جۆنی ئایڤ

**سێر جۆناتان پۆڵ ئایڤ** (لەدایکبووی ٢٧ی شوباتی ١٩٦٧) دیزاینەرێکی بەریتانی-ئەمریکییە. ئەو زیاتر بە کارەکانی لە ئەپڵ ئینکۆ ناسراوە، کە لەوێ جێگری باڵای سەرۆکی دیزاینی پیشەسازی و بەڕێوەبەری سەرەکیی دیزاین بووە. ئایڤ دامەزرێنەری لەڤ-فرۆم (LoveFrom)ە، کە کۆمەڵەیەکی داھێنەرە و لەگەڵ فێراری، ئێر-بی-ئین-بی (Airbnb)، ئۆپن ئەی ئای و براندە جیھانییەکانی تر کار دەکات. ئەو لە ساڵی ٢٠١٧وە سەرۆکی (Chancellor) کۆلێژی شاھانەی ھونەر بووە لە لەندەن و لە حوزەیرانی ٢٠٢٥وە ئەندامی دەستەی ئەمیندارانی مۆزەخانەی بەریتانیایە.

ئایڤ لە ئەیلوولی ١٩٩٢ پەیوەندی بە ئەپڵەوە کرد، و لە کۆتایییەکانی نەوەدەکانی سەدەی ڕابردوو دوای گەڕانەوەی ھاودامەزرێنەر ستیڤ جۆبز، بەرزکرایەوە بۆ جێگری باڵای سەرۆکی دیزاینی پیشەسازی. ئەو لە ساڵی ٢٠١٥ەوە تا ڕۆشتنی لە تەممووزی ٢٠١٩ بەڕێوەبەری سەرەکیی دیزاین بوو. بە کارکردنی نزیک لەگەڵ جۆبز، ئایڤ ڕۆڵێکی گرنگی ھەبوو لە دیزاینی بەرھەمەکانی وەک کاتژمێری ئەپڵ، ئای مەک، پاوەر مەک جی ٤ کیوب، ئایپۆد، ئایفۆن، ئایپاد، مەکتووب، و نێوانەڕووی بەکارھێنەری سیستەمی کارپێکردنی مۆبایلی ئەپڵ ئای ئۆ ئێس. ئەو بەشدار بوو لە پرۆسەی دیزاینی پڕۆژە نژیاروانییە گەورەکاندا، لەوانە کۆمەڵگەی بارەگای ئەپڵ لە کووپەرتینۆ، ئەپڵ پارک، و کۆگاکانی ئەپڵ.

ئایڤ لە لەندەن لەدایکبووە و تا ئەو کاتەی خێزانەکەی لە تەمەنی نزیکەی ١٢ ساڵیدا چوون بۆ ستافۆرد لەوێ ژیاوە. ئەو لە پۆلیتەکنیکی نیوکاسڵ دیزاینی خوێندووە و دواتر پەیوەندی بە کۆمپانیای دیزاینی تانجێرین (Tangerine)ەوە کردووە کە بنکەکەی لە لەندەنە، لەوێ کاری لەسەر پڕۆژەی کڕیارانی وەک ئێڵ جی و ئیدیال ستاندارد و ئەپڵ کردووە. دوای جێھێشتنی تانجێرین بۆ ئەوەی بە تەواوی پەیوەندی بە ئەپڵەوە بکات، دەستی کرد بە دیزاینکردنی پاوەربووکەکان و مەکەکانی ئەو دەیەیە. لە ساڵی ٢٠١٢ ڕەگەزنامەی ئەمریکای وەرگرت. لە ئایاری ٢٠١٧ بانگھێشت کرا بۆ ئەوەی وەک سەرۆکی کۆلێژ پەیوەندی بە کۆلێژی شاھانەی ھونەرەوە بکات، و تا ئایاری ٢٠٢٢ بۆ ماوەی پێنج ساڵی دیاریکراو لەوێ کاری کرد.

ئایڤ ستایشی زۆر و ڕێزلێنانی وەرگرتووە بۆ دیزاین و پاتێنتەکانی. لە شانشینی یەکگرتوو، وەک دیزاینەری شاھانەی پیشەسازی (RDI)، ھاوڕێی فەخریی ئەکادیمیای شاھانەی ئەندازیاری (HonFREng)، و نایت کۆماندەر ئۆف دی ئۆردەر ئۆف دی بریتیش ئیمپایەر (KBE) دەستنیشان کراوە. لە ساڵی ٢٠١٨ خەڵاتی ھاوکینگ فێلۆشیپی کۆمەڵەی یەکێتیی کامبریجی پێدرا. لە ڕاپرسییەکی ساڵی ٢٠٠٤ی بی بی سی لە نێوان نووسەرانی کەلتووریدا، ئایڤ وەک کاریگەرترین کەس لە کەلتووری بەریتانیادا ھەڵبژێردرا. دیزاینەکانی بە بەشێکی دانەبڕاو لە سەرکەوتنەکانی ئەپڵ وەسف کراون، کە یەکێکە لە گەورەترین کۆمپانیاکانی تەکنەلۆژیای زانیاری لە جیھاندا بەپێی داھات و بەھای بازاڕ.

## سەرەتای ژیان و پەروەردە
جۆناتان پاوڵ ئایڤ لە ٢٧ی شوباتی ١٩٦٧ لە چینگفۆرد، لەندەن، شانشینی یەکگرتوو لەدایکبووە. باوکی، مایکل ئایڤ، زیوگەرێک بوو کە لە پۆلیتەکنیکی میدڵسێکس وانەی دەگوتەوە، و باپیرەی ئەندازیار بوو. لە کاتی خوێندنی ئامادەییدا، دەستنیشان کرا کە نەخۆشیی دیسلێکسیای ھەیە.

ئایڤ بەھۆی خۆشەویستیی ھەرزەکاریی بۆ ئۆتۆمبێل، ئیلھامی بۆ وەرگرت ببێتە دیزاینەر. ئەو لێکۆڵینەوەی لە کۆرسەکانی دیزاینی ئۆتۆمبێل لە لەندەن کرد، لەوانە یەکێکیان لە کۆلێژی شاھانەی ھونەر، بەڵام بەھۆی قوتابییەکانەوە پەشیمان بووەوە: «پۆلەکان پڕ بوون لە قوتابی کە دەنگی ڤرووم! ڤرووم! یان دروست دەکرد کاتێک وێنەیان دەکێشا.» ئەو لە پۆلیتەکنیکی نیوکاسڵ دیزاینی پیشەسازیی خوێند، لەوێ ئاشنای شێوازەکانی دیزاین بوو کە ئیلھامیان لە باوھاوس وەرگرتبوو. باوھاوس گوزارشتی لەو بیرۆکەیە دەکرد کە تەنھا ئەو شتانە لە دیزاینەکاندا جێگیر بکرێن کە پێویستن. ئەم فەلسەفەیە دەتوانرێت لە کارەکانیدا لەگەڵ ئەپڵ ببینرێت. کاتێک لە نیوکاسڵ بوو، ھەندێک لە دیزاینەکانی – لەوانە تەلەفۆنێک و ئامێرێکی بیستن – لە مۆزەخانەی دیزاین لە لەندەن نمایشکران. ئەو لە ساڵی ١٩٨٩دا بە پلەی یەکەم بڕوانامەی بەکالۆریۆسی ھونەری بەدەستھێنا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دیسلێکسیان ھەیە
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە