جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٠٧

**جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٠٧** وەشانی چواردەیەمی جامی نەتەوەکانی ئاسیابوو بوو لەماوەی ٧ی تەممووزی ٢٠٠٧ تاوەکو ٢٩ی تەممووزی ٢٠٠٧ لە چوار وڵات میوانداری کرا کە بریتیبوون لە ھەریەک لە تایلاند و ڤێتنام و مالیزیا و ئیندۆنیزیا کە تێیدا ھەڵبژاردەی نیشتیمانی عێراق توانی ببێتە پاڵەوانی وەشانەکە بۆ یەکەمجار لە مێژوویدا بە بردنەوەی لە ھەڵبژاردەی سعوودیە لە یاریی کۆتایی بە ئەنجامی (١–٠).بەدەستهێنانی نازناوەکە لەلایەن عێراقەوە بە یەکێک لە ڕووداوە گرینگە وەرزشییەکانی ئەم وڵاتە دادەنرێت.

## دەستنیشانکردنی میواندار
سەرۆکی یەکێتی تۆپی پێی ئاسیای ئەوکات محەمەد بن ھەمام پێشنیازی کرد کە چوار وڵات میوانداری جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٠٧ بکات، ھەرچەندە پاش ئەوە دانی بەوە دانا کە بڕیارەکەیان ھەڵەبووە بەھۆی ھۆکاری دارایی و لۆجیستی لە مەڕ ڕیێکخستنی ئەم پاڵەوانێتییە لە چوار وڵات.

لە حوزەیرانی ٢٠٠٥ یەکێتی تۆپی پێی ئاسیا تایلەندی ئاگادارکردەوە کە یاریگاکانی تەواو بکات پێش ساڵی ٢٠٠٧ گەرنا مافی میوانداری لێ دەسەنرێتەوە و دەدرێ بە سەنگافورە.

## شارە میواندارەکان

## پاڵاوتنەکان
لە ٢٢ی شوباتی ٢٠٠٦ پاڵاوتنەکانی گەیشتن بە جامی نەتەوەکانی جامی ئاسیای ٢٠٠٧ دەستیپێکرد و لە ١٥ی تشرینی دووەمی ھەمان ساڵ بەکۆتا ھات و ژاپۆنی پاڵەوانی وەشانی ڕابڕدوو ناچارکرا بەشداریبکات لە پاڵاوتنەکان بەھۆی سەرکەوتنی چوار وڵاتی میواندار ڕاستەوخۆ بۆ کۆتایییەکانی جامی ئاسیا ھەروەھا بڕیاردرا خاوەن سێ پلەی یەکەمی وەشانەکە ڕاستەوخۆ بەبێ پاڵاوتن سەرکەون بۆ جامی ئاسیای ٢٠١١ لە قەتەر، سیستەمی پاڵاوتنەکە بەبەشداری ٢٤ ھەڵبژاردە دابەشکران بۆ ٦ کۆمەڵە خاوەنی دوو یەکەمی کۆمەڵە ڕاستەوخۆ سەردەکەون بۆ کۆتایییەکان.

لیستی ھەڵبژاردە سەرکەوتووەکان:

وێنۆک|وڵاتە بەشداربووەکان

## پۆلێنکردنی تیپە بەشداربووەکان
بەپێی دوایین پۆلێنبەندی فیفا لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦ ئاستی تیپەکان دابەشکرا بۆ ئەنجامدامی تیروپشک و وڵاتە میواندارەکان کرانە ئاستی یەکەم:

## پاڵەوانێتییەکە
### قۆناغی کۆمەڵەکان
#### کۆمەڵەی ئەی
##### ڕیزبەندی کۆتایی

##### یارییەکانی کۆمەڵە

وێنۆک|یاریی عێراق و ئوسترالیا.
وێنۆک|یاریی عومان و تایلەند
وێنۆک|بانکۆک - یاریی عومان و ئوسترالیا.

#### کۆمەڵەی بی
##### ڕیزبەندی کۆتایی

##### یارییەکانی کۆمەڵە

#### کۆمەڵەی سی
#### ڕیزبەندی کۆتایی کۆمەڵە

##### یارییەکانی کۆمەڵە

#### گرووپی دی
##### ڕیزبەندی کۆتایی کۆمەڵە

##### یارییەکان

### قۆناغی چارەکی کۆتایی

### نیوەی کۆتایی

### کۆتایی

وێنۆک|یاریگای گیلۆرا بۆن کارنۆ

## براوە

## خەڵاتەکان

## گۆڵکارەکان

## کاردانەوەکان
ھەڵبژاردەی عێراق بۆ یەکەمجار لە مێژوویدا بووە پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئاسیا توانی لە زلھێزەکانی ئاسیا بباتەوە وەکو سعوودیە و کۆریای باشوور و ئوسترالیا، پێش دەستپێکردنی پاڵەوانێتییەکە ھەڵبژاردەی عێراق بەھیچ شێوەیەک پاڵێوراو نەبوو بۆ بەدەستھێنانی نازناوەکە و تەنانەت پاڵێوراویش نەبوو کە بگاتە نیوەی کۆتایی پاڵەوانێتییەکە بەھۆی ئەو دۆخە خراپەی بەرۆکی عێراقی گرتبوو دوای ڕووداوەکانی ٢٠٠٣ و داگیرکردنی وڵاتەکە لەلایەن ئەمریکاوە ھەروەھا دروستبوونی شەری تائیفی لە ساڵانی ٢٠٠٦و٢٠٠٧ لەو وڵاتە لە نێوان شیعە و سووننە ھەروەھا ھەڵبژاردەی عێراق تەواوی یارییەکانی لە دەرەوەی وڵات ئەنجامدا بە تایبەت لە وڵاتەکانی ئیمارات و قەتەر و ئوردن، ئەمە جگە لە لاوازی پشتگیری دارایی ھەڵبژاردەی عێراق و بێسەرووبەری خولی عێراق بەھیچ شێوەیەک عێراقی ناکردە پاڵێوراو بۆ بەدەستھێنانی نازناوەکە بە تایبەت لەھەمبەر بوونی ھەڵبژاردەی وەکو ژاپۆنی ھەڵگری نازناوی وەشانی پێشوو و ھەڵبژاردەی کۆریای باشوور خاوەنی زۆرترین گەیشتن بە مۆندیال لە مێژووی ئاسیا و پێنج جار گەیشتووەتە یاریی کۆتایی ھەروەھا ھەڵبژاردەی سعوودیە کە سێجار نازناوەکەی بردووە و پێنج جار گەیشتووەتە یاریی کۆتایی و ھەڵبژاردەی ئێران کە ئەویش بەھەمان شێوە سێجار بووەتە پاڵەوانی نازناوەکە و ھەڵبژاردەی ئوسترالیا کەیەکەمجار بوو بەشداری بکات لە پاڵەوانێتییەکە دوای ئەوەی بووە ئەندام لە یەکێتی تۆپی پێی ئاسیا و بەشداریی لە مۆندیالی ٢٠٠٦ی ساڵی پێشووی کردبوو لە پاڵ ئەم ھەموو فاکتەرانە ھەڵبژاردەی عێراق بە ھیچ شێوەیەک پاڵێوراوی بردنی نازناوەکە نەبوو، لەگەڵ ئەمانەش یەکێتی تۆپی پێی عێڕاق لە ئایاری ٢٠٠٧ بۆماوەی تەنھا دوو مانگ گرێبەستی لەگەڵ ڕاھێنەری یانەی تائی سعوودی واژووکرد کە ئەویش ڤیێرای بەرازیلی بوو کە ڕاھێنەرێکی ناسراوو نەبوو ھەڵبژاردەکە پێش ئەمە پلەی دووەمی جامی ڕۆژاوای ئاسیای بەدەستھێنا دوای دۆرانی بەرامبەر ئێران لە یاریی کۆتایی ھەروەھا پێش دەستپێکردنی پاڵەوانێتییەکە عێراق ٠–٢ بە ئۆزبەکستان و ٠–٣ بە کۆریای باشوور دۆرابوو لە یاریی دۆستانەی ئامادەکاری.

لە یاریی کردنەوەی پاڵەوانێتییەکە ھەڵبژاردەی عێراق ١–١ بەرامبەر تایلاندی خاوەن یاریگا یەکسان بوو پاشان لە جەولەی دووەم ڕووبەرووی ئوسترالیا بوەوە بە گۆڵی نەشئەت ئەکرەم و ھەوار مەلا محەممەد و مەھدی کەریم توانیان ٣–١ سەرکەون بەسەر ھەڵبژاردەی کانگارۆ کە ئەم یارییە بووە خاڵی وەچەرخان و پاشان لە یاریی سێیەم ٠–٠ یەکسان بوون لەگەڵ ھەڵبژاردەی عومان و عێراق بە یەکەمی کۆمەڵەکەی سەرکەوت کەوتە بەرامبەر ڤیێتنام دووەمی کۆمەڵەی دووەم و عێراق بە دوو گۆڵی یونس مەحموود کۆتایی بە سەرکێشی ڤیێتنامییەکان ھێنا لە پاڵەوانێتییەکە، دواتر کەوتە بەرامبەر ھەڵبژاردەی کۆریای باشوور کە ئەویش لای خۆیەوە ھەڵبژاردەی ئێرانی دەرکردبوو دوای پێشکەشکردنی ئاستێکی بەرز لەلایەن ھەردوو ھەڵبژاردە یاریی چووە گێمی زیادکراو پاشان لێدا یەکلاییکەرەوەکان کە یاریزانانی عێراق سەرکەوتووبون لە جێبەجێکردنیدا ھەروەھا گۆڵچی نووڕ سەبری سەرکەوتووبوو لە گەڕاندنەوەی لێدانی سزای ھەڵبژاردەی کۆریا بەمشێوەیە ھەڵبژاردەی عێراق بۆ یەکەمجار گەیشتە یاریی کۆتایی جامی نەتەوەکانی ئاسیا، لەکاتی ئاھەنگگێران و خۆشی دەربڕین بۆ سەرکەوتنی شێرەکانی ڕافیدەین بۆ یاریی کۆتایی لە ناو ئاپۆرای ھاندەران لە بەغدا تەقینەوەیەکی گەورە ڕوویدا و زیاتر لە ١٦ کەس بوونە قوربانی و ٥٧ کەس برینداربوون بۆیە لە یاریی کۆتایی ھەڵبژاردەی عێراق شریتی ڕەشیان لە قۆڵیان بەستیبوو.

لە یاریی کۆتایی ھەڵبژاردەی عێراق ڕووبەرووی ھەڵبژاردەی سعوودیە بوەوە لە جاکرتای پایتەختی ئیندۆنیزیا بە ئامادەبوونی ٦٠٬٠٠٠ ھاندەر دوای پێشکەشکردنی ئاستێکی بەرز لە دەقیقەی ٧١ی یارییەکە بە ئۆڤەرێکی ھەوار مەلا محەممەد کوری کوردستان و لێدانیکی سەری یونس مەحموود کوری کەرکووک ھەڵبژاردەی عێراق توانی ببێتە پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٠٧ کە لە چوار وڵات بەڕیوەچوو.

و دوای ئەوە ھەڵبژاردەی عێراق ڕاستەوخۆ بەبێ پاڵاوتن گەیشتە جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠١١ لە قەتەر ھەروەھا سەرکەوت بۆ جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٩ لە ئەفریقیای باشوور، دوای بردنەوەکە ڕاستەوخۆ خۆشی و ئاھەنگ لە تەواوی عێراق و کوردستان دەستیپێکرد بەوبۆنەیەوە و ھەروەھا لەلایەن ڕەوەندی عێراقی لە دەرەوەی وڵات.

بەھۆی نالەباریی دۆخی عێراق یاریزانانی ھەڵبژاردەی عێراق لە دوبەی ئیمارات و عەمانی ئوردن ئاھەنگی سەرکەوتنیان گێرا و لەلایەن سەرۆک وەزیرانی ئیمارات و حاکمی دووبەی محەممەد کوڕی ڕاشد ھەر یاریزانێ بڕی ٢٠٠ ھەزار دۆلاری بۆیان کردە خەیاڵ پاشان گەڕانەوە بەغداد و لەلایەن سەرۆک کۆماری عێراق جەلال تاڵەبانی خەڵاتکران پێشوازیان لێکرا و بڕی ١٠ ھەزار دۆلاریان بە خەڵات دایە یاریزانەکان.

بەدەستھێنانی ئەم نازناوە لە تەواوی میدیا جیھانییەکان دەنگی دایەوە ھەروەھا چەندەھا خەڵات و ڕێزلینان بەخشرایە یاریزانەکان ئەم جیلەی ھەڵبژاردەی عێراق ھەمیشە بە زیندووی لە یادەوەری خەڵکی عێراق دەمێنێتەوە.
وێنۆک|ئاھەنگگێرانی ڕەوەندی عێراقی لە دەرەوەی وڵات.

## ئەلبوومی وێنەکان
وێنۆک|بانەری بەخێرھاتن بۆ کردنەوەی جامی نەتەوەکانی ئاسیا
وێنۆک|ئاھەنگی کردنەوەی وەشانی چواردەیەمی جامی ئاسیا لە بانکۆک- تایلەند
وێنۆک|ئاھەنگی کردنەوەی جامی نەتەوەکانی ئاسیا لە بانکۆک.
وێنۆک|دەستپێکی یاریی عومان و ئوسترالیا.

وێنۆک|ئامادەبوونی ٨٨ ھەزار ھاندەر لە یاریگای گیلۆرا بۆنگ کارنۆ، جاکرتا.

پۆل:جامی نەتەوەکانی ئاسیا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٧