ھێرشی دەشتەکانی نەینەوا

**ھێرشی دەشتەکانی نەینەوا** شەڕێک بوو کە تێیدا دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (داعش) ھێرشێکی فرە بەرەیی دژی ھێزەکانی پێشمەرگە لە ناوچەی باکوور و ڕۆژھەڵاتی مووسڵ ئەنجامدا، لە کانوونی دووەمی ٢٠١٥. ھێرشەکە- گرنگترین ئۆپەراسیۆنی سەربازیی داعش لە ناوچەکەدا بوو لە ماوەی چەند مانگێکدا، بە سەرکەوتوویی لەلایەن ھێزە کوردییەکانەوە بەرپەرچدرایەوە و دواتر لەلایەن ھاوپەیمانانەوە ھێرشی ئاسمانی کرا.

## پێشینە
لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا، ھێزە کوردییەکان ھێواش ھێواش پێگەکانیان لە دەوروبەری مووسڵ لە ژێر دەسەڵاتی داعشدا وەرگرتەوە لە چوارچێوەی ھێرشی مووسڵ (٢٠١٥) ، بەتایبەتی لە مانگی تشرینی دووەمدا شنگالیان کۆنترۆڵکردەوە. ئەم پێشڕەوییانە ھەڕەشەی کۆنترۆڵکردنی داعشیان کردە سەر مووسڵ . ناکۆکییەکانی نێوان ھێزە کوردی و عێراقییەکان، پرۆسەی دەرکردنی داعشی لە مووسڵ خاو کردەوە. کورد بانگەوازی لە ڕۆژئاوا کرد بۆ پشتیوانی سەربازیی زیاتر. ئاماژە بەوە کرا کە ئەشتۆن کارتەر وەزیری بەرگریی ئەمریکا سەردانی نزیک شاری ھەولێری کرد بۆ ئەوەی لە ڕۆژی ھێرشەکەدا چاوی بە بەرپرسێکی کورد بکەوێت.

## ھێرشەکە
لە ڕۆژانی ١٦ و ١٧ی کانوونی یەکەمدا، چەکدارانی داعش ھێرشێکی فرە بەرەیییان بۆ سەر ھێڵە بەرگرییە کوردییەکان دەستپێکرد کە ماوەی ١٧ کاتژمێری خایاند و لانیکەم ٣٠٠ چەکداری داعشی چەکدارکراو بە چەکی قورس تێیدا بەشداربوون. ھێرشەکە لانیکەم چوار ھێرشی ھەماھەنگیی تێدابوو، لە ناوچەکانی نەواران، باشیقە، تل ئەسوەد، چیای خەزر و زەردک، ھەروەھا پەناگەکانی پێشمەرگە لە گوندی شیندۆخا. ھێرشەکە توخمێکی سەرسوڕھێنەری تێدابوو، و چەکدارانی داعش توانیان بۆ ماوەیەکی کورت ھێڵەکان بشکێنن پێش ئەوەی بەرپەرچیان بدەنەوە. ئەم ھێرشە لەلایەن بەرپرسێکی سەربازیی ئەمریکاوە بە "سەختترین لێدان کە داعش لە ھاوینی ئەمساڵەوە ھاوێشتی" وەسف کرا.

ھەروەھا بنکەی سەربازیی زیلیکان کە ١٠٠-٢٠٠ سەربازی تورکیا مەشقی چەکدارانی پێشمەرگەی ناوخۆیییان تێدا دەکرد، بە تەقەی ھاوەن و مووشەکی کاتیۆشا ھێرشی کرایە سەر. وتەبێژی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ڕایگەیاند، چەکدارانی داعش ھەوڵیان دەدا ھێزەکانی پێشمەرگە بکەنە ئامانج و بە ھەڵە ھێرشیان کردە سەر بنکەی زیلیکان.

ھەروەھا ھێزە تایبەتەکانی کەنەدا کە ژمارەیان ٦٩ کەس بوو، لە ناوچەکەدا بوون بۆ ئەوەی مەشق و ڕاھێنان بە ھێزە کوردییەکان بکەن و ھەروەھا بەشداربوون و تێوەگلان لە شەڕەکەدا، پاڵپشتییان دانا بۆ پشتیوانیکردن لە کوردەکان لەکاتێکدا ڕۆژی پێنجشەممە ھێرشیان ئەنجامدا. ھەروەھا ھێزەکانی کەنەدا لە ڕابردوودا وەک چاودێرێک بۆ فڕۆکەکانی ھاوپەیمانان ڕۆڵیان گێڕاوە.

ژەنەڕاڵ مارک ئۆدۆم، ئەفسەری باڵای ئەمریکی لە ناوچەکە، ئاماژەی بەوەدا کە ڕەنگە ئامانجی سەرەکیی داعش "ھێرشێکی تێکدەر" بووبێت، کە مەبەست لێی پەکخستنی ھەوڵەکانی گەمارۆدان و گرتنەوەی مووسڵ بوو. مەسعوود بارزانی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان ئاماژەی بەوەدا کە ھێرشەکە لە ڕۆژی ئاڵای کوردیدا ڕوویداوە، و گریمانە دەکات کە مانگێکە لەژێر ئامادەکاریدا بووە.

## تاکتیکەکان
چەکدارانی داعش ھاوەن و مووشەک و چەندین ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژکراویان بەکارھێناوە. لە ناوچەیەکدا- ناوەران- توندڕەوەکان نۆ ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژکراویان تەقاندەوە، بەپێی ڕاپۆرتە ناوخۆیییەکان. ھەروەھا بارھەڵگرە ڕێژنگدارەکان بۆ پشتگیریکردن، ھەروەھا بولدۆزەری زرێپۆش، بۆ پڕکردنەوەی خەندەقەکانی بەرگری کە لە پێگەکانی کورد دەیانیپاراست. ھەروەھا ھێرشبەرەکان سوودیان لە کەشوھەوای خراپ وەرگرت وەک دابینکردنی داپۆشەرێک.

## دژە ھێرشی ئاسمانی
فڕۆکە ئەمریکی، بەڕیتانی، فەڕەنسی و کەنەدی لە زنجیرەیەک ھێرشی ئاسمانی بۆ سەر ھێزەکانی داعش بەشدار بوون بۆ ئەوەی ھاوکاریی کوردەکان بکەن لە بەرپەرچدانەوەی ھێرشەکە. پێگەکانی داعشیش بۆردوومان کران. ھەندێک لە فەرماندە کوردەکان ئاماژەیان بەوە کرد کە لە کاتێکدا کە ئەوان سوپاسگوزار بوون بۆ پاڵپشتیی ئاسمانیی ڕۆژئاوا، بەڵام ھەستیان کردووە کە فڕۆکەکان تا ڕاددەیەک دواکەوتن.

## زەرەر و زیانەکان
خەمڵاندنەکانی قوربانییانی داعش بە ٧٠ کوژراو بە دەستی بەرگریکارانی کورد و "لانی کەم ١٨٠" کوژراو بوون بە ھێرشی ئاسمانی. ھەروەھا چوار سەربازی تورکیاش بریندار بوون. زیانەکانی کورد لانیکەم شەش کوژراو بوون.

## ئەمانەش ببینە

* ھێزی ئەرکی ھاوبەشی تێکەڵ – ئۆپەراسیۆنی چارەسەری ڕیشەیی
* شەڕ لە عێراق (٢٠١٣-٢٠١٧)
* دەوڵەتی ئیسلامی

## سەرچاوەکان

پۆل:شەڕی عێراق (٢٠١٣–٢٠١٧)
پۆل:شەڕەکان بە بەشداریی پێشمەرگە
پۆل:شەڕەکان بە بەشداریی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق و شام
پۆل:شەڕەکان بە بەشداریی تورکیا
پۆل:ھێرشەکان لە عێراق
پۆل:دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام