نەعیم قاسم

**نەعیم قاسم** لەدایکبووی ١٩٥٤، زانای شیعەی دوازدە ئیمامییە و لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ەوە پۆستی ئەمینداری گشتی حیزبوڵڵای لوبنانی بەدەستھێناوە، چوارەم ئەمینداری گشتییە دوای تیرۆرکردنی حەسەن نەسروڵڵا. لە ساڵی ١٩٩١ تا ساڵی ٢٠٢٤ وەک جێگری سکرتێری گشتی حیزبەکە کاری کردووە.

## پێگەیشتن و خوێندن
نەعیم قاسم لە ساڵی ١٩٥٣ لە خێزانێکی شیعە لە کەفەر فیلا لەدایکبووە. زانستە ئایینییەکانی خوێندووە و مامۆستاکەی عەلامە مەرجەع محەممەد حوسێن فەزلوڵڵا بووە. بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە کیمیادا لە زانکۆی لوبنان بەدەست ھێناوە.

## کاروان
نەعیم قاسم یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی یەکێتیی قوتابیانی موسڵمانی لوبنانی کە لە ساڵانی حەفتاکاندا دامەزرا. پەیوەندی بە بزووتنەوەی ئەمەلەوە کرد کاتێک موسا سەدر سەرکردایەتی دەکرد. نەعیم لە ساڵی ١٩٧٤ تا ١٩٨٨ سەرۆکایەتی کۆمەڵەی ئیسلامی بۆ پەروەردەی ئایینی کردووە. ھەروەھا پۆستی ڕاوێژکاری قوتابخانەکانی ئەلموستەفای ھەبووە. نەعیم قاسم لە ساڵی ١٩٨٢ بەشداری لە دامەزراندنی حیزبوڵڵادا کردووە، و لە ساڵی ١٩٩١ەوە پۆستی جێگری ئەمینداری گشتی ھەبووە تا ھەڵبژاردنی وەک ئەمینداری گشتی لە کۆتایییەکانی ساڵی ٢٠٢٤ لە شوێنی حەسەن نەسروڵڵا کە بە ھێرشێکی ئیسرائیل تیرۆر کرا.

## بەرھەم و بۆچوونەکان
لە ساڵی ٢٠٠٦، قاسم کتێبێکی بە ناونیشانی «حیزبوڵڵا: چیرۆکەکە لە ناوەوە» بڵاوکردەوە. لە ئابی ٢٠١١، قاسم ئامادەی ئاھەنگی بڵاوکردنەوەی چاپی ھەشتەمی کتێبەکەی بوو، کە تێیدا لێدوانێکی دا و وتی: «ملیارەھا دۆلارمان پێشکەش کرا بۆ ئاوەدانکردنەوەی باشووری لوبنانی بێبەشکراو لە بەرامبەر ڕادەستکردنی چەکەکانمان و ڕاگرتنی کاری بەرخۆدان؛ بەڵام ئێمە پێمان وتن کە پێویستمان بە پارەکانیان نییە، و بەرخۆدان بەردەوام دەبێت گوێ بە دەرەنجامەکان نادات.»

## قۆناغی سەرکردایەتیکردنی حیزبوڵڵا
ئەمینداری گشتیی حیزبوڵڵا، حەسەن نەسروڵڵا، لە ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ لە گەڕەکی باشووری بەیرووت لە میانەی ھێرشێکی ئاسمانیی ئیسرائیلدا تیرۆر کرا. دوای گیانلەدەستدانی، حیزبەکە کوژرانی جێگرەوەی ئەگەریی ناوبراو، ھاشم سەفییەدینی لە ھێرشێکی دیکەی ئیسرائیلدا لە سەرەتای تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ ڕاگەیاند. دوای ئەم زنجیرە ھێرشەی کە سەرکردە دیارەکانی حیزبەکەی کردە ئامانج، نەعیم قاسم، جێگری پێشووی ئەمینداری گشتی، وەک ئەمینداری گشتیی نوێی حیزبوڵڵا دەستنیشان کرا. ئەم پێشھاتانە گۆڕانکارییەکی گەورەیان لە پێکھاتەی سەرکردایەتیی ناو حیزبەکەدا دروست کرد.

لە ٥ی ئابی ٢٠٢٥، حکوومەتی لوبنان بڕیاریدا چەکی حیزبوڵڵا لە دەستی ھێزە ئەمنییەکاندا قەتیس بکات، ئەمەش ھەنگاوێکی بێپێشینە بوو. بڕیارەکە بەدوای ئەو وێرانکارییە بەرفراوانەدا ھات کە لە میانەی شەڕ لەگەڵ ئیسرائیل بەر لوبنان کەوت، شەڕێک کە حیزبوڵڵا بەبێ وەرگرتنی مۆڵەت لە حکوومەتی لوبنان ئەنجامی دا، ھەروەھا لەژێر ڕۆشنایی بەڵێنە نێودەوڵەتییەکان بۆ بەرنامەکانی ئاوەدانکردنەوە و پاڵپشتیی ئابووری کە مەرجدار کرابوون بە چەککردنی حیزبەکە. حیزبوڵڵا ئەم ھەنگاوەی بە داماڵینی لوبنان لە توانای بەرگریی خۆی دانا، لەکاتێکدا نەعیم قاسم ھۆشداریدا کە بڕیارەکە وڵات تووشی مەترسیی شەڕی ناوخۆ و ئاژاوەی ناوەکی دەکاتەوە، و حکوومەتی بە جێبەجێکردنی فەرمانی ئەمریکی - ئیسرائیلی تۆمەتبار کرد. جەختیشی کردەوە کە بەرخۆدان چەکەکەی ڕادەست ناکات تا ئەو کاتەی داگیرکاری و دەستدرێژی بەردەوام بێت، و دڵنیایی کردەوە کە شەرعییەتەکەی لە «خوێنی شەھیدان»ەوە وەرگرتووە نەک لە حکوومەت، و داوای کرد سوپای لوبنان تێوە نەگلێنرێت لە ململانێی ناوخۆیییەوە. ھەروەھا قاسم ئاماژەی بە شەڕێکی کەربەلایی کرد، وەک ئاماژەیەک بۆ ئەو شەڕە مێژوویییەی کەربەلا لە نێوان ھێزەکانی حوسێنی کوڕی عەلی و دەوڵەتی ئەمەویدا. قاسم دەسەڵاتدارانی لوبنانی بە ملکەچبوون بۆ بڕیارێک کە دەبێتە ھۆی کوشتنی گەلەکەی تۆمەتبار کرد.

بەدوای ئەم ھەڵوێستە توندانەدا، ژمارەیەک لە پەرلەمانتاران و کەسایەتییە سیاسییەکانی لوبنان نیاز خۆیان بۆ پێشکەشکردنی سکاڵای یاسایی دژی نەعیم قاسم ڕاگەیاند، بەو پێیەی لێدوانەکانی ئەم دوایییەی بە ھەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆ بۆ سەر ئاسایشی وڵات و مەترسییەک دەزانن کە دەرگا بە ڕووی شەڕی ناوخۆدا دەکاتەوە و ناکۆکییە تایفییەکان ھەڵدەگیرسێنێت. لە کۆبوونەوەیەکدا کە نوێنەرانی «بەرەی سەروەری» لەخۆگرتبوو لە نێوانیاندا ئەشرەف ڕیفی، جۆرج عەقیس، کەمیل شەمعوون و ئەوانی دیکە، ڕێککەوتن کرا لەسەر ڕۆیشتن بۆ لای داواکاری گشتیی تەمییز بۆ گرتنەبەری ڕێوشوێنە یاسایییە پێویستەکان دژی قاسم، بە پشتبەستن بە ماددە دیاریکراوەکانی یاسای لوبنان. ھەروەھا پەرلەمانتار لیوا ئەشرەف ڕیفی ڕاسپێردرا بۆ بەدواداچوونی پەیوەندی و جووڵە پێویستەکان بۆ مسۆگەرکردنی بەرەوپێشچوون لە ڕێڕەوی سکاڵاکەدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣
پۆل:کێشەی ئیسرائیل و لوبنان
پۆل:نووسەرانی لوبنانی
پۆل:زیندووان