبی یەکێکە لە گرنگترین ئەو ناوچانەی کە تایبەتە بە دروستکردنی فانۆس.
### جۆرەکانی فانۆس
هەندێک فانۆسی ئاڵۆز هەیە لە ڕووی دیزاینەوە وەک فانۆسی ناسراو بە "پەرلەمان"، کە ناوی فانۆسێکی هاوشێوە بوو کە لە هۆڵی پەرلەمانی میسر لە سیەکانی سەدەی ڕابردوو هەڵواسرابوو، هەروەها فانۆسەکە بە ناوی "فاروق"ەوە ناوی پاشای پێشووی میسری  وە زیاتر لە 500 فانۆس لەم جۆرە لەو ڕۆژەدا بۆ ڕازاندنەوەی کۆشکی شاهانە کڕدرابوون.

پیشەسازی فانۆس بە تێپەڕبوونی کات گەشەی کردیە هەتا دەرکەوتنی فانۆسی کارەبایی، کە ڕووناکییەکەی پشت بە پاتری و گڵۆپەکە دەبەستێت لە جیاتی مۆمەکان.
## سەرچاوەکان
* گۆڤاری سندوقی دونیا، ژمارە ١١١ ، ئایاری ١٩٨٧
* ڕێنوێنی ئیسلام، ڕەمەزانی ١٤٠٣ -١٩٨٣ زایینی

پۆل:ئیسلام
پۆل:ڕەمەزان
پۆل:فانۆس
پۆل:فانۆسی ڕەمەزان
پۆل:میسری کۆن
پۆل:چاندی میسری
تەختی خەو

**تەخت** پارچەیەکە یان بەشێکە لە کەلوپەلەکانی نێو ماڵ کە خەڵک بۆ خەوتن بەکاری دێنن جێگای خەوتن پێکھاتووە لە دۆشەگێکی گەورەی نەرم، توولێکی تەنک بۆ داپۆشینی دۆشەگەکە بۆ ئەوەی خەڵک لەسەری بخەون. وە خەڵکی بە زۆری سەرین بەکاردێنن بۆ ژێر سەریان. و جێگاکانی خەوتن بە زۆر شێوە و قەبارە بەردەستن لەناویان جێگای خەوتنی تەنھا، یان دەبڵ بە قەبارەی پاشا

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:خەو
پلانی فریاکەوتن

پلانی فریاکەوتن () بریتییە لە پڕۆسەی پلاندانان بۆ ڕووبەڕووبونەوەی ئەو هەڕەشانەی کە کاریگەری دەخەنە سەر پڕۆسەی ئاسایی. زۆر کات بۆ بەڕێوەبردنی مەترسییەکان بەکاردێت بۆ خۆپاراستن لە ڕووداوە کارەساتبارەکان.

پلانی فریاکەوتن دەشێت بۆ ڕووداوە سرووشتییەکان بێت وەک لافاو، زریان یان هەر ڕووداوێکی دیکەی سرووشتی، هەروەها دەشێت بۆ بڵاوبوونەوەی نەخۆشی و پەتا وەک ڤایرۆسی کۆڤید-١٩ یان سارس کە وایکرد سەرچاوە مرۆییەکان نەتوانن بچنە سەر کار و پیشەی خۆیان. لە لایەکی دیکەشەوە دەکرێت ئەم پلانە بۆ ئەو هەڵانەش بێت کە مرۆڤ لە کاتی پڕۆسەی کاردا دەیکات و دەبنە هەڕەشە لەسەر پڕۆسە ئاساییەکانی ڕێکخراو یان دەزگاکە.

## سەرچاوەکان
لق

**لق** بەشێکە لە دار کە لە قەدی دارەکەوە گەورە دەبێت و گەشە دەکات.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان
بریتنی سپیرز

**بریتنی جین سپیرز** ( (لەدایکبووی ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٨١)، گۆرانیبێژ، گۆرانینووس و سەماکەرێکی ئەمریکییە کە ناسراوە بە کاریگەری لەسەر بوژانەوەی مۆسیقای تاین پۆپ دوای ماوەیەک لە دەرکەوتنی لەسەر لە کۆتایییەکانی ١٩٩٠ و ٢٠٠٠کاندا شانۆ و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان، سپێرز لە ساڵی ١٩٩٧ کاتێک تەمەنی ١٥ ساڵان بوو، ڕێکەوتنێکی لەگەڵ جایۆ ڕیکۆردز واژوو کرد.
سپیرز نزیکەی ١٥٠ ملیۆن تۆماری لە جیھاندا فرۆشتووە، کە زیاتر لە ٧٠ ملیۆن تۆماری تەنیا لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا ھەیە، ئەمەش ئەوی کردووە بە یەکێک لە پڕفرۆشترین ھونەرمەندانی مۆسیقای جیھان.
دوو ئەلبومی ستۆدیۆیی یەکەمی ئازیزم یەک جاری تر (١٩٩٩) و ئۆپس!... دووبارە کردمەوە (٢٠٠٠)، لە پڕفرۆشترین ئەلبومەکانی ھەموو کاتەکانن و سپێرسی کردە پڕفرۆشترین ھونەرمەندی ھەرزەکاری ھەموو کاتەکان.

## سەرچاوەکان

پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە ژنە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بریتنی سپێرس
پۆل:براوەکانی خەڵاتی مۆسیقای جیھانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:کچە ئەمریکیە سەماکارەکان
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مولحیدانی ئەمریکا
پۆل:سۆپرانۆ ئەمریکییەکان
پۆل:مۆسیقاژەنە پۆپە مناڵەکان
پۆل:میوزیکژەنە سەماکەرە-پۆپەکان
پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو
پۆل:کچە ئەمریکییە سەماکارەکان
پۆل:بێخوایانی ئەمریکی
پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان
کوردایەتیی ئیسلامی

وێنۆک|شێخ سەعیدی پیران
**کوردایەتیی ئیسلامی** ئایدیۆلۆژیایەکە کە ناسیۆنالیزمی کوردی تێکەڵ بە بیروڕای ئیسلامیزم دەکات. زۆرێک لە کوردە موسڵمانەکان ئەو بیروڕایەن ھەیە. ئەو ئایدۆلۆژیایە لە بەرامبەری ناسیۆنالیزمی سەرەکیی کوردایەتی کە سروشتی سێکولاریزمی ھەیە دادەنرێت.

## مێژوو
ئەو ئایدۆلۆژیایە دوای شکستی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی و دروستکردنی وڵاتی تورکیا هاتە ئاراوە، دوو ڕووداو کە کوردەکانی توڕە کرد. زۆرێک لە کوردەکان کە هەستیان دەکرد بەهۆی چاکسازییەکانی ئەتاتورکەوە کلتور و ئایین و زمان و مرۆڤەکانیان لە مەترسی لەناوچوونە، دەستیان کرد بە ڕووکردنە ئیسلامیزمی کوردی. شێخ سەعید سەرکردایەتیان دەکرد. 

تەنانەت یەکێک لە کوردە ئیسلامییە توندڕەوەکانی وەک مەلا کرێکار، ھەتا ڕادەیەک بیروڕای ناسیۆنالیزمی هەیە. لە هەندێک ڤیدیۆدا ئەو باس لە پرسی کورد و پشتیوانیکردن لە سەربەخۆییی کورد دەکات، لە کاتێکدا کە ھەمیشە توندڕەویی ئیسلامیی خۆی پاراستووە. ھەرچەندە ناوبراو جارێک لێدوانی سیاسی و نەتەوەیی بڵاو دەکاتەوە و جارێکی دیکەش خەریکی بڵاوکردنەوەی لێدوانی جیھادییە. مەلا کرێکار کە ئیسلامییەکی پۆپۆلیستییە و جەماوەری لە باشووری کوردستان لە نێوان ساڵانی ٢٠١٧ بۆ ٢٠١٩ بەرز بووەوە، بەتایبەت لەناو ئەو گەنجانەدا کە دژی حکوومەتی کوردی بوون. حەمە غەریب، ڕۆشنبیرێکی کورد داکۆکیی لەوە دەکرد کە پێویستە ناسیۆنالیزمی سەرەکیی کوردی چاکسازی بکرێت بۆ ئەوەی ئیسلامیش بگرێتەوە. مەلا کرێکار هەروەها ڕایگەیاندووە کە کوردایەتی لە سێ خاڵ پێکدێت کە ئیسلامییەکان لە دوو خاڵی یەکەمدا لەگەڵ گرووپەکانی تر بیروڕای ھاوبەشیان ھەیە، بەڵام لە خاڵی سێیەمدا کە بابەتی سێکۆلاریزمە ئەوان دژی جیاکردنەوەی ئیسلام لە سیاسەتن کە بەھۆیەوە ناکۆکی و کێشەیان لەگەڵ گرووپە ناسیۆنالیزمەکانی تر ھەیە. ئەو ھەروەھا وتوویەتی کە سێکۆلاریزم بەهاکانی کوردی لەناوبردووە.

هەروەها زۆر کەسی تر ئەو ئایدۆلۆژیایەیان بە فاشیست، توندڕەو، دژە تورک، دژە عەرەب، دژە مەسیحی، دژە جوولەکە و مەترسی بۆ سەر هەر کەسێک کە کورد و موسڵمان نەبێت ناو بردووە. ئەمە لە کاتێکدایە کەسانێکی ئیسلامیی وەکوو شێخ عێزەدین دژی تێکەڵبوونی ئیسلام لەگەڵ سیاسەت بوون.

## پارتەکان
* کۆمەڵی دادگەریی کوردستان
* یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان
* حیزبوڵڵای کورد (تورکیا)
* موجاهیدانی کوردستان
* ئاڵا سپییەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕێکخراوە کوردییە ئیسلامییەکان
پۆل:ئیسلامییەکانی کورد
پۆل:کوردایەتی
پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان
پۆل:بزووتنەوەی سەربەخۆییی کوردستان
ھەڵگری وزە

ھەڵگری وزە ماددەیەک (سووتەمەنییەک)یان ھەندێکجار دیاردەیەکە (سیستەمێکی وزە) کە وزەیەک لە خۆ دەگرێت کە دواتر دەتوانێت ببێت بە چەشنێکی تر لە وزە وەکوو کاری میکانیکی یان گەرما، یان پڕۆسەی کیمیایی یان فیزیکی ھەڵسووڕێنێت.

ئەم ھەڵگرانە فەنەر، باتریی کارەبایی، ھەوای گووشراو، ھایدرۆجین، نەوت، بەردەخەڵووز، دار و گازی سروشتی لە خۆ دەگرن. ھەڵگرێکی وزە، وزە بەرھەم ناھێنێت؛ تەنیا وزەیەکی تێدایە کە لە سیستەمێکی تر پڕ بووەتەوە.

پۆل:تێرمۆدینامیک
سنووری ئێران و عێراق

وێنۆک|نەخشەی سنووری ئێران و عێراق
**سنووری [[ئێران]] و [[عێراق]]** بە درێژاییی ١٥٩٩ کیلۆمەتر لە ھێڵی سنووریی سێخاڵە لەگەڵ تورکیا لە باکوور ھەتا شەتەلعەرەب و کەنداوی فارس لە باشوور درێژەی ھەیە. ئەگەرچی ئەو سنوورە یەکەمین جار لە ساڵی ١٦٣٩دا داندراوە، بەڵام ئێستاش ناکۆکیی تایبەتی خۆی لەسەرە. ئێران و عێراق زیاترین ھێڵی سنوورییان لەگەڵ یەکتری ھەیە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

*
پۆل:سنوورەکانی ئێران
پۆل:سنوورەکانی عێراق
پۆل:سنوورە نێودەوڵەتییەکان
عەدەن

**عەدەن** شارێکە لە یەمەن، لەوەتەی ٢٠١٥وە بە شێوەیەکی کاتی پایتەختی یەمەنە، دەکەوێتە نزیک دەریای سوور (کەنداوی عەدەن) ژمارەی دانیشتووانی بە نزیکەیی ٨٠٠،٠٠٠، و بەپێی سەرژمێری ٢٠١٧ ڕووبەرەکەی بە ١،١٠٠ کیلۆمەتر دووجا  خەمڵینراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارەکانی بەندەری عەرەبی
پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
پۆل:پایتەختەکانی وڵاتە پێشووەکان
پۆل:کەنداوی عەدەن
سوورھەڵگەڕان

**سوورھەڵگەڕان** () فیلمێکی ئەنیمەیشنی ئەمریکیی سێ ڕەھەندی کۆمێدییە. لە ساڵی ٢٠٢٢ لەلایەن دۆمی ش دەرھێنراوە و لیندسی کۆلینز بەرھەمی ھێناوە. ڕۆزالی چیانگ، ساندرا ئۆھ، ئاڤا مۆرس، ھاین پارک، مەیتریی ڕامەکریشنان، ئۆریۆن لی، وای چینگ ھۆ، تریستان ئالریک چین و جەیمس ھۆنگ بە دەنگەکانیان تێیدا بەشدار بوون.

## کاست
* ڕۆزالی چیانگ لە دەنگی میلین «می» لی
* ساندرا ئۆھ لە دەنگی مینگ لی
* ئاڤا مۆرس لە دەنگی میریام مێندێلسۆن
* مەیتریی ڕامەکریشنان لە دەنگی پریا مەنگال
* ھاین پارک لە دەنگی ئابی پارک
* ئۆریۆن لی لە دەنگی جین لی
* وای چینگ ھۆ لە دەنگی وو
* تریستان ئالریک چین لە دەنگی تایلەر نگوین-بەیکەر
* جەیمس ھۆنگ لە دەنگی بەڕێز گاو

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٢
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمی کۆمیدی ساڵی ۲۰۲۲
پۆل:فلیمی ئەهریمەنی ئەمریکی
پۆل:فیلمەکان دەربارەی نەفرەت
پۆل:فیلمە ئەهریمەنییە زەبەلاحەکان
پۆل:فیلمەکانی ئایماکس
پۆل:فلیمی قوتابخانە ناوەندیەکان
پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییەکانی ساڵی ٢٠٢٢
پۆل:یەکەم فیلمە دەرھێنراوەکانی ساڵی ٢٠٢٢
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە فانتازیا-کۆمیدییە ئەمریکییەکان
پۆل:فلیمی ئەھریمەنی ئەمریکی
پۆل:فیلمە کۆمیدییە مۆسیقییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە کۆمیدییە گەنجانەکانی ئەمریکا
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی
پۆل:ئەنیمەیشنییە ڕۆژاواییەکان کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە
پۆل:فیلمەکان دەربارەی پەیوەندییەکانی دایک و کچ
پۆل:فیلمەکان دەربارەی تەمەنی پێگەیشتن
پۆل:فیلمەکان لەژێر کاریگەری پەتای کۆڤید-١٩
پۆل:فیلمە ئەھریمەنییە زەبەلاحەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی پیکسار
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز
پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە خێزانەکان
پۆل:میمی تەلەڤیزیۆن و فیلمەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠٢٢
پۆل:فیلمە فەنتازییە مۆسیقایییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە گۆڕینی شێوە
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان کە کاریگەریی پەتای کۆڤید-١٩یان لەسەرە
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ھەرزەکاران
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ڕۆژاوایییەکان کە کاریگەریی ئەنیمێیان لەسەرە
پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی ٢٠٠٣
کوشبوونی شۆڕشیی نەتەوەی کورد

**کوشبوونی شۆڕشی نەتەوەی کورد** یان **بزووتنەوەی شۆڕشی گەلی کوردان** (بە ئینگلیزی: Kurdish national revolution movement) کورتدەکرێتەوە بۆ KNRM یان KNM(کوردی: بەگەکە)، بزووتنەوەیەکی هۆشیاری و شۆڕشیی نەتەوەی کوردە، ڕۆژی دامەزراندن و سەرکردە و ڕێبەرانی ئەم بزووتنەوەیە نادیارە، بزووتنەوەکە جەخت لەسەر یەکسانی و سەربەخۆیی و هۆشمەندی تاکی کورد دەکاتەوە، ئایدۆلۆژیا و باوەڕی ئەم جوڵانەوەیە پێکهاتوون لە چەپی نەتەوەپەرستی داخوراو و سۆشیالیزمی زیندوو.
خودایە میسرییە کۆنەکان

[وێنۆک|خوداکان (لە ڕاستەوە)، [حۆروس و ئەنوبیس و ئۆسیریس]]
**پەرەسراوە میسرییە کۆنەکان** ئەو خودا و ژنە خودایانەن کە لە میسری کۆندا دەپەرستران. ئەو باوەڕ و ڕێوڕەسمانەی چواردەوری ئەم خوایانەیان دابوو گەوهەری ئایینە میسرییە کۆنەکانیان پێکهێنابوو، کە بە دەرکەوتنیان دەرکەوت لە کاتێک لە سەدەکانی پێش زاین. خوداکان وێنەی هێز و دیاردە سروشتی دەنوێنن، کە میسرییەکان لە ڕێگەی پێشکەشکردنی قوربانی و ئەنجامدانی ڕێوڕەسم هەوڵی ڕازیکردنیان داون، ئەمەش بۆ ئەوەی ئەو هێزانە بەپێی ماعت، یان سیسیەمی خودایی کار بکەن.

## سەرچاوەکان

پۆل:خوداوەندە میسریەکان
پۆل:خوداوەندە ئەفریقییەکان
پۆل:میسری کۆن
پۆل:خوداوەندەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست
بیرگە

**بیرگە** یان **ناوەندی تێفکرین** ()یان **بنکەی سیاسەتڕێژی** ()، بنکەیکی توێژینەوەیە کە توێژینەوە و داکۆکی لە بابەتەکانی وەک سیاسەتی کۆمەڵایەتی و ستراتیژی سیاسی، ئابووری، سەربازی، تەکنۆلۆژیا و کەلتوور ئەنجام دەدات زۆربەی بیرگەکان ڕێکخراوەی ناحکومیین، بەڵام ھەندێکیان دەزگای نیمچە سەربەخۆن لەناو حکوومەتدا یان پەیوەندیان بەحزبی سیاسی و بازرگانی یان سەربازی تایبەتەوە ھەیە.
بیرگەکان لەسەر بابەتە تایبەتەکانی سیاسەت یان کۆمەڵگا وتار، لێکۆڵینەوەکان یان تەنانەت ڕەشنووسی یاسادانان بڵاو دەکەنەوە.
ئەم زانیارییە دواتر بە ئاسانی لەلایەن حکوومەتەکان، بزنسەکان، ڕێکخراوە میدیایییەکان، بزووتنەوە کۆمەڵایەتییەکان یان گرووپە بەرژەوەندییدارەکانی تر بەکار دەھێنرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:سیاسەتڕێژی
پۆل:بڕیاردان
تۆر

alt=|وێنۆک|تۆر خواوەندی بروسکە و درەوشانەوە بە بەکارھێنانی چەکوشی خواوەندی کە پێیدراوە لەلایەن ئۆدینی پاشا کە باوکی دەکات
**تۆر** () کەسایەتییەکە لە ئەفسانەی نەرویجی، بە گوێرەی مێژووە تۆمارکراوەکان، تۆر خودایێکی چەکوشدار و پەیوەست بە بروسک و تیشک و ھێز و زریانەوەیە. کە پارێزگاری لە مرۆڤایەتی دەکات لە ڕێگەی ھێزەکەیەوە، بنەچەی ناوی (تۆر)یش ماناکەی دەگۆڕێتەوە بۆ بروسک.

## سەرچاوەکان
*
کوردانی ئەمریکا

**کوردانی ئەمریکا** (بە ئینگلیزی: Kurdish Americans) مەبەست لە ئەو کۆمەڵەیە کە دانیشتوو یان لەدایکبووی ئەمریکان و لە بنەچەدا کوردن. زۆرینەی کوردە ئەمریکییەکان ڕەگیان دەگەڕێتەوە بۆ باشوری کوردستان یان ڕۆژهەڵاتی کوردستان. کوردانی باشور زۆرترین ڕێژەی کوردە نەتەوەییەکانی نیشتەجێی ئەمریکا پێکدەهێنێت. 

شەپۆلی یەکەمی کۆچبەرانی کورد لە ماوەی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا دەستی پێکرد لە ئەنجامی شۆڕشی ئەیلوول. شەپۆلی دووەمی کۆچبەرانی کورد لە ساڵانی نەوەدەکانی سەدەی ڕابردوودا بە هەڵاتن لە شاڵاوی ئەنفالکردنی جینۆسایدی سەدام حوسێن و هەروەها هێرشی سوپای عێراق بۆ سەر هەرێمی کوردستان لە ٣٢ی ئابی ١٩٩٦. دوایین شەپۆلی کۆچبەرانی کورد لە ئەنجامی شەڕی ناوخۆی سوریا لە ساڵی ٢٠١١ و شەڕی داعش لە عێراق لە ساڵی ٢٠١٤ هاتە ئاراوە. 

هەندێک لە کەسایەتیە ناسراوەکانی کورد لە ئەمریکا: هێرۆ مستەفا، دیپلۆماتکار و سیاسەتمەدار. ھانا جاف، نووسەر و وتارخوێن و چالاکەوان. کارزان کاردۆزی، نوسەر و دەرهێنەر. حەمدی ئولوکایا، بازرگان و خاوەنی کۆمپانیای چۆبانی. 

## سەرچاوەکان

پۆل:کورد
پۆل:پەرتبوونی کورد
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد
پۆل:مێژووی کورد-ئەمریکی
قوتابخانەی پزیشکی

**قوتابخانەی پزیشکی** شوێنێکە تێیدا قوتابییان پزیشکی دەخوێنن، و پێگە و بڕوانامەی پزیشکی دەبەخشرێت بە خوێندکارانی پزیشکی. وەکوو بەکالۆریۆس لە پزیشکی، لە نەشتەرگەری (MBBS, MBChB, MBBCh, BMBS)، ماستەر لە پزیشکی (MM, MMed)، دکتۆرا لە پزیشکی (M.D)، زۆربەی قوتابخانە پزیشکییەکان بڕوانامەیەکی تر دەبەخشن وەکوو، دکتۆرا لە فەلسەفە (Ph.D)، بڕوانامەی ماستەر (M.Sc.).

قوتابخانە پزیشکییەکان دەتوانن لێکۆڵینەوە پزیشکییەکانیش لەخۆ بگرن و نەخۆشخانەکان وەک شوێنی فێربوون بەڕێوەببەن.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:جۆرەکانی قوتابخانە
پۆل:قوتابخانە پزیشکییەکان
سەباح

**سەباح** ویلایەتێکە لە مالیزیا لە لە ناوچەی ڕۆژھەڵاتی مالیزیا ڕووبەرەکەی بە ٧٣،٩٠٤ کیلۆمەتر دووجا و ڕێژەی دانشیتووانەکەی بەپێی سەرژمێری ٢٠١٨ بە ٣،٩٠٠،٠٠٠ خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان
ئۆتێن شیمۆکاوا

**ئۆتێن شیمۆکاوا** (یان ھیکۆتێن شیمۆکاوا) (下川凹天, شیمۆکاوا ئۆتێن، لەدایکبووی ٢ی ئایاری ١٨٩٢ تا ٢٦ی ئایاری ١٩٧٣) ھونەرمەندێکی ژاپۆنی بوو، بەیەکەم و دۆزەرەوەی ئەو ھونەرە دادەنرێت کە ئێستا بە ئەنیمێ ناسراوە. زانیارییەکی کەم ھەیە لەسەر ژیانی کەسی شیمۆکاوا، جگە لەوەی خێزانەکەی چونەتە تۆکیۆ لەوکاتەی شیمۆکاوا تەمەن نۆ ساڵان بووە، لەوێوە دەست بەکار دەکات لە گۆڤاری تۆکیۆ پوک وەک بەرھەمھێنەری کارتۆن و زنجیرەکانی مانگا.

لە تەمەنی ٢٦ ساڵیدا، لەلایەن کۆمپانیای تێناکاتسو وەردەگیرێت کە لەوێدا دەست دەکات بە درووستکردنی کورتە فیلمی ئەنیمی، لەوێوە چەندین تەکنیکی ئەنیمەیشن بەکاردێنێت، لەو کاتەدا شێوازی کارکردنی بێ ھاوتا بووە. لە ئەنجامی بەرھەمی کارەکانی فیلمی ئیمۆکاوا موکوزۆ گێنکانبان نۆ ماکی بەرھەم دەھێنێت لە ساڵی ١٩١٧ ئەگەرچیش ئەم فیلمە یەکەم ئەنیمەیشن نەبووە لە ژاپۆن، بەڵام وا دادەنرێت یەکەم و ڕاستەقینەترین فیلمی ئەنیمێ بوبێت وە یەکەم دانە بووە کە لە شانۆی گشتی نیشان بدرێت، ماوەی فیلمەکە کورت بووە و لە پێنج دەقە پێکھاتبوو، ئەگەرچیش پێش ناوەندی دەیەی ١٩٢٠ زۆر ئەنیمەیشن لە ژاپۆن بەرھەمھاتبوو، بەڵام ھیچ شوێنەوارێکیان نەماوە، یان پێنج فیلمەکەی تری شیمۆکاوا، ھیچ شوێنەوارێکیان نییە.

کاری فیلمەکانی شیمۆکاوا ماوە کورت بوو بەھۆی کێشەی تەندرووستی درێژخایەنی شیمۆکاوا ھەرچۆنێک بێت دواتر وەک ڕاوێژکارێک و سەرنوسەرێک دەگەڕێتەوە بۆ کارکردن بۆ بەرھەمھێنانی ئەنیمێی زیاتر بۆ کۆمپانیاکان لە ساڵەکانی دەیەی ١٩٣٠ و ١٩٤٠. وە زیاتر لەوە نەزانراوە لەسەر ژیانی تایبەتی خۆی.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٢
پۆل:مردووانی ١٩٧٣
پۆل:وێنەکێشە ژاپۆنییەکانی ئەنیمێ
پۆل:وێنەکێشانی مانگا
بۆردی ئەزموونی

وێنۆک
بۆردی ئەزموونی یان برێدبۆرد () بریتییە لە بۆردێکی شێوە تەخت کە دروستکراوە لە پلاستیک و کانزای گەیەنەر (زۆربەی کات لە مس)؛ کە بەکار دێت بۆ پێکەوەبەستنی پێکھاتە ئەلکترۆنییەکان بۆ دروستکردنی سووڕێکی کارەبایی بێ ئەوەی پێویست بکات پێکھاتەکان پێکەوە لەحیم بکرێن. وە دەتوانرێت دووبارە بەکار بھێنرێتەوە، ئەمەیش وا دەکات کە ئاسان بێت بۆ بەکارھێنانی بۆ مەبەستی ئامادەسازیی تاقیکردنەوەی کاتی و ئەزموون بۆ ڕێکخستنی سووڕە کارەباییەکان.

## سەرچاوەکان
کەشفی حیجاب

وێنۆک|250px|خێزانی ڕەزا شا بەبێ حیجاب
**کەشفی حیجاب** () لە ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٣٦ لەلایەن ڕەزا شاوە لە سەردەمی دەوڵەتی پەھلەویدا فەرمانی دەرکرا. فەرمانەکە بەخێرایی و بەھێزەوە بەڕێوەبردرا کە دەبوو ھۆی قەدەغەی تەواوی پۆشینە ئیسلامییەکان (وەکوو لەچکە و چارشێو). حکوومەت ھەروەھا زۆرێک لە جلە خۆماڵییەکانی پیاوانەی قەدەغە کرد. لەو کاتەوە سەردێڕی حیجاب لە سیاسەتی ئێران بووەتە وتووێژێکی بەرچاو. یەکێک لەو میراتانەی لە ڕەزا شاوە ماوەتەوە، گۆڕینی جل بە کێشەی ئینتێگراڵی سیاسەتی ئێرانە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وێنەکانی کەشفی حیجاب (بە فارسی)

پۆل:توند و تیژی دژی ژنان لە ئاسیا
مەلا خەلیل گۆڕەمەری

**مەلا خەلیل گۆڕەمەری میراوەیی** (١٨٧٦ – ١٩٥٦) مەلا، زانا و شۆڕشگێڕێکی کورد بوو، سەر بە هۆزی مەنگوڕ بوو لە تیرەی وەجاغ. ئەو لە دوای ئەوەی ڕاپەریینەکەی لە دژی سیاسەتەکانی ڕەزا شا شکستی ھێنا، ناچار کۆچی کردە باشووری کوردستان وە پاش چەند ساڵێک لە باشووری کوردستان، گەڕایەوە گوندی گۆڕەمەر تا کۆتاییی ژیانی لەوێ مایەوە.

## ڕاپەڕینی مەلا خەلیل

لە ساڵەکانی ١٩٢٨ بۆ ١٩٢٩، مەلا خەلیل گۆڕەمەری لە دژی قەدەغە و گۆڕینی جلی کوردی لەلایەن حکوومەتی ڕەزا شاوە ڕاپەری. ئەو لە ساڵی ١٨٧٦ لەدایکبوو و دواتر بووبە یەکێک لە دژبەرانی حکوومەتی ڕەزا شا. لە کۆتایییەکانی ١٩٢٨ لە دژی سیاسەتەکانی ڕەزا شا ڕاپەری و فتوای دەرکرد. تەواوی ھۆزەکانی مەنگوڕ و گەورکی مەھاباد و سەردەشت لەگەڵ مەلا خەلیل لە دژی یاسای کەشفی حیجاب و کڵاوی پەھلەوی یەکیان گرت. یەکەمین ھەنگاوی ئەوان لە دەستێکی ساڵی ١٩٢٩دا بوو کە تەلەگراف و تەلەفۆنی دەوڵەتییان لە نێوان مەھاباد و سەردەشتدا بچڕاند. دواتر لە دۆڵی «ئامێد» لە نێوان *گوڵیار* و *دووسەید* ھێرشیان کردە سەر ھێزەکانی حکوومەتی ناوەندی و شکستیان پێھێنان. دوایە مەلا خەلیل بە یارمەتیی ھێزەکانی سوارە و پیادەی مەنگوڕ و گەورک، ھێرشی کردە سەردەشت و ئەو شارەی گرتە ژێر دەست.

کاتێک ڕەزا شا نەیتوانی لەگەڵ مەلا خەلیل ڕێککەوێت، ڕێککەوتنی لەگەڵ ھەندێک لە ئاغاکانی مەنگوڕ ھەڵبژارد و شکستیان بە ڕاپەریینەکەی مەلا خەلیل ھێنا، بەڵام بەو حاڵەشەوە ژمارەیەک لە خەڵک ھەر دژی سیاسەتەکانی ڕەزا شا مانەوە. سەرئەنجام مەلا خەلیل ناچار بوو بەرەو باشووری کوردستان کۆچ بکات و ھەتا کۆتاییی ژیانی لە ساڵی ١٩٥٦، ژیانی لە دەرەوەی ناوچەکەی بەسەربرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:خەڵکی سەردەشت
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٦
پۆل:مردووانی ١٩٥٦
پۆل:شۆڕشگێڕە کوردەکان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:مامۆستا ئایینییەکانی کوردستان
ڕێککەوتننامەی ئەنگلۆ-ڕووسی

**ڕێککەوتننامەی ئەنگلۆ-ڕووسی لە ١٩٠٧** (، ) یان **ڕێککەوتننامەی نێوان شانشینی یەکگرتوو و ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی لەبارەی فارس، ئەفغانستان و تبت** (، )، لە ٣١ی ئابی ١٩٠٧ لە سەنت پیتەرزبورگ واژوو کرا. ڕێککەوتننامەکە کۆتایی بە ڕکابەریی دێرینە لە ئاسیای ناوەندی ھێنا و توانای ئەوەی بەو دوو وڵاتە دا تاوەکوو وەپێش ئەڵمانییەکان بکەونەوە کە دەیانھەویست بەرلین ھەتا بەغدای بە ھێڵێکی نوێی شەمەندەفەر پێکببەستنەوە و ئەوە دەبوو ھۆی یەکگرتنی ئیمپراتۆریەتیی ئەڵمانی و عوسمانی.

ئەو ڕێککەوتننامەیە بە ناکۆکییەکانی سەبارەت بە وڵاتی فارس (ئێران) کۆتایی ھێنا. بەریتانیای مەزن بەڵێنی دا تاوەکوو لە باکووری فارس دوور بکەوێتەوە و ڕووسیاش باشووری فارسی وەکوو بەشێک لە ھەرێمی ژێردەستی بەریتانیا بە فەرمی ناساند. ڕووسیا ھەروەھا بەڵێنی دا کە لە تبت و ئەفغانستان دوور بمێنێتەوە. بەھۆیەوە، لەندەن وامەکان و ھەندێک لە پاڵپشتییە سیاسییەکانی درێژە پێدایەوە. ڕێککەوتننامەکە پەیوەندیی نێوان بەریتانیا و ڕووسیای کە کۆنتڕۆڵکردنی سنوورەکانی فارس، میرنشینی ئەفغانستان، تبتی دیار دەکرد، ھەتا ئاستێکی زۆر بەھێز کرد. بەپێی ڕێککەوتننامەی ئەنگلۆ-ڕووسی، ھەرێمەکانی ژێر دەسەڵاتی شانشینی یەکگرتوو و ڕووسیای لە فارس دیار کرا، جەخت کرایەوە کە نابێت ھیچ وڵاتێک دەست لە کاروباری ناوخۆییی تبت وەردات و دەسەڵاتی بەریتانیا لە ئەفغانستان بە فەرمی ناسێندرا. ئەو ڕێککەوتنە بووە ھۆی دامەزراندنی ڕێککەوتنی سێلایەنە.

## سەرچاوەکان
کڵاوی پەھلەوی

وێنۆک|250px|نوێنەرانی خولی ھەشتەمی پەرلەمان کە زۆربەیان کڵاوی پەھلەوییان لە سەر کردووە
**کڵاوی پەھلەوی** () سەرپۆشێکی پیاوانە بوو کە لە سەردەمی شانشینی پەھلەوی لەلایەن ڕەزا شاەوە ناسێندرا.

ناساندنی کڵاو لە ئابی ١٩٢٧، بەشێک لە ھەوڵدانی ڕەزا شا بۆ ڕۆژاواییکردن و مۆدێرنکردنی ئێران بوو، کە ناساندنی جلە ئەوروپییەکانیشی دەگرتەوە.

ئەگەرچی ئەو کڵاوە لە زۆر یەک لە شارەکان بەکارھێنرا، بەڵام سەرەتا وەکوو کڵاوی خارجی ناسێنرا و لەناو خەڵکدا بووبە ناخۆشەویست. لە نیسانی ١٩٣٠دا حاکمی دوبەی، شێخ سەعید ئالی مەکتووم بە ئێرانییەکانی ئیمارات فەرمانی دەکرد کە دەبێت کڵاوی پەھلەوی بەکارنەبەن یان ئەوانەی دەیانھەوێت بەکاریبەرن بۆ ئێران بگەڕێنەوە.

## سەرچاوەکان
پێڕستی خەڵات و پاڵاوتنەکانی بریتنی سپێرس

بریتنی سپێرس پالاوتن و خەڵاتی زۆری وەرگرتوە. لە تەمەنی ٢١ ساڵیدا، گەییشتە پیادەڕێ ناودارانی ھۆلیوود و وای لێ کرد کە ببێت بە گەنجترین ھونەرمەندی پیشەسازی تۆمار کە ئەستێرەیەکی لە پیادەڕێ ھۆلیوود وەرگرتووە.

## خەڵاتەکان و پاڵاوتنەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:بریتنی سپێرس
ئیسلامۆفۆبیا لە سوێد

**ئیسلامۆفۆبیا لە سوێد** () ئاماژەیە بە کۆمەڵێک کاردانەوە و ڕەفتار کە ڕەنگدانەوەی ھەستی ڕق، کینە، دڵەڕاوکێ، ترس، دوژمنایەتی و ڕەتکردنەوەیە بەرامبەر بە ئیسلام و یان موسڵمانانی سوێد.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئیسلام لە سوید
ڕێوی و سەگ

**ڕێوی و سەگ** () فیلمێکی ئەنیمەیشنی دراما و ھاوڕێ، دەرھێنەری فیلمەکە تێد بێرمان، ڕیچارد ڕیچ و مارک ئۆزبۆنە. ھەروەھا بەرھەم ھێنراوە لەلایەن والت دیزنی پرۆداکشنز بڵاویکردووەتەوە. مۆسیقای فیلمەکە لەلایەن ئاوازدانەر بادی بەیکەر داڕێژراوە. لە ١٠ی تەممووزی ١٩٨١ لە وڵاتە یەکگرتووەکان نمایشکرا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز
پۆل:فیلمە هاوڕێییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی هاوڕێیەتی
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٨٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە درامییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ھاوڕێیەتی
پۆل:فیلمە درامییە ئەنیمەیشنییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ڕێوییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ کۆمیک وەرگێڕدراون
پۆل:فیلمەکان کە لە کێڵگەدا ڕوودەدەن
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان دەربارەی شەمەندەفەر
پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی ئەنیمەیشن ستۆدیۆز
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی
تێکھەڵچوونی ئێران و پژاک

**تێکھەڵچوونی ئێران و پژاک** شەڕێکی درێژخایەنەی نێوان کۆماری ئیسلامیی ئێران و کوردەکانی ئەندامی پارتی ژیانی ئازادی کوردستانە، کە لە ساڵی ٢٠٠٤ەوە دەستی پێکردووە. ئەو گرووپە ھەتا ئێستا ھێرشێکی زۆری لە ناوچە سنوورییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان ئەنجام داوە. پژاک نزیک لە پارتی کرێکارانی کوردستان و دژبەری ئێران و تورکیایە.

سەرکردەکانی پژاک وەکوو پەکەکە دەڵێن کە ئامانجی درێژخایەنی ئەوان، دامەزراندنی ھەرێمێکی خۆبەڕێوەبەری کوردی لە ناو وڵاتی ئێرانە. ئەو گرووپە لەگەڵ گۆڕینی حکوومەتی ئێستای ئێران بۆ حکوومەتێکی دیموکراتیک و فێدراڵییە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ململانێکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:مێژووی کورد
پۆل:شەڕەکانی ئێران