open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
تەپە گەورە

**تەپە گەورە** یا **تەپە ڕیشوە** (بە عەرەبی: *تیبی غاورا*، ئینگلیزی: *Tepe Gawra*) شوێنێکی شوێنەوارییە، و دەکەوێتە گوندی فازیلە لە پارێزگای نەینەوا لە دەشتی نەینەوا لە باشووری کوردستان لە عێراق. شارۆچکەیەکی کۆنی مێزۆپۆتامیایە لە ١٥ میل لە باکوور و باکووری ڕۆژاوای  مووسڵە لە باکووری ڕۆژئاوای عێراق کە لە نێوان ٥٠٠٠ بۆ ١٥٠٠ پێش زایین داگیرکراوە. بە نزیکەیی یەک میل لە شوێنی نەینەوا دوورە و ٢ میل لە ڕۆژھەڵاتی شوێنی خورسابادەوە دوورە. پاشماوەی سەردەمی حەلەف و سەردەمی عوبەید و سەردەمی ئوروکی (٤٠٠٠-٣١٠٠ پێش زایین) لەخۆدەگرێت. تەپە گەورا بابەتی پەیوەست بە قۆناغی ئینتقالی حەلەف-عوبەید ٥٬٥٠٠-٥٬٠٠٠ پێش زایین لەخۆدەگرێت.

## شوێنەوارناسی

تەپۆڵکە یان گردی نیشتەجێبوون لە تەپە گەورە تیرەکەی ١٢٠مەتر(٣٩٠ پێ) و بەرزییەکەی ٢٢مەتر(٧٢ پێ)ە.

ھەڵکەندنێکی کورتی گەڕان لەلایەن ئۆستن لایاردەوە پێش ساڵی ١٨٥٠ ئەنجامدرا. شوێنەکە بە فەرمی لە ساڵانی ١٩٢٧ و ١٩٣١ و ١٩٣٢ و ١٩٣٤-١٩٣٤-١٩٣٥ لەلایەن شوێنەوارناسانی گەشتێکی ھاوبەشی زانکۆی پێنسیلڤانیا و قوتابخانە ئەمریکییەکانی توێژینەوەی ڕۆژھەڵاتی ھەڵکەندراوە، کە لەلایەن ئیفرایم ئەڤیگدۆر سپایزەرەوە سەرپەرشتی کرا. لە ھەمان کاتدا ئەم زانایانە بەدواداچوونیان بۆ شوێنی کۆن و نزیکی پەیوەندیدار بە ناوی شیبانیبا کرد کە دەکەوێتە نزیکەی ٨کم(٥.٠ میل) باشووری ڕۆژئاوای تەپە گەورە. 

لە ساڵی ٢٠٠١دا میچڵ ڕۆتمان شیکاری بۆ زانیارییەکانی ھەڵکۆڵینەکانی پێشووی کردەوە کە تەکنیکە وردەکانی چینایەتی بەکارنەھێنابوو. ئەو بە شێوەیەکی بەرچاو چینەسازیی شوێنەکەی ڕوون کردەوە. 

تەل ئەرپاچیا شوێنێکی ھاوچەرخە لە سەردەمی بەردینی نوێ لە نزیکەوە. 

## مێژووی داگیرکاری

ھەڵکۆڵینەکان لە تەپە گەورە ١٦ ئاستیان دەرخست کە دەریخستووە شوێنی تەپە گەورە لە نزیکەی ٥٠٠٠ پێش زایین تا ١٥٠٠ پێش زایین داگیرکراوە. لەوانە سەرەتاییترین پەرستگای ناسراو کە بە پایە و چەقۆ ڕازاوەتەوە. سەردەمی گەورە (٣٥٠٠-٢٩٠٠ پێش زایین) بۆ ئەو شوێنە ناونراوە.

## زووترین بەکارھێنانی زێڕ
وێنۆک|ملوانکەی توێکڵی مارمێلکەی کۆلۆمبێلا ڕوستیکا لە تەپە گەورە(عێراقی ئەمڕۆ) ٤٠٠٠ پێش زایین
بە گوێرەی دانیال پۆتس، سەرەتاییترین بەڵگە بۆ بەکارھێنانی زێڕ یان ئەلکترۆم(داڕشتەی زێڕ و زیوە) لە ڕۆژھەڵاتی نزیک لە ئوور و تەپە گەورا وەرگیراوە؛ چەند شوێنەوارێکی بچووکی وەک وایەر و دەنکۆڵە لەم شوێنانەدا دۆزراونەتەوە. لە تەپە گەورە، بەکارھێنانی زێڕ و ئەلکترۆم تا سەردەمی سەرەتای شانشینی بەردەوام بوو، نزیکەی ٢٩٠٠ پێش زایین دەستی پێکرد.

چەندین شت لە ئاستی ١٢ تا ٨ (ناوەڕاستی چوارەم تا سەرەتای ھەزارەی سێیەمی پێش زایین) لە تەپە گەورە لە مسی ئارسنیکاڵ دروستکراون، کە بۆ مێزۆپۆتامیا زۆر زووە. ھەروەھا کەلوپەلی ھاوشێوە لە شاری مێژووی سۆمەری (شوروپپاک)دا دەبینرێت، ھەروەھا مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی جەمدەت نەسر.

## سەرچاوەکان


پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی عێراق
پۆل:پارێزگای موسڵ
ئیتیۆپیا لە ئۆڵۆمپیاد

**[[ئیتیۆپیا]]** بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٥٦ بەشداری لە '''یارییەکانی ئۆڵۆمپیادا''' کردووە، لەو کاتەوە جگە لە خولەکانی ١٩٧٦ و ١٩٨٤ و ١٩٨٨. ھەروەھا بۆ یەکەمجار کە بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەدا کردبێت لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ساڵی ٢٠٠٦ لە تۆرینۆ بوو. وەرزشوانانی ئیتیۆپیا ٥٥ مەدالیایان بەدەستھێناوە، کە ھەموویان لە پێشبڕکێی ڕاکردنی مەودای دوورن لە وەرزشی گۆڕەپان و مەیدان بردوویەتییەوە. لیژنەی ئۆڵۆمپیادی ئیتیۆپیا کە لە ساڵی ١٩٤٨ دامەزراوە و لە ساڵی ١٩٥٤ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە دانپێدانراوە.

## خشتەی بەشدارییەکان

### ئۆڵۆمپیادی ھاوینە

### ئۆڵۆمپیادی زستانە

## سەرچاوەکان
گابۆن لە ئۆڵۆمپیاد

**[[گابۆن]]** بۆیەکەمجار لە ساڵی ١٩٧٢ بەشداری '''یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی''' کرد. تەنھا لە ساڵەکانی ١٩٧٦، ١٩٨٠ بەشداری نەکردووە دوای ئەو ساڵانە بەشداری سەرجەم خولەکانی دیکەی کردووە. گابۆن ھیچ کاتێک لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەدا بەشدارییان نەکردووە. لە ١١ی ئابی ٢٠١٢، گابۆن یەکەم میدالیای ئۆڵۆمپی بەدەستھێنا کاتێک ئەنتۆنی ئۆبامێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ لە تایکواندۆ (کێشی +٨٠ کیلۆگرامی پیاوان) پلەی دووەم و مەدالیای زیوی بەدەستھێنا.

## خشتەی بەشدارییەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:گابۆن لە ئۆڵۆمپیاد
گامبیا لە ئۆڵۆمپیاد

**[[گامبیا]]** لە ساڵی ١٩٨٤ەوە لەسەرجەم خولەکانی '''یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد''' بەشداری کردووە، ھەرچەندە ئەو وڵاتە ھەرگیز مەدالیای ئۆڵۆمپیادی بەدەست نەھێناوە. گامبیا بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە نەکردووە. لیژنەی ئۆڵۆمپیادی گامبیا (GNOC) لە ساڵی ١٩٧٢ دامەزرا و لە ساڵی ١٩٧٦ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپی نێودەوڵەتی (IOC) دانی پێدا نرا، ئەو وڵاتە بایکۆتی خولەکانی (١٩٧٦ و ١٩٨٠) کرد. یەکەم شاندی لە دە وەرزشوان پێکھاتبوو کە ھەموویان وەرزشوانی گۆڕەپان و مەیدان بوون لە یاری ڕاکردن.

## خشتەی بەشدارییەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:گامبیا لە ئۆڵۆمپیاد
مادیسۆن ئایڤی

**مادیسۆن ئایڤی** (بە ئینگلیزی : Madison Ivy ;لەدایکبووی ١٤ی حوزەیرانی ١٩٨٩) خانمە ئەکتەرێکی پۆرنۆگرافی ئەڵمانییە.

## ژیان
لە ١٤ی حوزەیرانی ساڵی ١٩٨٩ لە ئەڵمانیا لە ژێر ناوی کلۆریسا بریگز لەدایکبووە، بەڵام لە ویلایەتی تێکساس لە ئەمریکا گەورە بووە. لە ساڵی ٢٠٠٧ لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا دەستی بە کارکردن کرد وەک ستریپەر لە یانەیەکدا. هەر لەم قۆناغەدا بوو کە خانمە ئەکتەری ئەوکاتەی پۆرن ئاورۆرا سنۆی ناسی، کە هانی دا بچێتە ناو پیشەسازی پۆرن.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩
پۆل:خانمەکتەرە پۆرنۆگرافییە ئەڵمانییەکان
پۆل:خانمەکتەرە پۆرنۆگرافییە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
یاریگای ئەلبێت

**یاریگای ئەلبێت** () گەورەترین یاریگایە لە شاری ئەلخوڕ لە وڵاتی قەتەر، لە ساڵی ٢٠١٤ بەردی بناغەی دانراوە و لە ساڵی ٢٠٢١ کراوەتەوە و جێگای ٦٠٬٠٠٠ کەس دەبێتەوە. مەبەست لە دروستکردنی ئەم یاریگایە بۆ بەکارھێنانیتی لە پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا لە ٢٠٢٢.

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی قەتەر
زارا لارسن

**زارا ماریا لارسن** (؛ لەدایکبووی ١٦ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٧)، گۆرانیبێژ و گۆرانینووسێکی پۆپی سوێدییە. لە ٢٠٠٨، لە تەمەنی ١٠ ساڵیدا بوو بە براوەی وەرزی دووەمی بەرنامەی بەھرەمەندەکانی *[[تالانگ]]*، کە وەشانی سوێدیی بەرنامەی ''گۆت تالێنتە''. لەو کاتەوە بە تاکەگۆرانییەکانی ناوبانگی دەرکردووە لەوانە: «ژیانی گەش» (٢٠١٥)، «ھەرگیز لەبیرت ناکەم» (٢٠١٥)، «کچان حەزیان لە» (٢٠١٦) کە تاینی تێمپای تێدایە و «ھەڵەی من نییە» (٢٠١٦). دواتر لە تاکەگۆرانیی «سیمفۆنی» (٢٠١٧)ی کلین باندیت بەشداریی کرد و لە پێشەنگی چارتەکانی بەریتانیا و سویددا بوو. سێیەم ئەلبوومی ستۆدیۆی لە ٢٠٢١ پاش بەرھەمی بەناوبانگی نێونەتەوەییی «ژیانم تێک بدە» (٢٠١٨) بڵاوکرایەوە.

پێشووتر لە ٢٠١٢، لارسن گرێبەستی لەگەڵ کۆمپانیای تۆمارکردنی کۆمەڵەی مۆسیقای تێن واژوو کردبوو و دواتر یەکەم تۆماری درێژخایەنی خۆی بە ناوی *[[ناساندن]]* لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ بڵاوکردەوە. تۆمارە درێژخایەنەکە لەلایەن یەکەم تاکەگۆرانیی ڕەسەنی زاراوە، «ئاشکراکردن» پشتگیری کرا، کە لە پێشەنگی چارتەکانی مۆسیقا بووە لە سکاندیناڤیا و لە سوێد ٦ جار بڕوانامەی پلاتینی وەرگرتووە.

دوابەدوای سەرکەوتنە سەرەتایییەکانی لە سکاندیناڤیا و بڵاوکردنەوەی یەکەم ئەلبوومی بە ناوی *[[١ (ئەلبوومی زارا لارسن)|١]]* (٢٠١٤)، لارسن گرێبەستێکی سێ ساڵەی لەگەڵ ئێپیک ڕیکۆردز لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا واژوو کرد. لە ٢٠١٦، لارسن لە ڕێوڕەسمی کردنەوە و کۆتاییی ھێنان بە جامی یۆرۆی فەڕەنسا نمایشی ئەنجام دا. دووەم ئەلبوومی ستۆدیۆی لارسن بە ناوی *[[زۆر باش]]*، لە ئازاری ٢٠١٧ بڵاوکرایەوە. ئەلبوومەکە لەلایەن ھەشت تاکەگۆرانییەوە پشتگیری کرا، لەوانە: «ژیانی گەش»، «ھەرگیز لەبیرت ناکەم» و «ھەڵەی من نییە» کە ھەموویان گەیشتنە ژمارە یەک لە سوێد. دواتر لە تاکەگۆرانیی «سیمفۆنی»ی کلین باندیتدا بەشداریی کرد، کە لە پێشەنگی چارتەکانی بەریتانیا و سویددا بوو. سێیەم ئەلبوومی ستۆدیۆی بە ناوی *[[کچەپۆستەر]]* (٢٠٢١)، پاش بەرھەمی بەناوبانگی نێونەتەوەییی «ژیانم تێک بدە» (٢٠١٨) بڵاوبوویەوە کە بۆ یەکەمجار لە خشتەی ١٠ باشترین گۆرانیی سوێد، ئیرلەند و بەریتانیا دەرکەوت، لەکاتێکدا بڕوانامەی زێڕین یان بەرزتری لە دە وڵاتدا وەرگرت.

## سەرەتای ژیان
زارا ماریا لارسن لە نەخۆشخانەی زانکۆی کارۆلینسکا لە سۆلنا، ستۆکھۆڵم لەدایکبووە، لە دایک و باوکێک بە ناوەکانی ئاگنێتا و ئاندێش لارسن. لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ سڤێنسکا داگبلادێت، ئاماژەی بەوە کردووە کە بە ھۆی کەمی ئۆکسجین لە ناوکەپەتکەوە بە «مردوویی» لەدایکبووە. لارسۆن لە تالکرۆگن، ئێنسکێدە، لە باشووری ستۆکھۆڵم گەورە بووە. دایکی پەرستارە و باوکی ئەفسەرە. خوشکێکی ھەیە بە ناوی ھانا، کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە و گۆرانیبێژە و ئەندامی باندی لێنیکسە.

ئاماژەی بەوە کردووە کە کارۆلا ھێگکڤیست و ویتنی ھیووستن سرووشبەخشی سەرەتاییی ئەو بوون. ئەو دەڵێت کە لە تەمەنی پێنج ساڵییەوە، دەزانێت کە دەیەوێت وەک ئێلڤیس پریسلی ببێتە «نەمر». لە خوێندنگەی سەرەتاییی گوبێنگسکۆلان خوێندوویەتی؛ لە پۆلی سێیەمدا گواسترایەوە بۆ خوێندنگەی شاھانەی بالێی سوێد. پاشان لە خوێندنگەی ناوەندیی کولتوراما خوێندوویەتی، کە خوێندنگەیەکی ھونەرییە لە ستۆکھۆڵم.

## دیسکۆگرافی

* *١* (٢٠١٤)
* *[[زۆر باش]]* (٢٠١٧)
* *[[کچەپۆستەر]]* (٢٠٢١)

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
*  
* 
* 

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧
پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی سویدی
پۆل:میوزیکژەنە سەماکەرە-پۆپەکان
حەیدەر میرزا سەفەوی

**حەیدەر میرزا سەفەوی** (؛ ١٨ی ئەیلوولی ١٥٥٤ – ١٤ی ئایاری ١٥٧٦) چوارەمین کوڕی شا تەھماسبی یەکەم بوو، کە دوای مردنی باوکی بۆ ماوەی یەک ڕۆژ حوکمڕانی کرد، لە کۆتاییدا لەلایەن کۆمەڵێک فەرماندەی قزیلباشەوە تیرۆرکرا لە ھاندانی نیوە خوشکەکەی پەریخان خانم.دایکی ناوی سوڵتانزادە خانم بوو کە خانمێکی جۆرجی بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٥٥٤
پۆل:مردووانی ١٥٧٦
پۆل:شیعە ئێرانییەکان
شارەوانیی سلێمانی

**شارەوانیی سلێمانی** ڕێکخراوەیەکی گشتیی حکوومییە کە لەژێر بەڕێوەبەرایەتیی وەزارەتی شارەوانی و گەشت و گوزار دایە. لە ساڵی ١٨٩٠دا، سەرەتا بەناوی *ھەیئەتی مەشوەرەت* دامەزرا. ئەرکی ئەو ڕێکخراوەیە 
خزمەتگوزاری و بەڕێوەبردنی شاری سلێمانییە.

## سەرچاوەکان

پۆل:سلێمانی
یاریگای ٩٧٤

**یاریگای ٩٧٤** بە فەرمی **یاریگای ڕاس ئەبو عەبود** () ئەم یاریگایە دە کەوێتە بەشی ڕاس ئەبو عەبود لە شاری دەوحە لە وڵاتی قەتەر، کە بە شێوەیەکی کاتی بوو مەبەستی ئەنجامدانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ دروست کراوە. ئەم یاریگایە بە ٩٧٤ کۆنتێنەری گواستنەوە دروست کراوە، لە ساڵی ٢٠١٨ بەردی بناغەی دانراوە و لە ساڵی ٢٠٢١ کراوەتەوە و جێگای ٤٠٬٠٠٠ کەس دەبێتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی قەتەر
ئەلکێ

وێنۆک|قەزاکانی پارێزگای شرناخ	

**ئەلکێ**() یەکێک لە شارەکانی تورکیایە کە لە پارێزگای شرنەخ ھەڵکەوتووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای شرنەخ
پۆل:شارۆچکەکانی تورکیا
پۆل:شارەکانی کوردستان
پۆل:شارەکانی پارێزگای شرنەخ
سیلۆپی

**ئەلکێ**() یەکێک لە شارەکانی تورکیایە کە لە پارێزگای شرنەخ ھەڵکەوتووە وە کەوتووەتە سنوری وڵاتی عێراق کە دەروازەی خابوور دەروازەیەکی گرنگی تورکیایە لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست کەوتووەتە ئەم پارێزگایە.
## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای شرنەخ
پۆل:شارەکانی پارێزگای شرنەخ
جۆردن پیترسۆن

**جۆردن بێرنت پیترسۆن** دەروونناس و بیرمەندێکی کلینیکی کەنەدییە و پرۆفیسۆری دەروونناسییە لە زانکۆی تۆرۆنتۆ. پسپۆڕی دەروونناسی پاراسامپاتیک و دەروونناسی کۆمەڵایەتی و دەروونناسی کەسایەتی بووە، گرنگییەکی تایبەتی بە دەروونناسی ئایینەکان و ئایدیۆلۆژیای باوەڕ و ھەڵسەنگاندن و باشترکردنی کەسایەتی و کارکردنی داوە.

پیترسۆن ڕەخنەی لە دروستیی سیاسی، مارکسیزم، و پاش نوێگەری گرتووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢
پۆل:مامۆستایانی زانکۆی تۆرنتۆ
پۆل:ڕەخنەگرانی مارکسیزم
پۆل:شرۆڤەکارانی کتێبی پیرۆز
یاریگای نێونەتەوەییی خەلیفە

**یاریگای نێونەتەوەییی خەلیفە** () ئەم یاریگایە لە شاری دەوحە لە وڵاتی قەتەر، لە ساڵی ١٩٧٦ کراوەتەوە، پاشان لە چەند قۆناغێکی جیادا لە ٢٠٠٥ و ٢٠١٤ نۆژەن و گەورەکراوە، و لە ٢٠١٧ جارێکیتر نۆژەن کراوە بۆ ئەنجامدانی یارییەکانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢. یاریگایەکە جێگای ٤٥٬٤١٦ کەس دەبێتەوە. گرنگترین ئەو پاڵەوانییەتییەی کە لەوێ ئەنجام دراوە پاڵەوانییەتی جامی کەنداوی عەرەب و یارییەکانی ئاسیاو و جامی نەتەوەکانی ئاسیا ٢٠١١ بووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی قەتەر
سوڵتانوم بێگم

**سوڵتانوم بێگم** (نزیکەی ١٥١٧ – ١٥٩٣)، ناسراو بە **کادام عەلی سۆڵتان خانم**,شاژن ژنی شا تەھماسبی یەکەم و شاژن دایکی شا ئیسماعیلی دووەم و شا محەممەد خودابەندە و ھەروەھا داپیری شا عەباسی یەکەم بوو. سوڵتانام یەکێک بوو لە ژنە بەھێزەکانی مێژووی ئیمپراتۆرییەتی سەفەوی.

## ژیان
سوڵتانوم بێگم کچی عیسا بەگ مەوسیلوی ئەق قویونلو بوو.سوڵتانومیش وەک تاجلوو خانمی دایکی تەھمەسپ سەر بە ھۆزی مەوسیلوی تورکمان بووە و ئامۆزای سێیەمی مێردەکەی بووە لە ڕووی دایکییەوە.موسا سۆڵتان، پارێزگاری ئازەربایجان برای بوو. بە ئەگەرێکی زۆرەوە تەھمەسپ لە دەوروبەری سەردەمی مردنی باوکی، ئیسماعیلی یەکەم ھاوسەرگیری لەگەڵ کردبوو. ئەو بوو بە ھاوسەری سەرەکی و دوو کوڕی بۆ لەدایک بوو، لەوانە محەممەد خودابەندە کە لە ساڵانی سەرەتای دەسەڵاتی شاملو-ئۆستالجودا لەدایکبووی ساڵی ١٥٣٢ بوو، کاتێک تەھمەسپ خۆی تەنیا تەمەنی ھەژدە ساڵ بوو ئیسماعیلی دووەم کە لە ساڵی ١٥٣٧ لەدایکبووە.
سوڵتانوم بێگم دوای دەربەدەری تاجلوو خانم بۆ شیراز لە ساڵی ١٥٤٠ بەرزبووەوە بۆ ئەوەی ببێتە سەرۆکی حەرەم دەرباری شاھانەی سەربەخۆی ھەبوو و وەزیرەکەی خواجە ئیبراھیم خەلیل بوو. ھەروەھا نازناوی شەرەفی مەھدی ئولیای بەدەستھێنا.

## حوکمڕانی کوڕەکانی
ئەو لە سەردەمی ئیسماعیل دووەمدا پێگەی بەھێزی خۆی پاراست، چونکە ھۆزەکەی، مەوسیلوو، ھەروەھا پشتگیریان لێدەکرد. لە سەردەمی محەممەد خودابەندەی کوڕی و عەباسی یەکەمی نەوەدا زیندوو بووە.
سوڵتان بێگم لە کاتی لابردنی محەممەد خودابەندەی کوڕی لە دەسەڵات و دەستبەکاربوونی شا عەباسی یەکەم نەوەکەی لە ژیاندا بوو. لە دەرباری نەوەکەیدا جێگە و ڕێزی ھەبوو. دواجار لە ساڵی ١٥٩٣ کۆچی دوایی کرد، بە فەرمانی شا عەباس لە مەزاری ئیمام ڕەزا بە خاک سپێردرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٥١٧
پۆل:مردووانی ١٥٩٣
پۆل:شیعە ئێرانییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٥١٦
گینێ لە ئۆڵۆمپیاد

**[[گینێ]]** بۆیەکەمجار لە ساڵی ١٩٦٨ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی کرد. جگە لە ساڵانی ١٩٧٢ و ١٩٧٦ بەشداری سەرجەم خولەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەیان کردووە، ئەم وڵاتە ھەرگیز مەدالیای ئۆڵۆمپیادی بەدەست نەھێناوە. جگە لەوەی ھیچ وەرزشوانێکی وڵاتی گینێ یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەدا بەشداری نەکردووە. لیژنەی ئۆڵۆمپیادی گینێ لە ساڵی ١٩٦٤ دروست کراوە و لە ساڵی ١٩٦٥ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە دانیپێدانراوە.

## خشتەی بەشدارییەکان

### بەشداری لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە

## سەرچاوەکان

پۆل:گینێ لە ئۆڵۆمپیاد
گینێ بیساو لە ئۆڵۆمپیاد

گینێ بیساو لە ساڵی ١٩٩٦ەوە بۆ یەکەمجار بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە کرد، ئەم وڵاتە ھەرگیز مەدالیای ئۆڵۆمپیادی بەدەست نەھێناوە. ھیچ وەرزشوانێکی گینێ بیساو لە ھیچ یارییەکی ئۆڵۆمپیادی زستانەدا بەشداری نەکردووە. لیژنەی ئۆڵۆمپیادی گینێ بیساو لە ساڵی ١٩٩٢ دروست کراوە و لە ساڵی ١٩٩٥ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە دانپێدانراوە.

## خشتەی بەشدارییەکان

### ئۆڵۆمپیادی ھاوینە

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرزشی گینێ بیساو
پۆل:گینێ بیساو لە ئۆڵۆمپیاد
کۆتدیڤوار لە ئۆڵۆمپیاد

کۆتدیڤوار بۆیەکەمجار لە ساڵی ١٩٦٤ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی کرد. جگە لە ساڵی ١٩٨٠ کە بایکۆتی کرد وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە لەشکرکێشی سۆڤیەت بۆ سەر ئەفغانستان، بەشداری سەرجەم خولەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە کردووە. ئەم وڵاتە بۆ یەکەمجار لە ڕاکردنی ٤٠٠ مەتری پیاوان لە ساڵی ١٩٨٤ مەدالیای زیوی بەدەستھێنا، لە ساڵی ٢٠١٦ یەکەم مەدالیای زێڕ و برۆنزی لە تایکواندۆ بەدەستھێنا. ھیچ وەرزشوانێکی کۆتدیڤوار لە ئۆڵۆمپیادی زستانەدا بەشداری نەکردووە.

## پێرستی بەشدارییەکان
### ئۆڵۆمپیادی ھاوینە

## سەرچاوەکان
یاریگای ئەلسەمامە

**یاریگای ئەلسەمامە** () ئەم یاریگایە دە کەوێتە بەشی ئەلسەمامە لە شاری دەوحە لە وڵاتی قەتەر، بۆ مەبەستی ئەنجامدانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ دروست کراوە. ئەم یاریگایە لە ساڵی ٢٠١٧ بەردی بناغەی دانراوە و لە ساڵی ٢٠٢١ کراوەتەوە و جێگای ٤٠٬٠٠٠ کەس دەبێتەوە. لە پاش تەواوبونی جامەکە نیوەی کورسییەکانی یارگاکە لادەبرێن و بە خورایی دەبەخشرێنە وڵاتانی تر کە پێویستیان پێیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی قەتەر
ئەلوەکرا

**ئەلوەکرا** یان **ئەلوەکرە** () شارێکە لە باشووری قەتەر، لەسەر کەنارەکانی کەنداو ھەلکەوتووە و پایتەختی شارەداری ئەلوەکرایە، ژمارەی دانیشتووانی سەروی ٨٧ ھەزارە، و ژمارەی دانیشتووانی شارەداری ئەلخوڕە سەروی ٢٩٩ ھەزارە. ئەلوەکرا لە ڕێزی شارە گەورەکانی قەتەردایە. بەلگە شوێنەوارەکانی ئەم شارە دیاردەکەن کە ئەلوەکرا یەکەم ناوەندی شار بووە لە قەتەر.

## سەرچاوەکان

پۆل:شارەکانی قەتەر
پۆل:شارەوانییەکانی قەتەر
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی قەتەر
ڕێکە

**ڕێکە** () دوا بەشی ڕیخۆڵەئەستوورەیە لە مرۆڤ و ھەندێک گوانداری تردا، و دوا بەشی جۆگەی ھەرسە لە ھەندێکی تردا. درێژیی ڕێکەی مرۆڤێکی پێگەیشتوو نزیکەی ١٢ سانتیمەتر (٤.٧ ئینچ)ە.

## فەرمان
ڕێکە وەک شوێنێکی کاتیی ھەڵگرتنی پیسایی کاردەکات؛ تا کاتی دەرکردنی لە ڕێگەی دەرچەی کۆمەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەگەنە
پۆل:کۆئەندامی ھەرس
پۆل:زاراوەناسیی توێکارانە
یاریگای ئەلجنوب

**یاریگای ئەلجنوب** بە فەرمی **یاریگای ئەلوەکرا** () ئەم یاریگایە لە شاری ئەلوەکرا لە وڵاتی قەتەر، بۆ مەبەستی ئەنجامدانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ دروست کراوە. ئەم یاریگایە لە ساڵی ٢٠١٤ بەردی بناغەی دانراوە و لە ساڵی ٢٠١٩ کراوەتەوە و جێگای ٤٠٬٠٠٠ کەس دەبێتەوە و یاریگایی یانەی وەرزشی ئەلوەکرایە.

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی قەتەر
ئەڕڕەیان

**ئەڕڕەیان** () شارێکە لە ناوەراستی قەتەر، بە ١٠ کم دەکەوێتە ڕۆژاوای دەوحە. ئەلرایا پایتەختی شارەداری ئەڕڕەیان، ژمارەی دانیشتووانی سەروی ٣٩٢ ھەزارە، و ژمارەی دانیشتووانی شارەداری ئەڕڕەیان سەروی ٦٠٥ ھەزارە. ئەڕڕەیان لە ڕێزی شارە گەورەکانی قەتەردایە و دووەم گەورەترین شاری قەتەرە لە پاش دەوحە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شارەوانییەکانی قەتەر
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی قەتەر
پۆل:شارەکانی قەتەر
لوسێل

**لوسێل** () شارێکی پلان بۆ کراوە لە قەتەر، لەسەر کەنارەکانی کەنداو ھەلکەوتووە و بە ٢٣ کم دەکەوێتە باکووری دەوحە، پلانە کە ژمارەی دانیشتووانی ٢٥٠ ھەزارە کەس بێ. پلانەکان بۆ پەرەپێدانی شاری لوسێل بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠٠٥ ڕاگەیەندرا و تا ئێستا ٨٠٪ شارەکە تەواو بووە و یەکەم ناوچەی قەتەرە کە ڕێگە بە بیانییەکان درا ببنە خاوەنی خانووبەرە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شارەکانی قەتەر
پۆل:شارەوانییەکانی قەتەر
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی قەتەر
ماری دی میدتشی

وێنۆک|فرانس پوربوس، گەنجتر - ماری دی مێدیسیس

**ماری میدتشی** (؛ ٢٦ی نیسانی ١٥٧٥ – ٣ی تەممووزی ١٦٤٢) شاژنی فەرەنسا و ناڤار بووە وەک ھاوسەری دووەمی شا ھێنریی چوارەمی فەڕەنسا لە ماڵی بۆربۆن و ڕیجێنتی شانشینی فەرەنسا بە فەرمی لە نێوان ساڵانی ١٦١٠ بۆ ١٦١٧ لە سەردەمی کەمینەبوونی کوڕەکەی لویسی سێزدەھەم فەرەنسا. ماوەی یاسایی لە ساڵی ١٦١٤دا کۆتایی ھات کاتێک کوڕەکەی تەمەنی گەیشتە تەمەنی باڵا، بەڵام ئەو ڕەتی کردەوە دەست لەکار بکێشێتەوە و سەرەڕای ئەوەش بەردەوام بوو وەک حاکم تا لە ساڵی ١٦١٧ بە کودەتا لە کارەکەی دوورخرایەوە.

## سەرەتای ژیان
ماریا لە پالازۆ پیتی لە فلۆرانس لە ئیتاڵیا لە ٢٦ی نیسانی ١٥٧٥ لەدایکبووەماریا شەشەمین کچی فرانسیسکۆی یەکەم دی مێدیچی دوکی گەورەی توسکانی و دوچێسی سەرەکی جوانا لە نەمسا بووە..

## سەرچاوەکان

پۆل:فەرمانڕەوا ژنەکانی سەدەی ١٧یەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٧٥
پۆل:مردووانی ١٦٤٢
کینیا لە ئۆڵۆمپیاد

**[[کینیا]]** بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٥٦ بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیدا کردووە، جگە لە ئۆڵۆمپیادەکانی ١٩٧٦ و ١٩٨٠ کە بایکۆتی کرد بەشداری سەرجتم خولەکانی دیکەی کردووە. کینیا لە ساڵانی ١٩٩٨ و ٢٠٠٢ و ٢٠٠٦ و ٢٠٠٨ بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە کردووە، وەرزشوانانی کینیا بە گشتی ١٠٣ مەدالیای بەدەستھێناوە، ھەموویان لە بۆکسێن و پێشبڕکێکانی یارییەکانی گۆڕەپان و مەیدان بوون، بەمەش بوونە سەرکەوتووترین لیژنەی ئەفریقی لە ئۆڵۆمپیادەکەدا. ژمارەی ئەو ژنانە کینیایانەی کە مەدالیای ئۆڵۆمپییان بەدەستھێناوە بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش بەرزبووەتەوە، لە یەکەم میدالیای کینیا لە ساڵی ١٩٩٦ بۆ زیاتر لە نیوەی مەدالیاکانی کینیا لە ساڵی ٢٠١٦ (حەوت) لیژنەی ئۆڵۆمپیادی کینیا لە ساڵی ١٩٥٥ دامەزراوە.

## خشتەی بەشدارییەکان

### مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە

### مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە

## سەرچاوەکان
تۆری بلاک

**میشێل چاپمان** (بە ئینگلیزی: Tori Black; لەدایکبووی ٢٦ی ئابی ١٩٨٨)،  بە ناوە پیشەیەکەی بە **میشێل چاپمان** ناسراوە، خانمە ئەکتەرێکی پۆرنۆگرافی ئەمریکییە. لە ساڵی ٢٠٠٧دا هاتە ناو پیشەسازی پۆرن و بەشداری کردووە لە زیاتر لە ٢٠٠ فیلمی پۆرنۆگرافی.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨
پۆل:خانمەکتەرە پۆرنۆگرافییە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
شۆن جەیمز

**شۆن جەیمز** (؛ لەدایکبووی ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٨٦)، مۆسیقاژەن، گۆرانیبێژ و گۆرانینووسێکی ئەمریکییە. ئەو ھەم بە تەنیا و ھەم لەگەڵ باندی پشتیوانی خۆی *دە شەیپشیفتەرز* گۆرانی دەچڕێت.

## سەرەتای ژیان
جەیمز لە ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٨٦ لە شیکاگۆ لەدایکبووە، کوڕی خێزانێکی کۆچبەری یۆنانییە. لە بەشی باشووری شاری شیکاگۆ گەورە بووە. لە مناڵیدا بەشداری لە کڵێسایێکی نێوخۆییی پێنتەکۆستەڵ کردووە، کە لەوێ لە کۆرسدا گۆرانی دەوت. ھەروەھا لە قۆناغی ئامادەییدا وانەی ئۆپێرا، ئۆرکێسترا و گۆرانیبێژی خوێندووە.

## ژیانی کەسێتی
جەیمز لەگەڵ کچەھاوڕێکەی میشێل، لە ساڵی ٢٠٠٣وە پێکەوەن لەو کاتەوەی کە ھەرزەکار بوون، و نیشتەجێی شاری سیاتڵن.

## دیسکۆگرافی
### بە تەنیا
* *سێبەرەکان* (٢٠١٢)
* *ڕزگاربوون* (٢٠١٤)
* *لەسەر شانی زەبەلاحەکان* (٢٠١٦)
* *بەنێو دۆڵەکەدا* (٢٠١٧)
* *ڕاستەوخۆ لە ماڵی دڵشکێن* (٢٠١٨)
* *تاریکی و ڕووناکی* (٢٠١٩)
* *کۆکراوەی پارێزەر* (٢٠٢٠)
* *شوێنێک لە نەزانراودا* (٢٠٢٢)

### دە شەیپشیفتەرز
* *گورگ* (٢٠١٣)
* *ورچ* (٢٠١٣)
* *باشۆکە* (٢٠١٤)
* *دە کەڤەرز* (٢٠١٤)
* *ئینجیل بەپێی شۆن جەیمز و دە شەیپشیفتەرز* (٢٠١٧)

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* شۆن جەیمز لە باندکامپ
* ترەیلەری دوایینی ئێمە ٢ لە یووتیووب

پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
سوڵتان-ئاغا خانم

وێنۆک|سوڵتان-ئاغا خانم	

**سوڵتان-ئاغا خانم** (؛ ١٥٢٤ – ١٥٧٦) شاژنێکی سەفەوی بوو کە بە ڕەچەڵەک چەرکەسی بوو وەک هاوسەری دووەمی پاشای سەفەوی شا تەهمە سپی یەکەم. هەروەها دایکی شازادە پەری خان خانم و شازادە سولەیمان میرزا (لەدایکبووی ٢٨ی ئازاری ١٥٥٤، نەخچیوان).

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٥٢٤
پۆل:مردووانی ١٥٧٦
یاریگای ئەحمەد بن عەلی

**یاریگای ئەحمەد بن عەلی** () و ھەروەھا ناسراوەش بە **یاریگای ئەلرایان** ئەم یاریگایە لە شاری ئەلرایان لە وڵاتی قەتەر، لە ساڵی ٢٠٠٣ کراوەتەوە پاشان لە چەند قۆناغیکی جییادا لە ٢٠١٦–٢٠٢٠ نوژەن و گەورەکراوە بۆ ئەنجامدانی یارییەکانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢. یاریگایەکە جێگای ٥٠٬٠٠٠ کەس دەبێتەوە. لە پاش تەواوبونی جامەکەی فیفا کورسییەکانی یارگاکە بۆ ٢١٬٠٠٠ کەمدەکرێتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی قەتەر
مارگریت لە ڤالۆیس

وێنۆک|وێنەی مارگریت ئۆف ڤالۆیس (١٥٥٣–١٦١٥)

**مارگریت لە ڤالۆیس** (؛ ١٤ی ئایاری ١٥٥٣ – ٢٧ی ئازاری ١٦١٥) شازادەیەکی فەرەنسی بوو لە شانشینی ڤالۆیس کە بوو بە شاژنی ناڤار بە ھاوسەرگیری لەگەڵ ھێنری سێیەمی ناڤار، ئەوکات شاژنی فەرەنساش لە کاتی دەستبەکاربوونی ھاوسەرەکەی لە ساڵی ١٥٨٩ بۆ تەختی دووەم وەک ھێنری چوارەم

## سەرەتای ژیان
وێنۆک|کاترین دوو مدیچی با فرزندانش در سال ١٥٦١: فرانسیس، چارلز نھم، مارگارت و ھنری.
مارگریت لە ڤالۆیس لە ١٤ی ئایاری ١٥٥٣ لە شاتۆی شاھانەی سانت جێرمان-ئێن-لای لەدایکبووە، حەوتەمین منداڵ و سێیەم کچی ھێنری دووەم و کاترین دی مێدیچی بووە.سێ برای دەبوونە پاشای فەرەنسا: فرانسیسی دووەم چارڵی نۆیەم و ھێنری سێیەم. خوشکەکەی، ئەلیزابێسی ڤالۆیس، دەبێتە سێیەم ھاوسەری پاشا فیلیپی دووەمی ئیسپانیاو براکەی فرانسیسی دووەم ھاوسەرگیری لەگەڵ ماری شاژنی سکۆتلەندا کرد.
لە دەرباری فەرەنسادا ڕێزمان و کلاسیک و مێژوو و کتێبی پیرۆزی خوێندووە.مارگریت جگە لە زمانی فەرەنسی زێدی خۆی فێری قسەکردنی زمانی ئیتاڵی، ئیسپانی، لاتینی و یۆنانی بووە لە تەمەنی ھەرزەکاریدا، ئەو و ھێنری برای ھاوڕێی زۆر نزیک بوون. لە ساڵی ١٥٦٨دا کە دەرباری بەجێھێشت و فەرماندەیی سوپای شاھانە بوو، بەرگری لە بەرژەوەندییەکانی خۆی بە دایکیان سپارد بە خوشکە ١٥ ساڵانەکەی.

## مردن
سەرەتای مانگی ئازاری ساڵی ١٦١٥ مارگریت بە شێوەیەکی مەترسیدار نەخۆش کەوت. لە ھۆستێلی دی لا ڕین مارگوێری خۆیدا کۆچی دوایی کرد، لە ٢٧ی ئازاری ١٦١٥. "لە ٢٧ی ئازاردا – پاوڵ فیلیپۆ دی پۆنتچارتراین نووسیویەتی – لەوێ لە پاریس کۆچی دوایی کرد شاژنە مارگریت، تاکە ڕزگاربووی ڕەگەزی ڤالۆیس؛ شازادەیەکی پڕ لە میھرەبانی و چاکە." نیازەکانی بۆ خۆشگوزەرانی و پشوودانی دەوڵەت، و کێ تاکە دوژمنی بوو. ئەو بە قووڵی پەشیمان بووەوە".

## سەرچاوەکان

پۆل:فەڕەنسییە کاتۆلیکەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٥٣
پۆل:مردووانی ١٦١٥
پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٦یەم
پۆل:نۆسترادامۆس
یاریگای لوسێل

**یاریگای لوسێل** () ئەم یاریگایە لە شاری لوسێل لە وڵاتی قەتەر، یاریگاکە مێوانداری جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ دەکات. ئەم یاریگایە لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی قەتەر خاوەنداریتی دەکرێت و گەورەترین یاریگایە لە قەتر. یاریگاکە لە ساڵی ٢٠١٧ بەردی بناغەی دانراوە و لە ساڵی ٢٠٢١ کراوەتەوە و جێگای ٨٠٬٠٠٠ کەس دەبێتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی قەتەر
یاریگای شاری پەروەردەیی

**یاریگای شاری پەروەردەیی** () ئەم یاریگایە لە شاری ئەلرایان لە وڵاتی قەتەر، بۆ مەبەستی ئەنجامدانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ دروست کراوە. ئەم یاریگایە لە ساڵی ٢٠١٦ بەردی بناغەی دانراوە و لە ساڵی ٢٠٢٠ کراوەتەوە و جێگای ٤٥٬٣٥٠ کەس دەبێتەوە. لە پاش تەواوبونی جامەکەی فیفا کورسییەکانی یارگاکە بۆ ٢٥٬٠٠٠ کەمدەکرێتەوە، یاریگاکە لەلایەن تیمە وەرزشییەکانی زانکۆوە بەکاردەھێندرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی قەتەر
لیسۆتۆ لە ئۆڵۆمپیاد

لیسۆتۆ بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٧٢ بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد کرد، لەو ساڵەوە لە ھەموو یارییەکی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەدا بەشداریکردووە، تەنھا ئەو کاتە نەبێت کە لەگەڵ زۆربەی وڵاتانی دیکەی ئەفریقادا بایکۆتی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦یان کرد. لێسۆتۆ تا ئێستا بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستاندا نەکردووە. ھیچ مەدالیایەکی ئۆڵۆمپیادی بەدەست نەھێناوە. لیژنەی ئۆڵۆمپی لیسۆتۆ لە ساڵی ١٩٧١ دروست کراوە و لە ساڵی ١٩٧٢ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە دانیپێدانراوە.

## خشتەی بەشدارییەکان
### ئۆڵۆمپیادی ھاوینە

## سەرچاوەکان

پۆل:لیسۆتۆ لە ئۆڵۆمپیاد
پۆل:وەرزشی لیسۆتۆ
لیبێریا لە ئۆڵۆمپیاد

لیبێریا لە ساڵی ١٩٥٦ بۆیەکەمجار بەشداری ئۆڵۆمپیادی ھاوینە کرد. جگە لە ساڵانی ١٩٦٨ و ١٩٧٦ و ١٩٨٠ و ١٩٩٢، ھەرچەندە ئەو وڵاتە ھەرگیز مەدالیای ئۆڵۆمپیادی بەدەست نەھێناوە. ھیچ وەرزشوانێکی لیبێریا لە ھیچ یارییەکی ئۆڵۆمپیادی زستانەدا بەشداری نەکردووە. لیژنەی ئۆڵۆمپیادی لیبێریا لە ساڵی ١٩٥٤ پێکھێنراوە و لە ساڵی ١٩٥٥ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە دانی پێدانرا.

## خشتەی بەشدارییەکان
**ئۆڵۆمپیادی ھاوینە**

## سەرچاوەکان
گانا لە ئۆڵۆمپیاد

گانا بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٥٢ بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاددا کرد، ئەوکات بە کۆلۆنیالی گۆڵد کۆست ناسرابوو. بەشداری لە ساڵی ١٩٥٦دا نەکردووە، ھەروەھا بایکۆتی ئۆڵۆمپیادی ساڵی ١٩٧٦ی کرد وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە بەشداریکردنی نیووزلەندا (بایکۆتی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ی مۆسکۆیش کرد کە ئەمریکا سەرکردایەتی کرد). گانا بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠١٠ لە ڤانکۆڤەر بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە کرد. وەرزشوانانی گانا بە گشتی پێنج میدالیای ئۆڵۆمپیادیان بەدەستھێناوە، چوار (سێ برۆنزی و یەک زیو) لە کێبڕکێی بۆکسێندا، ھەروەھا مەدالیای برۆنزی لەلایەن ھەڵبژاردەی تۆپی پێی خوار ٢٣ ساڵی گاناوە لە ساڵی ١٩٩٢دا بەدەستھێناوە. لیژنەی نیشتمانی ئۆڵۆمپیادی گانا لە ساڵی ١٩٥١ دروست کرا و لە ساڵی داھاتوودا لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە دانپێدانانی پێدرا.

## خشتەی بەشدارییەکان

### ئۆڵۆمپیادی ھاوبنە

### ئۆڵۆمپیادی زستانە

## سەرچاوەکان
خوێی ھیمالایا

وێنۆک|خێی ھیمالایا

**خوێ**، **خێ** یان **مەکی** خێیەکی بەردینییە لە ناوچەی پونجاب لە پاکستان دەردەھێندرێ، خێیەکە بە ھۆکارە کانزایییەکانەوە ڕەنگێکی پەمبەیی ھەیە و بە جێگرەوەی خوێیە پاڵاوتنەکان دادەندرێت لە بەکارھێنانی چێشتلێنان، زۆر جار بانگەشەی ئەوەی بۆ دەکرێت کە بنەمایەکی تەندروستی ھەیە لە بەرامبەر خوێی ئاسایی بەڵام.

## مێژوو
ئەفسانەی دیتنەوەی خێی ھیمالایا دەگەرێتەوە بۆ سەردەمی سوپای ئەسکەندەری گەورە کە ٣٠٠ ساڵ پێش زایینە، بەڵام یەکەم تۆماری کانگاکردنی خێی ھیمالایە دەگەرێتەوە بۆ ساڵانی ١٢٠٠ی زایینی، خێیەکە زیاترینیان لە کانگای خێی خێورا لە ناوچەی خێورا بە دیاریکراوی لە ناوچەی جەلوم لە شاری پونجابی پاکستان، کە دەکەوێتە دامێنی گردی زنجیرە خوێ لە نێوان ڕووباری ئیندۆس دەشتی پونجاب، خێیەکە بە پلەی یەکەم بە شێوەیەکی کۆ ھەناردەدەکرێ بۆ وڵاتانی دەرەوەی پاکستان بە مەبەستی بازاڕکردن و بەکارھێنانی وەک پێداویستییەکی ڕۆژانە.

## پێکھاتە کانزایییەکان
خێی ھیمالایا بەپێی شیکاری زانستی دەربارەی خوێیەکە دەری خست کە لە نێوان ٩٦٪ بۆ ٩٩٪ کبۆری سیدیۆمدان، لەگەڵ بوونی شوێنەواری (کالیسیۆم، ئاسن، زینک، کرۆم، مەگنیسیۆم، سەلفات) ھەر یەکەو لە ئاستی سەلامەتی جیاوازدان لە پێکھاتەی خێیەکە، خوێیەکە سەلامەت نییە بۆ بەکارھێنان بەبێ پرۆسەی پاککردنەوە تەنانەت لە کاری پیشەسازیشدا،
لە ڕووی خۆراکییەوە خێی ھیمالایە ھەر وەکی خێی سەر مێزی باوە، تەنھا سەبارەت بە یۆدی کانزای بنەڕەتی نەبێت کە لەوەیان جیاوازە لەگەڵ خێی سەر مێزی باودا، ھەروەھا ئەو باوەڕە پشتگیری نەکراوەی کە ئاماژە بە تەندروست بوونی خێی ھیمالایە دەدات لە بەرامبەر خوێی سەرمێزی باودا ھیچ بنەمایەکی زانستی بۆ ئەو سوودە تەندروستییە بانگەواز بۆ کراوە نییە.

## ئەمانەش ببینە
* خوێی چێشت

## سەرچاوەکان

پۆل:خوێ
پۆل:چێژەمەنییەکان
پۆل:زڕزانست
گونەڵەکردن

وێنۆک|بە قاڵبکردنی پلاستیک
**گونەڵە** بە شتی خڕ و گرۆڤەری وەک  تۆپی دەست دەوترێ. **گونەڵەکردن** بریتییە لە پرۆسەی پاڵپێوەنان یان قاڵبکردنی ماددەیەک بۆ شێوەی گونەڵە. کۆمەڵێک مادەی جیاواز بە گونەڵە دەکرێت لەوانە ماددە کیمیاییەکان، کانزای ئاسن، خۆراکی ئاوێتەی ئاژەڵان، پلاستیک، ماددە پاشماوەکان و زۆر شتی تر. پرۆسەکە بە بژاردەیەکی نایاب دادەنرێت بۆ ھەڵگرتن و گواستنەوەی ئەو کەرەستانە، ئەم تەکنەلۆژیایە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە پیشەسازی ئەندازیاری کانزاسازی پاودەر و پیشەسازیدا بەکاردەھێنرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئاسن
پۆل:پیشەسازی
پۆل:ئاژەڵەکان
ئیفریقیە

**ئیفریقییە** (بە عەرەبی: إفريقية، واتا: 'ئەفریقا' ئیفریقیا)، ناسراو بە مەغریبی ئەدنا (بە عەرەبی: المغرب الأدنى)، ناوچەیەکی مێژوویی سەدەی ناوەڕاست بوو کە پێکھاتبوو لە تونسی ئەمڕۆ و ڕۆژھەڵاتی جەزائیر، و سێپۆلیتانیا (ڕۆژاوای ئەمڕۆی لیبیا). ھەموو ئەو شتانەی لەخۆگرتبوو کە پێشتر پارێزگای بیزەنتین لە ئەفریقا پرۆکۆنسولاریس بووە و لەوە زیاتر درێژدەبووەوە، بەڵام مۆریتانیاکانی نەگرتەوە.
وێنۆک|پارێزگای ڕۆمانی ئەفریقا لە ساڵی ١٢٥ی زایینی (بە ڕەنگی سوور)، کە ھاوتایە لەگەڵ ناوچەی ئەفریقا لە سەردەمی فەتحی ئیسلامیدا و ناوی عەرەبی لێ وەرگیراوە

لە ئێستادا وڵاتانی ئەفریقا بریتین لە توونس، باکووری ڕۆژھەڵاتی جەزائیر (قەستەنتین) و باکووری ڕۆژاوای لیبیا (ناوچەی تەرابلوس) و ناوەندەکەی قەیرەوانە، لەنێو ئەو وڵاتانەی کە فەرمانڕەوایی ئەم ناوچەیەیان کردووە بریتین لە ئاغلابییەکان، ئەلموحەدەکان، فاتیمییەکان، بانو غانیا، بانی حەمەد: ھەندێک جار ئەم دەوڵەتانە حوکمڕانی ھەموو ئەفریقا دەکەن و ھەندێک جار تەنھا بەشێکی.

## سەرچاوەکان
لیبیا لە ئۆڵۆمپیاد

لیبیا بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٦٤ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد کرد، لە زۆربەی خولەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەدا بەشداری کردووە، لیبیا لەگەڵ زۆربەی گەلانی دیکەی ئەفریقا بایکۆتی یارییەکانی ساڵی ١٩٧٦ی کرد، ھەروەھا بەھەمان شێوە بایکۆتی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ساڵی ١٩٨٤. لیبیا ھیچ کات بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستاندا نەکردووە. تا ئێستا ھیچ وەرزشوانێکی لیبی مەدالیای ئۆڵۆمپیادی بەدەست نەھێناوە. لیژنەی ئۆڵۆمپیادی لیبیا لە ساڵی ١٩٦٢ دروست کراوە و لە ساڵی ١٩٦٣ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە دانیپێدانراوە.

## خشتەی بەشدارییەکان

## سەرچاوەکان
ئەیالەتی دیاربەکر

**ئەیالەتی دیاربەکر** (بە تورکیی عوسمانی: * ایالت دیاربكر* بە ڕۆمانی:*Eyālet-i Diyār-i Bekr*)یەکێک بوو لە ئەیالەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی. ڕووبەری ڕاپۆرتکراوی لە سەدەی نۆزدەھەمدا ٢٠٣٣٢ میل چوارگۆشە بووە (٥٢٦٦٠ کم٢)

## سەرچاوەکان

دیاربەکر
پۆل:مێژووی پارێزگای دیاربەکر
پۆل:مێژووی پارێزگای ڕحا
پۆل:مێژووی پارێزگای دەرسم
پۆل:مێژووی پارێزگای مێردین
محەممەد سیدیق خان

**محەممەد سیدیق خان** (بە زمانی ئوردو: محمد صدیق خان؛ ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٤ – ٧ی تەمموزی ٢٠٠٥) تیرۆریستێکی پاکستانی-بەریتانی بووە و بەتەمەنترینی چوار خۆکوژە ئیسلامییەکە بوو و پێدەچێت ئەو بەرپرسیارە بێت لە تەقینەوەکانی ٧ی تەمموزی ٢٠٠٥ی لەندەن.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:مردووانی ٢٠٠٥
ماداگاسکار لە ئۆڵۆمپیاد

ماداگاسکار بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٦٤ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی کرد. جگە لە ساڵانی ١٩٧٦ و ١٩٨٨ وەرزشوانانی بۆھەموو خولەکان ناردووە، زۆرترین وەرزشوان کە وڵاتەکە تا ئێستا بۆ یارییەکی ئۆڵۆمپیادی ناردووە ساڵی ٢٠٠٠بوو کە ١٠ وەرزشوان بوو، تائێستا نەیانتوانیوە مەدالیای ئۆڵۆمپیاد بەدەست بھێنن. ماداگاسکار بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠٠٦ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە کرد و تا ساڵی ٢٠١٨ جارێکی دیکە نەیتوانی بەشداری بکات.

## خشتەی بەشدارییەکان

### مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە

### مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە

## سەرچاوەکان
ویلایەتی دیاربەکر

**ویلایەتی دیاربەکر** (بە تورکیی عوسمانی: *ولایت دیار بکر* بە ڕۆمانی:*Vilâyet-i Diyarbakır*) لە دابەشکردنی کارگێڕیدا، (ویلایەت) ئاستی یەکەمی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بوو پایتەختی شاری دیاربەکر بوو. بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ٥٤٥٠٣ میل چوارگۆشە بووە (١٤١١٦٠ کم٢). بەپێی زانیارییەکان، لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، دیاربەکر ڤیلایەت ڕووبەرەکەی ١٨٠٧٤ میل چوارگۆشە بووە (٤٦٨١٠ کیلۆمەتر دووجا)، لەکاتێکدا ئەنجامە سەرەتایییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (کە لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکرایەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی ٤٧١ ھەزار و ٤٦٢ کەس بووە.

## دابەشکردنی کارگێڕی
سنجاقەکانی ویلایەتی دیاربەکر:
# سنجاقی دیاربەکر (دیاربەکر، لجێ، فارقین، دێریک، قوبین)
# سنجاقی ماردین (ماردین، جزیر، مدیاد، ساڤور، نسێبین)
# سنجاقی ئێرگانی (مادەن، پالۆ)
# سنجاقی سوێرەک (لە ساڵی ١٩٠٧ لە دیاربەکر جیابووەوە)(سوێرەک، چێرمیک، وێرانشار)

## نەخشە

## سەرچاوەکان

دیاربەکر
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧
پۆل:مێژووی پارێزگای دیاربەکر
پۆل:مێژووی پارێزگای ڕحا
پۆل:مێژووی پارێزگای مێردین
تەمیم داری

ناوى **تەمیمی کوڕی ئەوسی کوڕی خاریجەیە**،  ناسراوە بە تەمیمی داری، نازناوی **(گەشتیارە بێ ترسکە**) بەدەستهێنابوو بەهۆی ئەوەی **دەجال بینیووە** ، تەمیمی دارى ناسرابوو بە پەرستشی زۆر قورئان خوێندنى زۆر. ئەم هاوەڵە پێشتر مەسیحی بوو، راهیبێک بوولە فەڵەستین،  بەڵام لە ساڵی نۆیەمى کۆچیدا هاتە مەدینەو لە خزمەت پێغەمبەرى خوادا (صلى الله عليه وسلم) موسڵمان بوو،  لەوێیشمایەوەو لەگەڵ پێغەمبەردا (صلى الله عليه وسلم) بەشدارى غەزا بوو.

## ژیاننمە
تەمیمی دارى یەکێک بوو لەو کەسانەى لە سەردەمى پێغەمبەردا (صلى الله عليه وسلم) قورئانیان کۆکردەوە،  هەروەها هەژدە فەرموودەى لەپێغەمبەرى خواوە (صلى الله عليه وسلم) گێڕاوەتەوە. تەمیمی کوڕی ئەوس شەونوێژی زۆر بوو، شەوێک شەونوێژی دەکرد تا بەیانى یەکئایەتى دووبارە دەکردەوە. جارێک تەمیمی دارى ئامۆژگاریی پیاوێکی کرد و پێى وت: ئەگەر من باوەڕدارێکی بەهێز بم و تۆیشباوەڕدارێکی لاواز بیت، بەهێزی من بدەیت بەسەر لاوازى خۆتدا و بتەوێت وەک من بکەیت، ناتوانیت و پەکت دەکەوێت، یان تۆ باوەڕدارێکی بەهێز بیت و من باوەردارێکی لاواز بم، کاتێک بەهێزی تۆ دەدەم بەسەر لاوازى خۆمدا، بەرگەى ناگرم و دەکەوم، بۆیە لە تواناى خۆتەوە بنەوەئایینداریەکەت و لە ئایینداریتەوە بۆ دەروونت لێنەوە، هەتا سەرقاڵی پەرستشێک بیت کە بەرگەى بگریت.  تەمیم لە مەدینە مایەوەو پاش ئەوەى عوثمانى کوڕی عەففان شەهید کرا، ئیتر تەمیم گەڕایەوە بۆ شام،  هەر لەوێیش کۆچی دوایی کرد و لە خاکى فەلەستین ئەسپەردە کرا.

## سەرچاوە

پۆل:مردووانی ٦٦١
پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم
پۆل:ھاوەڵەکان
ئاڤانۆس

وێنۆک|دیمەنی ناوەندی شاری ئاڤانۆس
**ئاڤانۆس** شارۆچکە و قەزایەکی پارێزگای نەوشەھرە لە ناوچەی ئەنادۆڵی ناوەڕاستی تورکیا دەکەوێتە ١٨ کم (١١ میل) باکووری نەڤشەھیر، پایتەختی پارێزگاکە. دەکەوێتە ناو ناوچەی مێژوویی و گەشتیاری کەپادۆکیا. بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٠ ژمارەی دانیشتووانی قەزاکە ٣٥ ھەزار و ١٤٥ کەسە کە ١٢ ھەزار و ٢٨٨ کەسیان لە شارۆچکەی ئاڤانۆس دەژین.ڕووبەری قەزاکە ٩٩٤ کم٢ (٣٨٤ میل چوارگۆشە) دەگرێتەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

ئاڤانۆس
پۆل:شارەکانی پارێزگای نەڤشەھیر
ئایدین

وێنۆک|مۆنۆمێنتی جەنگی سەربەخۆیی تورکیا لە شاری ئایدن لە تورکیا

**ئایدین** شارێکە لە و شوێنی نیشتەجێبوونی پارێزگای ئایدین لە ھەرێمی ئێژە تورکیا. شارەکە دەکەوێتە دڵی دۆڵی خوارەوەی ڕووباری بویوک مێندێرێس (ڕووباری کۆنی مێندەر) لە پێگەیەکی فەرماندەیی بۆ ناوچەکە کە لە بەرزایییەکانی دۆڵییەوە تا کەنارەکانی دەریا درێژ دەبێتەوە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٤دا ٢٠٧ ھەزار و ٥٥٤ کەس بووە.

## مێژوو
لە کاتی جەنگی نێوان یۆنان و تورک (١٩١٩-١٩٢٢) شەڕی توندوتیژ لە ئایدن و دەوروبەری، بە تایبەت لە قۆناغی دەستپێکی جەنگدا، لە کاتی شەڕی ئایدن لە نێوان ٢٧ی حوزەیران بۆ ٤ی تەممووزی ١٩١٩ ڕوویدا. دانیشتووانی مەدەنی شارەکە، بە شێوەیەکی بنەڕەتی تورکەکان و ھەروەھا یۆنانییەکان، زیانێکی زۆریان بەرکەوت. ھەروەھا ژمارەی جوولەکەکانی شارەکە کە لە ساڵی ١٩١٧دا ٣٥٠٠ کەس بوون، نەیانتوانی بێ زیان بمێننەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

ئایدین
پۆل:پارێزگای ئایدین
پۆل:پێگەکانی یۆنانی کۆن لە تورکیا
لیژنەی پاراستنی قەرەقووش

لیژنەی پاراستنی قەرەقووش(بەھێزەکانی ئاسایشی دەشتەکانی نەینەواش ناسراوە) میلیشیایەکی چەکدارە کە لەلایەن ئاشوورییەکانی نیشتەجێی شارۆچکەی قەرەقووش پێکھێنراوە، لە پارێزگای نەینەوای عێراق. لیژنەکە لە ساڵی ٢٠٠٤ پێکھێنراوە و لە ڕێگەی کڵێسا ناوخۆییەکانەوە ڕێکخرابوو، و دەستی کرد بە کارمەندکردنی بازگەکان و زۆری نەخایاند لەگەڵ پۆلیسی عێراق کاریان دەکرد.

## گۆشەگیری لە کاتی جەنگی عێراقدا
ئاشوورییەکان لە عێراقی دوای سەددام حوسێن لە سەرەتای شەڕی عێراقەوە ڕووبەڕووی ڕێژەیەکی بەرزی گۆشەگیری بوونەتەوە لەلایەن ئیسلامییە بنەڕەتخوازیەکانەوە. تا سەرەتای ئابی ٢٠٠٤، ئەم گۆشەگیرییە تەقینەوەی کڵێساکانی لەخۆگرتبوو، و جێبەجێکردنی کۆدی ڕەفتاری موسڵمانان لەلایەن گروپە بنەڕەتخوازیەکانەوە بەسەر مەسیحییە ئاشوورییەکان، بۆ نموونە قەدەغەکردنی کحول، ناچارکردنی ژنان بە لەبەرکردنی حیجاب. توندوتیژی دژی کۆمەڵگاکە بووەتە ھۆی کۆچی ڕەنگە نیوەی کۆمەڵگاکە. لە کاتێکدا ئاشوورییەکان پێش جەنگ تەنیا ٥٪ی کۆی دانیشتوانی عێراقیان پێکھێنابوو، بەپێی ئاماری نەتەوە یەکگرتووەکان، ئاشوورییەکان ھێندەی ٤٠٪ی ئەو پەنابەرە عێراقیانەی کە لە گەشەکردندان و لە سووریا و ئوردن و لوبنان و تورکیا گیریان خواردووە پێکدەھێنن. 

ڕێکخەری لیژنەی پاراستنی قەرەقوش، سەباح بێھنام، وتی ئەجێنداکانی دەرەوە- لە سوننەکانی قاعیدەوە تا شیعەکان لە ئێران- "لە پشت ھەوڵەکانن بۆ ئاوارەکردنی مەسیحییەکانی عێراق".

رۆژی سێشەممە ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠، لیژنەی پاراستنی قەرەقوش، بە ھەماھەنگی لەگەڵ ھێزەکانی ئاسایشی کورد، عەلی محەمەد ئیدریس سادقیان بەدیل گرت، سەرکردەیەکی باڵای قاعیدە، لە شارۆچکەی قەرەقووش(باخودیدا).

لیژنەی پاراستنی قەرەقوش دوای ئەوەی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شامدا لە ساڵی ٢٠١٤دا دەستی بەسەر دەشتی نەینەوادا گرت، سەرلەنوێ خۆی ڕێکخستەوە. ئێستا بە ھێزەکانی ئاسایشی دەشتەکانی نەینەوا ناسراوە و لە نزیکەوە ھاوکاری پێشمەرگەی باشووری کوردستان و ئاسایش دەکات.

## سەرچاوەکان

* ماڵپەڕی تەلەفیزیۆنی عەشتار.

پۆل:باشووری کوردستان
پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:سیاسەتی عێراق
پۆل:وشە سیاسییەکان
پۆل:ئایینەکانی کوردستان
پۆل:ئاشوورییەکان و سوریانییەکان
پۆل:ئاشوورییەکان
پۆل:ئاشوورییەکانی باشووری کوردستان
پۆل:ئاشوورییەکان لە عێراق
پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ٢٠٠٨
ویلایەتی ئەنقەرە

**ویلایەتی ئەنقەرە** (بە تورکیی عوسمانی: *ولايت آنقره* بە ڕۆمانی: *Vilâyet-i Ankara*) لە دابەشکردنی کارگێڕیدا، (ویلایەت) ئاستی یەکەمی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بوو. پایتەختی شاری ئەنقەرە بوو. بەپێی زانیارییەکان ڕووبەرەکەی ٣٢٣٣٩ میل چوارگۆشە بووە (٨٣٧٦٠ کیلۆمەتر دووجا)، لە کاتێکدا ئەنجامە سەرەتاییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (کە لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی ٨٩٢٩٠١ کەس بووە.
## دابەشکردنی کارگێڕی
سنجاقەکانی ویلایەتی ئەنقەرە:
# سنجاقی ئەنقەرە (ئەنقەرە، ئایاش، بەیپازاری، سیڤریهیسار، چوبوک، نالیھان ، حەیمانە ، خزلچەهامەم ، میهالچیچک ، بالا ، کالێچیک)
# سنجاقی بۆزۆک (یۆزگات، ئاکداغمەدەنی، بۆغازلیان)
# سنجاقی قەیسەری (قەیسەری، دەڤێلی، ئینچەسۆ)
# سنجاقی کرشەهیر (كرشەهیر، موچور، حەجبەكتاش، کەسکین، چیچەكداغی، ئاڤانۆس)
# سنجاقی چۆروم (چۆروم، عوسمانجک، کارگی، سونگرلو، ئیسکیلیپ)

## نەخشە

## سەرچاوەکان

ئەنقەرە
ئەنقەرە
ئەنقەرە
پۆل:پارێزگای ئەنقەرە
مالاوی لە ئۆڵۆمپیاد

**[[مالاوی]]** بۆیەکەمجار لە ساڵی ١٩٧٢ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد کرد. لەو کاتەوە بەشداری لە نۆ خولی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەدا کردووە. ھەرگیز لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەدا بەشدارییان نەکردووە. ھەروەھا مالاوی بایکۆتی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ و ١٩٨٠ کرد و لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بۆ جارێکی دیکە گەڕایەوە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد. ھیچ مەدالیایەکی ئۆڵۆمپیادی بەدەست نەھێناوە.

## بەشدارییەکان

## سەرچەوەکان
مالی لە ئۆڵۆمپیاد

**[[مالی]]** بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٦٤ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد کرد. لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادەکانی ھاوینەی ساڵانی ١٩٦٤، ١٩٦٨، ١٩٧٢ بەشداری کردووە ساڵی ١٩٧٦ بەشداری نەکرد، بەڵام لە ساڵی ١٩٨٠ەوە تا ئێستا لە سەرجەم خولەکانی ئۆڵۆمپیاد ھاوینە بەشداری کردووە. لەگەڵ ئەوەشدا ئەم وڵاتە ھیچ مەدالیایەکی ئۆڵۆمپیادی بەدەست نەھێناوە. ھەروەھا ھیچ وەرزشوانێکی مالی لە ھیچ یارییەکی ئۆڵۆمپیادی زستانەدا بەشداری نەکردووە. لیژنەی ئۆڵۆمپیادی مالی لە ساڵی ١٩٦٢ پێکھێنراوە و لە ساڵی ١٩٦٣ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە دانیپێدانراوە.

## خشتەی بەشدارییەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:مالی لە ئۆڵۆمپیادەکان
مۆریتانیا لە ئۆڵۆمپیاد

مۆریتانیا بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٨٤ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد کرد. لە سەرجەم خولەکان بەشداریکردووە، تا ئێستا نەیتوانیوە ھیچ مەدالیایەکی ئۆڵۆمپیاد بەدەستبھێنێت. ھەروەھا مۆریتانیا تا ئێستا بەشداری لە یارییەکیانی ئۆڵۆمپیادی زستانەدا نەکردووە. لیژنەی ئۆڵۆمپیادی مۆریتانیا لە ساڵی ١٩٦٢ پێکھێنراوە و لە ساڵی ١٩٧٩ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە دانیپێدا دەنرێت.

## خشتەی بەشدارییەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆریتانیا
پۆل:مۆریتانیا لە ئۆڵۆمپیادەکان
دویخ نەوشا

**دویخ نەوشا** (بە سوریانی: ܕܒܝܚ ܢܦ̮ܫܐ؛ بە واتای وشە "کەسێک کە قوربانی دەدات") ڕێکخراوێکی سەربازی مەسیحی بوو کە لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٤ دروست کرا بە مەبەستی بەرگریکردن لە دانیشتووانی ئاشوورییەکانی عێراق لە ڕێکخراوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (داعش)، ئەم میلیشیایە بەرگری لە شارە مەسیحییەکانی پارێزگای نەینەوا لە ناوچەی مێژوویی ئاشوور دەکات.

دویخ نەوشا بە ھەماھەنگی لەگەڵ ھێزە ئەمنییەکانی ناوچەکە و نێودەوڵەتی کاردەکات.

سەرەڕای ئەوەی لەلایەن پارتی نیشتمانپەروەری ئاشووری سەرپەرشتی دەکرێت، بەڵام زۆربەی میلیشیاکان ئەندامی ئەو پارتە نین. چەندین شەڕڤانی بیانی مەسیحی پەیوەندییان بە دویخ نەوشا کردووە؛ ئەوان ئەمریکی و فەرەنسی و بەریتانی و ئوسترالی لەخۆدەگرن.

سۆنس ئۆف لیبرتی ئینتەرناشناڵ کە پێشتر مەشق و ڕاھێنانیان بە ھێزەکانی پاسەوانانی دەشتی نەینەوا کردبوو، لە پاییزی ٢٠١٥ ڕایان گەیاند کە دەست دەکەن بە مەشق و ڕاھێنانی دوێخ نەوشا لە شەڕی دژی داعشدا.

لە ڕاپۆرتێکی دامەزراوەی سیاسەتی ئاشوری کە لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٠ بڵاوکرایەوە، ئیدیعای کردبوو کە دواجار دویخ نەوشا ھەڵوەشاوەتەوە و سەرجەم ئەکاونتەکانی سۆشیال میدیای سڕاونەتەوە.

## سەرچاوەکان

* ماڵپەڕی تەلەڤیزیۆنی عەشتار.

پۆل:باشووری کوردستان
پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:سیاسەتی عێراق
پۆل:وشە سیاسییەکان
پۆل:ئایینەکانی کوردستان
پۆل:ئاشوورییەکان و سوریانییەکان
پۆل:ئاشوورییەکان
پۆل:ئاشوورییەکانی باشووری کوردستان
پۆل:ئاشوورییەکان لە عێراق
پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ٢٠٠٨
کەسکین

وێنۆک|شوێنی کەسکین لەناو تورکیادا.
**کەسکین** شارۆچکە و ناحیەیەکی پارێزگای کرک کالە لە ھەرێمی ئاناتۆلیای ناوەندی تورکیا. لە سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٠ی تورکیادا ژمارەی دانیشتووانی قەزاکە ٥٩ ھەزار و ١٥٠ کەس بووە کە ٣٤ ھەزار و ٨٢٧ کەسیان لە شارۆچکەی کەسکین دەژین. بەپێی ئەو زانیاریانەی لە بەڵگەنامە ئەرشیفی عوسمانییەکانی ساڵی ١٨٥٠ دەستکەوتوون بنەچەی زۆرینەی خەڵکی کەسکین لە تورکستانەوە ھاتووە. جگە لەوەش تاتارەکانی کریمە ھەن کە بە دەربەدەری یان کۆچکردن ھاتوونەتە ناوەندی قەزاکە و ھەندێک لە گوندەکانی.

## سەرچاوەکان

کەسکین
پۆل:پارێزگای کرک کالە
بۆغازلیان

وێنۆک|شوێنی بۆغازلیان لەناو تورکیادا
**بۆغازلیان** شارۆچکە و قەزایەکی پارێزگای یۆزگاتە لە ھەرێمی ئاناتۆلیای ناوەندی تورکیا. لە سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٠ی تورکیادا ژمارەی دانیشتووانی قەزاکە ٦٧ ھەزار و ١٨٤ کەس بووە کە ٢٩ ھەزار و ٧١٩ کەسیان لە شارۆچکەی بۆغازلیان دەژین.

## سەرچاوەکان

بۆغازلیان
پۆل:پارێزگای یۆزگات
نالیھان

وێنۆک|شوێنی نالیھان لەناو تورکیادا.
**نالیھان** شارۆچکە و قەزایەکی گوندنشینی پارێزگای ئەنقەرە لە ھەرێمی ئاناتۆلیای ناوەندی تورکیا. و ١٥٧ کم لە شاری ئەنقەرە دوورە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ تورکیادا ژمارەی دانیشتووانی قەزاکە ٣٠ ھەزار و ٥٧١ کەسە کە ١٢ ھەزار و ٤٥٧ کەس لە شارۆچکەی نالیھان دەژین. ڕووبەری قەزاکە ١٩٧٨ کیلۆمەتر دووجایە و تێکڕای بەرزییەکەی ٦٢٥ م.

## سەرچاوەکان

نالیھان
پۆل:پارێزگای ئەنقەرە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ئەنقەرە
گێمریگھایم

**گێمریگھایم** شارەوانییە لە قەزای لودڤیگسبورگ، لە پارێزگای بادن-ڤویرتمبێرگی وڵاتی ئەڵمانیا. گێمریگھایم بۆ یەکەمجار لە بەڵگەنامە مێژوویییەکان لە ساڵی ١٠٨٥ وەک خاوەندارێتی پارێزگای کالو باسی لێوە کراوە، ھەرچەندە ڕەنگە گوندەکە لە سەدەی پێنجەم یان شەشەمی زایینیدا دامەزراوە. پریۆری ڕیچنباخ، لە ئابای ھیرساو لە گێمریگھایم لە دەوروبەری ساڵی ١١٠٠ دامەزراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شارەکانی ئەڵمانیا
پۆل:شارەوانییەکانی بادن-ڤویرتمبێرگ
مۆریس لە ئۆڵۆمپیاد

مۆریس بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٨٤ بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادا کردووە، لەو کاتەوە وەرزشوانانی بەشداری سەرجەم یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە کردووە. ئەم وڵاتە ھەرگیز بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستاندا نەکردووە. ھەروەھا مۆریس پشتگیری بایکۆتکردنی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ لە مۆسکۆ کرد کە بە سەرۆکایەتی ئەمریکا بەڕێوەچوو دژی لەشکرکێشی یەکێتی سۆڤیەت بۆ سەر ئەفغانستان. لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی پەکین لە ساڵی ٢٠٠٨، برۆنۆ جوولی یەکەم مەدالیای ئۆڵۆمپیادی بۆ مۆریس بەدەستھێنا دوای گەیشتن بە قۆناغی پێش کۆتایی بۆکسێن. لێژنەی ئۆڵۆمپیادی مۆریس لە ساڵی ١٩٧١ لەلایەن ڕام ڕوھی دامەزراوە، کە تا مردنی لە ساڵی ٢٠٠٨ سەرۆکی لێژنەکە بوو. لە ساڵی ١٩٧٢ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە بە فەرمی ناسێندرا.

## خشتەی بەشدارییەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆریس لە ئۆڵۆمپیاد
پۆل:وەرزشی مۆریس
عیرفان عەلی عەبدولعەزیز

**عیرفان عەلی عەبدولعەزیز** (لەدایکبووی ١٢ی کانوونی دووەمی ١٩٦٤) عیرفان کوڕی عەلی کوڕی عەبدولعەزیز کوڕی محەممەد کوڕی مستەفایە، یەکێکە لە سیاسییەکانی کوردی باشووری کوردستان، و ڕابەری ئێستای بزووتنەوەی ئیسلامییە.

## ژیان
لە ١٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٤ لە پارێزگای ھەڵەبجە لە بنەماڵەیەکی ئایینی ناسراو لە دایکبووە. قۆناغی سەرەتایی لە ھەڵەبجە خوێندووە، دواتر لە قۆناغی خوێندنی ناوەندی چووەتە پەیمانگای ئیسلامی ھەڵەبجە کە مامۆستا عوسمانی مامی بەڕێوبەری بووە، لە کۆتایی حەفتاکان و سەرەتای ھەشتاکاندا بەشداری خۆپیشاندانەکانی پارێزگای ھەڵەبجە کردووە دژی حکوومەتی بەعس، لە ساڵی ١٩٨٣–١٩٨٤ لە کۆلێژی شەریعە لە بەغدا دەستی بەخوێندن کردووە، بەڵام بەھۆی گومانی چالاکی سیاسیی و ئیسلامی و ناکۆکی لەگەڵ یەکێتی قوتابیانی سەر بە حیزبی بەعس دووچاری دەرکردن بووەتەوە و لە خوێندن دوورخراوەتەوە و گەڕاوەتەوە ھەڵەبجە. لەگەڵ ھەر یەک لە مامۆستا عوسمان عەبدولعەزیزی مامی، کە یەکەم ڕابەری بزووتنەوەی ئیسلامی بوو، لەگەڵ باوکی مامۆستا عەلی عەبدولعەزیز کە بەرپرسی مەکتەبی عەسکەری ھێزی پێشمەرگەی بزووتنەوە بوو، لە ساڵی ١٩٨٧ لەگەڵ کۆمەڵێک زانا و خەڵکی ھەڵەبجە ئاوارەی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و چیاکانی سەر سنوور دەبن. لە دوای دامەزراندنی بزووتنەوەی ئیسلامی تاوەکو ساڵی ١٩٩٠ ئەندامی مەکتەبی عەسکەری بزووتنەوە بووە، دواتر بۆ تەواوکردنی خوێندن دەچێتە زانکۆی تاران بەشی زانستە سیاسییەکان. پاشان لە ساڵی ١٩٩٤ کۆلیژی شەریعە تەواو دەکات و پاشان دەست بە خوێندنی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان دەکات. دواتر گەڕاوەتەوە باشووری کوردستان ساڵی ١٩٩٦ وەکوو ڕاوێژکاری مامۆستا عوسمان عەبدولعەزیزی مامی دەستبەکاربووە کە ئەوکات ڕابەری بزووتنەوەی ئیسلامی بووە. پاشان بووەتە بەرپرسی سەنتەری توێژینەوەی سیاسی و ستراتیژی بزووتنەوەی ئیسلامی، و گۆڤارێکی فیکری و سیاسی وەرزیان دەرکردووە بە ناوی گۆڤاری بوار. لە ساڵی٢٠٠٣ دوای ڕوخانی ڕژێمی بەعس و ڕاگەیاندنی شەڕی دژەتیرۆر لەلایەن ئەمریکا و فشار کەوتنە سەر ئیسلامییەکان، باشووری کوردستان جێدەھێڵێت و تاوەکوو ٢٠٠٧ ناگەڕێتەوە، پاشان وەکو ئەندامی مەکتەبی سیاسی بزووتنەوەی ئیسلامی دەستبەکاردەبێت، لە کۆنگرەی ١٠ ئەو حیزبە لە ساڵی ٢٠١٢ بە ڕابەری گشتی بزووتنەوەی ئیسلامی ھەڵدەبژێردرێت. لە ڕۆژی ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦ دوای بەستنی کۆنگرەی ١١ی ئەو حیزبە جارێکی دیکە بە ڕابەری گشتی بزووتنەوەی ئیسلامی ھەڵبژێردرایەوە، وەھەروەھا لە ٥ی شوباتی ٢٠٢٢ دوای بەستنی کۆنگرەی ١٢یەم بۆ جاری سێیەم بە ڕابەری گشتی ھەڵبژێردرایەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:سیاسەتوانانی کورد
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤
پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان
پۆل:زیندووان
دەیەی ٢٧٢٠ی کوردی

ساڵنامەی کوردی لە ساڵی ٦١٢ پێش زایین دەست پێدەکات، کە شەڕی نەینەوایە، کاتێک مادەکان ئاشوورەکانیان داگیرکرد. ئەمەش بەو مانایەیە کە ساڵی ٢٧٢٠ لە ساڵنامەی کوردیدا هاوتایە لەگەڵ ساڵی ٢٠٢٠ لە ساڵنامەی زاینیدا.

**دەیەی ٢٧٢٠ی کوردی**:

## ڕووداوەکان
* خۆپیشاندانەکانی ساڵی ٢٠٢٠ لە پارێزگای سلێمانی خۆپیشاندان دژی سەرکردایەتی سیاسی و بێکاری و نەبوونی خزمەتگوزاری گشتی بەڕێوەچوو.
* هەرێمی کوردستان ڕووبەڕووی ئاستەنگیی ئەمنی بەرچاو بووەوە، لەوانە زیادبوونی هێرشە تیرۆریستییەکان بە سەرکردایەتیی داعش لە ناوچە جێناکۆکەکانی وەک خانەقین و کەرکوک.
* دەستپێبوونی شۆڕشی ژینا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و ئێران بەھۆی کوژرانی ژینا ئەمینی (لە ٢٠٢٢ی زایینی، بەرامبەر بە ٢٧٢٢ی کوردی).

## ساڵەکان
* ٢٧٢٠
* ٢٧٢١
* ٢٧٢٢
* ٢٧٢٣
* ٢٧٢٤
* ٢٧٢٥
* ٢٧٢٦
* ٢٧٢٧
* ٢٧٢٨
* ٢٧٢٩

## سەرچاوەکان
شولستان

شول یەکێک لە نەتەوەکانی فارس لە ناو ئێران، کە لە سەردمی ساسانییەکان ھەتا تەیموریان خاوەن دەسەڵات بوون.

وەڵاتی شولان یان شولستان ناوچەیک لە نێوانی پارێزگاکانی فارس، ئەسفەھان و خووزستان بوو کە لە سەردمی ساسانییەکان لە ناوچە ی کوورە ی شاپور بوون

و ھەتا ساڵی ٥٠٥ کۆچی نێوی لە لوڕستان بەشیک لە شولستان بوو. ڕێبەری شولان سەیفوددین ماکانی ڕوزبەھانی (ڕۆژبەیانی) بوو کە بە دەستی نەسروددین محمد کوڕی ھەلال کوڕی بدر حاکمی لوڕ کوژراو بوو .

خاکی خەڵکی شول نیوەی لوڕستان، کوھگیلویە، نیوەی باشووری چاھەرمەحاڵ، باشووری ڕۆژھەڵاتی خوزستان و باکووری ڕۆژاوای پارێزگای بوشێھر و باکووری ڕۆژاوای پارێزگای فارس لەخۆ گرتبوو.

## مێژوو
مێژووی گەلی شول دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی ھەخامەنی و پێش پارتییەکان، وەک لە کتێبی شیعری وەیس و ڕامیندا ھاتووە، جیھان لە دزەکان ڕزگاری بووە، ھەروەھا شول و تورک و پیاوێکی فێلباز.

فەرمانڕەواکانی شولستان لە سەردەمی ساسانییەکانەوە تا سەدەی پێنجەمی کۆچی لە دەستی بنەماڵەی شولی ڕۆزبەھانی بوون وشانشینی دووەم بە ناوی نەجمەدین شول کە فەرمانڕەوایی کۆھگیلویەیان دەکرد، دەستیان بەسەر دەسەڵاتی شولستاندا گرت، کە لە ساڵانی ٦٠٠ی نیمچە شولی نیشتەجێبوونی لوڕستان لەو سەردەمەدا لەلایەن ئەتابەک لۆری گەورەی ھەزار ئەسپەوە داگیرکرابوو، و تەنیا بەشێک لە کۆھگیلویە و باکووری ڕۆژاوای فارس لە دەستی شولدا بوو. بنەماڵەیەکی سێیەم بە ناوی کایدان تاج ئەمیری شول لە باکووری شیراز کاریگەری و دەسەڵاتی ھەبووە لە ململانێ سیاسییەکانی نێوان ئەلموزەفەر و ئەلئینجو و ئیلخانی و تەموریدەکان و ئامادەبوونی ڕەنگاوڕەنگی شول لە جەنگە حکومییەکان لە ئیسفەھان و شیراز و کرمان، کە ناوەندەکانی شولن، لە قەڵاکانی سێپید و پەھندەجی فارس بوون، بووە ھۆی بڵاوبوونەوەی شولەکان و تێکچوونی بازرگانی شولەکانی تاج ئەمیری.

نزیکەی ٦٨٠ ساڵی کۆچی، کە یەکسانە بە ٨٠٠ ساڵ لەمەوبەر، کایید محەممەد تاج ئەمیر کە یەکێک بوو لە گەورەکانی تەنگی شول، لە شاری بەیزا ھاوسەرگیری کرد و زانایانی گەورەی ئەو سەردەمی لە ئازەربایجان و ئەسفەھان و سەمەرقەندەوە بۆ ئاھەنگی ھاوسەرگیرییەکەی بانگھێشت کرد، کە لە ئەنیسونناسی شوجاع دا باسکراوە، بە کورتی لە ساڵی ٨٣٠ نووسراوە.

وێنۆک|کاید تاج ئەمیری شول
وێنۆک|کاید تاج ئەمیری شول

کایدانی تاج ئەمیر بەسەر چەند لقێکدا دابەش بوون: میرشەکار، میر، ئەردەوان، ئەردەشیر، گودەرز، موراد، شاپور و بەھرام. خاکەکەیان لە تەنگی شول لە بەیزا لە فارس بوو.

تا ئەو کاتەی لەبەر ئەو ھۆکارە سیاسیانەی کە لە سەرەوە باسمان کرد، کایدانی تاج ئەمیری شول پەرش و بڵاو دەبنەوە

ھۆزەکانی میر و میرشەکار کۆچ دەکەن بۆ ناوچەکانی مەرودەشت، جەم، دێیلەم، لامێرد و لە گوندە جیاوازەکاندا نیشتەجێ دەبن.

ھۆزی ئەردەشیر و ئەردەوان دەچنە ماھوری شولستان

ھۆزەکانی بەھرام و شاپور و گودەرز و موراد دەچنە ئیزە و چوارمەحاڵ و ئەلیگودەرز و دۆرۆد و دەلفان و دێھلۆران و تەنانەت ئیسفەھان.

کەسێک لە خێڵی بەھرام بە ناوی کایدتاج ئەمیر بەھرام سری شولی لە سەردەمی شای تەھماسبی سەفەوی بەھۆی توانا و زانیاری کەسیایەتی ئەوە، بوو بە فەرمانڕەوای ھۆزەکانی نێوان ئیسفەھان و فارس و خوزستان کە چاکسازیان کرد و بۆ ماوەی چل و چوار ساڵ چاکسانی و بەرگیری لە پەڵاماردانی کۆچبەرەکان لە شارەکان کرد. ئەمیر خانی موسولوی تورکمان فەرمانڕەوای قێزل باشی ھەمەدان بە بیانووی وەرگرتنی باج بەھۆی ئیرەیی لەگەڵ بەدەستھێنانی دەسەڵات تاجیکەکان (فارسەکان) ھە بوو کە لە ناو شەڕ شەڕە کوژرا، لەبری ئەوە جەھانگیر و کوڕەکەی خەلیل لە نەوەی زاھید گیلانییەوە جێگیری کاید تاج ئەمیری بەھرام سری شولی بوو.

ھەر بۆیە ئەمڕۆ نیوەی تاجی ئەمیرەکانی شول لە نێو عەشیرەتی بەختیاری و لوڕ و لەکدا پەرش و بڵاون.

## سەرچاوەکان