ڕافایل ئیسرائیلیان

**ڕافایل "رافۆ" ئیسرائیلیان**.
( ; ١٧ی ئەیلوول (ساڵنامەی جوولیانی ٤ی ئەیلوولی) ١٩٠٨ – ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٣) تەلارسازێکی ئەرمەنی بووە.

وەک شوێنکەوتووی ئەلێکساندەر تامانیان سەیر دەکرێت ئیسرائیلیان ھەندێک لە دیارترین پێکھاتەکانی ئەرمینیای سۆڤیەت دیزاین کردووە، لەوانە یادەوەری سەرداراپات، کارگەی شەرابی یەریڤان و چەند کڵێسایەک، چ لە ئەرمینیا و چ لە دەرەوەی وڵات، دیارترینیان سانت سەرگیس لە یەریڤان و سانت. ڤارتان لە نیویۆرک.

## ژیان
ئیسرائیلی لە شاری تیفلیس (تبلیس ئێستا، پایتەختی جۆرجیا)، کە ئەوکات بەشێک بوو لە ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا، لە ١٧ی ئەیلوول لەدایکبووە [ساڵنامەی جوولیانی ٤ی ئەیلوول] ١٩٠٨ بۆ دایک و باوکی ئەرمەنی. باوکی، سەرگیس، فیلۆلۆژیست و فۆلکلۆرناس بووە و لە شووشە (شوشی)ی قەرەباغ لەدایکبووە، لەکاتێکدا دایکی، مریەم (لەدایکبووی ھەخانەزەریان) مامۆستا بووە، لە بنەڕەتدا خەڵکی ناخیچەوان بووە.

لە قوتابخانەیەکی ئەرمەنی لە شاری تیفلیس خوێندوویەتی و لە ئەکادیمیای ھونەری دەوڵەتی جۆرجیا بەردەوام بووە لە خوێندن و لە ساڵی ١٩٢٨ وەک تەلارساز دەرچووی خوێندن بووە. دواتر ڕووی لە لێنینگراد کردووە، لەوێ لە ساڵی ١٩٢٩ تا ١٩٣٢ لە پەیمانگای لینینگراد بۆ بینای کۆمەڵایەتی خوێندوویەتی دواتر لە پەیمانگای ئیلیا ڕێپین لینینگراد بۆ نیگارکێشان و پەیکەرسازی و تەلارسازی (پێشتر ئەکادیمیای ئیمپراتۆری ھونەر تا ساڵی ١٩٣٦) بەردەوام بووە لە خوێندن.

ئیسرائیلیان لە ساڵی ١٩٣٦دا ڕووی لە یەریڤانی ئەرمەنستانی سۆڤیەت کرد و لە ڕێکخراوە تەلارسازییە جیاوازەکانی سەر بە دەوڵەت کاری کردووە. لە ساڵی ١٩٤١ تا ١٩٦٣ لە پەیمانگای پۆلیتەکنیکی یەریڤان وانە دەڵێتەوە، لە جەنگی جیھانی دووەمدا لە یەکەی بەرگری دژە فڕۆکەدا خزمەت دەکات کە بنکەکەی لە یەریڤانە. لە ساڵی ١٩٥٢ نازناوی کاندیدات ناوکی لە پەیمانگای ڕێپین لینینگراد بۆ نیگارکێشان و پەیکەرسازی و تەلارسازی وەرگرتووە. ئیسرائیلیان لە نزیکەوە لەگەڵ کەنیسەی نێردراوی ئەرمەنی کاریان کردووە، لەژێر سەرپەرشتی کاسۆلیکۆس ڤازگێنی یەکەم و بەشێک بووە لە لیژنەی تەلارسازی کۆشکی دایکی ئێچمیادزینی پیرۆز لە ساڵی ١٩٥٦ تا ١٩٧٢.

## خێزان
ئیسرائیلیان لە ساڵی ١٩٣٤ لەگەڵ سۆفیا مورادیان ھاوسەرگیری کردووە، دوو کوڕ و سێ کچیان بووە کوڕی یەکەمی بە ناوی ڤاھاگن (لەدایکبووی ١٩٣٧)، جیۆلۆجیست و کوڕی دووەمی بە ناوی ئارێگ (١٩٣٩–٢٠٠١) تەلارساز بووە، کە ھەندێک لە کارە تەواونەکراوەکانی باوکی تەواو کردووە.

## خەڵاتەکان
ئیسرائیلیان خەڵات کرا:
* خەڵاتی دەوڵەتی یەکێتی سۆڤیەت
* ھونەرمەندی ڕێزدار لە کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ئەرمەنستان (١٩٦١)
* تەلارسازێکی ڕێزلێنراو لە کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ئەرمەنستان (١٩٦٨)
* ھونەرمەندی گەلی یەکێتی سۆڤیەت (١٩٧٠)

## پێشانگا

پەڕگە:Սուրբ Սարգիս, Իսրայել յան փող., ArmAg (3).jpg|سانت سەرگیس، یەریڤان (١٩٧٦، ئاوەدانکردنەوە)
پەڕگە:Armenian Apostolic Church San Nerses Shnorhali, Montevideo.jpg|سانت نێرسێس شنۆرھالی، مۆنتیڤیدیۆ (١٩٦٨)
پەڕگە:St. Vartan Armenian Cathedral.jpg|سانت ڤارتان، نیویۆرک (١٩٦٨)
پەڕگە:St Hovhanes, Kond, ArmAg.jpg|سانت جۆن باپتیست (ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوو، ئاوەدانکردنەوە)
پەڕگە:Hammond Slides Armenia 29. Former Stalin monument in Yerevan.jpg|مۆزەخانەی جەنگی جیھانی دووەم
پەڕگە:Երևանի արևմյան մուտքը.jpg|ڕۆژاوای ھاتنە ژوورەوەی یەریڤان (١٩٦٠)
پەڕگە:2014 Erywań, Park Zwycięstwa (01).jpg|دەرگای چوونە ژوورەوەی پارکەکەی سەرکەوتن (١٩٨٢)
پەڕگە:Arc-tcharents.JPG|کەوانەی چارێنتس (١٩٥٧)
پەڕگە:Plaza de la República, Ereván, Armenia, 2016-10-03, DD 11.jpg|ماڵی دووەمی حکومەت
پەڕگە:Building of Armenian Union of Artists, Yerevan (7).jpg|یەکێتی ھونەرمەندان لە ئەرمەنستان (١٩٥٦)
پەڕگە:Hrazdan Gorge Aqueduct, Yerevan.jpg|ئاودۆکی ھرازدان (١٩٥٠)
پەڕگە:Arazul Yerevan.jpg|چێشتخانەی ئاراگیل (١٩٥٧-٦٠)
پەڕگە:Yerevan Noy Ararat Brandy Wine Vodka Factory.jpg|کارگەی شەرابی ئارارات
پەڕگە:Gevorg Chaush museum 2015 aug pic 01.JPG|مۆزەخانەی کەڤۆرک چاووش (١٩٨٠)
پەڕگە:Musaler.jpg|یادی موسا داغ (موسا لێر) (١٩٧٦)
پەڕگە:Aparan, Monument Veratsnund (Renaissance) - panoramio.jpg|یادی باش-ئاپاران (١٩٧٩)
پەڕگە:Sardarabad Memorial.jpg|یادی سەرداراپات (١٩٦٨)
File:Nor_Hachen_memorial.JPG[یادی نۆر هاچن (١٩٧٤)
پەڕگە:Kotogh-Ughenish Geghard (4).JPG|شێری گێگارد (١٩٥٨)
پەڕگە:2014 Prowincja Armawir, Wagharszapat, Pomnik ludobójstwa Ormian (02).jpg|یادی جینۆساید لە ئێجمیتسین (١٩٦٥)


## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٨
پۆل:مردووانی ١٩٧٣
پۆل:ئەرمەنیەکانی سۆڤیەت