open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
جێگیرکردنی وشە

وێنۆک
لە پرۆسەی زمانی سروشتی (NLP)، **جێگیرکردنی** **وشە** زاراوەیەکە بەکاردێت بۆ نوێنەرایەتیکردنی وشەکان بۆ شیکاریی وتار، بە شێوەیەکی نموونەیی لە شێوەی ئاراستەبڕی بەھای ڕاستەقینە کە واتای وشەکە کۆد دەکات بۆ ئەوەی ئەو وشانەی کە نزیکترن لە بۆشایی ئاراستەبڕدا چاوەڕوان دەکرێت لە واتادا ھاوشێوەن. جێگیرکردنی وشە دەتوانرێت بەدەست بھێنرێت بە بەکارھێنانی کۆمەڵێک مۆدێلی زمان و تەکنیکی فێربوونی تایبەتمەندی کە وشە یان ڕستەکان لە زاراوەکە نەخشە دەکرێن بۆ ئاراستەبڕ بە ژمارە ڕاستەقینەکان. ڕێگاکان بۆ دروستکردنی ئەم نەخشەدانانە بریتین لە تۆڕە دەمارییەکان، کەمکردنەوەی قەبارەیی لەسەر ڕیزکراوەی وشە ھاو-جێگاکان، مۆدێلی ئەگەری، ڕێگای بنچینەی زانین، و نوێنەرایەتی ڕوون لە چوارچێوەی ئەو چوارچێوەیەدا کە وشەکان تێیدا دەردەکەون.جێگیرکردنی وشە و دەستەواژەکان، کاتێک بەکاردەھێنرێن وەک نوێنەرایەتی بنچینەیی، ئەوە نیشان دەدەن توانایان ھەیە لە زیادکردنی بەرزکردنەوەی ئاستی کارکردن لە ئەرکەکانی NLP وەک شیکردنەوەی سینتاتیک و شیکاری ھەستیی.

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرگێڕانی ئامێر
پۆل:فێربوونی مەکینە
دەیڤد تیولیس

وێنۆک|دەیڤد لە ٢٠٠٨|170px
**دەیڤد ویلەر** ھەروەھا ناسراوە بە **دەیڤد تیولیس** () دەرھێنەر و سیناریۆنووس و نووسەر و ئەکتەرێکی ئینگلیزییە، لە بواری شانۆ و سینەما و تەلەڤیزیۆن. تیولیس بە ڕۆڵی لە فیلمی نەیکد (١٩٩٣) ناوبانگێکی زۆری بەدەستھێنا و بەھۆیەوە خەڵاتی باشترین ئەکتەری لە فێستیڤاڵی فیلمی کان بەدەستھێنا. ڕۆڵە سەرکەوتووەکانی بریتین لە ڕیموس لوپین لە فیلمی ھاری پۆتەر (٢٠٠٤-٢٠١١)، و سێر پاتریک مۆرگان/ئارێس لە فیلمی ژنی سەرسووڕھێن (٢٠١٧).  لەنێو فیلمەکانی تر کە بریتین لە فیلمی خۆرگیرانی گشتی (١٩٩٥)، جەیمس و شەربەتی زەبەلاح (١٩٩٦)، ئەژدیھا (١٩٩٦)، حەوت ساڵ لە تبت (١٩٩٧)، شانشینی بەھەشت (٢٠٠٥)، کوڕە بێجامە خەتخەتەکە (٢٠٠٨)، ئەسپی جەنگ (٢٠١١). بیردۆزی ھەموو شتێک (٢٠١٤)، ئەنۆمالیسا (٢٠١٥)، بیر لە کۆتایی ھێنانی شتەکان (٢٠٢٠)، و فیلمی داھاتووی ئاڤاتاری ٣ (٢٠٢٤). ھەروەھا نووسەری ڕۆمانی کۆچکردوو ھیکتۆر کیپلینگە کە لە ساڵی ٢٠٠٧دا بڵاوکراوەتەوە.

## سەرچاوەکان



پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی کان بۆ باشترین ئەکتەر
ئەنۆمالیسا (فیلم)

وێنۆک
**ئەنۆمالیسا** () فیلمێکی ئەنیمەیشنییە لەشێوازی کۆمیدیای دراما، لەلایەن چارلی کاوفمان نووسراوە و ھاوبەشی دەرھێنانی لەگەڵ دوک جۆنسۆن. لەسەر بنەمای شانۆگەرییە دەنگییەکەی کاوفمان لە ساڵی ٢٠٠٥ بە ھەمان ناو دانراوە. ئەنۆمالیسا بەدوای شارەزای خزمەتگوزاری کڕیارانی بەڕیتانی مایکڵ ستۆن (دەیڤد تیولیس)دا دەگەڕێت. شانۆگەرییە دەنگییەکەی کاوفمان بۆ یەکەمجار لە لۆس ئەنجلۆس نمایشکرا، و دەنگی تیولیس و نونان و لیی تێدابوو. بەڵام دژی گونجاندنی شانۆنامەکە بوو بۆ فیلم، لە ترسی لەدەستدانی شایستەیی ھونەریی، بەڵام لە ساڵی ٢٠١٢ دەستی بە گەڕان بەدوای بیرۆکەیکدا کرد دوای ئەوەی دەستکارییەکانی لە سیناریۆکەدا جێگیر کرد. وێنەگرتنەکەی ڕووبەڕووی دواکەوتن بووەوە، چونکە کۆمپانیای ستاربێرن ئیندستریز سەرەتا بودجەی بەرھەمھێنانی لە کیکستاڕتەردا دەستەبەر کرد تەنھا بۆ ئەوەی شانۆنامەکە وەک کورتە فیلمێک وەربگێڕێت، ھەروەھا ئەنیمەیشنی فیلمەکەش لە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٠١٣ دەستیپێکرد. سینەماکاران ڕووبەڕووی ململانێ بوونەتەوە لەگەڵ تەکنەلۆژیای وەستانی جوڵە، کە میدیایەکی بەناوبانگی کارکەرە. ئەمەش دوای ئەوەی کۆمپانیای پارامۆنت ئەنیمەیشن پەیوەندی بە بەرھەمھێنانەوە کرد، ئەمەش وایکرد فیلمەکە فراوانتر بکرێت بۆ فیلمێکی تایبەت. ئەنۆمالیسا بۆ یەکەمجار لە فێستیڤاڵی فیلمی تێلورید لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥ نمایشکرا و لە ئەمریکا لە شانۆشدا بەھەمان شێوە. لە ٣٠ی کانوونی دووەم لەلایەن کۆمپانیای پاراماونت پیکچەرز فیلمەکە ستایشی ڕەخنەگرانی وەرگرت، لەگەڵ ستایشی سیناریۆ و دەرھێنان و ناوەڕۆکی بابەتیی. پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی ئەنیمەیشن، یەکەم فیلمی ئەنیمەیشنی R-rated کە لەم بەشەدا پاڵێوراو بوو، ھەروەھا بۆ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین فیلمی ئەنیمەیشنی درێژ دووبارە پاڵێوراو بوو، خەڵاتی گەورەی دەستەی دادوەری لە ٧٢ەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ڤێنیزدا بەدەستھێنا، کە یەکەم فیلمی ئەنیمەیشنە کە ئەو کارە بکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ٢٠١٥
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی پاراماونت پیکچەرز
پۆل:فیلمەکانی پاراماونت پیکچەرز
پۆل:فیلمەکان لە لۆس ئەنجلۆس دانراون
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمی کۆمیدی-درامای ٢٠١٠
پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠١٥
پۆل:فیلمە کۆمێدییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠ کە تەکنیکی جووڵەی وەستانیان تێدایە
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە گەورەساڵانە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەربەخۆیییە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ساڵی ٢٠٠٥ داندراون
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای شانۆنامە دروستکراون
پۆل:فیلمە درامییە دەروونییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە درامییە دەروونییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە نووسەران
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان کە لە لۆس ئانجلەس داندراون
سەن پیکچەرز

وێنۆک
**سەن پیکچەرز** () ستۆدیۆیەکی بڵاوکردنەوەی فیلم و بەرھەمھێنانی ھیندییە کە بنکەکەی لە چێنای ھیندستانە. ئەمە یەکەی تۆڕی تەلەڤیزیۆنی خۆرە کە بەشێکە لە گرووپی خۆر. دامەزراوە لە ساڵی ٢٠٠٠، دەستی کرد بە بەرھەمھێنانی فیلمی تەلەڤیزیۆنی (Siragugal) و دواتر دەستی کرد بە بەرھەمھێنان و دابەشکردنی فیلمەکانی زمانی تامیل.

## سەرچاوەکان
سەھارا وەن

وێنۆک
**سەھارا وەن** () کەناڵێکی ھیندییە بۆ کات بەسەربردنی گشتی ھیندی کە بنکەکەی لە شاری نیودەلھییە. لەلایەن کۆمپانیای سەحرا ھیندستان پاریوارەوە بەڕێوەدەبرێت.

## مێژوو
سەهارا لە ٢٨ی ئازاری ٢٠٠٠ وەک تەلەڤیزیۆنی سەهارا پەخشکرا، کە دواتر لە نیسانی ٢٠٠٣ بە ناوی سەهارا مەنۆرانجان گۆڕدرا. بۆ پێشبڕکێکردن لەگەڵ کەناڵەکانی تر و ڕاکێشانی بینەرانی زیاتر، کەناڵەکە جارێکی تر ناوەکەی گۆڕی بۆ Sahara One لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤.کەناڵەکە لە ساڵی ٢٠٠٥ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە کەناڵی EchoStar لەگەڵ کەناڵی خوشکی Filmy دامەزرا. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٨ کەناڵێکی چێژبەخشیان بە ناوی Firangi دامەزراند.لە ساڵی ٢٠١٥ ەوە، Sahara One چیتر بەرنامەی نوێ و دووبارە پەخشکردنی بەرنامەکانی پێشوو بڵاودەکاتەوە.

## سەرچاوەکان
ڕاجشری پرۆدەکشنز

وێنۆک|250px
**ڕاجشری پرۆدەکشنز** () کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنان و دابەشکردنی فیلمە و بنکەکەی لە شاری مومبای لە ھیندستانە و لە ساڵی ١٩٤٧ دامەزراوە، کە بە پلەی یەکەم بەشدارە لە بەرھەمھێنانی فیلمی ھیندی. سەرکەوتووترین فیلمەکانی بەرھەمھێنانی کۆمپانیاکە بریتین لە *دۆستی* (١٩٦٤)، ئەنخیۆن کە جەرۆخۆن سێ (١٩٧٨)، نادییە کە *پار* (١٩٨٢)، *سارانش* (١٩٨٤)، *ماین پیار کیا* (١٩٨٩) *ھوم ئاپکە ھاین کاون* (١٩٩٤)، *ھوم ساث ساث ھاین* (١٩٩٩)، *ڤیڤا* (٢٠٠٦) و *پرێم ڕاتان دان پایۆ* (٢٠١٥). بەرنامەی سەرکەوتووی وەک *وۆ ڕێھنێ والی مێھلۆن کی* و *یاھان مەین غار غار خێلی* و *پیار کا دەرد ھای میتا میتا پیارا پیارا بەرھەم ھێناوە*.

## مێژوو
ڕاجشری پرۆدەکشنز، بەشی بەرھەمھێنانی فیلمەکانی ڕاجشری، لە ساڵی ١٩٤٧ دامەزرا. یەکەم بڵاوکراوەی (*ئارتێ*) پێشوازی لە ڕەخنەگران کرد و لە فێستیڤاڵە نێودەوڵەتییەکانی فیلم نمایش کرا. دوای ئەوە فیلمی *دۆستی،* فیلمێکی بێ ئەستێرە بوو کە سەرکەوتوو بوو لە بۆکس ئۆفیس، و خەڵاتی نیشتیمانی بۆ باشترین فیلمی ھیندی ساڵی ١٩٦٤ و شەش خەڵاتی فیلمی فلیمفەر وەرگرت.

## نووسینگەکان
بەرھەمھێنانی ڕاجشری نووسینگەی ھەیە لە شارە جۆراوجۆرەکانی ھیندستان وەکوو مۆمبای، ڕاجکۆت، حەبلی، کالکتا، پاتنا، کوتاک، سیلیگۆری، کاتیاڕ، بوشاوال، نەغpur، ڕایپور، ئیندۆر، جەیپەر، دێلی، کانپوور، ئەلەھاباد، ڤارەناسی، گۆراخپوور، جەلاندحەر، ڤیاواوادا، ڤیاڤاد، بەنگالورۆ، چێنای، ئێرناکوڵام و چەندانی تر.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ماڵپەڕی فەرمی ڕاجشری
* 
* بەرھەمھێنانی ڕاجشری فیلمگرافی لە بۆلیوود ھەنگاما

پۆل:بۆلیوود
شریی ڤێنکاتیش فیلمز

وێنۆک|150px
**شریی ڤێنکاتیش** () کۆمپانیایەکی میدیایی و چێژبەخشە ھیندییە کە بنکەکەی لە کالکتا، ڕۆژاوای بەنگالە، دامەزراوە لەلایەن شیریکانت مۆتا. جگە لە بەرھەمھێنان و دابەشکردنی فیلمە بەنگالییەکان، SVF ھەروەھا فیلمەکانی بۆلیوود و ھۆڵیوود لە ڕۆژھەڵاتی ھیندستان دابەش دەکات. بەشەکانی تری کۆمپانیاکە بریتین لە نمایش، بەرھەمھێنانی ناوەڕۆکی تەلەڤیزیۆن، سینەمای دیجیتاڵ، مۆسیقا، میدیای نوێ و سیندیککردنی IPR. SVF لە لیستی ھێزەکانی ئەناندابازار پاتریکا بوو بۆ ساڵانی ٢٠٠٨ و ٢٠١٠.

## سەرچاوەکان
ڕێد چیلێز ئینتەرتەیمێنت

وێنۆک
**ڕێد چیلێز ئینتەرتەیمێنت** () کۆمپانیایەکی ھیندییە بۆ کاری بینراو و بەرھەمھێنان و دابەشکردن کە لەلایەن ئەکتەری ناوداری ئەمریکی شاروخان و ھاوسەرەکەی گاوری خان لە ساڵی ٢٠٠٢ دامەزراوە لە فیلمی Dreamz Unlimited کە لەکارکەوتووە گۆڕدرا. بنکەکەی لە شاری مومبایە و چالاکییەکانی ستۆدیۆکە لە سەرانسەری پەرەپێدانی داھێنەرانە، بەرھەمھێنان، بازاڕکردن، دابەشکردن، مۆڵەتدان، بازرگانیکردن و کۆکردنەوەی فیلمەکان لە ھیندستان و جیھاندا دەگرێتەوە. ھەروەھا کۆمپانیایەکی کاریگەرییە بینراوەکانن. بەدرێژایی چەند ساڵی ڕابردوو، فیلمی Red Chillies مافی چەندین فیلمی ھیندی بەدەستھێناوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:بۆلیوود
سوورێش پرۆدەکشنز

وێنۆک
**کۆمپانیای سوورێش پرۆدەکشنز** () کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنان و دابەشکردنی فیلمی ھیندییە و بە کارەکانی لە سینەمای تیلوگو ناسراوە. لە ساڵی ١٩٦٤ لەلایەن دی. ڕامانایدو دامەزراوە. یەکێکە لە گەورەترین کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلمی ھیندستان کە زیاتر لە ٥٠ ساڵ ئەزموونی ھەیە. خانووی بەرھەمھێنانەکە دەکەوێتە ستۆدیۆکانی ڕامانایدو لە حەیدەراباد.

## سەرچاوەکان
ئیکسێڵ ئینتەرتەیمێنت

وێنۆک
**کۆمپانیای ئیکسێڵ ئینتەرتەیمێنت** () کۆمپانیایەکیی بەرھەمھێنانی ھیندییە، لەلایەن ڕیتێش سیدھوانی و فەرحان ئەختار لە ساڵی ١٩٩٩ دامەزراوە. بنکەکەیان لە شاری مومبای بە شێوەیەکی سەرەکی فیلمی ھیندی بەرھەم دەھێنن. لە ساڵی ٢٠١٧ یەکەم زنجیرەی ڕەسەنی ھیندستانیان بۆ ئەمازۆن پرایم ڤیدیۆ – Inside Edge بڵاوکردەوە کە پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی نێودەوڵەتی ئیمی بۆ باشترین زنجیرەی دراما.

## سەرچاوەکان

پۆل:بۆلیوود
ئێس پیکچەرز

وێنۆک
**کۆمپانیای ئێس پیکچەرز** () کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانی فیلمە و خاوەنەکەی دەرھێنەری فیلم ئێس شانکار. زۆرێک لەو فیلمانەی کە لەلایەن کۆمپانیای ئێس پیکچەرز بەرھەم دەھێنرێن، بەناوبانگی بازرگانین و بودجەیەکی مامناوەندیان ھەیە.

## سەرچاوەکان
لایکا پرۆدەکشنز

وێنۆک
**کۆمپانیای لایکا پرۆدەکشنز** () کۆمپانیایەکی ھیندییە بۆ کات بەسەربردن، کە لەلایەن کۆمپانیای سوباسکاران ئەلیراجا لە ساڵی ٢٠١٤ دامەزراوە. گرووپێکی لاوەکی کۆمپانیای لایکا مۆبایل، ستۆدیۆی بەرھەمھێنان بەشدار بووە لە بەرھەمھێنان و دابەشکردنی فیلمە تامیلییەکان کە لە ھیندستان دروستکراون. بەشێک لە فیلمە بوودجەیییە گەورەکانی سینەمای تامیل بەرھەم ھێناوە، وەک فیلمی *٢٫٠* (٢٠١٨) و *Ponniyin Selvan: I* (2022).

## سەرچاوەکان
ئاڕ کەی فیلمز

وێنۆک|100px
**ئاڕ کەی فیلمز** () کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانی فیلمی ھیندی بوو کە بنکەکەی لە **RK Studio** بوو کە ستۆدیۆیەکی فیلم بوو، ھەم لەلایەن ئەکتەری بۆلیوود ڕاج کاپوورەوە دامەزراوە و ھەم ناوی لێنراوە. بارەگا سەرەکییەکەی لە شاری چەمبور لە ویلایەتی مومبای بوو. لە ساڵی ١٩٤٨ دامەزراوە، ساڵێک دوای سەربەخۆیی ھیندستان. سەرەتایەکی سەختی ھەبوو، چونکە یەکەم فیلمی بەناوی *Aag* (1948) لە بۆکس ئۆفیسدا ئاستێکی باشی نەبوو. زۆربەی بەرھەمەکانی ئاڕ کەی فیلمز بابەتێکی ھاوبەشیان ھەیە کە ڕەخنەگرتنە لە کۆمەڵگا و وێناکردنی خۆشەویستی لە سەرانسەری دابەشکارییە کۆمەڵایەتییەکاندا.

## سەرچاوەکان
زی ئینتەرتەیمێنت ئینتەرپرایسز

وێنۆک|250px
**کۆمپانیای زی ئینتەرتەینمەنت ئینتەرپرایسز** پێشتر بە **زی فیلمز** ناسراوبوو، () کۆمەڵەیەکی میدیایی ھیندییە و خاوەنەکەی لەلایەن گرووپی ئێسێلەوەیە. بارەگا سەرەکییەکەی لە شاری مومبای یە و ئارەزووی لە تەلەڤیزیۆن، چاپ، ئینتەرنێت، فیلم، بازرگانی پەیوەست بە ناوەڕۆکی مۆبایل ھەیە، و ٤٥ کەناڵ لە سەرانسەری جیھاندا بەڕێوەدەبات.

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆمپانیاکانی پێشووی لقەکانی نیوز کۆرپۆرەیشن
ISO 3166-2:IQ

ISO 3166-2:IQ بریتییە لە ناونیشانی عێراق لە ISO 3166-2, بەشێکە لە ستانداردی ISO 3166 بڵاوکراوەتەوە لەلایەن ڕێکخراوی نێودەوڵەتی بۆ ستانداردی (ISO) ، کە کۆدەکان بۆ ناوەکانی بەشە سەرەکیەکان (بۆ نمونە، پارێزگاکان یان ویلایەتەکان) لە هەموو وڵاتان کە کۆد کراون لە ISO 3166-1.

لەئێستادا بۆ عێراق، کۆدەکانی ISO 3166-2 پێناسە کراون بۆ ١٨ پارێزگا و یەک ناوچەی.

هەر کۆدێک لە دوو بەش پێکهاتووە، کە بە ھایفێنێک جیادەکرێنەوە. بەشی یەکەم بریتییە لە IQ، کۆدی ISO 3166-1 ئەو کۆدەیان لە لایەن یونی کۆدەوە بۆ حوکمەتی ناوەندی عێڕاقە وە  ئەلفا-2ی عێراق بەشی دووەم بۆ هەرێمی کوردستانە .

کۆدی ڕێنووسی کوردی بە هەردوو ئەلف و بێی ئارامی و لاتینی لە ساڵی ٢٠١٥ بە فەرمی زیاد کرا بەڵام کۆدی ٢ ئایزۆ بۆ ئاڵای کوردستانە لەسەر پلاتفۆرمەکاندا .

## کۆدەکانی ئێستا
ناوەکانی دابەشکردن لە ستانداردی ISO 3166-2 بڵاوکراوەتەوە لەلایەن ئاژانسی پاراستنی ISO 3166 (ISO 3166/MA).

## گۆڕانکارییەکان
ئەم گۆڕانکاریانەی خوارەوە لە ناونیشانەکە لە کەتەلۆگی ئۆنلاین ISO، پلاتفۆرمی وێبگەڕانی ئۆنلاین:

## هەروەها بڕوانە

* دابەشکردنی ژێر زەویی عێراق
* کۆدەکانی ناوچەی FIPS لە عێراق

## بەستەرە دەرەکییەکان

* پلاتفۆرمی وێبگەڕکردنی ئۆنلاین: IQ
* نەتەوە یەکگرتووەکان/لۆکۆد وڵاتەکان ISO 3166-2
* پارێزگاکانی عێراق، Statoids.com

پۆل:پێڕستە پەیوەندیدارەکان بە جوگرافیای عێراق
پۆل:پارێزگاکانی عێراق
چەشنی فیلم

[وێنۆک|فیلمە ڕۆژاواییەکان ئەوانەن کە "لە ڕۆژاوای ئەمریکادا جێگیرکراون کە خەبات و لەناوچوونی سنووری نوێ بەرجەستە دەکەن".  لە وێنەکەدا: [کلینت ئیستوود لە فیلمی سپاگێتی وێستەرن بۆ مستێک دۆلار (١٩٦٤)]]
**ژانەری فیلم** یان **چەشنی فیلم** () بەکاردێت بۆ پۆلێنکردنی فیلمەکان بە پشتبەستن بە لێکچوونە بابەتییەکان و ئەو چیرۆکەی کە فیلمەکە لەسەری دامەزراوە. زۆربەی بیرۆکەکان سەبارەت بە ژانەری فیلمەکان لە چەمکەکانی ڕەخنەی ژانەری ئەدەبی وەرگیراون. سەبارەت بە پرسی ژانەر لە دەقی ئەدەبیدا، ڕێگەی جیاواز ھەیە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ پرسی ژانەر و پێناسەکردن و پۆلێنکردنیان. جگە لە جیاوازی سەرەکی نێوان ژانەری دۆکیۆمێنتاری و خەیاڵی لە فیلمدا، دەتوانرێت ژانەر بەسەر جۆرەکانی تریشدا دابەش بکرێت. باری کیس گرانت لە کتێبی «ژانەرە سینەمایییەکان» دا دەنووسێت: «ژانەری فیلم، بە سادەیی، فیلمی بازرگانی درێژخایەنن کە چیرۆکی ئاشنا لەگەڵ کارەکتەرە ئاشناکان و لە دۆخە ئاشناکاندا لە ڕێگەی دووبارەکردنەوە و ھەمەچەشنکردنەوە دەگێڕنەوە». ڕافایل مون جەخت لەوە دەکاتەوە کە ژانری سینەما چەمکێکی ئاشنایە بۆ ھەموو بینەران کە دەیانەوێت فیلمە دڵخوازەکانیان ھەڵبژێرن، فیلمێک بە چەند وشەیەک بۆ ھاوڕێیەکیان وەسف بکەن، یان چەند زنجیرە فیلمێک کە تایبەتمەندی ھاوبەشیان ھەیە دەستنیشان بکەن، تایبەتمەندیان دابنێن و جیایان بکەنەوە. ستوارت وایتیلا ژانەری سەرگەرمی بە شێوەیەک پێناسە دەکات کە بە شەڕی کۆتایی نێوان چاکە و خراپە کۆتایی دێت. ئەم شەڕە پرسی سەرەکی ژانەرە. ئەو ژانری دراما وەک شتێکی تر جگە لە کات بەسەربردنێکی پاک، جیاواز لە ژانەرەکانی تر دەبینێت و دەڵێت: "ئێمە دراما بەکاردەھێنین بۆ سەیرکردنی ئەو بابەتانەی کە ڕاستەوخۆ کاریگەرییان لەسەر ژیانمان ھەیە (توندوتیژی، ڕەگەزپەرستی، پیسبوونی ھەوا، مافی کرێکاران و ھتد)". لە دراماکەدا دوو ماف لە دژی یەکتر وەستاون. یەکێک لە نموونەکانی ژانەری دراما بریتییە لە فیلمی سەرۆک خێزان.

## ئەمانەش ببینە
### چەند ژانەرێکی فیلم

*ژانەری ئەکشن
*ژانەری سەرکێشی
*ژانەری ئەنیمەیشن
*ژانەری کۆمیدی
*ژانەری دراما
*ژانەری خەیاڵی
*ژانەری ترسێنەر
*ژانەری نوار
*ژانەری خەیاڵی زانستی
*ژانەری ھەستبزوێن
*ژانەری ڕۆژاوایی
*ژانەری نھێنی
*ژانەری تاوان
*ژانەری مێژوویی

## سەرچاوەکان

پۆل:چەشنەکانی فیلم
پۆل:سینەماکاریی
پۆل:بیردۆزی فیلم
پۆل:چەشنەکان
فیلمی سەرکێشی

وێنۆک|وێنەی فیلمێکی سەرکێشیی
**فیلمی سەرکێشی** ()یەکێکە لەو ژانەرە فیلمانەی کە چیرۆکی ورووژێنەری لە بارودۆخی نوێ و بوارە نامۆکاندا ھەیە. ئەم جۆرە فیلمانە لە ڕووی پێکھاتەوە زۆر لە فیلمە ئەکشنەکان دەچن، لەگەڵ جیاوازییەکەدا کە لە جیاتی توندوتیژی و شەڕ، سەرکێشیی لە ڕێگەی سەفەر و دۆزینەوە و بنیاتنانی ئیمپراتۆرییەت و ململانێی کەسایەتی و پاڵەوانە مێژوویییەکانە. ھەروەھا ڕەنگە فیلمە سەرکێشییەکان لەگەڵ ژانەرەکانی تری فیلم وەک ئەکشن، ئەنیمەیشن، کۆمیدی، دراما، فانتازیا، زانستی خەیاڵی، خێزان، ترسێنەر، یان جەنگ تێکەڵ بکرێن.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:چەشنەکانی فیلم
پۆل:فیلمە سەرکێشییەکان
کوشتاری پاریس ٢٠٢٢

لە ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢، سێ کەس کوژران و چوار کەسی تر بریندار بوون لە کاتی پەلامارێکی تیرۆریستی لە شەقامی ئینجییەن لە دەھەمین ناوچەی پاریس، فەڕەنسا.

شوێنەواری ھێرشی ڕەگەزپەرستی ڕاستڕەو لەلایەن لێکۆڵەرانەوە پەسەندکراوە دوای ئەوەی ئەنجامدەرەکە ڕای گەیاند کە ھاندەری ڕەگەزپەرستی بووە.

## پاشخان
لە کۆتایییەکانی سەدەی بیستەم و سەرەتای سەدەی بیست و یەکدا، تیرۆریستەکانی ئیسلامی، مەسیحی، فەڵەستینی، ئەرمەنی، جیاخوازەکان، چەپی توندڕە و ڕاستڕەوی توندڕەو ھێرشیان کردە سەر پاریس. ھێرشەکە لەکاتێکدا دێت کە توندوتیژیی ڕاستڕەوی لە فەڕەنسا زیاد دەکات.

## تەقەکردن
تەقەکردنەکە لە ناوەندێکی کولتووری کورد، چێشتخانەیەک، و قژفرۆشێک لە ناوچەی ١٠ی پاریس ڕوویدا. شایەتحاڵێک ڕای گەیاند کە تۆمەتبارەکە سەرەتا دەچێتە ناوەندی کولتووری، پاشان چێشتخانەکە، و سەرتاشخانەیەک پێش ئەوەی لەلایەن دوو ڕێبوارەوە بوەستێنرێت. یەکێکی تر تەقەکەرەکەی بە بێدەنگ و ھێمن وەسف کرد لەکاتی بەکارھێنانی چەکێکی بچووک (دەمانچە).

## قوربانییەکان
سێ کەس لە تەقەکردنەکەدا کوژران، سێ کەسی تریش بریندار بوون؛ یەکێکیان لە بارودۆخێکی مەترسیدار و دوو کەسی تر لە بارودۆخەیەکی کەمتر مەترسیدار. ھێرشبەرەکە دەمووچاوی بریندار بوو، پێش دەستگیرکردنی.

## تۆمەتبار
تاوانکارە گومانلێکراوەکە، ویلیام ئێم، پیاوێکی ٦٩ ساڵەی فەڕەنسی، لە ساڵی ١٩٥٣ لە مۆنترۆی لەدایکبووە. کارمەندێکی پێشووی ھێڵی شەمەندەفەری SNCF، پێشتر لە ساڵی ٢٠٢١ دەستگیر کرابوو بەھۆی ھێرشکردنە سەر کۆچبەران لە چادرەکاندا بە شمشێر، و لەژێر لێکۆڵینەوەدا بوو بەھۆی «توندوتیژی ڕەگەزپەرستی بە چەک».

وەزیری ناوخۆ جێرارد دارمانین ڕای گەیاند کە گومانلێکراوەکە بابەتێکی تۆمارکراو نەبوو کە پەیوەستە بە "ڕاستی توندڕەوی" و "نە ناسراو بە دەزگا ھەواڵگرییەکان و نە بە DGSI". وتیشی «بە ئاشکرا ھەوڵی ڕاوکردنی نامۆکان دەدا» و «بە تەنھا کاری دەکرد».

## پاش ڕووداوەکە
دوای ھێرشەکە، ھێزە پۆلیسییە زیادەکان فەرمانیان پێدرابوو بۆ پاراستنی شوێنە کوردەکان و دامەزراوە دیپلۆماسییەکانی تورکی، لەلایەن داواکاری گشتی پاریس لۆرێ بێکواو، کە ھەروەھا داوای لە سەرۆک و سەرۆک وەزیرانی فەڕەنسا کرد ڕێگە بە خەڵکی کورد بدەن خۆپیشاندان بکەن. لەماوەی سەردانێک بۆ شوێنی تەقەکردنەکە لەلایەن وەزیری ناوخۆی فەڕەنسا جێرارد دارمانین لە ٢٣ی کانوونی یەکەم، پۆلیس ڕووبەڕووی خۆپیشاندەران بووەوە کە کۆبوونەوە، بە گازی فرمێسکبڕین لە خۆپیشاندەراندا تەقەی لێکرا کە زۆربەیان ئاوارەی کورد بوون.

## سەرچاوەکان

پۆل:دژەکوردبوون
لەڤ یاشین

وێنۆک|150px
**لەڤ ئیڤانۆڤیچ یاشین** (؛ ٢٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٩– ٢٠ی ئازاری ١٩٩٠) یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی سۆڤیەت بوو کە لەلایەن زۆرێکەوە بە گەورەترین گۆڵپارێز لە مێژووی وەرزشدا دادەنرێت. ئەو ناسرابوو بە وەرزشی و پێگەیشتن و باڵا و بوێری و ئامادەبوونی لە گۆڵدا و پاشەکەوتکردنی کاردانەوەی ئەکرۆباتیک.
ئەو ھەروەھا جێگری سەرۆکی فیدراسیۆنی تۆپی پێی سۆڤیەتی بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩
پۆل:مردووانی ١٩٩٠
پۆل:فیفا ١٠٠
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٥٨
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٦٢
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٦٦
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٧٠
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی گەدە
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ڕووس
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ
پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین
پۆل:وەرگرانی نیشانی دروشمی سووری کۆشش
پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێ
ناوەندی کەلتووریی کوردیی ئەحمەد کایا

**ناوەندی کەلتووریی کوردیی ئەحمەد کایا** (بە کوردی باکووری: Navenda çanda Kurd a Ahmet Kaya ؛ بە فەڕەنسی: Centre culturel kurde Ahmet-Kaya) ناوەندێکی کەلتووریی کوردییە لە ١٠ی ئایاری ٢٠٠١ لە پاریس بۆ پەرەپێدانی کولتووری کوردی دامەزرا، لە پاڵ ئەوەش ئامانجی هۆشیارکردنەوەی کۆمەڵگا سەبارەت بە پرسی کورد و هاندانی تێکەڵکردنی کوردەکان لە فەڕەنسا هەیە.

## ناو
ناوی ڕێکخراوەکە وەک ڕێزێک بۆ هونەرمەندی کورد ئەحمەد کایا دەگەڕێتەوە، ناوبراو لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٠ لە پاریس کۆچی دوایی کرد.

ناوەندەکە دەکەوێتە ناوچەی ١٠ی پاریس، لە شەقامی ئینجیەن ١٦. ناوەندە چالاکیی هونەری، وەرزشی، کەلتوور و ئەکادیمی بەستووە. بۆ چالاکی و ئامانجەکانی ئەوا ڕێکخراوەکە پەیوەندی لەگەڵ ناوەندی حکوومی، ڕێکخراوە ناحکومییەکان و حیزبە سیاسییەکانی فەڕەنسا هەیە.

## ڕووداوی هێرشەکەی ٢٠٢٢
لە ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢، ناوەندەکە ڕووبەڕووی هێرشێکی چەکداریی بوویەوە.

### کلتوری و هونەری

* خولی زمانی کوردی
* خولی زمانی فەڕەنسی
* خولی سەمای فۆلکلۆریی
* خولی شانۆ
* خولی مۆسیقا
* چاوپێکەوتنەکان، کۆنفرانسەکان و سێمینارەکان
* کۆنسێرت و نمایشەکان
* پێشانگای تابلۆ
* نمایشکردنی فیلمی سینەمایی

## سەرچاوەکان

پۆل:زمانی کوردی
پۆل:زمانی فەڕەنسی
فیلمی خەیاڵی

وێنۆک

**فیلمە خەیاڵییەکان** یان **فیلمە فەنتازییەکان** () یەکێکە لەو ژانەرە فیلمانەی کە باکگراوندێکی خەیاڵی ھەیە و لە جادوو و ڕووداوی سەرووسروشتی و بوونەوەرە ئەفسانەیییەکان و جیھانە خەیاڵییەکان کەڵک وەردەگرێت. ئەم ژانەرە لێکچوونی لەگەڵ ژانەرەکانی زانستی خەیاڵی و ترسێنەردا ھەیە. بۆ نموونە ھاری پۆتەر کە یەکێکە لە باشترین فیلمەکانی مێژووی ئەم ژانەرە. فیلمە خەیاڵییەکان مێژوویەکیان ھەیە کە نزیکەی بەقەد خودی میدیاکە کۆنە؛ بەڵام فیلمە خەیاڵییەکان تا ساڵانی ھەشتاکان تاڕادەیەک کەم بوون و زۆر دوور بوون، کاتێک تەکنیکەکانی فیلمسازی تەکنەلۆژیای بەرز و زیادبوونی ئارەزووی بینەر بووە ھۆی ئەوەی ئەم ژانرە گەشە بکات.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:چەشنەکانی فیلم
پۆل:فیلمە فەنتازییەکان
پۆل:مێژووی چیرۆکە خەیاڵییەکان
فیلمی خەیاڵی زانستی

وێنۆک

**فیلمی خەیاڵی زانستی** () ژانەرێکی فیلمە کە تێکەڵەیەک لە وەسفەکانی وەک خەیاڵی زانستی، ئەدەبیاتی فێڵ و زانین بەکاردەھێنێت. بەشێوەیەکی گشتی ئەم فیلمانە لەسەر ئەو دیاردانە دروست دەکرێن کە مەرج نییە لە ڕوانگەی زانستەوە پەسەند بکرێن، وەک کەشتی ئاسمانی و ڕۆبۆت یان تەکنەلۆژیای تر لە ئەم ژانەرە بەکاردەھێنرێن. ئەم ژانەرە لە ساڵانی سەرەتای فیلمی بێدەنگەوە بوونی ھەبووە، کاتێک لە ڕۆمانی گەشتێک بۆ مانگ (١٩٠٢)ی جۆرج مێلیس کاریگەری فۆتۆگرافی فێڵاوی بەکارھێناوە. سیناریۆنووس و زانا ئێریک ئاڕ ویلیامز فیلمە زانستییە خەیاڵییەکان لە سیناریۆکانیدا وەک یەکێک لە یازدە ژانەرە بەھێزەکان دەناسێنێت و دەڵێت کە ھەموو فیلمە گێڕانەوە درێژەکان دەتوانرێت بەم ژانەرە بەھێزانە پۆلێن بکرێن؛ ئەکشن، خەیاڵی، تاوان، ترسێنەر، ڕۆمانسی، ھەستبزوێن.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:چەشنەکانی فیلم
پۆل:فیلمە خەیاڵییە زانستییەکان
پۆل:مێژووی خەیاڵی زانستی
فیلمی ھەستبزوێن

**فیلمی ھەستبزوێن** () چەشنێکی فیلمە کە دڵەڕاوکێ و ترس و ھەستکردن بە جێگیربوون لە بینەردا دروست دەکات.  لەم چەشنەدا سینەماکار کەڵکێکی تایبەت لە توخمی ھەست وەردەگرێت کە لە زۆربەی چیرۆکەکانی ئەم فیلمانەدا دەبینرێت. گرژییەکانی ناو فیلمەکە بە دواخستنی ئەوەی کە بینەر بە حەتمی دەزانێت و لە ڕێگەی بارودۆخی ھەڕەشەئامێز یان ھەڵنەھاتووەوە دروست دەبێت. شاردنەوەی زانیاری گرنگ لە بینەر، دیمەنەکانی شەڕ و ڕاوکردن لەم چەشنەدا باون. بەزۆری لە فیلمە ترسناکەکاندا ژیان مەترسی لەسەرە، وەک کاتێک کارەکتەری سەرەکی درک بەوە ناکات کە لە دۆخێکی مەترسیداردایە. کارەکتەرەکانی فیلمە ترسناکەکان ناکۆکن لەگەڵ یەکتر یان لەگەڵ ھێزێکی دەرەکیدا، کە ھەندێکجار دەتوانێت پووختە بێت. کارەکتەری سەرەکی بەزۆری ڕووبەڕووی کێشەیەک دەبێتەوە، وەک ھەڵھاتن، ئەرکێک، یان نھێنیەک. چەشنی ترسناک بەزۆری لەگەڵ چەشنەکانی تر تێکەڵ دەکرێت. چەشنەکانی وەک ئەکشن، سەرکێشی، خەیاڵی و خەیاڵی زانستی.  ھەروەھا چەشنی ترسێنەر پەیوەندییەکی نزیکی بە چەشنی ھەستبزوێن ھەیە چونکە گرژی و  دڵەڕاوکێش دروست دەکات.

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:چەشنەکانی فیلم
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنەکان
پۆل:چەشنەکان
پۆل:ھەستبزوێنەکان
چەشنی ڕۆژاوایی

وێنۆک|سروشتی تەواوەتی ڕۆژاوایییەکان

**ژانەری ڕۆژاوایی** () ژانەرێکی ھونەرییە کە لە فیلم، تەلەڤیزیۆن، ڕادیۆ، کایەی ڤیدیۆیییەکان، وێژە، نیگارکێشان و ھونەرە بینراوەکانی دیکەدا بەکاردەھێنرێت. چیرۆکەکانی ئەم ژانەرە زیاتر لە نیوەی دووەمی سەدەی نۆزدەم و لە ئەمریکای کۆن لە دوای شەڕی ئەلامۆ لە ساڵی ١٨٣٦ و بە تایبەتی دوای کۆتایی ھاتنی شەڕی ناوخۆی ئەمریکا لە ساڵی ١٨٦٥ و کۆمەڵکوژی بریندار لە ساڵی ١٨٩٠ ڕوودەدەن. ھاوکات لەگەڵ مۆسیقای جاز و ئەدەبیاتی سەدەی بیستەم، ڕۆژاوایی ڕەسەنترین شێوەی ھونەرە کە لە ئەمریکا سەریھەڵداوە. ھەندێک پێیان وایە کە ڕۆژاوایی ڕەسەنترینی ھەموو ژانەرەکانە. سینەما لەگەڵ ڕۆژاوایییەکان دەست پێدەکات و چەمکی «بزووتنەوە» وەک جەوھەری سینەما بنەمای گێڕانەوە و ڕێکخستنی سینەمایە. بە بڕوای ئاندرێ بازن، بیردۆزی گەورەی سینەما، ئەگەر سینەما بە مانای جووڵە بێت، ئەوا ڕۆژاوایی باشترین نموونەی سینەما و دەرکەوتن و دەرھێنانی سینەمایە. ھیچ فۆرمێکی ھونەری تر نەیدەتوانی بۆ دەیان ساڵ بە کەمترین کێشەوە کار بکات و ھەموو جارێک ناوازەتر و پاکتر دەربکەوێت. ڕۆژاوایی لە سەرەتای سەدەی بیستەمەوە تا شەستەکان بەناوبانگترین ژانەری سینەمای ھۆڵیوود بوو.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:چەشنەکانی فیلم
پۆل:چەشنەکان
وێژەی تاوانباری

[وێنۆک|[شێرلۆک ھۆڵمز (لای ڕاست) و دکتۆر واتسن دوو کارەکتەری بەناوبانگی ئەم ژانەرەن]]
**وێژەی تاوانکاری** () یەکێکە لەو شێوازە ئەدەبیانەی کە کردەوەی تاوانباران و پاڵنەرەکانیان دەگێڕێتەوە. ئەم شێوازە خۆی بەسەر چەند ستایلێکی لاوەکیدا دابەشکراوە، لەوانە ئەدەبیاتی بەدواداچوون. لە چیرۆکە تاوانەکاندا بەزۆری کوشتنێک یان چەند ڕووداوێک ڕوودەدات و کەسێک یان چەند کەسێک بۆ دۆزینەوەی نھێنی ئەو کوشتنانە ڕاسپێردراون. زۆربەی ئەم چیرۆکانە بە مەبەستی چیرۆکگێڕانی سادە و کات بەسەربردن نووسراون، مەگەر چیرۆکەکە کارەکتەری ناوەندی ھەبێت کە نووسەر بتوانێت لە لایەنە ئاڵۆزەکانی کارەکتەرەکەی نزیک بێتەوە، وەک «بێدەنگی بەرخەکان»یان ھەندێک چیرۆکی دیکەی ھاوشێوە، نووسینی چیرۆک لەسەر تاوانەکان و مێژووی تاوانەکان بووەتە بابەتێکی گرنگ لە ئەدەبدا. بە بڕوای خەڵکی ئەم بوارە، ئەم جۆرە کتێبانە ڕووناکییەک لە ڕابردوودا ڕووناک دەکەنەوە بۆ ئەوەی داھاتوو ببینرێت. ڕۆژنامەی کریستیان ساینس مۆنیتەر پێنج باشترین کتێبی خەیاڵی تاوانکاری دەیەی ڕابردوو دەخاتە ڕوو کە ھەریەکەیان بە جۆرێک لە جۆرەکان لە گەڕان بەدوای دادپەروەری و حوکمدان لە ئینگلتەرا و شیکاگۆ لە سەدەی نۆزدە و بیستەمدا ڕوودەدەن.

## سەرچاوەکان
جوشوا گارسیا

**جوشوا ئێسپینێلی گارسیا** (ئینگلیزی: Joshua Espineli Garcia) ئەکتەر و سەماکار و مۆدێلی بازرگانی فلیپینییە. لە ساڵی ٢٠١٥ دەستی بە کاری نواندنی پیشەگەری کردووە دوای ئەوەی بەشێک بووە لە بەرنامەی واقیعی *[[برای گەورەی پینۆی: هەموو لە]]* وەک پێشبڕکێکارێک.  بەهۆی ڕۆڵی ڕەخنەگرانەوە لە ساڵی ٢٠١٦ فێستیڤاڵی فیلمی میترۆ مانیلا کە زۆرترین داهاتی بەدەستهێنا *[[ڤینس و کاث و جەیمس]]* و لە زنجیرەی پرایم تایم *[[کوڕە باشەکە]]*، بەرزبووەوە. گارسیا ڕۆڵی سەرەکی لە زنجیرە تەلەفزیۆنییە جیاوازەکاندا بینیوە وەک *[[ناسان کا نانگ کایلانگان کیتا]]* (٢٠١٥)، *[[گەورەترین خۆشەویستی]]* (٢٠١٦)، *[[ئێستا و هەمیشە]]* (٢٠١٨)، *[[بووکی بکوژ]]* (٢٠١٩)، *[[ڤیراڵ سکانداڵ ]]* (٢٠٢١) و *[[دارنا]]* (٢٠٢٢). 

## سەرەتای ژیان
گارسیا لە ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٧ لە شاری باوان، باتانگاس، فلیپین لەدایکبووە. کوڕی دووەمی دایک و باوکی فلیپینی جیۆ گارسیا و ماریفی ئێسپینێلییە. لە خێزانێکی شکاوەوە هاتووە، دواتر لەلایەن باوکیەوە و مامی قەشە، کاک. جێری گارسیا لە باوان لە باتانگاس لەگەڵ خوشکە گەورەکەی لۆرێنزا مای. هەروەها سێ نیوە خوشکی بچووکی باوک و دوو نیوە خوشکی دایکی هەیە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*جوشوا گارسیا لە IMDb

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧
پۆل:ئەکتەرەکان
گۆتفرید فۆکس

**گۆتفرید فۆکس**   (لەدایکبووی ٣ی ئایاری ١٨٨٩ -مردن ٢٥ی شوباتی ١٩٧٢) یاریزانێکی تۆپی پێی ئۆڵۆمپی ئەڵمانی بوو. لە ئۆڵۆمپیادی ساڵی ١٩١٢ دا بەرامبەر ڕووسیا یارییەکەیان بە ئەنجامی ١٦-٠ بردەوەوە، لەم یارییەدا گۆتفرید  ١٠ گۆڵی تۆمارکرد کە ئەمەش ژمارەیەکی پێوانەی جیهانی بوو لەو کاتەدا بۆ تۆمارکردنی زۆرترین گۆڵ لە یەک یاریدا. هەروەها یەکەم یاریزانی ئەڵمانی بوو کە لە یەک یاریدا چوار گۆڵی تۆمار کرد.  بۆ ئەوەی لە هۆلۆکۆست ڕزگاری بێت ئەڵمانیای بەجێهێشت، بەو پێیەی جولەکە بوو، لە تەمەنی ٨٣ ساڵیدا لە شاری مۆنتریال کۆچی دوایی کردووە. 

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئاڵمانی
پۆل:مردووانی ١٩٧٢
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٩
تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٨٩٦

لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ساڵی ١٨٩٦ لە دەتینا لە ١٢ی نیسان لە نێوان ھەردوو ھەڵبژاردەی یۆنان و دانیمارک لە یاریگای پۆدیلاتۆدرۆمیۆ چالاکییەکی نافەرمی تۆپی پێ بەڕێوەچوو. کۆمیتەی ئۆڵۆمپی نێودەوڵەتی (IOC) دان بە بوونی پاڵەوانێتییەکی فەرمی تۆپی پێدا نانێت لە ئۆڵۆمپیادی ١٨٩٦؛ بەڵام ئەم یارییە وەک بەشێک لە بەرنامە ئۆڵۆمپیادەکە بە شێوەی نمایشی ئەنجامدراوە. ئەنجامی کۆتایی یارییەکە بە نادیاری ماوەتەوە زۆربەی سەرچاوەکان ئەنجامی یارییەکەیان بە ٩–٠ یان ١٥–٠ لە بەرژەوەندی ھەڵبژاردەی دانیمارک تۆمارکردووە.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کووەیت

وێنۆک|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کووەیت
**هەڵبژاردەی تۆپی پێی کووەیت**(    ) هەڵبژاردەی نیشتمانی کووەیت و لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی کووەیت سەرپەرشتی دەکرێت . ساڵی ١٩٨٢ بۆ یەکەمجار لە مێژوویدا بەشداری  جامی جیهانی فیفای کرد و توانی یەک خاڵ لە قۆناغی کۆمەڵەکاندا بەدەستبهێنێت. لە جامی ئاسیادا کووەیت لە ساڵی ١٩٧٦ گەیشتە یاری کۆتایی و لە ساڵی ١٩٨٠ پاڵەوانێتییەکەی بەدەستهێنا . 

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* پێگەی فەرمی تۆپی پێی کوێت
* سایتی فەرمی مەکۆی هەواداران
ئۆپن ئەی ئای

وێنۆک|277x277پیکسڵ|بنکەی سەرەکی ئۆپن-ئەی-ئای لە بینای پایۆنییەر لە سان فرانسیسکۆیە.
**ئۆپن ئەی ئای** (OpenAI واتە ژیری دەستکردی کراوە) تاقیگەیەکی توێژینەوەی ژیری دەستکردە کە لە کۆمپانیای قازانجنەویستی ئۆپن-ئەی-ئای ئێڵ-پی و کۆمپانیای باوانی، کۆمپانیای قازانج نەویست ئۆپن-ئەی-ئای ئینک (Inc) پێکھاتووە. کۆمپانیاکە توێژینەوە لە بواری ژیری دەستکرد ئەنجام دەدات بە ئامانجی بانگەشەبۆکراوی برەودان و پەرەپێدانی زیرەکی دۆستانە بە شێوەیەک کە سوود بە مرۆڤایەتی بە گشتی ببەخشێت. ڕێکخراوەکە لە سان فرانسیسکۆ دامەزراوە لە کۆتایییەکانی ٢٠١٥ لەلایەن سام ئاڵتمان، ئیلۆن ماسک و ئەوانی ترەوە، کە پێکەوە بەڵێنی سەرمایەگوزاری یەک ملیار دۆلاری ئەمریکیان داوە. مەسک لە شوباتی ٢٠١٨ لە لیژنەکە دەستی لەکار کێشایەوە بەڵام وەک بەخشەرێک مایەوە. لە ساڵی ٢٠١٩، ئۆپن-ئەی-ئای ئێڵ-پی وەبەرھێنانی ١ ملیار  ئەمریکی لە مایکرۆسۆفت وەرگرت. ئۆپن-ئەی-ئای بنکەی سەرەکی لە بینای پایۆنەری شاری سان فرانسیسکۆیە.

## مێژوو
لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٥، سام ئاڵتمان، ئیلۆن ماسک، گرێگ برۆکمان، ڕید ھۆفمان، جێسیکا لیڤینستۆن، پیتەر تیڵ، خزمەتگوزاری وێبەکانی ئەمازۆن (AWS), ئینفۆسیس، و توێژینەوەی وای سی دامەزراندنی ئۆپن-ئەی-ئای'یان ڕاگەیاند لەگەڵ زیاتر لە ١ ملیار  وەک سەرمایەگوزاری تێیدا. ڕێکخراوەکە ڕای گەیاند کە «بەخۆڕایی ھاوکاری» دەکات لەگەڵ دامەزراوەکان و توێژەرانی تر بە ئەنجامدانی پاتێنت و توێژینەوەکانی بە کراوەیی بۆ ڕای گشتی. ئۆپن-ئەی-ئای بنکەی سەرەکی لە باڵەخانەی پایۆنییەر شاری سان فرانسیسکۆیە.لە نیسانی ٢٠١٦، ئۆپن-ئەی-ئای بڵاوکردنەوەیەکی گشتی بڵاوکردەوە لە "OpenAI Gym"، پلاتفۆرمەکەی بۆ توێژینەوەی فێربوونی بەھێزکردن. لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٦، ئۆپن-ئەی-ئای "Universe" بەمانای گەردوونی بڵاوکردەوە، کە پلاتفۆرمێکی نەرمەکاڵایە بۆ پێوانەکردن و ڕاھێنانی زیرەکی گشتیی لە سەرتاسەری دابینکردنی یارییەکان، ماڵپەڕەکان و ئەپەکانی تر. لە ساڵی ٢٠١٨، مەسک دەستی لەکار کێشایەوە، بە ئاماژەدان بە "کێشەیەکی ئەگەری داھاتووی (دژییەکی بەرژەوەندی)" لەگەڵ پەرەپێدانی تێسلا ئای ئەی بۆ ئۆتۆمبێلی بێ-شۆفێر، بەڵام وەک بەخشەر مایەوە.

لە ساڵی ٢٠١٩، ئۆپن-ئەی-ئای لە قازانج نەویستەوە بۆ قازانج سنووردار گۆڕا، لەگەڵ زیادەی قازانج کە بۆ ١٠٠ بەرابەر بە سەرمایەگوزاری دانراوە لە ھەر وەبەرھێنانێک. کۆمپانیاکە سەرمایەی دابەشکرد بۆ کارمەندەکانی و ھاوبەشی لەگەڵ مایکرۆسۆفت کرد، کە پاکێجێکی وەبەرھێنانی ١ ملیار  ڕاگەیاند بۆ کۆمپانیاکە. پاشان ئۆپن-ئەی-ئای ڕای گەیاند کە دەیەوێت مۆڵەتی بازرگانی تەکنەلۆژیاکەی بدات.لە ساڵی ٢٠٢٠، ئۆنئای GPT-3ی ڕاگەیاند، مۆدێلی زمانێک کە ڕاھێنراوە لەسەر ترلیۆن وشە لە ئینتەرنێت. ھەروەھا ڕای گەیاند کە APIێکی پەیوەندیدار، بە سادەیی بە "API" ناودەبرێت، کرۆکی یەکەم بەرھەمی بازرگانی پێکدەھێنێت. جی-پی-تی-٣ بە مەبەستی وەڵامدانەوەی پرسیارەکانی زمانە سروشتییەکانە، بەڵام ھەروەھا دەتوانێت لە نێوان زمانەکاندا وەرگێڕان بکات و بە شێوەیەکی گونجاو وتارێکی لەخۆوە دروست بکات. لە ساڵی ٢٠٢١، ئۆپن-ئەی-ئای DALL-E بڵاوکردەوە. دوای ساڵێک، نوێترین سیستەمەکەیان، DALL·E 2, وێنەیەکی ڕاستەقینە و وردتر بەرھەم دەھێنێت لەگەڵ 4x ڕونکردنەوەی گەورەتر. لە ساڵی ٢٠٢٢، ئۆپن-ئەی-ئای پێشەکییەکییەکی ChatGPT بڵاوکردەوە، کە کارلێک دەکات بە بەکارھێنانی گفتوگۆ، بۆ ڕای گشتی.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئیلۆن مەسک
پۆل:سان فرانسیسکۆ، کالیفۆرنیا
پۆل:ڕێکخراوە سوودنەخوازەکانی کالیفۆڕنیا
ئەیسەر قاسم

**ئەیسەر قاسم محەممەد** (لەدایکبووی ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٢) یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی عێراقییە کە وەک یاریزانی ھێلی ھێرشبەر بۆ یانەی داڵکوردی سویدی یاریی دەکات.

## ژیانی یاریکردن

### دالکورد
ئەیسەر قاسم لە ئابی ٢٠٢٢ ڕوویکردە یانەی دالکورد، لە دەستپێکی یاریکردنیدا لەگەڵ ئەو یانەیە ئەوا ئەیسەر بەشدارە لە خوولی پلە دووەکانی سوید. ئەو لە ڕۆژی ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣، توانی یەکەم گۆڵی خۆی بۆ یانەی دالکورد  لە بەرامبەر یانەی ئای ئێف سیلڤیا لە خولەکی ٧٣ تۆمار بکات.

### هەڵبژاردەی کوردستان
لە تەممووزی ٢٠١٩ لە پێکھاتەی ھەڵبژاردەی لاوانی ھەرێمی کوردستانی بوو بۆ قارەمانێتی جامی جیھانیی ھەرێمەکان لە نەروێژ، لەو پاڵەوانێتییەیەدا توانی دوو گۆل تۆمار بکات.

## یانەکان
* یانەی زێرەڤانی: ٢٠١٨-٢٠٢٠
* یانەی ھەندرێن ٢٠٢٠-٢٠٢١
* یانەی دهۆک ٢٠٢١-٢٠٢٢
* یانەی زاخۆ: ٢٠٢٢–٢٠٢٣
* یانەی داڵکورد: ٢٠٢٣-ئێستا

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* ئەیسەر قاسم محەممەد لە ساکروێی

پۆل:زیندووان
پۆل:وەرزشکارانی کورد
پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٢
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی عێراقی
پۆل:خەڵکی پارێزگای دھۆک
خیسوس کاساس

**خیسوس کاساس** (لەدایکبووی ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٣) یاریزانی پێشووی تۆپی پێ و ڕاهێنەری ئێستای هەڵبژاردەی نیشتیمانی  عێراقە .لە تەمەنی ٢٩ ساڵیدا دەستی بە کاری ڕاهێنەرایەتی کردووە لەگەڵ یانەی کادیز میراندیلا. 

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی ئیسپانی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی مەدرید
یاکوبس ھێنریکس ڤانت ھوف

وێنۆک
**یاکوبس ھێنریکس "ھێنری" ڤان 'ت ھۆف جەی ئاڕ** (لەدایکبووی ٣٠ی ئابی ١٨٥٢ تا ١ی ئازاری ١٩١١) کیمیاکارێکی فیزیایی هۆڵەندی بوو. کیمیازانێکی تیۆری زۆر کاریگەر بوو لە سەردەمی خۆیدا، ڤان 'ت هۆف یەکەم براوەی خەڵاتی نۆبڵ بوو لە کیمیا. کارە پێشەنگەکانی یارمەتی دا لە دامەزراندنی تیۆری مۆدێرن لەسەر هاوسەنگی کیمیایی، جووڵەی کیمیایی.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٢
پۆل:مردووانی ١٩١١
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ھۆڵەندی
پۆل:دوور لە وڵاتانی ھۆڵەندی لە ئەڵمانیا
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی کیمیا
پۆل:فیزیکزانانی ھۆڵەندی
پۆل:مەرگەکان بە دەردەباریکە
ئیمیڵ فیشەر

وێنۆک
**ئیمیڵ فیشەر** (لەدایکبووی ٩ی تشرینی یەکەمی ١٨٥٢ تا ١٥ی کانوونی دووەمی ١٩١٩) کیمیازانێکی ئەڵمانی بوو بەھۆی بەشدارییەکانی لە دۆزینەوە و پەرەپێدانەکانی لە کیمیا لە ساڵی ١٩٠٢ خەڵاتی نۆبڵی لە کیمیا وەرگرتووە،

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٢
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی کیمیا
پۆل:خۆکوژییەکان لە ئەڵمانیا
پۆل:مردووانی ١٩١٩
پۆل:کیمیازانانی ئاڵمانی
ساڤانتێ ئەرێنیەس

وێنۆک
**ساڤانتێ ئۆگەست ئەرێنیەس** (لەدایکبووی ١٩ی شووباتی ١٨٥٩ تا ٢ی ترشینی یەکەمی ١٩٢٧) زاناییەکی سوێدی بوو، لە بنەڕەتدا زانای فیزیایە، بەڵام زۆرجار بە کیمیازان ناودەبرێت، ئەرێنیەس یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی زانستی کیمیای فیزیایی. لە ساڵی ١٩٠٣ خەڵاتی نۆبڵی لە کیمیا وەرگرتووە. بووە یەکەم سوێدی کە خاوەنی خەڵاتی نۆبڵ بێت. لە ساڵی ١٩٠٥ بووە بە بەڕێوەبەری پەیمانگای نۆبڵ و تا کۆچی دوایی لەوێ ماوەتەوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٩
پۆل:مردووانی ١٩٢٧
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زانستەکانی سەینت پیترسبورگ
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:ئەندامەکانی ئەکادمیای زانستی شاھانەی سوێد
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی کیمیا
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئەپسالا
پۆل:کیمیازانانی سویدی
وێڵیام ڕامزی

وێنۆک
**بەڕێز وێڵیام ڕامزی** FRS (لەدایکبووی ٢ی تشرینی یەکەمی ١٨٥٢ تا ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩١٦) کیمیازانێکی سکۆتلەندی بوو کە گازە نوبڵەکانی دۆزیەوە و  لە ساڵی ١٩٠٤ خەڵاتی نۆبڵی لە کیمیا وەرگرت "وەک ڕێزلێنانێک بۆ خزمەتەکانی لە دۆزینەوەی توخمە گازییە بێهێزەکان لە هەوادا" لەگەڵ هاوکارەکەی، جۆن ویلیام سترەت، کە خەڵاتی نۆبڵی کیمیایان وەرگرت، و خەڵاتی نۆبڵی فیزیایان لە هەمان ساڵدا بەدەستهێنا بەهۆی دۆزینەوەی ماددەی ئارگۆن. دوای ئەوەی ئارگۆنیان پێناسەکرد، ڕامزی لێکۆڵینەوەی لە گازە بەرگەهەواییەکانی دیکە کرد. کارەکانی لە جیاکردنەوەی ئارگۆن، هیلیۆم، نیۆن، کریپتۆن و زینۆن بووە هۆی پەرەپێدانی بەشێکی نوێی خشتەی خولی.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٢
پۆل:مردووانی ١٩١٦
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زانستەکانی سەینت پیترسبورگ
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی کیمیا
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھایدلبێرگ
پۆل:کیمیازانەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی بریتانی
پۆل:گازە خانەدانەکان
چڵپەی خۆشەویستی

وێنۆک
**چڵپە چڵپی خۆشەویستی** (بە کۆری:퐁당퐁당 Love، خوێندنەوە: پۆندانگ پۆندانگ لەڤ) زنجیرە دراماییەکی مێژوویی کۆریای باشوورە لە دەرھێنانی کیم-سول-گی و یون دو-جون. لەسەرەتادا دارماییەکە لە پلاتفۆرمێکی سەرھێڵ بەناوی نێڤەر (Never) پەخشدەکرا، کە پێکھاتبوو لە ١٠ ئەڵقە. دواتر لە ئێم بی سی لە ١٣ و ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ پەخشکرا.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:زنجیرە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور کە لە ٢٠١٥ دەستیان پێکردووە
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کۆری
پۆل:دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی کەناڵی ئێم بی سی تیڤی
پۆل:زنجیرە تەلەڤزیۆنییە مێژووییەکانی کۆریای باشور
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەسەر گەشت بەناو کاتدا لە کۆریای باشوور
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی لە بارەی شانشینی جۆسۆنەوە کراون
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە مێژووییەکانی کۆریای باشوور
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور دەربارەی گەشتکردن بەکاتدا
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی لە شانشینی جۆسۆن ڕوودەدەن
ئوسترالیا لە ئۆڵۆمپیاد

وێنۆک|یەکپۆشی تیمەکانی ئۆڵۆمپی ئوسترالیا بۆ ڕیۆ ٢٠١٦، کە پەردەیان لەسەر لادرا

ئوسترالیا لە سەرجەم یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینە بەشداری کردووە ، هەروەها  جگە لە ساڵانی ١٩٢٤-١٩٣٢ و ١٩٤٨ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە کردووە. لە ساڵانی ١٩٠٨ و ١٩١٢ وەرزشوانانی نیوزیلاند بەهاوبەشی لەگەڵ ئوسترالیا بەشداری کردووە. ولاتی ئوستڕالیا دووجار میوانداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینە کردووە لە ساڵەکانی  ١٩٥٦ ، ٢٠٠٠، بڕیار وایە ساڵی ٢٠٣٢ بۆ جاری سێیەم لە  مێژوودا  میوانداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینە بکات.

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* 
* 
* 
* Australia NOC
ئاسونسیۆن

**ئاسونسیۆن** پایتەخت و گەورەترین شاری کۆماری پاراگوایە و یەکێکە لە کۆنترین شارەکانی ئەمریکای باشوور، لە ساڵی ١٥٣٧ دامەزراوە بە کەمترین تێچووی ژیان لە جیھان، ڕووبەری شارەکە ١١٧ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە، بەو پێیەی شارەکە بە ناوچەیەکی سەربەخۆ دادەنرێت کە بەشێک نییە لە ھیچ قەزایەک، دەکەوێتە سەر کەنداوی ئاسونسیۆن، لە کەناری چەپی ڕووباری پاراگوای لە نزیک یەکگرتنی لەگەڵ ڕووباری پیلکۆمایۆ. لە ساڵی ٢٠١٠دا بەپێی ئامارەکانی بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئامار و ڕاپرسی و سەرژمێری بەناوی (DGEEC) ژمارەی دانیشتووانی شارەکە بە ٥٤٤ ھەزار و ٣٠٩ کەس مەزەندە دەکرێت، بەمەش دەبێتە گەورەترین و پڕ دانیشتووترین شاری وڵاتی پاراگوای، ئاسونسیۆن سێیەم سەلامەتترین شاری ئەمریکای باشوورە.

## سەرچاوەکان

پۆل:پایتەختەکانی ئەمریکای باشوور
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پاراگوای
موفتی

[440x220px|وێنۆک|alt=نیگارکێشانی ژان لیۆن جیرۆم، نزیکەی ساڵی ١٩٠٠|نیگارکێشانی [ژان لیۆن جیرۆم، نزیکەی ساڵی ١٩٠٠]]
**موفتی** یان **دەسووردەر** یان **ئایینەوەر** نازناوێکە بۆ زانایەکی موسڵمان کە دەسەڵاتی دەرکردنی فەتوای لەسەر بابەتی ئایین ھەیە، زانای ئەو بابەتەیە کە تێیدا فەتوا دەدات، لەسەر بنەمای لاسایی نەکردنەوە، بە ڕەچاوکردنی فاکەڵتییەک، و توانای سەنگکردن و ڕەچاوکردنی سەربەخۆی کۆششی ئەوانەی پێش خۆی، نەک تەنیا گواستنەوە و گێڕانەوەی وتەکان؛ و موفتی بەپێی عەقیدەی ئیسلامی «جێنشینی پێغەمبەرە لە جێبەجێکردنی ئەرکی بەیاننامەی ڕوونکردنەوەدا» موفتی واژووکارێکە بەناوی خودای گەورەوە «فإن أقدم علی الفتوی بمجرد الخرص وما یغلب علی الظن فھو آثم وعملە محرم»، ئەوە وتنە لەسەر خودا و پێغەمبەرەکەی بەبێ زانست و ئەویش بارگرانی فەتوا لە ئەستۆ دەگرێت، خودای گەورە لە سوورەتی نەحلدا فەرموویەتی: ﴿وَلَا تَقُولُوا لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُکُمُ الْکَذِبَ ھَذَا حَلَالٌ وَھَذَا حَرَامٌ لِتَفْتَرُوا عَلَی اللَّھِ الْکَذِبَ إِنَّ الَّذِینَ یَفْتَرُونَ عَلَی اللَّھِ الْکَذِبَ لَا یُفْلِحُونَ ۝١١٦﴾ [النحل:116].

## سەرچاوەکان

پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی
ئاگربەستی کریسمس

[وێنۆک|کۆبوونەوەی ھێزەکانی [بەریتانیای مەزن|بەڕیتانیا و ئەڵمانیا لە "No Man's Land" لە کاتی ئاگربەستی نافەرمیدا]]
**ئاگربەستی کریسمس** () ئاماژەیە بۆ وچانێکی کورتخایەنی دوژمنایەتی و جەنگ و خامۆشی تفەنگەکان لە ساڵی ١٩١٤ لە کاتی جەنگی جیھانی یەکەمدا. سوپای ئەڵمانیا و بەریتانیا و فەرەنسا لە جەنگی جیھانی یەکەمدا لە بەلجیکا لە ھەمبەر یەکدی لە جەنگدا بوون. لە ھەفتەی پێش جەژنی کریسمسدا ژمارەیەک سەربازی ئەڵمانی و بەریتانی و فەرەنسی بە سڵاوکردن و دەست ڕاوەشاندن لە یەکتر نزیکبوونەوە، وەک ئەوەی دوژمن نەبن، خواردن و دیارییان لەگەڵ یەکدی ئاڵوگۆڕ کرد و بە کردەوە ئاگربەستێکی نەنووسراویان جێبەجێ کرد. پێکەوە گۆرانیان وت، وەرزشیان کرد و تۆپی پێیان کرد، وەک ئەوانەی دوای ماوەیەکی زۆر یەکتر دەبیننەوە، ناونیشان و وێنەیان بە یەکتر دەدەن و بڕیار دەدەن لە دوای کۆتایی ھاتنی جەنگ چاوپێکەوتنیان ھەبێ دیدارێک کە ڕەنگە ھەرگیز بەھۆی قوربانییە بێشومارەکانی جەنگی جیھانی یەکەمەوە ڕووی نەدابایا. نووسەرێک دەڵێت: لە جەنگدا کەسانێک دەکوژرێن کە نە یەکدی دەناسن و نە ھۆکارەکەی دەزانن، بەڵام ئەوانەی جەنگیان ناوەتەوە ھەم یەکدی دەناسن وە ھەم ھۆکارەکەی دەزانن. ئەو ئاگربەستە قەشەنگە لە جەژنی کریسماسی ساڵی ١٩١٤دا ساتێکی پڕ لە سەمبۆلی ئاشتەوایی و مرۆڤایەتی لە ناوەڕاستی یەکێک لە دڕندانەترین ڕووداوەکانی مێژووی مۆدێرندا خستە بەر چاو.

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:ئاگربەستەکان
پۆل:جەنگی جیھانیی یەکەم
پۆل:کریسمس
پۆل:شێوەزاری وتارەکانی ویکیپیدیا
دوورگەکانی کووک لە ئۆڵۆمپیاد

دوورگەکانی کووک بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٨٨ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە کرد. وەرزشوانانی ئەم وڵاتە تا ٢٠٢٠ ھیچ مەدالیایەکی ئۆڵۆمپیادیان بەدەست نەھێنا. ھەروەھا یەکێکە لەو نەتەوانەی تا ئێستا بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەیان نەکردووە.

## پێرێستی بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
*
ئێمیلیانۆ مارتینێز

**ئیمیلیانۆ مارتینێز**(لەدایکبووی ٢ی ئەیلوولی ١٩٩٢)، یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێ ئەرژەنتینییە و وەک گۆڵپارێز لە یانەی ئەستۆن ڤێلای پرێمیەرلیگ و ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین یاری دەکات. مارتینێز بۆ یەکەمجار لەگەڵ لاوانی یانەی ئیندیپێندێنتی ئەرژەنتینی مەشق و ڕاھێنانی کردووە پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٠ بچێتە ئەکادیمیای ئارسناڵ، لەو ماوەیەدا بەخواستن بۆ چەند یانەیەکی خولی ئینگلیزی یاریی کردووە. لە ساڵی ٢٠١٩ لە پێکھاتەی سەرەکی یانەی ئەرسناڵ بووە لەگەڵیدا نازناوی جامی یەکێتی ئینگلتەرا و جامی قەڵغانی یەکێتی ئینگلتەرای بەدەستھێناوە. لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ٢٠٢٠ بە گرێبەستێک بە بڕی ٢٠ ملیۆن پاوەند ڕووی لە یانەی ئەستۆن ڤێلا کرد. لە یەکەم وەرزیدا لە ١٥ یاری ھیچ گۆڵیکی لێ تۆمارنەکرا. ساڵی ٢٠٢١ بۆ یەکەمجار بانگێشتی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین کرا توانی نازناوەکانی جامی کوپا ئەمریکا ٢٠٢١ و جامی فیناڵیسیمای ٢٠٢٢ و جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ بەدەستھێنا.

## نازناوەکان
**ئارسناڵ**
* جامی یەکێتی ئینگلتەرا: ٢٠١٩–٢٠
* قەڵغانی کۆمەڵگەی یەکێتی ئینگلتەرا: ٢٠١٤, ٢٠١٥, ٢٠٢٠

**ئەرژەنتین**
* جامی جیھانی فیفا: ٢٠٢٢
* کۆپا ئەمریکا: ٢٠٢١
* کۆنمێبۆڵ-جامی پاڵەوانانی ئەورووپا: ٢٠٢٢

**تاکە کەسی**
* دەستکێشی زێڕینی جامی جیھانی فیفا: ٢٠٢٢
* ئەستۆن ڤێلا باشترین یاریزانی وەرز: ٢٠٢٠–٢١
* دەستکێشی زێڕینی کۆپا ئەمریکا: ٢٠٢١
* باشترین ھەڵبژاردەی کۆپا ئەمریکا: ٢٠٢١

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* پڕۆفایلی لە ماڵپەڕی ئەستۆن ڤێلا ئێف سی

پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا
پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەرژەنتینی
پۆل:گۆڵپارێزانی تۆپی پێ
پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ
فرانکۆ ئارمانی

**فرانکۆ ئارمانی** (لەدایکبووی ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٦)یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری ئەرژەنتینییە و گۆڵپارێزە.لەگەڵ ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین نازناوی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ی قەتەری بەدەستھێنا.

## نازناوەکان
**ئەتلەتیکۆ ناسیۆناڵ**
* خولی کۆلۆمبیا: 2011-I, 2013-I, 2013-II, 2014-I, 2015-II, 2017-I
* جامی کۆڵۆمبیا: ٢٠١٢, ٢٠١٣, ٢٠١٦
* سوپەرلیگا کۆڵۆمبیا: ٢٠١٢, ٢٠١٦
* جامی لیبرتادۆرێس: ٢٠١٦
* ڕیکۆپا سودائەمریکیانا: ٢٠١٧

**ئەرژەنتین**
* جامی جیھانی فیفا: ٢٠٢٢
* کۆپا ئەمریکا: ٢٠٢١
* کۆنمێبۆڵ-جامی پاڵەوانانی ئەورووپا: ٢٠٢٢

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:ئارجەنتینییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پاولۆ دیبالا

**پاولۆ ئێکسیکێل دیبالا** (لەدایکبووی ١٥ی تشرینی دووەمی ١٩٩٣) یاریزانێکی پیشەگەری ئەرژەنتینییە و وەک هێرشبەر بۆ یانەی ڕۆمای خولی ئیتاڵیا و هەڵبژاردەی ئەرژەنتین یاری دەکات .

## نازناوەکان
**پالێرمۆ** 

* سێری بی : 2013-14 

**یۆڤانتۆس** 

* خولی ئیتاڵیا : 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20
* جامی ئیتاڵیا : 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2020–21
* سوپەرکۆپا ئیتاڵیا : 2015, 2018, 2020

**ئەرجەنتین**

* جامی جیهانی فیفا : ٢٠٢٢ 
* کۆنمێبۆڵ-جامی پاڵەوانانی ئەوروپا : ٢٠٢١ 

**تاکە کەسی**

* باشترین تیپی خولی ئیتاڵیا : 2015–16,  2016–17,  2017–18,  2019–20 
* باشترین یاریزانی خولی ئیتاڵیا : تەمموزی ٢٠٢٠ 
* بەنرخترین یاریزانی خولی ئیتاڵیا : 2019–20 
* تیمی ساڵی ESM : 2016–17 
* گۆڵکاری جامی ئیتاڵیا: 2016-2017  
* باشترین یاریزانی سێریا ئەی: 2014-15 

**تۆمارەکان**

* گۆڵکاری سەرجەم کاتەکانی سوپەرکۆپا ئیتاڵیا : 4 گۆڵ  

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨
پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی یانەی یوڤێنتوس
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی
پۆل:ئارجەنتینییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیتالی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەرژەنتینی
پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ
لاوتارۆ مارتینێز

**لاوتارۆ مارتینێز(** لەدایکبووی ٢٢ی ئابی ١٩٩٧) یاریزانێکی پیشەگەری ئەرژەنتینییە و وەک هێرشبەر بۆ یانەی ئینتەرمیلانی ئیتاڵیا و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین یاری دەکات .لە ساڵی ٢٠١٨ بۆ یەکەمجار بانگێشتی پێکهاتەی سەرەکی هەڵبژاردەی ئەرژەنتین کرا.

## نازناوەکان
**ئینتەرمیلان**

* خولی ئیتاڵیا : 2020–21 
* جامی ئیتاڵیا : 2021-22
* سوپەرکۆپا ئیتاڵیا : 2021
* پلەی دووەمی خولی یۆرۆپالیگ : 2019-20 

**ئەرجەنتین**

* جامی جیهانی فیفا : 2022 
* کۆپا ئەمریکا : ٢٠٢١ 
* کۆنمێبۆڵ-جامی پاڵەوانانی ئەوروپا : 2022 

**تاکە کەسی**

* تۆپی ئاڵتونی : پاڵێوراوی ٢٠٢١
* باشترین پێکهاتەی وەرزی یۆرۆپالیگ: 2019-20 
* پاڵەوانێتی تۆپی پێی لاوانی ئەمریکای باشوور گۆڵکاری: 2017 

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* Lautaro Martínez at Soccerbase 
* Inter Milan official profile 

پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا
پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩
پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی ئینتەر میلان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەرژەنتینی
پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ
لیدن فیلمز

**لیدن فیلمز** () کۆمپانیاییەکی ئەنیمەیشنێکی ژاپۆنییە، لە شوباتی ٢٠١٢ دامەزراوە و بارەگا سەرەکییەکەی لە شاری سوگینامییە لە تۆکیۆ. 

## سەرچاوەکان

پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشن لە تۆکیۆ
پۆل:ستۆدیۆ ئەنیمەیشنە ژاپۆنییەکان
پۆل:لیدن فیلمز
پۆل:کۆمپانیاکانی ڕاگەیاندنی گشتی کە لە ساڵی ٢٠١٢ دامەزراون
بانگی شەو (مانگا)

**بانگی شەو** () مانگایەکی ژاپۆنییە لە مانگی ئابی ٢٠١٩ەوە لە گۆڤاری ھەفتانەی شۆنێن سەندەی بڵاوکراوەتەوە، بڕیارە بکرێت بە زنجیرە ئەنیمێیەک کە لەلایەن کۆمپانیای لیدن فیلمزەوە، لە ئەمریکای باکوور، مانگاکە مۆڵەتی بڵاوکردنەوەی بە زمانی ئینگلیزی لەلایەن کۆمپانیای ڤیز میدیاوە وەرگرتووە، لە مانگی تەممووز تا ئەیلوولی ٢٠٢٢ لە بلۆکی بەرنامەسازی نۆیتامینا لە کەناڵی فوجی تیڤی پەخشکرا.

## کورتە
کۆ یامۆری کە ناتوانێت بخەوێت یان ڕەزامەندی ڕاستەقینە لە ژیانی ڕۆژانەیدا بدۆزێتەوە، واز لە خوێندن دەھێنێت و شەوانە دەست دەکات بە سەرگەردانی لە شەقامەکاندا، ڕووبەڕووی کچێک دەبێتەوە بە ناوی نازونا ناناکوسا کە خوێنمژە و خۆشییەکانی شەوانەی ڕۆیشتن پیشانی "کۆ" دەدات، ئەمەش دەبێتە ھۆی ئەوەی کە "کۆ" بییەوێت ببێتە خوێنمژ، بەڵام بۆ ئەوەیە بە ئامانجەکەی بگات، سەرەتا دەبێت شەیدای ئەو بێت.

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:زنجیرە مانگاکان
پۆل:مانگاکانی ٢٠١٩
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠٢٢ دەستیان پێکردووە
پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت
پۆل:ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانسی کۆمیدی
پۆل:مانگای شۆگاکوکان
پۆل:شۆنن مانگا
پۆل:مانگای ڤیز میدیا
پۆل:ئەنیمێ و مانگا سەرووسروشتییەکان
پۆل:لیدن فیلمز
پۆل:نۆیتامینا
پۆل:خوێنمژەکان لە ئەنیمێ و مانگا
پۆل:سێنتای فیلمۆرکز
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی شۆگاکوکان مانگا بۆ بەشی شۆنن مانگا
ئێما مایرز

**ئێما مایرز** ()، ئەکتەری ئەمریکییە. لە ساڵی ٢٠١٠ وەک ئەکتەری منداڵ دەستی بە کاری ھونەری کردووە، کاتێک لە فیلمی زە گلەیدس دەرکەوت. ئەو پێشکەوتنەکەی بەدەستھێنا بە ڕۆڵی ئینید سینکلێر لە زنجیرەی نێتفلیکسدا کە وێنزدەی لە ساڵی ٢٠٢٢ ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا.

## سەرەتای ژیانی
ئێما مایرز لە ٢ی نیسانی ٢٠٠٢ لە شاری ئۆرلاندۆی ویلایەتی فلۆریدا لەدایکبووە. ئەو لە قوتابخانەیەکی ماڵەوە خوێندوویەتی و «ھەرگیز ئەزموونی قوتابخانەی دەرەوەی نەبووە».

## کارەکان
مایرز لە ساڵی ٢٠١٠ وەک ئەکتەری منداڵ دەستی بە ڕۆڵ گێڕان کردووە و بۆ یەکەمجار لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی زە گلادز بەشداری کردووە. لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا دەستی بە نواندنی پیشەیی کردووە، مایرز لە فیلمەکانی ئینجیلی باشوور (٢٠٢٠)، تامێک لە جەژنی کریسمس (٢٠٢٠)، و کچ لە ژێرزەمیندا (٢٠٢١) دەرکەوتووە. پێشکەوتنی خۆی بەدەستھێنا کاتێک لە زنجیرەی نێتفلێکسدا ڕۆڵی سەرەکی بینی لە وێنزدەی لە ساڵی ٢٠٢٢، ڕۆڵی ئینید سینکلێری بینی شانبەشانی ھاوئەستێرەکەی جێنا ئۆرتیگا کە وێنزدەی ئادەمز گێڕا.مایرێس لە داھاتوودا ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕێت لە فیلمی کۆمیدی نێتفلێکس بەناوی پشووی خێزان شانبەشانی جێنیفر گارنەر و ئێد ھێڵمز.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٢
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:زیندووان