open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کەریم خانی زەند

**کەریم خانی زەند** یەکێک بووە لە حاکمەکانی ئێران. کەریم خان لە ھۆزی زەند، لە  لەک بوو و دایکیشی لە  زەنگنە بووە.
وێنۆک|230px

## ژیان
کەریم‌خان لە عەشیرەتی زەند لە لەک بوو. بابی ئیناق‌خانی ناو بووە و ڕەئیسی ئێلی زەند لە  لەک بوو و دایکی بەیگوم ئاغا زەنگنە لە  زەنگنە بوو. کەریم‌خان لە دێی «پەری» (پیرۆز) لە ساڵی ١١١٩ی ھ. ق چاوی بە دنیا ھەڵێناوە. کەریم‌خان لە نەتەوەی لەک ناوچەی مەلایر بووە. کەریم‌خان لە ساڵی ١١٩٣ – ١١٧٩ حاکمی وڵاتی ئێران بووە و پایتەختی کەریم‌خان شاری شیراز و لەقەبیشی وەکیلولڕەعایا بووە، پیاوێکی عادڵ، زۆر لە خزمەتی خەڵک‌دا بووە و زۆر تێکۆشاوە بۆ خۆش‌گوزەرانی خەڵک و ئاوەدانیی وڵات.

## کارەکان
یەکێک لە بەرچاوترین باڵەخانەکانی دەورەی زەندییە، «ئەرگی کەریم‌خانە» کە بە ڕووبەری ١٢٨٠٠ میتری چوارگۆشەیە و ژێرخانی ئەو بەنایە ٤٠٠٠ میتری چوارگۆشەیە و لە ناوەندی شاری شیراز ھەڵکەوتووە. دوای ئەوەی کەریم‌خان شاری شیرازی بە عینوانی پایەتەخت ھەڵبژاردووە ئەو ئەرگەی بۆ شوێنی ژیانی خاووخێزانی دیاری کرد. ئەرگی کەریم‌خان سێ شانشینی ھەبووە، لە باکوور، ڕۆژاوا و باشوور. شانشینی باکووری، تایبەتمەندی زستان بووە، شانشینی ڕۆژاوا، تایبەت بە بەھاران بووە و شانشینی باشوور، تایبەت با ھاوین بووە. لە کەنار و پشتی ھەر شانشینەوە وەتاغ و داڵانی لێ دروست کراوە لە لای ڕۆژاوای حەسار. تالاری ئەسڵی ئەرگ، مەنزڵی ڕەسمی و جێگای ژیان و حەسانەوەی کەریم‌خانی زەند بووە.

## شەڕەکان
شەرەکانی کەریم خان بریتی لە دوو بەشن:
* شەڕی ناوخۆ واتە لە ناوئێراندا (زۆربەیان دژ بە لوڕەکان)
* شەڕی دەرەکی کە تەنیا یەک دانە بوو ئەویش لەگەڵ عوسمانییەکاندا بوو، کە بوو بەھۆی داگیرکردنی بەسرە لە لایێن کەریم خانەوە.

## مردن
لە ئاخری عومری‌دا نەخۆشی ئازارەباریکەی (سل) گرتووە، بەھۆی پیری کە نزیک بە ٨٠ ساڵ لە عومری تێپەڕیوە ڕۆژ لەگەڵ ڕۆژ بێ ھێزتر بووە. کەریم‌خان دوای ٣٠ ساڵ و ٨ مانگ و ١٢ ڕۆژ حکوومەت کردن لە ١٣ی مانگی سەفەری ١١٩٣ی ھ. ق فەوتی کردووە و دوای فەوتەکەی لە گۆشەی باشووری حەساری ھونەرستانی سەنعەتی نمازی دەینێژن. دوای دەسەڵاتی ئاغا محەممەدخانی قاجار بە سەر شاری شیراز بە دەلیلی کینە و ناخۆشەویستی قەبرەکەی دەداتەوە و ئێسکەکانی دەردێنێ و لە توورەکەی دەکا و دەیبا بۆ تاران و لە کاخی گوڵستان لەژێر پلیکانی ئەو کاخە دەینێژێ ھەتا ھەموو ڕۆژێ بە سەری‌دا ڕابرێ و پێی لێ بنێ. دەڵێن لە زەمانی ڕەزاخاندا دەریانھێناوەتەوە و بردوویانە بۆ گۆڕستانی تاران و لە وێ ناشتوویانە.

## سەرچاوەکان
* ویکیپێدیای ئینگلیزی
* گۆڤاری مەھاباد، ژمارە ١٦٠، ساڵی ١٣٩٣، گەشتێک بۆ شیراز، مەلا مستەفا ڕەشیدی (زاواکێو)

پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٧٠٠
پۆل:کورد
پۆل:مردووانی ١٧٧٩
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٠٥
پۆل:لوڕ
پۆل:فەرمانڕەواکانی زەند
ئەحمەد عەلی عەجمی

**ئەحمەد عەلی عەجمی** (لەدایکبووی ٢٢ی شوباتی ١٩٦٨ لە خوبەر، سعودیە) قورئانخوێنێکی سعودییە.

## ژیاننامە
ئەحمەد عەلی عەجمی چووەتە نێو ژیانی ھاوسەرییەوە و خاوەنی شەش منداڵە، بەناوەکانی عەبدوڵڵا، عومەر، فاتیمە، مریەم، مەوزی ()، عەبدولڕەحمان.

## ئاستی زانستی
* بڕوانامەی بەکالۆریۆس لەشەریعەت لە زانکۆی ئیمام موحەممەدی کوڕی سعودی ئیسلامی لە ئەحسای ناوچەی ڕۆژھەڵات بەدەستھێناوە.
* بڕوانامەی ماجستێری لە زانکۆی لاھوری پاکستان بەدەستھێناوە.
* بڕوانامەی دکتۆرای بە پلەی نایاب لە تەفسیری قورئان بەدەستھێناوە.

## خوێندنەوەی قورئان
عەجمی قورئان دەخوێنێت لەسەر گێڕانەوەی حەفس لە عاسم و مەقامی کورد، یەکێکە لە قورئانخوێنەکانی جیھانی ئیسلامی.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای عەرەبی

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وێبگەی فەرمی
* لاپەڕەی عەجمی لە ڕادیۆی ڕێگای ئیسلام

پۆل:زیندووان
پۆل:قورئانخوێنە سعودییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨
فەڕەنسای ڤیشی

**فەڕەنسای ویشی** یان **فەڕەنسای ڤیشی** (بە فەڕەنسی: Régime de Vichy، ڕژێمی ڤیشی ) (١٠ی تەمموزی ١٩٤٠ - ٩ی ئابی ١٩٤٤) ناوێکی باو بۆ سیستەمی وڵاتی فەڕەنسا (بە فەڕەنسی: État Français) کە لە کاتی جەنگی جیھانی دووەمدا لەلایەن مارشال فیلیپ پێتاینەوە سەرکردایەتی دەکرا.  سروشتی ڕژیم تاکڕەوانە بوو و بە دژە جوولەکەگەرایی دیار بوو. وڵاتەکە بە فەرمی سەربەخۆ بوو، بەڵام ڕامیاری ھاوپەیمانی لەگەڵ ئەڵمانیای نازی گرتەبەر، کە بەشێک لە باکوور و ڕۆژاوای فەڕەنسای داگیرکرد و داگیرکردنی ناوچەکەکانی دیکە فەڕەنسای ئەورووپی (فەڕەنسای گەورە) لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٤٢، پاریس پایتەختی وڵاتەکە بە ڕواڵەت، بەڵام میری ڤیچی لە شاری گەشتیاری ڤیچی دامەزرا، کە دەکەوێتە ناو «ناوچەی ئازاد»ی داگیرنەکراو. میری ڤیچی بە بەرپرسیارێتی کارگێڕی شارستانی فەڕەنسا و ناوچە داگیرکراوەکاندا مایەوە.

کۆماری سێیەمی فەڕەنسا لە ئەیلوولی ١٩٣٩ لە لایەن ھاوپەیمانانەوە جەنگی جیھانی دەستپێکرد، لە ١٠ی ئایاری ١٩٤٠ ئەڵمانیای نازی ھێرشی کردە سەر فەڕەنسا. نازییەکان بە خێرایی ھێڵەکانی ھاوپەیمانانیان بەزاند بە تێپەڕاندنی ھێڵی ماجینۆت و لە بەلجیکا ھێرشیان کردە سەر فەڕەنسا.  تا ناوەڕاستی مانگی حوزەیران دۆخی سەربازی فەڕەنسا خراپ بوو و وا دیار بوو کە فەڕەنسییەکان لە بەرگریکردن لە فەڕەنسای ئەورووپی (فەڕەنسای گەورە)دا شکست دەھێنن.  میری فەڕەنسا دەستیکرد بە گفتوگۆکردن لەسەر ئەگەری واژووکردنی ئاگربەست. سەرۆکوەزیرانی فەڕەنسا پاوڵ ڕینۆ لەبری واژووکردنی ئاگربەستەکە دەستی لە پۆستەکەی کێشایەوە، لە شوێنی ئەویش مارشال فیلیپ پێتان کە پاڵەوانی جەنگی جیھانی یەکەم بوو. دوای ماوەیەکی کەم، پێتان ئاگربەستی ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٤٠ی واژوو کرد، لە ١٠ی تەمموزدا کۆماری سێیەم بەڕاستی ھەڵوەشایەوە دوای ئەوەی ئەنجومەنی نیشتمانی فەڕەنسا دەسەڵاتی دیکتاتۆری بە فیلیپ پێتان بەخشی.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئەورووپا
پۆل:ھۆلۆکۆست لە فەڕەنسا
پۆل:فەڕەنسای ڤیشی
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٤٤
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٤٠
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٤٠ لە فەڕەنسا
تەنی فڕیوی نەناسراو

وێنۆک|وێنەی تەنێکی فڕیوی نەناسراو لە ئاسمانی نیو جێرزی، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە ٣١ تەممووزی ساڵی ١٩٥٢ گیراوە
**تەنی فڕیوی نەناسراو** () یاخود بەکورتی **یوو ئێف ئۆ**، واتە تەنە فڕیوە نەناسراوەکان، ئەم تەنانە بەھۆی خێرا بەدیارکەوتن و ونبوونیان و ھەورەھا نەناسراوی شوفێرەکانیان دەبەسترێنەوە بە بوونی بونەوەرە ئاسمانییەکان، و دەوترێت کە شوفێرەکانیان بونەوەرە ئاسمانییەکانن . بەڵام بەھۆی نەبوونی بەڵگەی تەواو بە درۆ و دوور لە ڕاستی دادەنرێت.

پۆل:پارانۆرماڵ
پۆل:تەنەکان
پۆل:ئەفسانە شارییەکان
عەبدوڵڵای کوڕی موحەممەدی کوڕی زاحمی بەقمی

ناوی تەواوی **عەبدوڵڵای کوڕی موحەممەدی کوڕی عەبدولوەھابی کوڕی عوسمانی کوڕی زاحمی کوڕی موحەممەدی کوڕی حەسەنی کوڕی سوڵتانی کوڕی زاحم**ە و لەبنەماڵەی **فەزڵ مەرزوقیی بەقمی**یە و بە **عەبدوڵڵا زاحم** بەناوبانگە.

لەدایکبووی ساڵی ١٣٥٠ی کۆچیی شارۆچکەی قەسیبی سعودیەیە. موحەممەدی باوکی کەپێش نوێژی یەکێک لەمزگەوتەکانی ناوچەکە بوو و قورئانی لەبەر بووە، عەبدوڵڵا دەخاتە بەر خوێندن و دەینێڕیتە لای شێخ عەبدولعەزیزی کوڕی مەحارب و دواتر دەچێتە لای شێخی قورئانخوێن عەبدولعەزیزی کوڕی عەلیی کوڕی عەوجانی بەقمی. لە ١٣٦٢ی کۆچی باوکی کۆچی دوایی دەکات.

دواتر عەبدوڵڵای مامی دەیگرێتەخۆی و دەیھێنێتە مەدینە و لەقوتابخانەی مەحموودیەی سەرەتایی دەیخاتە بەر خوێندن. دواتر تەواوی قورئان لەبەردەکات، لە ١٣٧١ی کۆچی لەپەیمانگای زانستی ڕیاز وەریدەگرێت و لە ١٣٧٨ی کۆچی کۆلیژی شەریعەت تەواودەکات.

## ئەو پلە و ئەرکانەی وەریگرتووە
* لە ١٣٧٨ی کۆچی بووە بە دادوەر لەشاری حائیل.
* لە ١٣٨٩ی کۆچی بووە بەیاریدەری سەرۆکی دادوەرانی مەدینە عەبدوڵڵای کوڕی ساڵەح.
* لە ١٣٨٩ی کۆچی بووە بەپێش نوێژ و وتاربێژی مزگەوتی پێغەمبەر.
* لە ١٣٨٩ی کۆچی بووە بەئەنجامی ئەنجوومی سەرپەرشتیاری وانەوتنەوەی مزگەوتی پێغەمبەر.
* لە ١٤١٥ی کۆچی بووە بە سەرۆکی دادوەرانی مەدینە.

## دانراوەکانی
*  *(گەورەیی زانست و دادوەری)*.
* کۆمەڵە وتارێک کە لەسەر مینبەری پێغەمبەر پێشکەشی کردووە.
*  *(پەیامێک لەبارەی گەورەیی [[مەدینە]])*.
* .
*  *(پەیامێک لەسزای خواردنەوە کھولییەکان و زینا)*.

## کۆچی دوایی
لەڕێکەوتی ٤ی زولقەعدەی ١٤٢٣ی کۆچی لەتەمەنی ٧٣ ساڵیدا و لەمەدینە کۆچی دوایی دەکات و لەبەقیع دەنێژرێت.

## سەرچاوە
* ویکیپیدیای عەرەبی

پۆل:قورئانخوێنە سعودییەکان
سترێس

پۆل:کۆئەندامی کوێرەڕژێنە
**سترێس** بەشێوەی فیزیۆلۆژی یان ژینناسی، یان دەروونناسی کاردانەوەییەکی کیمیایی زیندەوەرە بۆ بارودۆخە ژینگەییەکان سترێس یەکێکە لە ڕێگاکانی لاشە لە کاردانەوەی بۆ حاڵەتەکان بۆ نموونە ھەڕەشە، پێشبڕکێ، یان فشاری فیزیکی و سایکۆلۆجی پاڵنەرێک کە گۆڕانکاری لە ژینگەی زیندەوەرێک دەکات کە لەلایەن کۆمەڵە سیستمێکی لاشە کاریگەری دەخاتە سەر لاشەی زیندەوەر لە مرۆڤەکان و زۆربەی شیردەرەکان کۆئەندامی دەماری خۆیی و (HPA Axis) دوو سیستمی سەرەکین کە بەرپرسن لە کاردانەوە بۆ سترێس

## سەرچاوەکان
کەنداوی تۆکیۆ

**کەنداوی تۆکیۆ** (بە ژاپۆنی: 東京湾 "تۆکیۆ وان") ئەو کەنداوەیە کە دەکەوێتە باشووری ناوچەی کانتوو لە ژاپۆن، وە لە کۆندا پێی دەگوترا کەنداوی ئێدۆ.
thumb|چەپ|200px|وێنەی کەنداوی تۆکیۆ

## سەرچاوەکان

پۆل:ئاودڕەکانی ژاپۆن
پۆل:جوگرافیای پارێزگای چیبا
پۆل:جوگرافیای یۆکۆھاما
پۆل:کەنداوەکان
پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی تۆکیۆ
ئادانسۆنیا

***ئادانسۆنیا*** یا **بائۆباب** ناوی ھەشت جۆر دارە کە شەش لەمانە تایبەت بە وڵاتی ماداگاسکارن و دوو دانەکەی تر یەکێک تایبەت بە ئۆستڕالیا و یەکێکی دیکەش تایبەت بە عەرەبستانن. بەرزایی ئەم دارە دەگاتە ١٨ میتر و دەورەکەیشی ھەتا ١٢ میتر دەگات. ئەم دارە میوەیشی ھەیە کە پێی دەوترێ **نانی مەیموون** ٤٠سانتیمیتر درێژایی ئەم میوەیە و تامێکی ترش و شیرینی ھەیە. زۆر جار ئەم میوە بۆ بۆنکردنی نووشابە بە کار دێت. کووەتەی ئەم دارە قاوەیی ڕەنگە و زۆر ساف و برینە و ھەر بەھۆی ئەم قیافە زۆر تایبەتە باناوبانگە. شایانی باسە کە خەڵکی دەڤەری ماداگاسکار ئەفسانەگەلێکی زۆریان سەبارەت بەم دارەھەیە، بۆ وێنە ئەو ئەفسانە کە دەڵێت لە دەورانی قەدیما جادووانەکانیان لە ناو کووەتەی ئەم دارەدا دەنشت و ھەر بەم ھۆیا بە جۆرێک ئەم دارانە موقەدەسسن.

[٢٣٠px|وێنۆک|بائۆبابی ئافرایقایی لە وڵآتی [تانزانیا]]

## سەرچاوەکان

پۆل:ئادانسۆنیا
پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
ئێسکی ڕان

**ئێسکی ڕان** ئەم ئێسکە درێژترین ئێسکە لە لەشی مرۆڤدا (بە ئینگلیزی: Femur). ئەم ئێسکە بە هۆی گرینگ بوونی جيگەکەی زۆر بەهێزە و بەهێزترین ئێسکە لە لەشی مرۆڤدا. ئەم ئێسکە یەکێکە لەو نیشانە زۆر گرینگانە کە داکۆکی لە سەر دارڤینیسم دەکەن.  ئەم ئێسکە لە لەشی زۆبەی ئەو ئاژەڵانەی وا لە وشکانیدا دەژین وە هەروەها لە لەشی واڵەکان و دۆلفینەکانیشدا هەیە. ئێسکی ڕان دەبێتە هۆی ئەوەی کە مرۆڤ بتوانێت هەڵخاتۆ، باز بات و پیاسە بکات.
[چەپ|300px|وێنۆک|شوێنی ئێسکی ڕان لە [پەیکەرە کۆئەندامی مرۆڤدا]]
فێمۆر لە سەرە دەچێتە ناو *ئەسێتابوولۆم*ی ئێسکی لەگەن.
٥٠٠px|وێنۆک|چەپ|وێنەی ئێسکی ڕان لە کتێبی گرەی ئاناتۆمی

## ماسوولکە گرینگەکان کە بەم ئێسکە وەسڵ دەبن
ئەو ماسوولکانەی کە لەم پێشەوە دەست پێدەکەن:
*گاسترۆک نێمیووس
*ڤاستووس لەترالیس
*ڤاستووس مێدیالیس
*ڤاستووس ئینتێرمێدیالیس
*ڕێکتووس فێمۆریس
*گراسیلیس
*سارتۆریووس
*سێمی مێمبرانۆسووس
*سیمی تێندینۆسووس

ئەو ماسوولکانەی کە لە سەر فێمۆر کۆتایی دێن:
*تێنسۆر فاسیا لاتا
*گلووتێئوس مینیمووس
*گلووتێئوس مێدیووس
*گلووتێئوس ماکسیمووس
*ئەدداکتۆر ماگنووس
*ئەدداکتۆر برێڤیس
*ئەدداکتۆر لۆنگووس
*بایسێپس فێمۆریس

## ئەو جومگانەی کە فێمۆر تیایاندا هاوبەشە
*لە سەرەوە لەگەڵ ئەسێتابوولۆمی لەگەن
*لە خوارەوە لەگەڵ ئێسکی تیبیا، چۆک پێک دێنن

## گالێری


 Image:Knee diagram.png|
 Image:Gray243.png|
 Image:Gray244.png|
 Image:Gray245.png|
 Image:Gray341.png|
 Image:Gray346.png|
 Image:Gray348.png|
 Image:Gray350.png|
 Image:Gray351.png|
 Image:Gray352.png|
 Image:Thigh_cross_section.svg|
 Image:Gray433.png|
 Image:Fumur Posterior annoted.png|
 Image:Fumur Anterior annoted.png|
 File:Superior epiphysis - anterior view.jpg|
 File:Superior epiphysis - posterior view.jpg|
 File:Inferior epiphysis - posterior view.jpg|

## سەرچاوەکان
The Longest Bone

پۆل:ئێسکی ڕان
پۆل:ئێسکە درێژەکان
ئایتیوونز

وێنۆک|لۆگۆی سەرەکی
**ئایتونس** یەکێکە لە خزمەتگوزاریەکانی کۆمپانیای ئەپڵ بۆ بەکارهێنەرانی ، ئەم خزمەتگوزاریە بریەتیە لە نەرمەواڵایەکی کۆمپیوتەر کە لەسەر هەردوو سیستەمی کارپێکەری ویندۆز ی مایکرۆسۆفت و مەک ئۆ ئێس ی ئەپڵ دێتە کارکردن ، بەهۆی ئەو نەرمەواڵەیە بەکارهێنەرانی ئەپڵ دەتوانن دەست بەسەر بەشێ لەبەرهەمەکانی ئەپڵ (ئایفۆن و ئیپاد و ئایپۆد) دابگرن و بتوانن زانیاری لەسەر وەربگرن وە هەر بەهۆی ئەم نەرمەواڵەیەشەوە بەکارهێنەرانی دەتوانن نەرمەواڵە (ئەپلیکەیشن) و یاری و میوزیک و ڤیدیۆ و پەرتووک و چەندانی تر  بۆ ئامێرەکەیان ڕەوانە جا ئەم  ڕەنگاڵانە لە کۆمپیوتەرەوە بێت یان لەڕێگای کۆگاکانی ئەپڵ ەوە بێت! بەڵام بەو مەرجەی پێشتر ئامێرەکیان هاوپەیوەست کردبێت بە کۆمپیوتەرەکە ، جگە لەوەش لە ئایتونس بەکارهێنەران دەتوانن نوێترین گۆرانی و میوزیک و یاری و ئەپلیکەیشن داگرن لە کۆگاکانیدا جگەوە لەوەش بەهۆی ئایتوسنەوە بەکارهێنەران دەتوانن گوێ لە پەڕگەی دەنگی بگرن وە  بەجیاش وە سەیری پەڕگەی دەنگ و ڕەنگ بکەن  وە لەڕێگای ئایتووس بەکارهێنەرانی دەتوانن گوێ لە ڕادیۆکانی جیهانی بگرن وە دەشتوانن سەیری پڕۆگرامە تەلەفزیۆنەکان بکەن لەهەمووشی گرینگتر بەهۆی ئەم ئایوونس دەتوانرێ ئامێرەکانی ئەپڵ باک ئەپ و ڕیستۆر کرێنەوە واتا گەڕاندنەوەی ئامێرەکەیە بۆ باری پێشوو! وە بەشێک لە پەڕگەکانی ئایتوونس بەپارەن و پێویستیان بەکارتی تایبەتی هەیە بۆ کڕینیان لە بازاڕگاکانی جیهان هەن ، وە ئەم نەرمەواڵەیە بە ٢٣ زمانی جیهانی هەیە و کێشی نەرمەواڵەکەش تەنیا ١٢٦ مێگا بایتە و یەکەم وەشانی ئەم ئامێرەش لە ٩ی کانوونی یەکەمی ساڵی ٢٠٠١ هاتە وەشاندن .

## بەستەر بۆ دەرەوە
*بەستەری فەرمی ئایتونس لە ماڵپەڕێ ئەپڵ

پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٠١
پۆل:نەرمەواڵەکانی ئەپڵ
پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس
پۆل:ئایتیوونز
پۆل:خزمەتگوزارییەکانی پەخشی مۆسیقا
پۆل:نەرمەکاڵای ئەپڵ
کاخڵی

thumb|'''گووڵی کاخڵی'''

**کاخڵی** یان **قاقڵی** یان **کاکڵێ**  گیایەکی وڵاتی عەرەبستانە و ئێستا لە تەواوی جیھاندا دەڕوێنن. گیایەکی ١ ساڵە یان ٢ ساڵەیە لە تیرەی "تێکەڵاوییەکان" (compositae) کە بالای دەگاتە ٦٠ سانتیمیتر. گەڵاکانی پان، ددانەدار و قنجکیان نیە. ئەگەر لە ژێرەوە سەیری گەڵاکانی بەکەین ھەموو رەگەنای بە جوانی دیارن. گوڵەکانی بە شێوەی تاک، لوولەیی و بە رەنگی زەردی مەیلەو و سوور لە پۆپکەی لاسکەکانەوە دەڕوێن. بەرەکەی سپی یە و شێوەی فندقیە کە لە کۆتاییەکەیدا دەستەیەک ژێی نازک ھەن.

## سەرچاوە
* گوڵنامەی کوردی (ناو لەگەڵ بابەتەکە)

پۆل:گژوگیاکانی ھیندستان
پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان
پۆل:ڕوەکەکانی ڕەنگەکان
پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣
پۆل:ڕوەکەکان، بەکارگیراو لە ئایورڤێدا
پۆل:ڕۆنە ڕوەکییەکان
کاردوو

thumb|گۆڵە کاردی
**کاردی،** **کاردوو ** یان **ھاز، خاز** یان ** گوڵ شەیپوور** ڕ‌ووە‌کێکی زستانەیە‌ و لە‌ سە‌رە‌تای بە‌ھار دە‌ردە‌کە‌وێت ، شێوە‌ی گە‌ڵای سێگۆشە‌ی نووک تیژە‌ و لە‌ سە‌ری ڕم دە‌چێت ڕە‌نگی سە‌وزی بریقە‌دارە‌. گوڵەکەی لە‌ شێوە‌ی نێرکە،‌ دوای کرانە‌وی نێرکە‌کە‌ بە‌ ڕە‌نگی سووری تاریک و وە‌نە‌وشە‌یی خۆی دە‌نوێنێ بۆنی ناخۆشە. لە‌ جیھاندا ٢٠٠٠ جۆری ھە‌یە ‌، ئە‌وە‌ی لە‌ کوردستان ھە‌یە سێ چوار جۆرن کە‌ یێیان دە‌وترێ کاردی شاخی:
#کاردی دە‌ستچین 
#کاری ریشۆک 
#کاردی ڕیخنی 

## دەربارەی کاردی
کاردی کاردی یان گوڵ شەیپوور، خاز، گیایەکی خۆڕسکە لە بنەماڵەی "Araceae". ناویی دووھەمیشی لەبەر ئەوە پێ دراوە کە لە شەیپوور دەچێ و گەڵاکانی لە ١٥ تا ٣٠ سانتیمیتر پانە و لە نێو دارستان و شوێنی نمدار و کوێستانیدا دەڕوێ. گەڵا و ریشووەکەی بۆ دەرمان دەچێ و ھەر لە مێژە بۆ دەرمان و ساڕێش کردنی برینی چڵکن بەکاری دێنن. لە ناوچەی کرماشان زۆر دەڕوێ و لەوێ پێی دەڵێن "خاز".
ناوە زانستیەکەی خۆی لە وشەی یۆنانی "aron" (مارڕیشوو) وەرگرتتووە و لە دەورانی "Theofrastos" ناوی گیا بووە. ئەم بنەماڵە نزیکەی ٢٥ جۆری ھەیە کە دوو جۆریان لە وڵاتی سویددا دەڕوێن کە یەکەمیان (A. alpinum) و بۆ خۆیان پێی دەڵێن "munkhätta" (کڵاوی راھیبە) و دووھەمیش (A. maculatum) کە ناویان ناوەتە "fläckig munkhätta" (کڵاوی گوڵ گوڵی راھب) دەدا.
بە ئاڵمانی Gefläckter Aronstab پێ دەڵێن.

## سودەکانی کاردی بۆ نەخۆشیەکان
#ڕێگرە‌ لە‌ بە‌ردە‌م تووش بوون بە‌ شێرپە‌نجە‌ بە‌ تایبە‌تی شێرپە‌نجە‌ی کۆئە‌ندامی ھە‌رس وھە‌ناسە‌ و مە‌مک.
#بۆ نە‌خۆشی شە‌کرە‌ .
#بۆ قە‌ڵە‌وی و ڕێجیم.
#بۆ تواندنە‌وە‌ی چە‌وری لە‌ ناو خوێن.
#بۆ چارە‌سە‌رکردنی ھە‌وکردنی بە‌کتیری ناوە‌وە‌ی لە‌ش.
#بۆ ژە‌ھراوی بوون.
#بۆ نە‌خۆشییە‌کانی گە‌دە‌ 

## سەرچاوەکان
*گوڵنامەی کوردی
*مێرگەپان

پۆل:گژوگیاکانی کوردستان
پۆل:گژوگیاکانی ئەورووپا
پۆل:گژوگیاکانی تورکیا
پۆل:ڕوەکە باخییەکانی ئەورووپا
پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣
پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە
پێڕستی زانایانی موسڵمان

**زانا موسڵمانەکان** لە ڕابردوودا ڕۆڵێکی بەرچاو و گەورەیان گێڕا لەسەر مێژووی زانست. بە سەدان زانای موسوڵمان ھەبوون کە کاریگەرییان لەسەر ڕۆژھەڵات و ڕۆژئاوا دروستکردووە و بوونەتە ھۆکار بۆ بەرەو پێش چوونی شارشتانیەتەکان لە سەدەکانی ناوەڕاستدا ئەم پێرستەی خوارەوە بریتییە لە پێرستێکی ناتەواو لە **زانا موسوڵمانەکان**:

## زاناکانی گەردوونناسی و فیزیای ئەستێرەناسی

## کیمیازانان و کیمیاگەران

## زاناکانی ئابووری و کۆمەڵایەتی

## زاناکانی جوگرافیا و زانستی زەوی

## بیرکاریزانان

## زیندەوەرزانان و دەروونناسان

## پزیشک و نەشتەرگەرەکان

## فیزیازانان و ئەندازیاران

## زاناکانی [[سیاسەت|ڕامیاری]]

## پەراوێزەکان

پۆل:ئیسلام و زانست
زاناکان
زاناکان
پۆل:زانایانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام
موفتیی گەورەی سعوودیە

**موفتیی گەورە** بەرزترین دەسەڵاتی ئایینییە لە سعوودیە، کە کار بە قورئان و سووننەتی پێغەمبەری ئیسلام دەکات لە کاروبارە ئایینییەکاندا. موفتیی گەورە بە ڕێگەی ڕاوێژ و بیروڕا گۆڕینەوە دیاری دەکرێت و دەبێت موفتیی گەورە لەسەر ڕێبازی گشتی سعوودیە بێت کە ڕێبازی حەنبەلییە.

## موفتیی ئێستا
موفتیی ئێستای سعوودیە عەبدولعەزیز کوڕی عەبدوڵڵا ئال شێخە کە لە نێوان ساڵانی ١٩٩٩ تا٢٠٢٥ موفتیی بووە، و لە ئێستادا جێگاکەی چۆڵە.

## سەرچاوەکان
* [//ar.wikipedia.org/w/index.php?title=مفتی_عام_المملکة_السعودیة&oldid=8320865 یەکەم پێداچوونەی پەڕەی موفتیی گشتی سعودیە لەویکیپیدیای عەرەبی]

پۆل:موفتی گشتی سعودیە
پۆل:ڕۆڵی سەرکردایەتی ئایینی
تایم ١٠٠

**تایم ١٠٠** (بە ئینگلیزی: Time 100) بریتییە لە لیستێکی ساڵانەی گرنگترین ١٠٠ کەسایەتیی جیھان، کە کاریگەری زۆریان ھەبووە لەسەر خەڵک، ئەم لیستە لەلایەن گۆڤاری تایم کۆدەکرێتەوە. بۆ یەکەم جار ئەم لیستە لە ساڵی ١٩٩٩ بڵاوکرایەوە، بەھۆی مشتومڕ و وتووێژی پەیمانگاکان ئەم لیستە بووە بۆنەیەکی ساڵانە.

## لیستی ١٠٠ کەسایەتیی جیھان

## پەراوێزەکان

پۆل:لیستە جیھانییەکان
ئێسکی باسک

وێنۆک|ءێسکی باسک (سوور)
**ئێسکی باسک** کە لە دوو لای لەشی مرۆڤ و لە پەکەرەی دەستدا جێگیر بووە. ئەم ئێسکە لە سەرەوە (بەشی proximal) لەگەڵ ئێسکی دەفە (کتف) جومگەی (مەفسەل) شان و لە خوارەوە (بەشی distal) لەگەڵ ئێسکی کەوەرە(ulna) و زەند(radius)، جومگەی ئەنیشک پێک دێنێت.

## بەستەرە دەرەکیییەکان

پۆل:ئێسکی باسک
پۆل:ئێسکە درێژەکان
پۆشەرە کۆئەندام

**پۆشەرە کۆئەندام** ئەو بەشە لە لەشی زیندەوەرە کە وا بەرگری لە تەماسی ئەندام نهێنیەکان لەگەڵ دنیای دەرەوە دەکات. ئەم کۆ ئەندامە هەندێک ئەندام لە خۆیدا دەگرێتە بەر کە بریتین لەمانەی خوارەوە:
*پێست
*مووکووس

## کارکردەکان
پۆشەرە کۆئەندام (بە ئینگلیزی: Integumentary system) ئەرکگەلێکی جیاوازی هەیە. ئەمانەی لە خوارەوە دێن دەستەیێکی لەو ئەرکانەن:
*پاسەبانی لە ئەندامە ناڤینەکان
*بەرگری لە هاتنە ناوی پاتۆژێنکان واتە ئەو زیندەوەرە بچووکانەی کە دەبن بە هۆی نەخۆشی لەش
*بەرگری لە لەدەسچوونی ئاوی لەش
*بەرگری لە ئاڵووگۆڕی مەترسیداری گەرما و سەرمای لەش
*وەرگرتنی زانیاریەکان وەک لەمس و ئێش و ... لە موحیت و ناردنی ئەوان بۆ مێشک
*درووست کردنی ڤیتامین دي

پۆل:کۆئەندامەکانی لەش
پۆل:زاراوە پزیشکییەکان
جمگەی ڕیشاڵی

**جومگەی ڕیشاڵی** جۆرێک لە جومگەکانە (عەرەبی: مف‌صل) کەوا تەکان ناخوات و ناجووڵێت. ئەم جومگانە لە هەندێک شوێن وەک کەللە سەر بەرچاو ئەکەون. ئەم جومگانە بە هۆی زۆریەتی فیبرۆزەوە توانایی جووڵەی نیە.

## جۆرەکانی جومگەی ڕیشاڵی
ئەم جومگانە هیچ چەشن جووڵەیێکیان نیە و کونی جومگەیشیان نیە.
**شێوازەکان**
*سووچوور
*سیندێسمۆسیز
*گۆمفۆزیس

## سەرچاوەکان
#کورتە ناسنامەی جومگەکان
# جومگە ڕیشاڵیەکان لە ماڵپەری ئاناتۆمی ئەت وان 

پۆل:جومگەکان
پۆل:کەللەسەر
کۆئەندامی میز

**کۆئەندامی میز** لە  دەرکردنی میز لە لەشی مرۆڤ بەشداری هەیە، بە هۆی بنەمای سەرەکی میز کە ناوی ئوورەیە ئەم بنەما زۆر مەترسیدارە، چونکە ئوورە ژەهراویە و ئەگەر لە خوێن دا بمێنێتەوە دەبێتە هۆی مەسمووم بوون.
[٣٠٠px|وێنۆک|چەپ|ئەندامەکەنای کۆئەندامی میز: *(٢) [گورچیلە
*(٣) میزبۆری
*(٥) میزەڵدان
*(٦) میزدەر ]]

## ئەندامەکانی کۆئەندامی میز
*یەکەم بەشی کۆئەندامی میز و گرینگتریان گورچیلەیە، ئەم ئەندامە خوێن لە ئوورە خاوێن دەکاتەوە.
*میزبۆری: میز لە گورچیلە دەهێنێت بۆ میزەڵدان
*میزەڵدان: میز هەتا ماوەیێک لە خۆی دا ڕاگیر دەکات تا کاتی ڕژاندنەکەی بگەیێت.
*میزدەر: ئەو لوولەیە کە وا میز لە میزەڵدانەوە دەڕوات بۆ دەرۆ.

## سەرچاوەکان
ماڵپەڕی مێدلاین

پۆل:کۆئەندامی میز
میزەڕۆ

٣٠٠px|وێنۆک|چەپ|٦. میزەڕۆ
thumb|300px|بەشەکانی سیستەمی زاوزێی پیاوانە
**میزەڕۆ** ئەو بۆرییەیە (لوولە) کە میز لە میزەڵدانەوە بەرەو چووک و دەرەوەی لەش دەبات. میزبۆری لە ژناندا کوڵ و بۆشە، بەڵام لە پیاودا بە ھۆی تێپەڕبوون لە ناو پرۆستاتەوە چەند شوێنی تەسکی (تەنگ) تێدایە.

## سەرچاوەکان


پۆل:کۆئەندامی میز
پۆل:میزەڕۆ
سکەحەوزە کەلێن

**سکەحەوزە کەلێن** بریتیە لە دوو بەش **سک** و **حەوزەکەلێن**. ئەم دوانرە بەیەکەوە ئەم ئەندامانەیان لە خۆیاندا هەیە: گەدە، جەرگ، سپڵ، ناوچەی زەرداو، گورچیلەکان، زۆربەی ڕیخۆڵەی چکۆلە، ڕیخۆڵەی گەورە، هەروەها کۆئەندامی زاوزێ و میزەڵدانیش هەر لیرەدایە.٤٠٠px|وێنۆک|چەپ|گۆلەکانی لەشی مرۆڤ

## سەرچاوەکان
# https://web.archive.org/web/20130220000157/http://www.ndif.org/public/terms/33851-abdominopelvic_cavity
# https://web.archive.org/web/20120821191756/http://www.tutorvista.com/biology/abdominal-cavity-organs
# https://web.archive.org/web/20120728094151/http://www.medicalbillingandmedicalcoding.com/commonanatomyterms.html

پۆل:زگ
ناونامەی لەشناسی

**Terminologia Anatomica** یان **ناونامەی لەشناسی** ئەو زانستەیە کە باسی ناو نانی لە بەشەکانی لەشی مرۆڤ دەکات ئەم زانستە زۆرتر بنەمای لە زانستی یۆنانیاندا هەیە و زۆربەی وشەکانیشی لە زمانی لاتین وەرگرتە.
ئەم زانستە دەبێتە بەشگەلێکی زۆر کە بە پێی لەشی مرۆڤ ناو نراون. بۆ وێنە ناونامەی سەر، سک، مل، ماسوولکەکانی دەست و هتد.


پۆل:توێکاریی مرۆڤ
پۆل:زاراوەناسیی توێکارانە
کۆئەندامی ماسێسک

**کۆئەندامی ماسووکەوئێسک** ئەو کۆئەندامەیە کە وا لە ماسوولکەکان و ئێسکەکانی لەشی مرۆڤ پێک هاتووە و ئەرکی ڕاگیر کردن و رێبردنی لەشی مرۆڤی هەیە. ئەم کۆئەندامە لە ماسوولکەکان، ئێسکەکان، کڕکڕەکان، تاندۆنەکان، جومگەکان و هتد پێک هاتووە.

٤٠٠px|وێنۆک|چەپ|وێنەی ئێسکەکانی لەشی مرۆڤ

٣٠٠px|وێنۆک|چەپ|ماسوولککانی لەشی مرۆڤ لە نمای بەرەوە

٣٠٠px|وێنۆک|چەپ|وێنەی ماسوولکەکانی لەشی مرۆڤ لە نمای پشیەوە

پۆل:لەشی مرۆڤ
پۆل:کۆئەندامی ماسێسک
ناوەرۆکەکان

**ناوەرۆکەکان** ئەو ئەندامانەن کەوا لە ناو گۆلی سک و حەوزەکەلێن دا جێگیرن. هەندێک لەم ئەندامانە ئامانەن: سپڵ، جەرگ، گەدە و هتد.

پۆل:ئەندامەکان
کامپ نۆ

**کامپ نۆ** (بەکەتەلانی:Camp Nou) (بەکوردی:یاریگای نوێ) یاریگای تایبەت بە یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنایە دەکەوێتە شاری بەرشەلۆنا لە ھەرێمی کەتەلۆنیا یاریگاکە لەساڵی ١٩٥٤ دەستکراوە بە بنیادنان و لە ١٩٥٧ کراوەتەوە، ئەم یاریگایە جێگای ٩٩٫٣٥٤ ھاندەر دەبێتەوە و گەورەترین یاریگایە لە کیشوەری ئەورووپا وە بە پلەی یازدەیەم دێت لە ڕیزبەندی گەورەترین یاریگاکانی جیھان، یاریگاکە میوانداری دوو یاری کۆتایی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا و ئۆڵۆمپیادی ١٩٩٢ کردووە، فراوانی یاریگای کامپ نۆ بریتیە لە ١٠٥×٦٨ مەتر.

## ژمارەی کورسییەکان
* ساڵی ١٩٥٧ تا ١٩٨٠ (٩٣٠٥٣ کورسی)
* ساڵی ١٩٨٠ تا ١٩٩٣ (زیاتر لە١٢١٠٠٠کورسی)
* ساڵی ١٩٩٣ تا ١٩٩٩ (١١٥٠٠٠کورسی)
* ساڵی ١٩٩٩ تا ٢٠١٠ (٩٨٧٧٢کورسی)
* ساڵی ٢٠١٠  تا ____ (٩٩٣٥٥کورسی)

## پەراوێزەکان

پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی ئیسپانیا
پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی ئۆڵمپیک
پۆل:یاریگا وەرزشییەکانی بەرشەلۆنا
پۆل:یاریگا وەرزشییەکانی کەتەلۆنیا
پۆل:یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا
لەشی مرۆڤ

وێنۆک|لەشی مرۆڤ

**لەشی مرۆڤ** بە سەرجەم ئەو کۆندامانە دەڵێن کە بۆ بەڕێوەبردنی ئەرکەکانی لەش لە دەوری یەک کۆبوونەتەوە. لەش ئەوەی کە بەرچاو دەکەوێت لە سەر، تەنە، دوو دەست و دوو لاق پێک ھاتووە. بەرەبەرە کە مرۆڤ پێدەگات ژمارەی خانەکانی (سللوول) زۆرتر دەبێت و لە بەرزترین شوێنیدا ئەم ئامارە بە ١٠٠ تریلیۆن دەگات، ڕۆژانە بە ھـەزاران خانە لەناو دەچن خانەی نوێ دروست دەبن.

## ئەندازە ستانداردەکانی لەشی مرۆڤ
ئەم ئەندازانە بە پێی ڕەگەز و شێوازی ژیان و ژێنەکان و ھەندێک شتی دیکە جیاوازە بەڵام لە پیاواندا ھا لە بەین ١٫٧-١٫٨ میتر، لە ژناندا ھا لە بەین ١٫٦-١٫٧ میتر.

## کۆندامەکانی لەشی مرۆڤ
ئەمانە ئەو ناوەندانەن کە کە ھەندێک کۆندام پێک ھاتوون و ئەرکێک لە لەشدا ئەنجام دەدەن.
* کۆندامی سووڕان
* کۆندامی ھەرس
* پۆشەرە کۆندام
* کۆندامی رژێن
* کۆندامی پەیکەر
* کۆندامی دەمار
* کۆندامی زاوزێ
* کۆندامی ھەناسە
* کۆندامی میز

## سەرچاوەکان

پۆل:توێکاریی مرۆڤ
پۆل:لەشی مرۆڤ
پۆل:فیزیۆلۆژیی مرۆڤ
یوریپیدیس

**یوریپیدس** (بە ئینگلیزی: Euripides) (٤٨٠-٤٠٦ پ.ز) یەکێکە لە سێ هەرە شانۆنووسە خەماوییە گەورەکانی یۆنانی کلاسیک. بەپێی هەندێک لە زانا کۆنەکان ٩٥ کاری شانۆیی نووسیوە, بەڵام بە پێی ئیسانکلۆپیدیای سودا ٩٢ کاری شانۆیی نووسیوە.

## سەرچاوە
http://en.wikipedia.org/wiki/Euripides
## پەراوێز

پۆل:شاعیرانی یۆنانی کۆن
پۆل:مردووانی ٤٠٦ی پ.ز
پۆل:لەدایکبووانی ٤٨٠ی پ.ز
جەیلبرەیک (ئای ئۆ ئێس)

thumb|نموونەی تویکی سیدیا
**جەیلبرەیک** ئەو پرۆسەیەیە کە ڕێ بە بەکارهێنەرانی ئایفۆن, ئایپۆد, ئایپاد دەدات ئەو پرۆگرامانە بەکاربهێنن کە لە لایەن ئەپڵ ڕێگەپێنەدراون، ئەمەش لە ڕێگەی کردنەوە unlockی سیستەمە کارگێڕییەکەی و ڕێگەدان بە بەکارهێنەر بۆ دەستکاریکردنی ڕووت فایلەکان. پاش جەیڵبرەیک، دەتوانیت زۆر لە زیادکراوەکان یان ڕووکار دابمەزرێنیت کە لە App Storeدا نین لە ڕێگەی هەندێ پرۆگرامی تری وەک Cydia, Icy, Rock. پاش جەیڵبرەیکش هەر دەتوانیت App Store, iTunes بەکاربهێنیت.
جەیڵبرەیککردن جیاوازە لە SIM unlocking کە ڕێگە بە iPhone ەکە دەدات هەموو جۆرە سیم کارتێک بەکاربهێنێت. جەیڵبرەیک دەبێتە هۆی نەمانی گەرێنتی لەلایان کۆمپانیای ئەپڵەوە.
بەپێی وتەی Jay Freeman داهێنەری پڕۆگرامی Cydia، ڕێژەی زیاتر لە ١٠% ی iPhone ەکانی جیهان جەیڵبرەیک کراون.

## مێژووی جێڵ برێک
یەکەمین جەیڵبرەیک لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ بڵاوکرایەوە، پاش مانگێکیش یەکەمین یاری دەرەکی بۆ Phone, iPod Touch بڵاوکرایەوە.

پاشان لە ٢٠٠٨ گروپێکی هاکەر بە ناوی iPhone Dev Team پڕۆگرامێکی جەیڵبرەیک بە ناوی PwnageTool یان بڵاوکردەوە بۆ جەیڵبرەیککردنی iPhone 2G, iPhone 3G, iPod Touch کە ئێستا بۆ وەشانی iOS 4.0.1 ئەپدەیت کراوە.

لەمانگی نیسانی ٢٠٠٩ کۆمپانیای Apple وەشانی iOS 3.0 ی ڕاگەیاند کە ڕێگەی لە جەیڵبرەیککردن گرت تا دەرچوونی PwnageTool 3.0 و redsn0w 0.7.2. پاشان لە مانگی ئەیلوولدا iOS 3.1 جارێکی تر ڕێگەی لە جەیڵبرەیک گرت، تا دەرچوونی blackra1n لە لایەنGeorge Hotz. زیاتر ناسراوە لەڕێی نازناوە هاکەرییەکەی کە Geohotzـە.

لە مانگی تەمموزی ٢٠١٠ بڕیاری ئەوە دەرچوو کە جەیڵبرەیک کارێکی ڕێگە پێدراوە و ناچێتە قاڵبی Piracy.

مانگی ئابی ٢٠١٠، یەکێک لە ئەندامانی گرووپی iPhone Dev Team، ناسراو بە Comex کە پێشتر جەیڵبرەیکێکی بە ناوی Spirit بڵاوکردەوە بۆ جەیڵبرەیککردنی وەشانی 3.1.2, 3.1.3ی iPhone 3G, iPod touch وە وەشانی 3.2 ی iPad، ماڵپەڕێکی کردەوە بۆ جەیڵبرەیککردنی iPhone 4 بەناوی jailbreakme.com کە تەنها پێویستی بەوە هەیە لە ئایفۆنەکەتەوە ئەو ماڵپەڕە بکەیتەوە و جەیڵبرەیکی بکەیت.

## سەرچاوە
*TheiKurd

پۆل:ئای ئۆ ئێس
پۆل:ئەپڵ
پۆل:جەیلبرێک
پۆل:ئایفۆن
میێلۆئید

[230px|وێنۆک|چەپ|وێنەی چۆنیەتی دابەشبوونی بنەماڵەی خانەکانی خوێنی [مرۆڤ، شوێنی بنکەی میێلۆئید دیاری کراوە]]
**میێلۆئید** بۆ ناو بردنی بنکەی خانەیێک(سللوول) بە کەڵک دێت کە وا لە مێشکی ئێسک(بە ئینگلیزی: Bone Marrow) هاتووە. لە ناو مێشکی ئێسک دەستەیێک خانە هەن کە ئەرکی درووت کردنی خانەکانی خوێنیان هەیە. ئەو خانەگەلە کە لە خانەی پۆلی میێلۆئید درووت دەکرێن تەواو خانەکانی ناو خوێن لە خۆیدا دەگرێت جگە لە لیمفۆسیتەکان. وشەی میێلۆئید زۆرجار لە ناوبردنی شیرپەنجەکاندا بە کەڵک دێت بۆ ئەوەی کە بنەمای سەرەکی شێرپەنجەکە ڕوون بێتەوە. بۆ وێنە ئەو شێرپەنجە ها لە خوێن دا یا نە، کە ئەگەر بڵێین لووکێمیای میێلۆئید ئەمە واتە شێر پەنجەی خانە سپیەکانی خوێن جگە لە لیمفۆسیتەکان.

## سەرچاوەکان

ماڵپەڕی ئی-مێدیسین

پۆل:کۆئەندامی لیمف
پۆل:شانەکان (ژینناسی)
ماناس

**ماناس** (، ؛ پێشتر **جەلالابات**) ناوەندی بەڕێوەبەری و ئابووریی ھەرێمی جەلالاباتە لە باشووری ڕۆژئاوای قرغیزستان. ڕووبەرەکەی ٨٨ کیلۆمەتر دووجایە، و ژمارەی دانیشتووانی لە ٢٠٢١، ١٢٣٬٢٣٩ کەس بووە.

## ئەمەش ببینە
*پێرستی شارەکانی قرغیزستان

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای جەلالابات
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی قرغیزستان
پۆل:شارەکانی قرغیزستان
بیرکیرکارا

**بیرکیرکارا** () شارێکی ناوچەی حاربوری باکوور وڵاتی ماڵتایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ١٩٩٥دا ۲۱٫۲۸۱ کەس بووە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا گەییشتووەتە بە ۲۱٫۷۷۵ کەس.

## ئەمەش ببینە
* پێرستی شارەکانی ماڵتا

## سەرچاوەکان


پۆل:ئەنجومەنە خۆماڵییەکانی ماڵتا
پۆل:شارۆچکەکانی ماڵتا
پۆل:بیرکیرکارا
قاراقۆل

**قاراقۆل** () شارێکی پارێزگای ئیسک کوێلە لە وڵاتی قرغیزستان. ژمارەی دانیشتووانی بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٥، ٦٥٫٩٧٥ کەس بووە. 

## ئەمەش ببینە
*پێرستی شارەکانی قرغیزستان

## سەرچاوە


پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی قرغیزستان
پۆل:شارەکانی قرغیزستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم
تۆقمۆق

**تۆقمۆق** () شارێکی پارێزگای چویه لە وڵاتی قرغیزستان. ژمارەی دانیشتووانی بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٥، ٥٢٫٨٩٢ کەس بووە. 

## ئەمەش ببینە
*پێرستی شارەکانی قرغیزستان

## سەرچاوە


پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای چوی
پۆل:مێژووی ئاسیای ناوەندی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٦٤
پۆل:شارەکانی قرغیزستان
یۆنانی کۆن

250px|وێنۆک|چەپ|یۆنانی کۆن لە ناوەڕاستی سەدەی ٦ی پێش زایین
**یۆنانی کۆن** () شارستانیەتیێک بوو سەر بە قۆناغی مێژووی یۆنانی کە کۆتایی ھات لە قۆناغی ھونەری یۆنانی کۆنی سەدەی ٨ بۆ ٦ پێش زایین تا کۆتایی سەردەمی کلاسیکی کۆن (٦٠٠ ز). ڕاستەوخۆ دوای ئەم قۆناغە سەرەتای سەدەکانی ناوەڕاست و سەردەمی بێزەنتی دەستیپێکرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:یۆنانی کۆن
پیتەر ئەبیلارد

**پیتەر ئەبیلارد** (بە ئینگلیزی: Peter Abelard؛ ١٠٧٩ - ٢١ی نیسانی ١١٤٢) فەیلەسووفێکی فەڕەنسی سەدەی ناوەڕاستی فەلسەفەی قوتابخانەیی و ئایینزان و زانایەکی ژیربێژ بوو.

## پەراوێز

## سەرچاوەکان
 ویکیپیدیای ئینگلیزی - پیتەر ئەبیلارد

پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز
پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٢یەم
پۆل:زمانەوانانی فەڕەنسی
پۆل:لەدایکبووانی ١٠٧٩
پۆل:مردووانی ١١٤٢
پۆل:فەیلەسووفانی زمان
قارا-سو

**قاراسو** () شارێکی پارێزگای ئۆشه لە وڵاتی قرغیزستان. ژمارەی دانیشتووانی بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٥، ١٩٫٢٧٦ کەس بووە. 

## ئەمەش ببینە
*پێرستی شارەکانی قرغیزستان

## سەرچاوە


پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی قرغیزستان
پۆل:پارێزگای ئۆش
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ئۆش
پۆل:ڕووبارەکانی قرغیزستان
پۆل:شارەکانی قرغیزستان
بازاڕ-قۆرغۆن

**بازارقۆرغۆن** () شارێکی پارێزگای جەلالاباته لە وڵاتی قرغیزستان. ژمارەی دانیشتووانی بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٥، ٢٧٫٧٠٤ کەس بووە. 

## ئەمەش ببینە
*پێرستی شارەکانی قرغیزستان

## پەراوێز


پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای جەلالابات
پۆل:شارەکانی قرغیزستان
ئۆرلۆڤقا، قرغیزستان

**ئۆرلۆڤقا** () شارێکی پارێزگای چویه لە وڵاتی قرغیزستان. ژمارەی دانیشتووانی بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٥، ٨٫٧٠٥ کەس بووە. 

## ئەمەش ببینە
* پێرستی شارەکانی قرغیزستان

## پەراوێز


پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای چوی
پۆل:شارەکانی قرغیزستان
قەلعەی خومب

**قەلعەی خومب** شارۆچکەیەکی شارستانی دەروازە، لە پارێزگای خۆبەڕیوەبەری گۆرنۆ-بەدەخشان لە باشووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ٨٣٣٧ کەسە.

## ئەمەش ببینە
* پێرستی شارۆچکەکانی تاجیکستان

## سەرچاوەکان


پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی گۆرنۆ-بەدەخشان
پۆل:شارەکانی تاجیکستان
توسیان (شارۆچکە)

**توسیان** شارۆچکەیەکی شارستانی ڕاشتقەلعە، لە پارێزگای خۆبەڕیوەبەری گۆرنۆ-بەدەخشانە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ٢٨٦٦ کەسە.

## ئەمەش ببینە
* پێرستی شارۆچکەکانی تاجیکستان

## سەرچاوەکان


پۆل:شارەکانی تاجیکستان
بەرتەنگ (ڕوونکردنەوە)

__NOTOC__

## جوگرافی
* **بەرتەنگ** ناوی چەند گوندێکی کوردستانە.
** بەرتەنگ، ماوەت، ناوی گوندێکی شارەدێی ماوەتە لە قەزای ماوەت.
** بەرتەنگ، شارۆچکە، ناوی شارۆچکەیەکە لە ووڵاتی تاجیکستان.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای سلێمانی
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە

## پەراوێزەکان
سەوناب

**سەوناب** شارۆچکەیەکی شارستانی ڕۆشانە، لە پارێزگای خۆبەڕیوەبەری گۆرنۆ-بەدەخشان لە باشووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتی تاجیکستان، ژمارەی دانیشتووانی ٢٧٧٤ کەسە.

## سەرچاوەکان


پۆل:شارەکانی تاجیکستان
بەحرە

**بەحرە** شارۆچکەیەکی سعودیە و سەر بە پارێزگای جەددەی ناوچەی مەککەیە، دەکەوێتە خوارەوەی دۆڵی فاتیمە کەلەنێوان جەددە و مەککەیە، بەپێی سەرژمێری ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتوانی زیاتر لە ٧٣ کەسە.

بەحرە لەدوو بەسی سەرەکی پێکدێت کە بەحرەی کۆنە و بەحرەی تێکۆشەران.

## سەرچاوەکان

پۆل:جەددە
ھەواڵەکان

**ھەواڵەکان** () پوختە زانیارییەکە لەسەر بابەتێک لە بواری سیاسی و وەرزشی و زانستی و ھونەری و تەکنۆلۆژی و ئابووری و زۆرینەی بابەتەکان، بەزۆری ھەواڵەکان دێنە پەخشکردن بەھۆی ڕاگەیاندنەوە بەدوو سێ شێوە یەکێکیان بەنووسراو کە ڕۆژنامە و گۆڤارەکان و ماڵپەڕەکان دەگرێتەوە دووەم شێوەش بە شێوەی دەنگ کە ڕادیۆ دەگرێتەوە، سێیەم شێوەش لەڕێگای کەناڵە تەلەفزیۆنەکان دەبێت.
ھەواڵی بەپەلەش () ئەو ھەواڵەیە کە بەھۆی نەبوونی کاتی پێویست یان بەھۆی ئەوەی بابەتەکە پێویستە بە خێرایی بێتە نیشاندان لە دەزگاکانی ڕاگەیاندن دێتە نووسین یان خوێندن.

پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن
پۆل:ھەواڵەکان
پۆل:ڕاگەیێنی
ئێسکەکانی مەچەک

مەچەک جومگەێکی ئاناتۆمیکە کە وا دەبێتە هۆی جموو جۆڵی هەرچی زۆرتری دەست لە مرۆڤ دا. ئەم جومگە لە هەشت ئێسک پێک هاتووە کە لە دوو ڕەدی دا رێک کەوتون.
٤٠٠px|وێنۆک|ناوەڕاست|ئێسکە رەنگاورەنگەکان، هەر ئەو هەشت ئێسکەی مەچەکن کە لە دوو رەدیف دا هەن

ئێسکەکان:
*رەدیفی پشتۆ:
** سکافۆئید
**لوونەیت
**تریکوێترۆم
**نۆکی
*رەدیفی بەرۆ:
**تراپێزیۆم
**تراپێزۆیید
**کاپیتەیت
**هەمێیت

## ئێسکەکانی مەچەک

Image:Carpus.jpg|Carpal bones.
Image:Carpus2.jpg|Carpal bones detailed.
Image:Scaphoid bone1.jpg|Scaphoid bone.
Image:Lunate bone.jpg|Lunate bone.
Image:Triquetral bone.jpg|Triquetral bone.
Image:Pisiform bone.jpg|Pisiform bone.
Image:Trapezium bone.jpg|Trapezium bone.
Image:Trapezoid bone.jpg|Trapezoid bone.
Image:Capitate bone.jpg|Capitate bone.
Image:Hamate bone.jpg|Hamate bone.


پۆل:ئێسکەکانی مەچەک
پۆل:ئێسکە کورتەکان
پۆل:مەچەک
ڕەبات، تاجیکستان

**ڕەبات** شارۆچکەیەکی شارستانی تورسونزادهە، لە ناوچەکانی سەربە کۆمار لە وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ٩٦٤٣ کەسە.

## ئەمەش ببینە
* پێرستی شارۆچکەکانی تاجیکستان

## سەرچاوەکان


پۆل:جەماعەتەکانی تاجیکستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی تاجیکستان
پۆل:ناوچەکانی سەربە کۆمار
سووڕەتی ئالی عیمران

**ئالی عیمران** (؛ خێزانی عیمران)  سێھەم سوورەتی قورئانە و دوو سەد ئایەتی ھەیە. سەرەتاییی سوورەتەکە بە الم دەست پێ دەکات.  ئەم سوورەتە پەیوەستە بە سەردەمی جەنگی بەدر و جەنگی ئوحود و شەڕ لەگەڵ نا موسڵمانەکان. ئەم سوورەتە سەبارەت بە چەند کێشەیەکی گشتییە:
# وانەی ئیسلامی وەک یەکتاپەرستی و زیندووبوونەوە و سیفەتەکانی خوا.
# جیھاد و نموونەکانی ھەردوو شەڕی بەدر و ئوحود.
# ھەندێک حوکمی ئیسلامی وەک حەج و فرمان کردن بە چاکە و نەھیکردن لە خراپە.
# مێژووی پێغەمبەران وەک ئادەم، نوح، ئیبراھیم، موسا، و عیسا چیرۆکی مریەم. کوڕەکەی عیمران.

## پێشانگا

Wellcome_MS_Arabic_1011_Wellcome_L0068587.jpg|
ئایەتی ٣١ سوورەتی ئالی عیمران

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:سوورەتەکانی قورئان
پۆل:جیھاد
پۆل:سوورەتی مەدەنی
چارسۆ (شارۆچکە)

**چارسۆ** شارۆچکەیەکی شارستانی وەحدەتە، لە ناوچەکانی سەربە کۆمار لە وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ١٨٧١ کەسە.

## ئەمەش ببینە
* پێرستی شارۆچکەکانی تاجیکستان

## سەرچاوەکان


پۆل:ناوچەکانی سەربە کۆمار
پۆل:جەماعەتەکانی تاجیکستان
حیزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان

**حیزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان** حیزبێکی کوردی باشوورە لەژێر بیرۆکەی سۆشیالیزم، پارتەکە لەساڵی ١٩٧٦ دامەزراوە لەلایەن سەیداساڵح یوسفی ، و لەساڵی ١٩٧٩ بەشێک لە ئەندامانی حیزبی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان جیابوونەوە ھاتنە بەرەی حیزبی سۆسیالیستی کوردستان ھەر لە باشووری کوردستان یەکێکیش لەو ئەندامانە محەممەد حاجی مەحموود کە ئێستا سکرتێری گشتیی حیزبی سۆسیالیستی کوردستانە.

## دامەزراندن
حیزبەکە سەرەتا بەناوی بزوتنەوەی سۆسیالستی کوردستانەوە دامەزرا. یەکەم کۆبوونەوەش بۆ دروستکردنی ئەم حیزبە، لە ماڵی «سەید عەزیز شەمزینی» بوو لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ھاوینی ساڵی ١٩٧٦. دواتر بەیاننامەی دامەزراندن لە ڕێگای «کەریمی حیسامی» لە بەیرووت چاپکرا و لە ٨–٨–١٩٧٦دا حیزبەکە ڕاگەیەندرا.

## ئەزموونی سیاسی
دامەزرێنەرانی حیزبەکە بریتی بوون لە:

سەیدا ساڵح یوسفی
عەلی عەسکەری
دکتۆر خالید
سەعدی عەزیز
عەلی ھەژار
کاردۆ گەڵاڵی
ڕەسول مامەند
تاھیری عەلی والی
سەید کاکە
مەلا ناسیح
دواتر ناوی بزووتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان گۆڕدرا بۆ «بزووتنەوەی سۆسیالیستی کوردستان» و ساڵی ١٩٧٩ گۆڤارێک بەناوی بزووتنەوە دەردەکەن.

لە ٢٥ی ٦ی ١٩٨١ سکرتێری گشتیی حیزب (سەیدا ساڵح یووسفی) بەھۆی بۆمبێکی چێنراوەوە تیرۆر کرا.

کۆنگرەکانی حیزبی سۆسیالیست
-یەکەم کۆنگرە لەشاخ لە دۆڵەتوو لە ١٢ی ٥ی ١٩٨١.

-کۆنگرەکانی تریشی دوای ڕاپەڕینی ١٩٩١ لە شارەکانی کوردستان بەستووە.

٨ی ٨ی ١٩٧٩ : کۆنفڕانسی ڕاگەیاندنی حسک واتە «حیزبی سۆسیالستی یەکگرتوو».

### کۆنگرەکان

-کۆنگرەی یەکەم ١٢ تا ١٣ی ٥ی ١٩٨١ لە دۆڵەتوو.

-کۆنگرەی دووەم ١٥ تا ١٩ی ١١ی ١٩٩٤ ھەولێر.

-کۆنگرەی سێیەم ٢٧ تا ٣٠ی ١١ی ١٩٩٩ سلێمانی.

-کۆنگرەی چوارەم ٦ تا ٩ی ١٢ی ٢٠٠٣ سلێمانی.

-کۆنگرەی پێنجەم ٨ تا ٩ی ٨ی ٢٠٠٥ سلێمانی.

-کۆنگرەی شەشەم ٥ تا ٨ی ٥ی ٢٠١١ ھەولێر.

- کۆنگرەی حەوتەم لە ٥ی ٣ی ٢٠٢٢ ئەنجامدرا و محەممەد حاجی مەحموود بە سکرتێری گشتیی حیزب دانرایەوە و ناوی حیزبەکە گۆڕا بۆ «پارتی سۆسیال دیموکراتی کوردستان». ھەروەھا سەرکردایەتی نوێ ھەڵبژێردرا و لە ٣٩ ئەندام پێکھاتوون.

وەک حیزبێکی نیشتمانیی و نەتەوەیی پێناسەی خۆی کردووە و ئەم ستراتیجە بۆ «حیزبی سۆسیالست دیموکراتی کوردستان» پەسەندکراوە.

- پلینیۆمی یەکەمیشی لە ١٣ی ٦ی ٢٠١٤ لە سلێمانی بەستووە و لەوێ بۆ یەکەمجار کۆنفیدراڵی وەک ئامانجی حیزبی سۆسیالیست بۆ ئەو قۆناغە بە گونجاو دانرا.

## زانیاریی گشتی
بارەگای لە سەرجەم کوردستان ھەیە و خاوەنی ٤،٥٠٠ شەھیدە و لە شەڕی دژی داعش ٩ شەھید و سەدان برینداری داوە. خاوەنی کەناڵێکە بەناوی (جەماوەر) و ڕادیۆ و وێبگەی (جەماوەر و سورێن)ی ھەیە. ھەروەھا خاوەنی ڕۆژنامەیەک بووە بەناوی «ڕێبازی ئازادی».

## ئەمانەش ببینە
* بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان
* بزووتنەوەی سۆسیالیستی کوردستانی عێراق

## سەرچاوەکان
*کوردیپێدیا

پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکانی کوردستان
پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکانی عێراق
پۆل:حیزبەکانی عێراق
پۆل:حیزبەکانی باشووری کوردستان
پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان
پۆل:پەرلەمانی کوردستان
پۆل:پارتە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان
پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی کوردستان
پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی عێراق
پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان
شەویلگەی خواروو

**شەویلگەی خوارۆ** (بە ئینگلیزی: Mandible) بەشیکە لە ئێسکی کەللە سەر. ئەم ئێسکە تاقە ئێسکی کەللە سەر کە دەجووڵێت و تەکان دەخوات، ئەرکی سرەکی ئەم ئێسکەیش جاوینی ئەو شتەیە کە دێتە ناو دەم. ھەندێک ماسوولکە بەم ئێسکە دەلکن کە لە بەھێزترین ماسوولکەکانی لەشن. خاڵێکی دیکەش کە گرینگە ئەوەیە کە بنەمای ددانەکان دەچنە ناو ئەم ئێسکەوە.
300px|وێنۆک|چەپ|شەوێلگە لەگەڵ ددانەکان، ئەو ژمارەنەکە نووسراوە نیشانی ئەو جێگانەیە کە زۆرتر دەشکێن
300px|وێنۆک|چەپ|شەویلگە بە ڕەنگی زەرد پیشان دراوە.

## جیاوازیەکانی شەویلکە لە نێر و مێو دا
بە پێی تەکاموڵ (دارڤینیسم)، شەویلکە لە نێرینەدا بەھێزتر، گەورەترە و گۆشەگەلێ تیژتریشی ھەیە.

## بەشگەلی شەویلکە
شەویلکە وەکوو دیکەی ئێکەکانی لەش لە ھەندێک بەشی گرینگ لە بوواری ئاناتۆمی (لەشناسی) ەوە پێک ھاتووە کە بریتی لەمانەن کە لە خوارەوە ھاتوون:
* بەرزی کۆرۆنۆئید
* کۆندیل
* ڕامووس (لقی شەویلکە)
* گۆشەی شەویلکە
* لەشی شەویلکە
* مێنتال

## سەرچاوەکان
http://syllabus.med.unc.edu/courseware/embryo_images/unit-hednk/hednk_htms/hednk023.htm 

پۆل:ئێسکەکانی سەر و مل
پۆل:بەشەکانی دەنووکی باڵندە
پۆل:توێکاریی بڕبڕەداران
محەممەد مورادی

**موحەممەد مورادی** کوڕی حەمە کەریم، ناسراو بە **کوڕە خات**'، ساڵی ١٩٠٧ی زایینی لە گوندی "دەرەکێ"، چاوی بە ژیان ھەڵێناوە. بۆ چارەسەری نەخۆشی ئەچێتە بیارە و دوای چاک بوونەوەی ئەبێت بە موریدی شێخانی بیارە و سەردەمانێکی زۆر لە بیارە و دۆڕۆ وەک یەکێک لە نزیکانی ئەو بنەماڵەیە ‌ئەمێنێتەوە، ئەگەر چی نەخوێندەوار بووە، بەڵام ھەر بە منداڵی دەستی بە شیعر ھۆنینەوە کردووە و ھەست و سۆز و خۆشەویستیی خۆی بۆ مەڵبەند و نیشتمانەکەی بە شێوەی شیعر دەربڕیوە.

دوای دەس پێکردنی شەڕی ئێران و عێراق، روو دەکاتە کوردستانی عێراق و ماوەیەکی زۆر لەوێ دەمێنێتەوە.

غەواریی و دوورە وڵاتی، ھەستی شیعریی زیاتر دەبزوێنێ و چەندین پارچە شیعری دوور و درێژ وەک قسە کردن لەگەڵ دار و بەردی زێدەکەی دەھۆنێتەوە، کە خوێنەر دەخاتە بیری جامەکەی نالی بۆ سالم.

لە کاتی ھۆنینەوەی شیعری کتوپڕ و لە ناکاودا سەدان سەیرانگا و کانیاو  و شیو و دۆڵی مەڵبەندەکەی ناو لێ دەبات و لەگەڵیاندا دەدوێت.

سەد مخابن ئەژدی‌ھای خەمساردی و گوێ‌نەدان، زۆربەی شیعرەکانی ھەڵمژیوە و ئەوانەشی کە مابێتەوە بە پرژی و بڵاوەییە.

ئەم شاعیرە لە دوای گەڕانەوەی بۆ گوندەکەی پاش ململانێیەکی زۆر لەگەڵ نەخۆشی، لە زستانی ساڵی ٢٠٠٢ی زایینی، ماڵئاوایی لە ژیان دەکات و گۆڕستانی گوندی دەرەکێ دەبێت بە دوا ھەوارگەی ژیانی.

## هۆنراوەکانی

## سەرچاوە
ماڵپەڕی دەرەکێ

## پەراوێز

پۆل:شاعیرانی کورد
پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی
کاردۆخی

**محەممەد ئەمین کوڕی کاکە شێخ محەممەد (بەھائەدین) کوڕی شێخ عوسمانی تەوێڵە** ناسراوە بە **کاردۆخی** (٢٥ی ئازاری ١٩١٦ لە تەوێڵە، عێراق - ٨ی حوزەیرانی ١٩٨٢ سلێمانی) ناوی تەواوی محەممەد ئەمین کوڕی شێخ محەمەد کە بە کاکە شێخ ناسراوە کوڕی شێخ محەممەد بەھائەدین کوڕی شێخ عوسمانی سیراجەددینی تەوێڵەیە. دایکی کچی مەلا نەجمەددینی مەلا نەزیرە.

## ژیان
لە ساڵی ١٩١٦ لە تەوێڵە لەدایکبووە، لە پێنج ساڵیدا لای باوکی و خاڵوانی قورئان و کتێبە ئایینیەکانی خوێندووە، لە ساڵی ١٩٢٩ لە تەوێڵە چووەتە قوتابخانە. لە پاییزی ساڵی ١٩٣٥ خوێندنی سەرەتایی تەواوکردووە، پاشان چووەتە بەغدا لە خانەی مامۆستایان وەرگیراوە و لە ھاوینی ١٩٣٩ خوێندن تەواو دەکات و لە (١ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٩) دامەزراوە و بووە بە مامۆستا لە تەوێڵە.

### ژیانی مامۆستایەتی
ژیانی مامۆستایەتی لەم شوێنانە تەواو کردووە.
* تەوێڵە (یەک ساڵ)
* بیارە (دە ساڵ)
* عەبابەیلێ (دوو ساڵ)
* جافەران (یەک ساڵ)
* ھەڵەبجە (دە ساڵ)
* سلێمانی (دوو ساڵ)
* بەغدا (شەش ساڵ)
لە (١ی نیسانی ١٩٧٠) خۆی خانەنشین دەکات و دەگەڕێتەوە بۆ سلێمانی، واتە (٣١) ساڵ خزمەتی بووە لە پەروەردەدا.

## مردن
لە ڕێکەوتی (٨ی حوزەیرانی ١٩٨٢) لە سلێمانی کۆچی دوایی کردووە و لە گۆڕستانی گردی سەیوان نێژراوە.

## کاری ھونەری و ھۆنراوە
کاردۆخی ھەر بە منداڵی حەزی لە خوێندنەوە و لەبەرکردنی ھۆنراوە بووە بە تایبەت ھۆنراوەکانی حاجی قادر و کوردی و مەولەوی، کاریان تێکردووە.

## بەرھەمەکان
### ئەوانەی کە تا ئێستا چاپکراون
# دیوانی (سەیدی ھەورامی) - چاپخانەی کامەرانی سلێمانی ساڵی ١٩٧١.
# بەرگی یەکەمی دیوانی (شاھۆ) - چاپخانەی کامەرانی سلێمانی ساڵی 1978
# بەرگی یەکەمی دیوانی مەردۆخی - چاپخانەی دار الحریة لە بەغدا ساڵی ١٩٧٨.
# بەرگی دووەمی دیوانی (شاھۆ) - چاپخانەی کامەرانی لە سلێمانی ساڵی ١٩٨٠.
# لە چاپ دانەوەی دیوانی کاردۆخی بەشی یەکەم و ھەندێ لە بەشی دووەم - چاپخانەی ئۆفسێتی سەرکەوتن لە سلێمانی ساڵی ١٩٨٢.

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* کتێبی: دیوانی کاردۆخی.
* کتێبی: سەربوردێکی ھەورامان و سەردانێکی تەوێڵە/لاپەڕە/١١١٠.
* مێژووی ئەدەبی کوردی، بەرگی حەوتەم، مارف خەزنەدار، لاپەڕەکانی ٢٩٥ تا ٣٠٤، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، ھەولێر:٢٠٠٦.

پۆل:شاعیرانی کورد
پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی
پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی
پۆل: لەدایکبووانی ١٩١٦
پۆل:مردووانی ١٩٨٢
ئەسپیرین

230px|وێنۆک|چەپ|مۆلێکوولی ئەسپیرین
**ئەسپیرین** (بە ئینگلیزی: Aspirin) ناوی تیجاری **ئەستیل سالیسیلیک ئەسید**ە. ئەم دوا وەکوو دەوایەکی ژانبڕ بە کەڵک دێت. ھەروەھا ھەندێک جاریش بۆ تراو کردنەوەی خوێن.

## مێژوو

مرۆڤ بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٨٥٣ ئاشنای ئیسبرینبوو، لەساڵی ١٨٩٩ وەکو چارەسەر بەکارھاتووە، ناوی Aspirin ووشەیەکی ئاڵمانییە، لە رووکی Salicin دەردەکرێت.

## ئەسپیرین وەک چارەسەر
بەزۆری بۆ چارەسەکردنی سەرئێش و ھەڵئاوسان بەکاردەھێنرێت. بەڵام چەندین کێشەی لێ دەکەوێتەوە وەک قۆرخەی گەدە یان دوانزە گرێ، لەگەڵ لەدەستدانی تامی خواردن دروستبوونی ناھاوسەنگی لە گوێیکاندا.

## سەرچاوەکان
سایتی زانیاری 

پۆل:ئەسپیرین
پۆل:داھێنانە ئاڵمانییەکان
پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان
پۆل:دەرمانە گرنگەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی
ئۆڵدترافۆرد

thumb|وێنەی یاریگای ئۆڵدترافۆرد
**ئۆڵدترافۆرد** (بەئینگلیزی:Old Trafford) یاریگایەکی تۆپی پێیە تایبەتە بە یانەی مانچستەر یونایتد، یارگایەکە دەکەوێتە شاری مانچستەر لە ئینگلستان و جێگای ٧٥،٧٦٥ ھاندەر لەخۆ  دەگرێت یاریگایەکە لەساڵی ١٩٠٩ بنیادنراوە و لە ١٩ی شووباتی ساڵی ١٩١٠ بەڕەسمی ھاتۆتە کردنەوە ھەر لەو کاتەوە تا ئێستا یانەی مانچستەر یونایتد خاوەنی یاریگایەکەیە ، یاریگایەکە میوانداری جامی جیھانی فیفای ١٩٦٦ و جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ساڵی ١٩٩٦ کردوە

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی ئینگلستان
پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی ئۆڵمپیک
پۆل:مانچستەر یونایتد ئێف سی.
یاریگای ئیمارات

**یاریگای ئیمارات** (بەئینگلیزی:Emirates Stadium) یاریگایەکی تۆپی پێیە تایبەتە بە یانەی ئارسناڵ ، یارگایەکە دەکەوێتە شاری لەندەن و جێگای ٦٠،٣٦١ هاندەر لەخۆ دەگرێت یاریگایەکە لە تەمموزی ٢٠٠٣ زەوی بۆ پڕۆژەکە دابینکراو لە ٢٢ی تەمموزی ٢٠٠٦ بەڕەسمی یاریگایەکە کرایەوە لەو کاتەوە یانەی ئارسەناڵ خاوەنی یاریگایەکەیە 

پۆل:یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ
پۆل:یانە وەرزشییەکان، تەواوبوونی ٢٠٠٦
پۆل:یاریگا وەرزشییەکانی لەندەن
ئەنفیلد

thumb|وێنەی یاریگای ئانفێلد
**ئانفێلد** (بەئینگلیزی:Anfield) یاریگایەکی تۆپی پێیە تایبەتە بە یانەی لیڤەرپوول ، یارگایەکەی دەکەوێتە شاری لیڤەرپوول وە ھەروەھا یاریگایەکە جێگای 53.353 ھاندەر لەخۆ  دەگرێت یاریگایەکە لەساڵی ١٨٨٤ بەڕەسمی کرایەوە 

پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی ئینگلستان
پۆل:یاریگا وەرزشییەکانی لیڤەرپوول
پۆل:یانەی تۆپی پێی لیڤەرپوول
سان سیرۆ

**سان سیرۆ** (بەئینگلیزی:San Siro) کەناوی ڕاستەقینەی (Stadio Giuseppe Meazza)یە. 
یاریگایەکی تۆپی پێیە، لەشاری میلانی ئیتاڵیا یاریگاکە تایبەت نیە بەهیچ یانەیەک، بەڵکو خاوەنی یاریگاکە، شارەوانی میلانە بەڵام یانەکانی ئەی سی میلان و ئینتەر میلان، یاری تێدا دەکەن. 
هاندەرانی یانەی ئینتەر میلان بەم یاریگایە دەڵێن جۆزێپی سیێزی مەیاتزا ئەمەش هەمان ناوی یاریکەری پێشووی یانەکە بووە کە مێژوویەکی لەگەڵ ئینتەرناسیۆنالێ تۆمارکردووە. یارگایەکە دەکەوێتە شاری میلان و جێگای ٨٠،٠١٨ ھاندەر لەخۆ دەگرێتەوە بەڵام لە یاری نێوان (ئینتەر میلان - شاڵکە) ژمارەی هاندەران گەیشتە ۸۳٫۳۸۱ کەس.
و لە ١٩ی ئەیلوولی ساڵی ١٩٢٥ کرایەوە و لەساڵانی (۱۹٥٥، ۱۹۹۰، ۲۰۱٥-۲۰۱٦) نۆژەن کراوەتەوە.
یاریگاکە لە لایەن (یەکێتی فدراسیۆنی نیێودەوڵەتی (فیفا)) ٤.٤ (لە ٥)خاڵی پێدراوە.
قەبارەی یاریگاکە ( ۱۰٥ ٭ ٦۸) مەترە.
وابڕیارە کە یاری کۆتایی (خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپای ۲۰۱٥ - ۲۰۱٦) ئەنجام بدرێت.

## پێشانگای یاریگا

## سەرچاوەکان
*ماڵپەڕی سانسیرۆ
*گەشتیارانی سان سیرۆ 

پۆل:ئەی سی میلان
پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی میلان
پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی ئیتالیا
پۆل:یاریگا وەرزشییەکانی لۆمباردیا
ڕێکخراوەی لێبوردنی نێونەتەوەیی

thumb|بنکەی ڕێکخراوە لە کەنەدا
**لێبوردنی نێونەتەوەیی** () ڕێکخراوێکە بۆ پاراستنی مافی مرۆڤ کار دەکات لە ھەمان کاتدا ڕێکخراوەکە حکوومی نییە و ساڵانەش ڕاپۆرتی خۆی ھەیە. ڕێکخراوەکەش لە تەمموزی ١٩٦١ لە شاری لەندەن دامەزراوە لە لایەن پارێزەرێکی ئینگلیز بەناوی پیتەر بینەسۆن. ڕێکخراوەکە لە جیھان ھاوەردارێکی باشی ھەیە نزیکەی سێ میلیۆن کەس ئەندام و پاڵپشتی لە کارەکانی ڕێکخراوەکە دەکەن.

## سەرۆکەکانی ڕێکخراوە
# پیتەر بینەسۆن، ١٩٦١-١٩٦٦
# ئیرک باکەر، ١٩٦٦-١٩٦٨
# مارتن ئەننالس، ١٩٦٨-١٩٨٠
# تۆماس ھامەربێرگ، ١٩٨٠-١٩٨٦
# ئان مارتن، ١٩٨٦-١٩٩٢
# پێری سانێ، ١٩٩٢-٢٠٠١
# ئێرنە ئرەنە خان، ٢٠٠١- نھا

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وێبگەی فەرمیی لێبوردنی نێونەتەوەیی

پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٦١ لە بریتانیا
لێبوردنی نێونەتەوەیی
پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٦١
ستامفۆرد بریدج

thumb|وێنەی یاریگای ستامفۆرد بریدج
**ستامفۆرد بریج** (بەئینگلیزی:Stamford Bridge) یاریگایەکی تۆپی پێیە تایبەت بە یانەی چێڵسی ئینگلیزی، یاریگاکە دەکەوێتە شاری لەندەن  و ٤١،٨٣٧ ھاندەر لەخۆ  دەگرێت  یاریگاکە لەساڵی ١٨٧٦ بنیادنراوە ، لەساڵانی ١٩٠٤ بۆ ١٩٠٥ وە لەساڵی ١٩٩٧ نۆژەن کراوەتەوە

پۆل:یاریگا وەرزشییەکانی لەندەن
پۆل:یانەی تۆپی پێی چێڵسی
چیای ھەندرێن

**چیای ھەندرێن** کەوتووەتە باشووری کوردستان، لە سنووری پارێزگای ھەولێر، گوندی "ماویلیان"یش کەوتوەتە بناری ئەم چیایە. بە شێوەیەکی ئاسۆیی لە ڕۆژاوادا لە قەزای ڕەواندوزەوە درێژ دەبێتەوە تاکوو لە گوندی "دەرگەڵە" کۆتایی دێت لە ڕۆژھەڵاتیوە بەرزییەکەی لە ئاستی ڕووی دەریاوە نزیکەی ٢٦٢٥ مەتر دەبێت. لە وەرزی بەھاردا دەوڵەمەندە بە گژوگیا (ڕێواس، کەنگر، سلێرک، کاردی، سۆرازە و قارچک). ساڵانە بەفرێکی زۆر ئەگڕێتە خۆی لە وەرزی زستان تاکوو درەنگانی بەھار ھەر دەمێنێ. لە نێوەندی ئەم چیایەدا دوو کانی ئاوی سەرەکی ھەیە: یەکەمیان کانی "گەڵی کانی گوێز"ە، دووەمیان کانی "چویسیا "یە. ئەم چیایە لەوەرگایەکی باشیشی ھەیە بەتایبەت بۆ بزن لەوەڕاندن.
## سەرچاوەکان

پۆل:چیاکان
پۆل:چیاکانی کوردستان
ئێڤەرتۆن

**یانەی ئێڤەرتۆن** (بەئینگلیزی:Everton F.C.) یانەیەکی تۆپی پێی ئینگلیزیە بنکەی یانەکە دەکەوێتە شاری لیڤەرپوول ، بەشدار لە خولی پلە نایابەکانی ئینگلستان ناسراو بە پرێمەر لیگ دەکات ، یانەکە لەساڵی ١٨٧٨ دامەزراوە، یانەکە خاوەن کۆمەڵێ دەستکەوتە لەوانە ٩جار پاڵەوانی پلەیەکەکانی ئینگلیزی و ٨ جاریش پلە دووەکانی بەدەست ھێناوە وە ٥ جاریش جامی یەکێتیی ئینگلیزی و لەساڵی ١٩٨٥یش بۆ یەکەمینجار جامی ئەوڕووپای بەدەست ھێنا ،یانەی خاوەن یاریگایەکی ھاوچەرخە بەناوی گۆدیسۆن پاڕک کە جێگای زۆرتر لە ٤١،١٥٧ ھاندەر دەگرێت ، یانەکە سەروو ١٠٠ جار بەشداری پرێمەر لیگ ی کردووە

## بەستەری دەرەکی
* ماڵپەڕی یانەی ئێڤەرتۆن
* ھەواڵەکانی ئێڤەرتۆن لەماڵپەڕی سکای سپۆڕت

پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٨٧٨
پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٧٨ لە ئینگلستان
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ئینگلستان
پۆل:یانەکانی پرێمیەرلیگ
پەنکریاس

**شپیلک یان پەنکریاس** یەکێکە لە ڕژێنەکانی لەشی مرۆڤ و بەشێکە لە کۆئەندامی ھەرس (ئینگلیزی: Digestive System) و کۆئەندامی کوێرەڕژێنەکان. ئەم ڕژێنە ھەندێک ھۆرمۆن دروست دەکات کە ئەرکی گرینگیان ھەیە لە کۆئەندامی ھەرس و ڕژێنەکاندا و لە پرۆسەی هەرسیشدا بە ھەمان شێوە.

## ھۆرمۆنەکانی شپیلک
ئەو ھۆرمۆنانەی کە شپیلک درووستیان دەکات ئەرکێکی گرینگیان ھەیە و کاتێک ئەم گرینگیە جوان خۆی نیشان دەدات کە وا نەخۆشیێک ڕوو بدات، وەکوو نەخۆشینی شەکەرە(دیابت).
ھۆرمۆنەکان:
* ئەنسۆلین
* گلوکاگۆن
* سووماتۆستاتین
* پولی پێپتیدی پەنکریاتیک

## بنەماکانی تری شپیلک
شپیلک جگە لەو ئەرکەی کە لە کۆئەندامی کوێرەڕژێنەکاندا ھەیەتی، لە کۆ ئەندامی ھەرسیشدا ئەرکێکی بەرچاوی ھەیە:
* درووست کردنی ئاوی شپیلک کە وا دەبێتە ھۆی ھەرسکردنی خۆراکەماددە

## سەرچاوەکان
زانکۆی پزشکی جورجیا

پۆل:ئەندامەکان
پۆل:پەنکریاس
یانەی ئایندھۆڤن

**یانەی ئایندهۆڤن** (بەئینگلیزی:PSV Eindhoven) یانەیەکی تۆپی پێی هۆڵەندیە بنکەی یانەکە دەکەوێتە شاری ئایندهۆڤن لە هۆڵەندا ،یانەکە بەشدارە لە خولی نایابی هۆڵەندا ، یانەکە لە ٣١ی ئابی ١٩١٣ دامەزراوە ، یانەکە خاوەن کۆمەڵێ دەستکەوتە لەوانە ٢٦ جار پاڵەوانی خولی هۆڵەندی و نۆ جاریش جامی هۆڵەندا و و ۱۰جاریش جامی یۆهاین کڕۆیف و جارێکیش خولی ئەورووپا و جارێکیش جامی ئەورووپای بەرزکردۆتەوە  ،یانەی خاوەن یاریگایەکی هاوچەرخە بەناوی وێستگەی فلیپس  کە جێگای زۆرتر لە ٣٥،٠٠٠ هاندەر لەخۆ دەگرێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

پۆل:دامەزرانەکانی ١٩١٣ لە ھۆڵەندا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩١٣
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ھۆڵەندا
پۆل:وەرزشی ئایندھۆڤن
ئەی زێد ئەلکمار

**ئەی زێد ئالکەمار** (بە ئینگلیزی: Alkmaar Zaanstreek) (کورتکراوە: AZ) یانەیەکی تۆپی پێی ھۆڵەندییە بنکەی یانەکە دەکەوێتە شاری ئالکەمار، یانەکە بەشدارە لە خولی نایابی ھۆڵەندا، یانەکە لە١٠ی ئایاری ١٩٦٧ دامەزراوە. ئەلکەماری خاوەن کۆمەڵێ دەستکەوتە لەوانە دوو جار بۆتە پاڵەوانی خولی ھۆڵەندا و سێ جار بۆتە پاڵەوانی جامی ھۆڵەندا، ھەروەھا جارێکیش لەجامی یۆھاین کڕۆیف بۆتە پاڵەوان و جارێکی پلەی دووەمی لە جامی ئەورووپا وەرگرتووە، یانەی خاوەن یاریگایەکی ھاوچەرخە بەناوی یاریگای ئافاس کە جێگای زیاتر لە ١٧ ھەزار ھاندەری لە خۆ دەگرێت.

## دەستکەوتەکان
***[[خولی نایابی ھۆڵەندا]]** (٢جار) : ١٩٨٠-٨١، ٢٠٠٨-٠٩
* **پاڵەوانی خولی پلە دووی ھۆڵەندا** (٣ جار)  ١٩٥٩–٦٠١, ١٩٩٥–٩٦، ١٩٩٧–٩٨
* **پاڵەوانی خولە پلە سێی ھۆڵەندا** (١ جار)
* **جامی ھۆڵەندا** (٤ جار)  ١٩٧٧–٧٨, ١٩٨٠–٨١، ١٩٨١–٨٢، ٢٠١٢–١٣
***[[خولی ئەورووپا]]**: یەک جار پلەی دووەمی بەدەستهێناوە، لە ساڵی ١٩٨١ دژی یانەی ئینگلیزی ئیبسوبتش تاون  ٤–٥ دۆڕا.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:ئەی زێد ئەلکمار
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٦٧ لە ھۆڵەندا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ھۆڵەندا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٦٧
تڤێنتێ

**یانەی تڤێنتی** () یانەیەکی تۆپی پێی ھۆڵەندییە دەکەوێتە شاری ئەنشیدە لە ھۆڵەندا، یانەکە بەشدار لە خولی نایابی ھۆڵەندا، یانەکە لە ١ی تەممووزی ١٩٦٥ دامەزراوە. تڤێنتی خاوەن کۆمەڵێ دەستکەوتە لەوانە جارێک بۆتە پاڵەوانی خولی ھۆڵەندا ھەروەھا سێ جاریش بۆتە پاڵەوانی جامی ھۆڵەندا و دوو جاریش لەجامی یۆھاین کڕۆیف بۆتە پاڵەوان و لە ساڵی ١٩٧٥ پلەی دووەمی لە جامی ئەورووپا وەرگرتووە. یانەکە خاوەن تیپێکی خانمانە.

## دەستکەوتەکان
### ناوخۆ
* خولی نایابی ھۆڵەندا
** پاڵەوان**:** ٢٠٠٩–٢٠١٠
** پلەی دووەم: ١٩٧٣–٧٤, ٢٠٠٨–٠٩, ٢٠١٠–١١
* **خوولی پلە دووەکانی ھۆڵەندا**
** پاڵەوان**:** ٢٠١٨–٢٠١٩
* **جامی KNVB**
** پاڵەوان**:** ١٩٧٦–٧٧، ٢٠٠٠–٠١، ٢٠١٠–١١
** پلەی دووەم: ١٩٧٤–٧٥، ١٩٧٨–٧٩، ٢٠٠٣–٠٤، ٢٠٠٨–٠٩
* **جامی یۆھان کڕۆیف**
** پاڵەوان**:** ٢٠١٠، ٢٠١١
** پلەی دووەم: ٢٠٠١

### نێونەتەوەیی
* **جامی ئینتەرتۆتۆی یوفا**
** پلەی یەکەم: ٢٠٠٦
* خولی ئەورووپا
** پلەی دووەم: ١٩٧٤–٧٥

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
*ماڵپەڕی فەرمی یانەی تڤینتی 
*کەناڵی فەرمی یانەکە 
*یانەکە لە ماڵپەڕێ یوفا (یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپا) 

پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٦٥ لە ھۆڵەندا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٦٥
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ھۆڵەندا