ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە

**ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە** (؛ کورت دەکرێتەوە بۆ C4JR) ھاوپەیمانێتیی نێوان کۆمەڵێک ڕێکخراوی کۆمەڵگەی مەدەنیی عێراقییە کە سەر بە زمان و نەتەوە و ئایینە جیاوازەکانی ناو عێراقن. ھاوپەیمانێتییەکە پشتگیریی قەرەبووکردنەوەی ڕزگاربووان و قوربانییانی دیکەی ئەو تاوانانە دەکات کە لە ماوەی ململانێی چەکداریی سەردەمی بەناو دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)دا لە عێڕاق و سووریادا ڕوویان داوە.

بیرۆکەی دامەزراندنی ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە دەگەڕێتەوە بۆ دەزگای ژیان بۆ مافەکانی مرۆڤ، کە ھەر لە سەرەتاوە ئەرکەکانی بنیاتنانی ھاوپەیمانییەکەی گرتووەتە ئەستۆ و توانیوێتی ھەماھەنگی لەگەڵ ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی لە عێراق درووست بکات بۆ بوون بە ئەندام لە ھاوپەیمانییەکەدا.

## بیروباوەڕە سەرەکییەکانی ھاوپەیمانێتییەکە
* ڕێزگرتن لە مافە مرۆیییە نێودەوڵەتییەکان،
* شکۆی خۆڕسکی مرۆڤ،
* یەکسانیی ڕەگەزی
* قوربانییانی پێشێلکاریی قورسی مافەکانی مرۆڤ مافی خۆیانە قەرەبوو بکرێنەوە.
* کۆمەڵگەی مەدەنیی
* ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی بەبێ گوێدانە جیاوازییە تایەفی، ئایینی، نەتەوەیی، کۆمەڵایەتیی، ئایدۆلۆژی و جیاکارییەکانی دیکە دەتوانن یاسای نێودەوڵەتی لە بەرژەوەندی قوربانییەکان بەکار بھێنن.
* یەکترقبوڵکردن و پێکەوەژیانی ئاشتییانە
* پێویستە قەرەبووکردنەوەی قوربانییانی پێشێلکاریی قورسی مافەکانی مرۆڤەوە کاری ھەرەلەپێشینە بێت، نەک ھەر تەنیا بۆ ئەو دەوڵەتانەی پێشێلکارییەکان تیایاندا ڕوویان داوە، بەڵکو بۆ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و خەڵکی جیھانیش.
* بێویستە ھەر بەرنامەیەکی پەیوەست بە دۆخی قوربانییانەوە کە ئامانج لێی چارەسەرکردنی زیانەکانی پێشێلکاریی قورسی مافەکانی مرۆڤە قوربانییانی لێ ئاگادار بکرێتەوە و لەلایەن ئەوانیشەوە گفتوگۆی لەبارەوە بکرێت و قوربانییان خۆیان لە کات و شێوازێکی گونجاودا ڕەزەمەندی لەسەر بدەن.

## ئامانج
ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە ئامانجی بنیاتنانی بەرنامەیەکی گشتگیری قەرەبووکردنەوەیە، کە دەوڵەت پاڵپشتیی دارایی بکات و بۆ ھەموو قوربانییانی پێشێلکاریی قورسی مافەکانی مرۆڤ بێت، کە لە ماوەی ململانیی چەکداریی دەوڵەتی ئیسلامیدا لە عێراقدا ڕوویان داوە. ھاوپەیمانێتییەکە دەیەوێت دڵنیا بێت کە قەرەبووەکان دەگەنە بەوانەی ئەوانەی مەبەستیانن و شایەنیانە، ئەوەیش لەڕێی چاودێریکرنی جێبەجێکردنی یاساکانی ئێستا و داھاتووەوە کە تایبەتن بەو بوارە.

بۆیە، ئامانجە لەپێشینەکانمان ئەمانەن:

* یەکخستنی کۆمەڵگەی مەدەنیی عێراقی لەسەر بابەتی قەرەبووکردنەوە،
* سازدانی دیالۆگ لەگەڵ لایەنی پەیوەندیدار بەم قەرەبووکردنەوەیەوە لە عێراقدا،
* فەراهەمکردنی چوارچێوەیەک بۆ دیبەیت و گفتوگۆ لەسەر قەرەبووکردنەوەکان لەسەر بنەمای یاسای مافەکانی مرۆڤ،
* ئاسانکردنی هاتنەناوەوەی قوربانییان بۆ ناو گفتوگۆکانی تایبەت بە قەرەبووکردنەوەکان، جا گفتوگۆکان لە هەر قۆناغێکدا بن،
* ڕوونکردنەوەی گرنگیی قەرەبووکردنەوەکان بۆ ڕای گشتی.

## ھۆکاری درووستکردنی ھاوپەیمانییەکە
دروستبوونی ململانێ سەربازییەکانی داعش لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٤ عێراق دا، ھۆکار بوو بۆ تەشەنەکردنی توندوتیژی بەخێرایییەکی زۆر. ئەوەش بووە ھۆی کوژرانی زیاتر لە ٣٠ ھەزار ھاووڵاتی مەدەنی و برینداربوونی ٥٥٠٠٠ ھاووڵاتی، ھەروەھا زیاتر لە ٣ میلیۆن ھاووڵاتی سڤیل زێدی خۆیان جێ بھێڵن.

ئەوەی ھاوپەیمانییەکە بە کاری لەپێشینەی خۆی دەزانێت بریتییە لە کارکردن بۆ ھێنانی تاوانکارییەکانی داعش بۆ بەردەم دادگا. ژمارەیەکی زۆر لە قوربانییان بوونەتە قوربانیی دەستی ئەو تاوانانەی لەلایەن کەسانێکەوە کراون کە ناتوانرێت بھێنرێنە بەردەم دادگا لەبەر ئەوەی ئەو کەسانە یان لەژیاندا نەماون یان نەناسراون. ھۆکارێکی دیکەش ئەوەیە کە دادگاکانی تاوان بەشێوەیەکی گشتی ناگونجێن بۆ دابینکردنی قەرەبووکردنەوەکان بۆ ئەو کەسانەی بوونەتە قوربانیی ململانێ چەکدارییەکان.

سزای یاسایی تاوانباران دەکرێت وەک دڵدانەوەی زیانلێکەوتووان تەماشا بکرێت، بەڵام ئەم ھاوپەیمانییە لە باشترین حاڵەتدا تەنیا دەتوانێت قەرەبووکردنەوەی مادی بۆ قوربانییان بەدەست بھێنێت.[وێنۆک|بۆیان گاڤرلۆڤج سیمینارێک دەربارەی ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە پێشکەش دەکات بۆ ڕێکخراوەکەنی کۆمەڵگەی مەدەنی عێراقی لە لقی سلێمانیی [دەزگای ژیان بۆ مافەکانی مرۆڤ.|alt=]]

## بنیاتنانی ھاوپەیمانێتییەکە
ھاوپەیمانێتییەکە ٣١ ڕێکخراوی کۆمەڵگەی مەدەنی کۆ کردەوە بۆ پاڵپشتیکردنی قوربانیانی ململانێکانی سەردەمی داعش لە عێراقدا. لە ساڵی ٢٠١٩ بە چوار قۆناخ درووست کراوە، کە بریتین لەمانە:

### یەکەم: بنیاتنانی پەیوەندیی
پەیوەندییکراوە بە چەند ڕێکخراوێکی کۆمەڵگەی مەدەنیی عێراقی بەمەبەستی بانگھێشکردنیان بۆ ئامادەبوون لە کۆبوونەوەی خستنەڕووی زانیاری دەربارەی ھاوپەیمانییەکە، کە دەکرێت ببن بە ئەندام تێیدا. بۆ ئەو مەبەستەش سێ کۆبوونەوەیان لە ھەولێر و سلێمانی و دھۆک بۆ مەبەستی گەیاندنی زانیاری ئەنجام داوە و تیایاندا داوای ھاوکاری لە زیاتر لە ٣٠ ڕێکخراوی کۆمەڵگەی مەدەنی ھەرێمی کوردستان و بەشەکانی دیکەی عێراق کراوە.

### دووەم: کۆکردنەوەی زانیاریی
ڕاپرسی نێرداروە بۆ ئەو ڕێکخراوانەی کۆمەڵگەی مەدەنی کە لە کۆبونەوەکانی پێشوودا دەستنیشان کراوبوون. ئەو ڕاپرسییە بۆ زانینی بۆچوونی ئەو کەسانە لەسەر سێ دۆکیومێنتە سەرەکییەکە  ئامادەکراوە، کە بریتین لە نووسراوی بۆچوون و ھەڵوێستەکان لەسەر قەرەبووکردنەوەکان، پەیماننامەی دامەزرێنەران، پلانی چالاکییەکان. دواتر وەڵامی ڕێکخراوەکان وەرگیراونەتەوە و شیکارییان بۆ کراوە.

### سێیەم: ڕێکەوتن
[alt=ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە بە فەرمی ڕاگەینرا|وێنۆک|[https://c4jr.org/ku/ھاوپەیمانێتیی-لەپێناو-قەرەبووکردنەو/ ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە بە فەرمی ڕاگەینرا] و ئامادەبووان بەشداریان کردن لە پانێڵێکی گفتوگۆی کراوەدا.](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%95%DA%95%DA%AF%DB%95:The_event_of_launching_C4JR.jpg)
سوود لە وەڵامەکان وەرگیراوە بۆ دانانی ڕەشنووسی سەرەتایی سێ دۆکیومێنتە بنچینەییەکەی ھاوپەیمانێتییەکە ، کە دواتر گفتوگۆ و ڕاوێژ لەگەڵ لەگەڵ ڕێکخراوەکان کراوە. لە کۆنفراسێکدا کە لە ڕۆژانی ٥ و ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩دا بەستراوە، دۆکۆمێنتە سەرەکییەکانی ھاوپەیمانێتییەکە لەلایەن ٢٥ ڕێکخراوی کۆمەڵگەی مەدەنییەوە قبووڵ کران و بەفەرمی ھاوپەیمانێتییەکەیان ڕاگەیاند.

### چوارەم: ئەنجامدانی چالاکیی
ئەندامان بەناوی ھاوپەیمانییەکەوە ژمارەیەک چالاکی و کاری داکۆکییکردن و کەمپین ئەنجام داوە، لە ڕێی کۆنفرانسی ڕۆژنامەوانیی و کۆبوونەوە لەگەڵ چالاکەوانە نێودەوڵەتییەکانی ناو عێراق (دیپلۆماتکار و نەتەوە یەکگرتووەکان و ڕێکخراوە ناحکومییەکان و ھتد…) گفتوگۆ لەگەڵ سیاسەتمەدار و سەرکردە ناوچەیییەکان کراوە.

## پرۆژە یاسا
ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە لەماوەی کاردکردنیدا توانیوێتی پرۆژەیاسایەک بۆ فەراھامکردنی قەرەبوو بۆ ڕزگاربووانی توندوتیژیی سێکسی ئامادە بکات، ئەویش بریتییە لە یاسای قەرەبووکردنەوە بۆ ڕزگاربووانی توندوتیژیی سێکسیی پەیوەندییدار بەو ململانێیانەوە کە لە سەردەمی داعشدا لە عێراق ئەنجام دراون[وێنۆک|وتاری بۆیان گاڤرلۆڤج لە مەراسیمی ڕاگەیاندنی [https://c4jr.org/ku/ ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە]  بە فەرمی.](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%95%DA%95%DA%AF%DB%95:Bojan_Gavrilovic.jpg)

## ئەندامان
لە ئێستادا ٣١ ڕێکخراوی کۆمەڵگەی مەدەنیی عێراقی ئەندامن لە ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە. کە پێکھاتوون لەو ڕێکخراوانەی خوارەوە:

* دەزگای ژیان بۆ مافەکانی مرۆڤ  
* ئاسوودە 
* پرۆگرامی هاوکاری مەسیحی لە باکوری عێراق
* ڕێکخراوی گەشەپێدانی مەدەنیەت
* ئێمە 
* دەزگای یەزیدیی ئازاد
* دونیایەکی باشتر بۆ بەرەوپێشبردنی کۆمەڵ
* ڕێکخراوی یەزیدی بۆ بەدۆکۆمێنتکردن  
* غەسین ئەلزەیتوون 
* ھاریکار
*ڕێکخراوی حامووڕابی بۆ مافەکانی مرۆڤ
* پەیمانگای عێراقی بۆ گەشەپێدان
* ڕێکخراوی ژیندا 
* ڕێکخراوی داد بۆ مافی کەمینەکان
* گوڵی لۆتوس
* ڕێکخراوی میثرا بۆ پەرەپێدان و ڕۆشنبیریی یارسانی
* سەنتەری نێودەوڵەتی بۆ مافەکانی مرۆڤ
* ڕێکخراوی نیشا
* ڕێکخراوی ئاشتی و ئازادی
* تەجدید عێراق
* ڕێکخراوی ئاشتەوایی 
* دەزگای ھاوکاریی تورکمانی
* پەیمانگەی ژنانی ڕابەر
* ڕێکخراوی ھاریکاریی یاسایی ژنان  
* رێکخراوی داك
*هاوار . هێڵپ
*دەستپێشخەری نادیە
*سید کوردستان
*ڕێکخراوی یەزدا
*کۆمەڵەی پەروەردەیی عێراقی لە بەسرە

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:ئێزدییەکانی عێراق
پۆل:تۆڕی ڕێکخراوی ناحکوومی
پۆل:ڕێکخراوە ناحکوومییەکانی کوردستان
پۆل:قەرەبوو
پۆل:یاسایی