open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی یەمەن

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی یەمەن** () نوێنەرایەتی یەمەن دەکات لە تۆپی پێی نێودەوڵەتی.لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی یەمەنەوە سەرپەرشتی دەکرێت. کاتێک ساڵی ١٩٩٠ بەسەر یەمەنی باکوور و باشووری یەمەندا دابەش بوو، دوو ھەڵبژاردەی نیشتمانی بوونیان ھەبوو. دوای یەکگرتنەوە، ھەڵبژاردەی نیشتمانی تۆپی پێی یەمەن بە جێنشینی **ھەڵبژاردەی تۆپی پێی باکووری یەمەن** دادەنرێت. سەرەڕای ئەوەی یەمەن لە پلەی پێنجەمی زۆرترین دانیشتووانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدایە، ھەروەھا سەرکەوتنەکانی یەمەن لە تیپەکانی لاوانی وەک خوار٢٣، خوار٢٠ و خوار١٧ یەمەن، تا ئێستا، یەمەن ھەرگیز ھەمان سەرکەوتنی ئەو وڵاتانەی بەدەست نەھێناوە کە ژمارەی دانیشتووانیان کەمترە وەک ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی، قەتەر و سوریا و ئوردن و عومان. بۆ یەکەمجار لە یارییە عەرەبییەکان لە ساڵی ١٩٦٥ لە قاھیرەی پایتەختی میسر لە مانگی ئابی ١٩٦٥ بەشداری کرد. لە یەکەم یاریدا بە ئەنجامی ٩–٠ بە سودان دۆڕا. لە مانگی نیسانی ساڵی ١٩٦٦، باکووری یەمەن بۆ یەکەمجار لە جامی عەرەبی ساڵی ١٩٦٦ لە بەغدای پایتەختی عێراق بەشداری کرد. ھەڵبژاردەکە نەیتوانیوە بەشداری جامی جیھانیی فیفا بکات.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

*  
* Yemen at AFC
* Yemen at FIFA
* List of players

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
کۆشکی ئوجایانتا

وێنۆک|کۆشکی ئوجایانتا
**کۆشکی ئوجایانتا** ( بەنگالی: [uɟɟɔʲont̪o praʃad̪] )، ناسراو بە نویونگما، کۆشکی شاهانەی پێشووی شانشینی تریپورایە کە لەلایەن مەهاراجا ڕادا کیشۆر مانیکیا لە ساڵی ١٩٠١ دروستکراوە؛ و ناوەکە لەلایەن ڕابیندرانات تاگۆرەوە دراوە. تا ساڵی ٢٠١١ ئەنجومەنی یاسادانانی ویلایەتی تێدابوو، لە ئێستادا مۆزەخانەی ویلایەتی تریپورایە کە دەکەوێتە پایتەختی ئاگارتالا.کۆشکەکە لە نێوان ساڵانی ١٨٩٩ بۆ ١٩٠١ لەلایەن مەهاراجا ڕادا کیشۆر مانیکیا دێبارما دروستکراوە و لە کەناری دوو دەریاچە وەستاوە کە بە باخچە دەورە دراوە کە لە شێوازی ئەوروپی ئیلهامیان وەرگرتووە. تا ئەو کاتەی تریپورا لەگەڵ هیندستان لە ئۆکتۆبەری ساڵی ١٩٤٩دا ماڵی شانشینی دەسەڵاتدار بوو. 2.5 ملیۆن دۆلار، و پێشتر تا مانگی تەمموزی 2011 ئەنجومەنی یاسادانانی ویلایەتی تێدابوو. ئێستا کۆشکی ئوجایانتا مۆزەخانەی ویلایەتە و بە پلەی یەکەم شێوازی ژیان، هونەر، کولتوور، نەریت و پیشە دەستییە سوودبەخشەکانی کۆمەڵگاکانی نیشتەجێی باکووری ڕۆژهەڵاتی هیندستان پیشان دەدات، لەگەڵ بەردێکی زۆر پەیکەر و دراوی شانشینی مانیکیا و هەندێک شوێنەواری تر.

## مێژوو
تریپورا بانگەشەی ئەوە دەکات کە یەکێکە لە کۆنترین ویلایەتە شازادییەکانی هیندستانی کۆن. هێڵی شاهانەی تریپورا لە سەردەمی مەهاراجا مەها مانیکیا دەستی پێکرد کە لە ساڵی ١٤٠٠ی زایینی تاجی سەری دانرا و یەکەم فەرمانڕەوا بوو لە ژێر نازناوی شاهانەی مانیکیا. کۆشکی ئوجایانتا لە ساڵی ١٨٦٢ دروستکراوە، ١٠ کم (٦ میل) لە ئاگارتالا دوورە، لەلایەن پاشا ئیشان چاندرە مانیکیا (١٨٤٩-١٨٦٢). بەهۆی بوومەلەرزەی ئاسام لە ١٢ی حوزەیرانی ١٨٩٧ وێران بوو، کۆشکەکە لە دڵی شاری ئاگارتالا لەلایەن مەهاراجا ڕادا کیشۆر مانیکیا لە ساڵانی ١٨٩٩-١٩٠١ ئاوەدانکرایەوە، کە ئەوکاتە تێچووی زۆری ١٠ لاک (١ ملیۆن) ڕوپیە بوو. لەلایەن کۆمپانیای مارتن و بێرن دروستکراوە.وەک بینای ئەنجومەنی ویلایەتلەگەڵ یەکگرتنی شانشینی تریپورا لەگەڵ هیندستان لە ساڵی ١٩٤٩، موڵک و ماڵی شاهانە بە نیشتمانی کرا. بینای سەرەکی لەگەڵ ناوچەی دەوروبەری کۆشکەکە لەلایەن حکومەتی تریپورا لە ساڵانی ١٩٧٢-١٩٧٣ لە بنەماڵەی شاهانە کڕدرا. تا مانگی تەمموزی ٢٠١١ ئەنجومەنی یاسادانانی تریپورای تێدابوو کاتێک ئەنجومەنەکە گواسترایەوە بۆ شوێنێکی نوێ کە ٦ کم (٣.٧ میل) لە باکووری ئاگارتالا دوورە.

## وەک مۆزەخانەی دەوڵەت
مۆزەخانەکە ڕێکخستنی بومەلەرزەیی پێدرا بۆ ڕێگریکردن لە ئەگەری زیانەکانی بوومەلەرزە و مۆزەخانەکە لەلایەن جێگری سەرۆکی هیندستان محەمەد حەمید ئەنساری لە ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٣ کرایەوە.لە سەرەتای مێژووی مۆزەخانەکەدا، مشتومڕ لەسەر هەنگاوە پێشنیار کراوەکەی حکومەتی ویلایەتەکە بۆ گۆڕینی ناوی کۆشکی ئوجایانتا بۆ مۆزەخانەی ویلایەتی تریپورا سەریهەڵدا. پارتی ناسیۆنالیستی ڕەسەنی تویپرا لە نامەیەکدا بۆ جێگری سەرۆکی تورکیا، حەمید ئەنساری، ناڕەزایەتی دەربڕیوە کە ناوی مۆزەخانەکە دەبێت ڕەنگدانەوەی مێژوو و میراتی ناوچەکە بێت. پرادیۆت بیکرام کیشۆر دێبارما، پاشای نازناوی تریپورا دەڵێت "کۆشکەکە شوێنێکی مێژووییە. تەنها هی ئەندامانی بنەماڵەی شاهانەی پێشوو نییە، هەروەها تەنها هی حکومەت نییە. هی تریپورا و کەسێکە". لە حکومەتدا ناتوانێت لەناکاو بڕیارێک بۆ گۆڕینی ناوەکەی بسەپێنێت". حکومەت بڕیاریدا ناوی ڕەسەنی کۆشکی ئوجایانتا بهێڵێتەوە و پەیکەری مەهاراج ڕادا کیشۆر مانیکیا لە شوێنی مۆزەخانەکەدا دروست بکات.

## سەرچاوەکان
کۆشکی کۆودیار

وێنۆک|کۆشکی کۆودیار
**کۆشکی کۆودیار** لە شاری تیروڤانانتاپورام لە ویلایەتی کیرالا لە هیندستان لە ساڵی ١٩٣٤ لەلایەن مەهاراجا سری چیتیرا تیروناڵ بالاراما ڤارما دروستکراوە، لەسەر پالیکێتو (ئاهەنگی هاوسەرگیری)ی تاکە خوشکەکەی، ماهارانی کارتیکا تیروناڵ لاکشمی بای لەگەڵ لیوا کۆلۆنێل جی ڤی ڕاجا. دوای هەموارکردنەوەی دەستووری ساڵی ١٩٧١، موڵک و موڵک و ماڵی بنەماڵەی شاهانە دابەشکران و بە یەکسانی لە نێوان لقەکانی دوو شاژنی تراڤانکۆر، سێتو لاکشمی بای و سێتو پارڤاتی بای دابەشکران. ئەم کۆشکە هی میراتگرانی سێتو پارڤاتی بایە چونکە لەلایەن کوڕەکەی مەهاراجا سری چیتیرا تیروناڵەوە دروستکراوە.کارە تەلارسازییەکانی کۆشکی کوودیار بەناوبانگە و زیاتر لە ١٥٠ ژووری تێدایە. چوونە ژوورەوە بۆ ئەم کۆشکە سنووردارە چونکە شوێنی نیشتەجێبوونی تایبەتی بنەماڵەی شاهانەیە کە لە تیروڤانانتاپورام نیشتەجێ بوون.

## سەرچاوە
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ماڵدیڤ

**ھەڵبژاردەی نیشتمانی تۆپی پێی ماڵدیڤ** نوێنەرایەتی تۆپی پێی نێودەوڵەتی ماڵدیڤ دەکات و لەلایەن کۆمەڵەی تۆپی پێی ماڵدیڤەوە سەرپەرشتی دەکرێت. ئەندامی یەکێتی تۆپی پێی ئاسیایە. یەکەم یاریی نێودەولەتی خۆی لە ٢٧ی ئابی ١٩٧٩ بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سیشێل ئەنجامدا کە بە ٩–٠ یارییەکەیان دۆڕاند.بەرچاوترین سەرکەوتنی ماڵدیڤ بردنەوەی پاڵەوانێتی تۆپی پێی باشووری ئاسیا بوو لە ساڵی ٢٠٠٨ کاتێک لە یاریی کۆتاییی بە ئەنجامی ١–٠ لە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ھیندستانسەرکەوتووترین ھەڵبژاردەی پاڵەوانێتییەکەی بردەوە. ساڵی ٢٠١٨ بە ھەمان شێوە لە یاریی کۆتاییی پاڵەوانێتی تۆپی پێی باشووری ئاسیا لە ھیندستانی بردەوە و بۆ جاری دووەم لەسەر یەک نازناوەکەی بەرزکردەوە. ھەڵبژاردەی ماڵدیڤ نەیتوانیوە بەشداری جامی جیھانیی فیفا بکات. یەکەم بەشداری ماڵدیڤ بوو لەم پاڵەوانێتییە ناوچەیییەدا جامی زێڕی تۆپی پێی باشووری ئاسیا ١٩٩٧ بوو کە لە کاتماندووی نیپاڵ بەڕێوەچوو. ماڵدیڤ لەگەڵ ھیندستان و بەنگلادیش خرایە کۆمەڵەی دووەم و بە دوو خاڵەوە وەک دووەمی کۆمەڵەکە سەرکەوت بۆ قۆناغی پێش کۆتایی. یەکەم یاری بەرامبەر بەنگلادیش یەکسان بوون. لە یاری دووەمدا بە ئەنجامی ٢–٢ بەرامبەر ھیندستان یەکسان بوون، کە تێیدا ئیبراھیم ڕەشید و محەممەد نیزام ھاتنە گۆڵێک کاتێک یانەی سوور سناپەرز لە دۆخێکی دوو گۆڵدا بوو. ماڵدیڤس لە یاریی پێش کۆتاییدا بە ئەنجامی ٢–١ بەرامبەر سریلانکا سەرکەوتنی بەدەستھێنا و بەڵام لە یاریی کۆتاییدا بە ئەنجامی ٥–١ بە ھیندستان دۆڕا.

## ڕێزلێنان
### کۆنتینێنتاڵ
* **جامی چالێنجەکەی ئەی ئێف سی**
** شوێنی سێیەم (1): 2014

### ھەرێمی
* **پاڵەوانێتی SAFF**
** پاڵەوانەکان(2): 2018, 2008
** پلەی دووەم: 2009، ٢٠٠٣، ١٩٩٧
** شوێنی سێیەم (1): 1999
* **یارییەکانی باشووری ئاسیا**
** مەدالیای زیو (1): 1991
** مەدالیای بڕۆنزی(1): 1984

### نمایش
* **جامی نەھرۆ**
** شوێنی سێیەم (1): 2012

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* ماڵپەڕی فەرمی 
* ماڵدیڤس لە یاریگای AFC
* ماڵدیڤ لە فیفا
* سایتی ھاندەرانی تۆپی پێی ماڵدیڤز

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
گرای دیلیسل

**گرای دیلیسل** (؛ ٢٤ی ئابی ١٩٧٣)، ئەکتەری دەنگی و کۆمیدی و گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرێکی ئەمریکییە.

## سەرەتای ژیان
دیلیسل لە شاری فۆرت ئۆرد لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە، لە باوکی شۆفێری بارھەڵگری جۆرج ڤان ئۆسبری و گۆرانیبێژ جوانا ڕوت بووە، و لە ماڵێکی مەکسیکی-ئەمریکی گەورە بووە. ئەو خۆی بە "ژنێکی سپی پێستی ٧٥% وەسف کردووە کە لەلایەن داپیرە مەکسیکییەکەمەوە پەروەردە کراوە". دایک و باوکی لە گەنجیدا جیابوونەوە. دوو برای ھەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمریکییەکان لە کایە ڤیدیۆییەکان
پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی خەڵکی لۆس ئانجلەس
پۆل:کەسایەتییەکانی کارتۆن نێتورۆک
پۆل:خەڵکی نیکلۆدیۆن
پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی کالیفۆڕنیا
پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەندۆرا

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەندۆرا** (بە کەتەلۆنی: *Selecció de futbol d'Andorra*) نوێنەرایەتی وڵاتی ئەندۆرا دەکات لە پاڵەوانێتییە نێودەوڵەتییەکانی تۆپی پێدا و لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەندۆراوە سەرپەرشتی دەکرێت. بەھۆی کەمیی ژمارەی دانیشتووانی وڵاتەکەوە، ھەڵبژاردەی ئەندۆرا بە یەکێک لە لاوازترین ھەڵبژاردەکانی ئەورووپا و جیھان دادەنرێت.

یانەکە لە ساڵی ١٩٩٦ەوە ئەندامی فیفا و یوفایە و لەو کاتەوە بەشداری لە پاڵاوتنەکانی جامی جیھانیی فیفا و جامی نەتەوەکانی ئەورووپادا دەکات، بەڵام تا ئێستا نەیتوانیوە سەرکەوێت بۆ ھیچ کام لە پاڵەوانێتییە گەورەکان.

## مێژوو
ھەرچەندە یەکێتیی تۆپی پێی ئەندۆرا لە ساڵی ١٩٩٤ دامەزرا، بەڵام یەکەم یاریی فەرمیی ھەڵبژاردەکە لە ١٣ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦ بوو، کە یارییەکی دۆستانە بوو بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیستۆنیا و بە ئەنجامی ٦-١ دۆڕا.

یەکەمین یاریی فەرمی لە پاڵاوتنەکاندا لە ٥ی ئەیلوولی ١٩٩٨ بوو بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرمەنستان لە پاڵاوتنەکانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٠٠، کە بە ئەنجامی ٣-١ دۆڕا. لەو کاتەوە، ئەندۆرا بەردەوام لە پاڵاوتنەکاندا بەشدارە، بەڵام زۆربەی یارییەکانی دۆڕاندووە.

### سەرکەوتنە مێژووییەکان

وێنۆک|ڕاھێنانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەندۆرا لە ٢٥ی ئایاری ٢٠١٦ لە باد ئێرلاخ (نەمسا). وێنەکە خۆ گەرمکردنی یاریزانانی ھەڵبژاردەکە پیشان دەدات.

سەرەڕای ئەنجامە خراپەکان، ئەندۆرا چەند سەرکەوتنێکی مێژوویی تۆمار کردووە کە لە یادەوەریی ھاندەرانیدا ماونەتەوە:
* **یەکەم سەرکەوتنی فەرمی (٢٠٠٤):** لە ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤، ئەندۆرا یەکەمین سەرکەوتنی خۆی لە یارییەکی فەرمیدا بەدەستھێنا، کاتێک لە پاڵاوتنەکانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦دا بە ئەنجامی ١-٠ لە مەقدوونیای بردەوە. گۆڵەکە لەلایەن مارک بێرناوسەوە تۆمار کرا.
* **سەرکەوتن بەسەر ھەنگاریا (٢٠١٧):** لە ٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧، دوای نزیکەی ١٣ ساڵ، ئەندۆرا دووەم سەرکەوتنی فەرمیی خۆی تۆمار کرد کاتێک بە ئەنجامی ١-٠ لە ھەنگاریای بردەوە لە پاڵاوتنەکانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨. ئەمە یەکێک بوو لە گەورەترین سوپرایزەکانی پاڵاوتنەکان.

لە ساڵانی دواییدا و بەھۆی دامەزراندنی خولی نەتەوەکانی ئەورووپا، ئەندۆرا توانیویەتی لەگەڵ ھەڵبژاردە ھاوئاستەکانی خۆی یاری بکات و چەند ئەنجامێکی باش بەدەست بھێنێت، لەوانە یەکەم سەرکەوتنی لە دەرەوەی یاریگای خۆی بەرامبەر سان مارینۆ لە ساڵی ٢٠٢٢.

## یاریگا
ھەڵبژاردەی ئەندۆرا یارییەکانی خۆی لە **یاریگای نیشتمانی (Estadi Nacional)** لە پایتەختی وڵات، ئاندۆرا لا ڤێلا، ئەنجام دەدات. ئەم یاریگایە جێگەی نزیکەی ٣,٣٠٠ ھاندەر دەبێتەوە.

## یاریزانەکان
### پێکھاتەی ئێستا
*لیستی یاریزانان بۆ یارییەکانی ئەیلوولی ٢٠٢٤.*

### زۆرترین بەشداری

### گۆڵکاران

## سەرچاوەکان

لەسەر بنەمای وتارەکانی ویکیپیدیای ئینگلیزی، کەتەلۆنی، و سەرچاوەی فەرمیی ترەوە وەرگیراوە، بە داڕشتنێکی جیاواز و فراوانتر نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە.

پۆل:ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەندۆرا
پۆل:ھەڵبژاردە نیشتمانییەکانی ئەورووپا
پۆل:وەرزش لە ئەندۆرا
پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٩٤ لە ئەندۆرا
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سۆماڵیا

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سۆماڵیا**(عەرەبی: الإتِّحَاد الصُّومَالِی لِکُرَّةُ الْقَدَم)، نوێنەرایەتی سۆماڵیا دەکات لە تۆپی پێی نێودەوڵەتی و لەلایەن فیدراسیۆنی تۆپی پێی سۆماڵیا(SFF) کە ئەندامی یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقایە (CAF) سەرپەرشتی دەکرێت. یەکەم کاپتنی ھەڵبژاردەی سۆماڵ محەممەد شانگۆل بوو. یەکەم پێکھاتەی تۆپی پێی سۆماڵ لە ساڵانی ١٩٤٠ دامەزرا و لە چەندین پێشبڕکێدا سەرکەوتنی بەدەستھێنا. لە ساڵی ١٩٥١ یەکێتیی تۆپی پێی سۆماڵیا (SFF) دامەزرا.ھەرگیز ھەڵبژاردەکە نەیتوانیوە بەشداری جامی جیھانیی فیفا بکات. دوای سەرھەڵدانی شەڕی ناوخۆ لە سەرەتای نەوەدەکاندا، یارییەکانی ھەڵبژاردەکە بەھۆی سزاکانی فیفا نەتوانرا لە ناوخۆی وڵاتەکەدا ئەنجام بدرێن. لەبری ئەوە لە دەروەی یاریگای خۆی بەشداری یارییەکانی پاڵاوتن بۆ گەیشتن بە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا و جامی جیھانیی فیفا کرد. لە ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩، سۆماڵ یەکەم یاری پاڵاوتنەکانی لە ساڵی ١٩٨٤ەوە (بەرامبەر کینیا - پاڵاوتنەکانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا) و یەکەم یاری پاڵاوتنەکانی جامی جیھانیی بە ئەنجامی ١–٠ لە زیمبابۆی بردەوە. نزیک بوو لە سەرکەوتن بۆ قۆناغی دووەم بەڵام لە زیمبابۆی بە ئەنجامی ٣–١ دۆڕان دوای دوو گۆڵی درەنگ بۆ جەنگاوەرەکان و ئۆشن ستارزیان گەیاندە قۆناغی زوو دەرچوون.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* فیدراسیۆنی تۆپی پێی سۆماڵ
* سۆماڵ لە CAF
* سۆماڵ لە فیفا
* لیستی یارییە نێودەوڵەتییەکان لە RSSSF

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ڕۆزالی چیانگ

**ڕۆزالی چیانگ** (؛ لەدایکبووی ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥) ئەکتەر و مۆدێل و نووسەری ئەمریکییە.

## سەرەتای ژیان
چیانگ لە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ لە شاری فرێمۆنت لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایکبووە. دایکی خەڵکی تایوانییە، باوکی خەڵکی سەنگافورەیە. چیانگ زمانی چینی ماندارین شارەزایە. دایکی لە منداڵیدا پێی دەگوت مەی مەی.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٥
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
عەلی وۆنگ

**عەلی وۆنگ** (؛ لەدایکبووی ١٩ی نیسانی ١٩٨٢) ئەکتەری کۆمیدی و ئەکتەری ئەمریکییە. زیاتر بە فیلمە تایبەتەکانی نێتفلێکس *بەیبی کۆبرا* (٢٠١٦)، *ھارد نۆک وایف* (٢٠١٨) و *دۆن وۆنگ* (٢٠٢٢) ناسراوە.

## سەرەتای ژیان
ئەلێکساندرا داون وۆنگ لە ١٩ی نیسانی ١٩٨٢ لە گەڕەکی پاسیفیک ھایتس لە شاری سانفرانسیسکۆ لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە، و بچووکترینی چوار منداڵە. لە ساڵی ١٩٦٠ لە ھواوە گواسترایەوە بۆ ئەوەی وەک توێژەری کۆمەڵایەتی لە ئەمریکا کاربکات. باوکی چینی-ئەمریکی، ئەدۆلفوس وۆنگ (١٩٣٧-٢٠١١)، پزیشکی بێھۆشکەر بووە کە بۆ ماوەی ٣٠ ساڵ لە کۆمپانیای کایزەر پێرمانێنت کاریکردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی سان فرانسیسکۆ
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
کریس مێلێداندری

**کریس مێلێداندری** (؛ لەدایکبووی ١٥ی ئایاری ١٩٥٩) بەرھەمھێنەری فیلمی ئەمریکییە و دامەزرێنەر و بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای Illumination ە.

## سەرەتای ژیان
مێلێداندری لە شاری نیویۆرک لەدایکبووە، لە دایک و باوکی ناویان ڕۆلاند مێلێداندری دیزاینەری جلوبەرگی پیاوان و ڕیشا مێلێداندری چالاکوانە و لە ناوچەی سەرەوەی ڕۆژھەڵاتی مانھاتن گەورە بووە. بە ڕەچەڵەک ئیتاڵییە، و لە کۆلێژی دارتمۆس خوێندوویەتی.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩
پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم
پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمەریکی
پۆل:خەڵکی نینتێندۆ
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکان
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئۆزبەکستان

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئۆزبەکستان** نوێنەرایەتی ئۆزبەکستان دەکات لە تۆپی پێی نێودەوڵەتیدا و لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئۆزبەکستانەوە کۆنتڕۆڵ دەکرێت کە دەستەی بەڕێوەبەری تۆپی پێی ئۆزبەکستانە. ئۆزبەکستان بەرزترین ئەنجامی کێبڕکێی لە نێوان تیمەکانی ئاسیای ناوەڕاستدا ھەیە. ھەرچەندە ھەرگیز نەیانتوانیوە سەرکەون بۆ مۆندیال، بەڵام ھەڵبژاردەکە لە دوای پێکھاتنی دوای سەربەخۆیییەوە سەرکەوتنی بۆ ھەموو جامی ئاسیای یەکێتی تۆپی پێی ئاسیا بەدەستھێناوە. لە جامی ئاسیای ٢٠١١، ئۆزبەکستان بۆ یەکەمجار گەیشتە قۆناغی پێش کۆتایی پاڵەوانێتییەکە. لە پێشبڕکێکانی دیکەی وەک یارییەکانی ئاسیادا، ئۆزبەکستان لە ساڵی ١٩٩٤ لە ژاپۆن میدالیای زێڕی بەدەستھێنا، لە ھەمان کاتدا لە ساڵی ١٩٩٥ وەک دووەمی جامی نەتەوەکانی ئەفرۆ-ئاسیا کۆتایی ھات. ساڵی لەدایکبوونی تۆپی پێ لە ئۆزبەکستان ساڵی ١٩١٢یە، بەو پێیەی ئەو کاتە بوو کە تیپی تۆپی پێ لە خۆقەند دروست کرا. لە ساڵی ١٩٢٤ تا ١٩٩١ ئۆزبەکستان بەشێک بوو لە یەکێتیی سۆڤیەت وەک کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ئۆزبەکستان (UzSSR). زۆربەی کۆمارەکانی پێشووی سۆڤیەت بوونە ئەندامی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا (ڕووسیا، ئوکراینا، بێلاڕوس، مۆڵدۆڤا، لاتڤیا، لیتوانیا، ئیستۆنیا، جۆرجیا، ئەرمینیا و ئازەربایجان)، ھەروەھا ئۆزبەکستانیش دەیویست ببێتە ئەندامی یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپا؛ بەڵام وەک باقی کۆمارەکانی ئاسیای ناوەڕاست (کازاخستان و قرغیزستان و تاجیکستان و تورکمانستان)، یەکێتیی تۆپی پێی ئاسیا ھەڵبژارد. لە ساڵی ٢٠٠٢ کازاخستان بوو بە ئەندامی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا، بەڵام ئۆزبەکستان مانەوەی لە یەکێتی تۆپی پێی ئاسیای ھەڵبژارد. لە ساڵی ١٩٩٤ فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئۆزبەکستان بە فەرمی لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی ئاسیا و فیفا پەسەندکرا. لە ھەمان ساڵدا ئۆزبەکستان لە پاڵەوانێتی نێودەوڵەتیدا جامی سەربەخۆیی ئۆزبەکستانی بەدەستھێنا.

## ڕکابەرییەکان
[وێنۆک|280x280پیکسڵ| ھاندەرانی ئۆزبەکستان لە [جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠١٩|جامی ئاسیای ٢٠١٩ لە ئیمارات]]
ڕکابەرە سەرەکییەکانی ھەڵبژاردەی ئۆزبەکستان وڵاتانی ئاسیای ناوەڕاست و ھەڵبژاردە نیشتمانییەکانی کازاخستان و تاجیکستان و تورکمانستان و قرغیزستانن. یارییەکانی نێوان وڵاتانی ئاسیای ناوەڕاست ھەمیشە سەرنجی ھاندەرانی لە سەرانسەری ناوچەکەدا ورووژاندووە، سەرەڕای باڵادەستی ئۆزبەکستان لە دوای ڕووخانی یەکێتی سۆڤیەتەوە. تۆپی پێ یەکێکە لە ئامرازەکانی ڕکابەریی نێوان دەوڵەتانی ئاسیای ناوەڕاست کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی سۆڤیەت.

## سپۆنسەری جل

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ماڵپەڕی فەرمی 
* ماڵپەری فیفا
* ماڵپەڕی AFC

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ویلیام پیرسۆن (زانا)

ویلیام پیرسۆن لەدایکبووی ١٧٦٧ - ١٨٤٧ز، فەلەکناسی ئینگلیزی بووە، ئەندامی کۆمەڵەی شاهانە بووە، لە تەمەنی ٨٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە.

## خوێندن
ویلیام لە زانکۆی کامبریج خوێندویەتی و تەواوی کردووە.
## خەڵاتەکان
خەڵتی وەرگرتوە لەوانە: 
* مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی (١٨٢٩)
* ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگایی شاھانە
## ژیانی تایبەتی
ویلیام پیرسۆن لە ٢٢ی شوباتی ١٧٩٦ لە شاری سانت سویتون لە ڕۆژهەڵاتی ڕێتفۆرد لە شاری نۆتینگامشایر لەگەڵ فرانسیس لۆو هاوسەرگیری کرد، کچەکەیان بە ناوی فرانسیس لە ساڵی ١٧٩٧ لە شاری لینکۆڵن لەدایکبووە، فرانسیس پیرسۆن، لەدایکبووی لۆو لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ١٨٣١ لە تەمەنی ٦١ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد و لە ساوس کیلۆرس بە خاک سپێردرا.

## سەرچاوە

پۆل:گەردوون
پۆل:ژیاننامە
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٦٧
پۆل:مردووانی ١٨٤٧
پۆل:ئەستێرەناسانی بەریتانیی سەدەی ھەژدەیەم
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
کۆشکی ڕامباغ، جائیپور

وێنۆک|کۆشکی ڕامباغ لە شاری جائیپور
**کۆشکی ڕامباغ لە شاری جائیپور** لە ویلایەتی ڕاجاستان شوێنی نیشتەجێبوونی پێشووی مەهاراجای جائیپورە کە دەکەوێتە ٥ میل (٨.٠ کم) لە دەرەوەی دیوارەکانی شاری جائیپور لەسەر ڕێگای بەوانی سینگ.

## مێژوو
یەکەم بینا لە شوێنەکەدا خانوویەکی باخچە بوو کە لە ساڵی ١٨٣٥ بۆ پەرستاری تەڕی شازادە ڕام سینگی دووەم دروستکرابوو. لە ساڵی ١٨٨٧ لە سەردەمی مەهاراجا تاکور ساوای مادۆ سینگ، گۆڕدرا بۆ کۆشکێکی ڕاوکردنی شاهانەی بێگەرد، چونکە خانووەکە لەو کاتەدا لە ناوەڕاستی دارستانێکی ئەستووردا بوو. لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا بە دیزاینەکانی سێر ساموێل سوینتۆن جاکۆب فراوانتر کرا و بوو بە کۆشک. مەهاراجا ساوای مان سینگی دووەم ڕامباغی کردە شوێنی نیشتەجێبوونی سەرەکی خۆی و لە ساڵی ١٩٣١ ژمارەیەک سویتی شاهانەی زیاد کرد.ئێستا وەک هۆتێلێکی پێنج ئەستێرەیی لەلایەن گروپی هۆتێلەکانی تاجەوە بەڕێوەدەبرێت.

## سەرچاوەکان
فریدریش بێسێل

**فریدریش ویلهێلم بێسێل** (بە ئەڵمانی: Friedrich Wilhelm Bessel) بیرکار و فەلەکناسی ئەڵمانییە. لە ٢٢ی تەمموزی ١٧٨٤ لەدایک بووە و لە ١٧ی ئازاری ١٨٤٦ کۆچی دوایی کردووە، ئەرکی ناسراو بە کارکردی بێسێل دەگەڕێتەوە بۆ ئەو. هەرچەندە لە تەمەنی چواردە ساڵیدا قوتابخانەی بەجێهێشت، بەڵام لە مانگی یەکی ساڵی ١٨١٠ وەک بەڕێوەبەری ناوەندێکی چاودێری فەلەکناسی کە دەکەوێتە شاری کۆنیگسبێرگ دەستنیشانکرا. هاوچەرخی کارڵ فریدریش گاوس بووە.
## ژیان و کارەکانی
بیسێل لە شاری میندێن لەدایکبووە. سەیری کلکداری ھاڵی بکەن، لە فرێدریک ویلهێلمی سێیەمی پرۆسیا، لە ئەکادیمیای فەرەنسی بۆ زانست، لە دۆزینەوەی هەسارەی نەپتون.
## سەرچاوە

پۆل:گەردوون
پۆل:ژیاننامە
پۆل:فیزیک
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٨٤
پۆل:مردووانی ١٨٤٦
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی لالاند
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی لیبێریا

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی لیبێریا**  نوێنەرایەتی لیبێریا دەکات لە تۆپی پێی نێودەوڵەتی پیاوان و لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی لیبێریا سەرپەرشتی دەکرێت.ھەرچەندە وڵاتەکە باشترین یاریزانی ساڵی ١٩٩٥ی جیھانی فیفای بەرھەمھێنا، کە جۆرج ویا بوو، بەڵام ھەڵبژاردەکە نەیتوانیوە بەشداری جامی جیھانیی فیفا بکات و تەنھا دووجار سەرکەوتنی بۆ جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بەدەستھێنا- لە ساڵانی ١٩٩٦ و ٢٠٠٢. ئەندامی ھەردوو یەکێتی تۆپی پێی فیفا و یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقایە. لیبێریا بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٦٦ بەشداری پاڵاوتنەکان گەیشتن جامی جیھانیی فیفا کرد، لەگەڵ ئەوەشدا کشایەوە وەک ناڕەزایییەک بەرامبەر بەوەی کە شوێنی زۆر کەم بۆ ئەفریقا و ئاسیا تەرخانکرابوو، لەگەڵ ھەر چواردە وڵاتی تر کە بەھەمان شێوە ناڕەزایەتییان ھەبوو. دواتر لە ساڵی ١٩٨٢ جارێکی دیکە بەشداری پاڵەوانەکانی جامی جیھانیی فیا کرد بەڵام بێ ئەوەی ھیچ یارییەک بباتەوە، لە ساڵی ١٩٩٠ یەکەم یاری پاڵاوتنەکانی فیفای بردەوە و پاش ئەوەی لە ھەڵبژاردەی گانای بردەوە و سەرکەوت بۆ قۆناغی دووەم. سەرەڕای ئەوەی لیبێریا پلەی دووەمی لە کۆمەڵەکەیان بەدەستھێنا، بەڵام نەیتوانی سەرکەوێت بۆ قۆناغی کۆتایی پاڵاوتنەکان و بە دوو خاڵ لە دوای میسری براوەی کۆمەڵەکەیان بوو.

## جل و بەرگ
### دابینکەری جل و بەرگ
} ھومێل
| ١٩٩٠–١٩٩٤
|-
| دیادۆرا
| ١٩٩٤–١٩٩٥
|-
| ئەدیداس
| ١٩٩٥–١٩٩٩
|-
| ویا سپۆرت
| ١٩٩٩–٢٠٠١
|-
| *نەزانراو*
| ٢٠٠١–٢٠٠٣
|-
| ئەدیداس
| ٢٠٠٣–٢٠٠٤
|-
| ھومێل
| ٢٠٠٤–٢٠٠٦
|-
| کاپا
| ٢٠٠٦–٢٠٠٨
|-
|ئەدیداس
| ٢٠٠٨
|-
|کوبا
| ٢٠٠٩
|-
| ئەدیداس
| ٢٠١٠–٢٠١٢
|-
| ئێرێا
| ٢٠١٢
|-
|SPECS
| ٢٠١٢–٢٠١٣
|-
| جۆما
| ٢٠١٣–٢٠١٤
|-
| ئەدیداس
| ٢٠١٥–٢٠٢٠
|-
| پوما
| ٢٠٢٠–ئێستا
|}

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* ماڵپەڕی فەرمی
* لیبێریا لە CAF
* لیبێریا لە فیفا
* سایتی ھاندەرانی Liberian-Soccer.com
* ھەڵبژاردەی تۆپی پێی لیبێریا

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھاينريش کريستيان شوماخر

**هاینریچ کریستیان شوماخەر** (بە ئەڵمانی: Heinrich Christian Schumacher) لەدایکبووی ١٧٨٠ - ١٨٥٠ زاینی، فەلەکناس و مامۆستای زانکۆیە و خەڵکی ئەڵمانیایە. لە شاری باد برام لەدایک بووە. ئەندامی کۆمەڵەی شاهانە، ئەکادیمیای زانستی ڕووسیا، ئەکادیمیای شاهانەی دانیمارکی بۆ زانست و نامە، ئەکادیمیای زانستی پرۆس، ئەکادیمیای هونەر و زانستی ئەمریکی، ئەکادیمیای شاهانەی سویدی بۆ زانستەکان بووە. لە تەمەنی ٧٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە.
## خەڵات
هاینریچ خەڵاتی وەرگرتوە لە :
* مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە (١٨٢٩).
* ئەندامێتی بێگانە لە کۆمەڵەی شاهانە (١٨٢١)
* زەمالەی ئەکادیمیای هونەر و زانستی ئەمریکی
* زەمالەی کۆمەڵەی شاهانەی ئەدینبۆرگ
## ژیانی تایبەتی
لە ساڵی ١٨١٢ لەگەڵ کریستین مادلین شون هاوسەرگیری کرد.

کوڕەکەیان ڕیچارد شوماخەر ( لە دایک بووی١٨٢٧- کۆچی دوایی١٩٠٢) لە ساڵی ١٨٤٤ تا ١٨٥٠ یاریدەدەری بووە لە کۆنسێرڤاتۆری لە ئەلتۆنا، دوای ئەوەی بوو بە یاریدەدەری کارلۆس گیلەرمۆ مۆێستا (١٨٢٥-١٨٨٤)، بەڕێوەبەری ڕوانگەی سانتیاگۆ دی شیلی، لە ساڵی ١٨٥٩ پەیوەندی بە ڕووپێوی جیۆدێزی چیلیەوە هەبوو لە ساڵی ١٨٦٤، لە ساڵی ١٨٧٣  لە کیل وەک یاریدەدەری فەلەکناسی لە ئاڵتۆنا دەستنیشانکرا .

## سەرچاوە

پۆل:ژیاننامە
پۆل:گەردوون
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٨٠
پۆل:مردووانی ١٨٥٠
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زانستەکانی سەینت پیترسبورگ
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:ئەندامەکانی ئەکادمیای زانستی شاھانەی سوێد
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ھۆنگ کۆنگ

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ھۆنگ کۆنگ** (لەلایەن فیفاوە بە **ھۆنگ کۆنگ، چین** ناسراوە) نوێنەرایەتی ھۆنگ کۆنگ دەکات لە تۆپی پێی نێودەوڵەتی و لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی ھۆنگ کۆنگ، چین سەرپەرشتی دەکرێت، کە دەستەی بەڕێوەبەری تۆپی پێیە لە ھۆنگ کۆنگ. ھۆنگ کۆنگ یەکەم وڵات بوو لە ئاسیا لە ساڵی ١٩٥٦ جامی یەکێتی تۆپی پێی ئاسیای ئەنجامدا و پلەی سێیەمی بەدەستھێنا، ھەروەھا لە ساڵی ١٩٦٤دا پلەی پێش کۆتایی بەدەستھێنا. ھۆنگ کۆنگ لە قۆناغی سێیەمی پاڵاوتنەکانی گەیشتن بە جامی ئاسای ٢٠٢٣ بە ئەنجامی ٢–١ لە ئەفغانستان و ٣–٠ کەمبۆدیا بردەوە و سەرکەوتنی بۆ جامی ئاسیای ٢٠٢٣ بەدەستھێنا و دوای ٥٥ ساڵ دوورکەوتنەوە. ھەڵبژاردەکە نەیتوانیوە بگاتە جامی جیھانیی فیفا و گەورەترین سەرکەوتنی لە پاڵاوتنەکان بردنەوەی بوو لە ھەڵبژاردەی چین لە پاڵاوتنەکانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٦ لە ئەنجامدا ھۆنگ کۆنگ سەرکەوت بۆ قۆناغی دووەمی پاڵاوتنەکان. ھۆنگ کۆنگ شەش جار لە ساڵانی ١٩٩٥، ١٩٩٨، ٢٠٠٣، ٢٠١٠، ٢٠١٩ و ٢٠٢٢ سەرکەوتووە بۆ پاڵەوانێتی جامی تۆپی پێی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا.

## دابینکەری جل و بەرگ

### دابینکەرانی جل و بەرگ

## ڕکابەرییەکان
### چین
ھۆنگ کۆنگ ڕکابەرییەکی تایبەتی لەگەڵ چین دەپارێزێت. ڕکابەرییەکە لە ساڵی ١٩٧٨ دەستی پێکرد، ھۆنگ کۆنگ دوای ئەوەی بە ئەنجامی ٢–١ لە ھەڵبژاردەی چینیی بردەوە لە پاڵاوتنەکانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٦ بووە مایەی شۆک و بێزاری ھاندەرانی چین. لەو کاتەوە چین ھەرگیز بە ھۆنگ کۆنگ نەدۆڕاند، و سەرکەوتنی زیاتری بەدەستھێناوە، بەڵام ڕکابەرییەکە بەردەوامە و تا ڕادەیەک کاریگەری لەسەر کۆمەڵگای ھۆنگ کۆنگ ھەیە.

### ماکاو
ڕکابەریی نێوان ھۆنگ کۆنگ و ماکاو لە ساڵی ١٩٣٧ەوە لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی ھۆنگ کۆنگ و یەکێتی تۆپی پێی ماکاوەوە کێبڕکێی لەسەر دەکرێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* Team news on the HKFA website
* Hong Kong Football  – (English version)
* RSSSF Archive
* Hong Kong at FIFA
* Hong Kong at AFC
* Information about Asia Soccer matches

پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی چینی
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
جۆرج بیدل ئایری

**سێر جۆرج بیدل ئایری** (بە ئینگلیزی : Sir George Biddell Airy ) (٢٧ی تەمموزی ١٨٠١ - ٢ی کانوونی دووەمی١٨٩٢) فەلەکناسێکی بەریتانی بووە و پسپۆڕی موگناتیسی و کەشناسی بووە.

## ژیانی
لە ساڵی ١٨٢٣ی زایینی لە زانکۆی کامبریج دەرچووە و لە نێوان ساڵانی ١٨٢٦-١٨٣٥ی زایینی بووەتە مامۆستای فەلەکناسی لەوێ. ئایری وەک سەرۆکی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی و بەڕێوەبەری ڕوانگەی گرینویچ دەستنیشانکرا، ئەو ڕوانگەی بەتەواوی ڕێکخستەوە و کاری کرد بۆ پێشکەشکردنی وەک ئەمڕۆ.

ئایری لە ساڵی ١٨٣١ مێدالیای کۆپلی پێبەخشرا، لە ساڵی ١٨٣٦ وەک سەرۆکی کۆمەڵەی شاهانە هەڵبژێردرا و لە ساڵی ١٨٧١ تا ١٨٧٣ وەک سەرۆکی کۆمەڵەی شاهانە کاری کردووە.
## دەستکەوتەکانی
ئایری زۆر تێبینی کرد کە لەم ماوەیەدا فۆرمێکی نوێی نایەکسانی لە نێوان جوڵەکانی هەسارەی ڤینۆس و زەوی دۆزیەوە، هەروەها توانی بارستەی زەوی دیاری بکات بە دیاریکردنی خێرایی هێزی کێشکردن، هەروەها کاریگەری بڵاوبوونەوەی بەرگەهەوای ڕاستکردەوە ڕەنگەکان لە چاودێریکردنی تەلەسکۆپی فەلەکی و دەستکەوتە فەلەکییەکانی تردا.
## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* جۆرج بیدل ئایری لە ماڵپەری  Encyclopædia Britannica Online 
* جۆرج بیدل ئایری لە ماڵپەری  NNDB people 

پۆل:گەردوون
پۆل:ژیاننامە
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠١
پۆل:مردووانی ١٨٩٢
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زانستەکانی سەینت پیترسبورگ
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:ئەندامەکانی ئەکادمیای زانستی شاھانەی سوێد
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی لالاند
حەمەلاو

**حەمەلاو :** (١٩٢٢-١٩٩٨) مامۆستا و نوووسەر 

## سەرەتای ژیان و خوێندنی
وێنۆک|'''حەمەلاو'''
ناوی محەمەدلاو کوڕی محەمەدعەلی بەرزنجەیییە، ١٩٢٢ لە دێی (بەرزنجە) ھاتووەتە دنیاوە. بە منداڵی خراوەتە بەر خوێندن لە قوتابخانەی سەرەتاییی بەرزنجە. کە تەواوی کردووە، چووەتە خانەی دێھاتیی مامۆستایان و پاشان ٢٠/٩/١٩٤٢ بە مامۆستا دامەزراوە و سی ساڵ مامۆستایەتیی لە نزارە، بیارە، خورماڵ، ھەڵەبجە، چەمچەماڵ، ماوەت و ناوشاری سلێمانی کردووە.

## بەڕێوبەرایەتی
١/٥/١٩٧١ کاتێک بەڕێوەبەری قوتابخانەی بابان و دەرسبێژی خانەی پێگەیاندنی مامۆستایانی کچان بووە، خۆی خانەنشین کردووە.

## كۆچی دوایی
ڕۆژی ١٠/١٠/١٩٩٨ کۆچی¬دواییی کردووە.

## چالاكی سیاسی
حەمەلاو، ئەندامی حیزبی ھیوا بووە.

## نووسینەكانی
نووسینی لە "گەلاوێژ" و "ژین"دا بڵاوکردووەتەوە.

## بەرهەمی شانۆیی
بەرھەمی شانۆییشی وەرگێڕاوە و ئامادەکردووە بۆ نوواندن لە قوتابخانەدا.

## سەرچاوەکان
کۆشکی بەیلەربەیی

وێنۆک|کۆشکی عوسمانیەکان لە تورکیا
**کۆشکی بەیلەربەیی** (بە تورکی: Beylerbeyi Sarayı، بە واتای وشەیی کۆشکی بەی بەیس) دەکەوێتە گەڕەکی بەیلەربەیی ناوچەی ئوسکودار لە ئەستەنبوڵ لە تورکیا لە دیوی ئاسیای بۆسفۆر. شوێنی نیشتەجێبوونی هاوینەی عوسمانی ئیمپراتۆرییە کە لە نێوان ساڵانی ١٨٦١ بۆ ١٨٦٥ دروستکراوە، ئێستا ڕاستەوخۆ لە باکووری یەکەم پردی بۆسفۆرەوە هەڵکەوتووە. دوا شوێن بوو کە سوڵتان عەبدولحەمیدی دووەم پێش مردنی لە ساڵی ١٩١٨ لە ژێر دەستبەسەری ماڵەوە بوو.

## مێژوو
کۆشکی بەیلەربەیی لەلایەن سوڵتان عەبدولعەزیز (١٨٣٠-١٨٧٦)ەوە ڕاسپێردرا و لە نێوان ساڵانی ١٨٦١ بۆ ١٨٦٥ وەک شوێنی نیشتەجێبوونی هاوینە و شوێنێک بۆ میوانداریکردنی سەرۆک دەوڵەتانی سەردانکەر دروستکراوە. ئیمپراتۆری فەرەنسا لە ساڵی ١٨٦٩دا لە ڕێگەی کردنەوەی کەناڵی سوێزەوە سەردانی بەیلەربێی کرد، ئیمپراتۆری یۆجینی فەرەنسا ئەوەندە دڵخۆش بوو بە ڕەنگینیی کۆشکەکە کە کۆپییەکی پەنجەرەی ژووری میوانەکانی هەبوو کە بۆ ژووری نووستنەکەی لە تویلەری دروستکرابوو کۆشک، لە پاریس. ناسر الدین شا قاجاری ئێرانی لە کۆشکەکەدا مایەوە، کە لە ئەستەنبوڵ بوو، گەڕایەوە لە ڕێگای پێشانگای یونێڤێرسێل (١٨٨٩)ی فەرەنسا. سەردانیکەرانی دیکەی شاهانە بۆ کۆشکەکە بریتی بوون لە دوک و دوچێسی ویندسۆر.کۆشکەکە دوایین شوێنی دیلبوونی سوڵتانی لابراو عەبدولحەمیدی دووەم بوو لە ساڵی ١٩١٢ تا کۆچی دوایی لەوێ لە ساڵی ١٩١٨.

## وەسف
کۆشکی بەیلەربەی کە بە شێوازی ئیمپراتۆریەتی دووەم لەلایەن سەرکیس بالیانەوە دیزاین کراوە، پێدەچێت تاڕادەیەک سنووردار بێت بە بەراورد بە زیادەڕۆییەکانی پێشووی کۆشکەکانی دۆلماباخچە یان کوچوکسو.کۆشکەکە لە بۆسفۆرەوە سەرنجڕاکێشترین دەردەکەوێت، لەوێشەوە دوو کۆشکی خۆشۆردنەکەی کە یەکێکیان بۆ حەرەم (تەنها بۆ ژنان) و ئەوی دیکەیان بۆ سەلاملیک (تەنها بۆ پیاوان)، بە باشترین شێوە دەبینرێت. یەکێک لە ژوورە سەرنجڕاکێشەکان هۆڵی پێشوازییە کە حەوز و نافورەی تێدایە. ئاوی ڕژاو لە ماڵە عوسمانییەکان بەناوبانگ بوو بەهۆی دەنگە خۆشەکەی و کاریگەری ساردکەرەوەی لە گەرمادا.پەڕۆی کانی میسری لەسەر زەوی وەک جۆرێک لە عەزلی بەکاردێت. شاندەری بلوری زۆربەیان باکاراتی فەرەنسی و فەرشەکانیش لە هێرێکەوەن.

## سەرچاوەکان


پۆل:گەشتیاری لە ئەستەمبوڵ
مانوێل جۆنسۆن

مانوێل ئێچ جۆنسۆن لەدایکبووی ١٩٤٩، ئابووریناسێکی ئەمریکییە، لە شاری ترۆی ویلایەتی ئەلاباما لەدایکبووە.

## پۆستەکان
پۆستی دەستەی یەدەگی فیدراڵی، و یاریدەدەری وەزیری گەنجینەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکای بەدەستهێناوە.
## خوێندن
لە زانکۆی ترۆی و زانکۆی ویلایەتی فلۆریدا خوێندوویەتی.
## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* بایۆی جۆنسۆن لە سەنتەری مێرکاتوس
* لێدوان و وتارەکانی مانوێل ئێچ جۆنسۆن
* دەرکەوتنەکان لەسەر C-SPAN

پۆل:ژیاننامە
پۆل:ئابووری
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩
پۆل:زیندووان
کۆشکی دوکاڵی گەورە، لۆکسمبۆرگ

وێنۆک|'''کۆشکی دوکاڵی گەورە'''
**کۆشکی دوکاڵی گەورە** (بە لوکسمبۆرگی: Groussherzogleche Palais، فەرەنسی: Palais grand-ducal، ئەڵمانی: Großherzogliches Palais) کۆشکێکە لە شاری لۆکسمبۆرگ، لە باشووری لۆکسمبۆرگ. شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمی دوکی گەورەی لۆکسمبۆرگە، و زۆربەی ئەرکەکانی وەک سەرۆکی دەوڵەتی دوکایەتی گەورە لەوێدا جێبەجێ دەکات.

## مێژوو
بیناکە سەرەتا لە ساڵی ١٥٧٢ تا ١٧٩٥ هۆڵی شارەوانی لۆکسمبۆرگ بووە، لە ساڵی ١٧٩٥ شوێنی پارێزگای لۆکسمبۆرگ بووە، دواتر لە ساڵی ١٨١٧ بارەگای حکومەتی لۆکسمبۆرگ بووە.لە ساڵی ١٨١٧ەوە کۆشکەکە بووە شوێنی نیشتەجێبوونی پارێزگار، نوێنەری دوکە گەورەکانی هۆڵەندا. بەم شێوەیە، لەلایەن شازادە هێنرییەوە بەکارهێنرا، لە سەردەمی خۆیدا وەک نوێنەری لیوای لۆکسمبۆرگ. ناوەوەی بیناکە لە ساڵی ١٨٨٣ نۆژەنکرایەوە، ئەمەش وەک ئامادەکارییەک بۆ سەردانێکی شا ویلیامی سێیەم و شاژن ئیما، دوکی گەورە و دوچێسی گەورەی لۆکسمبۆرگ.لەگەڵ هاتنە سەرکاری ماڵی ناساو-ڤایلبۆرگ لە ساڵی ١٨٩٠، کۆشکەکە تەنها بۆ دوکی گەورە و خێزانەکەی تەرخانکرا. لە سەردەمی دوکی گەورە ئەدۆلفدا، بە شێوەیەکی گشتگیر نۆژەنکرایەوە و باڵێکی نوێ، کە ژووری خێزان و شوێنی نیشتەجێبوونی میوانەکانی لەخۆگرتبوو، لەلایەن تەلارسازێکی بەلجیکی گێدیۆن بۆردیۆ و تەلارسازێکی دەوڵەتی لۆکسمبۆرگی، چارڵز ئارێنتەوە دروستکرا.لە سەردەمی داگیرکاری ئەڵمانیا لە جەنگی جیهانی دووەمدا، کۆشکی دوکاڵی گەورە لەلایەن نازییەکانەوە وەک هۆڵی کۆنسێرت و تاڤەر بەکارهێنرا. بەشێکی زۆری مۆبیلیات و کۆکردنەوەی هونەری و گەوهەرەکانی کۆشکەکە وێران بوون. ئاڵای گەورەی سواستیکا لە پێشەوە هەڵواسرابوو. لەگەڵ گەڕانەوەی دوچێسی گەورە شارلۆت لە دەربەدەری لە ساڵی ١٩٤٥، کۆشکەکە جارێکی دیکە بووەوە شوێنی دادگای دوکاڵی گەورە.لە ژێر چاودێری شارلۆتدا لە ماوەی ساڵانی شەستەکاندا کۆشکەکە ڕازاوەتەوە. لە نێوان ساڵانی ١٩٩١ بۆ ١٩٩٦ بە تەواوی نۆژەن کراوەتەوە، ناوەوەی کۆشکەکە بە بەردەوامی نۆژەن کراوەتەوە بۆ ئەوەی لەگەڵ سەلیقەی مۆدێرن و ستانداردەکانی ئاسوودەییدا بگونجێت.لە ساڵی ١٩٤٥ تا ١٩٦٦ پاسەوانی دوکاڵی گەورە ئەرکی پاسەوانی ڕێوڕەسمی لە کۆشکەکەدا دانا. لە ساڵی ١٩٦٦ تا ئەمڕۆ سەربازانی سوپای لۆکسمبۆرگ ئەرکی پاسەوانی ئەنجام دەدەن.

## ئەمڕۆ کۆشکەکە
وەک شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمی دوکی گەورە، کۆشکەکە لەلایەن ئەوەوە لە جێبەجێکردنی ئەرکە فەرمییەکانیدا بەکاردەهێنرێت. ئەو و دوچێسی گەورە لەگەڵ ستافەکەیان ئۆفیسەکانیان لە کۆشکەکەدا هەیە و ژوورەکانی دەوڵەت لە نهۆمی یەکەمدا بۆ کۆبوونەوە و ئامادەبووانی جۆراوجۆر بەکاردەهێنرێن. لە شەوی یەڵدا، پەیامی کریسمسی دوکی گەورە لە ژووری زەردەوە پەخش دەکرێت.سەرۆکی دەوڵەتانی بیانی لە کۆشکەکەدا جێگیر دەکرێن، وەک میوانی دوکی گەورە و دوچێسی گەورە، لە کاتی سەردانە فەرمییەکان بۆ لۆکسمبۆرگ و هۆڵی ئاهەنگەکەش شوێنی ئاهەنگەکانی دەوڵەتە بۆ ڕێزلێنانیان. بە درێژایی ساڵ چەندین پێشوازی دیکە لە کۆشکەکەدا ئەنجام دەدرێن، وەک پێشوازی ساڵی نوێ کە بۆ ئەندامانی حکومەت و ژووری نوێنەران دەکرێت.لە مانگەکانی هاویندا کۆشکەکە کراوە دەبێت بەڕووی خەڵکدا بۆ گەشتی ڕێنمایی. زۆربەی ساڵان گەشتەکان لە ناوەڕاستی مانگی تەمموزەوە تا ناوەڕاستی مانگی ئەیلول بەردەوام دەبن و گەشتەکان بە زمانەکانی لۆکسمبۆرگ، فەرەنسی، ئینگلیزی و ئەڵمانی پێشکەش دەکرێن.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرمەنستان

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرمەنستان ** () نوێنەرایەتی ئەرمەنستان دەکات لە تۆپی پێی نێودەوڵەتی و لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەرمینیا سەپەرشتی دەکرێت کە دەستەی بەڕێوەبەری تۆپی پێ لە ئەرمەنستانە.دوای بەدەستھێنانی سەربەخۆیی لە یەکێتیی سۆڤیەت، یەکێتیی تۆپی پێی ئەرمەنستان لە ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢ دامەزراوە و لە ساڵی ١٩٩٢ پەیوەندی بە فیفا و لە ساڵی ١٩٩٣ پەیوەندی بە یوفا کردووە، مێژووی ھەڵبژاردەکە لە ١٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٢ دەستیپێکردووە، کاتێک یەکەم یاری خۆی بەرامبەر مۆڵدۆڤا ئەنجامدا بە یەکسان بوون بە بێ گۆڵ کۆتایی ھات. ھەڵبژاردەی نیشتمانی لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ١٩٩٦ بەدواوە بەشداری لە پاڵاوتنەکانی ھەموو پاڵەوانێتییە گەورەکانی کردووە، ھەرچەندە ھێشتا نەیانتوانیوە سەرکەون بۆ قۆناغەکانی کۆتایی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا یان جامی جیھانیی فیفا.دەستکەوتە سەرەکییەکانی تیپەکە بریتی بوون لە بەدەستھێنانی پلەی سێیەم لە قۆناغی پاڵاوتنەکانیجامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٢، و سەرکەوتنیان بۆ خولی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٢–٢٠٢٣ی بی.

## پاڵەوتنەکانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
ئەرمەنستان بەشداریی لە پاڵاوتنەکانی جامی جیھانیی فیفای٢٠٢٢ کرد و بە لاوازی دەرکەوت بەرامبەر بەو کۆمەڵەیەی کە ئەڵمانیا و ئایسلەندا و ڕۆمانیا و مەقدۆنیای بەھێزی لەخۆگرتبوو. ئەرمەنستان بە بردنەوەیەکی سەختی ١–٠ لە یانەی لیختنشتاین لە دەرەوەی یاریگای خۆی یارییەکانی دەستپێکرد. ھەردوو یاری ئایسلەندا و ڕۆمانیایان لە یاریگای خۆیاندا بە ئەنجامی ٢–٠ و ٣–٢ بردەوە و بۆ یەکەمجار لە پێشەنگی کۆمەڵەکەدا بوون، ئەمەش ھیوای وڵاتەکەی بۆ سەرکەوتن بۆ یەکەمین جامی جیھانیی فیفا بەرزکردەوە؛ بەڵام لە کۆتاییدا وەرزی ئەرمەنستان بە نائومێدییەکی تاڵ کۆتایی ھات، چونکە نەیتوانی یەک یاری لە حەوت یارییەکەی دیکەی پاڵاوتنەکاندا بباتەوە، ئەڵمانیا بە ئەنجامی ٦–٠ یارییەکەی لێ بردنەوە و تەنانەت لە یاریگای خۆیدا بە ئەنجامی ١–١ یەکسان بوون لەگەڵ لیختنشتاین. ئەرمینیا پلەی چوارەمی لە کۆمەڵەکەدا بەدەستھێنا و نەیتوانی بگاتە جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢.

## جل و بەرگ

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* FIFA profile
* UEFA profile

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
جیۆڤانی ئەنتۆنیۆ ئەمێدیۆ پلانا

جیۆڤانی ئەنتۆنیۆ ئەمێدیۆ پلانا (بە ئینگلیزی: Giovanni Antonio Amedeo Plana) (٦ی تشرینی دووەمی ١٧٨١ - ٢٠ی کانوونی دووەمی ١٨٦٤) فەلەکناس و بیرکارێکی ئیتاڵی بووە.

پلانا لە شاری ڤۆگێرا (پاڤیا) لەدایک بووە، کاتێک تەمەنی گەیشتە ١٥ ساڵ، ڕەوانەی ماڵی مامەکانی لە شاری گرێنۆبڵ کراوە بۆ ئەوەی خوێندنەکەی تەواو بکات، دواتر لە ساڵی ١٨٠٠ پەیوەندی بە ئیکۆل پۆلیتێکنیک کردووە، یەکێک بووە لەوانەی هەریەک لە ژۆزێف لوی لاگرانژ و ژۆزێف فووریێ بە تواناکانی سەرسام بوونە و حەزیان کردووە لە قوتابخانەکەدا بیکاتە سەرۆکایەتی بەشی بیرکاری.

لە ساڵی ١٨١١ پلانا لە زانکۆی تۆرین وەک سەرۆکی بەشی فەلەکناسی لە زانکۆی تۆرین دەستنیشانکرا، ئەمەش بەهۆی ڕاسپاردەیەکی لاگرانجەوە، تا کۆتایی ژیانی لەو دامەزراوەیە بەسەر برد.

بەشدارییەکانی پلانا زۆر بوارەکانی وەک جوڵەی مانگ، تەواوکاری، کارکردی هێلکەیی،گەرمی، ئەلکترۆستاتیک(شێوەی زەوی) و جیۆدیزیا لەخۆگرتبوو.

## سەرچاوە

پۆل:گەردوون
پۆل:ژیاننامە
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٨١
پۆل:مردووانی ١٨٦٤
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زانستەکانی سەینت پیترسبورگ
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی لالاند
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ماکاو

**ھەڵبژاردەی نیشتمانی تۆپی پێی ماکاو** نوێنەرایەتی ناوچەی ئیداری تایبەتی چینی ماکاو دەکات لە تۆپی پێی کۆمەڵە نێودەوڵەتییەکان. تیپەکە لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی ماکاوەوە سەرپەرشتی دەکرێت.یەکێکە لەو ھەڵبژاردانەی لە ڕیزبەندی فیفا لە پلەکانی خوارەوەیە.ھەرچەندە بەزۆری بە *ماکاو* ناسراوە، بەڵام یەکێتیی تۆپی پێی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا تیمەکە بە *ماکاو، چین* ناودەبات. ھەڵبژاردەی ھەرگیز سەرکەوتنی بۆ جامی نەتەوەکانی ئاسیا یان پاڵەوانێتی جامی تۆپی پێی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا تۆمارنەکردووە. تیپەکە سەرکەوت بۆ جامی چالێنجەکانی ئەی ئێف سی لە ساڵی ٢٠٠٦، کە تێیدا یەک یەکسانبوون و دوو دۆڕانی بەدەستھێنا. تیپەکە پێش ساڵی ١٩٩٩ نوێنەرایەتی ماکاو دەکرد لە یارییە نێودەوڵەتییەکانی تۆپی پێدا کاتێک ماکاو خاکێکی وابەستەی پورتوگال بوو. نوێنەرایەتی ماکاو بەردەوامە تەنانەت دوای ئەوەی ماکاو لەلایەن پورتوگالەوە ڕادەستی کۆماری گەلی چین کرا و لە ساڵی ١٩٩٩ بوو بە ھەرێمێکی ئیداری تایبەتی چین. ئەم تیپە جیاوازە لە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نیشتمانی چین، وەک یاسای بنەڕەتی و بنەمای " یەک وڵات، دوو سیستەم " ڕێگە بە ماکاو دەدات کە تیپە نوێنەرایەتییەکانی خۆی لە پێشبڕکێ وەرزشییە نێودەوڵەتییەکان بپارێزێت. لە ساڵی ٢٠٠٥ ماکاو بۆ ماوەیەکی کاتی لەلایەن فیفاوە ڕێگری لێکرا کە بچێتە یارییە نێودەوڵەتییەکان، بەھۆی ئەوەی گوایە کاریگەرییەکی ناڕەوای حکوومەت لە پێکھێنانی لیژنەی یەکێتی تۆپی پێی دا ھەبووە.

## سەرچاوەکان
 
## بەستەرە دەرەکییەکان
* پرۆفایلی تیپی ماکاو لە NationalFootballTeams.com
* ماکاو - زانیاری تیم لە globalsportsarchive.com

پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی چینی
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی پۆرتووگالی
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
پیتەر ئەندریاس ھانسن

**پیتەر ئەندریاس هانسن** (بە ئەڵمانی: Peter Andreas Hansen) (لەدایکبووی ٨ی کانوونی دووەمی ١٧٩٥ لە دانیمارک - لە ٢٨ی ئازاری ١٨٧٤ لە ئەڵمانیا کۆچی دوایی کردووە) فەلەکناسی دانیمارکییە-ئەڵمانی.
وێنۆک| گۆڕی هانسن لە گۆتا
## چالاکی و خەڵات
هانسن دووجار سەردانی بەریتانیای کردووە و دووجار (لە ساڵانی ١٨٤٢ و ١٨٦٠) وەرگری مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی بووە. لە ساڵی ١٨٤٧دا وتارێکی بەتوانای لەسەر نایەکسانییەکی مانگی درێژخایەن گەیاندە ئەو کۆمەڵگەیە

لە ساڵی ١٨٥٠ لەلایەن کۆمەڵەی شاهانەوە مێدالیای کۆپلی پێبەخشرا.

لە ساڵی ١٨٦٥ بە ئەندامی بیانی ئەکادیمیای شاهانەی سوید بۆ زانستەکان هەڵبژێردرا.
## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
*  پیتەر ئەندرێاس هانسن لە ماڵپەری  Encyclopædia Britannica Online 
* پیتەر ئەندرێاس هانسن لە ماڵپەری   NNDB people  ئینگلیزی

پۆل:گەردوون
پۆل:ژیاننامە
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩٥
پۆل:مردووانی ١٨٧٤
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زانستەکانی سەینت پیترسبورگ
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:ئەندامەکانی ئەکادمیای زانستی شاھانەی سوێد
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
کۆشکی تێرێم

وێنۆک
**کۆشکی تێرم یان کۆشکی تێرێمنۆی** (بە ڕووسی : Теремной дворец ) بینایەکی مێژووییە لە کرێملینی مۆسکۆ لە ڕووسیا کە پێشتر شوێنی نیشتەجێبوونی سەرەکی تزارەکانی ڕووسیا بووە لە سەدەی ١٧دا. ناوەکەی لە وشەی یۆنانی τέρεμνον (واتە "نیشتەجێبوون") وەرگیراوە. لە ئێستادا ئەو پێکهاتە بۆ خەڵک دەستڕاگەیشتن نییە، بەو پێیەی سەر بە شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمی سەرۆکی ڕووسیایە.لە سەدەی ١٦دا، ئالۆیسیۆ دا میلانۆ یەکەم کۆشکی شاهانەی لەو شوێنەدا دروستکرد. تەنها نهۆمی خوارەوە لەو پێکهاتەیە ماوەتەوە، چونکە یەکەم تزاری ڕۆمانۆڤ، میخائیل فیۆدۆرۆڤیچ، کۆشکەکەی لە ساڵانی ١٦٣٥-١٦٣٦ بە تەواوی ئاوەدان کردەوە. پێکهاتە نوێیەکە بە چەندین هاوپێچ و بینای دەرەوە دەورە دراوە، لەوانە سەکۆی بۆیار، پلیکانەی زێڕین، پەنجەرەی زێڕین و چەندین تاوەر. لەسەر فەرمانی میخائیل، ژووری تساریتسای زێڕینی تەنیشت یەکتر کە لە ساڵانی ١٥٦٠دا بۆ هاوسەرەکەی ئیڤانی چوارەم دروستکرابوو، ١١ قوبە زێڕینی کاتدراڵی ڕزگارکەری سەرەوەی لەسەر بوو. هەروەها کۆمپلێکسی کۆشکەکە چەندین کڵێسا لەخۆدەگرێت کە پێشتر دروستکراون، لەنێویاندا کڵێسای لەدایکبوونی پاکیزە لە ساڵانی ١٣٦٠.کۆشکەکە لە پێنج نهۆم پێکهاتووە. چیرۆکی سێیەم لەلایەن زارینا و منداڵەکانیەوە داگیرکرابوو؛ چوارەمیان شوقە تایبەتەکانی تزاری تێدابوو. چیرۆکی سەرەوە پێکهاتەیەکی چادراوییە کە بۆیار دومای تێدا کۆبوونەوە. ڕووی دەرەوەی بە شێوەیەکی گەشاوە بە خشت و کاشی ڕەنگاوڕەنگ ڕازاوەتەوە، بە ڕەنگی سوور و زەرد و پرتەقاڵی بە شێوەیەکی درەوشاوە بۆیاخ کراوە. پێشتر دیمەنی ناوەوەی بەهەمان شێوە بۆیاخ دەکرا، بەڵام دیوارە ڕەسەنەکان بەهۆی ئاگرکەوتنەوە یەک لە دوای یەکەکانەوە لەناوچوون، بەتایبەتی ئاگرە گەورەکەی ساڵی ١٨١٢. لە ساڵی ١٨٣٧دا، ناوەوەی ئۆتۆمبێلەکە بەپێی وێنەکێشانی کۆن بە شێوازی بوژانەوەی ڕووسی نۆژەنکرایەوە.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیندۆنیزیا

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیندۆنیزیا**() نوێنەرایەتی ئیندۆنیزیا دەکات لە تۆپی پێی نێودەوڵەتیدا. ئەوان یەکەم ھەڵبژاردەی ئاسیا بوون کە بەشدارییان لە جامی جیھانیی فیفادا کرد بە تایبەتی لە جامی جیھانیی فیفای ١٩٣٨ وەک ھیندستانی ڕۆژھەڵاتی ھۆڵەندا. دۆڕاندنی ٦–٠ بە ھەنگاریا لە قۆناغی یەکەمدا، تاکە یاری وڵاتەکەیە لە جامی جیھانیی فیفادا. بەم شێوەیە ئیندۆنیزیا ژمارەی پێوانەیی جامی جیھانیی بەدەستەوەیە وەک ئەو تیپەی کەمترین یاریی ئەنجامداوە (١) و یەکێک لەو تیپانەی کەمترین گۆڵی تۆمارکردووە (0).تاکە دەرکەوتنی تیپەکە لە ئۆڵۆمپیاد لە ساڵی ١٩٥٦ بوو. ئیندۆنیزیا لە پێنج بۆنەدا سەرکەوت بۆ جامی نەتەوەکانی ئاسیا، بەڵام لە چوار پاڵەوانێتی پێشوودا ھەرگیز لە قۆناغی کۆمەڵەکان تێنەپەڕیوە. ئیندۆنیزیا لە یارییەکانی ئاسیا لە ساڵی ١٩٥٨ لە تۆکیۆ مەدالیای برۆنزی بەدەستھێنا. تیپەکە لە شەش بۆنەدا گەیشتووەتە یاری کۆتایی پاڵەوانێتی تۆپی پێی ئاسیان بەڵام ھەرگیز نەبووەتە پاڵەوان. ئەوان ڕکابەرییەکی ناوچەیی لەگەڵ تیپەکانی ئاسیان ھاوبەشن، بەتایبەتی بەرامبەر مالیزیا، بە پلەی یەکەم بەھۆی گرژییە سیاسی و کولتوورییەکانەوە.

## ڕێزلێنان
* **یارییەکانی ئاسیا**
** پەڕگە:Med_3.pngمیدالیای برۆنزی (١): ١٩٥٨
** پلەی چوارەم (٣): ١٩٥٤, ١٩٨٦

### ھەرێمی
* **پاڵەوانێتی AFF**
** پەڕگە:Med_2.png پلەی دووەم (٦): ٢٠٠٠، ٢٠٠٢، ٢٠٠٤، ٢٠١٠، ٢٠١٦، ٢٠٢٠
** پەڕگە:Med_3.png پلەی سێیەم (١): ١٩٩٨
** پلەی چوارەم (١): ١٩٩٦
** پێش کۆتایی (٢): ٢٠٠٨, ٢٠٢٢
* **یارییەکانی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا**
** پەڕگە:Med_1.png**مەدالیای زێڕ** **(٢)**: ١٩٨٧, ١٩٩١
** پەڕگە:Med_2.pngمەدالیای زیو (٢): ١٩٧٩, ١٩٩٧
** پەڕگە:Med_3.png میدالیای برۆنزی (٣): ١٩٨١، ١٩٨٩، ١٩٩٩
** پلەی چوارەم (٣): ١٩٧٧, ١٩٨٥, ١٩٩٣
* **یارییەکانی پاڵەوانێتی ڕۆژھەڵاتی دوور**
** پەڕگە:Med_2.png میدالیای زیو (١): ساڵی ١٩٣٤

### پاڵەوانێتییەکانی پێشانگە
* **پاڵەوانێتی مێردێکا**
** پەڕگە:Med_1.png **پاڵەوانەکان (٣):** ١٩٦١ **,** ١٩٦٢ **,** ١٩٦٩
** پەڕگە:Med_2.png پلەی دووەم (٢): ١٩٥٧، ٢٠٠٦
** پەڕگە:Med_3.pngپلەی سێیەم (١): ١٩٥٨
* **جامی زێڕینی ئاگا خان**
** پەڕگە:Med_1.png **پاڵەوانەکان (١) :** ساڵی ١٩٦١
* **جامی سەربەخۆیی ڤێتنام باشوور**
** پەڕگە:Med_2.png پلەی دووەم (١): ١٩٦٢
* **جامی شای تایلەند**
** پەڕگە:Med_1.png **پاڵەوانان (١)**: ١٩٦٨
** پەڕگە:Med_2.png پلەی دووەم (٢): ١٩٦٩، ١٩٨٤
* **پاڵەوانێتی ساڵانەی جاکارتا**
** پەڕگە:Med_1.png**پاڵەوانان (١)**: ١٩٧٢
** پەڕگە:Med_2.png پلەی دووەم (٣): ١٩٧٣، ١٩٧٤، ١٩٧٨
* **جامی پێستا سووکان**
** پەڕگە:Med_1.png **پاڵەوانان (١)**: ١٩٧٢
* **جامی کۆریا**
** پەڕگە:Med_2.png پلەی دووەم (٢): ١٩٧٢، ١٩٨٠
* **جامی مێرلیون**
** پەڕگە:Med_3.pngپلەی سێیەم (١): ١٩٨٢
* **جامی سەربەخۆیی ئەندەنوسیا**
** پەڕگە:Med_1.png**پاڵەوانەکان (٣):** ١٩٨٧ **,** ٢٠٠٠ **,** ٢٠٠٨
** پەڕگە:Med_2.pngپلەی دووەم (٢): ١٩٨٦، ١٩٩٤
* **جامی چالنجی گەورەی شاھانەی میانمار**
** پەڕگە:Med_2.pngپلەی دووەم (١): ٢٠٠٨
* **جامی SCTV**
** پەڕگە:Med_2.pngپلەی دووەم (١): ٢٠١٢
* **جامی نێودەوڵەتی فەلەستین**
** پەڕگە:Med_3.pngپلەی سێیەم (١): ٢٠١٢
* **جامی ھاوپشتی جیھانی ئاچێ**
** پەڕگە:Med_2.pngپلەی دووەم (١): ٢٠١٧

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ماڵپەڕی فەرمی 
* ئیندۆنیزیا لە فیفا
* ئیندۆنیزیا لە AFC

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ویلیام ھێنری سمیس

**ویلیام هێنری سمیس** لە ساڵانی ١٧٨٨ - ١٨٦٥ زایینی،  فەلەکناس و شوێنەوارناس لە بەریتانیا، ئەندامی کئەنجومەنی پادشایی و پەیمانگای ئەمریکیی ھونەر و زانست و کۆمەڵەی جوگرافیای شاهانە بووە، پلەی سەربازی دەریاوانی هەبووە. لە شاری ئایلسبێری لە تەمەنی ٧٧ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە.
## خزمەتی سەربازی
لە هێزی دەریایی شاهانەی بەریتانیا خزمەت دەکات.
## خەڵات
خەڵاتی وەرگرتووە لەوانە:

مەدالیای دامەزرێنەر (١٨٥٤)
مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی (١٨٤٥)
هاوڕێی کۆمەڵەی شاهانە (١٨٢٦).
## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* کارەکانی ویلیام هێنری سمیس لە پرۆژەی گوتنبێرگ
* کارەکانی ویلیام هێنری سمیس یان دەربارەی لە ئەرشیفی ئینتەرنێت
* بەرهەمەکانی ویلیام هێنری سمیس لە LibriVox (کتێبی دەنگی گشتی)

پۆل:گەردوون
پۆل:ژیاننامە
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٨٨
پۆل:مردووانی ١٨٦٥
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی لاوس

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی لائۆس** ھەڵبژاردەی نیشتمانی تۆپی پێی پیاوانە کە نوێنەرایەتی کۆماری دیموکراتی گەلی لاوس دەکات. سەر بە یەکێتی تۆپی پێی ئاسیا (AFC) و فیدراسیۆنی تۆپی پێی ناوچەیی ئاسیان (AFF)ە. لاوس لە ساڵی ١٩٥١ یەکێتی نیشتمانی تۆپی پێی خۆی دامەزراند. ئەم وڵاتەی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا ھێشتا چاوەڕێی ئەوە دەکات کە بەشداری لە پێشبڕکێیەکی گەورەی نێودەوڵەتیدا بکات. لاوس ھەرگیز سەرکەوتنی بۆ جامی جیھانیی فیفا و جامی نەتەوەکانی ئاسیا یان یارییەکانی ئاسیا بەدەستنەھێناوە و وەک ھەڵبژاردەیەکی نێودەوڵەتی یارییەکانی تەنھا لە پاڵەوانێتییەکانی ناوچەیی وەک یارییەکانی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا و پاڵەوانێتی تۆپی پێی ئاسیان سنووردار بووە. دوای چەندین ساڵ لە ململانێی ناوخۆیی، لاوس سەرنجی خستە سەر بوژانەوەی ئابووری و سیاسی. لەگەڵ گەیشتن بە سەقامگیری سیاسی وڵاتەکە، تۆپی پێ کاریگەری لەسەر لاوسییەکان دروست کردووە.لە ساڵی ٢٠١٧ یەکێتی تۆپی پێی ئاسیا ڕای گەیاند کە لە ساڵی ٢٠١٤ەوە لێکۆڵینەوە لە ھەڵبژاردەی لاوس و ھەروەھا یانەی لاو تۆیۆتا دەکات بە گومانی یەکلاییکردنەوەی یارییەکان و یاریکردن بە ئەنجامەکان. لە ئەنجامدا زۆرێک لە یاریزانان و بەرپرسان بۆ ھەتا ھەتایە قەدەغە کران و ١٥ یاریزانیان بە یەکجار قەدەغە کران. لە بەشداریکردن لە پاڵەوانێتییەکاندا.

## جل و بەرگ

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* لاوس لە FIFA.com

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ئۆتۆ ویلھێلم ڤۆن سترۆڤ

** ئۆتۆ ویلهێلم ڤۆن سترۆڤ** (بەئەڵمانی :  Otto Wilhelm von Struve)  زانای فەلەکناسی لە ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا لە ساڵی ١٨١٩ – ١٩٠٥ زاینی لەدایک بووە،  لە شاری تارتو لەدایک بووە و ئەندامی ئەنجومەنی پادشایی، ئەکادیمیای زانستی ڕووسیا، ئەکادیمیای زانستی پرۆس، پەیمانگای ئەمریکیی ھونەر و زانست، ئەکادیمیای شاهانەی زانستی سویدی، ئەکادیمیای هونەر و زانستی شاهانەی هۆڵەندا بووە . لە تەمەنی ٨٦ ساڵیدا لە شاری کارلسروه کۆچی دوایی کردووە.
## خوێندن
لە زانکۆی تارتو خوێندنی تەواو کردووە.
## خەڵات
خەڵاتی وەرگرتووە لەوانە:

* مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی (١٨٥٠)
* ڕێکوپێکی شایستەیی (روسیا)
* مەدالیای شایستەیی بۆ هونەر و زانستەکان.
## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* ئۆتۆ ویلهێلم ڤۆن سترۆڤ لە ماڵپەری   NNDB people  ئینگلیزی

پۆل:لەدایکبووانی ١٨١٩
پۆل:مردووانی ١٩٠٥
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:ئەندامەکانی ئەکادمیای زانستی شاھانەی سوێد
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مالیزیا

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مالیزیا** نوێنەرایەتی مالیزیا دەکات لە تۆپی پێی نێودەوڵەتی و لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی مالیزیا سەرپەرشتی دەکرێت. لەلایەن فیفاوە وەک جێنشینی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مالیای ناسراوە کە مانگێک پێش دامەزراندنی مالیزیا بۆ پاڵەوانێتی مێردکا لە ساڵی ١٩٦٣ دامەزراوە. مۆختار داری یاریزانی پێشووی ھەڵبژاردەکە یەکێکە لە باشترین گۆڵکارەکانی مێژووی نێودەوڵەتی. لەگەڵ سەنگافورە، ڤێتنام و تایلەندن کە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیان لانیکەم جارێک پاڵەوانێتی تۆپی پێی ئاسیانیان بەدەستھێناوە بەڵام مالیزیا نەیتوانیوە بگاتە سەرکەوتن لە دەرەوەی ھەرێمەکەی جگە لە مەدالیای برۆنزی لە یارییەکانی ئاسیا لە ساڵی ١٩٧٤ بەدەستھێنا. دوای ئەوەی جارێک بەشداری ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی کردووە و سێ جامی نەتەوەکانی ئاسیا، بەلام ھەرگیز نەیتوانیوە قۆناغی کۆمەڵەکان تێپەڕبکات. گەورەترین ڕکابەرەکانی مالیزیا لەسەر شانۆی نێودەوڵەتی دراوسێ جوگرافییەکانییەتی – ئیندۆنیزیا، سینگاپوور، و تایلەند بە تایبەتی، یارییەکان کە ئیندۆنیزیا تێیدا بەشدارن گەرمترینە لەنێو ئەمانەدا کە ھاوتایە لەگەڵ پرسە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکان
## جل و بەرگ

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* ماڵپەڕی فەرمی یەکێتی تۆپی پێی مالیزیا
* مالیزیا لە یاریگای AFC
* مالیزیا لە فیفا

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩٢٦)

**دووەمین ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک** ڕاپەڕینێکی کورتخایەنی کوردی بوو لە دژی بنەماڵەی پەھلەویی ئێران لە ساڵی ١٩٢٦، بە سەرکردایەتی سمکۆی شکاک سەرۆک عەشیرەتێکی کورد لە عەشیرەتی شکاک.

## سەرەتا
لە ساڵی ١٩١٩ سمکۆی شکاک یەکەم ڕاپەڕینی بە پشتیوانی دەرەکی لە دژی حکومەتی ئێران دەست پێکرد. دوای سێ ساڵ ڕاپەڕینەکەی شکستی ھێنا، بەڵام لە ساڵی ١٩٢٤ ڕەزاخان لێی خۆش بوو، و لە ئاوارەیی گەڕایەوە ئێران. کاتێک ڕەزاخان لە ساڵی ١٩٢٥ بوو بە ڕەزا شای ئێرانی پەھلەوی، ساڵی دواتر سمکۆ لەگەڵ حاجی ئاغای ھەرکی و سەرۆک ھۆزەکانی عەشیرەتی بەگزادە ھاوپەیمانی پێک ھێنا، کۆنترۆڵی ھۆزەکەی خۆی وەرگرتەوە و ڕاپەڕینێکی دیکەی دەستپێکرد.

## ڕاپەڕین
ڕووبەڕووبوونەوەی کورتی سەربازی لە تشرینی یەکەمی ١٩٢٦ لە سەڵماس دەستی پێکرد، و ڕاپەڕیوە کوردەکان گەمارۆی شارەکەیان دا. دوای ماوەیەکی کەم، ھێزەکانی ئێران لە ورمێ و شەرەفخانە و خۆییەوە ڕەوانەی ھیزەکانی سمکۆ کران و شکستیان بە ھێزەکانی ھێنا. لە کاتی شەڕکەدا نیوەی سەربازە شکاکەکانی سمکۆ، خیانەتیان لە سمکۆ کرد و ڕوویان لە سەرکردەی پێشووی ھۆزەکە کردەوە، بە ناچاری سمکۆ ھەڵھات بۆ عێراق و لە ناوچەی بارزان گیرسایەوە.

## دواتر
لە ساڵی ١٩٢٦ ڕاپەڕینێکی تری خێڵەکی کورد لە پارێزگای کوردستان ڕوویدا. یاخیبوون و کۆچی وەرزیی کورد لە کۆتایی بیستەکانی سەدەی ڕابردوودا، لەگەڵ گرژییە درێژخایەنەکانی نێوان تاران و ئەنقەرە، بووە ھۆی پێکدادانی سنووریی و تەنانەت دزەکردنی سەربازی لە ھەردوو خاکی ئێران و تورکیادا. لە ساڵی ١٩٣٠ فەرماندەی سوپای ئێران ژەنەڕاڵ حەسەن موقەدەم نامەیەکی بۆ سمکۆ نارد کە ئەوکات ھەر لە عێراق بوو، و بانگھێشتی کرد بۆ کۆبوونەوەیەک لە شارۆچکەی شنۆ. سمکۆ دوای ڕاوێژ لەگەڵ ھاوڕێکانی، لەگەڵ خورشید ئاغا ھەرکی بەرەو شنۆ دەچن و بانگھێشتی ماڵی فەرماندەی سوپا، عەقید نەورۆزی کران و پێیان گوترا چاوەڕێی ژەنەڕاڵی ئێران بکەن، عەقید نەورۆزی سمکۆی ڕازی کرد کە بچێتە دەرەوەی شارۆچکەکە بۆ پێشوازیکردن لە ھاتنی ژەنەڕاڵ، بەڵام ئەمە تەڵەیەک بوو و ئێوارەی ٣٠ی حوزەیرانی ١٩٣٠ سمکۆ کەوتە بۆسەیەک و کوژرا.

## ئەمانەش ببینە
* پێرستی ڕاپەڕینی کوردان

## سەرچاوەکان

پۆل:شۆڕش
پۆل:شۆڕشگێڕە کوردەکان
پۆل:شۆڕشەکان
پۆل:تیرۆرکردن
پۆل:سمکۆ شکاک
پۆل:کورد
پۆل:کوردستان
پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:مێژووی کورد
پۆل:مێژووی کوردستان
ئەنیباڵ دی گاسپاریس

ئانیبالێ دی گاسپاریس (بە ئیتاڵی : Annibale de Gasparis ) فەلەکناسێکی ئیتاڵییە، لە ٩ی تشرینی دووەمی ١٨١٩ لەدایک بووە و لە ٢١ی ئازاری ١٨٩٢ کۆچی دوایی کردووە، لە شاری بۆنیارا لەدایک بووە، لە شاری ناپۆلی کۆچی دوایی کردووە.

ئەنیباڵ دی گاسپاریس شانازیی ئەوە دەکات کە ژمارەیەک ئەستێرەی بچووکی دۆزیوەتەوە، لەنێویاندا پارتینۆپ.
## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* ئایری، گ.ب.(١٨٥١). "وتارییەک کە لە کۆبوونەوەی گشتی ساڵانەی کۆمەڵەدا، ١٥ی شوباتی ١٨٥١ پێشکەشکرا، سەبارەت بە پێشکەشکردنی مەدالیای ڕێزلێنان بە دکتۆر ئەنیبالی دی گاسپاریس." بیرەوەرییەکانی کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە.

پۆل:لەدایکبووانی ١٨١٩
پۆل:مردووانی ١٨٩٢
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی لالاند