open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
شێخ لەنگەری گەورە

**شێخ لەنگەری گەورە** گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی کۆکس، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

## ناوی شێخلەنگەر
شێخلەنگەر یەکێکە لە دڵگیرترین و خۆشترین ئاواییەکانی دەڤەری گەرمیان. سەبارەت بە ناوی ئەم دێیە، دوو بۆچوونی جیاواز هەن، کە خەڵکی ناوچەکە لە باوباپیرانیانەوە دەماودەم پێیان گەیشتووە، کە هەردوو بۆچوونەکەیش دەگەڕێتەوە بۆ ناوی کەسایەتییەک کە مەزارەکەی لە ڕۆژهەڵاتی دێکەیە لەسەر گردێک کە مێژووی ئەو گردەیش زۆر کۆنە. بۆچوونی یەکەم ئێژن: گوایە ئەم کەسایەتییە شێخێک بووە و هاتووەتە ئەم ناوچەیە و ناوچەکەی پێ خۆش بووە، چونکە زۆر نزیکە لە ڕووباری سیروانەوە، بۆیە لەو ناوچەیەدا لەنگەری گرتووە و ماونەتەوە و دواتر هەر لەوێ کۆچی دوایی کردووە. بۆچوونی دووەم ئێژن: گوایە ئەم شێخە قاچێکی لەنگ بووە، واتە شەل بووە، بۆیە پێیان وتووە شێخەلەنگە، دواتر بووەتە شێخلەنگەر... ئەم بۆچوونانە دەماودەم لە باوباپیرانەوە بۆ خەڵکی ناوچەکە ماوەتەوە.

## جوگرافیا

**شێخ لەنگەری گەورە** لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارەدێی ڕزگاری و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی ماسی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گێژەکان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چاڵەڕەش.

## مێژوو

## ئەمانەش ببینە

* گوندەکانی پارێزگای سلێمانی
* شێخ لەنگەری بچوک

## پەراوێزەکان

پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کوڵەجۆ

**کوڵەجۆ** شارەدێیەکە، کەوتووەتە ناحیەی کۆکس، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.

ئەم شارەدێیە ناوەندی ناحیەی کۆکسە.

کوڵەجۆی زەنگابات ناوەندی ناحیەی کۆکس سەر بە قەزای کفری ئیدارەی گەرمیان 

## جوگرافیا

**کوڵەجۆ** لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەرەبڵاغ و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەڵا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دەکەی عەبدولقادر لە ڕۆژئاوا لەگەڵ گوندی سێتەپان .وە دەکەوێتە   باشوری قەزای کەلار  بە دوری 18 km  و باکوری ناحیەی گوڵاڵە (جلولاء) 

## مێژوو

## ئەمانەش ببینە

* گوندەکانی پارێزگای سلێمانی
* ناحیەی کۆکس

## پەراوێزەکان

پۆل:گوندەکانی سلێمانی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
فەرھەنگی سیاسی

**فەرھەنگی سیاسی** بە ‘‘ کۆمەڵێک لە دیدگا و بیروباوەڕ و ھەستەکانی زۆرترین ئەندامەکانی کۆمەڵگایەک ئەوترێت لە بەرامبەر سیاسەت و حکومەتدا‘‘ و ‘‘ بیرکردنەوەی ئەندامانی ئەو کۆمەڵگەیە بەرامبەر بنەما فکری و ئاکارییەکانی سیستمێکی سیاسی لە خۆ ئەگرێت‘‘. فەرھەنگی سیاسی کۆمەڵگەیەک ئەکرێت ھەر یەک لە ئایدیاڵی (نمونەی) سیاسی و شێوازی پێرەوکردنی سیاسی لە خۆ بگرێت. فەرھەنگی سیاسی ھەر کۆمەڵگەیەک لە درکپێکردنی زیھنی تاکەکانەوە بەرامبەر بە رەھەندەکانی سیاسەت سەرچاوە ئەگرێت و لە ژێر کاریگەری مێژووی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئتەزمونەکانی ئەو کۆمەڵگەیەدایە.

## چەمکەکان
لە ساڵی ١٩٦٣دا دوو توێژەری ئەمریکی بە ناوەکانی گابریل ئاڵمۆند  و سیدنی ڤێربا سێ تایبەتمەندنی فەرھەنگێکی سیاسیان دیاری کرد کە ئەکرێت بەشداربن لە دروستکردنی کلتوری کۆمەڵایەتیدا (کلتوری گشتیدا).  ھەر سێ تایبەتمەندییەکەش کە ھەردووکیان ھاوڕابوون لەسەری رێوشوێنەکانی ھێنانە ئارای پەیوەندی نێوان خەڵک و حکومەت ئەخەنە روو

یەکەم تابەتمەندیش بریتییە لە ‘‘ رێزلێگرتن. ئەم تایبەتمەندییە باس لەوە ئەکات کە سیستمێکی سیاسی و خەڵکەکەی تا چ ئاستێک بە ‘‘بێ نرخ‘‘ یان ‘‘ بەرێز‘‘ تەماشی یەکتر ئەکەن.و لە راستیشدا تا چ ئاستێک ئامادەن کە دەسەڵات و ئیختیاری خۆیان بە یەکتر ببەخشن

تایبەتمەندی دووەم بریتییە لە ‘‘ھاوڕایی‘‘ کە نیشاندەری پەیوەندی نێوان خەڵک و دەوڵەت و رێکەوتنیانە لەسەر شتێک. ئەمەش واتای ھاوتەریبی و ھاوبیری تەواوی وڵاتێک نایەت لە سەر مەسەلەیەک بەڵکو تەنیا ئاستی رازیبونی خەڵکی لە سیاسەتەکانی دەوڵەت نیشان ئەدات. چەند نمونەیەکی ھاوڕایی لە فەرھەنگی سیاسیدا: ئێمە ئەبێت چۆن ئیدارەی وڵات بکەین، ئامانجی کۆتایی ئێمە لە خۆشگوزەرانی چەندێکە، کێ لەسەر کورسی سەرۆکایەتی دانیشێت و ئەبێت دەسەڵاتەکانی چەندێک بن.

تابەتمەندنی سێیەم بریتییە لە ‘‘یەکگرتووی‘‘. بۆ تێگەشتنی باشتر لەم بابەتە تەماشای جوداخوازی بەشەکانی وێڵز و ئیسکەندەنافیا بکەن لە بەریتانیا کە ئاماژەیە  بۆ  نەبوونی ھەستی یەکگرتووی.

## فەلسەفەی سیاسی
زاراوەی فەرھەنگی سیاسی سەرەتا بۆ ئاماژەدان بە فەرھەنگی سیاسی ئەمریکا بەکار ئەھات

## سەرچاوەکان

پۆل:چاندی سیاسی
بەھارانی ئاویەر

***بەھارانی ئاویەر*** () ناوی ئەلبۆمێکی مۆسیقای کوردی و فارسییە بە دەنگی شارام نازری و بیژەن کامکار و دانانی ھۆشەنگ کامکار. ئەم ئەلبۆمە لە ساڵی ١٩٨٦دا بڵاو کرایەوە. ئەو ژەنیارانەی بەشداریان کردووە لەم ئەلبۆمەدا بریتین سەعید فەرەجپووری، پەشەنگ کامکار و ئەردەشير کامکار. ھەروەھا ئۆرکێستری سیمفۆنیکی تاران بۆ گۆرانییە کوردییەکە مۆسیقایان ژەندووە.  

## گۆرانییەکان

* بەھارانی ئاویەر: فولکلۆری کوردی
* فەغانی بەربەت: شێعری حافز
* ئاوازی ڕاستی پێنجگا

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆسیقای کوردی
پۆل:ئەلبومەکانی شارام نازری
پۆل:مۆسیقای فۆلکلۆری کوردی
نەخشەی ھێڵی

لە بیرکاریدا، **نەخشەی ھێڵی**، () نەخشەیەکە نێوان دوو مودولی  کە دوو کرداری کۆکردنەوەی ئاراستەبڕەکان و لێکدانی سکالێر دەپارێزیت.
کاتێک ، پێی دەڵێن **ئۆپێراتۆری ھێڵی**  یان ئێندۆمۆرفیسمی &nbsp;. ھەندێک جار دەستەواژەی فانکشنی ھێڵی و نەخشەی ھێڵی بە یەک واتا بەکار دەبردرێن، بەڵام لە ئەندازەی شیکارانەدا بەم شێوە نییە.
## پێناسە
وا دابنێ V و W دوو بۆشاییی ئاڕاستەبڕ بن، بە فانکشنی f : V \to W دەوترێت نەخشەی ھێڵی ئەگەر بۆ ھەر دوو ئاڕاستەبڕێک وەکوو \mathbf{u}, \mathbf{v} \in V و ھەر سکالێرێک وەکوو c \in \mathbf{K} ئەم دوو مەرجە قایل بکات:

:f(\mathbf{u} + \mathbf{v}) = f(\mathbf{u}) + f(\mathbf{v}) 
:f(c\mathbf{u}) = cf(\mathbf{u}). 

## نموونە

پەڕگە:Streckung eines Vektors.gif|فانکشنی f:\R^2 \to \R^2 بە ڕێسای f(x, y) = (2x, y) نەخشەیەکی ھێڵییە
پەڕگە:Streckung der Summe zweier Vektoren.gif|کۆکردنەوەی ئاڕاستەبڕەکان: f(a + b) = f(a) + f(b)

پەڕگە:Streckung homogenitaet Version 3.gif|لێکدانی سکالێر: f(\lambda a) = \lambda f(a)

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:جەبری ھێڵی
پۆل:جەبری پەتی
پۆل:فانکشن و نەخشەکان
بواری بەرامبەر

thumb|250px| لەم وێنەدا بە Y دەوترێت بواری بەرامبەری فانکشنی f
لە بیرکاریدا **بواری بەرامبەر** () لە فانکشنێکدا، بەو کۆمەڵە بەھایانە دەوترێت کە ئەگەری ھەیە بەھاکانی فانکشنەکە بگرێتەوە. بواری بەرامبەر جیاوازە لەگەڵ مەودا.
مەودا ژێرکۆمەڵێکە لە بواری بەرانبەر و بە کۆمەڵەی ئەو ژمارانە دەوترێت کە بەھاکانی فانکشنەکە دەگرێتەوە. فانکشنی f کە بوارەکەی X و بواری بەرانبەری Y بێت بەم شێوە ھێما دەکرێت: f:X\to Y.

## ئەمانەش ببینە
* مەودا (ماتماتیک)

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

*

پۆل:چەمکە بنەڕەتییەکانی تیۆریی کۆمەڵە
پۆل:فانکشن و نەخشەکان
پاپارازی

وێنۆک|پەیکەری وێنەگرێکی پاپارازی لە سلۆڤاکیا.
وێنۆک|زۆرجار بەگرووپێک لە وێنەگرانیش دەگوترێت پاپارازی

**پاپارازی** فۆتۆگرافەری سەربەخۆن کە وێنەی کەسایەتییە ناسراوەکان دەگرن وەک سیاسییەکان، ئەکتەرە سینەماییەکان، وەرزشوان، وە هەر کەسێکی ناسراو. ئامانجی وێنەگرتنەکەیان بۆئەوەیە بیفرۆشنەوە بەمیدیاکان، و وێنەگرانی پاپارازی بەوەوە دەژین. ئەو گۆڤار و ڕۆژنامانەی کەزیاتر لەبارەی پڕووپاگەندە، قسە و قسەڵۆک دەنووسن ئەوا کڕیاری وێنەکانی پاپارازین.

## سەرچاوە
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، وتاری پاپارازی دوایین سەردانی ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨.
پرسیارەکانی ھیلبێرت

وێنۆک|250px|پۆرترەی دەیڤد هیلبێرت ساڵی ١٩٠٠
**پرسیارەکانی ھیلبێرت** یان **کێشەکانی ھیلبێرت** () بریتین لە بیست و سێ پرسیاری بیرکاری کە ساڵی ١٩٠٠ لەلایەن ماتماتیکزانی ئاڵمانی دەیڤد ھیلبێرت بڵاو بوویەوە. ئەم پرسیارانە لەو سەردەمەدا ھیچ کامیان شی نەکرابوونەوە و ھەندێکیان لە پێشخستنی ماتماتیکی سەدەی بیستەمدا کاریگەرییەکی بەرچاویان ھەبوو. ھیلبێرت ١٠ دانە لەم پرسیارانەی (١ ،٢ ،٦ ،٧ ،٨ ،١٣ ،١٦ ،١٩ ،٢١ و ٢٢) لە  کۆنگرەی جیھانیی ماتماتیکزانان، لە ھەشتەمی ئاب لە زانکۆی سۆربۆنی پاریس پێشکەش کرد. دواتر پێرستێکی تەواوتر لەم ٢٣ پرسیارە لەلایەن ماری فرانسیس وینستۆن نیوسۆن بە وەرگێڕانی ئینگلیزی لە گۆڤاری ئەنجومەنی ماتماتیکی ئەمریکا
بڵاو بوویەوە.

## پرسیاری بیست و چوارەم
لە سەرەتاوە پێرستەکەی ھیلبێرت ٢٤ پرسیاری لەخۆ دەگرت، بەڵام ھیلبێرت بڕیاری دا پرسیاری بیست و چوارەمی (تیۆریی سەلماندن، پێوەرێک بۆ سادەیی و مێتۆدی گشتی) بڵاو نەکاتەوە. پرسیاری بیست و چوارەم ساڵی ٢٠٠٠ لەلایەن مێژووزانی ئاڵمانی ڕوودیگێر تیلێ لەناو دەستنووسەکانی ھیلبێرتدا دۆزرایەوە.

## پوختە
پرسیارەکانی ۳، ۷، ۱۰، ۱۱، ۱۳، ۱۴، ۱۷، ۱۹، ۲۰و ۲۱ تا ڕادەیەک فورمولە کراون و ھەندێک ڕێکار خراوەتە ڕوو کە لەلایەن کۆمەڵەی ماتماتیکزانان پەسەند کراوە؛ بەڵام پرسیارەکانی ۱، ۲، ۵، ۹، ۱۵، ۱۸+و ۲۲ چارەسەرییان ھەیە کە تەنیا لەلایەن ھەندێک لە ماتماتیکزانان پەسەند کراوە و مشتومڕێک ھەیە لەسەر ئەوەی  کە ئاخۆ ئەم ڕێکارانە پرسیارەکان چارەسەر دەکەن یان نا. ھێمای + لە سەرەوەی پرسیاری ھەژدەھەم
ئاماژە بەمە دەکات کە ئەم پرسیارە چارەسەرییەکەی بە یارمەتی کۆمپیوتەرە
. پرسیارەکانی ۱۶، ۸ (گریمانەی ڕیمان) و ۱۲ تا ئێستا شی نەکراونەتەوە.
## سەرچاوەکان

پۆل:مێژووی ماتماتیک
پۆل:کێشەکانی ھیلبێرت
پۆل:پرسیارەکانی ھیلبێرت
گریمانەی ڕیمان

وێنۆک|بەشی ڕاستەقینە () و بەشی خەیاڵی () فانکشنی زیتای ڕیمان <math>\zeta(s)</math> لە ھێڵی شلۆقی <math>\Re (s) = 1/2\, </math> یەکەم ڕەگە ناسادەکان لە
<math>\Im (s) = \pm 14,135, \pm 21,022\, </math> in <math>\pm 25,011\, </math> دەبینرێن.

لە بیرکاریدا، **گریمانەی ڕیمان **() یان **مەزندەی ڕیمان**، مەزندەیەکە سەبارەت بە ڕەگەکانی فانکشنی زیتای ڕیمان. بەپێی ئەم مەزندەیە، بەشی ڕاستەقینەی ڕەگە ناسادە یان نادیارەکانی (non-trivial) ئەم فانکشنە دەکاتە 1/2. ئەم مەزندەیە لەلایەن بێرنارد ڕیمان لە ساڵی ۱۸۵۹ پێشنیار کرا و بەناوی خۆیەوە ناسراوە. ھەژمارکردنی ڕەگەکانی ئەم فانکشنە بە بەکارھێنانی کۆمپیوتەر دەریخستووە ڕەگە سەرەتاییەکانی ئەم فانکشنە ھەتا ١٠ تریلیۆن بەشە ڕاستەقینەکەیان دەکاتەوە \Re= 1/2. ماتماتیکزانان پێیان وایە ئەم مەزندەیە یەکێک لە گرینگترین پرسیارەکانی بیرکارییە. مەزندەی ڕیمان و ھەندێک لە گشتیکردنەکانی ئەم گریمانەیە، لەگەڵ مەزندەی گۆڵدباخ و ژمارە سەرەتاییە دوانەکان بەشێکن لە پرسیاری ھەشتەمی ھیلبێرت لە پێرستی ٢٣ کێشە شی نەکراوەکەی ھیلبێرتدا. مەزندەی ڕیمان یەکێکە لە کێشەکانی ھەزارە و لەلایەن ڕێکخراوەی ماتماتیکی کلای خەڵاتێکی یەک ملیۆن دۆلاری دیاری کراوە بۆ ئەو کەسەی ئەم مەزندەیە بسەلمێنیت.

دەیڤد ھیلبێرت سەبارەت بەم مەزندەیە دەڵێت: «ئەگەر لە خەوێکی ھەزار ساڵەیی ھەستم لەوانەیە یەکەم پرسیارم ئەمە بێت: ئایا مەزندەی ڕیمان سەلمێندراوە؟» 
## فانکشنی زیتای ڕیمان
فانکشنی زیتای ڕیمان \zeta(s) بۆ ھەموو ژمارە ئاوێتەکان جگە لە ١ پێناسە دەکرێت و بەھایەکانی ئەم فانکشنە ژمارەی ئاوێتەن. ڕەگەکانی فانکشنی زیتای ڕیمان ژمارە تەواوە جووتە نەرێنییەکانن. بە دەستەواژەیەکی تر کاتێک …، s = -2n = -2, -4, -6, \ldots\, ، ئەوا \zeta(s) دەکاتە سیفر. بەم ڕەگانە دەوترێت ڕەگە سادە یان ڕەگە دیارەکانی (trivial) فانکشنی زیتای ڕیمان، بەڵام ئەم فانکشنە ڕەگی ناسادە یان نادیاریشی ھەیە، کە بەپێی مەزندەی ڕیمان بەشە ڕاستەقینەکەی ئەم ڕەگە نادیارانە یەکسانە بە ٠٫٥.
بە واتایەکی تر ئەگەر گریمانەی ڕیمان ڕاست بێت، ھەموو ڕەگە نادیارەکان دەکەونە سەر ھێڵێکی شلۆق کە یەکسانە بە ژمارەی ئاوێتەی  it + 1/2 لێرەدا t ژمارەیەکی ڕاستەقینە و i بریتییە لە یەکەی خەیاڵی.
ڕێسای فانکشنی زیتای ڕیمان بۆ ژمارە ئاوێتەکان s بەم شێوەیە:

:\zeta(s) = \sum_{n=1}^\infty \frac{1}{n^s} = \frac{1}{1^s} + \frac{1}{2^s} + \frac{1}{3^s} + \cdots

لیۆنارد ئۆیلەر لە ساڵی ١٧٣٠ ئەم زنجیرەیەی بۆ ژمارە ڕاستەقینەکان شی کردەوە و سەلماندی بەھای ئەم زنجیرەیە یەکسانە بە ئەنجامی لێکدانی ئۆیلەر:

:\zeta(s) = \prod_{p \text{ prime}} \frac{1}{1-p^{-s}}= \frac{1}{1-2^{-s}}\cdot\frac{1}{1-3^{-s}}\cdot\frac{1}{1-5^{-s}}\cdot\frac{1}{1-7^{-s}} \cdot \frac{1}{1-11^{-s}} \cdots

گریمانەی ڕیمان باس لەو ڕەگانە دەکات کە لە دەرەوەی ناوچەی لێکنزیکبوونەوەی ئەم زنجیرەیە و ئەنجامی لێکدانی ئۆیلەرە. بۆ ئەوەی گریمانەکە واتایەکی مەعقووڵی ھەبێت، پێویستە شیکارانە درێژە بەم فانکشنە بدرێت تا شێوەیەک بەدەست بێت کە بۆ ھەموو sـێکی ئاوێتە ڕاست بێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:بێرنارد ڕیمان
پۆل:پرسیارە شی نەکراوەکانی ماتماتیک
پۆل:کێشەکانی ماتماتیک
پۆل:پرسیارەکانی ھیلبێرت
پۆل:مەزندەکان
ژمارەی سەرەتایی دوانە

وێنۆک|ژمارەی، ژمارە سەرەتاییە دوانەکانی کەمتر لە n
**ژمارەی سەرەتایی دوانە** () یان ژمارەی خۆبەشی دوانە، بە دوو ژمارەی سەرەتایی دەوترێت کە جیاوازی نێوانیان ٢ بێت. واتە:

p_{k+1}- p_{k}=2

بۆ نموونە:

{(5,7)} {(11,13)} {(17,19)} {(29,31)}

یەکێک لە پرسیارەکانی بیرکاری کە تا ئێستا شی نەکراوەتەوە ئەمەیە، ئایا ژمارەی، ژمارە سەرەتاییە دوانەییەکان بێکۆتایە؟
## سەرچاوەکان

پۆل:پرسیارە شی نەکراوەکانی ماتماتیک
پۆل:کێشەکانی ماتماتیک
فڕۆکەخانەی سەربازیی ھەریر

**فڕۆکەخانەی سەربازیی ھەریر** فڕۆکەخانەیەکی سەربازییە لە ناحیەی ھەریری باشووری کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لەلایەن حکوومەتی عێراق دروستکراوە. حکوومەتی عێراق لە ١٩٨٣ لە فڕۆکەخانەیەکی کشتوکاڵی گۆڕی بۆ فڕۆکەخانەیەکی سەربازی، و لە ماوەی شەڕی عێراق و ئێران کەڵکی لێ وەرگرتووە. لە ٢٠٠٣ کەوتووەتە دەستی سوپای ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، ئەوانیش لە جەنگی عێراق و لە شەڕی داعش کەڵکیان لێ وەرگرتووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:فڕۆکەخانەکانی باشووری کوردستان
پۆل:فڕۆکەخانەکانی عێراق
مەزندەی کرامێر

**مەزندەی کرامێر** () مەزندەیەکی بیرکارییە ساڵی ۱۹۳۶ ھارالد کرامێر ماتماتیکزانی سوێدی فورموولەی کردووە.

## مەزندە
ئەگەر p_n
nـەمین ژمارەی سەرەتایی بێت ئەوا:

:p_{n+1}-p_n=O((\log p_n)^2),\ 

لێرەدا p_n بریتییە لە nـەمین ژمارەی سەرەتایی، ھێمای ئۆی گەورە ڕەوشتی ڕادەی فانکشنێک لە کاتێکدا کە ئاڕگۆمانەکەی لە ژمارەیەکی دیاریکراو یان لە ∞ نزیک دەبێتەوە وەسف دەکات و log بریتییە لە لۆگاریتمی سروشتی.

یان بە دەستەواژەیەکی تر

:\limsup_{n\rightarrow\infty} \frac{p_{n+1}-p_n}{(\log p_n)^2} = 1,

## سەرچاوەکان

پۆل:پرسیارە شی نەکراوەکانی ماتماتیک
پۆل:کێشەکانی ماتماتیک
تەپسیی باینجان

**تەپسیی باینجان** () خواردنێکی باوی لە قابلەمە کراوی عێراقییە. پێکدێت لە باینجان، کە پێش دانانیان لەناو قاپی خواردنەکە، لەت کراون و برژێندراون، و دەشکرێت لوقمەگۆشت، تەماتە، پیاز و سیریان لەگەڵ تێکەڵ بکرێت. پەتاتە لەتکراوەکان لەسەرەوەی تێکەڵەکە دانراون، و خواردنەکە لێ دەندرێت.

ناوی خواردنەکە لە "tepsi patlican"ی تورکییەوە هاتووە 'لێنانی باینجان'.

وەک زۆرینەی خواردنە عێراقییەکانی تر، عادەتەن لەگەڵ برنج، هەروەها زەڵاتە و ترشیات پێشەکەش دەکرێت.

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:چێشتی ئاشووری
پۆل:چێشتی شامی
پۆل:چێشتی عەرەبی
پۆل:چێشتی عێراقی
پۆل:چێشتی کوردی
بێرنارد ڕیمان

**گیۆرگ فرێدریش بێرنارد ریمان** 
(١٧ ئەیلوولی ١٨٢٦ – ٢٠ تەممووزی ١٨٦٦) ماتماتیکزانێکی ئەڵمانی بوو،
بە کارەکانی لە بواری شیکاریی ماتماتیکی، ئەندازەی جیاکارانەدا بناغەی بیرکاریی تیۆریی ڕێژەیی گشتی داڕشت. ڕیمان یەکێک لە کاریگەرترین ماتماتیکزانانی سەدەی نۆزدەھەم بوو ئەگەر چی بەرھەمێکی کەمی لێ بڵاو بووەتەوە بەڵام کاریگەریی بەرچاوی ھەبوو لە ماتماتیکی سەدەم بیستەمدا و ناوی بێرنارد ڕیمان لە زۆربەی تیۆرییەکان و زاراوەکانی بیرکاریدا دەبینرێت.
## ئەمانەش ببینە
*گریمانەی ڕیمان
*ئەندازەی ڕیمانی
## سەرچاوەکان

*

پۆل:بێرنارد ڕیمان
پۆل:ماتماتیکزانانی ئاڵمانی
پۆل:ماتماتیکزانانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٦
پۆل:مردووانی ١٨٦٦
پۆل:مەرگەکان بە دەردەباریکە
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆلێنی ئاماری

وێنۆک|سێ پەڕە یا ھێڵی پۆلێنکەری H2، H1 و H3

H2 و H3 سەرکەوتوو بوون لە پۆلێنی خاڵەکاندا. بەڵام H3 حاشیەیەکی دڵنیایی گەورەتری ھەیە.
وێنۆک|پۆلێنکەرێکی ئاماری لەم وێنەیەدا خاڵە ڕەشەکان لە خاڵە ناوسپییەکان جیا دەکاتەوە.
**پۆلێنی ئاماری** () بریتییە لە ھەندێک ئەلگۆریتمی شیکاریی دراوە و زانستی ئامار بۆ پێشبینیی پۆلی دراوەکان. لە پۆلێنکردندا بە پێچەوانەی ڕێگرێشن ژمارەیەک پێشبینی ناکرێت، بەڵکوو دەستە یا پۆلی دراوەکان دەدۆزرێتەوە. نموونەی پرسیاری پۆلێنکردن لە پیشەسازیدا زۆرن. دۆزینەوەی ئیمەیلی سپام نموونەیەکی باوی پۆلێنکردنە کە تێیدا ئیمەیلەکان دەخرێنە دوو پۆلەوە: ئیمەیلی ئاسایی و سپام. نموونەیەکی تر دۆزینەوەی ئەو ترانسئەکشنە بانکییانەن کە ئاسایی نین. یا ئەگەر کۆمپانیایەک بیھەوێت بزانێت ئایا موشتەرییەکانی لەگەڵی دەمێننەوە یا لە داھاتوودا لە شوێنێکی تر دەبن بە مشتەری، دەتوانێ ئەم پرسیارە بە ئەلگۆریتمێکی پۆلێنکردن وڵام بداتەوە.

## ئەلگۆریتمەکانی پۆلێنی ئاماری
* درەختی بڕیار
* k-نزیکترین ھاوسێکان
* بەیزی ساویلکە

## سەرچاوەکان

پۆل:شیکاریی دراوە
پۆل:ئامار
پۆل:فێربوونی مەکینە
پۆل:ئەلگۆریتمەکانی پۆلێن
پۆل:پۆلێنی ئاماری
شەڕی گەریلایی

**شەڕی گەریلایی**، **پارتیزانی** یان **شەڕی چریکی** ()یەکێک لە چەشنی شەڕە ناڕێکوپێکەکانە، کە تێیدا دەستەیەکی چووکە لە کەسانی چەکدار بە کەڵکوەگرتن لە تاکتیکانێک وەکوو بۆسە، چەپخوون، خراپکاری، شەڕی فریودەر، تاکتیکە ڕەمەکییەکان و جێبەجێوونی خێرا، پەلاماری ھێزێکی سەربازی گەورەتر و کەمجووڵەتر دەدەن و دەسبەجێ مەیدانی شەڕ بەجێ دەھێڵن.
لە سەردەمی پێشکەوتوو، دەستەواژەی شەڕی چریکی زۆرتر لە ئاماژە بە بەرگەگریی چەکدارانەی دەستە ھاوشێوەسەربازییەکان لە بەرامبەر ھێزە داگیرکەرەکان بەکار دێت. ئەم دەستەواژەیە ھەروەھا پیشاندەری تاکتیکانێکە کە ھێزە بچووکترەکان لە بەرامبەر ھێزە گەورەترەکان و بەچەکتر و بە ئەورامی زۆرتر دەیگرنە پێش.
تاکتیکەکانی شەڕی چریکی زۆرتر بە جیاکردنی یەکە بچووکترەکانی ھێزی دوژمن لە ئەوانی تر و دوایی پەلاماردانیان لە ڕێگەی بۆسە پشت دەوەستێ.
ھێزە چریکییەکان زۆرتر لە سیخوڕی، خراپکارییە پیشەسازییەکان و پڕوپاگەندە دەروونییەکان کەڵک وەردەگرن و خۆیان بە بزووتنەوەیەکی ڕامیاری جەماوەری بەڵام سەرکوتکراو، دەناسێنن. لە زۆرێک لە شوێنەکانی دنیا دەستە خۆجێیییەکان لە شێوەی شەڕی چریکی دژی ھێزەکانی حکوومی کەڵک وەردەگرن. ئەم تاکتیکانە بە تایبەت لە شوێنە ناڕێکە سروشتییەکان وەکوو دارستانەکان کاریگەرن کە جێگە خۆشاردنەوەکانی سروشتی بەردەستی چریکەکان دەخات.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:شەڕەکان بەپێی چەشن
پۆل:شەڕکردن بەپێی چەشن
فێربوونی چاودێریکراو

**فێربوونی چاودێریکراو** یا **فێربوون لەگەڵ سەرپەرشتی** () بریتییە لەو جۆرە ئەلگۆریتمانەی فێربوونی ماشین یا شیکاریی دراوە کە تێیاندا ئامانجی شیکارییەکە لە پێشدا دیارە. واتە لە فێربوونی چاودێریکراودا ئەلگۆریتمەکە بۆ ھەر تێخستەیەک دەرخستەیەک  پێشبینی دەکات. بۆ نموونە پۆلێنی ئیمەیلەکان نموونەیەکی فێربوونی لەگەڵ سەرپەرستییە. چون پێش شیکارییەکە زانراوە کە ئەنجامی کارەکە دەبێت بە جیاکردنەوەی ئیمەیلەکان و خستنیانە دوو پۆلی سپام و ئاسایی. واتە ھەر ئیمەیلێک یا تایبەتمەندییەکانی ھەر ئیمەیلێک (وەک تێخستە) بەستەر دەدرێت بە دەرخستەیەکەوە کە دوو حاڵەتی سپام و ئاسایی ھەیە. لە بەرامبەر فێربوونی چاودێریکراودا، فێربوونی چاودێرینەکراو ھەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شیکاریی دراوە
پۆل:ئەلگۆریتمەکان
پۆل:فێربوونی مەکینە
بۆشاییی ھیلبێرت

وێنۆک|چەپ

لە بیرکاریدا **بۆشاییی ھیلبێرت** () بەناوی دەیڤد ھیلبێرت ماتماتیکزانی ئاڵمانی ناونراوە، بۆشایییەکی ئاڕاستەبڕی تەواوە، کە نۆرمەکەی 
لە ڕێگەی لێکدانی ناوەکی پێناسە دەکرێت. بۆشاییی ھیلبێرت بیرۆکەی بۆشاییی ئیقلیدسی دەگشتێنێت.
ئەو، مێتۆدەکانی جەبری ھێڵی و جیاکاری و تەواوکاری
لە بۆشایی ئیقلیدسی دوو ڕەھەندی و بۆشاییی سێ ڕەھەندی دەگشتێنێت بۆ بێکۆتا ڕەھەندی.

## ئەمانەش ببینە
* شیکاریی فانکشنی
* بۆشاییی باناخ

## سەرچاوەکان

* بۆشاییی ھیلبێرت

پۆل:جەبری ھێڵی
پۆل:دەیڤد ھیلبێرت
پۆل:شیکاریی فانکشنی
فێربوونی چاودێرینەکراو

**فێربوونی چاودێرینەکراو** یا **فێربوونی بێسەرپەرشتی** () بریتییە لەو جۆرە ئەلگۆریتمانەی فێربوونی مەکینە یا شیکاریی دراوە کە تێیاندا ئامانجی شیکارییەکە لە پێشدا دیار نییە، واتە بەپێچەوانەی فێرکاریی چاودێریکراو دراوەکان پۆل یا نیشانەی دیاریکراویان نییە. ھەندێک لە نموونەکانی فێربوونی چاودێرینەکراوەکان بریتین لە بۆڵێن کردن و دۆزینەوەی دراوە ناساغەکان. 

## سەرچاوەکان

پۆل:شیکاریی دراوە
پۆل:ئەلگۆریتمەکان
پۆل:فێربوونی مەکینە
شەکیلا

**شەکیلا موحسینی سەداقەت** ()، بە **شەکیلا** ( ناسراوە؛ لەدایکبووی ٣ی ئایاری ١٩٦٢ لە تاران، ئێران) گۆرانیبێژ-گۆرانینووسێکی فارس-ئەمریکیی نیشتەجێی سان دیێگۆو، کالیفۆرنیایە. ھونەرمەندێکی نێونەتەوەیییە کە بە زمانە جۆراوجۆرەکان خزمەتی کردووە لەوانەش فارسی، کوردی، ئینگلیزی، تورکی، ھیندی و ئیسپانی. براوەی *[[مۆسیقای ئێران|خەڵاتێکی ئۆسکاری مۆسیقای فارسی]]یە* لە ٢٠٠٦ و *خەڵاتێکی مۆسیقای جیھانییش* لە ٢٠١٥. شەکیلا سەروو بیست ئەلبومی بە زمانی فارسی ھەروەھا ژمارەیەک ئەلبومی بە ئینگلیزی بڵاوکردووەتەوە. لە سەرەتادا گۆرانیی دەربارەی گیانپەرستی، ئەوین، ئاشتی و بەئاگاھاتن دەڵێت. ھۆنراوەی گۆرانییەکانی لەلایەن ڕۆمی و ھەڵبەستوانە گەورەکانی تر ئیلھام بەخشن. ھەروەھا ئەندامێکی دەنگدانی فەرمییە لە خەڵاتەکانی گرامی.

## پیشە
شەکیلا پیشە پیشەگەرییەکەی لە تەمەنی نۆ ساڵیدا دەست پێ کرد کاتێک بۆ نمایشکردن لەسەر تەلەڤیزیۆنێکی ئێرانی بانگھێشت کرابوو. دواتر، چوو بۆ سان دیێگۆو و لەوێ لە کۆلێژی پالۆمەر مۆسیقای خوێند. شەکیلا یەکەم دەرکەوتنی ئەلبومیی بە ناونیشانی *کامی با مەن مۆدارا کۆن* لە ١٩٩٠ بڵاو کردەوە. دووەم ئەلبومی، *گێریێھ دەر ڕەغبەر*، لە ١٩٩٢ بڵاو کردەوە. لە ١٩٩٣دا، شەکیلا لەگەڵ کۆمپانیای تۆمارکردنی تەرانەی فارسی واژووی کرد و سێیەم ئەلبومی خۆیی بە ناونیشانی *غەیبەتێ نوور* بڵاو کردەوە.

لە ١٩٩٧ تا ٢٠٠٨، شەکیلا واژووی لەگەڵ کۆمپانیای تۆمارکردنی کاڵتێکس ڕیکۆردز لە لۆس ئانجلەس کرد و زیاتر لە ھەشت ئەلبومی لەگەڵیاندا بڵاو کردەوە. لە ٢٠١٣دا، شەکیلا کۆمپانیای تۆمارکردنی خۆیی بە ناوی شەکیلا ئینتەپرایزز (Shakila Enterprises) دامەزراند. زیاتر لە دە تاکەگۆرانیی لە کۆمپانیای تۆمارکردنەکەی خۆی بڵاو کردەوە.

لە ٢٠١٤دا، شەکیلا تاکەگۆرانیی *Treasure Within*ی بڵاو کردەوە کە گەیشتە لوتکەی #١ لە *[[ھێڵکاریی بیلبۆرد|ھێڵکارییە جۆراوجۆرەکانی بیلبۆرد]]*. ئەلبومی «*١١:١١ شاری ئەوین*»ی لە ٢٠١٥ بڵاو کرایەوە. *١١:١١ شاری ئەوین* زیاتر لە ٤٣ ھەفتەی لە #١ لە چەند ھێڵکارییەکی بیلبۆرد بەسەر برد. لە ٢٠١٦دا، شەکیلا ئەلبومی «*پرژاندنی فرمێسکەکان*»ی بڵاو کردەوە کە ئەمیش بۆ چەند ھەفتەیەک لە لوتکەی #١ لە ھێڵکارییەکانی بیلبۆرد مایەوە. شەکیلا *خەڵاتی ئۆسکاری مۆسیقای فارسی* لە ٢٠٠٦ و *خەڵاتی مۆسیقای جیھانیی* لە ٢٠١٥ بردەوە. دوو جار لە مۆسیقای ھۆلیوود لە خەڵاتی میدیا پاڵێوراوە.

## خەڵاتەکان
* *[[مۆسیقای ئێران|خەڵاتی ئۆسکاری مۆسیقای فارسی]]* – (٢٠٠٦)
* *خەڵاتی مۆسیقای جیھانی*- (٢٠١٥)
* *[[مۆسیقای ھۆلیوود لە خەڵاتی میدیا]]* - دوو جار پاڵێورا
* *خەڵاتی مۆسیقای یەک جیھان* - پاڵێورا (٢٠١٥)

## دیسکۆگرافی

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
* 
* شەکیلا لە سپاتیفای
* 
* 

پۆل:ئێرانییانی نیشتەجێبوو لە لۆس ئانجلەس
پۆل:خەڵکی تاران
پۆل:زیندووان
پۆل:ژەنیارانی ئێرانی
پۆل:گۆرانیبێژانی ئێرانی
پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئێرانی
پۆل:گۆرانیبێژانی کلاسیکیی ئێرانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢
پۆل:خانمەگۆرانیبێژە ئێرانییەکانی سەدەی ٢٠ەم
نەعنا

چەپ|250px|وێنۆک|وێنەی نەعنا
**نەعنا** (ناوی زانستی : Mentha)ڕەگەزێكى ڕووەكە لە خێزان لامياسيە (خێزان سكەخانە)،وا مەزەندە دەكرێت كە ١٣ بۆ ١٨ جۆری هەيە، و جياوازيى دروست لەنێوان جۆر هێشتا ناديارە.

## پەراوێزەکان


پۆل:ڕوەکەکان
پۆل:گژوگیاکان
پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان
پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە
جین سێ یون

**جین سێ یون** (لەدایکبووی ١٥ شوباتی ١٩٩٤) بە ناوی سەرەکی **کیم یون جونگ**، ئەکتەرێکی کۆریای باشوورـە. جین سێ یون لە درامی کۆریایی کچی من گوڵە (٢٠١١)، ڕووبەندی بووکێنی (٢٠١٢)، گوڵێک لە زیندان (ئەفسانەی ئۆک نیۆ)‌ (٢٠١٦) و شازادەی مەزن (٢٠١٨)، ڕۆڵی سەرەکی گێڕا.
## فیلم
### زنجیرە تەلەفیزیۆنییەکان

### موزیک ڤیدیۆ

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٤
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی سێئول
پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس
پۆل:دەرچووانی زانکۆی چونگ-ئانگ
پۆل:خەڵکی سێئول
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب
گوڵەکانی زیندان

**گوڵێک لە زیندان** () یان **ئەفسانەی ئۆک نیۆ** ناوی زنجیرە تەلەفیزیۆنییەکی مێژوویی کۆریای باشوورە کە تێیدا جین سێ یون، گۆ سۆ، جونگ جون-ھۆ، پارک جو می و کیم می-سوک ڕۆڵ دەگێڕن. زنجیرەی گوڵێک لە زیندان لەژێر ناوی ئەفسانەی ئۆک نیۆ بۆ یەکەم جار پاییزی ٩٧ لە کاناڵی ٣ی تەلەفیزیۆنی ئێران شەوانە کاتژمێر ٢٠ بڵاو (بووەوە) دەبێتەوە.

## کورتەی چیرۆکەکە
«گوڵێک لە زیندان» چیرۆکی کچێکە بەناوی ئۆک نیۆ کە لە زینداندا لەدایک دەبێت. دایکی ئۆک نیۆ، کە ناوی گابییە لە نزیکی زیندانی جونکسۆ لە حاڵێکدا کە بریندار و نەخۆشە دوای ئەوەی ئۆک نیۆی دەبێت گیانی لەدەست دەدات. زیندانبانی جونکسۆ ئۆک نیۆی بەخێو دەکات. ئۆک نیۆ کە گەورە دەبێت دەیھەوێت ھۆی کوژرانی دایکی بزانێت، ھەر بۆیە زۆر ھەوڵ دەدات ھەتا ببێتە ئەندامێکی ئیدارەی پۆلیس. ئۆک نیۆ بەھۆی کێشەکانی لەگەڵ جانگ نانجانگ و برای شاژنی کۆشکەکە، بە ناڕەوایی تۆمەتبار دەکرێت و وەک بەردە بۆ ھەجو دەنرێردرێت. بەڵام چونکە کچێکی زۆر زانا و تێگەیشتووە دەبێتە ئەدیبی ئیدارەی مەڕاسیمی ھانیانگ و دەگەڕێتەوە. ئۆک نیۆ لەسەر ئەو باوەڕەی کە تەنیا ڕێگەی تۆڵە سەندنەوە لە جان نانجانگ و برای شاژنی کۆشکەکە بەدەستھێنانی ھێز و دەسەڵاتە، تیجارەتخانەیەک دادەمەزرێنیت. لە دواییدا بۆی دەردەکەوێت کە دایکی نەدیمەی کۆشکی ئیمپڕاتور بووە و شووی بە ئیمپڕاتور کردووە و کەسایەتی ڕاستەقینەی خۆی کە شازادە بووە ئاشکرا دەبێت.

## ئەکتەرەکان
* جین سێ یون ڕۆڵی ئۆک نیۆ / لی سو وون
* جونگ دا بین ڕۆڵی مناڵیی ئۆک نیۆ
* گۆ سۆ ڕۆڵی یون تێون
* جونگ یون-سیۆک مناڵیی یون تایۆن
*کیم می-سوک ڕۆڵی شاژن مون جیۆنگ
* جونگ جون-ھۆ ڕۆڵی یون وۆن ھیۆنگ
* پارک جو می ڕۆڵی جیونگ نان جیۆنگ
* یون جو-ھی ڕۆلی یی سۆ-جیۆنگ
*کیم سو-یۆن ڕۆلی یون شین-ھیێ 
*

**ئەکتەرەکانی جونکسۆ**
* جونگ یون پیو ڕۆڵی جی چون دوک
* چویی مین چول ڕۆڵی جونگ دە سیک
* پارک گیل سو ڕۆڵی یو جونگ ھو
* یم جونگ ھا ڕۆڵی لی ھیو سانگ
* یان یون جین ڕۆڵی یو گیوم
* سو جون سوب ڕۆڵی چوون دونگ
* لی سێ چانگ ڕۆڵی جون وو چی
**ئەکتەرەکانی ماپۆ-سونگ پا**
* لی ھی دۆ ڕۆڵی جونگ جە میونگ
* کیم ھیونگ بوم ڕۆڵی دۆ چی
* وی یانگ ھو ڕۆڵی جاک دۆ
## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی لە بارەی شانشینی جۆسۆنەوە کراون
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور کە لە ٢٠١٦ پەخشکراوە
پۆل:زنجیرە تەلەڤزیۆنییە مێژووییەکانی کۆریای باشور
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە رۆمانسییەکانی کۆریای باشوور
پۆل:دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی کەناڵی ئێم بی سی تیڤی
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کۆری
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە مێژووییەکانی کۆریای باشوور
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی لە شانشینی جۆسۆن ڕوودەدەن
لایلایەکانی کۆچەرێک

**لایلایەکانی کۆچەرێک** ئەلبومێکی مۆسیقایە کە بۆ ئامێری کەمانچە بە شیوازی تاکەژەنی لە لایەن شەھریار جەمشیدی تۆمار کراوە.

*لایلایەکانی کۆچەرێک* ئەلبومەکەی کاتی ٣٥ خولەکە، بریتینە لە ٧ بەشی تاکەژەنی لەگەڵ ١ تراکی کە بە شێوازی دژخاڵ، کاونتەرپۆینت دابەشکراوە و لە لایەن شەھریار جەمشیدی لە سەر بنەمای مۆسیقای ڕەسەنی کوردی بە شێوازی تاکەژەنی بۆ ئامێری کەمانچە ئامادە کراوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ماڵپەڕی فەرمیی شەھریار جەمشیدی

پۆل:ئەلبومەکانی ٢٠١٨
پۆل:ئەلبومەکانی شەھریار جەمشیدی
پۆل:ئەلبومە مۆسیقییەکان
ڕێکخراوەی خۆراک و کشتوکاڵ

چەپ|250px|وێنۆک|لۆگۆی فاو

**ڕێکخراوەی خۆراک و کشتوکاڵ** یان **فاو**  (، کورت دەکرێتەوە بۆ FAO) ڕێکخراوەیەکی نەتەوە یەکگرتووەکانە. ھەوڵ دەدات برسیەتی ببەزێنێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:نەتەوە یەکگرتووەکان
پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٤٥
پۆل:گرووپی گەشەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان
پۆل:ڕێکخراوەکانی پەیوەست بە خواردن و خواردنەوە
پۆل:سیاسەتی خۆراک
دەبلیوو تری سکووڵز

**دەبلیوو تری سکووڵز** () وێبگەیەکی پەروەردەیییە بۆ فێرکردنی تەکنۆلۆژیاکانی وێب لە سەرھێڵ. ناوەڕۆکەکەی وانە فێرکارییەکان و سەرچاوە پەیوەندیدارەکان بە ئەیچ–تی–ئێم–ئێڵ، سی–ئێس–ئێس، جاڤاسکریپت، جەیسن، پی–ئەیچ–پی، پایتن، ئەنگیولار–جەی–ئێس، ئێس–کیوو–ئێڵ، بووتستراپ، نۆد جەی ئێس، جەی–کویری، ئێکس–کویری، ئەی–جاکس، و ئێکس–ئێم–ئێڵ دەگرێتەوە.

لە ساڵی ١٩٩٨ دروستکرا، ناوەکەی لە "World Wide Web"ەوە سەرچاوە دەگرێت، بەڵام پاشکۆی  نییە. لەلایەن Refsnes Data لە نەرویج بەڕێوە دەبرێت. دەبلیوو تری سکووڵز ھەزاران نموونە کۆد پێشکەش دەکات. لەڕێگەی بەکارھێنانی دەستکاریکەری TryIt، خوێنەران دەتوانن دەستکاریی نموونەکان بکەن و لە خۆڵەپەتانێدا ڕەنی بکەن. نموونەکانی دەبلیوو تری سکووڵز بە «ڕازاندنەوەی ناشرین و بەخراپی» ڕەخنەی لێ گیرا، بەھەرحاڵ پەڕەکانیان بە «خێرا» دەرخران و بەشێوەیەکی تەواو پێکەوە بەستران.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:داڕشتنی وێب
پۆل:وێبگە پەروەردەیییەکان
پۆل:وێبگە نەرویجییەکان
پۆل:موڵکە ئینتەرنێتییەکان کە لە ساڵی ١٩٩٨ دامەزراون
شەقامی یانگ

**شەقامی یانگ** () بریتییە لە شەقامێکی سەرەکی شاری تۆرنتۆ لە ھەرێمی ئۆنتاریۆی وڵاتی کەنەدا. بە درێژترین شەقامی جیھان دادەنرێت بەپێی پێوەری گینس، بەیەکێک لە شاکارە مێژووی نیشتمانییەکانی کەنەدا دادەنرێت. گرنگی ئەم شەقامە بۆ بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە ھەر لەسەرەتای دروستبوونییەوە بنەچەی داڕشتنی نەخشەی شارەکە و دابەشکارییە دانیشتووانییەکانی بووە، کە بنچینەی دامەزراندنی شەقامە سەرەکییەکان بووە () کە گەڕەک و شەقامەکان لەوەوە داڕێژراون و زەوییەکانی ئۆنتاریۆ و دەوروبەری بەگوێرەی ئەم شەقامەوە ھێلکاریان بۆکراوە کە ھەر لەسەتاوە لەژێر ئەژموونی ئینگلیزەکان بووە دژ بە فەرەنسییەکان، شەقامی یانگ یەکەم شوێن بووە لە کەنەدا کە ھێلی ھۆینی میترۆی بۆ دروست کراوە، کە شارەکەی دابەش کردوە بۆ دوو بەر بەری خۆرھەڵات و بەری خۆراوا، ئەم شەقامە چەندین شوێنی سەرنج ڕاکێش لەخۆ دەگرێت لە شوێنەکانی وەک ڕێستورانت و چایخانە و چێشتخانە و مۆزەخانە و ھۆلەکانی سینەما و شانۆ، وەک مەڵبەندی ئیتن تۆرەنتۆ ()، گۆرەپانی یانگ دەنداس (، ناوەندی مێژوویی ھۆکی ().

## سەرچاوەکان

پۆل:ئۆنتاریۆ
پۆل:کەنەدا
پۆل:ڕێگاکان لە تۆرنتۆ
شەقامی بەی

وێنۆک|چوار ڕیانی شەقامی بەی و شەقامی بەی بە دڵی پیشەسازی وئابوری کەنەدا دادەنرێت.
وێنۆک|دیمەنێکی شەقامی بەی بەئاراستەی باکوری شار.
شەقامی بەی بەیەکێک لە شەقامە سەرەکییەکانی ناوشار دادەنرێت لە تۆرنتۆی ھەرێمی ئۆنتاریۆی کەنەدا، مەڵبەندی ئابوری شاری تۆرنتۆیە، ئەم شەقامە لەساڵی ١٩٧٠بەناوبانگ بوو بەھۆی شەقامی سەینت جەیمس.

## مێژوو
پێشتر ئەم شەقامە بە شەقامی ورچ بانگ دەکرا ئەمەش بەھۆی نمایشی ساڵانەی ورچ بوو لەم شەقامە، لەساڵی ١٧٩٧ ناونرا شەقامی بەی بەھۆی ئەوەی شەقامەکانی لۆت و کوینی بەیەک دەبەستەوە و دەیگەیاندن بە بەندەری ئاوی تۆرنتۆ.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئابووری کەنەدا
پۆل:ڕێگاکان لە تۆرنتۆ
کتێبخانەی گشتیی تۆرنتۆ

**کتێبخانەی گشتیی تۆرنتۆ** (، )کتێبخانەیەکی گشتییە لە شاری تۆرنتۆ، کەنەدا. گەورەترین زنجیرەکتێبخانەیە لە کەنەدا. لەساڵی ٢٠٠٨ ڕێژەی سەردانیکەرانی لە ھەموو کتێبخانەکانی جیھان زیاتربوو. کتێبخانەی تۆرنتۆ لە سەرەتا وەک  بارەگای پەیمانگای تەکنیکی دامەزرا لە ١٨٣٠، ئێستا خاوەنی ١٢ ملیۆن کتێبە. بەسەر ١٠٠ کتێبخانە لاوەکی دابەش کراون.

## مێژوو
وێنۆک|پەیمانگای تەکنیکی تۆرنتۆ لەساڵی ١٨٨٤,ئەم پەیمانگایە لەساڵی ١٨٣٠دروست کرا، کە دواتر گۆڕدرا بۆ پەرتوکخانەی گشتی تۆرنتۆ لە ساڵی ١٨٨٤.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وێبگەی سەرەکی

پۆل:کتێبخانەکانی کەنەدا
شەقامی لۆرانس

**شەقامی لۆرانس** یان **ڕێگای لۆرانس** بریتیە لەوشەقامەی کە بەری خۆرھەڵات و خۆرئاوای ھەیە لەشاری تۆرنتۆی ھەرێمی ئۆنتاریۆ لەکەنەدا، شەقامی لۆرانسی خۆرھەڵات بەھۆی یەکتربڕینی بەشەقامی یانگ لە شەقامی لۆرانسی ڕۆژاوا جیابووەتەوە.

## ھەڵسەنگاندنی شەقامەکە

## مێژوو
شەقامی لۆرانس بەناوی جوتیارێک  کراوە کەپێشوو لەم ڕێگایەوە ھاتوو چۆی دەکرد بەناوی جاکوب لۆرانس، کە تەنھا لەبەشی خۆڕھەڵاتی ئێستای پێک ھاتبوو کە لەم ڕێچکەیەوە بەرھەمەکانی کێلگەکەی دەگەیاندە شەقامی یانگ، بەڵام ھەرچی بەری خۆرھەڵاتی شەقامەکەیە لەبنەرەت دا بەناوی ڕێچکەی مەک دۆگاڵ بوو کە دواتر ئەویش بویە شەقامی خۆرئاوای لۆرانس،

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ڕێگاکان لە تۆرنتۆ
سارە برایتمەن

**سارە برایتمەن** لەدایکبووی ١٤ ئاب ١٩٦٠. گۆرانیبێژ، میوزیکژەن، سەماکەر، ئەکتەر، ھۆنراوەنووسی بەریتانییە. سارە بەچەندین زمان گۆرانی وتووە لەوانە ئینگلیزی، ئیسپانی، فەڕەنسی، ئەڵمانی، لاتینی، تورکی، چینی ماندارینی، ژاپۆنی، ڕووسی و کەتەلۆنی. سارە سەرەتای کارە هونەرییەکانی بەگرووپی سەماکردنی هۆت گۆسیپ (Hot Gossip) دەستیپێکرد. لەپاڵ ئەوەش چەند تراکێکی دیسکۆی بڵاوکردەوە. 

سارا دووجار لەیارییەکانی ئۆلەمپیاد گۆرانی وتووە ئەویش لە ساڵانی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا وە ٢٠٠٨ لە پەکین. 

## خەڵات
برایتمەن زیاتر براوەی زیاتر لە ١٨٠ خەڵاتی جۆربەجۆرە.

## سەرچاوە

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠
پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئینگلیز
پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ژن
پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی فەڕەنسی
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی
پۆل:گۆرانیبێژەکان بە زمانی ژاپۆنی
کەمخوێنی

**کەمخوێنی** () کەم بوونەوەیێکە لە بڕی تەواوی خانەکانی خڕۆکەی سوور (ئار بی سیس)یان ھیمۆگلۆبین لە ناو خوێندا، یان توانایێکی نزم کراوەوەی خوێنەکە تا ئۆکسجین ھەڵ بگرێت. کاتێک کەمخوێنی لەسەرخۆ دێت لەسەر، نیشانەکان زۆرجار نادیارن و لەوانەیە ھەست ماندوو بگرنەوە، بێھێزی، کورتیی ھەناسە یان توانایێکی کەم بۆ ڕاھێنان.

کاتێک کەمخوێنی بە شێوەیەکی خێرا ڕوودەدات، کەسی تووشبوو ھەست بە لێشێوان دەکات، و ھەست ئەکا کە ئەبووڕێتەوە، و ھەروەھا ھەستکردن بە تێنویەتی ئەگەر ڕێژەی کەمخوێنییەکە زۆر بێت کەسەکە ڕەنگی زەرد پەریو دەبێت. نیشانەی زیاتر لەوانەیە ڕووبدەن بە پشت بەستن بە ھۆکاری بنچینەی.

کەمخوێنی دەبێتە ھۆکاری لەدەستدانی خوێن و کەمبوونەوەی خڕۆکە سووری خوێن و زیان گەیاندن بە گەدە و ڕیخۆڵە. کەمخوێنی ھۆکاری کەمی ڤیتامین B12، و ھۆکارە بۆ زیادبوونی چەند حالەتێکی بۆماوەی وەک نەخۆشی داس کە ھۆکارەکەی کەمخوێنییە. کەمخوێنی پۆل پۆل دەکرێت بەپێی قەبارەی خرۆکەی سوور و بڕی ھیمۆگلۆبین لە ھەر خانەیەک. دەست نیشان کردنی کەمخوێنی لە پیاو دەکەوێتە سەر بڕی ھیمۆگلۆبین واتە ئەگەر بڕەکەی کەمتر بوو لە ١٣٠بۆ١٤٠گم/لتر (١٣بۆ ١٤ گم/دیسیلتر) ئەوا وادادەنڕێت کە تووشبووە؛ و لە ژنان کەمتر لە ١٢٠ بۆ ١٣٠گم/لتر (١٢بۆ١٣گم/دیسیلتر).

ژنانی دووگیان پێویستە سوود لە بەکارھێنانی حەبی ئاسن وەربگرن بۆ دوورکەوتنەوە لە مەترسی کەمخوێنی.

کەمخوێنی یەکێکە لە ھەرە نەخۆشییە باوەکان کە تووشی سێ یەکی دانیشتووانی جیھان دەبێت. کەمی ئاسن تووشی نزیکەی یەک بلیۆن خەلک دەبێت. ئەم جۆرە نەخۆشییە لە ژنان باوترە وەک لە پیاو، بە زۆری ئەم حالەتە لە کاتی سکپری ھەیە و لە مندال و کەسانی بە تەمەن دا ھەیە.

ھەندێک کات کەمخوێنی ناتوانڕێت دەستنیشان بکرێت لەگەل ئەوەی کە نیشانەکانیش ڕوونن. بەڵام بە گشتی ئەو کەسانەی کە ئەم نەخۆشییەیان ھەیە دەلێن لەوەی کە ھەست بە ماندووبونێکی زۆر و لاواز بوون دەکەن و ھەندێک جار ھەست بە کەمی تەرکیز کردن دەکەن، و ھەروەھا توانای کەمبوونەوەی ھەناسەدان و بە ئەگەرێکی زۆرەوە کاردەکاتە سەر لێدانەکانی دڵ، و زەردبوونی ژێر پێلوی چاو و پێست و نینۆک. ئەو نیشانانە دەکرێت بەھۆی کەمی ئاسنیش بێت، بەلام ھەروەھا دەکرێت ھەتا لەو کەسانەش دەربکەوێ کە ئاستی ھیمۆگلۆبینیان لەناو خوێن ئاسایییە. کەمخوێنی درێژ خایەن دەکرێت ھۆیەک بێت بۆ گۆڕان لە ڕەفتاری منداڵ و دواخستنی ئاستی فێربوون.

یەکێک لە ھۆکارە ھەرە باوەکانی کەمخوێنی لەدەستدانی خوێنە. بەلام ئەمە نابێتە ھۆی دەرکەوتنی نیشانەکان ھەتا بەھەمھێنانی خرۆکە سوورەکان کەم نەکرێتەوە واتە بڕی خڕۆکەی سووڕ کەم دەبێتەوە ئەوکات دەکرێت نەخۆشی کەمخوێنی دەستنیشان بکرێت.

چارەسەر بۆ کەمخوێنی پشت دەبەستێت بە ھۆکاری و توندی نەخۆشییەکە. دەکرێت چارەسەرەکە بە پێدانی ڤیتامین بێت وەک (ترشی فۆلیک یان ڤیتامین B12)بە ڕێگەی دەمەوە. کەمی ئاسن لە خۆراکدا یەکێکە لە کێشە ھەرە باوەکانی نەتەوە پێشکەوتوەکان. دوو لەسەر سێ ی منداڵ و ژنان لە نەتەوە پێشکەوتوەکاندا دەناڵێنن بە دەست کەمی ئاسن لە خۆڕاکیاندا بە بێ کەمی خوێن واتە بڕی خوێنیان ئاسایییە بەلام سێیەکیان دەناڵێنن بەدەست کەمی ئاسن و کەمخوێنی لە ھەمان کاتدا. دیاریکردنی کەمی ئاسن دەکەوێتە سەر گەڕان بە دوای سەرچاوەی لەدەستدانی خوێن وەک (شێرپەنجەی قۆڵۆن).

لە حالەتێک ئەگەر کەسەکە سوودی نەبینی لە بەکارھێنانی حەب لە ڕێگای دەمەوە ئەوا دەتوانێت سوود لە شێوازی دەرزییەکە وەرگرێت چونکە حەبەکە دەکرێت لە ھەندێک کاتدا بە شێوازێکی ھێواش کاڕبکات بۆ نموونە لە کاتی ھەوکردن یان بوونی نارێکییەک لە کاتی قوتدان.

## مێژوو
بەڵگەی کەمخوێنی زیاتر دەگەڕێتەوە لە ٤٠٠٠ ساڵ.

## سەرچاوەکان
سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان

**سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان** سەری سکرتاریەتی نەتەوە یەکگرتووەکانە، یەک لەکە شەش ئەندامی بەڕێوەبەری نەتەوە یەکگرتووەکان.سکرتێری گشتی ھەروەک فەرمانبەری کارگێڕیی گەورەی نەتەوە یەکگرتووەکان خزمەت دەکات.

## سەرچاوە



پۆل:نەتەوە یەکگرتووەکان
ماخۆلان

**ماخۆلان** یان **ئاڵۆزی چالاکی ڕادەبەدەر- ناتەواوی سەرنج** ( کورتکراوە بە **ADHD**) پەشێویی دەروونیە لە جۆری ناڕێکیی پەرەسەندنی. کێشەی زیادکاری بەھۆی کەمی سەرنجی (ADHD)ناڕێکییەکی دەروونییە کە قورسی لە سەرنجدان (تەرکیز کردن) و چالاکی زیاد لە پێویست و ھەروەھا ھەڵسوکەوت کردن بێ گوێدانە ئەنجامەکەی لە دیارترین نیشانەکانی نەخۆشییەکەن کە ھەموو ئەمانە بۆ تەمەنی کەسەکە شیاونییە. ڕێکخستنی ھەستەکانیش یەکێکی ترە لە کێشەکان. نیشانەکانی ئەم نەخۆشییە پێش تەمەنی دوازدە ساڵی دەردەکەون و زیاتر لە شەش مانگ بەردەوام دەبن. ئەم نیشانانە دەبنە ھۆی دروستبوونی چەندەھا کێشە لە قوتابخانە، ماڵەوە، و لە کاتی یاریکردن. کێشەی کەمی سەرنجدان بەتایبەتی لە منداڵاندا دەبێتە ھۆی ئەوەی کە نەتوانن بەباشی لە قوتابخانەدا بخوێنن وەک قوتابییەکی ئاسایی. ھەرچەندە ئەم نەخۆشییە دەبێتە ھۆی لاوازی و کەم توانایی، بە تایبەت لە کۆمەڵگە پێشکەوتووەکاندا، بەڵام بەشێک لەوانەی کە نەخۆشی (ADHD)یان ھەیەسەرنجدانێکی بەردەوامیان ھەیە بۆ ئەو کار و چالاکیانەی کە بەلایانەوە خۆشە یان چێژی لێوەردەگرن.

## ھۆکارەکان
سەرەڕای ئەوەی کە (ADHD) باوترین نەخۆشی دەروونییە لە منداڵان و پێگەیشتووان کە خوێندنەوە و دەستنیشانکردنی زۆری بۆ کراوە، بەڵام لە زۆربەی بارودۆخەکاندا ھۆکارە دروستەکەی نەزانراوە. لە لایەکی ترەوە باوەڕوایە کە کارلێکی نێوان جینەکان (ھۆکاری بۆماوەیی)، ژینگە، و ھۆکارە کۆمەڵایەتییەکان لە دیارترین ھۆکارەکانی نەخۆشییەکە بن، بە جۆرێک کە ھۆکارە بۆماوەیییەکان ٧٤٪‏ ی مەترسییەکە پێکدەھێنن بەپێی ھەڵسەنگاندنەکان. ھەروەھا بەکارھێنانی نیکۆتین لە کاتی دووگیانی دا ڕەنگە یەکێک بێت لە ھۆکارە ژینگەیییەکان.

## نیشانەکانی نەخۆشییەکە
دیارترین ئەو نیشانانەی کە بەھۆی سەرنج نەدانەوە لە نەخۆشەکەدا دەردەکەون بریتین لە ناڕەحەتی لە سەرنجدان بۆ زانیارییە وردەکان، کێشە لە سەرنجدان بۆ ئەنجامدانی کارەکان، بێ توانایی لە ڕێکخستنی کار و چالاکییەکان و دروستکردنی پەیوەندی، لەبیرچوونەوەی شتەکان لە چالاکی ڕۆژانەدا.

ھەروەھا کۆمەڵێکی تر لە نیشانەکان کە دەرئەنجامی زیادکاری (زیاد چالاکی)ین بریتین لە دانەنیشتن لە شوێنێکدا بۆ ماوەیەکی دیاریکراو، ماخۆلان، جێھێشتنی شوێنی دانیشتن لە کاتی نەشیاودا، ھەبوونی کێشە لە چاوەڕێکردنی نۆرەکانیان دا.

## دەست نیشانکردن
ماخۆلان (ADHD) دەست نیشاندەکرێت بە ھەڵسەنگاندنی پەرەسەندنە دەروونی و ڕەوشتییەکانی منداڵەکەوە. زۆربەی کات دەست نیشانکردنەکەپشت دەبەستێت بە کاردانەوە یاخود تێبینییەکانی دایک و باوک و مامۆستاکانی منداڵەکە. دەست نیشانکردنی نەخۆشی (ADHD)نزیکەی دوو ھێندەیە لە کوڕاندا وەک لە کچان، واتە کوڕان زیاتر تووشی نەخۆشییەکە دەبن. لە ساڵی ٢٠١٥ ئەم نەخۆشییە کاری لە ٥١٫١ ملیۆن کەس کردووە لە سەرانسەری جیھاندا.

## مامەڵەکردن لەگەڵ نەخۆشییەکە
مامەڵەکردن لەگەڵ نەخۆشییەکە یان چارەسەرکردنی بە ڕاوێژکردن یان بەکارھێنانی دەرمان دەبێت جا ھەریەکەیان بە تەنھا یان پێکەوە. ھەرچەندە لەوانەیە چارەسەرەکە دەرئەنجامە درێژخایەنەکان چاک بکات، بەڵام ناتوانێت بەتەواوەتی نەخۆشەکە ڕزگار بکات لەدەرئەنجامە نەرێنییەکانی نەخۆشییەکە. چارەکردنی ڕەوشت و ھەڵسوکەوت یەکێکە لەو چارەسەرانەی کە بەڵگەیەکی باشی ھەیە کە پێشنیاری پەیڕەوکردنی دەکات بۆ ئەوانەی کە نیشانەکانی نەخۆشییەکەیان سووکترە یان مامناوەندییە و بۆ ئەو منداڵانەش کە ھێشتا نەچوونەتە قوتابخانە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:تەندروستیی دەروونی
پۆل:نەخۆشییە دەروونییەکان
مارنج

**مارنج** (Marinc، ) دێیەکە لە ناوچەی مووژژی شارستانی کامیاران. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٠٥٥ کەس لە ٢٧٠ بنەماڵەدا بووە.

## ئەمانەش ببینە
* گوندستانی میراوا
* ناوچەی مووژژی شارستانی کامیاران
* شارستانی کامیاران

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی کامیاران
پۆل:گوندەکانی شارستانی کامیاران
پۆل:شارستانی کامیاران
موحسین یەگانە

**موحسین یەگانە** (، لەدایکبووی ١٣ی ئایاری ١٩٨٥ لە گۆنبەدی کاووس) گۆرانیبێژ و مۆسیقاژەنێکی ئێرانییە. زۆر کۆنسێرتی ساز کردووە لەنێویشیاندا کۆنسێرتێکی لە فێستیڤاڵی مۆسیقای نێونەتەوەییی فەجری ٢٠٠٨ ساز کرد.

## سەرەتای ژیان
 
موحسین یەگانە لە گونبەدی کاووس لە دایک و باوکێکی فارس لەدایک بووە. باوکی، محەممەدڕەزا یەگانە، لە شەڕی ئێران و عێراق مرد، و دایکی مامۆستای زانکۆیە. دوو خوشک لە خۆی گەورەتر و برایەکی بچووکتری ھەیە. ئێستاش لەگەڵ ژن و مناڵەکەی لە تاران دەژیت.

## دیسکۆگرافی

## ئەمانەش ببینە
* مۆسیقای پۆپی فارسی
* موحسین چاوەشی

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 
* موحسین یەگانە لە سپاتیفای

پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی
پۆل:زیندووان
پۆل:ژەنیارانی پۆپی ئێرانی
پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئێرانی
پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئێرانی
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی
پۆل:گۆرانینووسانی ئێرانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥
پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی فارسی
کلیک بەیت

وێنۆک|نموونەی ڕێکلامێکی کلیک بەیت.

**کلیک بەیت** () نووسراوێک یان وێنەیەکە، کە ئامانجی ئەوەیە وا لەبەکارهێنەرانی سەرهێڵ بکات بەستەرێک بکەوە بۆئەوەی ناوەڕۆکێک ببینینن، بخوێنەوە یان ببیستتن.  سەردێڕەکانی کلیک بەیتیش ئەو سەردێڕانەن کەبەسەرنجڕاکێشی یان تەموومژی دەنووسرێن کە بەکارهێنەر بەبێ کردنەوەی بەستەری ماڵپەڕەکە دەربارەی ناوەڕۆکی بابەتەکە نەزانێت.

لەڕوانگەی مێژووییشەوە، کلیک بەیت دەتوانین لەگەڵ ڕۆژنامەوانی زەرد (Yellow journalism) هاوپۆلی بکەین، کە ڕۆژنامەوانی زەرد ئەو جۆرە هەواڵ و سەردێڕانە دەگرتەوە کە بەبێ تووێژینەوەی ورد و درێژ بەخێرایی بڵاودەکرێنەوە بۆ پڕفرۆشکردنی ڕؤژنامە.

## ژێدەرەکان

پۆل:زاراوەکانی ئینتەرنێت
پۆل:فریودان
پێکھاتەی جەبری

لە بیرکاری و بەتایبەت لە جەبری پەتیدا **پێکھاتەی جەبری** () لەسەر کۆمەڵەی A (پێی دەگوترێت ھەڵگری کۆمەڵە یان کۆمەڵەی نادیار) بریتییە لە سەرجەم کردارەکان لەسەر کۆمەڵەی A؛ بەھەمان شێوە کۆمەڵەی A لەگەڵ ھەموو پێکھاتەکەی پێی دەگوترێ جەبر.
نموونە لەسەر پێکھاتەی جەبری ئەمانە دەگرێتەخۆ (گرووپەکان، ئەڵقەکان (rings)، مەیدانەکان و زنجیرەکان).
پێکھاتەی جەبری بەشێوەیەکی ئاڵۆزتر دەتوانرێت بە لێکدانی کردارەکانیش پێناسە بکرێت، بە جیاوازی لەگەڵ کۆمەڵەنادیارەکان یان گۆڕینی بەڵگەنەویستەکان (ئەگزیۆمەکان).
نموونە لەسەر پێکھاتەکانی جەبری بەشێوەکی ئاڵۆز ئەمانەدەگرێتەخۆ (بۆشاییی ئاڕاستەبڕ (vector space)، مودولەکان، جەبر).
لە تایبەتمەندیەکانی پێکھاتەی جەبر و وردەکاری لەسەری پێویستە جەبری پەتی (abstract algebra) بخوێندرێت. بیردۆزی گشتی بۆ پێکھاتەی جەبری شێوەی گشتی پێکھاتەی جەبر دەخاتەروو لە جیھانی جەبر.
تیۆریی کاتیگۆری بەکاردێت بۆ ڕونکردنەوە و خوێندن لەپەیوەندی و جیاوازی نێوان جەبری کلاسیکی و بابەتا نا-جەبریەکان. ئەمە لەبەر ئەوەی  ھەندێک کات مەحاڵە پەیوەندیەکی بەھێز لەنێوان بابەتە کلاسیکیەکان بدۆزرێتەوە، بەتایبەت جۆرەجیاوازەکان.
بۆ نمونە تیۆریی گاڵوا پەیوەندی دروست دەکات لە نێوان فیڵدەکان و گروپەکان: کە دوو پێکھاتی جەبری جیاوازن.

## واتای جیاوازی «پێکھاتە»
لە بەکارھێنانێکی ناڕاستەوخۆی ھێمادا، وشەی «پێکھاتە» دەکرێت تەنھا ئاماژە بە کردارەکان (operations) بکات لەسەر پێکھاتەیەک، لەجیاتی خودی کۆمەڵە بنەڕەتییەکە. بۆ نموونە، ڕستەی «ئێمە پێکھاتەیەکی ئەڵقەییمان لەسەر کۆمەڵی A پێناسە کردووە»، بەو واتایە دێت کە ئێمە کردارە ئەڵقەییەکانمان لەسەر کۆمەڵی A پێناسە کردووە. بۆ نموونەیەکی دیکە، گرووپی Z,+) دەتوانرێت وەک کۆمەڵەی Z سەیر بکرێت کە پێکھاتەیەکی جەبریی پێدراوە، ئەویش کرداری + ە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:جەبری پەتی
پۆل:پێکھاتە جەبرییەکان
پۆل:پێکھاتە ماتماتیکییەکان
یۆرک ڤیڵ، تۆرنتۆ

وێنۆک|چەپ
**یۆرک ڤیڵ** () بریتییە لە گەڕەکێک یان ناوچەیەک لە تۆرنتۆ، ئۆنتاریۆ لە کەنەدا، ناوچەکە دەکەوێتە چوارگۆشەیەکی ناوەڕاستی تۆرنتۆ بە جۆرێک شەقامی یانگ دەکەوێتە خۆرھەڵاتی، شەقامی بڵۆڕ دەکەوێتە بەشی باشووری، شەقامی دێڤەنپۆرت لە بەشی باکووریەتی، وە شەقامی ڕێگا لە خۆراوایەتی، لەپێشدا گوندێک بووە؛ لە ساڵی ١٨٣٠ وەک ناوچەیەکی نیشتەجێبوون ناسێنراوە، بەڵام بە فەرمی لە ساڵی ١٨٨٣ وەک گەڕەکێکی تۆرنتۆ ناسێنرا، یۆرک ڤیڵ ناوچەیەکی دانیشتوانی چڕە و بازاڕ و نوسینگەی بازرگانی مەزنی تێدایە جگە لە باڵاخانەی بەرز و نھۆم بڕ کە خەڵکێکی زۆری تێدا نیشتەجێن. یۆرک ڤیڵ بە ناوچەیەکی گرنگی بازرگانی دادەنرێت بۆ کەنەدا بە جۆرێک لە ساڵی ٢٠٠٦ یەک پێی چوارگۆشە بە ٢٠٦ دۆلاری کەنەدی بە کرێ چووە بۆ مانگێک لە ساڵی ٢٠٠٨ ھاوبەشگای یۆرک ڤیڵ یەک پێی چوارگۆشەی بە ٣٠٠ دۆلاری کەنەدی بە کرێ گرتووە، لەبەری باشووری بە درێژایی شەقامی بڵۆڕ بارەگا و پێشانگای ھاوبەشگایمینک مایەڵ ھەیە کە بازاڕێکی گرنگی جیھانییە.

## سەرچاوەکان
*

## بەستەرە دەرەکیەکان

*"Yorkville, a hippie haven" - video clip from CBC Archives, first aired September 4, 1967
ھێدسن بەی (نیشانی بازرگانی)

**ھێدسن بەی** () (پێشتر ناسراوبوو بە «دە بەی») بریتییە لە زنجیرە بازارێک کە پێکھاتووە لە ٩٠ زنجیرە لە کەنەدا و نێدەرلاند. نیشانەی سەرەکی بازرگانیی ھاوبەشگای کۆمپانیای ھەدسن بەی (HBC)، کە کۆنترین ھاوبەشگایە لە ئەمەریکای باکوور. بارەگای سەرەکی کەوتۆتە قوللەی سیمپسۆن لە شاری تۆرنتۆ. بە زمانی فەڕەنسی پێی دەڵێن a Baie d'Hudson (پێشتر la Baie)، کە کورتکراوەی "Compagnie de la Baie d'Hudson"یە. لە کەنەدا بە ھەردوو ناوی ئینگلیزی و فەرەنسی بانگ دەکرێت.

فرۆشگاکانی بریتین لە پێداویستی گشتی، بەڵام بەتایبەتی گرنگی بە جل وبەرگ و جوانکاری مرۆیی و ناوماڵ دەدات. فڕۆشگای سەرەکی کەوتۆتە ناوەڕاستی گەورەترین شارەکانی کەنەدا وەک تۆرنتۆ و مۆنتریاڵ و ڤانکۆڤەر و کالگاری و ئۆتاوا و ئەدمۆنتۆن و وێنیبیچ، لە تەواوی ئەم شارانە فرۆشگاکان لە باڵاخانە و تەڵاری بەرز و مێژوویین. گەورەترین فرۆشگای لە ناوەڕاستی تۆرنتۆیە لە شەقامی کوین لەسەر ڕووبەری ١٬٠٠٠٬٠٠٠ پێی چوارگۆشە (٩٣٬٠٠٠ مەتر چوارگۆشە). ھەروەھا ھەر لە تۆرنتۆ فرۆشگایەکی بچووکتر ھەیە کە تەواوی درێژی شەقامی مینی مایڵی داگیرکردووە تا دەگاتە شەقامی بڵور و شەقامی یانگ.
وێنۆک|یەکێک لە فڕۆشگاکانی ھێدسن بەی لە تۆرەنتۆ
## مێژوو
دەتوانین مێژووی پێکھێنانی ھێدسن بەی بگەڕێنینەوە بۆ ساڵی ١٨٨١ کاتێک کە ھاوبەشگایەکە یەکەم فرۆشگای خۆی لە وینیپێگ لە مانیتۆبا لەژێر ناوی  "Hudson's Bay Company" کردەوە. لە ساڵی ١٨٨١ تاوەکوو ساڵی ١٩٦٠ فرۆشگاکانی ھێدسن بەی کەوتبووە بەشی ڕۆژاوای کەنەدا و ناوچە جەمسەرییەکانی باکوور.

## سەرچاوەکان
*
مێھەمی سەرێ

**مێھەمی سەرێ** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا، ناوچەی چەرداوڕۆ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**مێھەمی سەرێ** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی پیلوسیریان. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی شوکراوای مێھەم.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی زەلەجو. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی مەجیاوای ئەردەڵان.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٨٤١)کەس و (٢٣٦)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە کوردن.
* بە کوردی شێوەزاری (سۆرانی) دەدوێن. 

## ئایین
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (سوننە)یە.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە
* گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی قوروە
قوروە
قوروە
پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئەلبێرتا

چەپ|200x200پیکسڵ
**ئەلبێرتا** () ھەرێمێکە لە کەنەدا، سەرەتا لەساڵی ١٨٨١بە زەویەکانی خۆرئاوای باکور دەناسرا، کە نیوەی بەشی باکوری کەنەدای لەخۆ دەگرت، لەساڵی ١٩٠٥تەواوی بەشی باکوری خستراسەر، دواتر کرا بە بەشێک لەھەرێمە یەکگرتوەکانی کەنەدا، ڕووبەرەکەی(٦٦١٬١٨٨) کیلۆمەتری چوارگۆشەیە، ژماڕەی دانیشتوانی نزیکەی ٤١میلیۆن کەس دەبێت، لەگرنگترین شارەکانی ئەم ھەرێمە شاری کالگاری یە، ھەروەھا پایتەختی ھەرێمەکە شاری ئیدمۆنتۆنە، کە کۆگای ھەرەمەزنی نەوتی کەنەدایە.

## ناونان
ھەرێمەکە بەناوی شازادە لویزکارۆڵاین ئالبێرتا نراوە کە کچی چوارەمی شاژنی کەندا شاژن ڤیکتۆریا بووە، کەدەکاتە کچی پاشا ئەلبێرت، شازادە ئەلبێرتا ھاوسەری مارکیز جۆن کامبڵ بوو کە دادوەری گشتی ھەموو کەنەدا بوو، لەنێوان ساڵانی ١٨٧٨ تا١٨٨٣، ھەروەھا ھەریەکە لەچیای ئەلبێرتا و دەریاچەی لویز بەناوی ئەوەوە نراون.

## شوێن
ھەرێمی کۆلۆمبیا بریتش کەوتۆتە خۆڕئاوای، ھەرێمی ساسکاچوانیش کەوتۆتە خۆرھەڵاتی، وڵاتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا کەوتۆتە باشوری، ھەرێمەکانی باکووریش کەوتۆتە باکوری.

## زەویەکان
بڕێکی زۆری زەویەکانی بریتین لە کۆسار ئەم زەویە کوێستانی و کۆساریانە درێژدەبنەوە تا دەگەنە زەویەسنوریەکانی ئەمریکا، زەویەکانی تەختن بەشێوەیەکی گشتی وەک مێرگ ھەڵکەوتوون، بەڵام لە خۆرئاوای زەویەکانی بەرزدەبێتەوە بەئاراستەی زنجیرە چیاکانی ڕۆکی بەشێوەی قەدباڵی شکاوە، ڕێژەیەکی زۆر لە ئاوی ھەیە ئەمەش بەھۆی زۆڕی ڕووبارەکانیەوەیە، لەناوەڕاستی ھەرێمەکە دەریاچەی داخراوی وینبج ھەیە، زەویەکی بەپیتی کشتوکاڵی ھەیە.

## کەشوھەوا
زستانی سارد و وشکە، بەجۆرێک پلەی گەرمی دەگاتە بیست پلەی سلیلیزی ژێر سفر، بەڵام خۆرئاوای ھەرێمەکە دەکەوێتە ژێڕکاریگەری بای شێداری زەریای ھێمن، ھاوینی گەرم وفێنکە، بڕێکی زۆر لە ڕووەک و درەختی ھەمەجۆری لێدەڕوێت.

## شارەکانی ھەرێمەکە
دەتوانین گرنگترین شارەکانی ڕێزبەندبکەین بەم شێوازەی خوارەوە:
* کالگاری
* ئیدمۆنتۆن
* فۆرت ماکمۆری
* رید دێر
* لیسبردێدج
* مێدسین ھێت
* گراند بەربەری

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* ماڵپەری حکومەتی ئەلبێرتا
* 
* Provincial Archives of Alberta website
* Travel Alberta
* Alberta Encyclopedia
* CBC Digital Archives—Striking Oil in Alberta
* CBC Digital Archives—Electing Dynasties: Alberta Campaigns 1935 to 2001
* CBC Digital Archives—Alberta @ 100

پۆل:پارێزگاکان و مەڵبەندەکانی کەنەدا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٠٥
پۆل:ئەلبێرتا
پۆل:پارێزگاکانی کەنەدا
پۆل:جوگرافیا
پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
مردنەکان لە ٢٠٢٠

ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٠دا مردوون. ناوەکان لەژێر ڕێکەوتی مردنەکەیە کە بەپێی ئەلفوبێ ڕیزبەندی کراون.

نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
* ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا نەتەوە (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

## کانوونی یەکەم
### ١٢
* ڕووحوڵڵا زەم، ٤٢، ڕۆژنامەوان و چالاکی سیاسی ئێرانی، لەسێدارەدان.

## تشرینی دووەم
### ١٨
* فرسەت سۆفی، ٤٢، سیاسەتوانی کورد، کۆڤید ١٩.

### ٧
* ئەمانوڵڵا تاھیری، ٨٥، مۆسیقازانی کورد و مامۆستای ئامێری دووزەلە

## تشرینی یەکەم
### ٨
* محەممەدڕەزا شەجەریان، ٨٠، گۆرانیبێژی کلاسیکیی ئێرانی، شێرپەنجەی گورچیلە

## ئەیلوول
### ١٠
* تەیفوور بەتحایی

## ئاب
### ١٠
* سابیر کوردستانی، ٦٥، گۆرانیبێژی کورد، کۆڤید ١٩.

## حوزەیران
### ٢١
* ئەحمەد ڕازی، ٥٦، یاریزانی تۆپی پێی عێراقی، کۆڤید ١٩.

## ئایار

## نیسان
### ٢٩
*عیرفان خان، ٥٣، ئەکتەری ھیندی (*[[سلەمدۆگ ملیۆنێر]]*، *[[ژیانی پای (فیلم)|ژیانی پای]]*، *[[سەفەرتاسەکە (فیلم)|سەفەرتاسەکە]]*)، وەرگری پادما شری (٢٠١١)، ھەوکردنی کۆڵۆن.

## ئازار

### ٨
*ماکس ڤۆن سایدۆو، ٩٠، ئەکتەری سویدی–فەڕەنسی.

### ١
*سیامەند ڕەحمان، ٣١، کێشھەڵگری کوردی ئێران، براوەی کێبەرکێکانی پارالیمپیکی ٢٠١٢ی لەندەن و ٢٠١٦ی ڕیۆ، سەکتەی دڵ.

## شوبات
### ٢٥
* حوسنی موبارەک، ٩١، سەرۆک کۆماری پێشووی میسر

### ١٦
* لاری تێسلەر، ٧٤، زانایەکی ئەمریکیی کۆمپیوتەر (ئەپڵ کرۆپس، زیەرۆکس)، دیزاینەری بڕین، لەبەرگرتنەوە، و لکاندن.

## کانوونی دووەم
### ١٠
* قابووس کوڕی سەعید، ٧٩، شای عومانی، سوڵتان (لەوەتەی ١٩٧٠)، شێرپەنجەی قۆڵۆن.
### ٣
* تێبینیی کوژراوانی ھێرشی ئاسمانیی فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی بەغدا بکە:
** ئەبوو مەھدی موھەندیس، ٦٦، فەرماندەی سەربازیی عێراقی، سەرکردەی حەشدی شەعبی. (لەوەتەی ٢٠١١).
** قاسم سولەیمانی، ٦٢، سالاری ئێرانی، فەرماندەی ھێزی قودس (لەوەتەی ١٩٩٨).

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی مردنەکان بەپێی ساڵ

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* پرسەنامەکانی یوو-کەی، ''دە گاردیان''
* پرسەنامەکانی ''دە تێلێگراف''
* ''چیکاگۆو تریبیوون''، پرسەنامەکان
* ''لۆس ئانجلس تایمز''، پرسەنامەکان
* پرسەنامەکانی یوو-ئێس، ''دە نیوو یۆرک تایمز''
* پرسەنامەکانی ''دە واشینگتن پۆست''
* پرسەنامە ئوستوڕاڵییەکان، ''دە سییدنی مۆورنینگ ھێرالد''
لیندا کارتەر

**لیندا کارتەر** (؛ لەدایکبووی ٢٤ی تەممووزی ١٩٥١) ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەمریکییە. لە ساڵی ١٩٦٨ی زایینی تا ئەمڕۆ چالاکی ھەیە.

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

* ماڵپەڕی فەرمی
*  لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان (IMDb)
* لیندا کارتەر لە فەیسبووک
* لیندا کارتەر لە تویتەر
* لیندا کارتەر لە ئینستاگرام
* لیندا کارتەر لە یووتیووب
* کۆی بەرھەمەکانی لیندا کارتەر لە میوزیک برینز

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١
پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان
پۆل:ھونەرمەندانی فێمینیست
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمریکییەکان لە کایە ڤیدیۆییەکان
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
بەرەھووت

**بەرەھووت** ناوی چۆڵایی یان بیابانێکە لە حەزەرمەوت ھەڵکەوتوو لە وڵاتی یەمەنە  کە لە داوێنە بورکانییەکانی ئەوە بیرێکی بەناوبانگ بەم ناوەیش ھەیە. لە گێڕانەوە ئیسلامییەکان وتراوە کە لەم بیرە ھەڵم و بۆنی ناخۆش ھەڵدەسێت و قووڵاییەکەی وایە کە کەس بە بنەکەی ناگات. لەبەر ئەمەیە لە وتە ئیسلامییەکان «بەرەھووت» بە خراپترین بیرەکانی سەر زەوی و شوێنی ڕۆحی بێخواکان زانیویانە.لە گێرانەوە ئیسلامییەکان زەمزەم باشترین بیر و «بەرەھووت» خراپترین بیر ناودێرکراون. گڵکۆیەک لە نزیکی ئەم بیرەیە ھەڵکەوتوو کە موسڵمانان ئەوە بە گڵکۆی حەزرەتی ھوود دەزانن و لەمانگی شەعباندا دەبێتە زیارەتان.
لە فارسیدا بە بیابانی زۆر وشک و برێنگ (قاقڕ) بە جۆری باو بیابانی چۆڵوھۆڵ دەڵێن.

## سەرچاوەکان

*