مناڵی کاراتێ (فیلمی ٢٠١٠)

***مناڵی کاراتێ*** ()، ناسراو بە ***خەونی کونگ فوو*** () لە چین، فیلمێکی درامیی ھونەرە جەنگییەکانی ٢٠١٠یە لە دەرھێنانی ھاراڵد زوارت، و بەشێکە لە زنجیرەفیلمی *مناڵی کاراتێ*. لە نواندنی جەیدن سمیت و جاکی چانە لە ڕۆڵی سەرەکیدا، و لە بەرھەمھێنانی جێری وینترۆب، جەیمس لاسیتەر، کێن ستۆڤیتز و دایک و باوکی جەیدن ویڵ سمیت و جەیدا پینکێت سمیتە. چیرۆکی فیلمەکە دەربارەی درێ پارکەری تەمەن ١٢ ساڵە (جەیدن سمیت) کە لەگەڵ دایکیدا (تاراجی پی. ھێنسن) لە دیترۆیت، میشیگنەوە دەڕۆنە پێکەن، چین و درێ تووشی سووکایەتی کوڕێکی دراوسێیان (ژێنوێی وانگ) دەبێتەوە. پیاوی چاککەرەوەکە، بەڕێز ھان (جاکی چان)، دەناسێت، کە مامۆستای کونگ فووە و فێری نھێنییەکانی خۆپارێزی دەبێت. سیناریۆیەکە ھی کریستۆفەر مەرفییە و لە چیرۆکێکی ڕۆبێرت مارک کەیمنەوە وەرگیراوە کە بۆ *[[مناڵی کاراتێ]]* ڕەسەنەکەی نووسیبوو. جیاواز لە ڕەسەنەکە، ئەم ڕیمەیکە لە چیندایە، و، سەرەڕای ناوی فیلمەکە، کونگ فووی تێدایە لەباتی کاراتێ کە ژاپۆنی-ئۆکیناوایییە. مۆسیقای فیلمەکە لەلایەن جەیمس ھۆرنەرەوە دانراوە. بەرھەمھێنانێکی نێودەوڵەتیی ھاوبەشە لەنێوان چین و ھۆنگ کۆنگ و ویلایەتە یەکگرتووەکاندا.

وێنەگرتنی سەرەکی لە پێکەن، چیندا بوو، و وێنەگرتن لە تەممووزی ٢٠٠٩دا دەستیپێکرد و لە ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا تەواوبوو. *مناڵی کاراتێ* لە سینەماکانی جیھاندا لە ١١ی حوزەیرانی ٢٠١٠، لەلایەن سۆنی پیکچەرزەوە بڵاوکرایەوە. فیلمەکە ٣٥٩ ملیۆن دۆلاری کۆکردەوە بەرامبەر تێچووی ٤٠ ملیۆن دۆلار.

## چیرۆک
درێ پارکەر تەمەنی ١٢ ساڵە، کورێکی ئەفریقی-ئەمریکییە، لەگەڵ دایکی بەناوی شێرێ پارکەر کە بێوەژنە، بەیەکەوە شاری دیترۆیت جێدەھێڵن، ماڵیان بۆ پێکەنی چیین دەگوازنەوە. دوای ئەوەی گەیشتنە ئەو شوێنە لەماڵێک دا بوون، دواتر درێ بۆ پارکێکی نزیک ماڵەکەیان ڕۆیشت، کچێکی کەمانچە ژەنی بەناوی مینگ بینی، بەیەکەوە قسەیان دەکرد، بەڵام کوڕێکی ١٤ ساڵی یاریزانی کۆنگ فۆ بەناوی شینگ ڕێگەی لە درێ گرت، نەیدەھێشت کە لەگەڵ مینگ قسەبکات، دەیگووت کە مینگ دراوسێیەکی نزیکی ئێمەیە، پەلەماری درێی دا، ھەموو کات شینگ درێی بێزار دەکرد، درێ ھیچی ناکرد و یەکسەر دەرۆیشت. ڕۆژێک دوای ئەوەی ھەموویان لە قوتابخانە دەگەڕانەوە، درێ ستڵێکی ئاوی پیسی بۆسەر شینگ و ھاورێکانی فڕێدا، دواتر ھەموویان بە دوای درێ ڕایان کرد، ھەتا لەشوێنێک ئەویان گرت، پاشان ھەندێکیان لە درێ دا، پیاوێکی شارەزا لەکاراتی و کۆنگ فۆ بە ناوی «بەرێز ھان» درێی لە دەستی ئەوان ڕزگار کرد، دوای ڕزگارکردن خۆی ئاشکرا کرد، وتی کە مامۆستای کۆنگ فۆم. بەڕێز ھان برینەکەی درێی بە ڕێگایەکی کۆنی چینی چاک دەکردەوە، کە ئاگر لە پیاڵەیەک دەکات، و بەبرینەکەی دەھێنا، پاشان بەرێز ھان دەیووت، کە شینگ و ھاورێکانی کەسێکی خراپ نین، بەڵام مامۆستای کۆنگ فۆکەیان بەناوی «لی» ئەوانی وەک کەسێکی خراپەکار فێرکردووە، ھەمیشە بەئەوان دەڵێت: میھرەبانی بەرامبەر دوژمنەکەت پیشان مەدە. دواتر درێ پرسیارێک لە بەرێز ھان دەکات، کە کۆنگ فۆم فێر دەکەیت، بەڵام بەرێز ھان ئەوی ڕەت کردەوە، پاشان درێی بۆ ستۆدیۆی ئەژدیھا برد، بۆلای مامۆستا لی، بۆ ئەوەی فێری کۆنگ فۆی بکات، ھەتا لەشەری ئاشتی بیباتەوە. بەڵام لی بەشێوەیەکی ناشرین قسەدەکات، دەڵێت کە تۆ فێری بکە، بۆ ئەوەی لە پاڵەوانێتییەکە شینگ و درێ بەیەکەوە شەر بکەن، پاشان بەرێز ھان دەڵێت، درێ لە پاڵەوانێتییەکە بەشداری دەکات، لە دژی تۆ. پاشان بەرێز ھان بەڵێن بە درێ دەدات، کە فێری کۆنگ فۆی بکات، بۆ ئەوەی لە پاڵەوانێتییەکە بیبەنەوە، دواتر سواری شەمەندەفەرێک دەبن، گەشتێک بۆ شوێنێک دەکەن، لەوێدا بەرێز ھان چەندین قسە دەربارەی کۆنگ فۆ و ھونەری جەنگی بۆ درێ دەکات. پاشان دەست بە ڕاھێنان دەکەن، بەرێز ھان لەسەر چاکەتێک ڕاھێنان بە درێ دەکات، دواتر بەرەوە پەرستگای چیای وودانگ دەرۆن.

## کاست

* جەیدن سمیت لە ڕۆڵی درێ پارکەر ()
* جاکی چان لە ڕۆڵی بەڕێز ھان ()
* تاراجی پی. ھێنسن لە ڕۆڵی شێری پارکەر (), Dre's mother
* وێنوێن ھان () لە ڕۆڵی مێیینگ ()
* ژێنوێی وانگ لە ڕۆڵی چێنگ ()
* یو ڕۆنگوانگ لە ڕۆڵی مامۆستا لی (李师傅 *Lǐ-shīfu*)
* لوک کاربێری لە ڕۆڵی ھاری ()، کوڕێکە دەبێتە ھاوڕێی درێ
* شیجیا لو () لە ڕۆڵی لیانگ ()، ھاوڕێ و ھاوپۆلی چێنگ
* جی وانگ () لە ڕۆڵی خاتوو پۆ ()، بەڕێوەبەری قوتابخانە نوێیەکەی درێ
* ژێنسو وو () لە ڕۆڵی باوکی مێیینگ
* ژیھێنگ وانگ () لە ڕۆڵی دایکی مێیینگ
* یی ژاو () لە ڕۆڵی ژوانگ ()، ھاوڕێ و ھاوپۆلی چێنگ
* کامیرۆن ھیڵمەن لە ڕۆڵی مارک ()
* گای ساموێڵ براون لە ڕۆڵی ئۆز ()
* بۆ ژانگ () لە ڕۆڵی سۆنگ ()، ھاوڕێ و ھاوپۆلی چێنگ

## بەرھەمھێنان
### گەشەپێدان
لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨دا، *[[ڤارایتی]]* ڕایگەیاند کە کارکردن لەسەر ڕیمەیکێکی *مناڵی کاراتێ* دەستیپێکردووە. *ڤارایتی* ئاماژەی دا کە فیلمە نوێیەکە، لە بەرھەمھێنانی ویڵ سمیت، «شێوەی گۆڕدراوە بۆ سیناریۆیەکی تایبەت بۆ جەیدن سمیت» و کە «کەرەستە لە چیرۆکە ڕەسەنەکەوە وەردەگرێت، کە تێیدا گەنجێکی گاڵتەپێکراو فێردەبێت لەسەر پێی خۆی بوەستێت بە یارمەتیی مامۆستایەکی داھێنەر.» لە ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٩دا، جاکی چان بە ئامادەبووانی کۆنسێرتێکی لۆس ئانجلەس چایناتاونی وت کە دەڕواتە پێکەن بۆ ڕیمەیکی فیلمەکە لە ڕۆڵی مامۆستاکەی جەیدن سمیت.

سەرەڕای مانەوەی ناونیشانە ڕەسەنەکە، ڕیمەیکەکەی ٢٠١٠ کاراتێی تێدانییە، کە لە ئۆکیناوا (ژاپۆن) ھاتووە، بەڵام تیشک دەخاتە سەر کەسایەتییە سەرەکییەکە لە فێربوونی کونگ فوو لە چین. چان بە میدیاکانی وت کە کاستی فیلمەکە بە گشتی بە فیلمەکەیان دەووت *منداڵە کونگ فووەکە*، و باوەڕی وابوو ھەر پێیدەووترێت *مناڵی کاراتێ* لە ئەمریکادا، و *منداڵە کونگ فووەکە* لە چیندا. ئەم گریمانەیە بووە ڕاستی لە کۆماری گەلی چین، کە فیلمەکە ناونرا *خەونی کونگ فوو* ()، و لە ژاپۆن و کۆریای باشوور، کە فیلمەکە ناونرا *باشترین منداڵ* (؛ بە کۆری: *베스트 키드*) بەھۆی ناونیشانی ناوخۆیی فیلمەکەی ١٩٨٤ لە ھەردوو وڵاتەکە

سۆنی ویستی ناوی فیلمەکە بگۆڕێت، بەڵام جێری وینترۆب، یەکێک لە بەرھەمھێنەرەکان، بیرۆکەکەی ڕەتکردەوە. وینترۆب بەرھەمھێنەری *مناڵی کاراتێ* ڕەسەنەکەش بوو.

### وێنەگرتن
حکوومەتی چین ڕێگەی بە فیلمسازەکان دا کە بچنە شاری قەدەغەکراو، دیواری چین، و چیاکانی وودانگ. لە ھەندێک حاڵەتدا، فیلمسازەکان دەبوایە قسەیان لەگەڵ دانیشتووانەکان بکردبایە کە ڕازی نەبوون بە چالاکیی وێنەگرتنەکە. وێنەگرتنی فیلمەکە لە تەممووزی ٢٠٠٩دا دەستپێکرا.

## بڵاوبوونەوە

فیلمەکە لە ٢٦ی ئایار لە شیکاگۆ پەخشکرا، بە ئامادەبوونی جاکی چان و جەیدن سمیت، و دەرکەوتنێکی کورت لەلایەن ویڵ سمیتەوە.

لە وەشانی مەینلاند چینی فیلمەکەدا، دیمەنی سووکایەتی پێکردنەکان کورتکرابوونەوە لەلایەن سانسۆرەکانەوە، و دیمەنێکی ماچکردن لابرابوو. جۆن ھۆرن وتی کە سانسۆرکردنەکە «دوو فیلمی کەمێک جیاواز»ی دروستکردووە.

### ھۆم میدیا
*مناڵی کاراتێ* لەسەر دی ڤی دی و بلوڕەی لە ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ بڵاوکرایەوە، لەلایەن سۆنی پیکچەرز ھۆم ئینتەرتەنمێنتەوە، و وەشانی ٤کەی بلوڕەی لە ١٤ی ئایاری ٢٠١٣دا بڵاوکرایەوە.

## مۆسیقا

سەرەتا مۆسیقادانەری ئایسلەندی ئاتلی ئۆڤارسۆن ھەڵبژێردرا بۆ سکۆڕی فیلمەکە، بەڵام لەلایەن مۆسیقادانەری ئەمریکی جەیمس ھۆرنەرەوە جێی گیرایەوە. *مناڵی کاراتێ* ھۆرنەری گەڕاندەوە بۆ سکۆڕکردن دوای کارەکانی لە فیلمی ٢٠٠٩ی *[[ئەڤەتار (فیلمی ٢٠٠٩)|ئەڤەتار]]*. سکۆڕەکە لە ١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٠ بڵاوکرایەوە.

گۆرانیی سەرەکیی فەرمیی فیلمەکە «Never Say Never»ە، کە گۆرانییەکە لە نووسینی ئادەم مێسنجەر، جەستن بیبەر، تراڤیس گارلاند، عومەر ڕامبێرت، و چەندانی تر، و لەلایەن The Messengers (ئادەم مێسنجەر و ناسری عەتوە) بەرھەمھێنراوە. گۆرانییەکە لە وتنی بیبەر و جەیدن سمیتە. موزیک ڤیدیۆکەی لە ٣١ی ئایاری ٢٠١٠دا بڵاوکرایەوە.

فیلمەکە بە گۆرانیی «Do You Remember» لەلایەن جەی شۆن و شۆن پۆڵ و لیل جۆنەوە دەست پێ دەکات. «Remember the Name» لەلایەن فۆرت ماینەرەوە بەکارھێنرا لە ترایلەری فیلمەکەدا. بەشەکانی گۆرانیی، «Back in Black»ی ئەی سی/دی سی و «Higher Ground»ی ڕێد ھۆت چیلی پێپەرز، لە فیلمەکەدا بەکارھێنران. گۆرانیی «Hip Song» لەلایەن ڕەین لە ترایلەری وڵاتە ئاسیایییەکاندا بەکارھاتووە. موزیک ڤیدیۆکەی لە ٢٢ی ئایاری ٢٠١٠دا بڵاوکرایەوە. «Bang Bang» لەلایەن کنان و ئادەم لەڤین و «Say» لەلایەن جۆن مەیەریش لە فیلمەکەدا بوون. فیلمەکە ھەروەھا «Poker Face»ی لەیدی گاگا، «Low»ی فلۆ ڕیدا، و «Dirty Harry»ی گۆریلاز (بە چینی دەووترێت)ی تێدابوو. وەشانێکی کورتکراوەی نۆکتێرنی ژمارە ٢٠ی فرێدریک شۆپانیشی تێدایە، کە بۆ کەمانچە ئەرەینج کراوە، لە دیمەنی تاقیکردنەوەی کەمانچەکەی مێیینگ، لەگەڵ وەشانە پیانۆکەی سێرگی ڕاخمانینۆفی «Flight of the Bumblebee»ی نیکۆلای ڕیمسکی-کۆرساکۆڤ.

## داھاتوو

کەمێک دوای بڵاوبوونەوەی فیلمەکە، ڕاگەیەندرا کە بەشی دووەمی لە گەشەپێداندایە کە جەیدن سمیت، جاکی چان و تاراجی پی. ھێنسن بۆ ڕۆڵەکانیان لە درێ پارکەر، بەڕێز ھان و شێری پارکەر دەگەڕێنەوە. سەرەتا برێک ئیسنەر ھەڵبژێردرا بۆ دەرھێنان، بەڵام لە جونی ٢٠١٤دا فیلمەکە نووسەری نوێی بۆ ھات و ئیسنەر کاری دەرھێنانی فیلمەکەی لەدەستدا. لە نیسانی ٢٠١٧دا، ئیسنەر گەڕایەوە بۆ کاری دەرھێنانەکە. لە تشرینی یەکەمی ھەمان ساڵدا، جاکی چان وتی کە یەکەم سیناریۆی فیلمەکە زۆر باش نەبووە، بەڵام ئەوەی کە ئێستا کاری لەسەر دەکرێت زۆر باشترە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە چینییەکان
پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکانی ھۆنگ کۆنگ
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە هونەرە جەنگییەکانی هۆنگ کۆنگ
پۆل:فیلمەکانی کۆنگ فو
پۆل:فیلمەکانی هونەرە جەنگییەکان
پۆل:دووبارە دروستکردنەوەی فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە درامییەکانی ساڵی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکانی ھۆنگ کۆنگ لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە چینییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس ھۆرنەرەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمە ھونەرە جەنگییەکانی ھۆنگ کۆنگ
پۆل:فیلمەکانی ھونەرە جەنگییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری پەکین وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە فرە زمانە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:پاشکۆی فیلمەکانی ھۆنگ کۆنگ
پۆل:فیلمەکانی ھۆنگ کۆنگ بە زمانی ئینگلیزی