open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
فانکشنی جووت و تاک

لە ماتماتیکدا فانکشنی *x**n* پێی دەوترێت **فانکشنی جووت** () ئەگەر *n* ژمارەیەکی تەواوی جووت بێت و ئەگەر *n* ژمارەیەکی تەواوی تاک بێت، فانکشنەکە تاکە (). 

## فانکشنی جووت
چەپ|وێنۆک|<math>f(x) = x^2</math>، نموونەی فانکشنێکی جووت
وا دابنێ *f(x)* فانکشنێکی ڕاستەقینە بێت. ئەوا *f*، **جووتە** ئەگەر پەیوەندیی خوارەوە بۆ ھەموو بەھایەکی*x* کە لە بواری *f*دا بێت، ئەم مەرجە جێبەجێ بکات:

لە ڕوانگەی ئەندازەیییەوە فانکشنی جووت ھاوتایە لەگەڵ تەوەری *y*ـەکان.

ئەمانە چەند نموونەیەک فانکشنی جووتن:

*فانکشنی نرخی ڕەھا x \mapsto |x|,
*x \mapsto x^2,
*x \mapsto x^4,
*کۆساین \cos,
* \cosh. (cosh)
## فانکشنی تاک
چەپ|وێنۆک|<math>f(x) = x^3,</math> نموونەی فانکشنێکی تاک
ئەگەر *f(x)* فانکشنێکی ڕاستەقینە بێت. ئەوا *f*، **تاک**ە ئەگەر پەیوەندیی خوارەوە بۆ ھەموو بەھایەکی*x* کە لە بواری *f*دا بێت، ئەم مەرجەی خوارەوە جێبەجێ بکات:

لە ڕوانگەی ئەندازەیییەوە فانکشنی تاک ھاوتایە لەگەڵ خاڵی بنەڕەت.

ئەمانە چەند نموونەیەک فانکشنی تاکن:

* فانکشنی ھەرئەوێتی x \mapsto x,
*x \mapsto x^3,
*ساین \sin,
*فانکشنی ھیپەربۆلیک \sinh,
## تایبەتمەندییەکان
* فانکشنی سفر واتە 0=f(x) تەنیا فانکشنێکە ھەم جووتە و ھەم تاکە.
* ئەنجامی کۆکردنەوەی فانکشنێکی جووت و فانکشنێکی تاک، نە جووتە و نە تاکە، مەگەر ئەوەی یەکێکیان سفر بێت.
* ئەنجامی کۆکردنەوەی دوو فانکشنی جووت، فانکشنێکی جووتە.
* ئەنجامی کۆکردنەوەی دوو فانکشنی تاک، فانکشنێکی تاکە.
* ئەنجامی لێکدانی دوو فانکشنی جووت، فانکشنێکی جووتە.
* ئەنجامی لێدانی دوو فانکشنی تاک، فانکشنێکی جووتە.
* ئەنجامی لێدانی فانکشنێکی جووت و فانکشنێکی تاک، فانکشنێکی تاکە.
* ئەنجامی دابەشکردنی دوو فانکشنی جووت، فانکشنێکی جووتە.
* ئەنجامی دابەشکردنی دوو فانکشنی تاک، فانکشنێکی جووتە.
* ئەنجامی دابەشکردنی فانکشنێکی جووت و فانکشنێکی تاک، فانکشنێکی تاکە.
* گرتەی فانکشنێکی جووت، فانکشنێکی تاکە.
* گرتەی فانکشنێکی تاک، فانکشنێکی جووتە.
* ئەنجامی ئاوێتەکردنی دوو فانکشنی جووت، فانکشنێکی جووتە و ئەنجامی ئاوێتەکردنی دوو فانکشنی تاک، فانکشنێکی تاکە.
* ئەنجامی ئاوێتەکردنی فانکشنێکی جووت و فانکشنێکی تاک، فانکشنێکی تاکە.

## پەراوێزەکان

## پەراوێز

* 

پۆل:ژمێرەی جیاکاری و تەواوکاری
ویکیھەواڵ

**ویکیھەواڵ** پڕۆژەیەکی بڵاوکاری ھەواڵی ناوەڕۆک ئازادی سەربە دامەزراوەی ویکیمدیایە جێمی وەیڵز ویکیھەواڵی بەوە لە ویکیپیدیا جیاکردۆتەوە کە ئەڵێت "ھەموو چیرۆکێکی ناو ویکیھەواڵ پێویستە بە شێوەی ھەواڵی بنووسرێت بە پێچەوانەی وتارێکی ئینکلۆپیدیایی" وە لە ی وە، ویکیھەواڵ بە ٢٩ زمان و بەبەشداری  سەرنووسەری چالاک لە کۆی  وتاری ھەواڵی بەردەستە

## بەستەرە دەرەکییەکان

## سەرچاوەکان


پۆل:پڕۆژەکانی ویکیمیدیا
پۆل:وێبگەکانی ئینتەرنێت کە لە ٢٠٠٤ دامەزراون
پۆل:ماڵپەڕە فرەزمانەکان
لۆکی (جیھانی سینەماییی مارڤڵ)

**لۆکی ڵافیسۆن**، بە ناوە ھەڵگیراوەکەی **لۆکی ئۆدنسۆن**، و نازناوەکەی **خودای ئازار** ناسراوە، کەسایەتییەکە لە لایەن تۆم ھیدڵستن لە زنجیرە فیلمەکانی جیھانی سینەماییی مارڤڵدا ڕۆڵی گێڕاوە و لەسەر کەسایەتییەکی مارڤڵ کۆمیکس بە ھەمان ناوەوە دروستکراوە.

وە، کەسایەتییەکە کەسایەتییەکی دووبارەبووی گرنگی جیھانی سینەماییی مارڤڵە. کەسایەتییەکە لە شەش فیلمی زنجیرەکە دەرکەوتووە، وەک *[[تۆر (فیلم)|تۆر]]*، *[[تۆڵەستێنەکان (فیلم)|تۆڵەستێنەکان]]*، *[[تۆر: جیھانی تاریک]]*، *[[تۆڵەستێنەکان: جەنگی بێکۆتا]]*، *[[تۆڵەستێنەکان: کۆتایی یارییەکە]]*، و لە *[[لۆکی (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|لۆکی]]*، زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی سەربەخۆی دیزنی+ کە سەرنجدەخاتە سەر کەسایەتییەکە، دەرکەوتووە و وابڕیارە لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی *[[چی ئەگەر...؟ (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|چی ئەگەر...؟]]* دەربکەوێت. کەسایەتی لۆکی ژمارەیەک تایبەتمەندی و چیرۆکی بە درێژایی پەنجا ساڵی کەسایەتییەکە مارڤڵدا وەرگرتووە. وەک لە کۆمیکەکاندا، لۆکی خراپەکار بووە لە MCU، چەندین جار ھەوڵی دەستگرتن بەسەر زەوی و ئاسگاردی داوە، و ھاوپەیمانی لەگەڵ خراپەکاری بەھێزتردا بۆ بەدیھێنانی ئامانجەکانی ئەنجامداوە. ئەو ددژمانیەتییەکی تایبەتی بۆ برا ھەڵگیراوەکەی سۆر ھەیە، و بەناوبانگە بە ھاوپەیمانی کردن لەگەڵ سۆر و ئەوانی تر و پاشان ناپاکی کردن لێیان، و گەڕانەوە لە مردن. لە پێشکەوتنەکانیدا بەدرێژایی فیلمەکاندا، ئەو کەمتر سووپەرڤیلەن بوو و زیاتر ئەنتیھیرۆ بوو.

## تێبینییەکان


## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* Loki لەسەر Marvel Cinematic Universe Wiki
* Time Variant Loki  لەسەر Marvel Cinematic Universe Wiki
* Thor (Thor Odinson) Biography - Marvel Cinematic Universe (MCU) - Marvel Studios Official Web Site

پۆل:کەسایەتییەکانی جیھانی سینەماییی مارڤڵ
پۆل:بکوژە خەیاڵییەکان
پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم
پۆل:پیاوکوژی خەیاڵی
پۆل:بەخێوکردنی کەسایەتی لە فیلمەکان
پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە خەیاڵییەکانی فیلم
پۆل:باوککوژە خەیاڵییەکان
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە تووشی نەخۆشی فشاری دەروونی دوای کارەسات بوون
دووک سیانگی چێن

**دووک سیانگی چێن** (بە چینی:陳相公;  خوێندنەوە: چێن سیانگ گۆنگ) سێیەم فەرمانرەوایی ویلایەتی چێن بوو لە سەردەمی ڕۆژاوای ژۆو

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١٠یەمی پێش زایین
دووک شێن (یورۆنگ)ی چێن

**دووک شێنی چێن** () پێنجەم فەرمانرەوایی ویلایەتی دێرینی چین ویلایەتی چێن بوو لە سەردەمی ڕۆژاوای ژۆو

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن
پۆل:فەرمانڕەوا چینیەکانی سەدەی ٩یەمی پێش زایین

پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٩یەمی پێش زایین
دووک سی چێن

**دووک سی چێن** (بە چینی:陳僖公  خوێندنەوە: سی چێن گۆنگ) خانەدانێکی ژۆو بوو، حەوتەم فەرمانرەوای ویلایەتی دێرینی چین ویلایەتی چێن بوو بە پلەی دووک.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٩یەمی پێش زایین
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین
دووک ووی چێن

**دووک ووی چێن** (بە چینی: 陳武公;  خوێندنەوە: چێن وو گۆنگ) ھەشتەم فەرمانرەوای ویلایەتی دێرینی چین ویلایەتی چێن بوو لە سەردەمی ڕۆژاوای ژۆو

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین
دووک وێنی چێن

**دووک وێنی چێن** (بە چینی:陳文公;  خوێندنەوە: چێن وێن گۆنگ) ١١م فەرمانرەوایەتی ویلایەتی دێرینی چین ویلایەتی چێن بوو لە سەرەتای سەردەمی بەھار و پایز

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین
دووک ژوانگی چێن

**دووک ژوانگی چێن** (بە چینی:陳莊公;  خوێندنەوە: چێن ژوانگ گۆنگ) ١٥م فەرمانرەوای ویلایەتی دێرینی چین، ویلایەتی چێن بوو لە سەردەمی بەھار و پایز

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین
دووک یی چێن

**دووک یی چێن** () **ناوی خۆی**: یوێ نۆیەم فەرمانرەوای ویلایەتی دێرینی چین ویلایەتی چێن بوو لەسەردەمی رۆژاوای ژۆو

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین
دووک پینگی چێن

**دووک پینگی چێن** (بە چینی:陳平公;  خوێندنەوە چێن پینگ گۆنگ) دەیەم فەرمانرەوای ویلایەتی دێرینی چین ویلایەتی چێن بوو لەسەردەمی ڕۆژاوای ژۆو تا سەردەمی بەھار و پایز

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین
دووک مووی چێن

**دووک مووی چێن** (بە چینی:陳穆公;  خوێندنەوە: چێن موو گۆنگ) ١٧م فەرمانرەوای ویلایەتی دێرینی چین ویلایەتی چێن بوو لە سەردەمی بەھار و پایز

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن
پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٧ی پ.ز
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین
فرۆشگا

**فرۆشگا**، **دووکان** یان **دکان** شوێنێک بۆ فرۆشتنی کاڵایە. چەندین فرۆشگا و دووکان بۆ فرۆشتنی چەندین کاڵا ھەن.

## لە کوردستان
لە کوردستان ھێندێک شوێن ھەن کە بەھۆی ھەبوونی بازاڕی باشی دووکانداران، فرۆشگا یان دووکانی ئەم شوێنە ئەوەندە گرانە کە ھێندێک دەڵێن بەھای دووکانەکان بە بست دەپێون.

## سەرچاوەکان
* فروشگاه لە ویکیپدیای فارسی
تۆر (جیھانی سینەماییی مارڤڵ)

**سۆر ئۆدنسۆن** کەسایەتییەکی خەیاڵییە لە لایەن کریس ھێمسوۆرت لە زنجیرە فیلمەکانی جیھانی سینەماییی مارڤڵدا ڕۆڵی گێڕاوە و لەسەر کەسایەتییەکی مارڤڵ کۆمیکس بە ھەمان ناوەوە دروستکراوە. لە فیلمەکاندا، سۆر یەکێک لە بەھێزترین ئاسگاردییەکانە، کە شارستانییەکی بێگانەی کۆنە خاوەن پەیوەندییەکی دوورودرێژە لەگەڵ زەویدا، و مرۆڤەکان ئەوانیان بە خودا داناوە. سۆر ئەندامی دروستکەر و بنکەی تۆڵەستێنەکانە و دەچێتە ناو پاسەوانانی گەلەئەستێرە.

وە، سۆر کەسایەتی بناغەی جیھانی سینەماییی مارڤڵە، کاتێک لە ھەشت فیلمی زنجیرەکەدا دەرکەوتووە. کەسایەتییەکە و دوو فیلمی سەرەتایی بە پێشوازی تێکەڵاوی لێکرا، بەڵام تۆر: راگنارۆکی ناو قۆناغی سێیەمی داستانی بێکۆتا زۆربەی کات ڕەخنەی ئەرێنی بۆ ڕێکخستنەوەی سۆر و چیرۆکەکەی وەردەگرێت، و لەو کاتەوە بۆتە خۆشەویسترینی سەرسامبووان.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* Thor لەسەر Marvel Cinematic Universe Wiki
* Thor (Thor Odinson) Biography - Marvel Cinematic Universe (MCU) - Marvel Studios Official Web Site

پۆل:کەسایەتییەکانی جیھانی سینەماییی مارڤڵ
پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم
پۆل:کارەکتەرە خەیاڵیەکان چاوێکیان لەدەستداوە
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە تووشی نەخۆشی فشاری دەروونی دوای کارەسات بوون
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای کارەبایی یان موگناتیسییان هەیە
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای کارەبایی یان موگناتیسییان ھەیە
پۆل:کارەکتەرەکانی مارڤڵ کۆمیکس کە دەتوانن بە خێراییی سەروو مرۆیی بجووڵێن
پۆل:کارەکتەرەکانی مارڤڵ کۆمیکس کە ھێزی سەروو مرۆیییان ھەیە
فرۆشیار

**فرۆشیار یان دابینکەر** کەسێکە کڕیارەکەی (داواکار) ھەر کاتێک سەردانی بکات یەکسەر دەتوانێت پێداویستییەکانی دابین بکات، ئەویش بە یارمەتی خەمڵاندنی ئابووری، پێداویستییەکانی بازاڕ دیاری دەکات و دواتر بە دابینکردنی ئەو کاڵاوشانەی کە لەلایەن بازاڕەوە پێویستن بۆ کڕیارەکان و بە حسابکردنی بڕی خواست و خستنەڕوو، دواتر بە ئەنجامدانی مامەڵەلەگەڵ کڕیاردا، بەھاکەی بۆ دابین دەکات. زیادکردنێک دابین دەکات.

بازرگانی فرۆشیار یەکێکە لە چوار کۆڵەکە بنەڕەتییەکانی پێکھێنانی بازاڕی ئابووری چونکە دەبێت چوار فاکتەر بۆ پێکھێنانی بازاڕێک " بەکاربەر یان داواکەر "، " پێویستی یان پێویستی "، " ھێزی کڕین "، " دابینکەر یان پیشەگەر " بێت. ئەگەر لە ھەر بازاڕێک دا پێوەندییەکی لۆژیکی لە نێوان چوار توخمە ناوبراوەکەدا ھەبووبێت، دەڵێن بازاڕ بە دیسپلین یان ڕێکدەخرێت.

## مەبەست لە ڕۆڵی فرۆشیار لە بواری ئابووریدا
ئامانجی کۆتایی فرۆشیارانی کێبڕکێی بازرگانی واتە " پرۆسەی مشتومڕ و باڵادەستی ی نێوان ھەر فرۆشیارێک بۆ بەدیھێنانی ئامانجێکی بازرگانی دیاریکراو، وەک ڕاکێشانی کڕیاری زیاتر بۆ بەرھەمەکانیان و بەدەستھێنانی قازانج و بەشی زیاتری بازاڕ ". لە ئابووریدا ھیچ گومانێک لە بەسوودبوونی کێبەرکێ لە بواری چالاکی بازرگانیدا نییە ئەگەر ژینگەی بازاڕ ئازاد بێت و دوور بێت لە ھەر جیاکاری و بەربەستێکی بێ ئەنجام.

بەم پێیە ئەنجامی پێشبڕکێکە سەرکەوتنی فرۆشیار و ئەو دەزگا دەبێت کە لە ڕکابەرەکانی کاراتر و لێھاتووترە. وەھا دەزگایەک لە ڕاکێشانی کڕیار و فرۆشتنی بەرھەمەکانی لە ئەنجامدا سەرکەوتووتر دەبێت و کەسانی تر کە ناتوانن پێشبڕکێی لەگەڵ بکەن ناچار دەبن بازاڕ بەجێ بێڵن کە یەکێکە لە یاسا دادپەروەرانەکانی سروشت. بەکورتی بەھۆی بوونی فرۆشیارو لەبەو جۆرەش یاساکانی پێشبڕکێ کە بازاڕ ڕێکدەخەن و لەڕیزی ڕێنمایییە ئابوورییەکاندان، دەبێت تەنیا مەبەستی فرۆشیارەکان زیادکردنی کارایی بێت، کە ئەمەش بەشێوەیەکی خۆڕسک انە دەبێتە ھۆی بەرزکردنەوەی باشی بەکاربەر.

## سەرچاوەکان
# Part III, effects of the contract, Rule 5. *Sale of Goods Act 1979*. Sale of Goods Act 1979
# Putthiwanit, C. ; Ho, S. -H. (2011). "Buyer Success and Failure in Bargaining and Its Consequences". *Australian Journal of Business and Management Research*. **1** (5): 83–92.
# Philip Kotler, *Principles of Marketing,* Prentice -Hall, 1980
# Greening, Jack (1993). *Selling Without Confrontation*. The
#
جیلیان

**جیلیان** ( بە چینی:季連; خوێندنەوە: جیلیان) یەکەم فەرمانرەوای ویلایەتی چوو بوو لە سەردەمی دێرینی چین

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١٢یەمی پێش زایین
پۆل:فەرمانڕەوایانی دامەزرێنەر
پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چوو
ینگبۆ

**ینگبۆ** (بە چینی:𦀚伯) دووەم فەرمانرەوای ویلایەتی چوو بوو، باوکی جیلیان بوو دایکی خاتوو بی ژویی (妣隹), دایکی واتا خاتوو بی ژوویی نەوەی پاشا پانگێنگی پاشای ئیمپراتۆریەتی شانگ بوو

## سەرچاوەکان
* 
پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چوو
یوسیۆنگ

**یوسیۆنگ** (بە چینی: 鬻熊; خوێندنەوە: یوسیۆنگ) ھرەوەھا وەک **یوزی** یان **مامۆستا** یوو (بە چینی:鬻子;  خوێندنەوە: یوزی) ناسراوە فەرمانرەوایەکی سەرەتای ویلایەتی چوو بوو لۆرد یوسیۆنگ نزیک و مامۆستای پاشا وێنی یەکەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چوو
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین
پیتەر کوێڵ (جیھانی سینەماییی مارڤڵ)

**پیتەر کوێڵ** کەسایەتییەکی خەیاڵییە لە لایەن کریس پرات لە زنجیرە فیلمەکانی جیھانی سینەماییی مارڤڵدا ڕۆڵەکە دەگێڕێت، ھەندێک جار بە **ستار لۆرد** دەناسرێت، لەسەر کەسایەتییەکی مارڤڵ کۆمیکس بە ھەمان ناوەوە دروستکراوە. لە زنجیرە فیلمەکەدا، لە سەرەتادا کوێڵ وەک ئەندامێکی کەمەڵەی بەکرێگیراوی ئاسمان بە ناوی ڕاڤەجەرز بوو کە لە منداڵیدا ئەویان لە زەوی فڕاند. ئەو بوو بە سەرۆکی پاسەوانانی گەلەئەستێرە کاتێک بەھۆی پێویستی وەستاندنی رۆنان تاوانبارەکە لە وێرانکردنی زاندار کۆدەبنەوە.

ەوە، کوێڵ لە چوار فیلمی جیھانی سینەماییی مارڤڵدا دەرکەوتبوو، بە پاسەوانانی گەردوون لە ۲۰۱٤دا دەستی پێکرد. کەسایەتییەکە لە پاسەوانانی گەردوون ٢ لە ۲۰۱۷ دیسانەوە دەرکەوتەوە، بە دوایدا لە تۆڵەستێنەکان: جەنگی بێکۆتا لە ۲۰۱٨، و تۆڵەستێنەکان: کۆتایی یارییەکە لە ۲۰۱۹ دەرکەوت.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەسایەتییەکانی جیھانی سینەماییی مارڤڵ
پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای دەستکاریکردنی وزەیان ھەیە
پۆل:پاڵەوانانی گەردوون (زنجیرەفیلم)
پۆل:بەخێوکردنی کەسایەتی لە فیلمەکان
پۆل:بەکرێگیراوە خەیاڵییەکان
پۆل:دزە خەیاڵییەکان
پۆل:یاساشکێنە خەیاڵییەکان
پۆل:سووپەرھیرۆ ئەمریکییەکانی مارڤڵ کۆمیکس
تاکفرۆشی

وێنۆک|چەپ|200px|فرۆشگای تاکفرۆشیی پەنیر
**تاکفرۆشی** () فرۆشتنی کەلوپەل و کاڵای فیزیکی بۆ بەکارھێنانی ڕاستەوخۆ لەلایەن کڕیارەوە دەگرێتەوە، کە لە شوێنێکی دیاریکراوەوە سەرچاوە دەگرێت، وەک فرۆشگا، بۆیک یان کیوسک، یان لە مۆڵێکی بازاڕکردن، لە بەشە بچووک یان تاکەکەسییەکاندا. فرۆشگای تاک دەتوانێت خزمەتگوزاری لاوەکی لەخۆ وەگرێت وەک گەیاندن. کڕیارەکان دەتوانن تاک بن یان پارەدەر بن لە بازرگانیدا تاکفرۆش بە ڕێژەیەکی زۆر کاڵا یان بەرھەم لە پیشەگەران (ڕاستەوخۆ یان لە ڕێگەی فرۆشیاری کۆفرۆشییەوە) دەکڕێت، پاشان چەندێتی بچووکتر دەفرۆشێت بە کڕیاری کۆتایی زۆرجار پێی دەوترێت دوکان یان فرۆشگا. دوکاندارەکان لە خوارەوەی زنجیرەی دابینکردندان بازاری دروستکەر پرۆسەی تاکفرۆشی وەک بەشێکی پێویست لە ستراتیژی دابەشکردنی گشتی نیشان دەدات. ناونیشانی تاکفرۆشیش لەو بارودۆخانە بەکاردەھێنرێت کە دابینکەری خزمەتگوزاری خزمەتی پێویستی ژمارەیەکی زۆر لە خەڵک دەکات، وەک خزمەتگوزاری گشتی وەک کارەبا.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:بازرگانی
پۆل:وردەفرۆشی
سیۆنگ لی

**سیۆنگ لی** (بە چینی:熊麗,) سێیەم و لە فەرمانڕەوا سەرەتایەکانی ویلایەتی چوو بوو لە سەردەمی زووی ئیمپراتۆریەتی ژۆو لە سەردەمی دێرینی چین،

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چوو
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین
سیۆنگ کوانگ

**سیۆنگ کوانگ** (بە چینی:熊狂) لە فەرمانرەوا سەرەتاکانی ویلایەتی چوو بوو لە سەردەمی زووی ئیمپراتۆریەتی ژۆو لە مێژووی دێرینی چین، سیۆنگ کوانگ دواتر لەلایەن پاشا چێنگ پلەکەی بەرز دەکرێتەوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چوو
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین
سیۆنگ یی

**سیۆنگ یی** (بە چینی:熊繹;  خوێندنەوە: سیۆنگ یی) یەکەم ڤیسکاونتی ویلایەتی چوو بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ژۆو لە مێژووی چین

## ژیاننامە
سیۆنگ یی کە لە سەردەمی پاشا چێنگ ژیاوە کە زۆر دڵسۆز بوو بۆ ئیمپراتۆریەتی ژۆو و بەرپرسە پێشووەکانی پاشاکانی پێشوو (وو، وێن) پاشا چێنگ داوای یەکتربینینێکی کرد لە نێوان لۆردەکانی ویلایەتەکانی تر لە شوێنی چیانگ لەوێدا سیۆنگ یی سوێندی یاسایی و ھاوپەیمانێتی خوارد بۆ پاشا کە دواتر سیۆنگ یی خاکەکانی دانیانگی وەرگرت و پلەکەی بەرزکرایەوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چوو
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین
ڤیسکاونت

**ڤیسکاونت** یان **ڤیسکاونتە** ناونیشانێکی خانەدانیە لە ئەوروپادا لەنێوان ھەردوو پلەی ئێرل و بارۆندایە لە ئێرل بچووکترە و لە بارۆن بەرزترە.

## چین
ڤیسکاونت (بە چینی: 子 خوێندنەوە: زی)  لە چینیدا بە مانای "مامۆستا" دێت

## سەرچاوەکان
* * 

پۆل:نازناوی خانەدانەکان
سیۆنگ ئای

**سیۆنگ ئای** (بە چینی:熊艾,) دووەم ڤیسکاونتی ویلایەتی چوو بوو لەسەردەمی ئیمپراتۆریەتی ژۆو لە مێژووی دێرینی چین

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چوو
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١٠یەمی پێش زایین
مەولانا عەبدولعەزیز مەلازادە

**مەولانا عەبدولعەزیز مەڵازادە** (١٩١٦ - ١٩٨٧ لە مەشھەد) کەسایەتی دیاری سوننە بوو لە ئێران، ئەندامی کۆمەڵەی شارەزایانی دەستوور بوو، ھەروەھا برای عەبدولڕەحیم مەلازادە بوو بەڕێوەبەری کەناڵی تەوحید. مەولانا عەبدولحەمیدیش زاوای بوو.

## ڕۆیشتن بۆ مەککە
لە یەکەم سەردانی ڕوێشتنی بۆ حەرەمین شەریفین لە ساڵی ١٩٤٩، دوای تەواوکردنی حەج، بڕیاری دا لە یەکێک لە مەدرەسەکانی مەککە درێژە بە خوێندنەکەی خۆی دەدات بۆیە دەچنە یەکێک لەو قوتابخانانەی لەوێ بەناوی «کۆمەڵگای سۆلەتییە» و داوای نیشتەجێبوون بۆ خوێندن دەکەن. بەڕێوەبەری کۆمەڵگەی سۆلەتییە شێخ سلیم ھندی لە چەند کتێبەوە لەسەر بابەتەکانی حەدیس و فیقە و بنەماکانی فیقە و … تاقی دەکرێتەوە بۆ ئەوەی ئاستی زانستیی ئەو لە چینێکی شیاودا دیاری بکرێت و تۆمار بکرێت. بەڵام دوای تاقیکردنەوە و چاوپێکەوتنی زارەکی بۆیان دەردەکەوێت کە ئەو بەسەر ھەموو ئەو کتێبانەدا زاڵە. بەڵێ بۆیە دەڵێن ئاستی ئەکادیمیت لێرە لە ئاستی پەروەردەیی بەرزترە، بۆیە باشتر وایە لەبری خوێندن دەرس بڵێیتەوە، داواتان لێدەکەین لێرە لە کۆمەڵگەی سۆلەتییدا بمێننەوە و دەرس بڵێنەوە.

## مەرگ
مەولانا لە سێیەمین ڕۆژی مانگی ١٢ی ١٩١٦ لە گوندی دپکۆر لە ناوچەی ناوەندیی سەرباز لە باشووری ڕۆژھەڵاتی پارێزگای سیستان و بەلۆچستان لە دایک بووە. لە ڕۆژانی کۆتایی ژیانیدا بۆ دیالیز لە مەشھەد دا ژیانی بەسەر برد و لە ١٢ی ئابی ١٩٨٧ لە ھەمان شار کۆچی دوایی کرد. کوڕی گەورەشی بە ناوی عەبدولمەلێک مەڵازادە ساڵی ١٩٩٥ لە پاکستان تیرۆر کرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٦
پۆل:مردووانی ١٩٨٧
پۆل:بەلۆچ
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٧
پۆل:حەنەفییەکان
پۆل:شەرعزانە حەنەفییەکان
پۆل:ماتوریدییەکان
کولق

**کولق** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەمێ ڕەوزە، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## جوگرافیا

**کولق** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی زایە کەندی. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی گەنجاوا.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی شۆرکەند. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی پیرمۆراد.

## دانیشتوان

* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٧٩) کەس و (١٠٧) خێزان بووە.
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە کورد و ئازەری پێکھاتووە.
* بە کوردی (کورمانجی) و ئازەری دەدوێن.

## ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە و شیعە) پێکھاتووە.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ

## پەراوێزەکان

پۆل:شارستانی ورمێ
ورمێ
ورمێ
پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ژوورێک بۆ خۆت

**ژوورێک بۆ خۆت** () یەکێکە لە بەناوبانگترین کتێبەکانی نووسەری ئینگلیزی ڤێرجینیا وولف (١٨٨٢–١٩٤١) کە لە ئەیلوولی ١٩٢٩ لە تەمەنی ٤٧ ساڵی ڤێرجینیادا بڵاو کرایەوە. کتێبەکە جگە لەوەی بە شێوازێکی تایبەت نووسراوە، تایبەتمەندییەکانی پەخشانی مۆدێرنیسمی تێکەڵی وتارنووسین کردووە و شێوازێکی نوێی دروست کردووە. سەرەڕای ئەمانە، ژوورێک بۆ خۆت، بە یەکێک لە باشترین سەرچاوەکانی ڕەخنەی ئەدەبی فێمینیزم و تیۆریی فێمینیزم دادەنرێت.

## بابەت
ولف لە تشرینی یەکەمی ١٩٢٨ کتێبەکەی لە دوای وتاری «ژن و چیرۆک» لە کۆلێژی نیوھام و کۆلێژی گرێتن نووسی و لە گۆڤاری وێژەیی فوروم لە نیویۆرکدا، ھەر بەھەمان ناو وتارێکی بڵاو کردەوە. لە سەرەتای ھەمان ساڵدا ڤێرجێنیا نەخۆش کەوت و لە جێگای نەخۆشیدا بیری لە نووسینی کتێبەکە کردەوە، لە دەستنووسەکانیدا وا دەردەکەوێت کە بەنیاز بووە دەست بکات بە نووسینی شەپۆلەکان، بەڵام بیرۆکەی *ژوورێک بۆ خۆت* وازی لێ ناھێنێت و ھەوڵی ئەوە دەدات بە ستایلێکی نوێ، دەس بە نووسینی کتێبەکە بکات. ئەو لە ماوەی مانگێکدا و سێ مانگ دوای نووسینی وتارەکەی کتێبەکەی تەواو کرد، ھەر وەک بۆخۆی دەڵێت:

## ئەمانەش ببینە
* ١٠٠ کتێبی سەدەی لو مۆند
## سەرچاوەکان

* 

پۆل:کتێبەکانی ١٩٢٩
بنەماڵەی تاھیرییەکان

**بنەماڵەی تاھیرییەکان** (، ) بنەماڵەیەکی دێھقانی سوننی فارس بوو، کە لە ٨٢١ تا ٨٧٣ بە شێوەیەکی کاریگەر حوکمی خۆراسانی دەکرد.

## سەرچاوەکان
بنەماڵەی زەریعییەکان

**بنەماڵەی زەریعییەکان** بنەماڵەیەک بوون لە ھۆزی یام. لە ساڵی ١٠٨٣ بۆ ساڵی ١١٧٥ حوکمی عەدەنیان بۆ زوفار کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییەکانی عەرەب
پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییە عەرەبییەکان
بەغداد بونەجاح

**بەغداد بوونەجاح** (لەدایکبووی ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٩٩١ لە وەھران، جەزائیر) یاریزانێکی تۆپی پێی جەزائیرییە. لە چەندین یانەی عەرەبی یاریی کردووە. لە ئێستادا لە یانەی تۆپی پێی سەدی قەتەری لەگەڵ ھەڵبژاردەی جەزائیر یاری دەکات.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١
پۆل:زیندووان
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠١٩
پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ
جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ گروپی سی

گروپی C ی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ی ٢٠٢٠ لە ڕۆژی ی١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ یارییەکانی لە یاریگای یۆھان کرویف ئەرینا ئەمستردام و هەروەها یاریگای ئەرێنا ناشیۆناڵ ی بوخارست گەری یەکەمی بەڕێوەچوو . گروپەکە لە هەڵبژاردەی هۆڵەندا یەکێک لە میواندارانی پاڵاوانێتیەکە هەروەها ، ئوکراینا ، نەمسا و مەکدۆنیای باکوور پێک دێت . یەکەم یاری ئەم گروپە لە نێوان هەڵبژاردەی نەمسا و مەکۆنیا بەرێوەچوو .

## ڕیزبەندی گروپ

## ئەنەنجامی یارییەکان

### نەمسا VS مەقدۆنیای باکور


### هۆلەندا vs ئوکراینا


### ئوکراینا vs  مەقدوونیای باکووری


### هۆڵەندا vs نەمسا


### هۆڵەندا vs  مەقدوونیای باکووری


## نەمسا vs ئوکراینا


## سەرچاوەکان
 



پۆل:نەمسا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:ئوکراینا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:ھۆڵەندا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:مەقدۆنیای باکور لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
لیز کامبێج

وێنۆک|وێنە
**ئێلیزابێس کامبێج** (لەدایکبووی ١٨ی ئابی ١٩٩١) یاریزانێکی شارەزای تۆپی سەبەتەیە یاریزانە لە تیمی (لاس ڤێگاس ئەیسس)ی سەربە کۆمەڵەی ژنانی تۆپی سەبەتەی نیشتمانی (WNBA) و تیمی ژنانی تۆپی سەبەتەی نیشتمانی ئوسترالیا

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١
پۆل:زیندووان
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢
پۆل:یاریزانانی لاس ڤێگاس ئەیسس
پۆل:ئوسترالیا براوەکانی مەدالیای بڕۆنز
چێڵسی گرای

وێنۆک
**چێڵسی نیشیل گرای** (لەدایکبووی ٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٢) یاریزانێکی شارەزای تۆپی سەبەتەیە، یاریزانە لە تیمی (لاس ڤێگاس ئەیسس)ی سەربە سەربە کۆمەڵەی ژنانی تۆپی سەبەتەی نیشتمانی (WNBA)

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢
پۆل:زیندووان
پۆل:یاریزانانی لاس ڤێگاس ئەیسس
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:پاسەوانانی خاڵ
پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خەڵکە ئێڵ جی بی تییەکانی کالیفۆڕنیا
پۆل:مەدالیاوەرگرانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
گڵکۆ

**گڵکۆ** یان **ئارامگا** بە واتای شوێنی گۆڕی کەسی نێژراوە لە گۆڕستان. بەگشتی ئاماژەیە بۆ شوێنی ناشتنی زانا و شەھیدان و کەسایەتییە ناسراوەکان؛ ھەروەھا ناوی دیکەشی بۆ بەکاردەھێنرێت.

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی وێڵز

وێنۆک|یاریزانانی ھەڵبژاردەی وێلز
[وێنۆک|[گارێس بەیل لەکاتی یاری بۆ وێڵز لە دژی ھەڵبژاردەی نەمسا لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٦]]
**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی وێڵز** () نوێنەرایەتی وێڵز دەکات لە پاڵەوانییەتییەکانی تۆپی پێی نێودەوڵەتی. لەژێر سەرپەرشتی یەکێتیی تۆپی پێی وێڵز کار دەکات. ئەندامی فیفا و یوفایە. بە یەکێک لە ھەڵبژاردە مێژوویەکانی تۆپی پێ لەسەر ئاستی جیھان دادەنرێت لە ساڵی ١٨٧٦ دامەزراوە. لە ٢٦ی مارچی ١٨٧٦ یەکەم یاری نێودەوڵەتی بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سکۆتلاند ئەنجام ا کە بە ئەنجامی چوار گۆڵی بێ بەرامبەر یارییەکەی بردەوە. ساڵی ١٩٥٨ بۆ یەکەم جار بەشداری جامی جیھانی دەکات. دووجار بەشداری جامی نەتەوەکانی ئەورووپای کردووە ئەوانیش لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦ ،جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠ .گارێس بەیل بە یەکێک لە دیارترین یاریزانەکانی ئەم ھەڵبژاردەیە دادەنرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:ھەڵبژاردەی تۆپی پێی وێڵز
گەنجاوا

**گەنجاوا** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەمێ ڕەوزە، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## جوگرافیا

**گەنجاوا** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی قزل عاشق. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی عەلیاوا.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی قەسوور. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی وەلێندەری ئەڤراز.

## دانیشتوان

* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٦٥) کەس و (١٠٦) خێزان بووە.
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە ئازەری پێکھاتووە.
* بە ئازەری دەدوێن.

## ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (شیعە) پێکھاتووە.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ

## پەراوێزەکان

پۆل:شارستانی ورمێ
ورمێ
ورمێ
پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ گروپی دی

گرووپی D جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ لە ١٣ تا ٢٢ ی حوزەیرانی ٢٠٢١ یارییەکانی لە یاریگای ھامپدین پارک لە گلاسگۆ ھەروەھا یاریگای وێمبلی لەندەن بەڕێوەدەچێت. گروپەکە لە ھەریەکە لە ھەڵبژاردەکانی ئینگلتەرا، سکۆتلەندا، کۆماری چیک، کرواتیا پێک دێت یەکەم یاری ئەم گرووپە لە گەری یەکەم لە نێوان ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کرواتیا و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا لە یاریگای وێمبلی لە شاری لەندەن بەڕێوەچوو. ھەردوو وڵاتی ئینگلتەرا و سکۆتلەندا یەکێکن لەو وڵاتانەی میوانداری پاڵاوانییەتییەکان کردووە.

## ڕیزبەندی گروپ

## ئەنجامی یارییەکان



### سکۆتلاند VS کۆماری چیک


### کرواتیا VS  کۆماری چیک



### ئینگلتەرا VS  سکۆتلاند


### کرواتیا  VS سکۆتلاند


### کۆماری چیک VS ئینگلتەرا


## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*
*پێشەکییەکی گرووپی دی لە UEFA.com

پۆل:کۆماری چیک لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:ئینگلتەرا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:کرواتیا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:سکۆتلاند لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سکۆتلاند

وێنۆک|سکۆتلاند دژی ھۆڵەندا لە یەکێک لە یارییەکانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا لە ساڵی ١٩٩٦

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سکۆتلەندا** () نوێنەرایەتی سکۆتلەندا دەکات لە پاڵەوانییەتییەکانی تۆپی پێی نێودەوڵەتی. لەژێر سەرپەرشتی یەکێتیی تۆپی پێی سکۆتلەندی کار دەکات. ئەندامی فیفا و یوفایە. ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سکۆتلەندا لەگەڵ ئینگلتەرا کۆنترین ھەڵبژاردەی تۆپی پێی جیھانن لە ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٨٧٢ یەکەم یاری نێودەوڵەتی خۆی لەگەڵ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا ئەنجام دا بە یەکسان بوون بەبێ گۆڵ بۆ ھەردوو لا کۆتایی ھات. لە جامی جیھانیی فیفای ١٩٥٤ بۆیەکەم جار بەشداری کرد

## سەرچاوەکان

پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٧٢ لە سکۆتلاند
عەزیزمراد عەبدولمەلەکی

**عەزیزمراد عەبدولمەلەکی** ناسراو بە **عەزیز کرماشانی** (١٩٤٥ لە کرماشان – ١٧ی ئایاری ٢٠١٨ لە سنە) مۆسیقازانی کورد و مامۆستای ئامێری دەھۆل بوو.

## ژیان
عەزیزمراد عەبدولمەلەکی لە ساڵی ١٩٤٥ لە عەشیرەتی عەبدولمەلەکی لە پارێزگای کرماشان لە دایک بوو. ئەو لە تەمەنی تازەلاویدا فێری ژەنینی ئامێری دەھۆڵ بوو و تا کۆتایی ژیانی وەکوو ژەنیاری ئەم ئامێرە درێژە بە چالاکی خۆی دا. عەزیزمراد عەبدولمەلەکی نیشتەجیی شاری سنەی ڕۆژھەڵاتی کوردستان بوو و نزیکەی شەست ساڵ لە ڕێوڕەسمەکان و فیستیڤاڵەکان دەھۆڵی ژەند و لەگەڵ زۆرێک لە ھونەرمەندەکانی کورد ھاوکاریی کرد. عەزیز عەبدولمەلەکی لە نێوان خەڵکی شاری سنە بەھۆی ھونەری ژەنیاریی خۆی ناسراو بوو و خەڵکی عەزیز کرماشانیی پێ دەگۆتن. ئەو ھەروەھا لە شارەزاکانی مۆسیقای چەمەری بوو.

## مردن
عەزیزمراد عەبدولمەلەکی بە دوای ماوەیەکی نەخۆشی بەھۆی نەخۆشی ھەناستەنگی لە ڕۆژی ١٧ی ئایاری ٢٠١٨ لە نەخۆشخانەی تەوحیدی شاری سنە دڵی لە لێدان ڕاوەستا و کۆچی دوایی کرد. جەستەی عەزیزمراد عەبدولمەلەکی لە کەرتی ھونەرمەندانی گۆرستانی بھەشتی محەممەدیی شاری سنە بە خاک سپێردرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:خەڵکی سنە
پۆل:خەڵکی کرماشان
پۆل:ژەنیارانی ئێرانی
پۆل:ژەنیارانی دەھۆڵ
پۆل:ژەنیارانی کورد
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥
پۆل:مردووانی ٢٠١٨
سەماکردن لەگەڵ کەسێکی نامۆ

**سەماکردن لەگەڵ کەسێکی نامۆ** () تاک گۆرانییەکی گۆرانیبێژی بریتانیایی سام سمیت و گۆرانیبێژی ئەمریکی نۆرمانییە. دەقی ئەم گۆرانییە لەلایەن سمیت، نۆرمانی، جیمی نیپس، مایکێل ئێس ئێریکسن، تور ھێرمانسن نووسراوە و لەلایەن ستارگیت و نیپس بەرھەم ھێنراوە. «سەماکردن لەگەڵ کەسێکی نامۆ» لە ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ لەلایەن کاپیتال ڕێکۆردز بڵاو کرایەوە.
ئەم تاکە گۆرانییە لە ڕووی بازرگانییەوە سەرکەوتوو بوو، لە مەکسیک، ئایسلەندا و لوبنان پلەی یەکەمی بەدەست ھێنا، لە بەریتانیا پلەی سێھەمی گرت، لە ئەمریکا پلەی حەوتەم و لە ٢١ وڵاتی تردا یەکێک بوو لە ١٠ گۆرانییە باشەکان. بە وتەی گۆڤاری فوربز «سەما لەگەڵ کەسێکی نامۆ» پڕ بینەرترین موزیکی ڕادیۆیی ساڵی ٢٠١٩ بوو.و بۆ خەڵاتی بریت لە ٢٠٢٠ وەکوو گۆرانی ساڵ پاڵێورا.

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

* 
## بەستەرە دەرەکییەکان
*

پۆل:گۆرانییەکانی ٢٠١٩
جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ گروپی ئێف

گروپی F جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ لە ١٥ تا ٢٣ ی جوونی ٢٠٢١ یارییەکانی لە یاریگای پوساکاس ئەرێنا لە بوداپێست هەروەها لە یاریگای ئەلیانز ئەرێنا لە  میونشن بەڕێوەدەچێت .گروپەکە لە هەریەکە لە هەڵبژاردەکانی مەجەرستان ،پورتوگال پاڵەوانی رابردووی جامەکە ، فەڕەنسا ،وە ئەڵمانیا یەکەم یاری ئەم گروپە لە نێوان هەردوو هەڵبژاردەی پورتوگال و هەڵبژاردەی هەنگاریا بەرێوەچوو . 

## ڕیزبەندی گروپ

## ئەنجامی یارییەکان

### مەجەرستان VS پورتوگال


### فەڕەنسا VS ئەڵمانیا


### <section begin="F3" />

### فەڕەنسا VS مەجارستان


### پورتوگال vs ئەڵمانیا


### پورتوگال vs فەرەنسا


### ئەڵمانیا vs مەجەرستان


## سەرچاوەکان
 

پۆل:جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:مەجارستان لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:فەرەنسا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:پورتوگال لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:ئەڵمانیا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:ئەو وتارانەی ناوی ئینگلیزی تێدایە
سوورەیا سیراجەدینی

**سوورەیا سیراجەدینی** (٢٣ی ئازاری ١٩٦٠ – ٢٤ی تەممووزی ٢٠٠٦) چالاکوانێکی کوردی بواری مافەکانی مرۆڤ بوو، سورەیا لە تەھران لە خێزانێکی ڕێزلیگراو بەناوی نەقشبەندی لەدایکبووە، خێزانەکەی لە ١٩٨٠ لە ئێران کۆچیان کرد بۆ سلێمانی و بەغدابۆ ماوەی دوو ساڵ و دواتر چوون بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ١٩٨٢، سورەیا لەھەردوو زانکۆی ویلایەتی سان فرانسیسکۆ و زانکۆی (NEU) خوێندی لە بواری ئەندازیاری ئەلیکترۆنیک و بڕوانامەی بەکالیۆرۆسی زانستی لە بوارەکەی ھێنا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠
پۆل:مردووانی ٢٠٠٦
پۆل:چالاکانی کورد
پۆل:ژنان لە سیاسەت
پۆل:چالاکوانە ئێرانییەکان لە مافەکانی مرۆڤ
پۆل:چالاکوانانە کوردەکانی مافی مرۆڤ
پۆل:چالاکوانە کوردەکانی مافی ژنان
پۆل:ژنانی سیاسیی کورد
دونپزیل

**دونپزیل** لەژێر ناوی بازرگانی **ئاریسێپت** دەفرۆشرێت لەنێوان ئەوانی تر، بەکاردێت بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشی ئەلزەھایمەر، وا دەردەکەوێت کاریگەرییەکی سەرەتایی ھەبێت لە چالاکی و کارکردنی ھۆش و بیرەوەری، ھەرچۆنێک بێت پێویستە چارەسەرییەکە بوەستێنرێت گەر ھیچ سوودێکی کاریگەر بەدی نەکرا، دەرمانەکە لە ڕێگەی دەمەوە بەکاردێت.

کاریگەرییە لاوەکییەکانی وەک دڵ تێکەلھاتن، کێشەی خەو، توند و تیژی، سکچون، ھەستکردن بە ماندووبوون، ئازاری ماسولکە ھەرچۆنێک بێت کاریگەرییە لاوەکییە بەھێزەکان وەک لێدانی ناتەواوی دڵ، زوو چوونە سەرئاو، سەرع، دەرمانەکە لە ساڵی ١٩٩٦ لە ئەمریکا پەسەند کرا کە بەشێوەی دەرمان بەکار بھێنرێت

## سەرچاوەکان

## لێکۆلینەوەی زیاتر
* 
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:چارەسەری نەخۆشی ئەلزەھایمەر
پۆل:لقەکانی فایزەر
کۆمەڵەی پێنجەمی جامی یۆرۆی ٢٠٢٠

گرووپی E جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ لە ١٤ جوونی ٢٠٢١ یارییەکانی لە یاریگای کریستۆڤسکی لە سەنت پیتەرزبورگ ھەروەھا یاریگای لا کارتۆجا لە شاری سێڤیلیا گەری یەکەمی بەڕێوەچوو. گرووپەکە لە ھەریەکە لە ھەڵبژاردەکانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا خانەخوێ، ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سلۆڤاکیا، ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سوێد ،ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پۆڵەندا پێکدێت. یەکەم یاری ئەم گرووپە لە نێوان ھەردوو ھەڵبژاردەی پۆڵەندا و ھەڵبژاردەی سلۆڤاکیا بەرێوەچوو.

## ڕیزبەندی گرووپ

## ئەنجامی یارییەکان
### پۆڵەندا vs سلۆڤاکیا


### ئیسپانیا vs سوێد


### سوێد VS سلۆڤاکیا


### ئیسپانیا VSپۆڵەندا



### سلۆڤاکیا VS ئیسپانیا



### سوێد VS پۆڵەندا


## تێبینییەکان


## سەرچاوەکان

پۆل:ئیسپانیا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:پۆڵەندا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:سلۆڤاکیا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:سوێد لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠
پۆل:ئەو وتارانەی ناوی ئینگلیزی تێدایە
بازاڕی سنە

**بازاڕی سنە** کەوتووەتە جەرگەی شاری سنە و لە نێوان مەیان ئێقبال و مەیان ئینقلاب (دەور مەیان) ھەڵکەوتووە و مێژوویەکی کۆنی ھەیە. ئەم بازاڕە
لە دوو بەشی جیاواز پێک ھاتووە. بەشێک بە ناوی ئاسف و بەشەکەی دیکە بە ناوی بازاڕ سنەیی ناوبانگی دەر کردووە.
بازاڕی سنە لە ساڵی ١٩٩٦ زایینی لەلایەن ڕێکخراوەی میراتی کولتووری ئێران، بە ژومارەی ١٧٧٥ تۆمار کرا و بوو بە یەکێک لە ئاسەوارە میللییەکانی ئێران و ڕۆژھەڵاتی کوردستان.

## مێژوو
بازاڕی سنە لە ساڵی ١٠٤٦ ھەتاوی ھاوکات لەگەڵ حکوومەتی سەفەویەکان و بە دەستی سلێمان خانی ئەردەڵان بوونیاد نرا و لەو کاتەدا حەمام و مزگەوت و کاروانسەرای تێدا دروست کرا.

## پێشانگا

Bazar (27)-2.jpg|کۆڵانێک لە بازاڕی سنە


## سەرچاوەکان

پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئێران
پۆل:پارێزگای کوردستان
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان
پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پارێزگای کوردستان
قشڵاقا تەرزلیا

**قشڵاقا تەرزلیا** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەمێ ڕەوزە، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## جوگرافیا

**قشڵاقا تەرزلیا** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی قزگەوەند. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی ئەحمەد ڕەسوڵ.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی میروئاوا. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی نەسراوا.

## دانیشتوان

* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٥٣) کەس و (٧٧) خێزان بووە.
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە کورد پێکھاتووە.
* بە کوردی (کورمانجی) دەدوێن.

## ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە) پێکھاتووە.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ

## پەراوێزەکان

پۆل:شارستانی ورمێ
ورمێ
ورمێ
پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
بازاڕی سەقز

**بازاڕ سەقز** یەکێک لە شوێنە مێژوویەکانی ئێران و ڕۆژھەڵاتی کوردستانە کە لە ناوەندی شاری سەقز ھەڵکەوتووە و جێگای بازەرگانی نێوان شارەکانی کوردستان و ئێران و ھەروەھا بازەرگانی نێوان وڵاتانی ئێران، تورکیا، ئێراق و ھەرێمی کوردستانە.

## مێژوو
ئەم بازاڕە ھاوکات لەگەڵ دەسەڵاتی سەفەوییەکان لە ئێراندا بوژاوەتەوە و پەرەی سەندووە و لە زەمانی زەندییەکان و قاجاڕەکان دا بەردوام جێگای بازەرگانی و تجارەت بووە. ژمارەیێک لە شوێنە مێژوویەکانی شاری سەقز وەک حەمام حاج ساڵە، مزگەوتی دوومنارە و کاروانسەرای تاژەوانچی لە ناو جەرگەی ئەم بازاڕەدا دروست کراون.

ئەم بازاڕە لە چەنین کۆڵان و بازاڕی جۆراوجۆر وەک بازاڕ جوولەکەکان، قازاخانە، بازاڕ ئەردەڵان، بازاڕ گەورە، بازاڕ سەرۆ و بازار جەل و بەرگ کوردی پێکھاتووە.

## پێشانگا

پەڕگە:Jewish-Bazar in Saqqez-Iran.jpg|بازاڕی جوولەکەکان
پەڕگە:Saqqez Bazzar.jpg|بازاڕی سەرۆ


## سەرچاوەکان

پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئێران
پۆل:پارێزگای کوردستان
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان
پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پارێزگای کوردستان
پۆل:شارستانی سەقز
پۆل:شوێنە گەشتیاریییەکان لە سەقز
ئەنوسۆل

**ئەنوسۆل** دەرمانێکە بەکاردێت بۆ چارەسەری مایەسیری. کە بە شێوەی کرێم، تەحامیل، مەرھەم بەردەستە، ئەنوسۆل لە ئێستادا لەژێر ناوی بازرگانی (**Tucks**) لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەردەستە، لەکاتێکدا لە شوێنەکانی تر بە ئەنوسۆل ناسراوە و بازرگانی پێوە دەکرێ

## پێکھاتە چالاکەکان
پێکھاتە چالاکەکانی ناو ئەنوسۆل بریتیە لە ( zinc sulfate; کبریتی زینک) ( monohydrate; مۆنۆھیدرات) (pramoxine HCL; پارامۆکسین ئێچ سی ئێل)

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* وێبگەی فەرمی (شانشینی یەکگرتوو)
* وێبگەی فەرمی (کەنەدا)

پۆل:لقەکانی فایزەر
سی و شەشەمین دەوڵەتی ئیسرائیل

**سی و شەشەمین دەوڵەتی ئیسرائیل** () کابینەی دەوڵەتی ئێستای ئیسرائیلە کە لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ و لەدوای ھەڵبژاردنی ٢٠٢١ی پەرلەمانی ئیسرائیل ھاتە سەر کار.

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

* سی و شەشەمین دەوڵەتی ئیسرائیل کنێسێت
حەمامی حاج ساڵە

وێنۆک|300px|left|حەمام حاج ساڵە لە سەقز
**حەمام حاج ساڵە** یەکێک لە ئاسەوارە مێژوویییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە کە جەڕگەی بازاڕی سەقز ھەڵکەوتووە.
ئەم بنا مێژوویییە لە تشرینی دووەم ساڵی ٢٠٠٠ و بە ژومارەی ٢٨٣٠ لەلایەن ڕیکخراوەی میراتی کولتووری ئێران بە ناو یەکێک لە ئاسەوارە مێژوویییەکانی ئێران تۆمار کرا.

## مێژوو
ئەم حەمامە مێژوویە ھاوکات لەگەڵ دەسەڵاتی سەفەوییەکان لە ئێران بناخەی دانرا و لە زەمان زەندییەکان گەورە کراوەتەوە. لە واقیعدا ئەم بنایە کۆنترین حەمام لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانە کە بە جێ ماوە.

## بەشەکان
لە ناو حەمام حاج ساڵە بەشە جۆراوجۆرەکانی وەک گەرمخانە، خەزێنە و ئاو و زێراو دروست کراوە و لە بنا مێژوویییەکانی دیکەی ئێران لە زەمان سەفەوییەکان دەچێ. ھەروەھا نوورگیر و نەخشە و جوانکارییەکانی لە ناو حەمامەکە بە جێ ماوە.

## چاککردنەوە
حەمامەکە لە ٩٠٠ مەتری چوار گۆشە دروست کراوە و لەلایەن ئیدارەی میراتی کولتووری ئێران چاک کاری لەسەر ئەنجام دراوە. بەڵام جوانکارییەکە پرۆفیشنال نەبووە و زۆرێک لە نەخشەکانی بان دیوارەکان لە ناو چووە.

## پێشانگا


HajSalehBath2.jpg|گومەز له رووی ناوۆ
HajSalehBath3.jpg|نمای ناوۆ
HajSAlehBath1.jpg|نەقش رووی دیوار


## سەرچاوەکان

پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئێران
پۆل:پارێزگای کوردستان
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان
پۆل:شارستانی سەقز
پۆل:شوێنە گەشتیاریییەکان لە سەقز
مێترۆلیریکس

**مێترۆلێکس** () وێبگەیەکی تایبەتە، کە تەرخان کراوە بۆ دەقی گۆرانییەکان، ئەم وێبگەیە لە ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢ دامەزرا. داتابەیسەکەی مێترۆلیریکس زیاتر لە ١ ملیۆن گۆرانیی زیاتر لە ١٦ ھەزار ھونەرمەند لەخۆ دەگرێت. 

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئەرشیڤە سەرھێڵەکان
پۆل:ئەو موڵکانەی ئینتەرنێت کە لە ساڵی ٢٠٠٢ەوە دامەزراون
پۆل:کۆمپانیا تەکنۆلۆژیاکانی کەنەدا
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل

**سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل** (، ) سەرۆکی دەوڵەت و گەورەترین کاربەدەستی ئیسرائیلە.

## پێڕستی سەرۆک وەزیران

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 


پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٤٨ لە ئیسرائیل
دیگنیتاس

وێنۆک|چەپ

**دیگنیتاس** () ناوی ڕێکخراوەیەکی سویسییە کە لە پەرستار و پزیشکی پرۆفیشناڵ پێکھاتووە کە یارمەتی ئەو کەسانە دەدات کە تووشی نەخۆشی بێ چارەسەری ھاتوون تا بە خۆکوشتن کۆتایی بە ژیانیان بێنن، بۆ ئەوەی چیتر ئازار نەکێشن و مردنێکی ئاسانیان ھەبێت. ئەم نەخۆشییە چارەسەرنەکراوانە لە ئێستادا نەخۆشیی جەستەیی یان ئەو کەسانەی لە نەخۆشی دەروونی سەختەوە دەناڵن لەخۆ دەگرێت. ڕێکخراوەکە لە سویس بە مۆڵەتی پزیشک و بەپێی فەرمان و دەنگی دادگا ئەم کارە جێبەجێ دەکات.
ڕێکخراوەکە لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٠دا لە نزیکی زوریخ یارمەتی ٣٢٤٨ کەسی دا کە خۆیان بکوژن. 
## لە وێژەدا
ڕۆمانی من بەر لە تۆ باسی ڕێکخراوەکە دەکات و یەکێک لە کەسایەتییە سەرەکییەکانی ڕۆمانەکە دەیھەوێت لەم ڕێگەوە کۆتایی بە ژیانی بھێنێت. 
## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:خۆکوشتن
پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٩٨
کاروانسەرای تاژەوانچی

**کاروانسەرای تاژەوانچی** یان **کاروانسەرای ئیتحاد** بینایەکی مێژوویییە کە لە ئاجوڕ و کاگڵ ساز کراوە و لە حاشییەی بازاڕی سەقز ھەڵکەوتووە.

## مێژوو
ئەم کاروانسەرایە یەکێک لە ئاسەوارە مێژوویییەکانی ئێران و ڕۆژھەڵاتی کوردستانە کە لە ڕۆژاوای حەمام حاج ساڵە بنا کراوە و لە دوو نوھۆم و حەسارێک و چەنین ئەستون پێکھاتووە.
بناخەی ئەم کاروانسەرایە لە دەورانی زەندییەکان دانراوە و ئەو کات خسرەوخان ئەوەڵ خاوەن فەرمان و حاکمی شار بووە. ھەروەھا لە زەمانی سەفەوییەکان و قاجاڕەکاندا جێگەی حەوانەوەو و ھاتووچووی بازەرگانەکانی ئێران و عوسمانی بووە و ھەتا شەڕی یەکەمی جیھانی و دەستپێکردنی جمھووری مستەفا کەمال لە تورکیا بەردەوام بووە.

## چاککردنەوە
لە چاککردنەوەی ئەم ساختمانە مێژوویە، ھەتا ئیمڕۆکە، دەسەڵاتداران و پارێزگارەکانی کوردستان و ئێران ھیچ کارێکی ئەوتوویان نەکردووە و کۆتاھیان کردووە و بە بیانووی ئەوەی کە بەشێک لەم کاروانسەرایە خاوەنی تایبەت بە خۆی ھەیە، لەسەر بیناکە چاک کارییان نەکردووە.

## پێشانگا

پەڕگە:Tajavanchi Caravanserai2.jpg|کاروانسەرا لە ساڵەکانی 1940 زایینی
پەڕگە:کارونسرای تاجوانچی.jpg|کاروانسەرا لە ساڵەکانی 1910 زایینی
پەڕگە:Tajavanchi1935.jpg|کاروانسەرا لە ساڵەکانی 1930 زایینی


## سەرچاوەکان

پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئێران
پۆل:پارێزگای کوردستان
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان
شلێر ڕەشیدی

**شلێر ڕەشیدی** (لەدایکبووی ١٩٧٢ لە سەقز، ئێران) شاعیر، لێکۆڵەر و چالاکوانێکی مەدەنیی خەڵکی شاری سەقز، ڕۆژھەڵاتی کوردستانە.

## ژیاننامە
شلێر ڕەشیدی لە شاری سەقز چاوی بە دنیا ھەڵێنا و لە منداڵییەوە ھۆگر و خولیای شیعر و ئەدەبیاتی کوردی بوو و دیوانە شێعرەکانی شاعیرە بە ناوبانگەکانی ئیران و کوردستانی دەخوێندەوە و ڕۆژ لە دوای ڕۆژ زیاتر لە شیعر و ئەدەبی کوردی نزیک دەبوو.
ئەم خاتوونە شاعیری ڕۆژھەڵاتی کوردستان جگە لە شیعر لە بواری مەدەنی و کۆمەڵایەتی چالاکە و زۆرتری چالاکییەکانی بەرگری لە مافی ژنانە. شلێر ڕەشیدی خوێندنی ئاکادمێکی لە زانکۆی سەقز لە پلەی کارناسی ڕشتەی کۆمەڵناسی شاخەی لێکۆڵینەوە ودواتریش ماستەری ھەمان ڕشتەی کۆمەڵناسی لە زانکۆی پیام نووری بۆکان تەواو کردوە

## فستیڤاڵەکان
شلێر ڕەشیدی لە زۆربەی فستیڤاڵە ئەدەبییەکان و کۆمەڵایەتییەکان بەشداری کردووە و شێعر و وتارەکانی پێشکەش کردووە.

بۆ نموونە: فستیڤاڵی گەلاوێژ لە سلێمانی، فستیڤاڵی دیداری ھێمن لە ھەولێر، فستیڤاڵی سەنتەری لوور بە بەشداری شاعیران و چالاکیوانەکانی ھەر چوار پارچەی کوردستان

## بەرھەمەکان
ئەم خاتوونە شاعیرەی کوردستان تا ئێستا دوو دیوانی شێعری چاپ و بڵاوکردووەتەوە بە ناوەکانی:
* دیوانە شیعری «بەرەژان»
* دیوانە شیعری «ھەنێ شێتی ھەنێ مەستی»
وەرگێڕانی کتێبی کورتە چیرۆکی نووسراوەی مەهسا موحێب عەلی لە فارسی بۆ کوردی بە ناوی لە پەراوێزی عاشقیدا

## نموونە شیعرییەکان
### نموونەی شیعری کلاسیک
**شلێرە**

**پێی بلێن**

### نموونەی شیعری نوێ

* تەنیایی
:لە لێواری پڕ پزیسکی تەنیایی دا وچان ئەدەم
:ئای لە لوورەی سەرگەردانی و ئای لە قیژەی ئەو حەزانەی سەرم بڕین
:لێم ناگەڕێن ئاسوودەبم



* کۆچەر
:کە کۆچەرێ بووی، بۆ ھاتی؟
:کە ئەتزانی شوێنەوارت ئەبێتە زامی ئەبەدی
:لە ناو دڵما
:تۆ ئەبیتە تابلۆی بێ دەنگ
:منیش چیرۆکی ھیجرێکی بێ کۆتایی


## سەرچاوەکان

پۆل:خەڵکی سەقز
پۆل:زیندووان
پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شاعیرانی ژن
تەواوی خوێنەکان لە شەودا ڕەشن

**تەواوی خوێنەکان لە شەودا ڕەشن** (، بە واتای *برای ڕۆحی*) ڕۆمانێکی نووسەری فەڕەنسی دەیڤد دیۆپە کە بە زمانی فەڕەنسی و لە ١٦ی ئابی ٢٠١٨ لەچاپ دراوە. وەرگێڕانی ئەم کتێبە بۆ زمانی ئینگلیزی لە ٢٠٢١ بوو بە براوەی خەڵاتی بووکەر.

## کورتە
ڕۆمانەکە ئیلھامی لە چیرۆکی تاڵی باپیری نووسەرەوە لە سەردەمی جەنگی جیھانیی یەکەمدا وەرگرتووە. چیرۆکی دوو سەربازی سێنیگالی لە بەرەی ڕۆژاوای فەڕەنسا دەگێڕێتەوە، کە کاتێک یەکێکیان بەناوی *مادمبا* دەکوژرێت، ئەوەی تریان، *ئەلفا*، بە شێوەیەکی شێتانە ڕێی توندوتیژی دەگرێتە بەر.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕۆمانە فەڕەنسییەکانی ٢٠١٨
پۆل:براوەکانی خەڵاتی نێونەتەوەیی مەن بووکەر
لی سی

**لی سی** (نزیکەی ٢٨٠ پ. ز – ئەیلوول یان تشرینی یەکەمی ٢٠٨ پ. ز) خۆشنووس و فەیلەسوف و سیاسەتمەدار و نووسەری چینی بنەماڵەی چین بوو. لە ٢٤٦ بۆ ٢٠٨ پێش زایین لە خزمەتی دوو فەرمانڕەوای کردووە وەک ڕاوێژکار یان سەرۆک وەزیران کە بریتی بوون لە چین شی ھوانگ پاشای ویلایەتی چین، کە دواتر ئیمپراتۆری یەکەمی بنەماڵەی چین، ھەروەھا چین ئاڕ شیی کوڕی ھەژدەیەمی چین شی ھوانگ کە دووەم ئیمپراتۆری چین بوو.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:چانسلەرە چینییەکان
پۆل:چین شی ھوانگ
پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی ٣ی پێش زایین
پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو
پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی سێیەمی پێش زایین
پۆل:فەیلەسووفانی یاسا
پۆل:فەیلەسووفە چینییەکانی سەدەی سێیەمی پێش زایین
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٢٨٠ی پ.ز
پۆل:مردووانی ٢٠٨
پۆل:فەیلەسووفەکانی ھێنان
پۆل:فەیلەسووفەکانی زنجیرە فەرمانڕەواییەتی ژۆو
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فینلاند

وێنۆک
**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فینلاند** (بە فینلاندی: Suomen jalkapallomaajoukkue) یەکێکە لە ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ نوێنەرایەتی فینلاند دەکات لە پاڵاوانێتییە نێودەوڵەتییەکان، لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی فینلاندەوە سەرپەرشتی دەکرێت. ئەندامە لە ھەردوو یەکیتی تۆپی پێی جیھانی فیفا و یوفایە، یەکەم یاری نێودەوڵەتی بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سوێد بوو لە ساڵی ١٩٠١١ بە ئەنجامی (٢–٥) لە بەرژەوەندی سوێد کۆتایی ھات. ھەڵبژاردەی فینلاندا بۆیەکەم جار لە مێژووی خۆیدا توانی بەشداری بکات لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠

## سەرچاوەکان
ساوتھامپتن

**ساوتھامپتن** () شارێکە لە شارەکانی شانشینی یەکگرتوو یان ئینگلەند کە کەوتووەتە باشووری ڕۆژھەڵاتی لەندەن. بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٨ لە ٢٦٩٬٧٨١ کەس پێک ھاتووە.

وێنۆک|ساوتھامپتن

مێژووی ئەم شارە بۆ سەردەمی بەردین دەگەڕێتەوە.

## ئەمانەش ببینە
* کاتنامەی ساوتھامپتن

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 


پۆل:بەندەرەکان و لەنگەرگاکانی دەریای مانش
پۆل:بەندەرەکان و لەنگەرگاکانی ھەمپشیر
پۆل:شارۆچکەکانی ھەمپشیر
ناوچەکانی ئینگلتەرا

**ناوچەکانی ئینگلتەرا** بەشێک لە پڕبایەخترین دابەشکردنەکانی وڵاتی ئینگلتەرایە لە بریتانیای مەزن. وڵاتی ئینگلەند لەلایەن دەوڵەتی ئەو وڵاتە و لە ساڵی ١٩٩٨ بە ٩ ناحیە یان ناوچە دابەش کرا. ئەم دابەشکردنە بە مەبەستی ئاسانکردنی سەرژمێری ئەنجام درا. ھەر ناوچە ئیدارەیەکی ھەیە کە لەژێر چاودێریی دەوڵەتی ناوەندی لە بواری کشتوکاڵ، فێرکاری، پیشەسازی، فەرمانبەران و بوارەکانی دیکە کار دەکات.

## سەرچاوەکان

*
سەرۆک کۆماری ئیسرائیل

**سەرۆک کۆماری ئیسرائیل** (، بەمانای سەرۆکی وڵات دێت) سەرۆکی وڵاتی ئیسرائیلە، پێگەکە ڕۆلێکی کاریگەری لەسەر حکومەتی ئیسرائیل و سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ھەیە، سەرۆکی ئێستای ئیسرائیل ئیسحاق ھێرزۆگە کە لە ٧ی تەممووزی ٢٠٢١ دەستبەکار بووە.

## سەرچاوەکان


پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٤٩ لە ئیسرائیل
یائیر لەپید

**یائیر لەپید** (؛ لەدایکبووی ٥ی تشرینی دووەمی ١٩٦٣) ڕۆژنامەوانی پێشوو و سیاسەتوانێکی ئیسرائیلییە کە لە ئێستادا سەرۆکی ئۆپۆزیسیۆنی ئیسرائیلە. ئەو لە ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ ھەتا ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢، وەک سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل لەسەر کار بوو. ئەو پێشتر لە ساڵی ٢٠٢١ ھەتا ٢٠٢٢، وەک وەزیری کاروباری دەرەوەی ئیسرائیل کاری کردووە. لاپید ھەروەھا سەرۆکی یێش عەتیدە، کە لە ساڵی ٢٠٢٠ ھەتا ٢٠٢١ و لە ئێستادا وەکوو سەرۆکێکی ئۆپۆزیسیۆن کاری کردووە. ئەو لە ساڵی ٢٠١٣ ھەتا ٢٠١٤، وەکوو وەزیری دارایی خزمەتی کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وێبگەی فەرمی 
* یائیر لەپید لە وێبگەی کنێسێت
* یائیر لەپید لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:زیندووان
پۆل:وەزیرانی حکوومەتی ئیسرائیل
پۆل:ڕۆماننووسانی جوو
پۆل:سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل
پۆل:ئەکتەر-سیاسەتمەدارەکانی ئیسرائیل
پۆل:وەزیرانی دارایی ئیسرائیل
تومۆر

وێنۆک|تومۆری کۆڵۆن

**تومۆر** () دەرھاتنی جۆرێک زیاگۆشتە لە لەشی مرۆڤ. تومۆر لەگەڵ شێرپەنجە جیاوازن لە یەک. شێرپەنجە جۆرێک تومۆرە کە ھەمووکاتێک بۆ لەش ساقی خەتەرە و زۆرجار مرۆڤ دەکوژێ بەڵام تومۆر لە زۆربەی کاتەکاندا خەتەری نییە.

## ئەنواع تومۆر
دوو جۆر تومۆر ھەیە:
* تومۆرە خۆش خیمەکان (بە ئینگلیزی: Benign)
مروڤ ناکوژێت و بە لەشدا بڵاو نابێتۆ.
* تومۆرە بەد خیمەکان (بە ئینگلیزی: Malignancy)
زۆر جار دەتوانێ مرۆڤ بکوژێت و لە ناو لەش بڵاو دەبێتۆ.

## ھۆکارەکان
ھۆکارەکانی دروستبوونی تومۆر بە دوو شێوەن:
* نێئۆپلاسمی (بە ئینگلیزی Neoplasm)
بەشێکی زیاتر لە ئەم جۆرە زیاگۆشتانە لە لەش دەبنە تومۆر
* نانێئۆپلاسمی:
** ھەوکردن زیاترین عیللەتی تومۆرە
** ماسین (بە ئینگلیزی: Edem)
** نەخۆشینەکانی سکووزا لە کاتی لەدایکبوون لە مناڵدانی دایکدا (بە ئینگلیزی:Congenital disorder)
** بەر بوونەوەی خوێن (بە ئینگلیزی:Haemorrhage, Bleeding)
** کیست یان بلووق دەر کردن (بە ئینگلیزی:Cyst)

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:نیشانەکانی پزیشکی
نەشتەرگەریی ئۆرتۆپدی

وێنۆک|مۆرەی شکاوی مل کە بە نەشتەرگەری ئۆرتۆپدی چارە کراوە

**ئۆرتۆپدی** یان **نەشتەرگەری ئۆرتۆپدی** (بە ئینگلیزی:orthopaedics یان Orthopedic Surgery) لە پزیشکیدا لەگەڵ نەخۆشییەکانی پێشە و ئێسک و مایچە ئیش و کاری ھەیە و نەشتەرگەریەکەی بۆ دەرمانی ئەو جۆرە نەخۆشینانەیە.

## وشەڕەتناسی
وشەی ئۆرتۆپدی لە دوو وشەی ئۆرتۆ (Orthos) بە مانای ڕێک و ڕاس و پدی (paideion)یان پدیۆس بە مانای بەخێو کردنی منداڵ دروست بووە.
وشەی ئۆرتۆپدی لە ساڵی ١٧٤١ لەلایەن نیکۆلاس ئاندری ساز کراوە.

## مێژوو
زۆربەی تەکنیکەکان و شارەزایییەکانی ئۆرتۆپدی لە وەختەساتی شەرە گەورەکان لە نێوان وڵاتاندا بە دی ھاتووە.
نیکۆلاس ئاندری دەرمانە ئۆرتۆپدییەکانی بۆ منداڵان لە زانستگای پاریس لە ساڵی ١٧٤١ بە دونیای پزیشکی ناساند.
جین-ئاندری ونال یکەمین سەنتەری تایبەت بە نەخۆشییەکانی پێشە و ئیسقان یا ھەمان ئۆرتۆپدی لە ساڵی ١٧٨٠ دامەزراند.

## شێوازەکانی ئۆرتۆپدی
پزیشکی لەم بوارەدا لە چەن جۆر دروست بووە:
* نەشتەرگەری مۆرەکانی پشت
* نەشتەرگەری دەس و شان
* نەشتەرگەری گۆرانی جومگە و سمت
* ئۆرتۆپدی منداڵان
* ئۆرتۆپدی یاریکەر لە یانەکانی وەرزشت
* نەشتەرگەری پا و ڕەقێنەی پا
* نەشتەرکەری تومۆرەکانی ئێسک و مایچە

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:تایبەتمەندەکانی بواری نەشتەرگەری
نیشانی کۆماری فیدڕالی (نێجیریا)

**نیشانی کۆماری فیدڕالی** (**OFR**) یەکێکە لە دوو نیشانەکە کە لە ١٩٦٣ لەلایەن کۆماری فیدڕالی نێجیریا دامەزراوە، ھەروەھا ئەو نیشانە بەرزترە لە نیشانی نێجیریا.

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:وەرگرانی نیشانی کۆماری فیدڕالی
پۆل:نیشان، جوانکاری، مەدالیاکانی نێجیریا
پزیشکیی چاو

وێنۆک|پزیشکیی چاو
**پزیشکیی چاو** یان **ئافتلمۆلۆژی** () لە بواری نەخۆشییەکانی چاو و ئاناتۆمی و فیزیۆلۆژی گلێنکە و پووڵەی چاو و ڕێی فرمێسک ئیش و کار ئەکا.
چاو نەخۆشیی جۆراوجۆری ھەیە کە پسپۆرەکان لە پزیشکیی چاو دەرمان و نەشتەرگەری بۆ دەکەن.

## نەخۆشییەکانی چاو
* ئاوی سپی
* گلاوکۆما یان ئاوی ڕەش
* چڵک کردنی پووڵەکان لە خەتی برژنگ
* زەعیفی بینایی
وێنۆک|ئاناتۆمی چاو

## فلۆشیپ
پزیشکیی چاو چەنین فلۆشیپی ھەیە. بۆ نموونە پزیشکیی چاوی منداڵان و دەرمانی چاو خێلی (بە ئینگلیزی: Strabismus)، فلۆشیپی نەخۆشییەکانی دەرەوی چاو و ڕەشێنکەی چاو، فلۆشیپی ئاوی سپی، فلۆشیپی پاتۆلۆژی چاو، فلۆشیپی نەشتەرگەری جوانکاری چاو و ئێکۆپلاستیک و ھتد.

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ڕشتەکانی پزیشکی
پۆل:تایبەتمەندەکانی بواری نەشتەرگەری
برادفۆرد

**برادفۆڕد** () شارێکی شانشینی یەکگرتوو یان ئینگڵەندە لە یۆرکشیری ڕۆژاوا کە لە سێزدە کیلۆمەتری شاری لیدز ھەڵکەوتووە.
بەپێی سەرژمارییەکانی ساڵی ٢٠١٨ ژومارەی دانیشتووانی ئەم شارە ٥٣٧١٧٣ کەس بووە کە چوارەمین شاری پر حەشیمەتی ئینگڵەند بە ئەژمار دێت. لە دوای لەندەن ئەم شارە زیاترین ژومارەی موسڵمانانی تێدا نیشتەجێ بووە کە زیاتریان خەڵکی وڵاتی پاکستانن.

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:برادفۆڕد
پۆل:شارەکانی ئینگلستان
پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی ئینگلستان
محەممەد بوخاری

**محەممەد بوخاری** (١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٤٢ – ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٥) سیاسەتوانێکی نێجیریایی بوو کە لە ئایاری ٢٠١٥ ھەتا ئایاری ٢٠٢٣، سەرۆککۆماری نێجیریا بوو. ئەو ژەنەڕاڵێکی خانەنشین بوو، لە ١٩٨٣ تا ١٩٨٥ وەک سەرۆکی سەربازیی نێجیریا خزمەتی کرد، ئەمەش دوای ھاتنە سەر دەسەڵات بەھۆی کودەتای سەربازییەوە.

بوخاری لە ٢٠٠٣، ٢٠٠٧، ٢٠١١ وەک سەرۆککۆماری نێجیریا لەسەر کار بوو، لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ وەک پاڵێوراوێکی پارتی (All Progressives congress) خۆی بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ٢٠١٥ی نێجیریا پاڵێورا، دواتر ھەڵبژاردنەکەی بردەوە لە گودڵەک جانسنی پاڵێوراو بۆ سەرۆکایەتی، ئەوە یەکەم جار بوو لە مێژووی نێجیریا کە سەرۆکێکی لە پۆستدابوو ھەڵبژادەرەیەکی گشتی بدۆڕێنێت لە ٢٩ی ئایاری ٢٠١٥ بوخاری سوێندی یاسایی خواردوو، دواتریش لە شوباتی ٢٠١٩ بوخاری دووبارە بۆ سەرۆکایەتی ھەڵبژێردرایەوە و لە ھەڵبژاردنەکە لە جێگری سەرۆک ئەتیکو ئەبوبەکری بردەوە بە زیاتر لە ٣ ملیۆن دەنگ.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* وێبگەی ھەڵمەتی ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ٢٠١١ 
* 
* محەممەد بوخاری – لە چاوپێکەوتنێک لە ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٤

پۆل:محەممەد بوخاری
پۆل:ئەو سەرۆکانەی بە کودەتا لاکەوتوون
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی نێجیریا
پۆل:کاندیدەکانی ساڵی ٢٠١٩ لە ھەڵبژاردەی گشتی نێجیریا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢
پۆل:مردووانی ٢٠٢٥
زەینەب ئەحمەد

**زەینەب ئەحمەد** ژمێریار و سیاسەتوانێکی نێجیریە کە وەک وەزیری سەرمایەگوزاری نێجیریا خزمەت دەکات، کاری پلاندانان و ڕێکخستنەوەی بودجەی نیشتمانی ژمێریارێک بە ھەبوونی بڕوانامەی بەکالۆریا لە زانستی ژمێریاری و ماستەر لە بەڕێوەبردنی بازرگانی (MBA) 

لەوەتەی ٢٠١٩وە لەلایەن سەرۆک موحەممەد بوخاریەوە کە دوو وەزیری ھێنا ئەو یەکێک لەوان بوو،

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠
پۆل:ژنە وەزیرەکانی نێجیریا
پۆل:وەزیرەکانی سەرمایەگوزاری نێجیریا
خدراوا

**خدراوا** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری تورکەمان، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## جوگرافیا

**خدراوا** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی مورادەلیا نشیو. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی زورگاوا.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی نێیبن. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی گوڵدانلوو.

## دانیشتوان

* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٠١) کەس و (٦٣) خێزان بووە.
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە کورد و ئازەری پێکھاتووە.
* بە کوردی (کورمانجی)، ئازەری دەدوێن.

## ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە و شیعە) پێکھاتووە.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ

## پەراوێزەکان

پۆل:شارستانی ورمێ
ورمێ
ورمێ
پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ