open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گابریێل لیپمەن

**جۆناس فێردیناند گابریێل لیپمەن** (بە ئینگلیزی: Jonas Ferdinand Gabriel Lippmann)(١٦ی ئابی ١٨٤٥ - ١٣ی تەمموزی ١٩٢١) فیزیکزان و داھێنەرێکی فەڕەنسی-لوکسەمبورگی بوو کە لە ساڵی ١٩٠٨ خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک وەرگرت.

## پەراوێز


پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی باڵای نۆرماڵ
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٥
پۆل:مردووانی ١٩٢١
پۆل:زانایانی ڕەنگ
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فەڕەنسی
پۆل:فیزیکزانانی فەڕەنسی
پۆل:جووە فەڕەنسییەکان
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زانستەکانی سەینت پیترسبورگ
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل
پۆل:فیزیکزانانی جوو
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
ڤیاکۆم

200px|وێنۆک|چەپ|لۆگۆی ڤیاکۆم
**ڤیاکۆم** () یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

پۆل:ئەو کۆمپانیا ئەمریکیانەی لە ٢٠٠٥ دامەزراون
پۆل:ئەو کۆمپانیا ڕێکلامییانەی دەکەونە شاری نیویۆرک
پۆل:کۆمپانیا ڕاگەیاندنەکان کە لە ٢٠٠٥ دامەزراون
پۆل:یەکگرتن و بەدەستھێنان لە ساڵی ٢٠١٩
پۆل:کۆمپانیا تێکەڵەکانی ئەمریکا
پۆل:کۆمپانیا لەکارکەوتووەکانی ماس میدیای ئەمریکا
پۆل:کۆمپانیا فرەنەتەوەییەکان کە بارەگاکەیان لە ئەمریکایە
وارنەر میدیا

**وارنەر میدیا** () یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
250px|وێنۆک|چەپ|لۆگۆی تایم وارنەر

پۆل:تایم وارنەر
پۆل:کۆمپانیاکانی چێژبەخشی کە لە شاری نیویۆرکن
پۆل:ئەو کۆمپانیا ڕێکلامییانەی دەکەونە شاری نیویۆرک
پۆل:کۆمپانیا لەکارکەوتووەکانی ماس میدیای ئەمریکا
پۆل:پێکھاتەکانی پێشووی تێکڕای پیشەسازی داو جۆنز
کۆم کاست

200px|وێنۆک|چەپ|لۆگۆی کۆمکاست
**کۆمکاست** (بە ئینگلیزی: Comcast) یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ کاری تەکنەلۆژیا.

لە ٢٨ ـی ٦ ـی ١٩٦٣ دامەزراوە لەلایەن ڕاڵف جەی. ڕۆبێرتز، جولیان ئەی. برۆدسکی، دانیال ئارۆون. بارەگای کۆمکاست لە شاری فیلادێلفیا، ویلایەتی پێنسیلڤانیا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.

کارەکانیان تایبەتن بە تەکنەلۆژیا و هێڵی ئینتەرنێت و تۆڕەکانی ئینتەرنێت.

پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٦٣
پۆل:دامەزراوەکانی کالیفۆرنیا لە ١٩٩٧
پۆل:کۆمپانیاکان لە ناسدەک-١٠٠
پۆل:کۆمپانیا تێکەڵەکانی ئەمریکا
پۆل:کۆمپانیا ڕاگەیاندنە گشتییەکانی ئەمریکا
پۆل:کۆمپانیا فرەنەتەوەییەکان کە بارەگاکەیان لە ئەمریکایە
سی بی ئێس فیلمز

**سی بی ئێس فیلمز** (بە ئینگلیزی: CBS Films) یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرهەمهێنانی فیلم و کاری وێنەیی.

پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیا ڕاگەیاندنانەی لە ٢٠٠٧ دامەزراون
پۆل:ستۆدیۆکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:ستۆدیۆکانی فیلمە ئەمریکییە لادراوەکان
پۆل:کۆمپانیا بەرھەمھێنەرە لەکارکەوتووەکانی فیلم و تەلەڤیزیۆن لە ئەمریکا
گولیێلمۆ مارکۆنی

**گولیێلمۆ مارکۆنی** (بە ئینگلیزی: Guglielmo Marconi)(٢٥ی نیسانی ١٨٧٤ - ٢٠ی تەمموزی ١٩٣٧) زانا و داھێنەرێکی ئیتالی بوو کە لە ساڵی ١٩٠٩ خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک وەرگرت.

## ژیان
ماڕکۆنی لەڕۆژی ٢٥ی نیسانی ١٨٧٤ لەخێزانێكی دەوڵەمەند لە شاری پۆلِۆنیای ئیتاڵیا لەدایك بووە.کەسایەتی داهێنەری ئیتالی و ئەندازیاری کارەبا بوو.  بەشداری کردووە لە دۆزینەوەی شەپۆلەکانی وزەموگناتیسیەکان و ڕادیۆیی داھێناوە، ھەروەھا داھێنەری شەپۆلەکانی لاسلکیە، لەماڵی خۆیاندا فێری خوێندەواری بووە کەتەمەنی گەیشتۆتە ٢٠ ساڵان تاقیکردنەوەکانی ھێنریش ھێرتسی خوێندۆتەوە کە سەلماندوێتی شەپۆلی وزەیموگناتیسی نەبینراوە بونی ھەیە ئەم شەپۆلانەش بەخێرایی تیشک لە ھەوادا دەجوڵێتەوە، مارکۆنیش دڵنیابووە لەوەی کە ئەم شەپۆلانە دەکرێت لەناردنی دەنگدا بۆ مەودایەکی دوورودرێژ بە بێ وایەر بەکار بھێنرێت و لەڕێگای ئەم شەپۆلانەوە بتوانرێت نامە ئاڕاستەی کەشتیەکانی ناو زەریا بکرێت و لەساڵی ١٨٩٥ داھێنانی کردووە و توانیوێتی بەسەرکەوتویی بەدەستی خۆی نامەیەی لاسلکی بۆ زەریاکان بنێرێت.

لە ساڵی ١٩٠١ مارکۆنی توانیوێتی یەکەم ئامێری پێشوازیکردنی ڕادیۆی لاسلکی دروست بکات و بەسەرکەوتویی نامەی پێ ئاڕاستەبکات، ھەر لەھەمان ساڵدا پەرەی بە ئامێری پێشوازیکردن داوە و وێستگەیەکی لاسلکی لەئێرلەندا دامەزراندووە و گرنگی ئەم داھێنانەی لەساڵی ١٩٠٩ دەرکەوتووە کاتێک کە کەشتی فیکتۆریا ژێرئاو کەوتووە و لەڕێگای نامەی لاسلکیەوە ژمارەیەک لەسەرنشینی کەشتیەکە ڕزگارکراون ئەویش بەبەکارھێنانی بۆ داواکردنی فریاکەوتن لەڕێگای کەشتیەکانی دیکەوە، ھەر لەھەمان ساڵ واتا لەساڵی ١٩٠٩ مارکۆنە خەڵاتی نۆبڵی بەدەستھێناوە، لەساڵی ١٩١٠ سەرکەوتوو بووە لەناردنی نامەی لاسلکی لە نێوان ئێرلەندا و ئەرژەنتین کە مەوداکەی شەش ھەزار میل بووە. مارکۆنی یەکەم کەس بووە کە بەسەرکەوتویی ناردن و وەرگرتنی ئاماژە تیشکیەکانی لە ھەموو مەودا جیاوازەکاندا بەکارھێناوە و لە ٢٠ یۆلیۆی ساڵی ١٩٣٧ لەتەمەنی ٦٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای عەرەبی

پۆل:مردووان بەھۆی جەڵدەی دڵ
پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٤
پۆل:مردووانی ١٩٣٧
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئیتالی
پۆل:داھێنەرانی ئیتالی
پۆل:مێژووی ڕادیۆ
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
دریم وۆرکس

250px|وێنۆک|چەپ|لۆگۆی دریم وۆرکس
**ستۆدیۆی دریم وۆرکس** (بەئینگلیزی: DW II Distribution Co., LLC) بریتییە لە ستۆدیۆیەکی ئەمریکی هەڵدەستێ بە بەرهەمهێنان و بڵاو کردنەوەی فیلم ،دروست بووە لە ساڵی ۱۹۹٤ بنکەکەی دەکەوێتە کالیفۆرنیا. دروست کراوە لەلایەن ستێڤن سپیلبێرگەوە.

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٩٤
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٤ لە کالیفۆرنیا
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ساڵی ٢٠٠٦ یەکگرتن و دەستکەوتن
پۆل:ئەو کۆمپانیایانە کە لە ناوچەی لۆس ئەنجلۆس لە هەرێمی کالیفۆرنیا نیشتەجێن
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:ئەو کۆمپانیایانە کە لە ناوچەی لۆس ئەنجلۆس لە ھەرێمی کالیفۆرنیا نیشتەجێن
پۆل:یوونیڤەرساڵ پیکچەرز
دایمێنشن فیلمز

**دایمێنشن فیلمز** (بە ئینگلیزی: *Dimension Films*) یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرهەمهێنانی فیلم و کاری وێنەیی. لە ساڵی ١٩٩٢  لە کالیفۆرنیا دامەزراوە.

پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٩٢
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ستۆدیۆ ئەمریکییە سەربەخۆکانی فیلم
پۆل:کۆمپانیا بەرھەمھێنەرە لەکارکەوتووەکانی فیلم و تەلەڤیزیۆن لە ئەمریکا
ڕێلەتیڤیتی میدیا

**ڕیلەیتیڤیتی میدیا** (بە ئینگلیزی: Relativity Media) یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرهەمهێنانی فیلم و کاری وێنەیی. لە ساڵی ٢٠٠٤ دامەزراوە.

## فیلمەکان

## پەراوێز
 

پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ٢٠٠٤
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیایانە کە لە ناوچەی لۆس ئەنجلۆس لە هەرێمی کالیفۆرنیا نیشتەجێن
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:ئەو کۆمپانیانەی دەکەونە بێڤێرلی ھیلس، لە کالیفۆرنیا
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:ستۆدیۆ ئەمریکییە سەربەخۆکانی فیلم
ڕۆگ (کۆمپانیا)

**ڕۆگ** (بە ئینگلیزی: Rogue) یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرهەمهێنانی فیلم و کاری وێنەیی. لە ساڵی ١٩٩٧ دامەزراوە.

پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ٢٠٠٤
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:ستۆدیۆ ئەمریکییە سەربەخۆکانی فیلم
پۆل:یوونیڤەرساڵ پیکچەرز
یوونایتد ئارتیستس

**یوونایتد ئارتیستس** (بە ئینگلیزی: United Artists) یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی. لە ساڵی ١٩١٩ دامەزراوە.

## سەرچاوەکان


پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩١٩
پۆل:چارڵی چاپلن
پۆل:ئەو کۆمپانیانەی دەکەونە بێڤێرلی ھیلس، لە کالیفۆرنیا
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ستۆدیۆکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:کولتوری ھۆلیوود، لۆس ئانجلەس
پۆل:سینەمای باشووری کالیفۆڕنیا
لاینزگەیت

250px|وێنۆک|چەپ|لۆگۆی لاینزگەیت
**لاینز گەیت ئینتەرتەینمەنت** (بە ئینگلیزی: Lionsgate Films) یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرهەمهێنانی فیلم و کاری وێنەیی. لە ساڵی ١٩٦٢ دامەزراوە.

پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان هاتووە
پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان ھاتووە
پۆل:کۆمپانیا دامەزراوەکانی کات بەسەربردن لە ساڵی ١٩٩٧
پۆل:کۆمپانیا دامەزراوەکانی ماس میدیا لە ساڵی ١٩٩٧
ئێم جی ئێم ھۆڵدینگز

وێنۆک
**ئێم جی ئێم** (بە ئینگلیزی: MGM Holdings) یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرهەمهێنانی فیلم و کاری وێنەیی. لە ساڵی ٢٠٠٥ دامەزراوە.

## سەرچاوەکان


پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٥ لە کالیفۆرنیا
پۆل:ئەو کۆمپانیا ئەمریکیانەی لە ٢٠٠٥ دامەزراون
پۆل:ئەو کۆمپانیانەی دەکەونە بێڤێرلی ھیلس، لە کالیفۆرنیا
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی لە ٢٠٠٥ دامەزراون
پۆل:کۆمپانیا ھۆڵدینگەکان کە لە ٢٠٠٥ دامەزراون
پۆل:کۆمپانیا ھۆلدینگەکانی سەربە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:کۆمپانیا ڕاگەیاندنەکان کە لە ٢٠٠٥ دامەزراون
فەلسەفەی ئیسلامی

**فەلسەفەی ئیسلامی** یان **فەلسسەفەی عەرەبی** () بریتییە لە لێکۆڵینەوەیەکی ڕێکخراو بۆ ئەو کێشانەی کە پەیوەستن بە ژیان، گەردوون، ڕەوشت، کۆمەڵگا و ھەر شتێکی تریش کە پەیوەندی ھەبێت بە جیھانی ئیسلامەوە.

پۆل:چاندی عەرەبی
پۆل:فەلسەفەی ئیسلامی
پۆل:ئیسلام
پۆل:نەریتە فەلسەفییەکان
تەختەڕەش (فیلم)

وێنۆک|پۆستەری فیلمی تەختەڕەش (تەختە سیا) لە دەرەوەی ئێران

**تەختەڕەش** () فیلمێکی ئێرانییە بە زمانی کوردی، بە دەرھێنەری *سەمیرا مەخمەڵباف*. ئەم فیلمە چیرۆکی تێکۆشانی مامۆستایەکە کە تێدەکۆشێ مێرمنداڵە قاچاخفرۆشەکانی سەر سنووری ئێران و عێراق و ئەوداڵەکانی (ئاوارەکانی) بۆمبەبارانی کیمیایی ھەڵەبجە فێری خوێندن و نووسین بکات.

## چیرۆک
فیلمەکە لە شوێنێکی سەختدا لەسەر سنوورەکانی ئێران و عێراق لە کاتی شەڕی نێوان هەردوو وڵاتداییە، بەڵام ئەمە تەنها وەک باکگراوندێک وابوو، کە تراژیدیای دانیشتووانی گوندێک نیشان دەدا کە هەوڵ دەدەن بگەڕێنەوە بۆ ئەو گوندەی کە بەهۆی تۆپبارانی هەڕەشە لە ژیانیانەوە لێی ھەڵھاتوون.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی
پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ١٩٩٠
پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٩
پۆل:فیلمە فارسییەکان
پۆل:فیلمە ئیتالییەکان
پۆل:فیلمە ژاپۆنییەکان
پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان
پۆل:فیلمە ژاپۆنییەکانی دەیەی ١٩٩٠
پۆل:فیلمەکان کە لە ئێران داندراون
کوڵوکۆ

**کوڵوکۆ** یا **کوڵی دەروون** چەشنێک بەسەرھاتی گیانییە کە تا ڕادەیەک کورتخایەنە و، لەگەڵ خۆیدا، چێژ و خۆشی، یا بەپێچەوانەوە، ئێش و ناخۆشی دێنێ و، تین بە جموجووڵ و چالاکیی زەین ئەدا. کوڵوکۆ بنچینەیییەکان بریتین لە شادی، خەفەت، ترس، تووڕەیی، قێز و، سەرسووڕماوی.

ژمارەیەک بابەتی لێکچوو و لێکنزیک ھەن کە پێویستە جیاوازییان بەوردی دەسنیشان بکرێت:
* ھەستی دەروون (Feeling) وێنەی سوبژەکتیڤی کوڵوکۆی دەروونە، واتە تایبەت بەو کەسەیە کە ئەزموونی ئەکا.
* واز (Mood) حاڵێکی تەنیوە و بڵاوە کە بەگشتی زیاتر لە کوڵوکۆ ئەمێنێتەوە و تین و گوڕیشی کەمترە.
* کارلێکرد (Affect) زاراوەیەکی گشتیترە کە ھەموو بابەتەکانی کوڵوکۆ و ھەست و واز لە خۆ ئەگرێت..

## پێکھێنگەلی کوڵوکۆ
ھەموو کوڵوکۆکان سێ پێکھێن (component) -یان ھەیە: ناسکردی (cognitive)، فیزیۆلۆژیکی و، ئاکاری. 

پێکھێنی ناسکردی دەگەڕێتەوە بۆ ئەوە کە کاتێ کەسێ ھەست بە کوڵوکۆیەک دەکا فکر بە چی دەکاتەوە. لەوە ئەچێ فکرگەلێک وەکوو «چ ڕۆژێکی خۆشە ئەمڕۆ!» یا «ڕقم لێیە» یا «وا ئەزانم دائەکەوین» لە تانوپۆیەکی کوڵوکۆیانەوە سەرچاوە دەگرن یا پەیوەندییان بە وەھا تانوپۆیەکەوە ھەیە. ئەو شتەی بۆ کەسێک زۆر خۆشە، لەوانەیە بۆ کەسێکی تر ناخۆش و ئازاردەر بێ.

پێکھێنی فیزیۆلۆژیکی دەگەڕێتەوە بۆ پرۆسەگەلی گۆڕان کە لە لەشدا دەست پێ دەکەن. بۆ وێنە، کاتێک ھەستی ترس یا تووڕەیی لە کەسێکدا بھورووژێ، لێدانەکانی دڵ زۆر دەبێ، گلێنەکان ھەراو دەبن و، ھەناسەدان فرە دەکا.

پێکھێنی ئاکاری دەگەڕێتەوە بۆ ئەوە کە کاتێ کەسێ ھەست بە کوڵوکۆیەک دەکا چ کارێک دەکا و چ ھەنگاوێ دەنێ. ترس، بۆ نموونە، لەوانەیە ببێتە ھۆی ھەڵاتن و ھەڕاکردنی ئەو کەسە یا داچڵەکان و لەرزینی.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
قێز

وێنۆک|چەپ|
**قێز** یا **قیز** یا **بێز** حاڵەتێکە لە مرۆڤ و ھەندێ گیانلەبەردا کە بە دیتن و بۆنکردن و خواردنی ھەندێ خواردەمەنی و شتی دیکە دڵی تێک ئەچێ.  ئەو ھەستە  زۆر ناخۆشەیە کە لە وەڵام بە شتێکی دزێو و دڵشێوێندا لە دەروونا ئەھورووژێ و، یەکێ لە شەش کوڵوکۆی بنەڕەتیی مرۆڤە.

## سەرچاوە


پۆل:سۆزەکان
پۆل:ئەخلاق
یاسا (ڕوونکردنەوە)

## پەروەردە

## چالاکی مرۆڤ

* جێبەجێکردنی کۆنترۆڵی سیاسی یان کەسی لەلایەن کەسێکەوە کە دەسەڵات یان دەسەڵاتدارە
* یاسای بازرگانی، یاسایەکی پەیوەست بە پێکهات یان ڕەفتاری ناوخۆی بازرگانی
* یاسای قوتابخانە، یاسایەکی قوتابخانە کە بەشێکە لە حوکمڕانی قوتابخانە
* یاسای وەرزش، یاسایەکی دیاری دەکات کە چۆن وەرزش ئەنجام دەدرێت
* یاسای یاری، یاسایەکی دیاری دەکات کە چۆن یارییەک ئەنجام دەدرێت
* ئەخلاقی، یاسا یان توخمێک لە کۆدێکی ئەخلاقی بۆ ڕێنماییکردنی بژاردەکان لە ڕەفتاری مرۆڤیدا
* نۆرم (فەلسەفە) ، جۆرێک لە ڕستەیەک یان هۆکارێک بۆ کردار، هەستکردن یان باوەڕکردن
* یاسای دەستە گەورەکە، بنەمایەک کە بە شێوەیەکی فراوان بەکاردەهێنرێت کە مەبەست لێی ڕاست و باوەڕپێکراو نییە بۆ هەموو بارودۆخێک.
* فەرمانێکی نەناسراو، فەرمانێکی هەڵسوکەوتی مرۆڤ کە نەناسراوە یان نەنووسراوە
* یاسای شاشە، کۆمپیوتەرێکی میکانیکی ئەنەلۆگ

پۆل:پەڕەکانی ڕوونکردنەوە
پیشەسازی

وێنۆک|ڕادەی جی.دی.پی. وڵاتانی جیھان

**پیشەسازی** بەرھەمھێنانی ھەر شتێک یان خزمەتێکە لە نێو یەک ئابووریدا.

پیشەسازی پشت دەبەستێت بە:

# پشت بەبەرھەمی ئاژەل دەبەستێت
# پشت بە لۆکە دەبەستێت
# پشت بەبەرھەمی کوشتوکالی ناوخۆ دەبەستێت
و ۆ یەکەم. جار لە ساڵی ١٩٦٥ یەکەم پیشەسازی کرا

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
پارە

وێنۆک|چەندین پارەی بە بڕی ٥٠٠٠
**پارە** (لە ڕۆژھەڵاتی کوردستاندا «پووڵ» یشی پێ دەوترێت) دەنکەیەک یا لەتکەیەک لە شتێکە یا بەڵگەیەکی نووسراوی شیاوی پشتڕاستکردنەوەیە کە لە وڵاتێکی تایبەت یا لە تانوپۆیەکی کۆمەڵایەتی و ئابووریدا  بۆ بژاردنی نرخی شتومەکەکان و خزمەتەکان، یا دانەوەی قەرز و پیتاک، بە شێوەیەکی گشتی وەرگیرابێت.

## وشەڕەتناسی
وشەی «پارە» دەچێتەوە سەر «پار» بە مانای لەت و بەش و، ئەگەرچی ڕیشەیەکی کۆنی ئێرانیی ھەیە بەڵام لە ڕێگەی زمانی تورکیی عوسمانییەوە ھاتۆتە ناو زمانی کوردی. وشەی «پووڵ»یش کە لە فارسی و پەھلەویشدا ھەیە ھاوڕیشەی «فلوس»ی عەرەبی و «polus»ی ئارامییە و ئەمانە ھەموویان لە «obolos»ی یۆنانییەوە ھاتوون. 

## سەرچاوەکان

پارە
پۆل:دراو
پۆل:دانوستان (ئابوورناسی)
ڤایرۆید

**ڤایرۆئید**ەکان ڤایرووسی گیاکانن.پێک دێن لە RNA بەبێ بوونی هیچ ناوکەترشێک، ڤایرۆئیدەکان دەبنە ھۆی نەخۆشی لە گیاکان.توانای دووهێندەبوونیان هەیە.لەناوکەترش زیان بە رووەکە خانەکان دەگەیەنن زیان بەو رووەکە خانانە دەگەیەنن کە گرینگی ئابووریان هەیە وەک: پرتەقال،ئاروو،پەتاتە

## سەرچاوەکان
ھیوو جەکمەن

**ھیوو جەکمەن** () ئەکتەرێکی سینەمای ھۆڵییودە، لە بەرواری١٢ تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٦٨ لە شاری سیندنی پایتەختی وڵاتی ئوسترالیا لە دایک بووە. کوڕی خاتوو **نییا گرین ود** و **کریستۆفێر جۆن جاکمانە** کە بەڕەچەڵەک ئینگلیزن و لە ساڵی ١٩٦٧ چونەتە ئوسترالیا. جاکمان چوار خوشک و برای لە خۆی گەورەتر ھەیە و کە ئەم دووەم منداڵیانە کە لە ئوسترالیا لە دایک بووبێت، ھەروەھا خوشکێکی بچکۆلەشی ھەیە کە لە باوکێکی ترە. لە تەمەنی ھەشت ساڵیدا دایک و باوکی لەیەکتر جیابونەتەوە. پاشان دایکی جاکمان و دوو خوشکەکەی لەگەڵ خۆیدا دەباتەوە بۆ ئینگلتەرا. لەوێ دەچێتە قوتابخانەی پەیمبڵ پەبڵیک. لە ساڵی ١٩٨٦ بەشداری شانۆگەری **خانمە قژ زەردەکەم** دەکات. لە دوای تەواو بوونی قوتابخانە دەچیتەوە بۆ ئوسترالیاو لەوێ بەشی شانۆ تەواو دەکات. لە ساڵی ١٩٩٦ ژیانی ھاوسەری لەگەڵ **دۆبێرا لی فەرنێس** پێک دەھێنێت و دوو کچیان دەبێت. جاکمان بە یەکێک لە ئەستێرە درەوشاوەکانی سینەما دادەنرێت، کە زیاتر لە فیلمە دراماکاندا بەشداری دەکات. بەڵام سەرەتای ناوبانگی بۆ فیلمی **X-Men نەگۆڕەکان** دەگەڕێتەوە کاتێک بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠٠٠ ڕۆڵی وۆلڤرینی بینی. تا ئێستا چەند خەڵاتێکی جیھانی وەرگرتووە. ھیو لەساڵی ٢٠١٧ بۆ دواینجار ڕۆڵی کەسایەتی وۆڵڤرین/لۆگنی گێڕا لە فیلمی لۆگن، ئەمەش دوای ئەوەی بۆ ماوەی ١٧ ساڵ ئەم ڕۆڵەی دەگێڕا.جگە لە فیلم لە زنجیرە دراماو شانۆگەریدا بەشداریی کردووە. هونەرمەند ڕایگەیاند کە لە مانگی ئەیلولی ٢٠٢٣ بە فەڕمی لە هاوسەرەکەی جیابۆتەوە. 

## فیلمۆگرافی

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* ویکی ئینگلیزی

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئوسترالییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئوسترالییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئوسترالی
پۆل:ئەکتەرەکانی تیاتری پیاوی ئوسترالی
پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک ئینگلیز
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:براوەکانی باشترین ئەکتەری میوزیک یان کۆمیدیای گۆڵدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سیدنی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:کۆماریخوازەکانی ئوسترالیا
لێژنەی نەتەوەکانی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا

وێنۆک|شوێنی وڵاتانی ئەندامی ئاسێئان لەسەر نەخشەی جیھان

**لیژنەی نەتەوەکانی ئاسیای باشووری ڕۆژھەڵات** کە زۆر جار بە **ئاسێئان** ناوی لێدەبرێت، ڕێکخراوێکی نێونەتەوەیی سیاسی، ئابووری و چاندییە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی کیشوەری ئاسیا. ئەم ڕێکخراوە لە ٨ی ئابی ١٩٦٧ لەلایەن تایلەند، ئیندۆنیزیا، مالیزیا، سینگاپور و فلیپین بۆ یەک گرتووی دژ بە پەرەسەندنی کۆمۆنیزم لە ڤیەتنام و بەرھەڵستکارانی ناوخۆ، دامەزرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٦٧
پۆل:باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
ئۆلیڤیێ ژیرو

**ئۆلیڤەر جیرۆد** لە (٣٠ی ئەیلوولی ١٩٨٦) لە شاری چامبێرى لە فەڕەنسا لەدایک بووە. یاری بۆ هەڵبژاردەی فەڕەنسا و یانەی ئارسناڵی ئینگلیزی دەکات.

جیرۆد هێرشبەرێکی  بەتوانا و لەسەرخۆیە. گۆڵکارە ، دروسکەری گۆڵە بۆ هاوڕیکانی،  لێدانەکانی بەهێزن.

پێشتر یاری بۆ هەریەکە لە یانەکانی گرینۆبڵ و ئيسترێس و تۆورس و مۆنبیلیەی لە وڵاتی فەڕەنسی ئەنجامداوە و لە ئێستا یاری بۆ یانەی ئارسناڵی ئینگلیزیدەکات.
## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤
پۆل:زیندووان
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠١٢
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨
پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا
پۆل:کڵابی سەدەی فیفا
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا
پۆل:فەڕەنسییە کاتۆلیکەکان
پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا
پۆل:یاریزانانی لیگ ١
پۆل:یاریزانانی لیگ ٢
پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ
پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠
پۆل:یاریزانانی براوەی خولی ئەورووپا
ڕافایێل ڤاران

thumb|ڕافائیل ڤاڕان
** ڕافائیل ڤاڕان** لەدایکبووی ٢٥ی نیسانی ١٩٩٣ ، یاریکەری تۆپی پێیی هەڵبژاردەی نیشتمانی فەڕەنسا و یانەی مانچستەر یونایتدی ئینگلیزییە، ڤاران لە هێڵی بەرگری یاری دەکات. ئەو خاوەن باڵایەکی بەرزە کە ١٩٠ سەنتیمەترە و درێسی ژمارە ٢ی یانەکەی پۆشیوە بەر لە مانچستەر یونایتد یاری بۆ یانەی ڕیال مەدریدی ئیسپانی و لینسی فەڕەنسی کردووە، لەگەڵ ڕیالمەدرید چوار جار بووەتە براوەی چامپیۆنزلیگ.

## دەستکەوتەکان
*لالیگای ٢٠١١-٢٠١٢
*سووپەری ئیسپانیای ٢٠١٢
*خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٣-٢٠١٤ 
*جامی شای ئیسپانیای ٢٠١٣-٢٠١٤
** سوپەری ئەوروپای ۲۰۱۳ـ۲۰۱٤
** جامی جیهانی یانەکان ۲۰۱۳ـ۲۰۱٤
** خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپای ۲۰۱٥ـ۲۰۱٦
** سوپەری ئەوروپی ۲۰۱٥ـ۲۰۱٦
** جامی جیهانی یانەکان ۲۰۱٥ـ۲۰۱٦
** خولی ئیسپانیا ۲۰۱٦ـ۲۰۱۷
** خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپای ۲۰۱٦ـ۲۰۱۷

پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا
پۆل:یاریزانانی لیگ ١
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد
پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ
پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠
فابیۆ کوێنتراو

thumb|فابیۆ کۆینتراو
**فابیۆ کۆینتراو** لەدایکبووی ١١ی ئازاری ١٩٨٨ یاریکەری تۆپیپێی ھەڵبژاردەی نیشتمانی پۆرتوگال و یانەی ڕیو ئەڤی پۆرتوگالی دەکات. کۆینترا لە ھێڵی بەرگریکاری چەپ یاریدەکات دا بەرلە لە ڕیۆ ئەڤی یاری بۆ یەیانەکانی ڕیو ئەڤی (سەرەتا)، بەنفیکا، ناسیۆنال، زاراگۆزا، ڕیاڵمەدرید و مۆناکۆ کردووەز لەگەڵ ڕیالمەدرید خولی لالیگای ئیسپانی ٢٠١١-٢٠١٢ و سووپەری ئیسپانی ٢٠١٢ و جامی شای ئیسپانیای ٢٠١١ی بردۆتەوە و لەگەڵ ھەڵبژاردەی نیشتیمانی پۆرتوگالیش لە یۆڕۆی ٢٠١٢ گەیشتۆتە قۆناغی پێش یاری کۆتایی وە لەگەڵ یانەی بەنفیکای پۆرتوگالی لە وەرزی ٢٠٠٩ - ٢٠١٠ خولی پورتوگالی بردۆتەوە. لەمانگی ئابی ٢٠١٥ ڕوویکردە یانەی مۆناکۆی فەڕەنسی

## دەستکەوتەکان
وێنۆک|کۆینتراو بەدرێسی هەڵبژاردەی پۆرتوگال لەبەرامبەر دی ماریا یاریزانی ئەرژەنتینی.
### بەنفیکا
* خوولی پورتوگالی لە وەرزی ٢٠٠٩-٢٠١٠

### ڕیاڵ مەدرید
* ٢ جار خوولی ئیسپانی ٢٠١١-٢٠١٢ وە ٢٠١٦-٢٠١٧
* ٢ جار خوولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا ٢٠١٣-٢٠١٤
* سووپەری ئیسپانی ٢٠١٢
* جامی جیھانیی یانەکان ٢٠١٤ و ٢٠١٦
* سووپەری ئەورووپا ٢٠١٤
* جامی شای ئیسپانیا ٢٠١٣-٢٠١٤

## سەرچاوە
* ویکی ئینگلیزی، وتاری [//en.wikipedia.org/wiki/Fábio_Coentrão فابیۆ کۆینتراو]. دوایین سەردانیکردن لە ٢٠ی نیسانی ٢٠١٩.

پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤
پۆل:زیندووان
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠١٢
پۆل:یاریزانانی لیگ ١
پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن
پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
دانی کارڤاخال

**دانیەل کارفەخال** لەدایکبووی ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢، یاریکەری ئیسپانی و یانەی تۆپی پێیی ئیسپانی ڕیال مەدرید لە ھێڵی بەرگریکاری ڕاست، کارجەخال یەکێکە لەو یاریکەرە لاوانەی کە دەرچووی تیپی دووەمی یانەی ڕیالەمەدرید (Real Madrid B) بوو بەڵام بۆ ماوەیەکی کاتی یانەی ڕیالمەدرید دەرفەتی یاریکردنی پێدا بۆ یانەی بایەرن لیڤەرکۆزنی ی ئاڵمانی ئەم دەرفەتەش بۆ تەنیا وەرزی ٢٠١–٢٠١٣ بوو کارفەخال لەگەڵ یانە ئاڵمانییەکە ٣٢ یاری ئەنجام دا و گۆڵێکیشی تۆمارکرد. لەوەرزی ٢٠١٣–٢٠١٤ کارفەخال گەڕایەوە یانەی ڕیال مەدرید و تا ئێستاش بەردەوامە، لەگەڵ ڕیال مەدرید بووە پاڵەوانی خولی ئیسپانیا و چوار جاریش چامپیۆنز لیگی بەدەستھێناوە.

## دەستکەوتەکان
### [[یانەی کاستیای ڕیال مەدرید]]
* خوولی پلە دووەکانی ئیسپانیا، وەرزی ٢٠١١–٢٠١٢

### ڕیاڵ مەدرید
* خوولی ئیسپانیا ناسراو بە لالیگا ٢٠١٦–٢٠١٧
* جامی شای ئیسپانیا لە وەرزی ٢٠١٣–٢٠١٤
* دووجار جامی سوپەری ئیسپانیا ٢٠١٢ و ٢٠١٧
* چوارجار خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٣–٢٠١٤، ٢٠١٥–٢٠١٦، ٢٠١٦–٢٠١٧، ٢٠١٧–٢٠١٨
* جامی سووپەری ئەورووپا لەساڵانی ٢٠١٤، ٢٠١٦، ٢٠١٧
* چوارجار جامی جیھانی یانەکان لەساڵانی ٢٠١٤، ٢٠١٦، ٢٠١٧، ٢٠١٨

### نێونەتەوەیی
**ئیسپانیای خوار ١٩ ساڵان**
* پاڵەوانی جامی ئەورووپای خوار ١٩ ساڵان، ساڵی ٢٠١١

**ئیسپانیای خوار ٢١ ساڵان**
* پاڵەوانی جامی ئەورووپای خوار ٢١ ساڵان، ساڵی ٢٠١٣

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئیسپانی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا
پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن بی
پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤
ئانخێل دی ماریا

thumb|ئەنخێل دی ماریا بەدرێسی هەڵبژاردەی نیشتمانی ئارجەنتین
**ئەنخێل دی ماریا** لەدایکبووی ١٤ی شووباتی ١٩٨٨، یاریکەی تۆپیپێی ھەڵبژاردەی نیشتمانی ئارجەنتین و یانەی تۆپی پێیی فەرەنسی پاریس سان جێرمان لەھێڵی ناوەند ، بەر لە پاریس سان جێرمان، یاری بۆ مەنچستەر یونایتد و یانەکانی ڕۆساریۆ سێنترالی ئارجەنتینی و بەنفیکای پۆرتوگالی و ڕیال مەدریدی ئیسپانی کردووە، لەگەڵ بەنفیکای پۆرتوگالی توانی لە ساڵانی ٢٠٠٩ و ٢٠١٠ جامی پۆرتوگال بباتەوە و لەگەڵ ڕیال مەدریدیش خولی ئیسپانی ٢٠١١-٢٠١٢ و جامی سووپەری ئیسپانی ٢٠١٢ و جامی شای ئیسپانیای ٢٠١١ بباتەوەو خولی ئیسپانیای ٢٠١١-٢٠١٢ و جامی مەلیکی ٢٠١٣-٢٠١٤ و چامپیونس لیگی ٢٠١٣-٢٠١٤ و سووپەری ئەوڕووپاش لەساڵی ٢٠١٤ و لەگەڵ ھەڵبژاردەی نیشتمانی ئارجەنتین لەساڵی ٢٠٠٨ لەمیانەی ئۆڵەمپیادی پەکین مێدالیای زێڕی بردەوە.

## دەستکەوتەکان

### یانەکان

#### بەنفیکا

* جامی پورتوگال یەک جار: ٢٠٠٩-٢٠١٠
* جامی سوپەری پورتوگال دوو جار: ٢٠٠٨-٢٠٠٩، ٢٠٠٩-٢٠١٠

#### ڕیال مەدرید

* لا لیگا یەک جار: ٢٠١١-٢٠١٢
* کۆپا دێل رەی دوو جار: ٢٠١٠-٢٠١١، ٢٠١٣-٢٠١٤
* جامی سوپەری ئیسپانی یەک جار: ٢٠١٢
* چامیۆنس لیگ یەک جار: ٢٠١٣-٢٠١٤
* جامی سوپەری یوفا یەک جار: ٢٠١٤

#### پاریس سەینت جێرمان

* لیگ وەن سێ جار: ٢٠١٥-٢٠١٦، ٢٠١٧-٢٠١٨، ٢٠١٨-٢٠١٩
* جامی فەرەنسا سێ جار: ٢٠١٥-٢٠١٦، ٢٠١٦-٢٠١٧، ٢٠١٧-٢٠١٨
* جامی یەکێتی فەرەنسا سێ جار: ٢٠١٥-٢٠١٦، ٢٠١٦-٢٠١٧، ٢٠١٧-٢٠١٨
* جامی سوپەری فەرەنسی دوو جار: ٢٠١٦، ٢٠١٨

### نێودەوڵەتی
#### ئەرجەنتینی خوار ٢٠ ساڵان
* مەدالیای زێڕی ئۆڵۆمپی لە ساڵی ٢٠١٨

#### ئەرجەنتین
* پلەی دووەم لە جامی جیھانی ٢٠١٤
* پلەی دووەم لە جامی کۆپا ئەمێریکا لە ساڵانی ٢٠١٥، ٢٠١٦

## ئامارەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤
پۆل:زیندووان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی
پۆل:ئارجەنتینییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە پورتوگال
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨
پۆل:مێدالیاوەرگرانی زێڕی ئۆڵمپیکی ئارجەنتینی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨
پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١١
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٥
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩
پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە فەڕەنسا
پۆل:کڵابی سەدەی فیفا
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ
پۆل:یاریزانانی یانەی پاریس سان جێرمان
پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
پۆل:یاریزانانی یانەی یوڤێنتوس
پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەرژەنتینی
پۆل:یاریزانانی لیگ ١
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد
پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ
پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ڕۆساریۆ، سانتا فێ
سایمۆن کاوڵ

**سایمۆن کۆوێڵ** (بە ئینگلیزی: Simon Cowell) دەرھێنەر و بەرھەمھێنەری چەند پرۆگرامێکی بەناوبانگە وەک "بریتن گۆت تالێنت"، "پۆپ ئایدڵ"، "ئێکس فاکتەر" و "ئەمێرکان ئایدڵ"ە. ئەو خاوەنی کۆمپانییایەکی میوزیکە بە ناوی سایکۆ. لە ڕۆژی ٧ تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٥٩ لە ناوچەی لامبێس شاری لەندەنی پایتەختی بریتانیا لە دایک بووە. بە یەکێک لە دادوەرە گرنگەکانی بریتانیاو ئەمێریکا دادەنرێت و نازناوی خۆی گەیاندووە.
لە ساڵی ٢٠٠٤ و ٢٠١٠ لە گۆڤارێکی بەناوبانگی ئەمێریکی لە لیستی سەد پیاوە سەرنجڕاکێشەکەی جیھاندا بووە. کوڕی جولیا بەرێتە کە خانمێکی سەماکەری بریتانییەو باوکی بەڕەچەڵەک جوولەکەیە و دەرھێنەری میوزیکەو ناوی ئێریک کۆوێڵە. برایەکی بچووک و سێ براو خوشکێکی لە خۆی گەورەتر ھەیە بە ناوەکانی نیکۆلاس، جۆن، تۆنی، میشێل و جونی. کۆلێجی زمان و ئەدەبی تەواو کردووەو پاشان بەشی کۆمەڵایەتی.
سایمۆن بۆ ماوەیەکی زۆر ھاوسەرگیریی نەکردووە، ماوەیەک پەیوەندیی ھەبووە لەگەڵ خانمێکی ئێرانی بەناوی موژگان حوسەینی و پاشان جیا بوونەتەوە. پاشان پەیوەندی لەگەڵ کچێکی تردا دروست دەکات بەناوی لاورێن سیلڤەرمان. لە پاش ماوەیەک سیلڤەرمان لە ڕێی ڕاگەیاندنەکانەوە بڵاوی دەکاتەوە کە دووگیانە لە سایمۆن و لە ڕێکەوتی ١٤ شوباتی ٢٠١٤ (ئێریک) یەکەم کوڕی سایمۆن لەدایک دەبێت و لەلایەن پزیشکەوە دەسەلمێنرێت کە کوڕی ڕاستییەتی.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی
پۆل:ئەو کەسانەی ناویان لە کاغەزەکانی پەنەمادا هاتووە
پۆل:ئەو کەسانەی ناویان لە کاغەزەکانی پەنەمادا ھاتووە
دەوڵەتانی سەربەخۆی ھاوقازانج

وێنۆک|پانایی وڵاتانی ئەندام

**یەکگرتووی وڵاتانی سەربەخۆی ھاوحاسڵ** ڕێکخراوێکی ناوچەیی کە لە نێوان وڵاتانی یەکێتیی سۆڤیەت و دوای ڕووخانی ئەو، پێک ھێنرا. ئەم ڕێکخراوە ھیچ ئەرکێکی بەرچاوی ئەنجام نەداوە و بە ھیچ جۆرێک ڕەکابەری لەگەڵ ڕێکخراوگەلێک وەکوو یەکێتیی ئەورووپا ناکات. لە ساڵانی ڕابردوودا  یەکگرتووی وڵاتانی سەربەخۆی ھاوحاسڵ ھیچ ئەرکێکی گرینگ و بەرچاوی ئابووری و سیاسی ئەنجام نەداوە و تەنھا ھێمایەکە لە ھاوکاری وڵاتانی ئەندام. 

## سەرچاوەکان


پۆل:دەوڵەتانی سەربەخۆی ھاوقازانج
پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٩١
بەڵێن

**بەڵێن** وشەیەکی کوردییە، بەرامبەر وشەی (وعد)ە لە زمانی عەرەبیدا و (Promise) لە زمانی ئینگلیزیدا.

## پێناسە
وشەی بەڵێن لە زمانی کوردیدا وەک ناو و ھاوەڵناو و کار بەکاردێت.

وەک ناو: بەڵێن. ئەم ناوە لە وشەیەکی سادەی واتادار پێکھاتووە و ھیچ زیادەیەک (پێشگر یان پاشگر)ی پێوەنییە.
نموونە: بەڵێن زۆر زیرەکە.

وەک ھاوەڵناو: بەبەڵێن. ئەم ھاوەڵناوە پێی دەوترێت ھاوەڵناوی داڕژاوبەپێشگر، کە لە پێشگرێک و ناوێک پێکھاتووە (بە+بەڵێن) نموونە: ئەو کەسێکی بەبەڵێنە.

وەک کار: بەڵێندەدەم. ئەم کارە لە چاوگی (بەڵێندان)ەوە دروست بووە، کە لە (بەڵێن+دان) دروست بووە.
نموونە: بەڵێندەدەم دڵسۆزبم لە کارەکەمدا.

وشەی بەڵێن وەک ناو بەکاردەھێنرێت و زۆرینەی ئەو کەسانەی ناویان بەڵێنە، کوڕن؛ بۆیە دەتوانین بڵێین ئەم ناوە ناوێکی کوڕانەیە.

## سەرچاوەکان
https://web.archive.org/web/20170710192422/https://ar.wikipedia.org/wiki/وعد

## بەستەەرە دەرەکیییەکان

پۆل:یاسا
پۆل:فەلسەفەی ئەخلاق
پۆل:زاراوە یاساییەکان
کارڵ فێردیناند براون

**کارڵ فێردیناند براون** (بە ئینگلیزی: Karl Ferdinand Braun) فیزیکزان و داھێنەرێکی ئەڵمانی بوو کە لە ساڵی ١٩٠٩ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت. براون کاریگەرییەکی دیاری ھەیە لەسەر پەرەپێدانی تەکنۆلۆژیای ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن، کە بەو ھۆیەوە توانی لە ساڵی ١٩٠٩ لەگەڵ زانا گولیێلمۆ مارکۆنی خەڵاتی نۆبێل بە دەست بھێنێت.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
## سەرچاوەکان

پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:داھێنەرانی ئاڵمانی
پۆل:فیزیکزانانی ئاڵمانی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٠
پۆل:مردووانی ١٩١٨
ئەبوو مەشعەر بەڵخی

**ئەبو مەشعەر جەعفەر کوڕی مئەممەد بەڵخی** (بە ئینگلیزی: Abū Maʿshar, Jaʿfar ibn Muḥammad al-Balkhī) فەیلەسووفێکی ئیسلامی و گەردوونناس و ئەستێرەناسێکی فارس بوو کە ناسراوە بە مەزنترین ئەستێرەناس لە سەردەمی دەوڵەتی عەبباسی لە بەغداد. و یەکێکە لە زانایانی سەردەمی زێڕینی ئیسلام.

## ئەمانەش ببینە
*سەردەمی زێڕینی ئیسلام
*پێرستی زانا موسوڵمانەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:گەردوونناسانی ئێرانی
پۆل:لەدایکبووانی ٧٨٧
پۆل:مردووانی ٨٨٦
پۆل:ئێرانییەکانی سەدەی ٩یەم
پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام
مێشکی مرۆڤ

**مێشکی مرۆڤ** ئەندامی ناوەندی سیستەمی دەماری مرۆڤە و لەگەڵ بڕبڕەی پشتدا سیستەمی دەماری ناوەندی پێکدەھێنێت. مێشک پێکدێت لە مۆخ و مێشکۆڵە و لاسکی مێشک. زۆربەی چالاکییەکانی جەستە جڵەو دەکات، چارەسەرکردن و تێکەڵکردن و یەکخستنەوە و ھەماھەنگی ئەو زانیاریانەی لە ئەندامە ھەستیارەکانەوە وەریدەگرێت، و بڕیاردان سەبارەت بەو ڕێنماییانەی کە بۆ ئەندامەکانی دیکەی جەستە دەنێردرێت. مێشک دەکەوێتە ناو کەللەسەرەوە و بەھۆیەوە پارێزراوە. 

مۆخ گەورەترین بەشی مێشکی مرۆڤە. لە نیوەگۆی مێشکدا، ھەر نیوەگۆیەک مۆخێکی ناوەوەی تێدایە کە لە مادەی سپی پێکھاتووە. ڕووی دەرەوە - توێکڵی مێشک - لە مادەی خۆڵەمێشی پێکدێت.
## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:مێشک
پۆل:توێکاریی مرۆڤ بەپێی ئەندام
کوڕانی مووسا

**کوڕانی موسا** (بە عەرەبی: بني موسى) بریتین لەو سێ برایەی کوڕانی موسا کوڕی شاکر کە ناویان بریتییە لە **ئەبوو جەعفەر محەممەد کوڕی موسا کوڕی شاکر** (پێش ٨٠٣ - شوباتی ٨٧٣ز) و **ئەبولقاسم ئەحمەد کوڕی موسا کوڕی شاکر** (مردن: سەدەی ٩) و **ئەلحەسەن کوڕی موسا کوڕی شاکر** (مردن: سەدەی ٩) بریتی بوون لە سێ زانای ئیرانی سەدەی ٩ لە بەغداد کە ناسراون بە کتێبەکەیان بە ناوی (ئامێرە خۆکارەکان و کەرەستە میکانیکییەکان - Automatic machines and mechanical devices). یەکێکی تر لە کارە گرنگەکانیان بریتییە لە کتێبی (دەربارەی پێوانەی پانتایی و شێوە گۆییەکان - On the Measurement of Plane and Spherical Figures).

## ئەمانەش ببینە
*پێرستی زانا موسوڵمانەکان
## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ٨٧٣
پۆل:خەڵکی بەغدا
پۆل:زانا موسوڵمانەکان
پۆل:ئەندازیارانی عێراقی
پۆل:ئێرانییەکانی سەدەی ٩یەم
پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام
پۆل:زانایانی ئێرانی
پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست
ئەندازەی بۆماوەیی

**ئەندازەی بۆماوەیی** (بە ئینگلیزی: Genetic Engineering) بریتییە لە تەکنیککاری گۆڕینی جینۆم لە خانەیەکی زیندوودا بۆ بەکارهێنانی پزیشکی یان پیشەسازی.

## ئەمانەش ببینە
*زیندەزانی

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* Holt: Modern Biology

پۆل:بۆماوەیی
پۆل:زیندە-تەکنۆلۆژیا
پۆل:پێشەکییەکانی ساڵی ١٩٧٢
پۆل:ڕشتەکانی ئەندازیاری
پۆل:ئەندازیاریی ژینناسانە
پۆل:ژینناسیی گەردی
ئەندرۆجین

**ئەندرۆجین** یان **ھۆرمۆنی ئەندرۆجین** (بە ئینگلیزی: Androgen) ھۆرمۆنێکە کە گون بەرھەمی دێنێت و دەستدەگرێت بەسەر سیفەتە دووەمییەکانی نێرینە. لەناو گونەکان بەرھەم دێت کە بەرپرسە لە دەرکەوتنی موو (ڕیش و سمێڵ) و دەنگ گڕی و گەورەبوونی ئەندامی نێرینە لەگەڵ ئەمەشدا ڕۆڵی سەرەکی هەیە لەسەر درووستبوونی تۆوەکان ، ئەندرۆجینەکان لە ئەندرۆستیرۆن ئەلدیھایدرۆ ئەندرۆستسرۆن و تێستۆستڕۆین و ئەندرۆستان دیون، و لەگەڵ چوونە ناو تەمەنەوە بڕەکەی کەم دەکات بەتایبەت لەنێوان (٥٠ - ٩٠) ساڵیدا. ھەروەھا لە ئافرەتانیش لە هێلکەدان دەردەرێت بە ڕێژەیەکی کەم ، وە زیادبوونی ئەو بڕە کەمە لە ئافرەتاندا دەبێتە ھۆی دەرکەوتنی سیفاتی نێرینە لە ئافرەتان وەک زیادبوونی موو و دەنگ گڕی.

## ئەمانەش ببینە
* گون

* تێستۆستێۆن

* ئەسترۆجین

* هێلکەدان

## سەرچاوەکان
زیندەزانی ١٢
ویکی پێدیای ئینگلیزی

## پەراوێزەکان

ئەندرۆجینەکان
پۆل:ھۆرمۆنەکانی سێکس
ئێڵک

وێنۆک|ئێڵکی نێر
وێنۆک|شوێنی ژیانی ئێڵکەکان لە جیهاندا

**ئێڵک** یان **واپیتی** گواندارێکی گەورەیە لە چەندین ناوچە وەکوو باکووری ئەمریکا و چین دەژیێت.

## پێشانگا

پەڕگە:Audubon-eastern-elk.jpg|وێنەی ئێلکی ڕۆژھەڵاتی
پەڕگە:The deer of all lands (1898) Altai wapiti.png|وێنەی ئێلکی ئەڵتای
پەڕگە:The deer of all lands (1898) Bedford's deer.png|وێنەی ئێلکی مەنچوری
پەڕگە:The deer of all lands (1898) Hangul.png|کشمیری


## پەڕاوێز

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شیردەرەکانی ئەمریکای باکوور
یۆھانس دیدێریک ڤان دێر ڤالس

250px|وێنۆک|چەپ|ڤان دێر ڤالس
**یۆھانس دیدێریک ڤان دێر ڤالس** (بە ئینگلیزی: Johannes Diderik van der Waals)(٢٣ی تشرینی دووەمی ١٨٣٧ - ٨ی ئازاری ١٩٢٣) فیزیکزانێکی بیردۆزیی دانیمارکی بوو، کە لە ساڵی ١٩١٠ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٧
پۆل:مردووانی ١٩٢٣
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ھۆڵەندی
پۆل:فیزیکزانانی ھۆڵەندی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
ڤیلھێلم ڤین

250px|وێنۆک|چەپ|ڤیلهێلم ڤین لە ساڵی ١٩١١
**ڤیلھێلم ڤین** (بە ئینگلیزی: Wilhelm Wien) (١٣ی کانوونی دووەمی ١٨٦٤ - ٣٠ی ئابی ١٩٢٨) فیزیکزانێکی ئەڵمانی بوو، کە لە ساڵی ١٩١١ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت بۆ کارکردنی لەسەر تیشکدانەوەی گەرمی. 

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:فیزیکزانانی ئاڵمانی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٤
پۆل:مردووانی ١٩٢٨
گوستاف دالێن

250px|وێنۆک|چەپ|گوستاف دالێن
**گوستاف دالێن** (بە ئینگلیزی: Gustaf Dalén) (٣٠ی تشرینی دووەمی ١٨٦٩ - ٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٧) پیشەسازێکی سویدی بوو، کە لە ساڵی ١٩١٢ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەندازیارانی سویدی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:فیزیکزانانی سویدی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٩
پۆل:مردووانی ١٩٣٧
ھانس ئەدۆڵف کریبس

**ھانس ئەدۆڵف کریبس** (٢٥ی ئابی ١٩٠٠ لە ھیلدسھایم – ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٨١) پزیشک و زیندەکیمیاناسی ئەڵمانی بوو. دوو سووڕی دۆزیەوە کە ھۆکاری سەرەکی بوون بۆ بەناوبانگ بونی: سووڕی کریبس (سووڕی ترشی ستریک) و سووڕی یوریا.

بە ھۆی دۆزینەوەی سووڕی کریبسەوە خەلاتی نۆبڵی ساڵی ١٩٥٣ی بەدەست ھێنا. لەساڵی ١٩٣٢دا چووە ناو سوپای ئەڵمانی، لە فرقەی ١٣ی پیادەی ئامێر، ھەتاکو کاتێک نازیەکان دەسەڵاتی ئەڵمانیایان گرتە دەست، پاشان گەڕایەوە بۆ نەخۆشخانەی شارەوانی لە شاری ئەلتۆنا و پاشتریش لە عەیادەیەکی پزیشکی لە زانکۆی فریبورگ. لە ٢٢ی مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٨١دا کۆچی دوایی کردووە.

## کارەکان
* لە ساڵی ١٩١٨ دەستی کرد بە پزیشکی.
* لە ساڵی ١٩٣٢ سووڕی یوریای دۆزیەوە.
* لە ساڵی ١٩٣٣ سەفەری کرد بۆ بەریتانیا.
* لە ساڵی ١٩٣٥ بوو بە وتاربێژ لە زانستی دەرمان لە زانکۆی شێفیڵد.
* لە ساڵی ١٩٣٧ سووڕی کریبسی دۆزیەوە.
* لە ساڵی ١٩٤٥ بوو بە پڕۆفیسۆر لە زانکۆی شێفیڵد.
* لە ساڵی ١٩٥٣ خەڵاتی نۆبڵی بەدەست ھێنا.

پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٠
پۆل:مردووانی ١٩٨١
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی بریتانی
پۆل:جووە ئاڵمانییەکان
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل
پۆل:زانا جووەکان
پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
ھایاوۆ میازاکی

**ھایاوۆ میازاکی** (宮崎 駿، میازاکی ھایاۆ، لەدایکبووی ٥ی کانوونی دووەمی ١٩٤١ لە تۆکیۆ) دەرھێنەر، بەرھەمھێنەر، دروستکەری ئەنیمێ، سیناریۆنووس، نووسەر، مانگاکا، و دامەزرێنەری ستۆدیۆکانی گێبڵیە. لە ساڵی ١٩٤٤ بەھۆی شەڕی نێوان ئەمریکا و ژاپۆن دەچێتە شارۆچکەی کانۆما واتە بەشێکی ژیانی لەنێو شەڕدا بووە. ھەر لەبەر ئەمەش کاردانەوەیەکی تەواوی لە بەرھەمەکانیدا ھەیە. لە ساڵی ١٩٦٣ لەزانکۆی گاکوشاین بەشی ئابوری و زانستی سیاسی تەواو دەکات، بەڵام لەگەڵ ئەو بەشەشدا جارو بار لەکاتی پشووەکاندا سەردانی کۆلێجی ئەدەبیاتی منداڵان دەکات و حەزێکی زۆری بۆ ئەو بەشە دەبێت. لە ساڵی ١٩٦١ بووەتە ئەندام لە کۆمپانیای تۆئی تۆوگا و پاشان چەند کۆمپانییایەکی تر دەگۆڕیت و لەیەکەم بەرھەمی ئەنیمیدا وەک دەرھێنەرو وێنەکێش و نووسەر بەشداری دەکات ناوبانگێکی تەواو لەسەدەکانی پێشوودا و تائێستەش بۆ خۆی مسۆگەر دەکات، کە ئەویش (کۆنان کوڕەکەی دواڕۆژ) (کە بە عەدنان و لینا ناسراوە لە وڵاتانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست) لە ساڵی ١٩٧٨ بەرھەمدەھێنێت. لە دواتر لەلایەن چەند کۆمپانییایەکی زەبەلاحی جیھانییەوە گرێبەستی لەگەڵدا دەکرێت وەک کۆمپانیای واڵت دیزنی پیکچەرز و وارنەر برۆس. پاشان بە ھاوکاری چەند ھاوڕێیەکی ستۆدیۆیەکی تایبەت بە بواری ئەنیمی لە تۆکیۆ دادەمەزرێنن بە ناوی (ستۆدیۆی گێبڵی) کە ساڵانە یەک بەرھەمی فیلمی ئەنیمی بەرھەمدەھێنن و بۆ زۆرێک لە زمانەکانی جیھان وەردەگێڕدرێن و خەڵاتی جیھانییان پێدەبەخشرێت. ھایاو میازاکی خانەوەداکەشی ھەمان ڕێچکەی ئەمیان گرتووە، (گۆرۆ میازاکی) کە کوڕە گەورەیەتی شوێنی باوکی گرتووەتەوە. لە مانگی ٨ ی ٢٠١٣ ھایاو لە میدیاکانەوە بڵاوی کردەوە کە دواکاری فیلمی
(ھەستانەوەی زریان) ە و پاش ئەوە خانەنەنشین دەکرێت و کار ناکات، ئەمەش نیگەرانییەکی یەکجار زۆری لەلای ھەوادارانی دروست کرد. بەڵام لە ساڵی ٢٠١٩ ڕایگەیان کە نیازی بەرھەمھێنانی فیلمێکی تری ئەنیمییە بە ناوی؟How Do You Live (چۆن دەژیت؟)

## لە کارە دیارەکان
* کۆنان کوڕەکەی دواڕۆژ (عەدنان و لینا)، ١٩٧٨
* ناسیکا. شازادەی دۆڵی با، ١٩٨٤
* قەڵایەک لە ئاسمان، ١٩٨٦
* تۆتۆرۆی دراوسێم، ١٩٨٨
* کیکی بۆ کاری گەیاندن، ١٩٨٩
* پۆرکۆ ڕۆسۆ، ١٩٩٢
* شازادە مۆنۆنۆکی، ١٩٩٧
* ڕووحە ڕفێنراوەکە، ٢٠٠١ (خەڵاتی ئۆسکاری بەدەستھێناوە)
* قەڵا جووڵاوەکەی ھاوڵ، ٢٠٠٤
* پۆنیۆ لەسەر ڕووی دەریا، ٢٠٠٨
* ھەستانەوەی زریان، ٢٠١٤
* بۆرۆی کرم، ٢٠١٨
* چۆن دەژیت؟ (کوڕەکەو هیرۆنەکە) ٢٠٢٣

## کارەکانی تری ستۆدیۆکانی گێبڵی
Studio Ghibli - 株式会社スタジオジブ
* Grave of the Fireflies
* Only Yesterday
* Pom Poko
* Whisper of the Heart
* My Neighbors the Yamadas
* The Cat Returns
* Tales from Earthsea
* Arrietty
* From Up on Poppy Hill
* Ocean Waves
* The Tale of Princess Kaguya
* when marnie was there

## سەرچاوەکان

* 

*
پۆل:ئاشتیخوازە ژاپۆنییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی
پۆل:پیاوە فێمینیستەکان
پۆل:خەڵکی تۆکیۆ
پۆل:دەرچووانی زانکۆی گاکوشوین
پۆل:دەرھێنەران لە بردنەوەی خەڵاتی گۆڵدن بێر
پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن
پۆل:دیزاینەرانی کارەکتەری ئەنیمێ
پۆل:زیندووان
پۆل:فێمینیستە ژاپۆنییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١
پۆل:نەخشکێشە ژاپۆنییەکان
پۆل:نووسەرانی فێمینیست
پۆل:ھونەرماندانی خەیاڵیی ژاپۆنی لەسەر بنچینەی تێڕامان
پۆل:ھونەرمەندانی ژاپۆنی
پۆل:ھونەرمەندانی فانتازیا
پۆل:ھونەرمەندانی فێمینیست
پۆل:وێنەکێشانی مانگا
پۆل:وێنەکێشە ژاپۆنییەکانی ئەنیمێ
پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمێ
پۆل:وەرگری خەڵاتی ڕێزلێنانی ئەکادیمیا
پۆل:تۆوێی ئەنیمەیشن
ھایک کامەرلینگ ئۆنیس

200px|وێنۆک|چەپ|ھایک کامەرلینگ ئۆنیس
**ھایک کامەرلینگ ئۆنیس** (بە ئینگلیزی: Heike Kamerlingh Onnes) (٢١ی ئەیلوولی ١٨٥٣ - ٢١ی شوباتی ١٩٢٦) فیزیکزانێکی هۆڵەندی بوو، کە لە ساڵی ١٩١٣ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ھۆڵەندی
پۆل:داھێنەرانی ھۆڵەندی
پۆل:فیزیکزانانی ھۆڵەندی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٣
پۆل:مردووانی ١٩٢٦
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھایدلبێرگ
ماکس ڤۆن لاوە

200px|وێنۆک|چەپ|ماکس ڤۆن لاو
**ماکس ڤۆن لاو** (بە ئینگلیزی: Max von Laue) (٩ی تشرینی یەکەمی ١٨٧٩ - ٢٤ی نیسانی ١٩٦٠) فیزیکزانێکی ئەڵمانی بوو، کە لە ساڵی ١٩١٤ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت بۆ دۆزینەوەی لادانی تیشکی ئێکس بەهۆی کریستاڵەکانەوە.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:فیزیکزانانی ئاڵمانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٩
پۆل:مردووانی ١٩٦٠
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:نیشانی فەرماندە سوارچاکە ناوازەکانی کۆماری فیدڕالی ئەڵمانیا
پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی
ویلیام لۆرنس براگ

200px|وێنۆک|چەپ|لۆرەنس براگ
**ویلیام لۆرەنس براگ** (بە ئینگلیزی: William Lawrence Bragg) (٣١ی ئازاری ١٨٩٠ - ١ی تەمموزی ١٩٧١) فیزیکزانێکی بەریتانی لەدایکبووی ئوسترالیا بوو وە خاوەنی یاسای براگ بۆ لادانی تیشکی ئێکس وە ھەروەھا لە ساڵی ١٩١٥ بووە ھەڵگری خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک.

## ئەمانەش ببینە
* خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
* خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئینگلیز
پۆل:فیزیکزانانی ئینگلیز
پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٠
پۆل:مردووانی ١٩٧١
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک ئینگلیز
پۆل:ھاوپۆلە بیانییەکانی ئەکادیمیای زانستی نەتەوەیی ھیندی
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
چارڵز گلۆڤەر بارکلا

200px|وێنۆک|چەپ|چارلز گلۆڤەر بارکلا
**چارلز گلۆڤەر بارکلا** (بە ئینگلیزی: Charles Glover Barkla) (٧ی حوزەیرانی ١٨٧٧ - ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٤) فیزیکزانێکی بەریتانی بوو، کە لە ساڵی ١٩١٧ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت بۆ کارکردنی لەسەر تیشکی ئێکس.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی بریتانی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئینگلیز
پۆل:فیزیکزانانی ئینگلیز
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٧
پۆل:مردووانی ١٩٤٤
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
یۆھانس شتارک

** یۆھانس شتارک** () (١٥ی نیسانی ١٨٧٤ - ٢١ی حوزەیرانی ١٩٥٧) فیزیکزانێکی ئەڵمانی بوو، کە لە ساڵی ١٩١٩ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
* خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
* خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:فیزیکزانانی ئاڵمانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٤
پۆل:مردووانی ١٩٥٧
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
شارل ئێدوارد گیۆم

**شارل ئێدوارد گیوم** (بە ئینگلیزی: Charles Édouard Guillaume) (١٥ی شوباتی ١٨٦١ - ١٣ی ئایاری ١٩٣٨) فیزیکزانیکی سویسری بوو، کە لە ساڵی ١٩٢٠ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
* خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
* خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی سویسی
پۆل:فیزیکزانانی سویسی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦١
پۆل:مردووانی ١٩٣٨
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
زانکۆی نێونەتەوەییی ئەربیل

**زانکۆی ئەربیلی نێودەولەتی** (ناوی فەرمی: زانکۆی ئەربیلی نێودەوڵەتی؛ ؛ ناوی پێشوو: زانکۆی سابیس - ٢٠٠٩) زانکۆیەکی کەرتی تایبەتە دەکەوێتە شاری ھەولێر لە باشووری کوردستان.

لەکاتی کردنەوەی زانکۆکە ناوی سابیس بووە بەڵام دواتر لە لە ساڵی ٢٠١٥ گۆڕدرا بۆ زانکۆی ئەربیلی نێودەوڵەتی. لە ئێستادا ئەم زانکۆیە لەلایەن سەرۆکی زانکۆ پرۆفیسۆر **د. کاوە عبدالکریم شێروانی** بەرێوە دەبرێت.

## کۆلێژەکان
#### کۆلێژی [[ئەندازیاری]]
کۆلێژی ئەندازیاری پێکدێت لە بەشەکانی
* شارستانی.
* کۆمپیوتەر و گەیاندن.
* میکاترۆنیکس.

#### کۆلێژی [[زمان]] و [[زانستە مرۆڤایەتییەکان]]
کۆلێژی زمان و زانستە مرۆڤایەتییەکان پێکدێت لە بەشەکانی
* وەرگێران و زمانی ئینگلیزی.
* پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و دیبلۆماسییەت.
* ژمێریاری.
* کارگێڕی کار.

#### کۆلێژی زانست
کۆلێژی زانست پێکدێت لە بەشەکانی
* مایکرۆبایەلۆجی پزیشکی.
* شیکاری کیمیای تاقیگەیی.
* فیزیای پزیشکی.
* بایەلۆجی گشتی.
* کیمیای گشتی.
* فیزیای گشتی.
* تەکنەلۆژیای زانیاری (IT).

## بەستەرە دەرەکییەکان
*زانکۆی ئەربیلی نێودەوڵەتی
* https://www.facebook.com/universityoferbil?mibextid=LQQJ4d
* https://ue.edu.krd/ 

پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان
پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی ھەولێر
پۆل:شوێنەکانی ھەولێر
پۆل:زانکۆ کوردییەکان
زانکۆی حەیات

**زانکۆی حەیات** زانکۆیەکی کەرتی تایبەتە دەکەوێتە شاری ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان.

## فاکتەلەکان
# کۆلێژی ئەندازیاری پێکدێت لە بە‌شی ئە‌ندازیاری نە‌وت - بە‌شی ئە‌ندازیاری ژینگە
# کۆلێژی زانست پێکدێت لە بە‌شی شیکردنە‌وە‌ی نە‌خۆشیە‌کان - بە‌شی زانستی کۆمپیوتە‌ر
# کۆلێژی زانستە‌کانی کارگێری و دارایی پێکدێت لە بە‌شی ژمێریاری - بە‌شی بازارگە‌ری - بە‌شی کارگێری کار - بە‌شی زانستی دارایی و بە‌نکە‌کان
# کۆلێژی زانست
# کۆلێژی ئەدەبیات پێکدێت لە بەشی زمانی ئینگلیزی

## بەستەری دەرەکی
* ماڵپەڕی زانکۆی حەیات

پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان
پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی ھەولێر
پۆل:شوێنەکانی ھەولێر
پۆل:زانکۆ کوردییەکان
ویلیام ھێنری براگ

**ویلیام هێنری براگ** (بە ئینگلیزی: William Henry Bragg) (٢ی تەمموزی ١٨٦٢ - ١٠ی ئازاری ١٩٤٢) فیزیکزان و بیرکاریزان و کیمیاگەرێکی بەریتانی بوو، کە لە ساڵی ١٩١٥ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک لەگەڵ ویلیام لۆرەنس براگ وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئینگلیز
پۆل:فیزیکزانانی ئینگلیز
پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٢
پۆل:مردووانی ١٩٤٢
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک ئینگلیز
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:مەرگەکان لە لەندەن
زانکۆی سۆران

**زانکۆی سۆران** زانکۆیەکە لە ئیدارەی سەربەخۆی سۆران لە باشووری کوردستان. زانکۆیەکە لە ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ بنیادنراوە. لە پێنج فاکەڵتی پێکدێت. لە ئێستادا، دکتۆر شێروان شەریف سەرۆکی زانکۆکەیە. زانکۆی سۆران یەکێکە لە زانکۆ پێشەنگەکانی کۆردستان و ساڵانە چەندین توێژینەوە و کۆنفرانس و پانێڵ و دیداری زانستی بەڕێوەدەبات. 

## فاکەڵتییەکان و بەشەکان

## سەنتەرەکان
وێنۆک|کەمپی زانکۆی سۆران
* دەستنووسخانەی زانکۆی سۆران

* سەنتەری توێژینەوەی زانستی
* سەنتەری کوردستانناسی
* سەنتەری جێندەرناسی
* سەنتەری پەرەپێدانی کار (سی دی سی)
* سەنتەری سۆسیۆلۆجیای عێراقی
* سەنتەری زمانی زانکۆی سۆران

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*ماڵپەڕی زانکۆی سۆران 

پۆل:زانکۆی سۆران
پۆل:پارێزگای ھەولێر
پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان
پۆل:دامەزراوە فێرکارییەکان، دامەزرانی ٢٠٠٩
پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٩ لە عێراق
پۆل:زانکۆ کوردییەکان
پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠٠٩ لە باشووری کوردستان
زانکۆی کۆمار

وێنۆک|ڕاست
**زانکۆی کۆمار  بۆ زانست و تەکنەلۆژیا** زانکۆیەکی کەرتی تایبەتە ساڵی ٢٠٠٩ لە شاری سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان دامەزراوە،
دوکتۆر سەڵاحەدین سەعید سەرۆکی زانکۆکەیە.

زانکۆکە بەپێی رێنماییەکانی وەزارەتی  خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی حکومەتی ھەرێمی کوردستان کاردەکات.
خویندن لە زانکۆکە بەزمانی ئینگلیزییە.
ساڵی ٢٠١٢-٢٠١٣  بۆ یەکەمجار فێرخواز لەزانکۆکە وەرگیراوە و ٢٠١٦ - ٢٠١٧  یەکەم خولی دەرچووانی فێرخوازانی  زانکۆکە بەرێوەچوو.
فێرخوازان لەم زانکۆیە دەبنە خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆس لەو بوارەی کەیتایدا دەخوێنن.

## کۆلێژەکان
# کۆلێژی ئەندازیاری پێکدێت لە  - شارستانی - ژینگە - نەوت - کۆمپیوتەر
# کۆلێژی زانست پێکدێت لە بیرکاری - شیکاری نەخۆشییەکان
# کۆلێژی کار پێکدێت لە ژمێریاری - دارایی و بانک - بازرگانی ئەلیکترۆنی - کاڕگێری تەندرووستی - کاڕگێڕی زانستی - بازاڕگەری (ماڕکێتینگ)
# کۆلێژی زمانی ئینگلیزی
کۆلێژی پزیشکی - پزیشکی ددان - پزیشکی دەرمانسازی

## بەستەری دەرەکی
* ماڵپەڕی فەرمی زانکۆی کۆمار

پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان
پۆل:دامەزراوە فێرکارییەکان، دامەزرانی ٢٠٠٩
پۆل:سلێمانی
پۆل:زانکۆ کوردییەکان
پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠٠٩ لە باشووری کوردستان
مان سیگبان

200px|وێنۆک|چەپ|مان سیگبان
**مان سیگبان** (بە ئینگلیزی: Manne Siegbahn) (٣ی کانوونی یەکەمی ١٨٨٦ - ٢٦ی ئەیلوولی ١٩٧٨) فیزیکزانێکی سویدی بوو، کە لە ساڵی ١٩٢٤ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت بۆ دۆزینەوەکانی و کارکردنی لەسەر تیشکی ئێکس.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:فیزیکزانانی سویدی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٦
پۆل:مردووانی ١٩٧٨
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
جەیمز فرانک

200px|وێنۆک|چەپ|جەیمز فرانک
**جەیمز فرانک** (بە ئینگلیزی: James Franck) (٢٦ی ئابی ١٨٨٢ - ٢١ی ئایاری ١٩٦٤) فیزیکزانێکی ئەڵمانی بوو، کە لە ساڵی ١٩٢٥ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:جووە ئاڵمانییەکان
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:فیزیکزانانی ئاڵمانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٢
پۆل:مردووانی ١٩٦٤
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھایدلبێرگ
پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو
پۆل:فیزیکزانانی جوو
گوستاڤ ھێرتس

200px|وێنۆک|چەپ|ھێرتز لە ساڵی ١٩٢٥
**گوستاڤ هێرتز** (بە ئینگلیزی: Gustav Ludwig Hertz) (٢٢ی تەمموزی ١٨٨٧ - ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٥) فیزیکزانێکی ئەڵمانی بوو، کە لە ساڵی ١٩٢٥ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی

پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
پۆل:فیزیکزانانی ئاڵمانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٧
پۆل:مردووانی ١٩٧٥
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل
ڕۆبێرت میلیکان

200px|وێنۆک|چەپ|ڕۆبێرت میلیکان
**ڕۆبێرت میلیکان** (بە ئینگلیزی: Robert Andrews Millikan) (٢٢ی ئازاری ١٨٦٨ - ١٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٣) فیزیکزانێکی ئەمریکی بوو، کە لە ساڵی ١٩٢٣ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت بۆ کارکردنی لەسەر دیاردەی کاریگەری کارۆڕووناکی.

## ئەمانەش ببینە
*خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک
*خەڵاتی نۆبێل

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:فیزیکزانانی ئەمریکی
پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٨
پۆل:مردووانی ١٩٥٣
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک
پۆل:پەیمانگای کایفۆرنیا بۆ لێھاتوویی تەکنۆلۆژیا
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
پۆل:بەخاک سپاردن لە پارکی یادگاری فۆڕێست لاون (گلێندەیل)