open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گرێس کێڵی

**گرێس کێڵی** (١٢ی تشرینی دووەمی ١٩٢٩–١٤ی ئەیلوولی ١٩٨٢) خانمەئەکتەرێکی فیلمی ئەمریکی بوو، کە لە ناوەڕاستی پەنجاکانی سەدەی بیستەم بەشداریی لە چەند فیلمێکی گرنگ کردبوو. لە نیسانی ١٩٥٦، دوای ھاوسەرگیریکردن لەگەڵ شازادە ڕێنیەی سێیەم، بووە شازادەخاتوونی مۆناکۆ.

دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٤٩، خوێندنی لە بەشی ھونەری درامای ئەکادیمیای ئەمریکی تەواوکرد، گرێس دەستی کرد بە نواندن لە بەرھەمە شانۆیییەکانی نیویۆرک، لە سەرەتای پەنجاکان لە ٤٠ ئەڵقەی زنجیرەی تەلەفزیۆنیی بەشداربوو، ئەمەش ڕێک لە سەردەمی زێڕینی تەلەفزیۆنی ئەمریکا بوو. لە ساڵی ١٩٥٣، ناوبانگی زیاتری بەدەست ھێنا کاتێک لە فیلمێکی دەرھێنەر جۆن فۆرد بەناوی مۆگامبۆ دەرکەوت، بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی گۆڵدن گلۆبی وەک باشترین خانمەکتەری پاڵپشت بەدەستھێنا، ھەروەھا بووە پاڵێوراوی خەڵاتی ئۆسکار. لە ساڵی ١٩٥٤، بەبەشداریکردن لە فیلمی کچەی وڵات، کە بەڕۆڵی سەرەکی لەپاڵ بینگ کرۆسبی دەرکەوت، ئەوا گرێس خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەکتەر بەدەستھێنا.

لە ساڵی ١٩٩٩، لەلایەن پەیمانگای فیلمی ئەمریکی ناوی گرێس کێڵی لە ڕیزبەندی ١٣ەمین ھات لە پێرستی مەزنترین خانمە ئەکتەرانی سینەمای ھۆڵیوودی کلاسیک.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩
پۆل:مردووانی ١٩٨٢
پۆل:مەرگەکان بە سەکتە
پۆل:باشترین خانمەکتەر لە بردنەوەی خەڵاتی گۆلدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
جوان کراوفۆرد

**جوان کراوفۆرد** (٢٣ی ئازاری ١٩٠**؟**–١٠ی ئایاری ١٩٧٧) خانمەکتەرێکی فیلم، تەلەڤیزیۆن و شانۆی ئەمریکی بوو. سەرەتا وەک سەماکەرێک لە شانۆی گەڕیدەیی دەستی بەکارکردن کرد، دواتر بووە شانۆکارێکی برۆدوەی. دواتر کراوفۆرد بۆندێکی لەگەڵ کۆمپانیای بەرھەمھێنانی فیلم، مێترۆ گۆڵدوین مایەر لە ساڵی ١٩٢٥ واژوو کرد؛ ئەو لە ماوەی شەش دەیە چالاک بووە لە کاری نواندن. جوان یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار.

لە ساڵی ١٩٢٧، بۆیەکەمینجار لە فیلمی *نەناسراوەکە* (*The Unknown)* دەرکەوت*.* دواتر بۆ ساڵی دواتر لە ١٩٢٨، لە فیلمی *کیژانی سەما* (*Our Dancing Daughters)* سەرکەوتنێکی باشی بەدەست ھێنا. لە ساڵی ١٩٤٥، بە بەشداریکردنی لە فیلمی میڵدرێد پیرس (*Mildred Pierce*) خەڵاتی ئۆسکاری لە پۆلینی باشترین خانمەکتەر پێدرا. دوای ئەم فیلمە دوو جاری دیکە پاڵێوراو کرایەوە بۆ خەڵاتی ئۆسکار لە فیلمەکانی *Possessed* (١٩٤٧) ھەروەھا *Sudden Fear* (١٩٥٢). لە ساڵی ١٩٦٢، بەشداری کرد لە فیلمی (*Whatever Happened to Baby Jane?)* لەپاڵ بێتی دەیڤز، بەھۆی ئەم فیلمەوە پاڵێوراوبوونێکی دیکەی ئۆسکاری بەدەست ھێنا، بەڵام لە کۆتاییدا خەڵاتەکەی بەدەست نەھێنا.

لە ساڵی ١٩٩٩، پەیمانگای فیلمی ئەمریکی ناوی جوان کراوفۆرد لە ڕیزبەندی دەیەمی خانمە ئەکتەرانی سەدە بۆ لیستی مەزنترین خانمە ئەکتەرانی مێژووی سینەمای ھۆلیوودی کلاسیک.

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٩٠٠
پۆل:مردووانی ١٩٧٧
پۆل:مەرگەکانی پەیوەندیدار بە نەخۆشی لە نیویۆرک
پۆل:کچە ئەمریکیە سەماکارەکان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی فیلمی بێدەنگ
پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم
پۆل:مەسیحییە ئەمریکییە زانستخوازەکان
پۆل:بەڕێوەبەرانی كۆمپانیا ئەمریكییەكان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:کچە ئەمریکییە سەماکارەکان
پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان
جوان فۆنتەین

**جوان فۆنتەین** (؛ ٢٢ی تشرینی یەکەمی ١٩١٧–١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣) خانمەکتەرێکی بەریتانی – ئەمریکی بوو، ئەو یەکێک بوو لە ئەکتەرە دیارەکانی سەردەمی زێڕینی ھۆلیوود. لە ماوەی ژیانی ھونەریدا، جوان لە ٤٥ فیلمدا بەشداری کردبوو، ئەمەش لە ماوەی پێنج دەیەی سەددەی بیستەم بوو. ئەو خووشکە بچووکی خانمەکتەر ئۆلیڤیا دی ھاڤیڵاند بوو.

جوان لە ساڵی ١٩٣٥، بە فیلمی (*No More Ladies*) دەرکەوت، دوای دوو ساڵ واتە لە ساڵی ١٩٣٧، لە یەکەم فیلمیدا بەڕۆڵی سەرەکی بەشدار بوو، ئەمەش لە فیلمی *ئەو پیاوەی کە خۆی دۆزییەوە* (*The Man Who Found Himself).* لە ساڵی ١٩٤٠، بەھۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ڕێبیکا، لە دەرھێنانی ئەلفرێد ھیچکۆک، بەھۆی ئەم فیلمەوە یەکەم پاڵێوراوبوونی خۆی لە کۆی سێ پاڵێوراوبوونی ئۆسکار بەدەست ھێنا. بۆ ساڵی دواتر، لە ساڵی ١٩٤١، دوای بەشداریکردنی لە فیلمی گومان (*Suspicion)،* کە ئەویش بەھەمان شێوە لە دەرھێنانی ھیچکۆک بوو، جوان بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەر، جوان تاکە ئەکتەربوو لەڕێی فیلمی ھیچکۆکەوە خەڵاتی باشترین نواندن وەربگرێت. دواتر لە ساڵی ١٩٤٣، سێیەمین پاڵێوراوبوونی بۆ خەڵاتی ئۆسکار بە فیلمی (*The Constant Nymph*) بەدەستھێنا.

جوان فۆنتەین تا ساڵی ١٩٩٤ لە کاری ئەکتەری بەردەوام بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:فڕۆکەوانانی ژن
پۆل:کۆچەرانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تۆکیۆ
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مردووانی ٢٠١٣
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٧
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی
پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
پۆل:ژنە فڕۆکەوانە ئەمریکییەکان
پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان
پۆل:ژنە فڕۆکەوانە بەریتانییەکان
جۆوان وودوارد

**جۆوان وودوارد** (لە دایکبووی ٢٧ی شوباتی ١٩٣٠) خانمەکتەر، بەرھەمھێنەر و چاکوانێکی ئەمریکییە. لە ماوەی ژیانی پیشەگەرییدا، بووەتە براوەی کۆمەڵێک خەڵات لەوانە، یەک جار خەڵاتی ئۆسکار، سێ جار خەڵاتی ئێمی پرایم تایم، ھەروەھا سێ جاریش خەڵاتی گۆڵدن گلۆب.

لە ساڵی ١٩٥٥، جۆوان بۆیەکەمینجار لە فیلمی *تا سێ بژمێرە و نزابکە (Count Three and Pray)* دەرکەوت. بۆ ساڵی دواتر لە فیلمی *ماچێک پێش مردن (A Kiss Before Dying)* دەرکەوت*.* لە سێیەم فیلمیدا لە ساڵی ١٩٥٧، بە بەشداریکردنی بە ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی *سێ ڕوخسارەکەی ئێڤی* (*The Three Faces of Eve*) ناوبانگی زیاتر بەربڵاوبوویەوە، بەھۆی فیلمەکەوە بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر، خەڵاتی گۆڵدن گلۆب بۆ باشترین خانمەکتەر لە ڕۆڵی دراما، خەڵاتی ڕیڤیوی بۆردی ناشنال بۆ باشترین خانمەکتەری بەدەستھێنا، ھەروەھا پاڵێوراوکرا بۆ خەڵاتی بافتا.

لە ماوەی کارکردنی لە فیلمەکانیدا، جۆوان چوار پاڵاوتنی ئۆسکار، دە گۆڵدن گلۆب، چوار بافتا، ھەروەھا نۆ پاڵاوتنی بۆ خەڵاتی ئێمی پرایم تایم وەرگرت.

## ژیانی تاکەکەسی
لە سەرەتادا جۆوان لە پەیوەندیدا بوو لەگەڵ نووسەری ئەمریکی گۆری ڤیدال، دەگوترا ئەوان مارەبڕی یەکتری کراون، بەڵام جۆوان ئەوەی ڕەتکردووەتەوە و ڕایگەیاند کە ئەوە پەیوەندییەکی تاک لایەنە بووە، خودی گۆری کەسێکی ھاوڕەگەزخوازە.

لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ١٩٥٨، جۆوان ھاوسەرگیری لەگەڵ ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی پۆل نیومان کرد، ھاوسەرگیرییەکان تاکوو ساڵی ٢٠٠٨ بە مردنی پۆل بەردەوام بوو، بەیەکەوە سێ منداڵیان ھەبوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:خەڵاتی دەستکەوتی ژیانی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە
ئەمریتا شێر گیل

**ئەمریتا شێر گیل** (؛ ٣٠ی کانوونی دووەمی ١٩١٣–٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٤١) ژنە وێنەکێشێکی ھیندی-ھەنگاریی بوو. ئەو بەیەکێک لە دیارترین ھونەرمەندە ژنەکانی سەدەی بیستەم و بەتایبەتیش لە ھونەری ھاوچەرخی ھیندی دادەنرێت. ئەو ھەر لە منداڵییەوە و لە تەمەنی ھەشت ساڵیدا وانەی تایبەت و فەرمی لەبارەی ھونەرەوە وەرگرت، دواتر لە تەمەنی نۆزدەساڵیدا ناوبانگی دەکرد بەھۆی تابلۆیەکی زەیتی بەناوی *کچە گەنجەکە* (١٩٣٢).

ئەمریتا لە بۆداپێست، ھەنگاریا لە دایکبووە، ئەو لە ژیانیدا گەشتی بۆ چەند وڵاتێک کردووە، لە نێویاندا چووەتە تورکیا، فەڕەنسا و ھیندستان. ئەمریتا بەیەکێک لە کەسە کاریگەرەکانی ڕێنیسانسی بەنگال دادەنرێت. جگە لە کاری وێنەکێشان ئەوا خەریکی خوێندنەوە و پیانۆژەنیش بوو. تا ئێستاش تابلۆکانی ئەو لە گرانترین تابلۆکانن کە لەلایەن ژنێکی ھیندییەوە کێشرابن، ئەو لەوکاتەی لە ژیانیشدا بوو ئەوا ناوبانگ و ڕێزی بەدەست ھێنابوو.

## سەرەتای ژیان
ئەمریتا شێر گیل لە دایکبووی ٣٠ی کانوونی دووەمی ١٩١٣، لە بۆداپێست، ھەنگاریا. باوکی ئومارۆ سینگ شێر گیل، کەسێکی پەنجابی سیخی بوو، ئەو شارەزابوو لە زمانی سانسکریتی و فارسی، دایکیشی ماری ئەنتۆنیتی، ژنێکی جوولەکەی ھەنگاری بوو کە خەریکی گۆرانی گوتنی ئۆپێرا بوو، دایکی لە بنەماڵەیەکی بۆرژووازی بوو. دایک و باوکی لە ساڵی ١٩١٢ یەکتریان بینی، کاتێک ماری گەشتی کردبوو بۆ لاھۆر.

## سەرچاوەکان

پۆل:جووە مەجارییەکان
پۆل:پەنجابییەکان
پۆل:مردووانی ١٩٤١
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٣
پۆل:ژنانی دووڕەگەزخواز
حەماما

**حەماما** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەنزەلا نشیو، ناوچەی ئەنزەل، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## جوگرافیا

**حەماما** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ شەریفاوا. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی مسکینی.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی کۆلتەپە. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی کانی شرۆک.

## دانیشتوان

* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٩٣٦) کەس و (١٧٧) خێزان بووە.
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە کورد و کورەسوننی پێکھاتووە.
* بە کوردی (کرمانجی) و ئازەری دەدوێن.

## ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ

## پەراوێزەکان

پۆل:شارستانی ورمێ
ورمێ
ورمێ
پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
گورگە بۆرەکان

**گورگە بۆرەکان** ()، بە ناوی فەرمی **کانۆنەکانی ئایدیاڵیست** ()، ڕێکخراوە و بزاڤێکی ڕاستی توندی سەر بە پارتی بزووتنەوەی ناسیۆنالیستە. ئەم ڕێکخراوە بە پارتێکی ناسیۆنالیزمی ڕەگەزپەرست و نیۆفاشیزم دەناسرێت. لقی گەنجانی گورگە بۆرەکان، پەیوەندییەکی قووڵیان لەگەڵ حیزبی بزووتنەوەی ناسیۆنالیستیی تورکیا ھەیە و وەکوو ھێزەکانی ئەم حیزبە دەناسرێن.

ئەم ڕێکخراوە لە کۆتایی دەیەی ١٩٦٠ زایینی لەلایەن سەرھەنگێکی تورک بە ناوی ئاڵپ ئەرسلان تورکەش دامەزرا. گورگە بۆرەکان لە توندوتیژیی سیاسی کۆتایی دەیەی ١٩٧٠ی تورکیا، لە کاتێکدا ئەندامەکانی لەگەڵ چەکدارە گەریلایەکان و شەڕکەرە چەپەکان شەڕیان دەکرد، بەناوبانگ بوو. زانستیاران وەکوو گرووپێکی مەرگ پێناسەی دەکەن کە زۆربەی توندوتیژی و کۆمەڵکوژییەکانی ئەم چەند سەدەی ئەنجام داوە. بەدناوترین ھێرشیان کە زیاتر لە ١٠٠ کەسی عەلەوی تێدا کوژرا، کۆمەڵکوژیی مەرعەش لە کانوونی یەکەمی ١٩٧٨ بوو. ھەروەھا دەگوترێت کە لە کۆمەڵکوژی مەیدانی تەقسیم لە ڕۆژی یەکەمی مانگی ئایاری ١٩٧٧ دەستیان تێدا بووە. لە ساڵی ١٩٨١ یەکێک لە ئەندامانی گورگە بۆرەکان بە ناوی محەممەد عەلی ئاغجا دەیھەویست پاپ جۆن پۆلی دووەم تیرۆر کات بەڵام ئەم تیرۆرە نەیتوانی ئەنجام بدرێت. گورگە بۆرەکان لەلایەن وڵاتان و ڕۆژنامەوانان وەکوو گرووپێکی تیرۆریستی دەناسرێت.

## ئەمانەش ببینە
گەنجانی ئاتسز
* پان تورکیزم
* پان توورانیزم
* نیۆفاشیزم
* ڕەگەزپەرستی لە تورکیا

## سەرچاوەکان

پۆل:بیردۆزە سیاسییەکان
پۆل:نیۆفاشیزم
پۆل:توورانیزم
پۆل:پان تورکیزم
پۆل:تیرۆریزم لە تورکیا
پۆل:ناسیۆنالیزمی تورکی
پۆل:دژەکوردبوون
پۆل:چەوساندنەوەی کوردەکان لە تورکیا
پۆل:تیرۆریزمی ئیسلامی
جودی ھاڵیدەی

**جودیت توڤیم** ناسراو بە **جودی ھاڵیدەی** (٢١ی حوزەیرانی ١٩٢١–٧ی حوزەیرانی ١٩٦٥) گۆرانیبێژ، کۆمێدیکار و خانمەکتەرێکی ئەمریکی بوو. ئەو یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار.

جودی سەرەتا لە یانە شەوانییەکان کاری دەکرد، ئەمەش بەر لەوەی بێتە ناو شانۆی برۆدوەیەوە. لە ساڵی ١٩٤٦، سەرکەوتنێکی باشی لە شانۆی (*لە دایکبووی دوێنێ*) بدەستھێنا، کە وای لە بیلی داون کرد ئەم شانۆیە بکاتە فیلم لە ساڵی ١٩٥٠، فیلمەکەش بەھەمان ناوەوە بوو. بۆ ئەم فیلمەش جودی بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر، ھەروەھا خەڵاتی گۆڵدن گلۆبی بۆ باشترین خانمەکتەر لە فیلمی میوزیکاڵ یان کۆمێدی بەدەست ھێنا. لە ساڵی ١٩٥٦، ئەو بە بەشداریکردنی لە شانۆی (Bells Are Ringing)، بووە براوەی خەڵاتی تۆنی بۆ باشترین خانمەکتەری سەرەکی لە بەرھەمێکی میوزیکاڵ، لە ساڵی ١٩٦٠ بەھەمان ناو و ناوەڕۆکەوە لە فیلمێکدا دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٥٢، لەبەردەم لیژنەی ناسەرەکی ئاسایشیی ناوخۆی ئەنجومەنی پیران لێپرسینەوەی لەگەڵدا کرا، بۆئەوەی وەڵامی ئەو پرسیارە بداتەوە کە ئایا ئەو چووەتە ناو بزاڤی کۆمۆنیزم. لەکۆتاییدا ھیچ شتێک نە سەلمێندرا، بەڵام گومانەکان وایان لێکرد کە ماوەی چەند ساڵێک لە کارەکانی داببڕێت.

جودی لە خێزانێکی جوولەکەی ڕووسی لە دایکبووە. لە ساڵی ١٩٤٨، ھاوسەگیری لەگەڵ دەیڤد ئۆپنھایم ئەنجامدا، بەڵام دوای دە ساڵ واتە لە ساڵی ١٩٥٨ جیابوونەوە، بەیەکەوە کوڕێکیان بوو بەناوی جۆناتان.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١
پۆل:مردووانی ١٩٦٥
پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە نیویۆرک
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:پێرستی ڕەشی ھۆلیوود
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی مەمک
پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە
پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان
ھایدن ھێرێرا

**ھایدن ھێرێرا** (؛ لە دایکبووی ٢٠ی تشرینی دووەمی ١٩٤٠) ژنە نووسەر و مێژووننووسی ئەمریکییە. ئەو نووسەری کتێبی *[[فریدا:ژیاننامەی فریدا کالۆ]]یە* کە لە ساڵی ١٩٨٣ بڵاوکرایەوە. دواتر کتێبەکە لە ساڵی ٢٠٠٢، کرایە فیلمێک بەناوی فریدا.

لە ساڵی ١٩٦٤، بەکالۆریۆسی لە کۆلێجی بیرنارد وەرگرت. دواتریش لە کۆلێجی ھەنتەر ماستەری بەدەستھێنا. لە ساڵی ١٩٨١، دکتۆرای بەدەستھێنا لە زانکۆی نیویۆرک. ھێرێرا لەگەڵ ھاوڕێیەکی گەشتی کردووە بۆ مەکسیکۆ سیتی، لەوێ لە پێشانگایەکی کارەکانی فریدا کالۆ بەشداربووە، بەر لەوە گوێبیستی ناوی فریدا نەببوو.

## ژیانی کەسی
ھایدن لە ساڵی ١٩٦١ ھاوسەرگیری لەگەڵ مارتن ھێرێرا کرد. دواتر لێی جیابووەتەوە و ھاوسەرگیری لەگەڵ دێسمۆند ھیلت کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠
پۆل:زیندووان
پۆل:ژنان لە ھونەری مێژوویی
پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم
شێرلی بووت

**شێرلی بووت** (٣٠ی ئابی ١٨٩٨–١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٢) خانمەکتەرێکی شانۆ و فیلمی ئەمریکی بوو. ئەو یەکێکە لەو خانمە ئەکتەرانەی کە سێ تاجی نواندنی وەرگرتبێت. لە نێویاندا خەڵاتێکی ئۆسکار، دوو جار خەڵاتی ئێمی پرایم تایم، ھەروەھا سێ جار خەڵاتێکی تۆنی بردووەتەوە.

لە سەرەتادا و بەدیاریکراوی لە ساڵی ١٩٢٥، بووت لەڕێی شانۆی برۆدوەی دەستی بەکاری نواندن کرد. یەکێک لە دیارترین کارەکانی لە بواری شانۆ، شانۆگەری *بگەڕێوە، شیبای بچووک* بوو لە ساڵی ١٩٥٠، لەڕێی ئەم شانۆگەرییەوە بۆ یەکەمینجار خەڵاتی تۆنی پێدرا. لە ساڵی ١٩٥٢، بە نوێکردنەوەی شانۆکە بۆ فیلمێک بەھەمان ناو و ناوەڕۆک، ئەوا شێرلی بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر، براوەی خەڵاتی فیستیڤاڵی فیلمی کان بۆ باشترین خانمەکتەر، ھەروەھا بووە براوەی خەڵاتی گۆڵدن گلۆب بۆ باشترین خانمەکتەر. وێڕای کارامەیی و سەرکەوتنی لە فیلمەکان، بەڵام خۆی حەزی بەوە دەکرد کە زیاتر لە شانۆ دەربکەوێت، ھەر لەبەر ئەوەشە تەنیا لە چوار فیلم بەشداریی کرد.

لە ماوەی ١٩٦١ بۆ ١٩٦٦، ئەو لە شانۆی ھازل بەشداریی کرد، کە بەھۆی ئەمەوە دوو خەڵاتی ئێمی پرایم تایمی بەدەستھێنا. وەک ڕێزلێنانێک بۆی، لە مەڕمەڕەی بەناوبانگی ھۆڵیوود، ناوی شێرلی بووت وەک یەکێک لە ئەستێرەکانی ھۆلیوود لەشێوەی ئەستێرە نەخشێندراوە.

## کارەکان
### فیلمۆگرافی

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مردووانی ١٩٩٢
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٨
پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٣
پۆل:مردووانی ١٩٨٠
سارمەمی

سارمەمی٫سارمی٫سارم(سورچی) هۆز یان تیرەیەکی گەورەیە لە باشووری کوردستان، زۆربەی ھەرە زۆری دەکەوێتە دەشتی قەراج و کەندیناوە و بادینان و چەند ناوچەیەکی جیاوازی کوردستان.لە ئێستادا زۆربەیان لە پارێزگای ھەولێر دەژین و بەشێکیان لە قەزای زاخۆ و ئاکرێ دەژین ژمارەیان زۆرە. تیرەیەکی گەورەن لە عەشیرەتی سورچی.(Sarmami Tribe)   

(یەکەم سەرۆک قەبیلەی مامەنۆمەر لە عەشیرەتی سورچی ناوی"موحەمەدێ سارم" بووە)  

## گوندەکان
•چەند گوندێکی زاخۆ و ئاکرێ

•گوندی کەپەنەک ڕەش

•گوندی خەزنە

•گوندی مشار

•گوندی عەوێنە

•گوندی شێخ شێروان

•گوندی معێجیلە

•گوندی هەوارە غەر

•گوندی کێلە شین

•گوندی واردی غراب

•گوندی کۆزە پانکە

•گوندی باشتەپە

•گوندی شێراوە

•گوندی عەلیاوە

•گوندی قازی خانە

•گوندی جمکەوبنبێرز

•گوندی سێ قوچان

## سەرچاوەکان

١- ئینسکلۆپیای هەولیر{لاپەرە ٥٢ } http://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2019/09/%D8%A6%DB%8C%D9%86%D8%B3%DA%A9%D9%84%DB%86%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%87%DB%95%D9%88%D9%84%DB%8E%D8%B1%D8%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7.pdf

پۆل:ھۆزە کوردییەکان
گوندی مشار
سیمۆن سینیۆرێ

**سیمۆن سینیۆرێ** (٢٥ی ئازاری ١٩٢١؛ ڤیسبادن، ئەڵمانیا - ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٨٥) خانمەئەکتەری فەڕەنسی و لەدایکبووی ئەڵمانیا بوو. ئەو چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە، لە نێویاندا جارێک خەڵاتی ئۆسکار، سێ جار خەڵاتی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی، ھەروەھا خەڵاتێکی سیزار. ئەو دوو جار پاڵێوراو بووە بۆ خەڵاتی گۆڵدن گلۆب.

سیمۆن لە ساڵی ١٩٤٤، بۆیەکەمینجار لە فیلمێکی فەڕەنسی-درامی بەناوی (*Behold Beatrice)* بە ڕۆڵێکی کورت دەرکەوت، بە لەوەش دەرکەوتنی کورتی دیکەی ھەبووە بەڵام لە ھیچێکیان ناوی وەک ئەکتەری فیلمەکە نەھێنرا.

لە ساڵی ١٩٥٩، سیمۆن لە فیلمێکی ئەمریکی بەناوی *ژوور، لەسەرەوە* (*Room at the Top)* بە ڕۆڵی سەرەکیی بەشداری کرد، بەھۆی ئەم فیلمەوە بووە براوەی کۆمەڵێ خەڵات لەوانە، خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر، خەڵاتی فیستیڤاڵی فیلمی کان بۆ باشترین خانمەکتەر، ھەروەھا ناوبانگی بە جیھان بڵاوبوویەوە. لەدوای سیمۆن تا تێپەڕینی ٤٠ ساڵیش، ھیچ خانمەکتەرێکی فەڕەنسی خەڵاتی ئۆسکاری نەبردەوە.

سیمۆن سینیۆرێ کارکردنی لە فیلمە فەڕەنسی و بەریتانیییەکانی پێ پەسەندتر بوو، ھەربۆیە لە ژیانی پیشگەریدا کۆمەڵێ فیلمی لە ھۆلیوود ڕەتکردەوە. سیمۆن تا نزیک ساڵی مردنی لە نواندن بەردەوام بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆمۆنیستە فەڕەنسییەکان
پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە فەڕەنسا
پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:مردووانی ١٩٨٥
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر
پۆل:مردنەکان بە شێرپەنجەی پەنکریاس
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
پۆل:باشترین خانمەکتەران لە وەرگری خەڵاتی ورچی زیو
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
ئانا پۆلیتکۆڤسکایا

**ئانا پۆلیتکۆڤسکایا** (؛ ٣٠ی ئابی ١٩٥٨–٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦) ژنە نووسەر، ڕۆژنامەنووس و چالاکوانێکی مافەکانی مرۆڤی ڕووسی بوو، کە ڕاپۆرتی لەسەر ڕووداوەکانی ڕووسیا دەکرد، بەتایبەتیش لەسەر جەنگی چیچانی دووەم.

ڕاپۆرتەکانی چیچان، ئانای لە ئاستی نێونەتەوەیی بەناوبانگ کرد. ئەو ماوەی حەوت ساڵان لە چیچان بەردەوام بوو لە ڕووماڵی ھەواڵەکان، ئەمەش وێڕای دژواری سەقامگیریی ناوچەکە بۆ ژیان. ئەو لە چیچان لەلایەن ھێزەکانی ڕووسیا دەستگیر کرا، دواتر لە گەشتێکی بۆ ڕۆستۆڤ-ئۆن-دۆن لە مۆسکۆ ژەھرخوارد کرا، دوای داخڵبوونی لە نەخۆشخانە باروودۆخی تەندرووستی گەڕایەوە.

وتارەکانی لەبارەی ڕەوشی چیچانیا، چەند جارێک کران بە کتێب. زۆرینەی خوێنەری بابەتەکانی ئانا لە ڕووسەکان بوون. لە دوای ساڵانی ٢٠٠٠، ئانا پۆلیتکۆڤسکایا چەند خەڵاتێکی نێونەتەوەیی پیدرا لەپای کارەکانی.

لە ڕۆژی ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦، لە نێو ئەسانسۆری شوقەیەکدا تیرۆر کرا، ئەم ڕووداوە چاوی میدیا جیھانییەکانی کەوتە سەر. لە حوزەیرانی ٢٠١٤، پێنج پیاو سزای زیندانیکردنیان لەسەر ئەم ڕووداوە بۆ دەرچوو، بەڵام تا ئێستا ئەوە ڕوون نییە کە کێ پارەی پێدابوون بۆ تیرۆرکردنی ئانا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنان لە پاراستنی مافی مرۆڤ
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨
پۆل:مردووانی ٢٠٠٦
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ویلایەتی مۆسکۆ
پۆل:ڕووسییەکانی بە ڕەگەز ئوکراینی
ڤێرا ڕۆبین

**ڤێرا کووپەر ڕۆبین** (؛ ٢٣ی تەممووزی ١٩٢٨–٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦) ژنە ئەستێرەناسیی ئەمریکی بوو. ئەو ناسراوە بەوەی توانی ماددەی تاریک بسەلمێنێت، کاتێک توێژینەوەی لەسەر بارستای ٢٠٠ گەلەستێرە ئەنجامدا.

## سەرەتای ژیان
ڤێرا ڕۆبین لە ڕۆژی ٢٣ی تەممووزی ١٩٢٨، لە فیلادیلفیا، پەنسیلڤانیا لەدایکبوو. ئەو خووشکە بچووکی ماڵەوەیان بوو، لەناو دوو خووشکی دیکەیدا. دایک و باوکی جوو بوون کە لە ڕۆژھەڵاتی ئەورووپاوە بەرەو ئەمریکا کۆچیان کردبوو. باوکی فیلیپ کووپەر خەڵکی ڤیلننیوس، لیتوانیا بوو. باوکی ناوی خۆی گۆڕی بوو بۆ ئەوەی کاربکات، ئەو ئەندازیاری کارەبا بوو. دایکی ڕۆس ئەپلیباوم خەڵکی بێسارابیا، مۆڵدۆڤا بوو. دایک و باوکی بەیەکەوە لە کۆمپانیای بێڵ کاریان دەکرد، ھەر ئەوەش ھۆکاربوو کە یەکتری ببینن و دوایی ھاوسەرگیری بکەن. خێزانەکە لە ساڵی ١٩٣٨ بەرەو ئەمریکا کۆچیان کرد. کە ئەوکاتە ڤێرا تەمەنی دە ساڵان بوو.

ڤێرا ھەر لە تەمەنی زوو حەزی بە زانست و ئەستێرەناسیی بوو، ئەو لەگەل باوکی تێلسکۆپێکیان دروستکرد، بەمەش ڤێرا چاودێری بەردی ئاسمانی دەکرد.

## خوێندن
لە ساڵی ١٩٤٤، ڤێرا خوێندنی ئامادەیی لە کۆلێجی کۆلێدجی سنیۆر تەواوکرد. لە ساڵی ١٩٤٤، بڕواننامەی لە ئەستێرەناسیی وەرگرت. دواتر ویستوویەتی درێژە بەخوێندن بدات لە زانکۆی پرینستۆن، بەڵام بەھۆی ڕەگەزەکەیەوە وەرنەگیرا، ئەو زانکۆیە بۆ ماوەی ٢٧ ساڵ ھیچ ژنێکی وەرنەگرت بوو. دواتر پێشنیارێکی زانکۆی ھارڤاردی ڕەتکردەوە، ھاوسەرگیری لەگەڵ ڕۆبێرت جۆشوا ڕۆبین کرد، کە دەرچوویەکی زانکۆی کۆرنێل بوو.

دواتر چووە زانکۆی ئۆرێل، لەوێ لە ساڵی ١٩٥١ بڕواننامەی ماستەر لە ئەستێرەناسیی وەرگرت. دواتریش لە زانکۆی جۆرج واشینگتن، خوێندنی دکتۆرای لە بواری ئەستێرەناسیی تەواوکرد، ئەوێ تاکە زانکۆی پایتەخت بوو کە لەبواری ئەستێرەنناسیی بتواندرێت دکتۆرای لێ بخوێندرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو
پۆل:مردووانی ٢٠١٦
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٨
پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:خەڵکی ئەمریکا بە ڕەچەڵەک لیتوانیا-جوولەکە
پۆل:فیزیکزانانی ژن
پۆل:ماددەی تاریک
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
سۆفیا لۆرێن

**سۆفیا لۆرێن** (لە دایکبووی ٢٠ی ئەیلوولی ١٩٣٤، لە ڕۆما، ئیتالیا) خانمەکتەرێکی ئیتالی بوو، کە یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار. ئەو لەلایەن پەیمانگای فیلمی ئەمریکییەوە لە ڕیزبەندی ٢١ەمینی مەزنترین خانمە ئەکتەرانی مێژووی سینەمای کلاسیکی ھۆلیوود دانراوە.

سۆفیا کاتێک تەمەنی شانزدە ساڵان بوو، لە ساڵی ١٩٥٠، بۆیەکەمینجار لە فیلمێکی کۆمێدی-ڕۆژاوایی من کاپاتازم (*Io sono il capataz)* بەڕۆڵی سکرتێری دیکتاتۆر دەرکەوت*.* ئەو بۆ ماوەیەک بە ڕۆڵگێڕانی کورت بەردەوام بوو، تاکوو واژووی لەسەر پێنج فیلم بۆ پاراماونت پیکچەرز کرد و بەمەش کارەکانی بەرەو پێشەوە چوون. لە ساڵی ١٩٦١، بەشداری کرد لە فیلمی دوو ژن (*Two Women)،* فیلمەکە لە دەرھێنانی دەرھێنەری ئیتالی ڤیتۆریۆ دی سیکا بوو، بەھۆی فیلمەکەوە سۆفیا بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر. بەمەش بووە یەکەم ئەکتەر یان خانمەکتەر کە خەڵاتی ئۆسکار بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمێکی بیانی بباتەوە.

لە ساڵی ١٩٩١، خەڵاتی ئۆسکاری شانازی پێدرا لە بەرامبەر ھەموو کارەکانی وەک خانمەکتەرێک.

سۆفیا لە ساڵی ١٩٥٧، ھاوسەرگیری لەگەڵ بەرھەمھێنەری فیلمی ئیتالی کارلۆ پۆنتی کرد، لە ساڵی ١٩٦٢ ھاوسەرگیرییەکەیان بەتاڵ کردەوە بەڵام دواتر لە ساڵی ١٩٩٦ دووبارە ھاوسەرگیرییان کردەوە، دواتر بەیەکەوە ژیان تاکوو مردنی کارلۆ لە ساڵی ٢٠٠٧. ئەوان بەیەکەوە دوو منداڵیان بوو بەناوەکانی کارلۆی جۆنیۆر ھەروەھا ئێدواردۆ.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤
پۆل:خانمەکتەرە ئیتاڵییەکان لە سەدەی بیستەم
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ناسترۆ دی ئەرجێنتۆ
پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران
پۆل:وەرگری خەڵاتی ڕێزلێنانی ئەکادیمیا
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ڕێزلێنانی سیزار
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
مەرال ئاکشەنەر

**مەرال ئاکشەنەر** (؛ لە دایکبووی ١٨ی تەممووزی ١٩٥٦) ژنە مامۆستا، مێژووناس و سیاسەتوانێکی تورکە. لە ماوەی ٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦ بۆ ٣٠ی حوزەیرانی ١٩٩٧ وەزیری ناوخۆی تورکیا بوو. ئەو لە ماوەی ١٠ی ئابی ٢٠٠٧ ھەتاوەکوو ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٥، بووە جێگری سەرۆکی پەرلەمانی تورکیا. ئەو لە ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧، پارتی ئیی دامەزراند، لە ئێستادا سەرۆکایەتی لەو پارتە دەکات.

## ژیان
مەرال ئاکشەنەر لە دایکبووی ساڵی ١٩٥٦ لە ئیزمیت، پارێزگای کۆجائێلی لە تورکیا. باوکی ناوی تاھیر عومەر بوو، دایکیشی سدیقە. ئەوان لە ساڵی ١٩٢٣ لە یۆنانەوە کۆچیان بەرەو تورکیا کرد. مەرال دەرچووی بەشی مێژووە لە زانکۆی ئیستەنبۆل، دوای ئەوەش بەشی زانستە سیاسییەکای لە زانکۆی مەرمەرە تەواوکردووە، پاشان دکتۆرای لە مێژوو بەدەست ھێناوە. بەرلەوەی بێتە ناو سیاسەت، ئەوا لە چەند زانکۆیەک وانەی گووتووەتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦
پۆل:ژنانی تورک
پۆل:وەزیرانی حکوومەتی تورکیا
سوزان ھێوارد

**سوزان ھێوارد** (٣٠ی حوزەیرانی ١٩١٧–١٤ی ئازاری ١٩٧٥) خانمەکتەر و نمایشکارێکی جلوبەرگی ئەمریکی بوو. ئەو زیاتر بە ڕۆڵگێڕان لەو فیلمانە ناوی دەرکردبوو، کە لە چیڕۆکی ڕاستەقینە وەرگیرابوون. سوزان یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار.

دوای کارکردنی لە بواری نمایشکردنی جلووبەرگ، سوزان لە ساڵی ١٩٣٧ نیویۆرکی بەرەو ھۆڵیوود جێھێشت. لە سەرەتادا تاقیکردنەوەی بۆ وەرگرتنی ڕۆڵی کارەکتەر سکارلێت ئۆ'ھارا بۆ فیلمی (*Gone with the Wind*) کرد، بەڵام نەیتوانی ڕۆڵەکە وەربگرێت. دواتر سوزان بەڕۆڵی زۆر کورت دەرکەوت و لە ھەندێک لەو فیلمانە ناویشی نەھێنرا، پاشان لەگەڵ کۆمپانیای ڕێککەوتنێکی لەگەڵ کۆمپانیای بەرھەمھێنانی فیلم وارنەر برۆس ئەنجامدا. لە ساڵی ١٩٣٨، لە فیلمی (*Girls on Probation)* بە ڕۆڵێکی کورت دەرکەوت، لە فیلمەکەدا ڕۆناڵد ڕێیگن ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕا. دواتر لە کۆتایی چلەکانی سەددەی بیستەم، سوزان بە ڕۆڵگێڕانە درامییەکانی تواناکانی خۆی دەرخست، ھەروەھا لەو دەمە پێنج جار بووە پاڵێوراوی خەڵاتی ئۆسکار. لە ساڵی ١٩٥٨، لە فیلمی *دەمەوێت بژیم! (I Want to Live!)،* بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار لە پۆلینی باشترین خانمەئەکتەر.

سوزان لە ١٤ی ئازاری ١٩٧٥، بەھۆی شێرپەنجەی مێشکەوە کۆچی دواییی کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٧
پۆل:مردووانی ١٩٧٥
پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کالیفۆرنیا
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:ژنە مۆدێلەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:کۆمارییەکانی نیویۆرک (ویلایەت)
ئان بانکرۆفت

**ئانا لیوسا ئیتالیانۆ** ناسراو بە **ئان بانکرۆفت** (١٧ی ئەیلوولی ١٩٣١–٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٥) خانمەکتەر، دەرھێنەر، سیناریۆنووس و گۆرانیبێژێکی ئەمریکی بوو. ئەو لە ماوەی ژیانی ھونەریدا چەندین خەڵاتی بەدەست ھێناوە، لە نێویاندا یەک جار خەڵاتی ئۆسکار، دوو جار خەڵاتی ئێمی پرایم تایم، دوو جار خەڵاتی تۆنی، دوو جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، ھەروەھا سێ جاریش خەڵاتی خەڵاتەکانی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی ناسراو بە بافتا. ئەو یەکێکە لەو خانمە ئەکتەرانەی کە سێ تاجی نواندنی وەرگرتبێت.

ئان لە ژێردەستی لی ستراسبێرگ لە ستۆدیۆی ئەکتەران فێری تەکنیکی نواندن بوو. لە ساڵی ١٩٥٢، بۆیەکەمینجار لە فیلمێکی نوار-ھەستبزوێن بەناوی (*Don't Bother to Knock*) دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٥٨، لە یەکەم شانۆگەری خۆی لە برۆدوەی بە شانۆی (*Two for the Seesaw*) بەشداری کرد، بەھۆی ئەمەشەوە خەڵاتی تۆنی بۆ باشترین خانمەئەکتەر لە شانۆ بەدەست ھێنا. لە ساڵی ١٩٦٢، لە فیلمی *سازکەری دەرئاساکان* (*The Miracle Worker)،* بە ڕۆڵی مامۆستا ئان سولیڤان دەرکەوت، کە مامۆستای تایبەتی ھێلین کێلەر بوو، بەھۆی ئەم فیلمەوە ئان بانکرۆفت بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار لە پۆلینی باشترین خانمەکتەر. دوای ئەم سەرکەوتنە ناوبراو درێژەی بە سەرکەوتنەکانی دا، بەم ھۆیەوە ٤ جاری دیکە بوو بە پاڵێوراوی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر.

ئان لە ساڵی ٢٠٠٥ بە نەخۆشی شێرپەنجە کۆچی دواییی کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١
پۆل:مردووانی ٢٠٠٥
پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە نیویۆرک
پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:ڕێبازەکانی ئەکتەران
باربارا سترایسەند

**باربارا سترایسەند** (لە دایکبووی ٢٤ی نیسانی ١٩٤٢) خانمەکتەر، گۆرانیبێژ و فیلمسازێکی ئەمریکییە. ئەو لەماوەی حەوت دەیە لە کارکردنی پیشەگەرییانە، بووەتە براوەی چەندین خەڵات لەوانە پێنج جار خەڵاتی ئێمی، دوو جار خەڵاتی ئۆسکار، نۆ جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، دە جار خەڵاتی گرامی، ھەروەھا خەڵاتێکی تۆنی.

سترایسەند لە شەستەکان دەستی بەکارکردن کرد لە شانۆ برۆدوەی، دوای ئەمەش لە چەند بەرنامەیەکی تەلەفزیۆنیی دەرکەوت، پاشان لەگەڵ کۆمپانیای کۆلۆمبیا ڕیکۆردس ڕێککەوتنێکی واژوو کرد کە بەم ھۆیەوە لە ساڵی ١٩٦٣، یەکەم ئەلبوومی گۆرانی خۆی بڵاوکردەوە لەژێر ناونیشانی *زە باربارا ستریسەند ئەلبووم* (*The Barbra Streisand Album).* لە ماوەی دەیەی شەستەکانی سەدەی بیستەم بووە گۆرانیبێژێکی دیار، دواتر لە ساڵی ١٩٦٨ ھاتە ناو بواری سینەما لە ڕێی فیلمی *کیژی گاڵتەچی* (*Funny Girl*)، ھەر بەھۆی یەکەم فیلمییەوە، خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەکتەر بەدەستھێنا. لە ساڵی ١٩٧٦، بەشداری کرد لە فیلمی *ئەستێرەیەک لە دایکبوو* (*A Star Is Born)،* بەھۆی ئەم فیلمەوە دووەم خەڵاتی ئۆسکاری بەدەستھێنا، بەڵام ئەمجارەیان لە پۆلینی باشترین گۆرانی ئۆرجیناڵ، ئەمەش لەڕێی گۆرانی *ھەمیشە زیندوو (Evergreen)* بوو.

بە فرۆشتنی ١٥٠ ملیۆنن دانە لە بەرھەمەکانی، باربارا بەیەکێک لە ئەستێرە و ھونەرمەندە پڕفرۆشەکانی گشت مێژوو دادەنرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی جوو
پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢
پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس
پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک
پۆل:ژنە ئەمریکیە دەرھێنەرەکانی فیلم
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەی باشترین دەرهێنەری گۆڵدن گڵۆب
پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان
پۆل:گۆرانیبێژەکانی شاری نیویۆرک
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئۆکراینی-جوولەکە
پۆل:براوەی باشترین دەرھێنەری گۆڵدن گڵۆب
پۆل:باشترین گۆرانی ڕەسەنی گۆرانیبێژانی خاوەن خەڵاتی ئۆسکار
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بریت
پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی خەڵکی لۆس ئانجلەس
پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی لۆس ئانجلەس
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:سیناریۆنووسە جولەکەکانی ئەمریکا
پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:خەڵاتی دەستکەوتی ژیانی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی پیبۆدی
ئێلن بورستین

**ئێلن بورستین** (؛ لە دایکبووی ٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٢) خانمەکتەری فیلم و شانۆی ئەمریکییە، ئەو بە بەرجەستەکردنی ژنی ئاڵۆز لە دراماکان ناسراوە. ئەو لە ماوەی ژیانی ھونەریدا چەندین خەڵاتی بەدەست ھێناوە، لە نێویاندا سێ جار خەڵاتی ئۆسکار، دوو خەڵاتی ئێمی پرایم تایم، ھەروەھا خەڵاتێکی تۆنی. ئەو یەکێکە لەو خانمە ئەکتەرانەی کە سێ تاجی نواندنی وەرگرتبێت.

ئێلن لە دایکبووی دێترۆیتە. ئەو لە سەرەتادا قوتابخانەی جێھێشت و ڕووی کردە کاری نمایشکردنی جلووبەرگ و سەماکردن. لە ساڵی ١٩٥٧، بۆیەکەمینجار لە شانۆی برۆدوەی دەرکەوت، دوای ئەوەش لە چەند زنجیرەیەکی تەلەفزیۆنیی بەشداری کرد. دواتر ئێلن بۆیەکەمینجار لە ساڵی ١٩٦٩، لە فیلمی (*Pit Stop)* دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٧١، بەھۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی *دوایین نمایشی فیلمەکە* (*The Last Picture Show)،* پاڵێوراوکرا بۆ خەڵاتی ئۆسکار لە پۆلینی باشترین خانمەکتەر بەڵام بەدەستی نەھێنا، سەربارەی ئەوەش بەھۆی ئەم فیلمەوە ناوبانگی دەرکرد. دوای ئەوە لە ساڵی ١٩٧٥، بەڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی *چیتر ئەلیس لێرە ناژی (Alice Doesn't Live Here Anymore)* دەرکەوت، بەھۆی ئەم فیلمەوە بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٢
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک کەنەدی
پۆل:خەڵکی ئەمریکا بە ڕەچەڵەک پێنسیلڤانیای هۆڵەندین
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:سۆفییەکانی ئەمریکا
پۆل:خەڵکی ئەمریکا بە ڕەچەڵەک پێنسیلڤانیای ھۆڵەندین
پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:ڕێبازەکانی ئەکتەران
پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو
گلێندا جاکسن

**گلێندا جاکسن** (؛ لە دایکبووی ٩ی ئایاری ١٩٣٦) خانمەکتەر و سیاسەتوانێکی بەریتانییە، کە دوو جار بووەتە براوەی خەڵاتی ئۆسکار، دوو جار براوەی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم، و جارێکیش بووەتە براوەی خەڵاتی تۆنی بۆ باشترین خانمەکتەری شانۆ.

گلێندا دوو ساڵان لە کۆمپانیای دەرمانسازی بووت کاری کرد، ئەمەش بەرلەوەی لە ساڵی ١٩٥٤، سکۆلارشیپی خوێندن وەربگرێت لە ئەکادیمیای شاھانە بۆ ھونەری دراماتیک. دواتر جاکسن بۆیەکەمینجار لە ساڵی ١٩٦٧، بە فیلمی (*Marat/Sade*) دەرکەوت*.* دواتر لە ساڵی ١٩٧٠، بەھۆی بەشداریکردنی لە فیلمی *ژن لە ئەویندا* (*Women in Love)* بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر. دواتر لە ساڵی ١٩٧٣، بەھۆی دەرکەوتنی لە فیلمی (*A Touch of Class)،* بۆ جاری دووەم بووە خاوەنی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر.

لەماوەی ساڵانی ١٩٩٢ بۆ ٢٠١٥، گلێندا جاکسن خۆی خزاندە ناو بواری سیاسەتی بەریتانیا. لە ساڵی ١٩٩٢، بووە ئەندام پەرلەمانی بەریتانیا وەک نوێنەری پارتی کرێکارانی بریتانیا. دواتر لە ساڵی ٢٠١٥، لە کارە سیاسییەکانی کشایەوە و گەڕایەوە ناو کایەی ھونەر و نواندن.

جاکسن لە ساڵی ١٩٥٨، ھاوسەرگیری لەگەڵ ڕۆی ھۆدیس کرد، بەڵام دواتر لە ساڵی ١٩٧٦ جیابوونەوە. ئەوان لە ساڵی ١٩٦٩، کوڕێکیان بوو بەناوی دان.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای شاھانەی ھونەری درامی
پۆل:باشترین خانمەکتەران لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمیای بەریتانی بافتا (تەلەڤیزیۆن)
پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ئیمپراتۆریەتی بەڕیتانی بە پلەی فەرماندە
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
پۆل:ئەندامەکانی کۆمپانیای ڕۆیال شکسپیر
پۆل:مردووانی ٢٠٢٣
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:ئەکتەر-سیاسەتمەدارەکانی بەریتانیا
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
جەین واینمەن

**جەین واینمەن** (بە ئینگلیزی: Jane Wyman؛ ٥ی کانوونی دووەمی ١٩١٧ - ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧) خانمەکتەر، گۆرانیبێژ، سەماکەر و چاکەخوازی ئەمریکی بوو، لە ماوەی ژیانیدا چەند خەڵاتێکی بردووەتەوە لەوانە یەک جار خەڵاتی ئۆسکار و سێ جاریش بووەتە براوەی خەڵاتی گۆڵدن گلۆب.

جەین لە ساڵی ١٩٣٣، کاتێک تەمەنی شانزدە ساڵان بوو دەستی کرد بە کاری ھوننەری، ئەمەش کاتێک بوو کە واژووی لەسەر گرێبەستێکی کۆمپانیای وارنەر برۆس کرد. ئەو لە ماوەی ژیانیدا چوار جار بووە پاڵێوراو بۆ خەڵاتی ئۆسکار لە پۆلینی باشترین خانمەکتەر، لەنێویاندا یەک جار خەڵاتەکەی بردەوە ئەمەش بۆ فیلمی (*Johnny Belinda)* بوو لە ساڵی ١٩٤٨. لە ساڵی ١٩٧٩، فیلمی تەلەفزیۆنیی *گەشتە بڕواپێنەکراوەکەی دکتۆر مێگ لۆرێل* (*The Incredible Journey of Doctor Meg Laurel)* بووە دوایین کار بۆ جەین. ئەو جگە لە فیلم و تەلەڤیزیۆن، لە چەند پڕۆگرامێکی ڕادیۆ بەشداریی ھەبوو.

جەین لە ماوەی ژیانیدا، پێنج جار لەگەڵ چوار پیاو ھاوسەرگیری کرد، لە دیارترینیان لەگەڵ ئەکتەر و سیاسەتوانی ئەمریکی ڕۆناڵد ڕێیگن بوو لە ساڵی ١٩٤٠، بەڵام لە ساڵی ١٩٤٩ جیابوونەوە.جەین لە ڕۆژی ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧، لە تەمەنی ٩٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:مەرگەکانی پەیوەندیدار بە نەخۆشی لە کالیفۆرنیا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مردووانی ٢٠٠٧
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٧
پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ھونەرمەندان لە کۆمپانیای دیکا ریکۆردز
جوولی ئاندروز

**جوولیا ئیلیزابێت ویلس** ناسراو بە **جوولی ئاندروز** (لە دایکبووی ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٥) خانمەکتەر، گۆرانیبێژ و نووسەری ئینگلیزە. جوولی بۆ ماوەی حەوت دەیە چالاک بووە، ئەو لە ماوەی ژیانی ھونەریدا چەندین خەڵاتی بەدەست ھێناوە، لە نێویاندا یەک جار خەڵاتی ئۆسکار، دوو خەڵاتی ئێمی پرایم تایم، خەڵاتێکی گرامی، یەک جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، ھەروەھا یەک جاریش خەڵاتی خەڵاتەکانی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی ناسراو بە بافتا. لە ساڵی ٢٠٠٠، جوولی لەلایەن شاژنی بەریتانیا، ئیلیزابێتی دووەم، پێشناوی (Dame) وەک ڕێزلێنان پێدراوە.

جوولی لە ساڵی ١٩٥٢ وەک دۆبلێری دەنگی بۆ فیلمی ئەنیمەیشنی ئیتالی *ڕۆزەکەی بەغدا* (*La Rosa di Bagdad)* بەشداربوو. دواتر لە ساڵی ١٩٦٤، بۆیەکەمینجار لە فیلمێکی ئەمریکی بەناوی *ماری پۆپینز* (*Mary Poppins)* بە ڕۆڵی سەرەکی دەرکەوت، ھەر بەھۆی ئەم فیلمەوە جوولی ئاندروز بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر. جوولی ڕۆڵیشی گێڕاوە لە شانۆی برۆدوەی. لە ساڵی ١٩٦٥، لە فیلمی دەنگی مۆسیقا (The Sound of Music) دەرکەوت، بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی باشترین خانمەکتەری بۆ فیلمی کۆمێدی - دراما بەدەست ھێنا.

لە ساڵی ٢٠٠٢، بەپێی ڕاپرسییەکی تۆڕی بی بی سی ناوی جوولی ئەندروز لە ڕیزبەندی ٥٩ ھات لە ناو ١٠٠ مەزنترین کەسایەتی بەریتانی.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەئەکتەرە منداڵە ئینگلیزەکان
پۆل:خانمەکتەرانەی کە خەڵاتی دەیمھودی بەریتانیان بردۆتەوە.
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
پۆل:خانمەکتەرانی ساری
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خەڵکی بەریتانی دوور لە وڵاتی خۆیان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:دەیمەکانی فەرماندەی نیشانەی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە سویس
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی ژنی ئینگلیز
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥
پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:خەڵاتی دەستکەوتی ژیانی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە
پۆل:ڕۆماننووسانی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرانی ژنی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
لیزا مینێلی

**لیزا مینێلی** (لە دایکبووی ١٢ی ئازاری ١٩٤٦) خانمەکتەر، گۆرانیبێژ و سەماکەری ئەمریکییە، یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار. وەک ئەکتەرێکی شانۆش خەڵاتی تۆنی بەدەست ھێناوە. لەلایەن حکوومەتی فەڕەنساوە، مێدالیای ڕێزلێنانی پێدراوە.

لیزا لە ساڵی ١٩٦١، چووە نیویۆرک سیتی بۆئەوەی کاری زیاتر لە نواندنی شانۆ بکات، لەوێ وەک خانمەکتەرێکی میوزیکاڵی شانۆ چالاکییەکانی دەستپێکرد، ھەروەھا لە یانە شەوانەکانیش ننمایشی ھەبوو و وەک ھونەرمەندێکی پۆپ دەردەکەوت. مینێلی بۆیەکەمینجار لە ساڵی ١٩٦٨، لە فیلمێکی بەریتانی بەناوی (*Charlie Bubbles)* بە ڕۆڵی سەرەکی دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٦٩، لە ڕێی فیلمی (The Sterile Cuckoo) بۆیەکەمینجار پاڵێوراوکرا بۆ وەرگرتنی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر، بەڵام نەیبردەوە. دواتر لە ساڵی ١٩٧٢، بەھۆی ڕۆڵگێرانی سەرەکی لە فیلمی (*Cabaret*) دووبارە دەکرێتەوە پاڵێوراوی خەڵاتەکە، ئەمجارەیان دەبێتە براوەی خەڵاتەکە.

لە سەرەتا شەستەکان، گۆرانییە تاکەکانی سەرنجی لاوانی ئەمریکای ڕاکێشا بوو. ناوبراو ماوەیەکی زۆر درێژەی بە گۆرانی گوت دا، لە دوای ٢٠١٠ەوە خۆی بەدوور گرتووە لە بەشداربوون لە کۆنسێرتە گەورەکان، زیاتر لە نمایش و کۆبوونەوەی بچووک دەرکەوتووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦
پۆل:وتارەکان بە hCard
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ئامادەیی فیریلو ھ. لاگواردیا
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی لۆس ئانجلەس
پۆل:ھونەرمەندانی کاپیتۆڵ ڕیکۆردز
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
لۆرێتا یانگ

**لۆرێتا یانگ** (بە ئینگلیزی: Loretta Young؛ ٦ی کانوونی دووەمی ١٩١٣ - ١٢ی ئابی ٢٠٠٠) خانمەکتەری ئەمریکییە، یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار.

لۆرێتا ھەر لەمنداڵییەوە ھاتە ناو دونیای فیلم، لە ماوەی ١٩١٧ بۆ ١٩٥٣، لە جۆرەھا فیلم دەرکەوتنی ھەبوو. لە ساڵی ١٩١٧، ئەوکاتەی تەمەنی چوار ساڵان بوو لە فیلمی (*Sirens of the Sea)* دەرکەوت. لۆرێتا یانگ لە ساڵی ١٩٤٧، دوای دەرکەوتنی لە فیلمی *کچی جوتیارەکە* (*The Farmer's Daughter)* بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر، ھەر بەھۆی ئەم فیلمەوە ناوبانگی زیاتری پەیدا کرد. دواتر لە ساڵی ١٩٤٩، بەبەشداریکردنی لە فیلمی (*Come to the Stable)،* دووەم پاڵێوراوبوونی خۆی بۆ خەڵاتی ئۆسکار بەدەستھێنا. لە ساڵی ١٩٨٦، بەھۆی بەشداریکردنی لە فیلمی (Christmas Eve)، خەڵاتی گۆڵدن گلۆبی بەدەست ھێنا.

لۆرێتا لە ماوەی ژیانیدا، سێ جار ھاوسەرگیری کردووە ئەوانیش لەگەڵ گرانت ویتەرز (١٩٣٠ بۆ ١٩٣١)، تۆم لویس (١٩٤٠ بۆ ١٩٦٩ بە جیابوونەوە)، ھەروەھا ژان لویز (١٩٩٣–١٩٩٧ مردنی)، ئەو سێ منداڵی لەگەڵ تۆم لویس ھەبوو.

لە ڕۆژی مردووی ١٢ی ئابی ٢٠٠٠، لۆرێتا بەھۆی نەخۆشی شێرپەنجەوە، لە تەمەنی ٨٧ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مردووانی ٢٠٠٠
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٣
پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی فیلمی بێدەنگ
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کالیفۆرنیا
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
لویز فلیچر

**لویز فلیچر** (بە ئینگلیزی: Louise Fletcher؛ لە دایکبووی ٢٢ی تەممووزی ١٩٣٤) خانمەکتەری ئەمریکییە، یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار، خەڵاتی گۆڵدن گلۆب و خەڵاتی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی.

لویز لە ساڵی ١٩٧٣، بۆیەکەمینجار لە فیلمی *کۆبوونەوەی بازەکان دەرکەوت* (*A Gathering of Eagles)،* دوای ئەم فیلمە لە ساڵی ١٩٧٤ *دزی وەک ئێمە (Thieves Like Us)* دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٧٥، لە فیلمی (*One Flew Over the Cuckoo's Nest*), بە ڕۆڵی سەرەکی دەرکەوت، بەھۆی ئەم فیلمەوە ناوبانگی زۆری پەیداکرد بەوەی بووە براوەی کۆمەڵێک خەڵات لەوانە، خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر، خەڵاتی گۆڵدن گلۆب بۆ باشترین خانمەکتەر بە ڕۆڵی دراما، ھەروەھا خەڵاتی خەڵاتی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی بۆ باشترین خانمەکتەر بەڕۆڵی سەرەکی. ئەو بووە سێیەم خانمەکتەری ھۆڵیوود لەپاڵ ھەریەکە لە ئۆدری ھەپبێرن و لیزا مینێلی کە بتوانێت ئەم سێ خەڵاتە بەدەست بھێنێت. کۆتا دەرکەوتنی لویز لە فیلمەکان، لە ساڵی ٢٠١٣ بوو لە فیلمی *پیاوێکی نایاب* (*A Perfect Man) بوو.*

لویز لە ساڵی ١٩٦٠، ھاوسەرگیری لەگەڵ بەرھەمھێنەر جێری بیک ئەنجامدا، دواتر لە ساڵی ١٩٧٧ جیابوونەوە. بەیەکەوە دوو کوڕیانن بوو بەناوەکانی جۆن و ئەندرێو.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:مردووانی ٢٠٢٢
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە فەڕەنسا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:ئەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ڕۆژاوایی (چەشن)
ماگی سمیت

**مارگرێت ناتالی سمیت** ناسراو بە **ماگی سمیت** (٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٤ – ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤) خانمەکتەرێکی بەریتانی بوو، زیاتر لە شانۆ و تەلەڤیزیۆن دەرکەوتنی ھەبووە، لە ناوەڕاستی پەنجاکانی سەدەی بیستەم دەستی پێکرد. لە ماوەی ژیانی پیشەگەریدا، لە ٦٠ فیلم و زیاتر لە ٧٠ شانۆ بەشداری کردووە، ئەو یەکێکە لە ھەرە دیارترین خانمە ئەکتەرانی بەریتانیا. لە ساڵی ١٩٩٠، لەلایەن شاژنە ئیلیزابێتی دووەم لەمەڕ کار و بەشدارییەکانی ماگی لە ھونەر، پێشناوی (Dame) وەک سیمبوڵی ڕێزلێنان پێ بەخشی. ھەروەھا دواتر لە ساڵی ٢٠١٤، مێدالیای ڕێزلێنانی لە کارەکانی بۆ دراما پێدرا.

ماگی سمیت لە ساڵی ١٩٥٢ دەستی بە نواندن کرد، کاتێک خوێندکاربوو، ئەو سەرەتا لە شانۆی ئۆکسفۆرد خەریکی کاری شانۆگەریی بوو. دواتریش ڕووی کردە شانۆی برۆدوەی لە نیویۆرک سیتی. لە ساڵی ١٩٥٦، ماگی بۆیەکەمینجار بەڕۆڵێکی کورت و ئاماژەپێنەکراو لە فیلمی *منداڵانی ماڵەکە* (*Child in the House)* دەرکەوت. دوای دوو ساڵ، لە ساڵی ١٩٥٨ لە فیلمی شوێنێک نییە بۆ ڕۆیشتن (*Nowhere to Go)،* بە ڕۆڵی سەرەکی دەرکەوت.

لە ساڵی ١٩٦٩ بەڕۆڵگێڕانی سەرەکی لە فیلمی (*The Prime of Miss Jean Brodie*) بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر. دواتر لە ساڵی ١٩٧٩، بەبۆنەی بەشداریکردنی لە فیلمی (*California Suite*) بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر لە ڕۆڵی پاڵپشت.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:مردووان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانەی کە خەڵاتی دەیمھودی بەریتانیان بردۆتەوە.
پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی
پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا
پۆل:باشترین خانمەکتەر لە بردنەوەی خەڵاتی گۆلدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:دەیمەکانی فەرماندەی نیشانەی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی
پۆل:خانمەکتەرانی ئینگلیزی شکسپیر
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
پۆل:خانمەکتەرانی پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئێمی بۆ پێشکەرکردنی ناوازە
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:مردووانی ٢٠٢٤
عیسمەت خاتوون

**عیسمەت خاتوون** (مردووی ٢٦ی کانوونی دووەمی ١١٨٦) کچی موعین ئەدین ئینوری فەرمانڕەوای دیمەشق بوو و خێزانی ھەردوو ژەنەراڵی مەزنی سەدەی ١٢ی ئیسلام، نورەدین زەنگی و سەلاحەدینی ئەییووبی، بوو.

عیسمەت نازناوێکە و لە زمانی عەرەبیدا بەواتای پاکی لە باوەڕدا دێت، و ناوی ڕاستیی نەزانراوە. باوکی لە ساڵی ١١٣٨دا بوو بە فەرمانڕەوای دیمەشق و لە جیاتی زنجیرەیەک لە میرە گەنجەکانی بنەماڵەی بورید قەڵەمڕەوی شارەکەی لەژێر دەستدا بوو. لەم ماوەیەدا، ڕکەبەرەکانی دیمەشق لە باکوورەوە کە حەلەب و موسڵ بوون، لەژێر فەرمانڕەوایی دەوڵەتی زەنگیدا یەکخرابوون. دیمەشق ھاوپەیمانییەکی لاوازی لەگەڵ شانشینی ئۆرشەلیم ھەبوو، بەڵام لە ساڵی ١١٤٧دا موعین ئەدین کەوتە وتووێژ لەگەڵ میری حەلەب، نورەدین، و ھاوسەرگیری نێوان نورەدین و عیسمەت بەشێکی ڕێککەوتنەکە بوو. ساڵی داھاتوو دووەم ھێزی خاچپەرستەکان گەمارۆی دیمەشقیان دا بەسەرنەکەوتووانە، دوای گەمارۆکە موعین ئەدین ناچار بوو نورەدین وەک فەرمانڕەوای شارەکە بناسێنێت بەھۆی یارمەتیدانی لە شکاندنی گەمارۆکە. باوکی عیسمەدین خاتوون لە ساڵی ١١٤٩ کۆچی دوایی کرد و نورەدینی ھاوسەری لە ساڵی ١١٥٤ کۆنترۆڵی تەواوی بەسەر دیمەشقدا بەدەستھێنا.

کاتێک نورەدین دین لە ساڵی ١١٧٤ مرد، پاشا ئەمەلریکی یەکەمی ئۆرشەلیم ھەلەکەی قۆستەوە و شاری بانیاسی گەمارۆدا کە دەکەوێتە ڕۆژاوای دیمەشقەوە. عیسمەت بەرتیلی دا بە پاشا ئەمەلریک لە بەرامبەر ھەڵگرتنی گەمارۆکە بەرتیلی، بەڵام بە ھیوای وەرگرتنی بڕێکی زیاتر، ئەمەلیریک دوو ھەفتە گەمارۆکەی بەردەوامی پێدا، ھەتا دواجار پارەکەی قبوڵ کرد بەڵام بەمەرجی ئازادکردنی بیست زیندانی مەسیحی لەگەڵیدا؛ ولیامی تایەر، کە گێڕەوەیەکی سەردەمەکە بوو، لە وێناکردنی عیسمەتدا دەڵێت «بوێریی لە سەرووی زۆربەی ژنانەوە بوو» لەم بابەتەدا. لە ھەمان کاتدا، ژەنەراڵی پێشووتری نورەدین، سەلاحەددین، کۆنترۆڵی میسری کردبوو و داوای دیمەشقیشی دەکرد. ساڵی ١١٧٦ سەلاحەددین ھاوسەرگیری لەگەڵ عیسمەت کرد و بەمەش خۆی بە میراتگری یاسایی دیمەشق دانا. بەپێی سەرچاوەکان عیسمەت تەنھا ژنی سەلاحەددین نەبوو. پێش کۆچی دوایی عیسمەت لە ساڵی ١١٨٦، سەلاحەددین، کە بۆخۆشی نەخۆش بوو ھەموو ڕۆژێک نامەی بۆی دەنووسی. دوای مردنی عیسمەت، بۆ ماوەی سێ مانگ ھەواڵەکەی لە سەلاحەددین شاردرایەوە.

عیسمەت ھیچ منداڵێکی نە لەگەڵ نورەدین و نە سەلاحەددین نەبوو. لە دیمەشق دا پارەی بەخشی بە ژمارەیەک بینای ئاینی، لەوانە قوتابخانەیەکی ئاینی و ئارامگایەک بۆ باوکی. عیسمەت بۆ خۆی لە دیمەشق نێژراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ١١٨٦
پۆل:خەڵکی دیمەشق
پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو
پاتریشیا نیل

**پاتریشیا نیل** (٢٠ی کانوونی دووەمی ١٩٢٦–٨ی ئابی ٢٠١٠) خانمەکتەری شانۆ و فیلمی ئەمریکی بوو. زیاتر بەو ڕۆڵگێڕانەی بە کارەکتەری ھێلینی بێوەژن لەکاتی جەنگی جیھانیی دووەم لە فیلمی (*The Day the Earth Stood Still)* ناوبانگی دەرکرد. ئەو یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار.

پاتریشیا لە ساڵی ١٩٤٣، لە شانۆیەکی برۆدوەی بەناوی دەنگی کیسەڵەکە (*The Voice of the Turtle)* بۆیەکەمینجار وەک ئەکتەرێک دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٤٩ بۆ یەکەمینجار لە فیلمی *جۆن ماری خۆشدەوێت* (*John Loves Mary)* لە پاڵ ڕۆناڵد ڕیگن ڕۆڵی گێڕا. لە ساڵی ١٩٦٣، بەبەشداریکردنی بەڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی *ھود* (*Hud)،* پاتریشیا نیل بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر، ھەروەھا بەھۆی ھەمان فیلمەوە خەڵاتی بافتای بەدەست ھێنا. دواتر لە ساڵی ١٩٦٥، لە فیلمی (*In Harm's Way)* دەرکەوت، کە بەم ھۆیەوە بووە براوەی خەڵاتی خەڵاتەکانی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی بۆ باشترین خانمەکتەر لە ڕۆڵی سەرەکی.

نیل لە ٢ی تەممووزی ١٩٥٣، ھاوسەرگیری لەگەڵ ڕۆناڵد داھل ئەنجامدا، ئەوان بەیەکەوە بوونە خاوەنی پێنج منداڵ. دواتر لە ساڵی ١٩٦٢ نیل و داھل لەیەکتری جیابوونەوە.

پاتریشیا نیل لە ٨ی ئابی ٢٠١٠، بە نەخۆشی شێرپەنجەی سی کۆچی، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا دواییی کرد. بەر لە چوار لەوەی بمرێت ئەوا بووە کەسێکی کاتۆلیک.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:کۆچەرانی ئەمریکی لە شانشینی یەکگرتوو
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٦
پۆل:مردووانی ٢٠١٠
پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ماساچووسیتس
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی سییەکان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی قوتابخانەی نۆرسوێسترن بەشی گەیاندن
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خەڵکی نۆکسڤیل، تێنێسی
لیدیا لیتڤیاک

**لیدیا لیتڤیاک** (؛ ١٨ی ئابی ١٩٢١ - ١ی ئابی ١٩٤٣) کەسایەتی ژنە جەنگاوەری فڕۆکە بوو لە ھێزەکانی ئاسمانیی یەکێتیی سۆڤیەت لە کاتی جەنگی جیھانیی دووەم. مێژوونووسان لەبارەی سەرکەوتنەکانی لیدیا بە نزیکی لێکدانەوەیان بۆی کردووە کە تێیدا پێنج بۆ دوانزدە سەرکەوتنی تاکەکەسی بەدەستھێناوە لە کۆی ئەو ٦٦ ئەرکەی پێی سپێردرابوون. ئەو لە شەڕی ستالینگراد بەشداری کرد، ھەربۆیە زۆر جار بە وایت ڕۆسی جەنگە ناوی دەھێنرێت.

لیدیا لە ڕۆژی ١ی ئابی ١٩٤٣، لە تەمەنی ٢١ ساڵیدا لە ٦٦ەمین ئەرکی سەربازییدا پێکرا و کوژرا. لە ٦ی ئایاری ١٩٩٠، لەلایەن میخائیل گۆرباچۆڤ خەڵاتی ڕێزلێنانی پاڵەوانی دایە لیدیا.

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ١٩٤٣
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١
پۆل:پاڵەوانەکانی یەکێتی سۆڤیەت
پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین
پۆل:ئەفسەرەکانی ھێزی ئاسمانی سۆڤیەت