open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پیدمۆنت

**پیدمۆنت** ناوچەیەکە لە باکووری ئیتاڵیا. ناوەکە بە مانای "قاچی ئەڵپ" دێت. پایتەختەکەی تورینە. چوار پارێزگای ھەیە. 

لە باکووری پیدمۆنت وڵاتی سویسرا و ناوچەی ڤالە دێ ئاوۆستا ھەیە. لە ڕۆژھەڵات ناوچەکانی لۆمباردی و ئیمیلیا-رۆمانیا، و لە ڕۆژاوا وڵاتی فەڕەنسا، لە باشووریش لیگوریا.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پیدمۆنت
لۆمباردیا

**لۆمباردیا** ناوچەیەکە لە باکووری ئیتاڵیا. ناوچەیەکە بە زۆرترین چڕی ڕێژەی دانیشتووان لە وڵاتدا، دانیشتووانەکەی بە ٩،٤ ملیۆن خەملێنراوە، پایتەختەکەی میلانە. لۆمباردیا پارێزگاشی ھەیە لەناوەخۆی.

بەرەو باکوور وڵاتی سویسرایە. بەرەو ڕۆژاوا پیدمۆنتە. بەرەو ڕۆژھەڵات ناوچەکانی ڤێنێتۆ و ترێنتینۆ - ئالتۆ ئادیجێ. بەرەو باشوور ئیمیلیا-رۆمانیا.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لۆمباردیا
ئیمیلیا-رۆمانیا

**ئیمیلیا-رۆمانیا** یەکێکە لەو بیست ناوچانەی ئیتالیا، ڕۆژھەلاتی باکووری ئیتاڵیا لەسەر دەریای ئەدریاتیک. پایتەختەکەی بۆلۆنیایە.

## سەرچاوەکان
* 
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ئێمیلیا-ڕۆمانیا
پۆل:ھەرێمەکانی ئیتالیا
پارێزگاکانی ئیتاڵیا

پارێزگاکانی ئیتالیا (بە ئیتاڵی:province d'Italia) خاکێکی دەستووری کۆماری ئیتاڵیایە، لە نێوان پلەی شار (کومون) و ناوچە (ڕێجۆنێ)، لەوەتەی ٢٠١٥، پارێزگاکان وەک "دامەزراوەیی پلە دوو" پۆلێن کراون.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئەورووپا
پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی دووەم بەپێی وڵات
ڕۆژژمێری ئەرمەنی

وێنۆک|نووسراوی گۆڕی کاسۆلیکۆکانی ئەرمەنی مەشتۆتس ئای گارنی، ئەرمەنستان
**ڕۆژژمێری ئەرمەنی** ساڵنامەی گەلی ئەرمەنییەکانە. ئەرمەنستان وەک خاکێکی مێژوویی و دێرین لە ڕابردووەوە ھەتا ئێستا ڕۆژژمێری جۆراوجۆریان ھەبووە.
ڕۆژژمێری ھەتاوی لە نێوان ئەو ڕۆژژمێرانەیە کە لە ئەرمەنستان لە ماوەی جیاوازدا کەلکی تایبەتی لێ وەرگیراوە.
لەبەر ئەوەی خۆر یەکێک بوو لە خوداوەندە سەرەکییەکانی ئەرمەنییە کۆنەکان، بەکارھێنانی ئەم ساڵنامەیەش پاساوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕۆژژمێرەکان
پۆل:مەسیحییەت لە ئەرمەنستان
پاتریک مێلرەوز

**پاتریک مێلرەوز** () کورتەزنجیرەیەکی پێنج ئەڵقەییە، کە ساڵی ٢٠١٨ بەرھەم ھاتووە و بێنێدیکت کەمبەرباچ ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت؛ زنجیرەکە لەڕووی ڕۆمانە خۆژیاننامەکانی ئێدوارد سەینت ئابن ساز کراوە.

پەنجا دەیە زیاتر (لە ١٩٦٠ەکانەوە تاوەکوو سەرەتاکانی ٢٠٠٠) پیاوێکی دەوڵەمەندی ئینگلیزی بەناوی پاتریک مێلرەوز ھەوڵ دەدات خۆی لە چنگی ئاڵوودەبوون و ئەو دێوانەی دەوریان تەنیوە، ڕزگار بکات؛ کە سەرچاوەکانیان بۆ ئازارەکانی باوکی و کەمتەرخەمییەکانی دایکی لە سەردەمی منداڵیدا دەگەڕێتەوە.

## سازبوون
شوباتی ساڵی ٢٠١٧ ڕاگەیەندرا زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ساز دەکرێت کە لە کۆمەڵە کتێبەکانی ئێدوارد سەینت ئابن وەرگیراوە و بێنێدیکت کەمبەرباچ ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت و لە ئەمریکا لە کەناڵی (Showtime)دا و لە بەریتانیا لە کەناڵی (Sky Atlantic)دا بڵاو دەبێتەوە. دەیڤد نیکڵز نووسەری ھەر پێنج ئەڵقە و ئێدوارد برگریش دەرھێنەریان بوو. لە مانگی تەممووزدا جێنیفەر جەیسن لی و ھیوگۆ ویوینگ وەکوو دایک و باوکی پاتریک پەیوەستی پرۆژەکە بوون و ئانا مەدڵیش بۆ ڕۆڵی ژنی پاتریک ھەڵبژێردرا. فیلمھەڵگرتنەوەکە تشرینی یەکەمی ھەمان ساڵ لە گلاسگۆ دەستی پێ کرد.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* پاتریک مێلرەوز لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان
* پاتریک مێلرەوز لە مێتاکریتیک
* پاتریک مێلرەوز لە ڕاتن تۆمەیتۆز

پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١٨
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی ڕووداوەکانی دەکەوێتە ناو شاری نیویۆرک
پۆل:بەرنامەی تەلەڤیزیۆن لە ڕۆمانەکانەوە وەرگیراوە
پۆل:زنجیرە بەڕیتانییە کورتەکان
پۆل:زنجیرە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی بەریتانیا لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە بەریتانییەکان
دیاکۆ حەسەن نەژاد

**دیاکۆ حەسەن نەژاد** (لەدایکبووی ١٩٩١ لە بانە، ڕۆژهەڵاتی کوردستان) شێوەکارێکی کوردە.
لانڤیرگوینگیل

لانفێرگوینگیل بە فەرمی وەک **Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch** کە وەک (لان-ڤێر-پول-گوین-گیل-گۆ-گێر-ئرچ-وین-درۆب-ئول-ئێندوس-گۆگۆ-گۆخ، دەخوێنرێتەوە) ھەروەھا وەک لانڤیر پولگوینگیل یان لانڤیر پی جی یان تەنھا وەک لانڤیرپول ناسراوە گووندێک و کۆمەڵگاییەکی گەورەیە لە ئەنگلیسی، لە دوورگەی وێڵز. بەپێی سەرژمێری ٢٠١٨ ڕێژەی دانیشتووانەکەی ٢،٩٩٩ کەس بووە.

## پێشانگا

پەڕگە:UK longest railway sign.jpg|ھێمای ویستگە
پەڕگە:Llanfair Pwllgwyngyll roofscape (1) - geograph.org.uk - 1058331.jpg|وێنەیەکی گوندەکە
پەڕگە:Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch.JPG|فرۆشگای جەیمس پرینجل ویڤێرس لەسەر فرۆشگاکە ناوی گوندەکە وەرگێڕانی بۆکراوە.
پەڕگە:Llanfair Church.jpg|کڵێسای ست-ماری


## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:گوندەکانی وێڵز
ئەنگلیسی

[وێنۆک|نەخشەی دوورگەکە لە [وێڵز]]
**ئەنگلیسی** دوورگە و شارستانێکە لە وێڵز، و گوندێکی گەورەی لێیە پێی دەوترێت لانڤیرگوینگیل. گوندەکە درێژترین ناوی (Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch) ھەیە لە شانشینی یەکگرتوو. ئینگلیسی گەورەترین شارۆچکەیە لە ھۆڵیھێد. دوورگەی ئەنگلێسی ڕووبەرەکەی ٢٧٥ میل چوارگۆشەیە (٧١٢ کیلۆمەتر دووجا) و ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠٢٤دا ٦٩٠٩٧ کەس بووە. دوای ھۆلیھێد کە دەکەوێتە دوورگەی پیرۆز، گەورەترین شوێنی نیشتەجێبوونەکان بریتین لە لانگەفنی لە ناوەندی ئەنگلێسی و ئەملڤچ لە کەنارەکانی باکوور. ئابووری ئەم پارێزگایە زیاتر لەسەر بنەمای کشتوکاڵ و وزە و گەشتیاری دامەزراوە، ئەم دووەمیان بە تایبەتی لە کەناراوەکاندا. ھەروەھا ھۆلیھێد بەندەرێکی گەورەی کەشتییە بۆ دبلن لە ئێرلەندا. ئەم پارێزگایە دووەم بەرزترین ڕێژەی وێڵزی قسەکەرانی لە وێڵز ھەیە، کە ٥٧٫٢٪یە و بە دڵی زمانەکە دادەنرێت. دوورگەی ئەنگلێسی بەشێکە لە ناوچەی پارێزراوی گوینێد.

## زمانی وێڵزی
ئەنگلێسی قەڵایەکی بەھێزی زمانی وێڵزییە. بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١١ دەسەڵاتی ناوخۆیی بووە کە دووەم بەرزترین ڕێژەی وێڵزی زمانەکانی ھەبووە. ڕێژەکانی پێشووتر ئەمانە بوون:

١٩١١
* ١٩١١: ٨٩٪
* ١٩٢١: ٨٨٪
* ١٩٣١: ٨٧٪
* ١٩٥١: ٨٠٪
* ١٩٦١: ٧٥٪
* ١٩٧١: ٦٦٪
* ١٩٨١: ٦١٪
* ١٩٩١: ٦٢٪
* ٢٠٠١: ٦٠٪
* ٢٠١١: ٥٧٪
* ٢٠٢١: ٥٥٪

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:دوورگەکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:جوگرافیای وێڵز
ھۆڵیھێد

**ھۆڵی ھێد** گەورەترین شارۆچکە و کۆمەڵگایە لە دوورگەی ئەنگلیسی، وێڵز. شارۆچکەکە بەندەرێکی گرنگە بۆ ئێرلەندا. بەپێی سەرژمێری ٢٠١١ دانیشتووانەکەی بە ١١،٤٣١ خەملێنراوە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارۆچکەکانی ئەنگلیسی
کۆماری ئەفریقای ناوەندی لە ئۆڵۆمپیاد

**کۆماری ئەفریقای ناوەندی لە ئۆڵۆمپیاد** () کۆماری ئەفریقای ناوەندی لە ساڵی ١٩٦٨ بۆ یەکەم جار بەشداریی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەیان کرد. لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بەشێوەیەکی بەردەوام بەشداریی ئۆڵۆمپیادیان کردووە. وەرزشوانانی ئەم وڵاتە تا ئێستا ھیچ مەدالیایەکی ئۆڵۆمپیادیان بەدەست نەھێناوە. ھەروەھا ھیچ وەرزشوانێکیان بەشداریی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەیان نەکردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆماری ئەفریقای ناوەندی لە ئۆڵۆمپیادەکان
چاد لە ئۆڵۆمپیاد

**[[چاد]]** ساڵی ١٩٦٤ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی کرد. لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ تا ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بەشێوەیەکی بەردەوام بەشداری خولەکانی کردووە. چاد بایکۆتی بەشداریکردنی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦، ١٩٨٠ کرد. وەرزشوانانی ئەم وڵاتە تا ئێستا نەیانتوانیوە مەدالیایەکی ئۆڵۆمپیاد بەدەست بھێنن. ھەروەھا چاد بەشداری ھیچ خولێکی ئۆڵۆمپیادی زستانەی نەکردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:چاد لە ئۆڵۆمپیادەکان
چارەسەری کیمیایی

**چارەسەری کیمیایی** (**کێمۆتێراپی**؛ ) پێکھاتووە لە تیمارکردنی نەخۆشییەک، بەتایبەتی شێرپەنجە، بە بەکارھێنانی دەرمانێک یان زیاتری دژەشێرپەنجە. بە شێوەیەکی سەرەکی، چارەسەری کیمیایی بۆ تیمارکردنی تەواوەتی یاخود خاوکردنەوەی نەخۆشی و نیشانەکانی نەخۆشی بەکاردێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:شێرپەنجە
دوورگەکانی قەمەر لە ئۆڵۆمپیاد

**دوورگەکانی قەمەر لە ئۆڵۆمپیاد** () بەشداریی دوورگەکانی قەمەر لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٩٦، لەوکاتەوە تا ئێستا بەشێوەیەکی بەردەوام بەشداریی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی کردووە کە دوایین جار لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو.وەرزشوانانی ئەم وڵاتە نەیانتوانیوە ھیچ مەدالیایەک بەدەست بھێنن. ھەروەھا وەرزشوانانی دوورگەکانی قەمەر بەشداریی ھیچ خولێکی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەیان نەکردووە.ساڵی ١٩٧٩ لێژنەی ئۆڵۆمپی دوورگەکانی قەمەر دامەزرا و ساڵی ١٩٩٣ بەفەرمی لەلایەن لێژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتی ناسێندرا.

## سەرچاوەکان
زمانی لوھیا

**لوھیا** (؛ بە **لویا،** **لوھییا** ناو دەبرێت) زمانێکە سەر بە بنەماڵەی زمانەکانی بانتوە لەلایەن ١٥ ملیۆن کەسەوە لە ڕۆژاوای وڵاتی کینیا قسەی پێ دەکرێت.

## شێوە زارەکان
* ھانگا 
* تسۆتسۆ 
* ماراما 
* کیسا 
* کابراس 
* نیالا 

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* Eshitabo Eshiokhulaama nende Tsisakalamendo nende Akebiima Bindi Bieikanisa

* Musimbi Kanyoro (1989), "The Abaluyia of Kenya; one people, one language: What can be learned from the Luyia project": ''The Abaluyia of Western Kenya.'' (p. 27).
* Wanga-English dictionary

پۆل:زمانی لوھیا
پۆل:گەلی لوھیا
پۆل:کینیا
خەڵکی بانتو

**خەڵکی بانتو** بە زمانی بانتو قسە دەکەن، کە پێکدێن لەچەن سەد گرووپێکی ڕەگەزی لە ئەفریقا، بڵاوبوونەتەوە بە ناوچەیەکی فراوان لە ئەفریقای ناوەندییەوە تا باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا، و تا باشووری ئەفریقا.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:خەڵکی بانتو
باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا

**باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا** ناوچەیەکە لە ئەفریقا کە لە نێوان ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا و باشووری ئەفریقا پێکھاتووە لە وڵاتانی بۆتسوانا، بوروندی، ئێسواتینی، کینیا، لیسۆتۆ، مالاوی، مۆزامبیک، تانزانیا، ئەفریقای باشوور، ئووگاندا، زامبیا، زیمبابوی،  لەگەڵ دوورگەکانی ماداگاسکار، مۆریس، ڕیۆنیۆن، دوورگەکانی قەمەر، ھەروەھاش دوورگەی مایوتی تێدایە

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ھەرێمەکانی ئەفریقا
بێتا بلۆکەرەکان

**بێتا بلۆکەرەکان** جۆرە دەرمانێکن بەکاردێن بۆ کۆنترۆکردنی لێدانی ناتەواوی دڵ وە بۆ ئەوەی دڵ لە ھێرشی دووەم (میۆکاردیال ئینفراکشن) بپارێزن لەدواین یەکەم ھێرش.

## سەرچاوەکان


پۆل:داھێنانە سکۆتلاندییەکان
کۆماری کۆنگۆ لە ئۆڵۆمپیاد

**کۆماری کۆنگۆ لە ئۆڵۆمپیاد** () کۆماری کۆنگۆ ساڵی ١٩٦٤ بۆ یەکەمجار بەشداریی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی کرد. لەو کاتەوە وەرزشوانانی ناردووە بۆ ئەو پاڵەوانێتییە، بەڵام ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ لەدەستدا، ھەروەھا وەک یەکێک لە نەتەوە ئەفریقیەکان بایکۆتی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ی کرد. وەرزشوانانی کۆماری کۆنگۆ تا ئێستا ھیچ مەدالیایەکی ئۆڵۆمپیادیان بەدەست نەھێناوە، ھەروەھا ھیچ کاتێک بەشداریی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی نەکردووە. لێژنەی ئۆڵۆمپیادی کۆماری کۆنگۆ ساڵی ١٩٦٤ دامەزراوە ھەر ھەمان ساڵ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتی بەفەرمی ناسێندرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆماری کۆنگۆ لە ئۆڵۆمپیاد
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠

**ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠** () () ھەروەھا ناسراویشە بە ئۆڵۆمپیادی ١٩٠٠ی پاریس. ڕووداوێکی وەرزشی نێودەوڵەتی بوو کە لە ١٤ی ئایارەوە بۆ ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٠ لە شاری پاریسی فەڕەنسا بەڕێوەچوو. ئەم خولە ھیچ ئاھەنگی دەستپێکردن و داخستنی بۆ ئەنجام نەدرا. ساڵی ١٨٩٤ لە کۆنگرەی سۆربۆن پییەر دی کۆبرتین پێشنیاری کرد یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ١٩٠٠ لە شاری پاریس ئەنجام بدرێت. بەڵام ئەندامانی کۆنگرەکە لەگەڵ ئەوە نەبوون شەش ساڵ چاوەڕێ بکەن بۆ ئەنجامدانی ئەم پاڵەوانێتییە نێودەوڵەتییە، بۆیە بڕیار درا یەکەم خولی ئۆڵۆمپیاد لە ساڵی ١٨٩٦ لە شاری ئەسینا بەڕێوە بچێت و خولی دووەم لە شاری پاریسی فەرەنسا ئەنجام بدرێت. یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ١٩٠٠ وەک بەشێک لە پێشنگای جیھانیی پاریس بەڕێوەچوو .١٢٢٦ وەرزشوان لە ١٩ وەرزشی جۆراوجۆر پێشبڕکێیان ئەنجامدا. لەگەڵ ئەوەش ئەم ژمارەیە جێگای گومانە، بەشێک لە وەرزشوانان ئاگاداری نەبوون لەوەی براوەی پێشبڕکێی ئۆڵۆمپیادن. ژنان بۆ یەکەمجار بەشدارییان کرد و ئێلێنی دێ پوورتاڵێس وەرزشوانی ئەمریکی بووە یەکەم ژن ببێتە براوەی ئۆڵۆمپیاد لە یاری پێشبڕکێی کەشتی یەک نەفەری چارۆکەدار. براوەکانی ئۆڵۆمپیادی ١٩٠٠ مەدالیایان وەرنەگرتووە، بەڵکو کوپ یاخود کاسیان وەرگرتووە، بەشێکی دیکەیان خەڵاتی پارەیان وەرگرتووە. چەند پێشبڕکێیەک بۆ یەکەمجار لەم خولەی ئۆڵۆمپیادەکە ئەنجامدرا لەوانە پێشبڕکێی ئۆتۆمبێل و ماتۆڕسکیل، باڵۆن، کریکێت، مەلەوانی ٢٠٠ مەتری بەربەستی پیاوان. ٢١ وڵات بوونە براوەی یەکێک لە مەدالیاکان. فەڕەنسا بە بردنەوەی ٢٧ مەدالیای زێر پلەی یەکەمی بەدەست ھێنا، پلەی دووەم ئەمریکا بەدەستی ھێنا بە بردنەوەی ١٩ مەدالیای زێر، و پلەی سێیەم بەر وڵاتی بەریتانیا کەوت پاش ئەوەی توانی ١٥ مەدالیای زێر بەدەست بھێنێت. ژمارەی وەرزشوانانی فەڕەنسا %٧٥ بەشداربوانی ئۆڵۆمپیادی پێک ھێنابوو (٧٢٠ لە ٩٩٧) بەھۆی ئەمەشەوە توانی ١٠٢ مەدالیای جۆراوجۆر بباتەوە. شێوەی مەدالیاکان لاکێشەی بوون ئەمەش یەکەمجار و کۆتا جار بوو کە دیزاینی مەدالیاکان بەو شێوەیە دروست بکرێت.

## پێرستی وڵاتەبەشداربووەکان

## خشتەی مەدالیاکان
* 
* 

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
شۆقی ئەفەندی

**شۆقی ئەفەندی ڕەبانی** کە بە شۆقی ئەفەندی ناسراوە، نوەی کچی عەبدولبەھا بوو و بەپێی ئامۆژگاری عەبدولبەھا (وەسیەت و پەیمانی عەبدولبەھا) دوای خۆی، ٣٦ سال تا کاتی مردن، ئەرکی سەرکردایەتی کردنی کۆمەڵگەی بەھایی ڕا بردە ئەستۆ. لە وەسیەتی خۆیدا، عەبدولبەھا، شۆقی ئەفەندی، نەوەی گەورەی خۆی، وەک یەکەم پاسەوانی بەھایییەت دەستنیشان کرد. شۆقی ئەفەندی بەدرێژایی تەمەنی خۆی دەقەکانی بەھایی وەرگێڕا، بۆ فراوانبوونی کۆمەڵگەی بەھایی، پلانی جیھانی پەرەپێدا؛ سەنتەری جیھانی بەھایی پەرەپێدا، ھەڵگیراوە لەسەر گونجانێکی زۆر گەورە لەگەڵ کۆمەڵگاکان و تاکەکانی جیھان؛ لەگەڵ کۆمەڵگە و تاکەکانی جیھان ھاوچەشنی بەرفراوانی ئەنجامدا و و بنەمای ئیداریی ئایینی دروست کرد، ئامادەکردنی کۆمەڵگە بۆ ھەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی دادوەری جیھانی، ئەو بە شێوەیەکی چاوەڕوان نەکراو لە دوای نەخۆشییەکی کورت لە ٤ی تشرینی دووەمی ١٩٥٧ لە بارودۆخێکدا کە ڕێگە بە دیاریکردنی جێنشین نەدا لە لەندەنی ئینگلتەرا کۆچی دوایی کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:بەھاییەت
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧
پۆل:مردووانی ١٩٥٧
عەکا

**عەکا** شارێکە لە ناوچە کەناراوییەکانی ناوچەی باکووری ئیسرائیل. شارەکە شوێنێکی گرنگی داگیرکردووە، لە بەندەرێکی سروشتی لە کەنداوی حەیفا لە کەناری دەریای شام لە دەریای ناوینە.
یەکەم نیشتەجێبوون لە سەردەمی برۆنزدا پاش چەند سەدەیەک چۆڵکرا، بەڵام شارێکی گەورە لە سەردەمی برۆنزی ناویندا دروست بوو.
لە ئیسرائیلی ئەمڕۆدا ژمارەی دانیشتووانەکەی لە ساڵی ٢٠١٩دا ٤٩ ھەزار و ٣٨٠ کەسە کە لە جوو، موسڵمان، مەسیحی، دروزی و بەھایییەکان پێک ھاتووە. عەکا بە تایبەت، پیرۆزترین شاری بەھایی ئیسرائیلە و ھەموو ساڵێک سەردانکەری زۆری ھەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شارەکانی ئیسرائیل
پۆل:شارە پیرۆزەکان
پۆل:کۆڵۆنیا (ڕۆمان)
پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئیسرائیل
پۆل:شوێنە شوێنەوارییەکان لە ئیسرائیل
وەزارەتی کشتوکاڵی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا

**وەزارەتی کشتوکاڵی ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا** () بەشی جێبەجێکاری فیدڕاڵی بەرپرسیارە لە پەرەپێدان و جێبەجێکردنی یاسای فیدڕاڵی پەیوەست بە کشتوکاڵ و دارستان و گەشەپێدانی ئابووریی لادێ و خۆراک. دامەزراندنی ئەم وزارەتە بە ئامانجی دابینکردنی پێداویستییەکانی کشتوکاڵی بازرگانی و بەرھەمھێنانی خۆراکی ئاژەڵداری و بەرزکردنەوەی بازرگانی و بەرھەمھێنانی کشتوکاڵی و کارکردن بۆ دڵنیاکردنەوەی سەلامەتی خۆراک و پاراستنی سامانی سروشتی و بەخێوکردنی کۆمەڵگاکانی لادێی و کارکردن بۆ کۆتاییھێنان بەبرسێتی بووە کە لە لەلایەن سکرتێری کشتوکاڵەوە سەرۆکایەتیی دەکرێت و ڕاستەوخۆ ڕاپۆرتی بۆ سەرۆکی ئەمریکا دەدات و ئەندامی کابینەی سەرۆک کۆمارە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* بەشی کشتوکاڵ 

پۆل:وەزارەتەکانی ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٦٢ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:بریکارەکانی حکوومەت کە لە ١٨٦٢ دامەزراون
پۆل:وەزارەتی کشتوکاڵی ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:وەزارەتی کشتووکاڵی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ئانسیۆنگ

**ئانسیۆنگ** خۆی وەک "شاری مامۆستاکان" دەناسێنێت. ناسراوە بەھۆی بەرھەمھێنانی کەلوپەلی زەرد و کەلوپەلی ھونەری. لە کۆتایی بەھار تاوەکوو پایز ئانسیۆنگ ڤێستیڤاڵێک بەناوی نامسادانگ نیوری دەگێڕێت. ھەرچۆنێک بێت، کشتووکاڵی ئانسیۆنگ برتییە لە ترێ، جینسینگ، و برنج

## ئەمانەش ببینە

* جوگرافیای کۆریای باشوور

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارەکانی پارێزگای گیۆنگگی
ناوچەی پایتەختی سێئول

**ناوچەی پایتەختی سێئول**، سودۆگوۆن (بە کۆری: 수도권; بە ھانجا: 首都圈) شارێکە لە ناوچەی سێئول، ئینچۆن، و پارێزگای گیۆنگگی، دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای کۆریای باشوور، ژمارەی دانیشتووانەکەی بە ٢٦ ملیۆن خەملێنراوە (لەوەتەی ٢٠٢٠). پلەی پێنجەمین ناوچەی شارەوانی ھەیە، شارەکە شوێنێکی بازرگانی، پیشەسازی، ئابووری، جێگاییەکی نیشتەجێبوونی ناوەندی کۆریای باشوورە. گەورەترین شار سێئولە کە ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە نزیکەیی ١٠ ملیۆن کەس خەملێنراوە لەدوای ئەو ئینچیۆن بە سێ ملیۆن خەملێنراوە.

## ئەمانەش ببینە

* جوگرافیای کۆریای باشوور

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ناوچەی پایتەختی سێئول
ئینچیۆن

**ئینچیۆن** (بە کۆری: 인천; ھانجا: 仁川; خوێندنەوە:ئینچۆن) تا سەردەمی دوای ١٩١٠، بە فەرمی وەک شارەوانی شاری ئینچیۆن (인천광역시) ناسرابوو، شارەکە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای کۆریای باشوور، ھاوسنوورە لەگەڵ سێئول و گیۆنگگی بەرەو ڕۆژھەڵات، دانیشتووی تێدایە لەوەتەی شارستانی نیۆلیسیک. ئینچیۆن پێشووتر تەنھا شوێنی نیشتەجێبوونی ٤،٧٠٠ کەس بوو، دواتر بەھۆی بەندەرە نێودەوڵەتییەکەی لە ئەمڕۆدا، نزیکەی سێ ملیۆن کەس لە شارەکە دەژین، ئەمەش دەیکات بە سێیەم چڕترین شاری کۆریای باشوور لەدوای شارەکانی سێئول و بووسانەوە دێت.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ناوچەی پایتەختی سێئول
پۆل:شارە تایبەت و شارەوانییەکان لە کۆریای باشوور
ئوربانۆ مۆنتی

وێنۆک|وێنەیەکی ئوربانۆ مۆنتی
وێنۆک|نەخشەی جیهانی مۆنتی ساڵی ١٥٨٧
**ئوربانۆ مۆنتی** (١٦ی ئابی ١٥٤٤ - ١٥ی مایسی ١٦١٣) (بە ئیتالی: Urbano Monti) نەخشەکێشی جوگرافیی ئیتالی بوو. لە شاری میلان لە دایک بوە و گەورە بوە. دیارترین کاری بریتیە لە نەخشەیەکی ٣ مەتری جیهانە و لە زانکۆی ستانفۆرد دیجیتایز کراوە.

## پەراوێزەکان


پۆل:مردووانی ١٦١٣
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٤٤
شێوازی نووسینی ھەواڵ

**شێوازی نووسینی ھەواڵ**، **شێوازی ھەواڵ** یان **شێوازی ڕۆژنامەوانی** (بە ئینگلیزی: News style) ئەو شێوازە پەخشانەیە کە بۆ ڕاپۆرتکردنی ھەواڵ لە میدیاکانی وەک ڕۆژنامە و ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆندا بەکاردێت.

نووسینی ھەواڵ ھەوڵ دەدات وەڵامی ھەموو پرسیارە بنەڕەتییەکان بداتەوە دەربارەی ھەر ڕووداوێکی دیاریکراو «کێ، چی، کەی، لە کوێ، بۆچی و چۆن» لە کردنەوەی وتارەکە. ئەم شێوە پێکھاتەیە ھەندێ جار بە «ھەڕەمی ھەڵگەڕاو» ناودەبرێت، بۆ ئاماژەدان بە کەمبوونەوەی گرنگی زانیاری لە پەرەگرافەکانی دواتردا.

ھەروەھا چیرۆکەکانی ھەواڵ بەلایەنی کەمەوە یەکێک لەو تایبەتمەندییە گرنگانەی خوارەوەی تێدایە کە پەیوەندی بە بینەری مەبەستەوە ھەیە:
* نزیکی
* بەرچاوبوون
* کات
* بەرژەوەندی مرۆڤ
* نامۆیی
* دەرئەنجام

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕۆژنامەوانی
پۆل:ستانداردەکانی ڕۆژنامەگەری
سوۆن

**سوۆن** ((کۆری: 수원; ھانجا: 水原) پایتەخت و گەورەترین شاری گیۆنگگی-دۆیە، لە کۆریای باشوور و چڕترین پارێزگای وڵاتەکەیە کە دەوری شاری سێئول (پایتەختی نەتەوەیی) داوە، سوۆن ٣٠ کیلۆمەتر بەرەو باشووری سێئول درێژ دەبێتەوە، بە ڕێژەی دانیشتووان بە نزیکەی ١،٣ ملیۆن خەملێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارەکانی پارێزگای گیۆنگگی
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٤

**ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٤** (؛ بە فەرمی :**Games of the III Olympiad ؛** ھەروەھا ناسراویشە بە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی سانت لویس) پاڵەوانییەتیەکی نێودەوڵەتی وەرزشییە، سێیەمین خولی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەبوو. لە شاری سانت لویسی ویلایەتی میسۆری، ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا لە نێوان لە ١ی تەممووز تا ٢٣ی تشرینی دووەمی ١٩٠٤ بەڕێوەچوو.یەکەم جار بوو کە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد لە دەرەوەی ئەورووپا ئەنجام بدرێت. بەھۆی جەنگی نێوان رووس و ژاپۆن ھەروەھا دووری و دژواری گەشتکردن بۆ سانت لویس، بووە ھۆی ئەوەی ڕێژەی بەشداریی وەرزشوانان لەدەروەی ئەمریکا و کەنەدا کەمتر بێت. تەنھا ٦٢ کەس لەو ٦٥١ وەرزشوانانەی بەشداریی یارییەکانیان کردووە لە دەرەوەی ئەمریکای باکوورەوە ھاتبوون کە نێونەرایەتی ١٢ بۆ ١٥ وڵات بوون. وەرزشوانانی ئەمریکا بە کۆکردنەوەی ٢٣١ مەدالیای جۆراوجۆر پلەیە یەکەمیان بەدەست ھێنا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٤
مێترۆی ژێرزەمینی ھێڵی چواری سێئول

وێنۆک
**مێترۆی ژێرزەمینی ھێڵی چواری سێئول** مێترۆییەکی شارەوانی سێئولە شوێنێکی دوور دەبڕێت لە باشووری ڕۆژاوای سێئول تا باکووری ڕۆژھەڵات بەناو ناوچەی پایتەختی سێئول

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان
شێوەزارەکانی ئیمیلیان

**شێوەزارەکانی ئیمیلیان** نوێنەرایەتی یەکێک یان زیاتر لە لقە سەرەکییەکانی زمانەکانی گالۆ-ئیتاڵیک دەکات. شێوزارەکە تایبەتمەندە بە خاکەکانی نێوان ڕووباری ڕینۆ و ڕووباری تارۆ، ئەمەش لە نێوان پارێزگاکانی پارما و ڕۆژاوای بۆلۆنایە. لە دەرەوەی ئەم ناوچەیە بە زمانەکانی تری گالۆ-ئیتالیک قسە دەکرێت.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:زمانەکانی ئیتالیا
شاری سەتەلایت

**شاری سەتەلایت** یان شارۆچکەی سەتەلایت شارەوانییەکی بچووکن کە زۆر نزیکن لە شارە سەرەکییەکە کە شارەکە شوێنێکی سەرەکیی ناوچەکەیە.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارەکان بەپێی جۆر
ئانیانگ, گیۆنگگی

**ئانیانگ** شارێکە لە پارێزگای گیۆنگگی، کۆریای باشوور، ڕیەژی دانیشتووانەکەی بە نزیکەیی ٦٠٠،٠٠٠ خەملێنراوە، ٢٠مین گەورەترین شارە لە کۆریای باشوور. کە شارێکی سەتەلایتی سێئولە وە بە نزیکەیی ٢١ کیلۆمەتری دەکەوێتە باشووری سێئول، و ١٩ کیلۆمەتری بەرەو سوۆن. بەھۆی مێترۆی ژێرزەمینی ھێڵی چوار و یەکەوە پەیوەستکراوە بە سێئول.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارەکانی پارێزگای گیۆنگگی
گۆیانگ

**گۆیانگ** شارێکە لە پارێزگای گیۆنگگی لە باکووری کۆریای باشوور. بەشێکە لە ناوچەی پایتەختی سێئول. ئەمەش دەیکات بە شاری سەتەلایتی سێئول. یەکێکە لە گەورەترین شارەکانی سێئول بە ڕێژەی دانیشتووانی زیاتر لە یەک ملیۆن.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شارەکانی پارێزگای گیۆنگگی
فرێسکۆ

link=https://simple.wikipedia.org/wiki/File:Stift_Melk_010.jpg|وێنۆک|250x250پیکسڵ|فرێسکۆیییەکی بنمیج، دەیەی ١٦٠٠.
**فرێسکۆ** شێوزاێکی وێنەکێشانە، و جۆرە وێنەیەکە کە لەسەر دیوار دەکرێت و ھەڵدەواسرێت. وێنەی دیوار ھەنێک کات پێی دەوترێت فرێسکۆ بەھەڵە، چونکە فرێسکۆی ڕاستەقینە لەسەر گەچێکی فرێس دەکرێت. وشەی فرێسکۆ لە ئیتاڵی بە مانای "فرێس - تازە - نوێ" دێت.
[link=https://simple.wikipedia.org/wiki/File:Akrotiri_dolphins.jpg|وێنۆک|220x220پیکسڵ|فرێسکۆیییەکی دۆلفینەکانی شارستانییەتی مینۆسی لە [کریت]]

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:وێنەکێشی
قوتابخانەی ئەتینا

**قوتابخانەی ئەتینا** فرێسکۆییەکی بەناوبانگی ھونەرمەند ڕافایێل. لەسەردەمی ڕینێسانس ئیتاڵی کێشراوە لە نێوان ساڵلانی ١٥١٠ تا ١٥١١.

## کەسایەتییەکان
کەسایەتییە ناسراوەکانی ناو وێنەکە ئەکرێت ئەمانە بن:

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیتالی
پۆل:وێنەکێشییەکانی سەدەی ١٦یەم
ماڵی دەنگبێژان

وێنۆک|ماڵی دەنگبێژان لە ساڵی ٢٠١٠.
**ماڵی دەنگبێژان** پڕۆژە یان ماڵێکە بۆ پاراستن و کۆبوونەوەی دەنگبێژانی شاری ئامەدە، لە ڕۆژی ٣٠ی ئایاری ٢٠٠٧ بۆ یەکەمینجار کراوەتەوە و تا ئێستاش بەردەوامە. ڕۆژانە کۆبوونەوە و گۆرانی و دەنگبێژی لە ماڵەکەدا ئەنجام دەدرێت. ئەو ماڵەشی کراوەتە ماڵی دەنگبێژان ئەوا لە سەر شێوە و تەلارسازیی کۆنی ئامەدە.

لە ئێستادا، ماڵەکە ڕوانگەیەکی گەشتیاریشی وەرگرتووە، ساڵانە هەزاران کەس سەردانی دەکەن.

## سەرچاوەکان

پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی ئامەد
پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی ئامەد
بیرەوەریی کورتماوە

**بیرەوەریی کورتماوە** (ھەروەھا **بیرەوەریی کورتماوە**، **بیرەوەریی چالاک** یاخود **بیرەوەریی سەرەکی**؛ ) پێکھاتووە لە توانای ھەڵگرتنی کۆمەڵێک زانیاریی کەم لە زەیندا بە شێوەیەکی چالاک. زانیارییە ھەڵگیراوەکان لە یادەوەریی کورتماوەدا بۆ ماوەیەکی کورت، بەڵام بە خێرایی، بەردەست دەبن. نموونەیەک لەو زانیارییانەی یادەوەریی کورتماوە دەتوانێت ھەڵی بگرێت پێکھاتووە لە ژمارەیەکی مۆبایل. وادانراوە کە یادەوەریی کورتماوە تەنیا چەند چرکەیەک بێت، ئەگەر ھاتوو ڕاھێنانی پێ نەکرا. بە پێچەوانەوە، بیرەوەریی درێژماوە بۆ ھەتا ھەتایە توانای ھەڵگرتنی زانیاری ھەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:بیر
بیرەوەریی درێژماوە

**بیرەوەریی درێژماوە** (هەروەها **یادەوەریی درێژماوە**؛ ) پێکهاتووە لەو بەشەی بیر کە بۆ هەتا هەتایە یادەوەرییەکان هەڵدەگرێت، بە پێچەوانەی بیرەوەریی کورتماوەوە، کە تەنیا چەند زانیارییەک بۆ ماوەیەکی کورت–چەند چرکەیەک–هەڵدەگرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:بیر
ئۆبژەکتیڤیتە

**ئۆبژەکتیڤیتە** یان **عەینییەت** یان **بابەتێتی** تێگەیشتەی «ڕاستیی ئازاد لە زەینییەتی تاک» -ە؛ یانی ئازاد لەو دڵپێوەبوون و بەلاداکێشران و ھۆگرەتییە کە ھەست یان کوڵوکۆی دەروون یان خەیاڵ سەبەبیەتی. کە دەڵێن قەزیەیەک دروستە و دروستییەکەشی ئۆبژەکتیڤە (یان عەینییە) مانای ئەوەیە کە بەجێھاتنی مەرجەکانی دروستیی قەزیەکە، دەستی سووژە و لایەنگریی ئەوی تێدا نەبووە. ئۆبژەکتیڤیتە زیاتر دەگەڕێتەوە بۆ ڕوانگەی ئەو کەسە کە سەیری شتەکان بەو شێوەیەی کە ھەن دەکا، واتە نە دەیانگۆڕێ و نە لە دۆخێکی تایبەتدا دایاندەنێ.

لە زانستدا، ئۆبژەکتیڤیتە یان عەینییەت ئەوەیە کە بەبێ غەرەز و بەبێ ئەوە دەستێ لە دەرەوە لە کاردا بێ، واقیع بکەوێتە بەر داوەری و، حوکمی بۆ دەرچێ. بە تایبەت لە ئاکامگریی زانستیدا بیروڕای زەینیی زانیار و زەینییەتی لێکۆڵەرەوە ھیچ چەشنە کاریگەرێتییەک لەسەر چۆنیەتیی ئاکامەکان دانەنێ.

لە چوارچێوەی ئەخلاقدا، داخوازی ئۆبژەکتیڤیتە ئەوەیە کە بناخەی نرخاندنی یاسا ئەخلاقییەکانی ھەر کۆمەڵگایەک، لەسەر خۆشبژیوی و بەختیاریی خەڵکی ئەو کۆمەڵگایەوە دانرابێ. هەروەها، داواکاری ئەوەشە کە لەبەریەکنان و پێکەوە هەڵسەنگاندنی یاسا ئەخلاقییەکان نەکەوێتە سەر شانی زەینییەتی تاکەکان و، لە جیاتیی ئەوە، ئەو پێکەوە ھەڵسەنگاندنە لە ڕێگەی فاکتگەلێکەوە بکرێت کە لە ھەموو شوێنەکان و حاڵەتەکاندا دروست و بەجێگە بن. 
## سەرچاوەکان

## لینکە دەرەکییەکان
* Objectivity, Internet Encyclopedia of Philosophy

پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی
پۆل:ھەبوونناسی
پۆل:فەلسەفەی زانست
پۆل:فەلسەفەی سیاسی
پۆل:واقیع
پۆل:ڕاستی
پۆل:فەلسەفەی مێژوو
شەمەنیزم

وێنۆک|333x333پیکسڵ
**شەمەنیزم** یا **شەمەنباوەڕی** ڕێبازێکی ئایینییە کە تێیدا شارەزایەک کە بە *شەمەن* ناسراوە، لە ڕێگەی گۆڕانی حاڵەتی وشیاریی خۆیەوە، بۆ وێنە چوونە حاڵی ترەنس -ەوە، لەگەڵ ئەوەی کە بە باوەڕی ئەو «جیهانی ڕۆحەکان» -ە پەیوەندی دەبەستێت و دانوستان دەکات. ئامانج ئەوەیە کە ڕۆحەکان یان ھێزە مەعنەوییەکان بەرەو دنیای ڕاستەقینە ڕابکێشرێن تا بە جۆرێ یاریدەدەری مرۆڤ بن و گرفتەکانی بۆ چارەسەر بکەن. بۆ وێنە، نەخۆشییەکی بۆ عیلاج کەن یان داھاتووی پێ نیشان دەن.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئایین
پۆل:جادوو
جینگ فانگ

**جینگ فانگ** (بە چینی:京房; لەدایکبووی ٧٨ تا ٣٧ی پێش زایین) ماتماتیک زان، ئەستێرەناس، ھونەرمەند بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتیی ھان، ھەروەھا بەشێوەیەکی ڕێک پێناسەی بنەڕەتی میکانیزمی مانگگیرانی کردووە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ئەستێرەناسە دێرینەکانی چین
پۆل:ماتماتیکزانە دێرینەکانی چین
پۆل:فەیلەسووفەکانی زنجیرە فەرمانڕەوایی ھان
پۆل:لەدایکبووانی ٧٨ی پێش زایین
پۆل:مردووانی ٣٧ی پێش زایین
پۆل:مۆسیقاژەنەکانی ئیمپراتۆریەتیی ھان
پۆل:مۆسیقاژەنەکان لە ھێنان
پۆل:ماتماتیکزانەکان لە ھێنان
پۆل:ماتماتیکزانەکان لە سەدەی یەکەمی پێش زایین
پۆل:مۆسیقاژەنە چینییەکانی سەدەی یەکەمی پێش زایین
پۆل:سیاسەتمەدارەکانی ئیمپراتۆریەتیی ھان لە ھێنان
یانگ سیۆنگ (نووسەر)

**یانگ سیۆنگ** (بە چینی:揚雄; لەدایکبووی ٥٣ی پێش زایین تا ١٨ی زاینیی) فەیلەسووف، شاعیر بوو لەس ەردەمی ڕۆژاوای ئیمپراتۆریەتیی ھان ھەروەھا بەھۆی نووسینە فەلسەفییەکانی ناسراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:مردووانی ١٨
پۆل:لەدایکبووانی ٥٣ی پێش زایین
پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی یەکەمی پێش زایین
پۆل:شاعیرە چینییەکان لە سەدەی یەکەمی پێش زایین
پۆل:فەیلەسووفە چینییەکان لە سەدەی یەکەمی زایینی
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی یەکەمی زایینی
پۆل:فەیلەسووفەکانی زنجیرە فەرمانڕەوایی ھان
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتی ھان
پۆل:شاعیرانی سیچوان
پۆل:نووسەرانی چێنگدو
پۆل:سیاسەتوانەکانی چێنگدو
دۆنگ ژۆنگشو

دۆنگ ژۆنگشو (بە چینی:董仲舒; لەدایکبووی ١٧٩ تا ١٠٤ی پێش زایین)فەیلەسووف، نووسەر بوو لەسەردەمی زنجیرە فەرمانڕەوایی ھان.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩ی پێش زایین
پۆل:مردووانی ١٠٤ی پێش زایین
پۆل:فەیلەسووفەکانی زنجیرە فەرمانڕەوایی ھان
پۆل:فەیلەسووفەکانی ھێبێی
پۆل:نووسەرانی ھێبێی
پۆل:فەیلەسووفە چینییەکانی سەدەی دووەمی پێش زایین
پۆل:سیاسەتمەدارەکانی ئیمپراتۆریەتی ھان لە ھیبێی
دۆنگفانگ شوۆ

**دۆنگفانگ شوۆ** (بە چینی:東方朔، لەدایکبووی ١٦٠ی پێش زایین تا ٩٣ی پێش زایین) زاناییەکی فەرمانبەر، نووسەر بوو لە زنجیرە فەرمانڕەوایی ھان.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:فەیلەسووفەکانی زنجیرە فەرمانڕەوایی ھان
پۆل:فەیلەسووفە چینییەکانی سەدەی دووەمی پێش زایین
پۆل:زانا چینییەکان
پۆل:فەیلەسووفەکانی شاندۆنگ
پۆل:سیاسەتمەدارەکانی ئیمپراتۆریەتیی ھان لە شاندۆنگ
پۆل:چینییە ئەفسانەییەکان
جیا یی

**جیا یی** (بە چینی:賈誼; لەدایکبووی ٢٠٠ تا ١٦٩ی پێش زایین) نووسەری کورتە وتار، شاعیر بوو لە ڕۆژاوای ھان.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٢٠٠ پێش زایین
پۆل:مردووانی ١٦٩ی پێش زایین
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتی ھان
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی دووەمی پێش زایین
پۆل:شاعیرانی ھێنان
پۆل:نووسەرەکانی لوۆیانگ
پۆل:فەیلەسووفە چینییەکانی سەدەی دووەمی پێش زایین
پۆل:سیاسەتمەدارەکانی ئیمپراتۆریەتیی ھان لە ھێنان
لو جیا (ڕۆژاوای ھان)

**لو جیا** (چینی:陸賈) فەیلەسووفێک بوو لە سەردەمی ڕۆژاوای ھان.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٧٠ی پێش زایین
پۆل:فەیلەسووفە چینییەکانی سەدەی دووەمی پێش زایین
پۆل:فەیلەسووفەکانی زنجیرە فەرمانڕەوایی ھان
پۆل:سیاسەتوانەکانی ھان
سیێ داوۆیون

سیێ داوۆیون (چینی:謝道韞, لەدایکبووی پێش ٣٤٠ دوای ٣٩٩) شاعیر، نووسەر، زانا، خۆشنووسێکی چینی بوو لە سەردەمی ڕۆژھەڵاتی جین.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:نووسەرە ژنە چینییەکان
پۆل:فەیلەسووفە ژنە چینییەکان
پۆل:ژنە چینییەکانی سەدەی چوارەم
پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی چوارەمی زایینی
پۆل:ژنە نووسەرە چینییەکانی سەدەی ٤ەم
پۆل:نووسەرە چینییەکانی سەدەی ٤ەم
پۆل:فەیلەسووفە چینییەکانی سەدەی چوارەم
پۆل:فەیلەسووفەکانی ئیمپراتۆریەتیی جین (٢٦٦-٤٢٠)
پۆل:نووسەرەکانی ئیمپراتۆریەتیی جین (٢٦٦-٤٢٠)
گوۆ سیانگ

گوۆ سیانگ (بە چینی:郭象; لەدایکبووی ٢٥٢ تا ٣١٣٢ ی زایینی) بەھۆی بەشدارییە گرنگەکانی لە کتێبەکانی ژوانگزی و تاوۆ تێ چینگ ناسراوە کە کتێبانێکی فەلسەفەیی بوون.

## ئەمانەش ببینە

* زن
* لاوتسزی

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:فەیلەسووفەکانی ئیمپراتۆریەتیی جین (٢٦٦-٤٢٠)
پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٣یەم
پۆل:فەیلەسووفە چینییەکانی سەدەی چوارەم
پۆل:مردووانی ٣١٢
پۆل:فەیلەسووفە چینییەکانی سەدەی سێیەم
گاوۆزی

**گاوۆزی** (بە چینی:告子، لەدایکبووی ٤٢٠ تا ٣٥٠ی پێش زایین) فەیلەسووفێکی چینی بوو لە سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان وانەکانی گاوۆزی چیتر بەردەست نیین، بەڵام لە سەردەمی مێنسیوس ھەبووە، زۆربەی زانیارییەکان لەسەر ئەو لە کتێبەکەی ئەوەوە دێت بە ناونیشانی "گاوزی".

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٥ی پ.ز
پۆل:فەیلەسووفەکانی زنجیرە فەرمانڕەوایی ژۆو
پۆل:فەیلەسووفەکانی زنجیرە فەرمانڕەواییەتی ژۆو
ھان فێی

**ھان فێی** (بە چینی دێرین:韓非; چینی سادەکراو:韩非; لەدایکبووی ٢٨٠ تا ٢٣٣ی پێش زایین) فەیلەسووفێکی چینی سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان بوو لە ویلایەتی ھان.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٢٨٠ی پ.ز
پۆل:مردووانی ٢٣٣ی پێش زایین
پۆل:فەیلەسووفانی یاسا
پۆل:فەیلەسووفەکانی ھێنان
پۆل:نووسەرانی ھێنان
پۆل:فەیلەسووفەکانی زنجیرە فەرمانڕەواییەتی ژۆو
پۆل:فەیلەسووفە چینییەکانی سەدەی سێیەمی پێش زایین
پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٢٣٣
پۆل:فەلسەفەی چینی
پۆل:فەیلەسووفە چینییەکان
بەیاننامە

**مانیفێست** یان **بەیاننامە** () دەقێکە کە کەسێک یان گروپێک بەکاری دەھێنێت بۆ دەربڕینی پرەنسیپ و باوەڕ و ئامانجەکانیان بۆ خەڵک. فەرمییەتی لێدوانەکان بەپێی دەربڕینیان و ئەو ناوەڕۆکانەی کە دەردەبرێن بە دوو جۆری فەرمی و نافەرمی پۆلێن دەکرێن.

مانیفێست نووسینێکە کە تێیدا گرووپێک یان لایەنێک تیۆری سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئایینی و فەلسەفی و ھونەری یان ئەدەبی خۆی ڕادەگەیەنێت. مانیفێستێک بەزۆری بۆچوونێکی بڵاوکراوەی پێشوو قبوڵ دەکات یان کۆدەنگی یان بیرۆکەیەکی نوێ بەرز دەکاتەوە لەگەڵ بیرۆکەی پێشەکی بۆ ئەنجامدانی گۆڕانکارییەکان کە نووسەر پێی وایە دەبێت بکرێت. 
مانیفێستی ھونەری لەلایەن دامەزرێنەرانی ستایلێکی نوێ یان قوتابخانەی ھونەرییەوە بۆ ھونەرمەندانی تر و ھەروەھا بۆ ڕای گشتیی دەنووسرێت. ئەم مانیفێستانە بەزۆری سیاسەت و پرەنسیپ و باوەڕی پێشکەوتنخوازانی شێوازێک یان قوتابخانەیەک دەستنیشان دەکەن.

## وشەناسی
وشەی مانیفێست لە فەرەنسییەوە بەرەو زمانەکانی دیکە ھاتووە و بە قەرزی وشەی فەڕەنسیی دادەنرێت. لە ئینگلیزیدا، مانیفێست لە ئیتاڵی وەرگیراوە، کە ئەویش لە لاتینی و وشەی "مانیفێستۆم"ە (manifestum) وەرگیراوە.

## مانیفێستە بەناوبانگەکان
* بانگنامەی گەردوونیی مافەکانی مرۆڤ
* مانیفێستی کۆمۆنیست
* ڕاگەیێنراوەی سەربەخۆییی ویلایەتە یەکگرتووەکان
* مانیفێستی مرۆڤدۆست

## سەرچاوەکان

پۆل:کارە سیاسییەکان
پۆل:دۆکیومێنتە سیاسییەکان
پۆل:بەیاننامەکان
پۆل:پێشبڕکێکانی ھەڵبژاردن
مۆزەخانەی پاکیزەیی

**مۆزەخانەی پاکیزەیی** () ڕۆمانێکە لە لایەن ڕۆماننووسی تورک و هەڵگری خەڵاتی نۆبێل، ئۆرهان پاموک نووسراوە. ڕۆمانەکە لە ٢٩ی ئابی ٢٠٠٨ بڵاوکراوەتەوە. ڕووداوەکانی مۆزەخانەی پاکیزەیی لە ناو جەرگەی شاری ئەستەمبولن لە نێوان ساڵانی ١٩٧٥ بۆ ١٩٨٤، کە تێیدا باس لە چیڕۆکێکی ئەوینداری لە نێوان بازرگانێک بەناوی کەمال و خزمێکی دووری بەناوی فوسون دەکات. پاموک لە دەربارەی ڕۆمانەکە وتوویەتی کە ئەو بۆ توێژینەوە و نووسینی ڕۆمانەکە سوودی لە یوتیووب بینیوە بۆ گەڕانکردن لە مۆسیقا و فیلمی تورکی.

لە ٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٩، بەندێکی ڕۆمانەکە کە بەناونیشانی "پەیوەندیی مەودا دوور"، لە گۆڤاری زە نیویۆرک بڵاوکرایەوە. لە ساڵی ٢٠١٠، بەکر شوانی ڕۆمانەکەی وەرگێڕایە سەر زمانی کوردیی ناوەندی و لەلایەن دەزگای ئەندێشە چاپکرا.

## سەرچاوەکان


پۆل:ڕۆمانەکانی ٢٠٠٨
پۆل:مۆزەخانە خەیاڵییەکان
پۆل:ڕۆمانەکان لە بارەی مۆزەخانەکان
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٨

**ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٨** () ھەروەھا ناسراویشە بە (**ئۆڵۆمپیادی لەندەن**) پێشبڕکێیەکی ھەمەجۆری وەرزشی نێودەوڵەتییە، کە لە شاری لەندەنی شانشینی بەریتانیا لە ٢٧ی نیسان تا ٣١ تشرینی یەکەمی ١٩٠٨ یارییەکانی بەڕێوەچوو. یەکەم جار بڕیار بوو ئەم خولەی یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد، شاری ڕۆمای، ئیتالیا میوانداریی بکات بەڵام بەھۆی تەقینەوەی گڕکانی چیای ڤێسۆڤیۆس لە ساڵی ١٩٠٦ و مردنی ١٠٠ کەس توانایی ئیتاڵیا بۆ میوانداری کردنی یارییەکان لاواز بوو، بەو ھۆیەوە بەفەرمی بڕیاردرا یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ئەم خولە لە شاری لەندەن بۆ یەکەمجار لە مێژووی خۆیدا بەڕێوەبچێت. بەڵام ساڵی ١٩٦٠ شاری ڕۆمای ئیتالیا میوانداریی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ی کرد. سەرۆکی لیژنەی نێودەوڵەتی ئۆڵمپیاد بۆ یارییەکانی ئەم خولە بارۆن پییەر دوو کوبرتین بوو. ماوەی پاڵەوانییەتییەکە ١٨٧ ڕۆژ بوو (شەش مانگ و چوار ڕۆژ) ئەمەش درێژترین و زۆرترین ماوە بوو لە مێژووی ھاوچەرخی ئۆڵۆمپیاد. بەڵام لە خولەکانی دیکە گۆڕانکاری لە ماوەکەیدا کرا ساڵی ١٩١٢ ماوەکەی ١٦ ڕۆژ بوو، و ساڵی ١٩٢٨ تا ١٩٩٢ لە نێوان ١٥ بۆ ١٨ ڕۆژ بوو، و لە ساڵی ١٩٩٦ تا ئێستا ماوەکەی کرا بە ١٧ ڕۆژ.

## نەتەوە بەشداربووەکان
٢٢ لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نەتەوە جیاوازەکان بەشدارییان لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ١٩٠٨ کرد. فلەندا، تورکیا، نیووزلەندا، بۆیەکەم جار بەشدارییان کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٠٨
پۆل:یارییەکانی ئۆڵمپیک لە شانشینی یەکگرتوو
پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
شێخ عەبدولقادر شەمزینی

**شێخ عەبدولقادر شەمزینی** یان **نەھری** (لەدایکبوون: ١٨٥١، شەمزینان، مردن: ١٩٢٥، ئامەد) کەسایەتیی سیاسیی کوردە کە سەرۆکی جەماعەتی تەعاون و تەرەقیی کورد بوو لە ئەستەمبوڵ. بەرلەوە ھاوکاریی شۆڕشی شێخ عوبەیدوڵڵای نەھریی کرد و لەسەر ئەوە دوور خرایەوە. دواتر بوو بە ھاوکاری بزووتنەوەی ئازادی و لەدوای شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران لەسێدارە درا.

## ژیان
شێخ عەبدولقادر کوڕی شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری بوو و لە ساڵی ١٨٥١ لە شەمزینان لەدایک بوو. ئەو لە شۆڕشەکەی شێخ عوبەیدیلادا بەشداریی کرد و دوای شکانی شۆڕشەکە، لە ساڵی ١٨٨١دا، لەگەڵ باوکی دوور خرایەوە. دوای گەڕانەوە چووە ئەستەمبوڵ و لەوێ بوو بە سەرۆکی جەماعەتی تەعاون و تەرەقیی کورد و لەوێ ڕۆژنامەی کورد تەعاون و ترقی غزەتەسیت بە ھاوکاریی پیرەمێرد و کەسانی تر دەرکرد.

## مردن
لە ساڵی ١٩٢٥دا دوای ڕووخانی شۆڕشەکەی شێخ سەعیدی پیران قۆڵبەست کرا. دواتر بران بۆ دیاربەکر و لەگەڵ ژمارەیەک لە ئەندامانی بزووتنەوەی ئازادی لە ڕۆژی ٢٤ی ئایاری ١٩٢٥دا لەسێدارە دران. لەدوای مردنی شاعیرانی کورد، وەک پیرەمێرد و جەوھەری، چەند ھۆنراوەیان بۆ دانا و ئەو و ھاوکارەکانیان بە قارەمانانی کورد ناو برد. 
## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥١
پۆل:مردووانی ١٩٢٥
پۆل:سیاسەتوانانی کورد
پۆل:کوردەکانی عوسمانی
پۆل:لەسێدارەدراوانی کورد
پۆل:خەلکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی
پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لە سەدەی ١٩یەم
سان پێدرۆ، لۆس ئەنجلەس

**سان پێدرۆ** شارێکی ھاوسێییە دەکەوێتە باشووری لۆس ئانجلەس پێشووتر شارێکی جیا و سەربەخۆ بوو لە لۆس ئەنجلەس بەڵام لەوەتەی ١٩٠٩وە لکێنراوە بە لۆس ئەنجلەس.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٧٦٩
فەرمانبەر

**فەرمانبەر** () کەسێکە کە مووچە وەردەگرێت بۆ ئەنجامدانی کاری ڕۆشنبیری لە دەزگایەکی ئیداریدا و وا بڕیارە بۆ ماوەیەکی درێژ دابمەزرێت.

فەرمانبەرەکان دابەش دەبن بەسەر دوو بەشدا: *فەرمانبەرانی گشتی* و *فەرمانبەرانی تایبەت*. تایبەتمەندییەکانی فەرمانبەران، فەرمانبەرانی کەرتی تایبەت لە فەرمانبەرانی کەرتی گشتی و ئەو دوو گرووپە لە چینی کرێکار جیادەکاتەوە. باری مادیی فەرمانبەران (گشتی و تایبەت) و پێگەی کۆمەڵایەتییان بە پێشکەوتنە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکانەوە دەگۆڕێت.

فەرمانبەران لە چەمکە نوێیەکەدا بە گەشەی سەرمایەداری و دوای شۆڕشی پیشەسازییەوە دروستبوونە. زانکۆکانی ڕۆژاوا کە پێویستیی بەرھەمھێنانی پیشەسازییان دابین کردووە، دەستیان بەسەر ڕاھێنانی فەرمانبەراندا گرتووە.
کۆمەڵناسانی مارکسیستی بە شێوەیەکی سەرەکیی باوەڕیان بەوە نییە کە گرووپێک ھەیە بەناوی کارمەندێکەوە و کۆمەڵگا دابەش دەکات بەسەر دوو چینی کرێکار و سەرمایەداردا. بەڵام کۆمەڵناسان کاپیتالیزمی چینی فەرمانبەر بە یەکێک لەو چینە ھەمەجۆرانە دەزانن کە سەر بە چینی ناوەندن.

## مێژوو
بۆ تێگەییشتن لە بنەچەی پەیدابوونی فەرمانبەرانی گشتی دەبێت بەو ڕێگایانە بگەڕێین کە پاشاکان کەسانێکی دیاریکراوی کارامەیی پێویست؛ بەشێوەیەکی درێژخایەندا لەڕێگەی کرێیەوە دامەزراند. بە جێگرتنەوەی حکوومەتەکانی کۆمار لە جیاتی شانشین، ئەم فەرمانبەرانە ناچار بوون جگە لە ھەبوونی شارەزایی پێویست، دڵسۆزی خۆیان بۆ سیستەمی دەوڵەت ئاشکرا بکەن.

بەڵام لەحاڵەتی فەرمانبەرانی تایبەتدا، دوای شۆڕشی پیشەسازی، دەزگا پیشەسازییەکان پێویستیان بەو کەسانە ھەبوو کە بەردەوام خزمەتیان دەکرد و بەکرێیان دەگرتن. بە بەھێزبوونی ئەم پێویستییە، مەرجەکان و پێوەرەکانی پەسەندکردن وەرگرتن قورستر دەبوون. تا دەزگا پەروەردەیییەکان بوون بە ناوەندێک بۆ فێرکردنی زانیاریی پێویست بۆ چوونە ناو کارەوە تا ئەو ڕادەیەی کە زۆربەی ئەو کەسانەی بەدوای کاری فەرمانبەردا دەگەڕان چوونە ئەو دامەزراوانە و دوای خوێندن و وەرگرتنی بەڵگەنامەی پێویست ڕوویان لەم دەزگایانە کردووە بۆ دامەزراندن.
لەگەڵ فراوانبوونی کۆمەڵگەی پیشەسازیدا ژمارەی فەرمانبەرانی نزیک بە کرێکاران بە خێرایی زیادی کرد و تا ئەو ڕادەیەی کە کارمەندان گرنگییەکی بەرچاوی کۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابوورییان بەدەستھێنا و جگە لە وەرگرتنی مووچەی گونجاو گەیشتنە پلەو پایەی گونجاو.

## سەرچاوەکان

پۆل:بەڕێوەبەرایەتیی و پیشە جێبەجێکارەکان
پۆل:یاساکانی دامەزراندن
پۆل:کاری ئیداری
پۆل:فەرمانبەران
پۆل:چینە کۆمەڵایەتییەکان
نیشانەی واو!

وێنۆک| نیشانەی واو!

**نیشانەی واو!** ناوێکە بۆ شەپۆلێکی ڕادیۆیی بەھێز، ئەو شەپۆلە ڕادیۆیییە وەرگیرا لە ١٥ی ئابی ١٩٧٧ لە ڕێگایی تەلیسکۆبی بیگ ئایەری تایبەت بە زانکۆی ویلایەتی ئۆھایۆ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، پاشان داندرا بۆ پرۆژەی (سیتی - شار)، نیشانەکە سەرچاوەی ھاتنی لە کۆئەستێرەیی کەوانەوە بوو درێژی شەپۆلەکە ٧٢ چرکە بوو، پاشی لێکۆڵینەوە زاندرا کە ئەو شەۆلە لەلایەن بوونەوەرانی زیرەکەوە نێردراوە لە دەرەوەی ھەسارەیی زەوی، بەڵام بەبێ ھەبوونی بەڵگە کە ئەو لێکۆڵینەوەیە بسەلمێنێت یاخوود بەدرۆی بخاتەوە، پاشان ڕووی تەلیسکۆبەکەوە کرایە ئەو ڕووەی کە شەپۆلە ڕادیۆیییەکەی تێدا ھاتبوو، لۆ ماوەیەکی زۆر چاوەڕێ بوون بە دووبارە بوونەوەی ئەو شەپۆلە بەڵام ھەتاوەکوو ئێستا دووبارە نەبوویەوە، دواتر تیمێکی توێژینەوە پێشنیاریان کرد کە ھۆکاری نیشانەکە ھەورێکی ھایدرۆجینی بوو کە پەیوەندی بە کلکدارێکەوە ھەیە، بۆ جەختکردنەوە لەسەر ئەوەش زانایان چاویان بە لیستی کلکدارەکانی ئەو ناوچەیە خشاندەوە کە شەپۆلەکەی لێوە ھاتبوو.

زانای فەلەکی جێری ئاڕ. ئیهمان چەند ڕۆژەک پاشان لێکۆڵینەوەی ئەنجمادا و لە کاتی پێداچوونەوە بەسەر داتا تۆمارکراوەکان سەری سوڕما کاتەک ئەنجامەکەی بینی، بۆیە بازنەیەکی لەسەر پەڕەی چاپکراوەکە کێشا و لەلایەکی پەڕەکە بە تێبینیەک نووسی واو، ڕووداوەکە لەو کاتەوە ناوی لێنرا (واو).

## سەرچاوەی ناوەکە
وێنۆک| ناونیشانی پێشبینکراوی ئەو ناوچەیەیی کە شەپۆلەکە تێیدا هاتیە لە نەخشەی کۆئەستێرەیی کەوانەدا
ئەو نیشانەیە ناوی لێنرا (واو) لەبەر ئەوە بوو زانای فەلەکی جێری ئاڕ. ئیهمان نامەی شەپۆلەکەی هەڵگرت کە نووسرابوو  "6EQUJ5"، لە تەنیشت ئەو داتایانەی کە لەلایەن تەلیسکۆبەکانەوە وەرگیرابوون و کۆمپیوتەرەکان چاپیانکردبوو نووسی "واو" پاشان بەو ناوە ناسرا، چاپی ڕەسەنی سەرچاوەکە لە ئەرشیفی کۆمەڵگایی مێژوویی ئۆهایۆدا پارێزراوە.
## پێشوازی نیشانە
تەلیسکۆبەکانی ڕوانگەکاری تایبەت بە زانکۆی ئۆهایۆی ئەمریکی کە وێنە و ڤیدیۆ و داتاکانی تایبەت بە پڕۆژەیی سیتی "city" کە پڕۆژەکە تایبەتە بە گەڕان بەدوای ژیانی زیرەک لە دەرێی زەوی (SETI)، شەپۆلەکە وەرگیرا لە شێوەی پەخشێکی ٧٢ چرکەیی بە ئاڕاستەی کۆئەستێرەی کەوان، لە بەرزترین پەخشدا نیشانەکە سی جار بەهێزتربوو لە تیشکدانەوەیەکی بڵاوەبوو کە لە بۆشایی قووڵەوە هەڵقووڵابوو، هەروەها زانایان دەڵێن ئەو نیشانە پەخشکراوە قەبارەکەی ٢.٢ گێگاوات بوو کە ئەوەش گەورەترە لە هەرچی پەخشی ڕادیۆییە لەسەر زەوی، ئەوەش وەڵامە لەبۆ بەشێک لە فەلەکناسان کە پێیان وایە کە ئەو نیشان و شەپۆلە دەستکردە و بە شێوەیەکی ئەنقەست نێردراوە وەک نیشانە مۆرس، هەروەها هەندێکیتریش دەڵێن ئەو نیشانە و شەپۆلانە بە ڕەنگدانەوەی گوێزەرە ئاسمانییەکانی ڕادیۆ لە کاتی ناردندا لەسەر مانگی دەستکردەکانەوە لێکی دەدەنەوە ، بەڵام کۆمەڵێک لە بەرامبەردا وەڵام دەدەنەوە بەوەی کە ئەو نیشانە ڕەنگدەرەوانە بە هێز و وزەی نیشانەی واو ناگەڕێن یەکسان نین.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*نەخشەی گۆگڵ
* نەخشە لە ئاسمانەکەت (yoursky)

پۆل:گەردوون
پۆل:شەبەنگی ڕادیۆیی
دامەزراندن

**دامەزراندن** () گرێبەستێکە کە لە نێوان فەرمانبەر و خاوەنکاردا دەبەسترێت. ئەم ڕێککەوتنە دەکرێت گەرەنتی زارەکی و نووسراو لەخۆ بگرێت، بۆ دابینکردنی خزمەتگوزاری و کۆنترۆڵکردن و سەرپەرشتیکردنی ئەو کارەی کە لایەنەکان لەسەری ڕێککەوتوون.

ئەم گرێبەستە عادەتەن لەگەڵ گەرەنتی قازانجە لە کرێکار بۆ خاوەنکار و هەروەها لەگەڵ دیاری کردنی کرێ لە خاوەنکار بۆ کرێکار. مەرجەکانی پێویست لەم گرێبەستەدا کۆکن لەوانە جۆری کار و سەعاتی کارکردن و بڕی کرێ و مەرجەکانی تر بەڕوونی تێیدا دەگرێتەوە.

## ئەمانەش ببینە
* داهاتی بنەڕەتی
* بێکاری
* ڕێژەی بێکاری
* یەکسانی داهات
* شیکردنەوەی کار
* ئابووری کار
* لیستی گەورەترین خاوەنکارەکان
* پەسەندکردنی کۆمپانیا
* مووچە
* تەمەنی کاری یاسایی

## سەرچاوەکان

پۆل:دامەزراندن
پۆل:یاسای کار
پۆل:یاسای ئەمریکا
پۆل:کارامەیی مرۆڤ
جەنگیزقەڵا

**جەنگیزقەڵا** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
ئەم گوندە ناوەندی گوندەواری دەوروبەری بیجاڕە.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**جەنگیزقەڵا** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی قەرەبولاخ. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی ئاغاموڕاد.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ شارۆچکەی بیجاڕ. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی باوەسوورخە.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٢٨)کەس و (٧٦)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە کوردن.
* بە کوردی شێوەزاری گەڕووسی) دەدوێن. 

## ئایین
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (شیعە)یە.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی بیجاڕ
بیجاڕ
بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
زانکۆی ویلایەتی ئۆھایۆ

وێنۆک| دەرکەی شوورای باکووری زانکۆی ویلایەتی ئۆهایۆ

**زانکۆی ویلایەتی ئۆهایۆ** زانکۆیەکی ئەمریکی گشتیە بارەگای سەرەکی دەکەوێتە شاری کۆلۆمبۆسی لە ویلایەتی ئۆهایۆی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، زانکۆکە لە ساڵی ١٨٧٠ دامەزرا، ڕێژەی مامۆستایان ٦،٢٥٤ مامۆستایە و ڕێژەی کارمەندان ٥٥٨٤ و ڕێژەی قووتابیان ٥١،٢١٥ قووتابیە بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٥. 

## بەستەری دەرەکی
* ماڵپەری فەرمی زانکۆی ئۆهایۆ

پۆل:زانکۆکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ھیوا

**هیوا** (به ئینگلیزی: Hope) حاڵەتێکی گەشبینی عەقڵە کە لەسەر بنەمای پێشبینیکردنی دەرئەنجامە ئیجابییەکانە، لەگەڵ ڕێزگرتن لە ڕووداو و بارودۆخەکان لە ژیانی تاک یان جیهان بە گەورەیی.

هیوا بەسۆزە سەبارەت بەوەی کە ئایا ئێمە دەتوانین ئەو شتەمان هەبێت کە ئێمە دەمانەوێت، یان شتێک باشترین دەرەنجامی دەبێت بۆ ئێمە. 
گەشبینی جیاوازە لە گەل هیواداربوون. هیوا حاڵەتێکی سۆزدارییە، واتە یەکێک لە هەستەکانی مرۆڤ، بەڵام گەشبینی لە ئەنجامی میتۆد و قاڵبی بیرکردنەوەیەکی ئەنقەست و ئارەزوومەندانەیە (تێگەیشتن) کە دەبێتە هۆی مەزاج و ڕەفتاری پۆزەتیڤ لە مرۆڤدا.

هیوا حاڵەتێکی دەروونی پۆزەتیڤە لەسەر بنەمای هەستکردن بە سەرکەوتن و پلاندانان بۆ بەدیهێنانی ئەم ئامانجانە. بە واتایەکی تر هیوا بیرکردنەوەیەکی مەبەستدارانەی کەسێکە کە تیشک دەخاتە سەر هاندەری بەدواکەوتنی ئامانجەکان و چاوەڕوانی گەیشتن بەم ئامانجانە.

## سەرچاوەکان

پۆل:سۆزەکان
پۆل:دەروونناسی
پۆل:دەروونناسیی ئەرێنی
پۆل:هەڵوێستی دەروونی ئەرێنی
مۆزەخانەی مێردین

**مۆزەخانەی مێردین** مۆزەخانەیەکە دەکەوێتە شەقامی جموهریەت (کۆماری)، شاری مێردین، باکووری کوردستان لە تورکیا. مۆزەخانەی پێشتری شاری مێردین، مەدرەی زنجیرلی بوو کە مێژووەکەی دەگەڕایەوە بۆ سەدەی چواردەهەم. ئەم مۆزەخانەی ئێستاش لە ساڵی ١٩٩٥ کراوەتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی مێردین
سوڵتان کۆسەن

**سوڵتان کۆسەن** ( لە دایکبووی ١٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٢) جوتیارێکی کوردە کە هەڵگری ڕیکۆردی گینسی درێژترین پیاوی زیندووی جیهانە بە هەبوونی باڵایەکی ٢٥١سم (٨ پێ و ٢.٨٢ ئینج).

سوڵتان لە گوندی دەدە لە پارێزگای مێردین دەژی. ئەو لە ساڵی ٢٠١٣ لە گەڵ خانمێک بەناوی مەروە ژیانی هاوسەرگیری پێکهێنا. سوڵتان بەهۆی بەرزی باڵاکەیەوە ئەوا ئاستەنگی لە ڕۆیشتن بۆ درووست بووە، بەهۆی ئەمەشەوە دارشەقە بەکاردێنێت بۆ ئاسانکاری لە ڕێ کردن.

سوڵتان لە دایکبووی خێزانێکی کوردی باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیا یان باکووری کوردستانە. ئەو حەوتەمین درێژترین پیاوی مێژووە. سوڵتان لە ڕۆژی ٢٥ی ئابی ٢٠٠٩، بووە هەڵگری ڕیکۆردی گینس بۆ باڵابەرزترین پیاوی زیندووی جیهان.

## سەرچاوەکان


پۆل:کوردەکانی تورکیا
پۆل:خەڵکی مێردین
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢
ئەمیر

وێنۆک|ئەمیر محەممەد خان، ئەمیری بوخارا ١٩١١
**ئەمیر** نازناوێکی ڕێزلێنانە لەزمانی عەرەبیدا و بەمانای سەرکردە دێت، لەمێژووی ئیسلامدا بۆ سەرکردەی سوپا بەکارهاتووە، پێغەمبەر محەممەد ئەو نازناوەی بۆ عەبدوڵڵا کوڕی جوبەیر بەکارهێناوە و کردووەیەتی بە سەرکردەی تیرهاوێژەکان لە جەنگی ئوحود. لە ئێستادا بۆ سەرۆکی وڵاتەکانی کوێت و قەتەر ئەو نازناوە بەکاردەهێندرێت.
## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوە عەرەبییەکان
پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان
پۆل:نازناوی خانەدانەکان
پۆل:پلەکانی سەربازی
پۆل:سەرۆکی دەوڵەتەکان
پۆل:نازناوە ئیسلامییەکان
پۆل:ڕۆڵی سەرکردایەتی ئایینی
عەبدوڵڵا کوڕی جوبەیر

**عەبدوڵڵا کوڕی جوبەیر** (مردووی ٣ی کۆچی/٦٢٥ی زایینیی)یەکێکە لە ھاوەڵانی پێغەمبەر محەممەد، لە بەنوو سەعلەبەی کوڕی عەمر لە ھۆزی ئەوس، بەشداری بەیعەتی عەقەبەی کردووە، ھەروەھا بەشداری شەڕی بەدری کردووە، پێغەمبەر محەممەد کردوویەتی بە سەرکردەی پەنجا تیرھاوێژ لە جەنگی ئوحوددا لەسەر چیای عەینەین، و پێیگووتن ″لە جێگای خۆتان بمێننەوە و پشتەوەمان بپارێزن، ئەگەر بینیتان سەرکەوتین لە جێگای خۆتان مەجوڵێن، و ئەگەر بینیتان دەکوژرێین سەرمان مەخەن″. بەڵام کاتێک تیرھاوێژەکان بینیان موسڵمانان سەرکەوتوون شوێنەکانی خۆیان بەجێھێشت، ھەرچەندە عەبدوڵڵا ھەوڵیدا ڕێیان لێبگرێت بەڵام سوودی نەبوو، کەمتر لە دە کەس مانەوە، دواتر خالید کوڕی وەلید لە پشتەوە بۆیان ھات و تیرھاوێژەکانی کوشت و بووە ھۆی شکستی موسڵمانان. دوای کوشتنی عەبدوڵڵا بێباوەڕەکان جەستەکەیان شێواند.

## سەرچاوەکان

پۆل:ھاوەڵەکان
پۆل:مردووانی ٦٢٥
ڕۆژژمێری قبتی

**ڕۆژژمێری قبتی** لە نێوان مەسیحییەکانی قبتی میسری باوە. ئەم ڕۆژژمێرییە لە ساڵنامەی میسری کۆن (فیرعەونی) وەرگیراوە. جیاوازی سەرەکییان بوونی سالانی پڕ
لە قبتییدا. لە ساڵنامەی قبتیدا، ساڵەکە بە دوازدە مانگی سی ڕۆژ و پێنج ڕۆژی زیادە لە کۆتایی ساڵدا دابەش دەکرێت.. . ھەندێ جار ئەم پێنج ڕۆژە بە «مانگ بچووک» ناودەبرێن.

## مانگە قیبتییەکان
خشتەی خوارەوە ئاماژە بە ڕێکەوتەکانی ساڵانی قوبەتی دەکات، کە ٢٩ی شوبات ناگرێتەوە. پێش ئەم ساڵانە لە کۆتایی ساڵی پێشوودا ڕۆژێکی بازدانی کۆپتی ھەبوو. ئەمە دەبێتە ھۆی گۆڕینی ڕێکەوتەکان ڕۆژێک دواتر لە ڕۆژژمێرەکانی جوولیان و گریگۆری لە ڕۆژی سەری ساڵی کۆپتیکەوە بۆ ڕۆژی بازدانی جوولیانی یان ڕۆژژمێری گریگۆری.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕۆژژمێرەکان
پۆل:میسر
٠ (ڕوونکردنەوە)

* ٠: ساڵی زایینی
* ٠ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ٠ (کوردی): ساڵی کوردی
* ٠ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ٠ (مانگی): ساڵی مانگی
* ٠ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
چەشمە ئەیاز

**چەشمە ئەیاز** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**چەشمە ئەیاز** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی پەینەبڕ. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی گوندەک.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی چەشمەکازم. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی ئاڵمەقولاخ.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٠)کەس و (٠)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە کوردن.

## ئایین و زمان
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (شیعە)یە.
* بە کوردی شێوەزاری کوردیی گەڕووسی) دەدوێن. 

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی بیجاڕ
بیجاڕ
بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
١٣ (ڕوونکردنەوە)

* ١٣: ساڵی زایینی
* ١٣ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ١٣ (کوردی): ساڵی کوردی
* ١٣ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ١٣ (مانگی): ساڵی مانگی
* ١٣ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ١٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
١٤ (ڕوونکردنەوە)

* ١٤: ساڵی زایینی
* ١٤ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ١٤ (کوردی): ساڵی کوردی
* ١٤ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ١٤ (مانگی): ساڵی مانگی
* ١٤ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ١٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
١٥ (ڕوونکردنەوە)

* ١٥: ساڵی زایینی
* ١٥ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ١٥ (کوردی): ساڵی کوردی
* ١٥ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ١٥ (مانگی): ساڵی مانگی
* ١٥ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ١٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
١٦ (ڕوونکردنەوە)

* ١٦: ساڵی زایینی
* ١٦ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ١٦ (کوردی): ساڵی کوردی
* ١٦ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ١٦ (مانگی): ساڵی مانگی
* ١٦ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ١٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
١٧ (ڕوونکردنەوە)

* ١٧: ساڵی زایینی
* ١٧ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ١٧ (کوردی): ساڵی کوردی
* ١٧ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ١٧ (مانگی): ساڵی مانگی
* ١٧ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ١٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
١٨ (ڕوونکردنەوە)

* ١٨: ساڵی زایینی
* ١٨ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ١٨ (کوردی): ساڵی کوردی
* ١٨ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ١٨ (مانگی): ساڵی مانگی
* ١٨ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ١٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
٩ (ڕوونکردنەوە)

* ٩: ساڵی زایینی
* ٩ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ٩ (کوردی): ساڵی کوردی
* ٩ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ٩ (مانگی): ساڵی مانگی
* ٩ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
١٩ (ڕوونکردنەوە)

* ١٩: ساڵی زایینی
* ١٩ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ١٩ (کوردی): ساڵی کوردی
* ١٩ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ١٩ (مانگی): ساڵی مانگی
* ١٩ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ١٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
٢٠ (ڕوونکردنەوە)

* ٢٠: ساڵی زایینی
* ٢٠ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ٢٠ (کوردی): ساڵی کوردی
* ٢٠ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ٢٠ (مانگی): ساڵی مانگی
* ٢٠ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ٢٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
٢١ (ڕوونکردنەوە)

* ٢١: ساڵی زایینی
* ٢١ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ٢١ (کوردی): ساڵی کوردی
* ٢١ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ٢١ (مانگی): ساڵی مانگی
* ٢١ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ٢١ی ئەنجومەنی ئاسایش
٢٢ (ڕوونکردنەوە)

* ٢٢: ساڵی زایینی
* ٢٢ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ٢٢ (کوردی): ساڵی کوردی
* ٢٢ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ٢٢ (مانگی): ساڵی مانگی
* ٢٢ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ٢٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
٢٣ (ڕوونکردنەوە)

* ٢٣: ساڵی زایینی
* ٢٣ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ٢٣ (کوردی): ساڵی کوردی
* ٢٣ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ٢٣ (مانگی): ساڵی مانگی
* ٢٣ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ٢٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
٢٥ (ڕوونکردنەوە)

* ٢٥: ساڵی زایینی
* ٢٥ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ٢٥ (کوردی): ساڵی کوردی
* ٢٥ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ٢٥ (مانگی): ساڵی مانگی
* ٢٥ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ٢٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
٢٦ (ڕوونکردنەوە)

* ٢٦: ساڵی زایینی
* ٢٦ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ٢٦ (کوردی): ساڵی کوردی
* ٢٦ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ٢٦ (مانگی): ساڵی مانگی
* ٢٦ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ٢٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
٢٧ (ڕوونکردنەوە)

* ٢٧: ساڵی زایینی
* ٢٧ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ٢٧ (کوردی): ساڵی کوردی
* ٢٧ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ٢٧ (مانگی): ساڵی مانگی
* ٢٧ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ٢٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
٢٨ (ڕوونکردنەوە)

* ٢٨: ساڵی زایینی
* ٢٨ (پ.ز): ساڵی پێش زایین
* ٢٨ (کوردی): ساڵی کوردی
* ٢٨ (ھەتاوی): ساڵی ھەتاوی
* ٢٨ (مانگی): ساڵی مانگی
* ٢٨ (ژمارە): ژمارە

## پرسە ھاوپیشەکان
* بڕیارنامەی ٢٨ی ئەنجومەنی ئاسایش