open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پارتی گەلی پاکستان

**پارتی گەلی پاکستان** (**PPP**)  پارتێکی سیاسی سۆسیال دیموکراتە لە پاکستان. یەکێکە لە سێ پارتە سیاسییە سەرەکییەکان شانبەشانی کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (N) و تەحریکی ئینسافی پاکستان. لە ئێستادا خاوەنی زۆرترین کورسییە لە ئەنجومەنی پیران، و دووەم زۆرترین کورسی لە ئەنجومەنی نیشتمانی، شانبەشانی سەرکردایەتیکردنی حکوومەتێکی زۆرینە لە سند و حکوومەتێکی ھاوپەیمانی لە بەلووچستان.

پارتی گەلی پاکستان لە ساڵی ١٩٦٧ لە لاھوور دامەزرا، کاتێک ژمارەیەک لە سیاسەتوانانی دیاری چەپڕەو لە وڵاتەکەدا بۆ دژایەتیکردنی سەرۆکایەتی ئەییووب خان یەکیان گرت، لەژێر سەرکردایەتی زولفەقار عەلی بوتۆ. ئەندامێکی ئینتەرناسیۆنالی سۆشیالیستیە. بەرنامەی پارتی گەلی پاکستان سۆسیال دیموکرات و لیبڕاڵ-پێشکەوتنخوازە، و ئەولەوییەتە ڕاگەیەندراوەکانی بەردەوامن لە لەخۆگرتنی گۆڕینی پاکستان بۆ دەوڵەتێکی سۆسیال-دیموکرات، پەرەپێدانی بەھا لیبڕاڵە کۆمەڵایەتییەکان، چەسپاندنی دادپەروەری کۆمەڵایەتی، و پاراستنی سوپایەکی بەھێز.

لە کاتی دامەزراندنییەوە لە ١٩٦٧دا، پارتێکی پۆپۆلیستی سەرەکی چەپی ناوەند بووە لە وڵاتەکەدا و سەرکردایەتی پارتەکە لەلایەن ئەندامانی بنەماڵەی بوتۆ-زەردارییەوە «قۆرخکراوە» لەگەڵ بیلاوەل بوتۆ-زەرداری وەک سەرۆک و ئاسفعەلی زەرداری وەک سەرۆککۆمار. ھەرچەندە ناوەندی ھێزەکەی لە سند و بەلووچستانە، بەڵام پارتەکە لە پێنج بۆنەی جیاوازدا (١٩٧٠، ١٩٧٧، ١٩٨٨، ١٩٩٣ و ٢٠٠٨) بۆ سەرکردایەتیکردنی دەسەڵاتی جێبەجێکردن ھەڵبژێردراوە، لەکاتێکدا لە چوار بۆنەدا (١٩٩٠، ١٩٩٧، ٢٠٠٢ و ٢٠١٣) وەک گەورەترین پارتی ئۆپۆزسیۆن دەرکەوتووە.

لە سەدەی بیستەمدا، پارتەکە زاڵ بوو بەسەر سیاسەتی نیشتمانیدا و لە سیستمی دوو پارتیدا لە کێبڕکێدا بوو لەگەڵ کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (ن)ی پارێزگار و تەحریکی ئینسافی پاکستان لەکاتێکدا دژی سیاسەتەکانی «بارودۆخی باو» بوو لە وڵاتەکەدا. لە ساڵی ٢٠١٣دا، پارتەکە تێکۆشا بۆ ڕاکێشانی سەرنج بۆ گوتارە سیاسییەکەی لە وڵاتەکەدا، و بۆ یەکەمجار لە مێژووی خۆیدا، پارتەکە نەیتوانی پێگەی خۆی بۆ بوون بە زۆرینە یان ئۆپۆزسیۆن مسۆگەر بکات لە ساڵانی ٢٠١٨ و ٢٠٢٤دا. لە سیاسەتی دەرەوەدا، پارتەکە پاڵپشتی لە ئینتەرناسیۆنالی سۆشیالیستی دەکات لەکاتێکدا داکۆکی لە پەیوەندی بەھێزتر لەگەڵ شانشینی یەکگرتوو، چین و ڕووسیا دەکات.

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی سیندی
پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی کەم و کوڕیان ھەیە لە سەرچاوەی باوەڕپێکراودا
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئوردوو
ئیسلامیی جوومھووریی ئیتیحاد

**ئیسلامیی جوومھووریی ئیتیحاد** (**IJI**)، بە ناوە ئینگلیزییەکەی **ھاوپەیمانی دیموکراتی ئیسلامیی** (**IDA**) ناسراوە، ھاوپەیمانییەکی سیاسی پاکستانی بوو کە لە نێوان ساڵانی ١٩٨٨ و ١٩٩٣ بوونی ھەبوو، پێکھاتبوو لە نۆ پارتی کۆنەپەرستی ڕاستڕەو کە دژی پارتی دیموکراتی سۆسیالیستی و لیبراڵ پارتی گەلی پاکستان بوون بە سەرۆکایەتی بێنەزیر بوتۆ. ھاوپەیمانییەکە پێکھاتە سەرەکییەکانی بریتی بوون لە کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (PML)، پارتی گەلی نیشتمانیی (NPP) و جەماعەتی ئیسلامیی (JI)، کە ٨٠٪ی کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان کاندیدەکانی ھەڵبژاردنی ئیسلامیی جوومھووریی ئیتیحادیان پێکدەھێنا. دەزگای ھەواڵگریی پاکستان (ISI)، لەژیر سەرپەرشتی بەڕێوەبەری حەمید گوڵ، ڕۆڵێکی گەورەی ھەبوو لە پێکھێنانی ھاوپەیمانییەکی سیاسی ڕاستی ناوەند؛ کە ھاوپەیمانییەکە لە نۆ لایەن پێکھاتبوو ھاوشێوەی ھاوپەیمانی نیشتمانیی پاکستان (PNA) کە ئەویش لە نۆ حیزبی پێکھاتبوو و لە ساڵی ١٩٧٧دا ھەڵمەتێکی دژی پارتی گەلی پاکستان سازکرد بە سەرۆکایەتی زولفیقار عەلی بوتۆ. ھاوپەیمانی ئیسلامیی دیموکراتی بە ھاوپەیمانییەکی بە بە زیا ئەلحەق دادەنرا.

## سەرچاوەکان
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئوردوو
ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان ١٩٧٠

ھەڵبژاردنی گشتیی پاکستان (١٩٧٠) لە ٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٠ بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی ئەنجومەنی نیشتمانی بەڕێوەچوو. ئەوانە یەکەم ھەڵبژاردنی گشتیی ڕاستەوخۆ بوون لە دوای سەربەخۆیی پاکستان و لە کۆتاییدا تەنھا ئەو ھەڵبژاردنانە بوون کە پێش سەربەخۆیی بەنگلادیش ئەنجامدران. دەنگدان لە ٣٠٠ بازنەی گشتیدا ئەنجامدرا، کە ١٦٢یان لە پاکستانی ڕۆژھەڵات و ١٣٨یان لە پاکستانی ڕۆژاوا بوون. سێزدە کورسی تریش بۆ ژنان تەرخانکرابوون (حەوتیان لە پاکستانی ڕۆژھەڵات و شەشیان لە پاکستانی ڕۆژاوا بوون)، کە دەبوو لەلایەن ئەندامانی ئەنجومەنی نیشتمانییەوە ھەڵبژێردرێن.

ھەڵبژاردنەکان کێبڕکێیەکی توند بوون لە نێوان دوو پارتی سۆسیال دیموکرات، پارتی گەلی پاکستان (PPP) کە بنکەکەی لە ڕۆژاوا بوو و سەرانسەری پاکستانی عەوامی لیگ کە بنکەکەی لە ڕۆژھەڵات بوو. عەوامی لیگ تەنھا پارتی سەرەکی بوو لە باڵی ڕۆژھەڵات، لەکاتێکدا لە باڵی ڕۆژاوا، پارتی گەلی پاکستان ڕووبەڕووی کێبڕکێیەکی توندی کوتلە پارێزگارەکانی کومەڵەی موسڵمانان بووەوە، کە گەورەترینیان کۆمەڵەی موسڵمانانی پاکستان (قەیوم) بوو، ھەروەھا پارتە ئیسلامییەکانی وەک جەماعەتی ئیسلامیی پاکستان (JI)، جەمیعەتی عولەمای ئیسلام (JUI)، و جەمیعەتی عولەمای پاکستان (JUP).

ئەنجامەکە سەرکەوتن بوو بۆ عەوامی لیگ، کە زۆرینەی ڕەھای بەدەستھێنا و ١٦٠ کورسی لە کۆی ١٦٢ کورسییە گشتییەکان و ھەر حەوت کورسییەکەی ژنانی لە پاکستانی ڕۆژھەڵات بردەوە. پارتی گەلی پاکستان تەنھا ٨١ کورسی گشتی و پێنج کورسی ژنانی بردەوە، کە ھەموویان لە پاکستانی ڕۆژاوا بوون. لە ھەڵبژاردنە ھەرێمییەکاندا کە دە ڕۆژ دواتر بەڕێوەچوو، عەوامی لیگ دووبارە لە پاکستانی ڕۆژھەڵاتدا باڵادەست بوو، لەکاتێکدا پارتی گەلی پاکستان حیزبی براوە بوو لە پەنجاب و سند. پارتی نیشتمانی عەوامی (وەلی)ی مارکسیستی لە پارێزگای سنووری باکووری ڕۆژاوا و بەلووچستان سەرکەوتنی بەدەستھێنا.

لە سەرەتادا ئەنجومەنی نیشتمانی دەستبەکارنەبوو چونکە سەرۆک یەحیا خان و سەرۆکی پارتی گەلی پاکستان زولفەقار عەلی بوتۆ نەیاندەویست پارتێکی پاکستانی ڕۆژھەڵات لە حکوومەتی فیدراڵیدا بێت. لەبری ئەوە، «یەحیا» سیاسییە دێرینەکەی بەنگالی «نوورول ئەمینی» وەک سەرۆک وەزیران دەستنیشانکرد و داوای لێکرد بگاتە سازشێک لە نێوان پارتی گەلی پاکستان و عەوامی لیگ؛ بەڵام ئەم ھەنگاوە سەرکەوتوو نەبوو چونکە دواکەوتنی دەستبەکاربوون پێشتر بووە ھۆی پشێوییەکی بەرچاو لە پاکستانی ڕۆژھەڵاتدا. دۆخەکە زیاتر تێکچوو کاتێک «ئۆپەراسیۆنی تیشکی گەڕان» بە فەرمانی یەحیا ڕوویدا، کە بووە ھۆی شەڕێکی ناوخۆ کە سەری کێشا بۆ پێکھێنانی دەوڵەتی سەربەخۆی بەنگلادیش. ئەنجومەنەکە لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٩٧٢دا دەستبەکاربوو دوای ئەوەی یەحیا دەستی لەکارکێشایەوە و دەسەڵاتی ڕادەستی زولفەقار عەلی بوتۆ کرد. بوتۆ لە ساڵی ١٩٧٣دا بوو بە سەرۆک وەزیران دوای ئەوەی پۆستەکە لەلایەن دەستوورێکی نوێوە دروستکرایەوە.

## سەرچاوەکان
فلۆریدای ڕۆژھەڵات

**فلۆریدای ڕۆژهەڵات** لە ساڵی ١٧٦٣ تا ١٧٨٣ کۆلۆنییەکی بەریتانیا بووە و لە ساڵی ١٧٨٣ تا ١٨٢١ پارێزگایەکی ئیمپراتۆریەتی ئیسپانیا بووە، ئینگلیزەکان لە ساڵی ١٧٦٣دا کۆنترۆڵی فلۆریدای ئیسپانیایان بەدەستهێناوە لە چوارچێوەی پەیمانی پاریس کە کۆتایی بە جەنگی حەوت ساڵە هێنا. بەرپرسانی بەریتانیا بە بڕیاردان لەسەر ئەوەی کە کۆلۆنییەکە زۆر گەورەیە بۆ ئەوەی وەک یەک یەکە بەڕێوەبچێت، فلۆریدایان دابەشکرد بەسەر دوو کۆلۆنیدا کە بە ڕووباری ئەپالاچیکۆلا جیاکرابوونەوە: کۆلۆنی فلۆریدای ڕۆژهەڵات، کە پایتەختەکەی دەکەوێتە سانت ئۆگستین؛ و فلۆریدای ڕۆژئاوا کە پایتەختەکەی دەکەوێتە شاری پێنساکۆلا. فلۆریدای ڕۆژهەڵات زۆر گەورەتر بوو و بەشێکی زۆری کۆلۆنی پێشووی ئیسپانیا و زۆربەی ویلایەتی ئێستای فلۆریدای لەخۆگرتبوو. هەروەها زۆرترین دانیشتووی فلۆریدای ئیسپانیا بووە، بەڵام پێش ئەوەی کۆنترۆڵەکە بگوازرێتەوە بۆ بەریتانیا، زۆربەی دانیشتووان – لەنێویاندا بە شێوەیەکی بنەڕەتی هەموو کەسێک لە سانت ئۆگستین – خاکەکەیان بەجێهێشتووە و زۆربەیان کۆچیان کردووە بۆ کوبا.

## سەرچاوەکان

پۆل:داگیرگەکانی ئیسپانیا