پێشمەرگە

**پێشمەرگە** () وشەیەکی کوردییە بۆ شەڕکەرە کوردەکان کە ھەندێک بە شەڕکەرانی ئازادی ناویان دەبەن. وشەکە بە مانای «ئەوانەی کە مەرگی خۆیان پێش ھەموو شتێک خستووە لە پێناو پاراستنی نیشتیمان» دێت و ھێزەکانی پێشمەرگەی ھەرێمی کوردستان بە نزیکەیی لەو کاتەوە ھەیە کە جوڵانەوەی کوردەکان بۆ سەربەخۆیی لە سەرەتای ساڵانی ١٩٢٠دا دەستی پێکردووە، ئەمەش دوا بەدوای ڕووخانی ھەردوو ئیمپراتۆریی عوسمانی و قاجاڕ بوو کە ناوچەکانی کوردستان لەژێر دەستیاندا بوو. ئەم ناوەش بۆ یەکەمین جار لەلایەن کۆماری کوردستان لە ساڵی ١٩٤٦ بۆ ناوی سەربازان و چەکدارانی کورد بەکار ھاتووە. کە لەلایەن چایچییەکەی قازی محەممەد پێشنیار کرا، پاشان بە ناوێکی گونجاو ھەڵبژێردرا.

ھێزەکانی پێشمەرگە ڕۆڵێکی بەرچاویان بینی لەگەڵ ھێزی ھاوپەیمانان لە شەڕی دژی حکومەتی بەعس لە باشووری کوردستان؛ ھەروەھا ڕۆڵی سەرەکیی ھەبوو لە پاککردنەوەی عیراق و باشووری کوردستان لە داعش.

## وشەناسی
مێژووناسی کورد کەریم زەند دەڵێت:

## پێکھاتە
* پارتی دیموکراتی کوردستان، ٦ یەکینە (یەکەی ٨٠، زێرەڤانی، پێشمەرگەی ڕۆژ، ھێزەکانی پاراستنی ئێزیدخان، تیپی جزیر، فەرماندەیی ھێزەکانی شنگال)، ١٣٢٠٠٠ کەس، ٤٤/٤ لەسەد
* یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، ٥ یەکینە (یەکەی ٧٠، ھێزی بەرگریی فریاگوزاری، دەزگای دژەتیرۆر، فەرماندەیی ھێزەکانی یەکێتی نیشتمانی، ھێزە ئەمنییەکانی یەکێتی نیشتمانی)، ٨١٠٠٠ کەس، ٢٧/٣ لەسەد
* وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە، ١ یەکینە، ٨٤٠٠٠ کەس، ٢٨/٣ لەسەد

## لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان
لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانیش، پارتە کوردستانییەکان لە وشەی *پێشمەرگە* بۆ ھێزە چەکدارەکانیان کەڵک وەردەگرن. بە شێوەی دیاریکراو لە ئێستاکەدا، بە ھێزە چەکدارەکانی سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران، حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، کۆمەڵە ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران، حیزبی کۆمەڵەی کوردستانی ئێران، کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان، پارتی ئازادیی کوردستان، حیزبی ڕزگاری، سوپای ڕزگاریی کوردستانی ئێران و ڕێکخراوەی خەباتی شۆڕشگێڕی کوردستان پێشمەرگە دەوترێت. ئەمە لە حاڵێکدایە کە پارتی ژیانی ئازادی کوردستان لە وشەی گەریلا کەڵک وەردەگرێت.

لە سەربزێویی کوردانی ڕۆژھەڵات لە ساڵی ١٩٧٩دا، ھێزەکانی دو ڕێکخراوی چەکداری فیدایی، واتە چریکەکانی فیداییی گەلی ئێران (ئەرتەشی ڕزگارکەری گەلانی ئێران) و ڕێکخراوەی چریکەکانی فیداییی گەلی ئێران-کەمینە لە وشەی *پێشمەرگە*یان کەڵک وەردەگرت و ناوی *پێشمەرگەی فیدایی*یان لە سەری ھێزە چەکدارانی خۆی دانابوو.

## پلە سەربازییەکان

## چەک و کەرەستەکان
}
|
|-
|ئێم٤ کاربین
|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا 
|
|-
|ئەی کەی-٤٧ 
|یەکێتیی سۆڤیەت 
|
|-
|گلۆک
|نەمسا 
|
|-
|تفەنگی ئێم ١٦
|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا 
|
|-
|ھێکلەر و کۆخ جی٣٦
|ئەڵمانیا 
|
|-
|ھێکلەر و کۆخ جی٣
|ئەڵمانیا 
|
|-
|ئێم ٩ 
|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا 
|
|-
|دۆشکە
|یەکێتیی سۆڤیەت 
|
|-
!زرێپۆش و تانک
!وڵاتی بەرھەمھێنەر
!
|-
|تانکی تی-٧٢
|یەکێتیی سۆڤیەت 
|
|-
|تانکی تی-٥٥/٥٦
|یەکێتیی سۆڤیەت 
|
|-
|تانکی تی-٦٢
|یەکێتیی سۆڤیەت 
|
|-
|هەمەڕی ھامڤی
|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا 
|بێچوارچێوە
|-
|سیستەمی بەرگری ئاسمانی ئەڤێنجەر
|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا 
|بێچوارچێوە
|-
|تانکی تایپ-٦٩
|چین 
|
|-
|زریپۆشی بی ئێم پی-١ 
|یەکێتیی سۆڤیەت 
|
|-
|زریپۆشی بی ئێم پی-٢
|یەکێتیی سۆڤیەت 
|
|-
|زریپۆشی  ئی ئی-٩ کاسکاڤێل
|بەڕازیل 
|
|-
|زریپۆشی باشماستەر
|ئوسترالیا 
|
|-
|زریپۆشی ئەی تی ئێف دینگۆ
|ئەڵمانیا 
|بێچوارچێوە
|-
|زریپۆشی کۆوگار
|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا 
|
|-
|زریپۆشی ئی ئی-١١ ئوروتو
|بەڕازیل 
|
|-
!تۆپهاویژ
|
|
|-
|تۆپھاوێژی ھاویتزەر ئێم١١٩
|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا 
|بێچوارچێوە
|-
|تۆپهاوێژی خۆهەڵگر (خۆبزوێنەر)ی ٢س١ گڤۆزدیکا
|یەکێتیی سۆڤیەت 
|بێچوارچێوە
|-
|تۆپھاوێژی دی-٢٠
|یەکێتیی سۆڤیەت 
|بێچوارچێوە
|-
|تۆپھاوێژی   دی-٣٠
|یەکێتیی سۆڤیەت 
|بێچوارچێوە
|-
|تۆپھاوێژی ئیم-٤٦
|یەکێتیی سۆڤیەت 
|بێچوارچێوە
|-
|تۆپھاوێژی تایپ-٥٩
|چین 
|
|-
!کۆپتەر و فڕۆکە 
|
|
|-
|ئی سی-٢٢٥
|یەکێتیی ئەورووپا 
|بێچوارچێوە
|-
|ئی سی-١٣٥
|یەکێتیی ئەورووپا 
|بێچوارچێوە
|-
|ئی سی-٦٣٥
|یەکێتیی ئەورووپا 
|بێچوارچێوە
|-
|ئی سی-٧٢٥
|یەکێتیی ئەورووپا 
|
|-
|میل مای-١٧
|یەکێتیی سۆڤیەت 
|بێچوارچێوە
|-
|میل مای-٨
|یەکێتیی سۆڤیەت 
|بێچوارچێوە
|-
|سێسنا-٢٠٨ کەرەڤان
|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا 
|بێچوارچێوە
|-
|ستۆڵ چ-٧٠١
|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا 
|
|-
|بلاک شەیپ پرایم
|ئیتاڵیا 
|
|-
|ئیکاروس سی-٤٢
|ئەڵمانیا 
|
|-
|بێل-٥٨ کیۆوا
|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا 
|
|-
|سیکۆرسکی ئێس-٣٣٣
|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا 
|
|-
|ئەی ئێس-٣٥٠
|یەکێتیی ئەورووپا 
|
|}

## ئەمانەش ببینە
* گەریلا

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:باشووری کوردستان
پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:سیاسەتی عێراق
پۆل:وشە سیاسییەکان
پۆل:سوپاکان بەپێی وڵات
پۆل:ھەرێمی کوردستان
پۆل:وشە و دەستەوشە کوردییەکان
پۆل:مێژووی سەربازی ھەرێمی کوردستان
پۆل:پێشمەرگە