بێرنارد لۆڤێل

**سێر ئەلفڕێد چارڵز بێرنارد لۆڤێل** (لە دایک بووی ٣١ی ئابی ١٩١٣٦ی ئابی ٢٠١٢ کۆچی دوایی) فیزیازان و فەلەکناسی ڕادیۆیی ئینگلیزی بووە. یەکەم بەڕێوەبەری ڕوانگەی بانکی جۆدرێل بووە، لە ساڵی ١٩٤٥ تا ١٩٨٠.      

## ژیانی سەرەتایی و پەروەردە
لۆڤێل لە ساڵی ١٩١٣ لە ئۆڵدلاند کۆمۆن لە شاری بریستۆڵ لەدایکبووە، کوڕی پیشەگەری ناوخۆیی و بانگخوازی میتۆدیست جیلبێرت لۆڤێل (١٨٨١-١٩٥٦) و ئێمیلی لۆرا، لەدایکبووی ئادەمزە.   جیلبێرت لۆڤێل "دەسەڵاتدارێک بوو لەسەر کتێبی پیرۆز" و، بەهۆی ئەوەی "ئەدەبیات و ڕێزمانی ئینگلیزی خوێندبوو"، هێشتا "کوڕەکەی بە گلەیی لەسەر خاڵەکانی ڕێزمان و خاڵبەندی و شێوازی قسەکردن بۆردومان دەکرد" کاتێک لۆڤێل تەمەنی لە چلەکاندا بوو.  خولیا و ئارەزووەکانی منداڵی لۆڤێل بریتی بوون لە کریکێت و مۆسیقا، بە شێوەیەکی سەرەکی پیانۆ. پەروەردەیەکی میتۆدیستی هەبووە و لە قوتابخانەی ڕێزمانی کینگسوود خوێندوویەتی .  

## پیشە و توێژینەوە
لۆڤێل لە زانکۆی بریستۆڵ فیزیای خوێندووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە زانست لە ساڵی ١٩٣٤ بەدەستهێناوە،  و لە ساڵی ١٩٣٦ دکتۆرای بەدەستهێناوە بەهۆی کارەکانی لەسەر ڕێبەرایەتی کارەبایی فیلمە تەنکەکان.     لەم کاتەدا، هەروەها وانەکانی مۆسیقای لە ڕیمۆند جۆنز وەرگرتووە، کە مامۆستا بووە لە قوتابخانەی تەکنیکی باث و دواتر ئۆرگانیست بووە لە باث ئەبی . ئۆرگی کڵێسا یەکێک بوو لە خۆشەویستییە سەرەکییەکانی ژیانی، جگە لە زانست.  

لۆڤێل لە تیمی توێژینەوەی تیشکی گەردوونی لە زانکۆی مانچستەر    تا سەرهەڵدانی جەنگی جیهانی دووەم کاری کردووە. لە سەرەتای جەنگدا، لۆڤێل یەکەم کتێبی خۆی بە ناوی *زانست و شارستانیەت* بڵاوکردەوە. لە کاتی جەنگدا لە دامەزراوەی توێژینەوەی پەیوەندییەکان (TRE) کاردەکات و پەرەی بە سیستەمی ڕاداری داوە بۆ ئەوەی لە فڕۆکەدا دابنرێت، لەنێویاندا H2S . لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٤٢دا بەشدار بوو لە وەرگرتنەوەی ماگنێترۆنێکی زۆر نهێنی بۆشایی لە پاشماوەی فڕۆکەیەکی هاندلی پەیج هالیفاکس کە کەوتبووە خوارەوە و ژمارەیەک هاوکارەکانی کوژران، لەنێویاندا ئەندازیاری EMI ئالان بلوملەین ، لەکاتێکدا لە گەشتێکی تاقیکاریدا بوو.

لە کۆتایی جەنگی جیهانی دووەمدا، لۆڤێل هەوڵیدا بەردەوام بێت لە توێژینەوەکانی لەسەر تیشکی گەردوونی بە یەکەیەکی پێشووی دۆزەرەوەی ڕاداری، بەڵام تووشی دەستێوەردانی زۆری پاشخان بوو بەهۆی ترامە کارەباییەکان لەسەر ڕێگای ئۆکسفۆرد لە مانچستەر. ئامێرەکانی گواستەوە بۆ شوێنێکی دوورتر، شوێنێک کە دوور بوو لەو جۆرە دەستێوەردانانەی کارەبایی، و لەوێدا ڕوانگەی بانکی جۆدرێل دامەزراند، لە نزیک گوستری لە چێشێر. بنکەیەکی دەرەوەی بەشی ڕووەکناسی زانکۆ بووە و لە کاتی شەڕدا وێستگەیەکی چرای گەڕان بووە. لە درێژەی تاقیکردنەوەکانیدا توانی نیشان بدات کە دەنگدانەوەکانی ڕادار لە بارانبارینی نەیزەکی ڕۆژدا بەدەست دەهێنرێت کاتێک دەچنە ناو بەرگەهەوای زەوی و ئایۆنیزەکردنی هەوای دەوروبەری. دواتر توانی خولگەی نەیزەکەکان لە بارانبارینی ساڵانەی نەیزەکدا دیاری بکات بۆ ئەوەی نیشان بدات کە لە خولگەی خۆردان و سەرچاوەی نێوان ئەستێرەکان نین. بە پارەی زانکۆ، گەورەترین تەلەسکۆپی ڕادیۆیی ئەوکاتەی دروستکرد کە دەتوانرێت بەڕێوەبچێت لە جیهاندا، کە ئێستا ناوی ئەوی لەسەرە: تەلەسکۆپی لۆڤێل . دوای زیاتر لە ٥٠ ساڵ، وەک تەلەسکۆپێکی ڕادیۆیی بەرهەمدار دەمێنێتەوە، ئێستا زیاتر وەک بەشێک لە ڕیزبەندی ئینتەرفیرۆمێتریکی تەلەسکۆپی ڕادیۆیی MERLIN و تۆڕی VLBIی ئەوروپی کاردەکات.
چەپ|وێنۆک| پۆرترێت لەلایەن ڕیجیناڵد گرای, ١٩٦٦، بۆ ''ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز''
لە ساڵی ٢٠٠٩دا لۆڤێل ئیدیعای کرد کە لە ساڵی ١٩٦٣دا لە سەردانێکیدا بۆ ناوەندی پەیوەندییە قووڵەکانی بۆشایی ئاسمانی سۆڤیەت ( Eupatoria ) بووەتە بابەتی هەوڵی تیرۆرکردنی جەنگی سارد . ئەو ئیدعای کرد کە خانەخوێکانی هەوڵیان داوە بە ژەمی تیشکی کوشندە بیکوژن  چونکە سەرۆکی تەلەسکۆپی بۆشایی ئاسمانی جۆدرێل بانک بووە لە کاتێکدا وەک بەشێک لە سیستەمێکی ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە بۆ هێرشە ئەتۆمییەکانی سۆڤیەت بەکاردەهێنرا. باسی تەواوی ڕووداوەکەی نووسی کە بە بڕیاری خۆی تەنیا دوای مردنی بڵاوکرایەوە. 

### وتارەکان
لۆڤێل لە ساڵی ١٩٥٨ لەلایەن بی بی سی بانگهێشت کرا بۆ پێشکەشکردنی وتاری ساڵانەی لە بەرنامەی وتارەکانی ڕیت ، زنجیرەیەک لە شەش پەخشی ڕادیۆیی بە ناوەکانی *تاک و گەردوون*  کە تێیدا مێژووی لێکۆڵینەوە لە کۆمەڵەی خۆر و سەرچاوەی گەردوون ئەزموون باس دەکرد .

لە ساڵی ١٩٥٩ بانگهێشت کرا بۆ پێشکەشکردنی وتارێک لە یادی ماکمیلان بۆ دامەزراوەی ئەندازیاران و کەشتی سازەکان لە سکۆتلەندا، لۆڤێل لەو وتارە بابەتی "فەلەکناسی ڕادیۆیی و پێکهاتەی گەردوون"ی هەڵبژارد. 

لە ساڵی ١٩٦٥ بانگهێشت کرا بۆ خوێندنەوەی وتارێکی بە هاوبەشی وتارێکی کریسمس لە دامەزراوەی شاهانە سەبارەت بە *گەڕان بەدوای گەردووندا* پێشکەش بکات و بۆچوونی خۆی بدا.

لە ساڵی ١٩٧٥ وتاری سەرۆکایەتی ( *لە ناوەندی گەورەکاندا* ) لە کۆبوونەوەیەکی تایبەتی کۆمەڵەی بەریتانیا لە گیڵدفۆرد پێشکەش کرد. 

## خەڵات و ڕێزلێنان
 
سێر لۆڤێل ئەندامی تایبەتی ئەکادیمیای شاهانەی سوید بوو بۆ زانستەکان . 

لە دەرەوەی ناساندنی پیشەیی، لۆڤێل قوتابخانەیەکی ناوەندی هەیە کە بەناوی ئەوەوە ناونراوە لە ئۆڵدلاند کۆمۆن, بریستۆڵ، کە بە فەرمی کردەوە.  هەروەها بینایەک لە سایتی QinetiQ لە مالڤێرن بە ناوی ئەوەوە ناونراوە، هەروەها زانای خەیاڵی بێرنارد کواتێرماس, پاڵەوانی چەندین زنجیرەی زانستی خەیاڵی تەلەفزیۆنی بی بی سی لە ساڵانی ١٩٥٠دا، کە ناوی یەکەمی بۆ ڕێزلێنان لە لۆڤێل هەڵبژێردرا. 

## ژیانی تایبەت
لە ساڵی ١٩٣٧  سێر لۆڤێل لەگەڵ خاتوو ماری جۆیس چێستەرمان (کە لە ساڵی ١٩٩٣ کۆچی دوایی کردووە) هاوسەرگیری کردووە و دوو کوڕ و سێ کچیان هەبووە.  

لە ژیانی دواتردا لۆڤێل لە ڕووی جەستەییەوە زۆر لاواز بوو؛ لە لادێکاندا لە خانەنشینییەکی بێدەنگدا دەژیا، دەورە دراوە بە مۆسیقا و کتێبەکانی و باخچەیەکی فراوانی پڕ لە دار کە چەندین دەیە پێشتر چاندبووی. لۆڤێل لە ٦ی ئابی ٢٠١٢ لە ماڵەوە لە شاری سویتنهام لە ویلایەتی چێشێر کۆچی دوایی کرد  

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* 
* 

پۆل:مردووانی ٢٠١٢
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:ئەفسەرانی نیشانی ئیمپڕاتۆریەتی بەڕیتانی
پۆل:ئەندامەکانی ئەکادمیای زانستی شاھانەی سوێد
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:فیزیکزانانی ئینگلیز
پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٣