open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٥

**یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٥** کۆتا یاری خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا بوو لە وەرزی ٢٠١٤–٢٠١٥، وەرزی ٦٠ی پاڵەوانێتی تۆپی پێی یانەکانی ئەورووپا بوو کە لەلایەن UEFA ڕێکخرابوو، و وەرزی ٢٣یە لەو کاتەوەی ناوی لە جامی پاڵەوانی ئەورووپاوە گۆڕدرا بۆ خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا. یارییەکە لە ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥ لە یاریگای ئۆڵۆمپی لە بەرلین لە ئەڵمانیا لە نێوان یانەی یانەی تۆپی پێی یوڤێنتوس ئیتاڵی و یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئیسپانی ئەنجامدرا.

بۆ دووەمجار – دوای ساڵی ٢٠١٠ – ھەردوو یانەکە گەیشتنە یاریی کۆتاییی، ھەروەھا پێشتر ھەریەکەیان خولی نیشتمانی و جامی وڵاتەکەیان بەدەستھێنابوو، بردنەوەی ئەم نازناوە سیانەی نازناوەکانیان بەدەست دەھێنا. دوای تێپەڕبوونی تەنھا چوار خولەک یانەی بارسێلۆنا لە ڕێگای ئیڤان ڕاکیتیچ، گۆڵی یەکەمیان تۆمارکرد، گێمی یەکەم بە ئەنجامە کۆتایی ھات. لە گێمی دوەمدا یوڤێنتوس لە ڕێگای ئەلڤارۆ مۆراتا گۆڵی یەکسان بوونیان تۆمارکرد، بەڵام لە خولەکی ٦٨دا لویس سوارێز جارێکی دیکە بارسێلۆنەی بە پێشخست، دواتریش نیمار گۆڵیکی دیکەی تۆمارکرد بەم ئەنجامە یانەی بارسێلۆنا بۆ جاری پێنجەم لە مێژوویدا نازناوەکەی بەرزکردەوە. ھەروەھا ئەمە شەشەم دۆڕانی یۆڤانتۆس بوو لە یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا، ئەمەش ژمارەیەکی پێوانەیی بوو کە پێشتر لەگەڵ یانەی تۆپی پێی بایەرن میونشن و بەنفیکا ھاوبەشی کردبوو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ٢٠١٤-٢٠١٥ خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا
* یاری کۆتایی ٢٠١٥: بەرلین
ئەلڤارۆ مۆراتا

ئەلڤارۆ مۆراتا (لەدایکبووی ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٢)یاریزانێکی پیشەگەری ئیسپانییە و وەک ھێرشبەر بۆ یانەی ئەتلەتیکۆ مەدریدی لە خولی لالیگا یاری دەکات و کاپتنی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا. لە پێکھاتەی ھەڵبژاردەی ئیسپانیا بووە لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦ و جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠ و جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* پڕۆفایلی فەرمی ئەتلەتیکۆ مەدرید 

پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئیسپانی
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ
پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن
پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن بی
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی
پۆل:یاریزانانی یانەی یوڤێنتوس
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەتلەتیکۆ مەدرید
پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی مەدرید
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢
پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤
ئۆرانۆس

**ئۆرانۆس** (، بە یۆنانی کۆن: Οὐρανός)لە ئەفسانەی یۆنانیدا کەسایەتیکردنی ئاسمانە و یەکێکە لە خوداوەندە سەرەتاییەکانی یۆنانی. بە گوێرەی هیسیۆد، ئۆرانۆس کوڕ و هاوسەری گایا (زەوی) بووە، لەگەڵیدا باوکی نەوەی یەکەمی تایتان بووە. بەڵام هیچ ئاینێک کە ڕاستەوخۆ ئاراستەی ئۆرانۆس کرابێت تا سەردەمی دێرین ماوەتەوە، و ئۆرانۆس لە نێوان کەسەکاندا  لە گۆزەی ڕەنگاوڕەنگی یۆنانیدا دەرناکەوێت. بەڵام ڕەنگە زەوی و ئاسمان و ستیکسی توخمییەکان لە بانگەوازێکی ڕێزلێنان لە داستانی ھۆمیرۆس یەکبگرن. ئۆرانۆس پەیوەندی بە خوداوەندی ڕۆمانی کایلۆسەوە هەیە.

## سەرچاوەکان
ئەرک: مەحاڵ (زنجیرەفیلم)

***ئەرکی سەخت*** () زنجیرەیەک فیلمی سیخوڕی ئەکشنی ئەمریکییە کە لەسەر بنەمای زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکە بە ھەمان ناو دروست کراوە و لەلایەن بروس گێلەرەوە دروست کراوە. زنجیرەکە بە شێوەیەکی سەرەکی لەلایەن تۆم کروزەوە بەرھەم ھێنراوە و ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت، کە ڕۆڵی ئیتان ھانت دەگێڕێت کە بریکاری ھێزی ئەرکە سەختەکان (IMF)ە. فیلمەکان لەلایەن سینەماکار و تیمی جیاوازەوە دەرھێنراون و نووسین و تۆمارکراون، لە ھەمان کاتدا تەوەرە مۆسیقییەکانی زنجیرە ڕەسەنەکەی لالۆ شیفرینیان تێدا جێگیرکراوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین
پۆل:فیلمەکانی کروز/ڤاگنەر پرۆداکشنز
پۆل:زنجیرەفیلمە ھەستبزوێنەکان
پۆل:زنجیرەفیلمە ئەکشنییەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەزگای ھەواڵگری ناوەندی
عەبدولوەلی ئەفغانی

**عەبدولوەلی** جووتیارێکی بێتاوانی پەشتوونە ئەفغانی بوو کە لە ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٠٣ لە تەمەنی ٢٨ ساڵیدا لەلایەن ئەمریکاوە ئەشکەنجە درا، لەکاتی مردنیدا بۆ ماوەی سێ ڕۆژ لە بنکەی ئەمریکا لە ١٠ میل (١٦ کم) لە باشوورەوە ڕاگیرابوو لە ئەسەدەباد، لە پارێزگای کونار لە ئەفغانستان. ھێرشی موشەک بۆ سەر ئەو بنکەیە ڕوویدا و ئەمریکییەکان گومانیان لە عەبدولوالی کردبوو. دواتر عەبدولوالی بۆ قسەکردن لەگەڵ سەربازەکان و پشتڕاستکردنەوەی بێتاوانییەکەی دوای ئەوەی خۆبەخشانە خۆی ڕادەست دەکات، چووە ئەو بنکەیە، پارێزگاری ناوچەکە سەعید ئەکبەر بە وەلی گوتبوو خۆی ڕادەست بکات بۆ ئەوەی ناوەکەی پاک بکاتەوە.

ئەمریکییەکان درۆیان کرد و دەیانگوت بە جەڵتەی دڵ گیانی لەدەستداوە، بەڵام ئەمە ھەڵە سەلمێندرا کاتێک سێ ئەندامی سوپای ئەمریکا شایەتحاڵی ئەوەیان دا کە بەڵێندەری سی ئای ئەی دەیڤید پاسارۆ تا مردنی ھێرشی کردووەتە سەر عەبدولوەلی. دەیڤد پاسارۆ بۆ ماوەی دوو شەو لەسەریەک لە عەبدولوەلی بردەوە و بریندارەکانی لە نێویاندا شکانی حەوزی لێکەوتەوە. پاسارۆ فەرمانی بە سەربازەکان کرد کە نەھێڵن عەبدولوەلی بخەوێت و دەستڕاگەیشتن بە خواردن و ئاو سنووردار کرد و بۆ ماوەی ٢ شەو بەبێ وەستان لێی دا. شکانی حەوزەکەی عەبدولوالی وای کرد کە میزکردن مەحاڵ بێت. شایەتحاڵەکان شایەتحاڵی ئەوەیان داوە کە لە ماوەی یەک دانیشتندا، پاسارۆ لەکاتی لەبەرکردنی پێڵاوی شەڕدا، بە توندی لێی لە عەبدولوالی داوە لە بڕبڕەی پشتی کە لە زەوی ھەڵی گرتووە. دواتر عەبدولوەلی فڕێدایە سەر زەوی و بە چرایەکی قورس لە قۆڵ و قاچی عەبدولوالی دا و بە توندی چرایەکی دەستی خستە ناو سکی عەبدولوەلی. دوای شەوی دووەمی لێدان، عەبدولوەلی لە سەربازەکان پاڕایەوە کە تەنھا بیکوژن و کۆتایی بە ئازارەکانی بھێنن. عەبدولوالی وتی کە بە ھێواشی و بە ئازارەوە دەمرم. دواتر عەبدولوەلی لە چوارەمین ڕۆژی دەستبەسەریدا کۆچی دوایی کرد. چەندین جار ڕەتیدەکردەوە ھیچ تێوەگلانێکی ھەبێت لە ھێرشە موشەکییەکان و بەردەوام بە سەربازەکانی دەگوت کە تەنھا بۆ سەلماندنی بێتاوانی خۆی ھاتووەتە بنکەکە.

سەعید ئەکبەر، پارێزگاری کونار ئەفغانستان، نامەیەکی بۆ دادوەرەکان نووسیبوو کە توندترین سزای پاسارۆ بدرێت. پاسارۆ سزای ٦ ساڵ و ٨ مانگ زیندانی بەسەردا سەپێندرا. پاسارۆ لە ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ لە زیندان ئازاد کرا.

دەیڤید پاسارۆ ئاماژەی بەوەشکرد، کە پەشیمان نییە لە کوشتنی عەبدولوالی و ئەگەر بتوانێت دووبارە ئەو کارە دەکەمەوە.

## ئەمانەش ببینە
* دڵاوەر یەعقووبی
* مەلا حەبیبوڵڵا

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠
پۆل:مردووانی ٢٠٠٣
فلاش (فیلمی ٢٠٢٣)

***فلاش*** () فیلمێکی سوپەرھێرۆیە کە لەسەر بنەمای کارەکتەری ھەمان ناو لە کۆمپانیای دی سی کۆمیکس دروست کراوە. فیلمەکە لەلایەن کۆمپانیای وارنەر برۆس پیکچەرز و دی سی فیلمز و دابل دریم و دیسکۆ فاکتۆری بەرھەم ھێنراوە. لەلایەن کۆمپانیای وارنەر برۆس پیکچەرزەوە دابەشکراوە. فیلمی فلاش ١٤یەمین فیلمە لە گەردوونی درێژکراوی دی سی. فیلمەکە لە دەرھێنانی ئەندی موسکیتی لە سیناریۆی کریستینا ھادسۆنە، و ئێزرا میلەر ڕۆڵی باری ئالن/فلاش شانبەشانی ساچا کای و مایکل شانۆن و ڕۆن لیڤینگستۆن و مایکل کیتۆن و کریسی کلیمۆنس و ئەنتیا تراڤێ و بێن ئەفلێک ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕێت. لەم فیلمەدا فلاش بۆ پێشگرتن لە مردنی دایکی گەشت دەکات بۆ دواوەی کات و ئەمەش دەرئەنجامە نەخوازراوەکانی لێدەکەوێتەوە.

لە کۆتایی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردووەوە، وارنەر پلانی ھەبووە فیلمێک لەسەر بنەمای کارەکتەری فلاش دروست بکات و تا ساڵی ٢٠١٤ چەندین پڕۆژە لە بەرھەمھێناندا بوون و ھیچیان تەواو نەبوون. پاشان پڕۆژەکە وەک بەشێک لە گەردوونی درێژکراوەی دی سی ناسێندرایەوە و میلەر وەک کارەکتەری سەرەکی فیلمی فلاش ڕۆڵی گێڕا، لە فیلمەکانی *[[باتمان دژی سوپەرمان: کازیوەی دادپەروەری| باتمان دژی سوپەرمان: کازیوەی دادپەروەری]]* و *[[تیمی دادپەروەری (فیلم)|دەستەی دادپەروەری]]* دەرکەوت. چەندین دەرھێنەر وەک سێس گراھام سمیس و ڕیک فامویوا و دوو دەرھێنەر جۆن فرانسیس دالی و جۆناسان گۆڵدشتاین پەیوەندییان بە پڕۆژەکەوە کرد، بەڵام ھەریەکەیان بەھۆی ناکۆکی لەگەڵ بیرۆکەکانی ستۆدیۆکەدا پڕۆژەکەیان بەجێھێشت. مۆشیتی و ھادسۆن لە مانگی تەممووزی ٢٠١٩ پەیوەندییان بە پڕۆژەکەوە کرد، پێش بەرھەمھێنانیش لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢٠ دەستیپێکرد. چیرۆکی ئەم فیلمە ئیلھام لە زنجیرە کتێبی کۆمیک «فلاشپۆینت» وەرگیراوە و چەندین کارەکتەری بەناوبانگی کۆمیکەکانی دی سی لەخۆدەگرێت، لەنێویاندا دوو باتمان لە دوو جیھانی جیاواز کە بەڕیز ئەفلێک و کیتۆن ڕۆڵیان تێدا دەگێڕن. وێنەگرتنی فیلمەکە لە مانگی نیسان تا تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٢١ لە ستۆدیۆکانی وارنەر برۆس لە ئینگلتەرا و سەرتاسەری بەریتانیا ئەنجامدرا.

## چیرۆک
باری ئالن بۆ ڕزگارکردنی ژیانی دایکی گەشت دەکات بۆ دواوەی کات و ئەمەش دەبێتە ھۆی گۆڕانکاری نەخوازراو لە ھێڵی کاتییدا.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە شاری گلاسکۆ وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ئیدینبەرا وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ دواخراون
پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی گەردوونە ھاوتەریبەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان دەربارەی گەشتکردن بە کات
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٣
پۆل:فیلمەکانی باتمان
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی ئاندی موسکیتی
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ٢٠١٣ بەرھەمھێندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە ساڵی ٢٠٢٢ داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی وارنەر برۆس لە شاری لیڤسدن وێنەیان گیراوە
پۆل:کووشتن لە چیرۆکە خەیاڵیەکاندا
پۆل:فیلمەکانی سووپەرمان
پۆل:لەشکرکێشی بوونەوەرە ئاسمانییەکان لە فیلمەکاندا
پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی جۆبی ھاڕۆڵد
پۆل:باتمان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
پۆل:مشتومڕەکانی ڕیکلام و بازاڕکردن لە فیلمدا
پۆل:دیپفەیکەکان
پۆل:فیلمەکانی تایم لوپ
فیلمی سەربەخۆ

**فیلمی سەربەخۆ** () لەلایەن سیستەمی ستۆدیۆی ھۆلیوود و ھەروەھا کۆمپانیا بەناوبانگەکانی فیلم لە ناوچەکانی تری جیھان بەرھەم دەھێنرێت. ھەروەھا ئەم زاراوەیە فیلمە نابازرگانی و ھونەرییەکان دەگرێتەوە کە جیاوازن لە فیلمە بازرگانییەکانی دیکە و سینەمای کلاسیکی ھۆلیوود. ئەم فیلمانە بەزۆری لەلایەن ستۆدیۆ بچووکەکانی فیلمەوە دروست دەکرێن.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:زاراوەکانی فیلم و ڤیدیۆ
پۆل:چەشنەکانی فیلم
بۆ گرتنی بکوژێک (فیلم)

***بۆ گرتنی بکوژێک*** () فیلمێکی تاوانکاری ئەمریکییە لە دەرھێنانی دامیان سەفرۆن، کە لە ساڵی ٢٠٢٣ نمایشکرا و یەکەم فیلمی دامیان سەفرۆنە بە زمانی ئینگلیزی.

## ڕۆڵەکان
* شایلین ودلی
* بن مێندێلسۆن
* جوان ئادێپۆ
* ڕالف ئینسۆن
* ڕۆزماری دانسمۆر

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فیلمەکان کە لە مۆنتریال وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٣
پۆل:فیلمەکان دەربارەی دیوانی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی
دەستەی ھەڵسەنگاندنی فیلمی بەڕیتانیا

**  دەستەی ھەڵسەنگاندنی فیلمی بەڕیتانیا  ** ڕێکخراوێکی ناحکومییە و بنکەکەی لە لەندەنە و لە ساڵی ١٩١٢ دامەزراوە. ئەم ڕێکخراوە لە بواری یاری ڤیدیۆیی و فیلم لە بەریتانیا کاردەکات.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:تەلەڤیزیۆن لە شانشینی یەکگرتوو
پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی کە لە شاری وێستمینستەر جێگیرن
فیلمی پاڵەوانی

**فیلمی پاڵەوانی** شێوازێکی فیلمسازییە کە قەبارەیەکی گەورە و مەودای فراوان و بینینێکی زۆری ھەیە. بەکارھێنانی ئەم زاراوەیە بە تێپەڕبوونی کات گۆڕانکاری بەسەردا ھاتووە، ھەندێکجار ژانرێکی فیلمی دیاریکردووە و ھەندێکی دیکەش بە سادەیی ھاوواتای فیلمسازیی بوودجەی گەورەیە. وەک داستانەکان بە مانا ئەدەبییە کلاسیکییەکان، زۆرجار لەسەر کارەکتەری قارەمانانە چڕ دەبێتەوە. پاڵەوانی مەبەستی داستانێک یارمەتیدەرە بۆ جیاکردنەوەی لە جۆرەکانی تری فیلم وەک پارچەی سەردەم یان فیلمی سەرگەرمی.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:چەشنەکانی فیلم
خێرا و تووڕە (فیلمی ٢٠٠١)

***فیلمی خێرا و تووڕە *** () فیلمێکی ئەکشنە لە ساڵی ٢٠٠١ کە لەلایەن ڕۆب کۆهین دەرهێنراوە و لە سیناریۆی گاری سکۆت تۆمپسۆن و ئێریک بێرگکویست و دەیڤید ئایرەوە وەرگیراوە، کە لەسەر بنەمای وتارەکەی گۆڤاری *ڤایب* " Racer X " لە نووسینی کێن لییە. یەکەم قۆناغی زنجیرەی *[[خێرا و تووڕە (زنجیرەفیلم)|خێرا و تووڕە]]* و پۆڵ واکەر و ڤین دیزل و میشێل ڕۆدریگێز و جۆردنا بریوستەر و ڕیک یون و چاد لیندبێرگ و جۆنی ستڕۆنگ و تێد لیڤین ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. لە فیلمەکەدا برایان ئۆکۆنەر (واکەر)، ئەفسەری LAPD ، بە نهێنی دەچێتە ناو جیهانی پێشبڕکێی سەر شەقامەکان بۆ لێکۆڵینەوە لە کۆمەڵێک ڕفێنەری نەناسراو، کە پێدەچێت لەلایەن دۆمینیک تۆرێتۆ (دیزل)ەوە سەرپەرشتی بکرێن. 

*فیلمی خێرا و توڕە* لە کۆتایی ساڵی ١٩٩٨ هاتە ناو گەشەکردن، دوای ئەوەی کۆهین بابەتەکەی *ڤایبی* خوێندەوە سەبارەت بە پێشبڕکێی نایاسایی لەسەر شەقامەکان لە شاری نیویۆرک .  تۆمپسۆن و بێرگکویست لەو ساڵەدا سیناریۆی ڕەسەنیان نووسی و هەر زوو دوای ئەوە ئایر بەکرێ گیرا.  ئەکتەرە جیاوازەکان بۆ ڕۆڵی ئۆکۆنەر و تۆریتۆ لەبەرچاو گیرا، کە واکەر لە ساڵی ١٩٩٨ و دواتر دیزڵ لە سەرەتای ساڵی ١٩٩٩ ڕۆڵیان گێڕا، لەگەڵ ئەو جووتە بەشداری پێشبڕکێی ڕاستەقینەی سەر شەقامەکان بوون وەک ئامادەکارییەک بۆ فیلمەکە.  وێنەگرتنی سەرەکی لە تەمموزی ٢٠٠٠ دەستی پێکرد و لە تشرینی دووەم تەواو بوو، شوێنەکانی وێنەگرتن بە پلەی یەکەم بریتی بوون لە لۆس ئەنجلۆس و ناوچەکانی دەوروبەری لە باشووری کالیفۆرنیا .  بەرهەمهێنەری تۆمارەکان بی تی بەکرێ گیرا بۆ ئامادەکردنی نمرەکە. 

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی ئۆرجیناڵ فیلمز
پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز
پۆل:فیلمەکانی خێرا و تووڕە
پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەکسیک داندراون
پۆل:فیلمەکان لە لۆس ئەنجلۆس دانراون
پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی نیل ئێچ مۆریتز
پۆل:فیلمەکان دەربارەی بەشی پۆلیسی لۆس ئانجلەس
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە دزییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان
پۆل:ڕاونانی فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ڕاوکردنەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠١
پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون
تەپۆڵکەلم (فیلمی ٢٠٢١)

***تەپۆڵکەلم*** () فیلمێکی خەیاڵی زانستی پاڵەوانی داستانی ئەمریکییە لە دەرھێنانی دانی ڤیلێنۆڤ و لە ساڵی ٢٠٢١ نمایشکراوە. ڤیلینۆڤ سیناریۆی ئەم فیلمەی لەگەڵ ئێریک ڕۆت و جۆن سپیتز نووسیوە کە لەسەر بنەمای ڕۆمانی بە ھەمان ناوی فرانک ھێربێرت نووسیویەتی. دوای *فیلمی Dune* (1984) لە دەرھێنانی David Lynch, ئەمە دووەم فیلمی وەرگێڕانی ئەم ڕۆمانەیە. لەم فیلمەدا تیمۆسی چالامێت و ڕیبێکا فێرگسۆن و ئۆسکار ئیسحاق و جۆش برۆلین و ستێلان سکاشگارد و دەیڤ باوتیستا و ستیڤن مەکینلی ھێندێرسۆن و زێندایا و دەیڤید داستمالچیان و چانگ چێن و شارۆن دانکان-برۆستەر و شارلۆت ڕامپلینگ و جەیسۆن مۆمۆا و خافێر باردێم ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن. چیرۆکی فیلمەکە لە داھاتوویەکی دووردا لەسەر ھەسارەیەک بە ناوی ئاراکیس ڕوودەدات کە بە سروشتی *کوێستانییەکەی* بەناوبانگە. ئەم ھەسارەیە کە تاکە سەرچاوەی مادەی بەنرخە، دەبێتە شوێنی ململانێ بۆ چەند ڕەگەزێکی جیاواز.

## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمەکان کە لەسەر ھەسارە خەیاڵییەکان ڕوودەدەن
پۆل:ئەو فیلمانەی لە بیابانەکاندا ڕوودەدەن
پۆل:ئەو فیلمانەی لە داھاتوودا داندراون
پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەمریکییەکان لە بۆشایی ئاسمان
پۆل:فیلمەکانی لێجندەری پیکچەرز
پۆل:فیلمەکان کە لە نەرویج وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان تۆمارکراون
پۆل:فیلمە سەرکێشییە زانستییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزان
پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ دواخراون
پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ئایماکس
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢١
پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن ھانس زیمەر تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە سەرکێشییە زانستییە خەیاڵییەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:فیلمەکان دەربارەی کودەتا
پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە بوداپێست وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاری باشترین نمرەی ڕەسەنیان بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین تێکەڵکردنی دەنگ بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین کاریگەری بینراو بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەری ھونەرییان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرھێنانی ھونەری بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە سینەماکارەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین سینەماکاری بەدەستھێناوە
پۆل:دووبارە دروستکردنەوەی فیلمە ئەمریکییەکان
یانەی تۆپی پێی ئینتەر مەیامی

**یانەی تۆپی پێی نێونەتەوەیی میامی** بە سادەیی **ئینتەر میامی**، یانەیەکی تۆپی پێی پیشەگەری ئەمریکییە و بنکەکەی لە ناوچەی گەورەی میامییە. ھەروەھا یانەکە لەلایەن ئەستێرەی پێشووی تۆپی پێی ئیگلیزیی دەیڤد بێکام سەرۆکایەتی دەکرێت. لە ساڵی ٢٠١٨ دامەزراوە و لە وەرزی ٢٠٢٠ دەستی بە یاریکردن کردووە لە خولی تۆپی پێی خولی ئەمریکیدا (MLS).

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* 

پۆل:یانەی تۆپی پێی ئینتەر مەیامی
پۆل:یانەکانی تۆپی پێ لە مەیامی
گایا

لە ئەفسانەی یۆنانیدا، کەسایەتیکردنی زەوی، یەکێک لە خوداوەندە سەرەتاییەکانی یۆنانی. گایا دایکی باووباپیرانێتی هەندێک جار پارتینۆجینیک لە هەموو ژیانیدا. ئەو دایکی ئۆرانۆسە (ئاسمان)، کە لە یەکگرتنی سێکسی تایتانیکەکانی (خۆیان دایک و باوکی زۆرێک لەخوداوەندە ئۆڵۆمپیەکان)، سایکلۆپەکان و زەبەلاحەکان دروستبوون؛ هەروەها لە پۆنتوس (دەریایی) کە لە خوداوەندەکانی دەریای سەرەتایی.
## سەرچاوەکان

پۆل:جیھان
پۆنتوس

**پۆنتوس** () خودایەکی دەریایی کۆنە و پێش ئۆڵۆمپی بوو، یەکێک بوو لە خوداوەندە سەرەتاییەکانی یۆنانی. پۆنتوس کوڕی گایا بوو و باوکی نییە؛ بە گوتەی شاعیری یۆنانی هێسیۆد، بەبێ جووتبوون لەدایکبووە، هەرچەندە بەپێی قسەی هایگینۆس، پۆنتوس کوڕی ئاتەر و گایایە.
## سەرچاوەکان
کلیۆ

**کلیۆ** ()لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا ئەندامی مۆسی مێژووە، یان لە چەند گێڕانەوەیەكی ئەفسانەییدا، ژەنیاری قیسارەی مۆسی بووە.
## سەرچاوەکان
ئۆقیانووس (میتۆلۆژی)

لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا ، **ئوقیانووس**(;  زمانی یۆنانی:Ὠκεανός،   بێژەکردنی یۆنانی کۆن: ، وەهەروەها  Ὠγενός، یان   ئۆقیانووسی تایتان کوڕی ئۆرانۆس و گایا بوو، هاوسەری خوشکەکەی تایتانی تێتیس بوو، و باوکی خوداوەندەکانی ڕووبار و ئۆقیانوسەکان بوو، هەروەها ئەو ڕووبارە گەورەیە بوو کە هەموو جیهانی گرتبووەوە.
## سەرچاوەکان
ڕەوزەی شەریف

وێنۆک
**ڕەوزەی شەریف**، **ڕەوزەی موبارەک**، **ڕەوزە** بەشێکە لە مزگەوتی پێغەمبەر دەکەوێتە نێوانی مینبەری مزگەوت و ماڵی پێغەمبەر محەممەد، لە فەرموودەدا ھاتووە: . واتا: نێوان ماڵی من و مینبەرەکەم باخێکە لە باخەکانی بەھەشت و مینبەرەکەم لەسەر حەوزی کەوسەرە.

## سەرچاوەکان

پۆل:محەممەد
ئەندازەی فیلم

**فۆڕماتی فیلم** یان **ئەندازەی فیلم** پێناسەیەکی تەکنیکییە بۆ کۆمەڵێک تایبەتمەندی ستاندارد سەبارەت بە گرتنی وێنە لەسەر فیلمی فۆتۆگرافی بۆ وێنەی وەستاو یان ستۆکی فیلم بۆ فیلمسازی. ھەروەھا دەتوانێت بۆ فیلمی پڕۆژەکراویش بەکاربھێنرێت، یان سلاید یان فیلم. تایبەتمەندی سەرەکی فۆرماتێکی فیلم قەبارە و شێوەی فیلمەکەیەتی.

لە حاڵەتی فیلمی وێنەی جووڵاودا، فۆرماتەکە ھەندێک جار پارامێتەرەکانی دەنگی لەخۆدەگرێت. تایبەتمەندییەکانی تر بەزۆری بریتین لە پێوەرەکانی فیلم، شێوازی ڕاکێشان، ئانامۆرفۆزی عەدەسە، و ڕەھەندەکانی دەروازەی فیلم یان دەرچەی پرۆژێکتۆر، کە ھەموویان پێویستیان بە پێناسەکردن ھەیە بۆ وێنەگرتن و ھەروەھا پڕۆجێکشن، چونکە لەوانەیە جیاواز بن.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:تەکنۆلۆژیای فیلم و ڤیدیۆ
تێتیس

لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا،  **تێتیس** ()  کچی تایتانیی ئۆرانۆس و گایا بووە، خوشک و هاوسەری تایتانی ئۆقیانوس بووە و دایکی خوداوەندی ڕووبار و ئۆقیانووسەکان بووە. هەرچەندە تێتیس هیچ ڕۆڵێکی چالاکانەی لە ئەفسانەی یۆنانیدا نەبووە و هیچ ئاینێکی دامەزراوی نەبووە، بەڵام لە گۆزەکان وێنا کراوە کە حەمام و حەوز و تریکلینیای ڕازاندەوە لە ڕۆژهەڵاتی یۆنان، بەتایبەتی لە ئەنتیکیا و دەوروبەری شارەکەی، چ بە تەنیا یان لەگەڵ ئۆقیانووس.
## سەرچاوەکان
کۆیس

لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا،  **کۆیس** (؛ بە زمانی یۆنانیی کۆن: Κοῖος، بەواتایی  " پرسیار، پرسایرکردن " یان  "زیرەکی") و بانگیش دەکرێت بە **پۆلوس** یەکێک بوو لە تایتانیکەکان، یەکێک بوو لەو سێ گرووپە منداڵانەی کە لە ئۆرانۆس (ئاسمان) و گایا (زەوی) لەدایک بوون.
## سەرچاوەکان
فۆبی

لە  ئایینی یۆنانی کۆن و میتۆلۆژیای یۆنانیدا،  **فۆبی** ()،  یەکێک بوو لە نەوەی یەکەمی تایتانیەکان کە یەک کۆمەڵە کوڕ و کچەکانی ئۆرانۆس و گایا بوون. داپیرەی خوداوەندی خۆر ئەپۆلۆ و خوداوەندی مانگ ئارتمیس و خوداوەندی جادووگەری هێکاتە. بەپێی ئەفسانە، ئەو خاوەنی ڕەسەنی فاڵچی ی دێلفی بووە پێش ئەوەی بە دیاری بیدات بە ئەپۆلۆی نەوەکەی. ناوەکەی کە بە واتای "گەشاوە" دێت، هەروەها بە ژمارەیەک خوداوەندی مانگی وەک ئارتمیس و دواتر خوداوەندە ڕۆمانییەکانی لونا و دیانا دراوە، بەڵام فۆبی خۆی وەک خوداوەندی مانگ لەسەر خۆی لە ئەفسانەی کۆندا چالاکانە مامەڵەی لەگەڵ نەکراوە.
## سەرچاوەکان
کریۆس

لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا، **کریۆس** (،  بە زمانی یۆنانیی کۆن:  Κρεῖος)  یەکێک بوو لە تایتانیکەکان، منداڵی ئۆرانۆس و گایایە. کریۆس وەک تایتانییەکانی دیکە، تایبەتمەندییەکی زۆری نییە، هیچ بوار و ئەفسانەیەکی تایبەتی خۆی نییە؛ لەبری ئەوە، وادیارە لە ئەفسانەدا خزمەتێکی تەنها ئاسایی دەکرد، بۆ دەستەبەرکردنی دایک و باوکایەتی بۆ کەسایەتییەکانی دیکە.
## سەرچاوەکان
ھادێس

‎**هادێس** () لە ئایینی یۆنانی کۆندا و میتۆلۆژیای یۆنانیدا، خوداوەندی مردووەکان و پاشای جیهانی ژێرزەوییە، کە ناوەکەی بووە هاوواتای. هادێس کوڕە گەورەکەی کرۆنۆس و ڕیا بوو، هەرچەندە ئەمەش وای لێکرد کە دوا کوڕ بێت کە لەلایەن باوکیەوە گەڕێنرایەوە. ئەو و براکانی زیووس و پۆسێدۆنە، نەوەی خوداوەندەکانی باوکیان کە تایتانیەکان بوون شکستیان هێنا و بانگەشەی حوکمڕانییان بەسەر گەردووندا کرد. هادێس جیهانی ژێرزەوی و زیووس ئاسمان و پۆسێدۆن دەریای وەرگرت، لەگەڵ زەوی ڕەق، بەدرێژەی پارێزگای گایا، کە لە یەک کاتدا بۆ هەر سێ خوداوەندەکە بەردەست بوو. لە وێناکردنی هونەریدا، بە شێوەیەکی تایبەت هادێس وێنا دەکرێت کە باڵندەیەکی بەدەستەوەیە و کلاو لەبەردایە و سێربێرۆس، سەگی پاسەوانی سێ سەری جیهانی ژێرزەوی، کە لە تەنیشتی وەستاوە.

‎خوداوەندی ئیترۆسکان ئایتا و خوداوەندە ڕۆمانییەکان دیس پاتەر و ئۆرکوس لە کۆتاییدا وەک هاوتای هێدێس وەرگیران و تێکەڵ بە پلۆتۆ بوون کە بە لاتینکردنی پلۆتۆن بوو. خۆی نازناوێکی ئیفێمیستییە کە زۆرجار بە هادێس دەدرێت.

## سەرچاوەکان‎

‎
ئاگدیستیس

ئاگدیستیس () خوداوەندێکی ئەفسانەی یۆنانی و ڕۆمانی و ئەنادۆڵییە کە ئەندامی زاوزێی نێر و مێی هەیە. پەیوەندییەکی نزیکیان بە خوداوەندی فەریگیا هەبووە.

ئاگدیستیس ژنمێردی وەک هێمای سروشتی کێوی و کۆنترۆڵنەکراو سەیر دەکرا کە خوداوەندەکانی تر وەک هەڕەشەیەک هەستیان پێدەکرد، کە بووە هۆی لەناوچوونیان.

## سەرچاوەکان

پۆل:خودا ڕۆمییەکان
ئەتینا (میتۆلۆژی)

**ئاتینا** () خوداوەندێکی یۆنانی کۆنە و پەیوەندی بە حیکمەت و شەڕ و پیشەسازی دەستیەوە هەیە،کە دواتر لەگەڵ خوداوەندی ڕۆمانی مینێرڤا هاوکات بووە.  ئەتینا وەک پارێزەر و پارێزەری شارە جیاوازەکانی سەرانسەری یۆنان سەیر دەکرا، بەتایبەتی شاری ئەتینای پایتەخت، کە بە ئەگەرێکی زۆرەوە ناوی خۆی لێ وەرگرتووە. پارتینۆن لەسەر ئەکرۆپۆلیسی ئەسینای تایبەتە بەو. هێما سەرەکییەکانی بریتین لە کۆتر، دار زەیتون، مار و گۆرگۆنیۆن. لە هونەردا بە گشتی بە کڵاوەوە و ڕمێکی بەدەستەوە وێنا دەکرێت.

## سەرچاوەکان
لیتای

‎لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا، **لیتای**() کەسایەتی ئەو دوعایانە بوون کە لە تەوبەدا پێشکەش دەکران و وەزیری خوداوەند زیووس بوو. ئەوان بە چەقۆکێش وەسفی دەکریت، و ژنێکی پیر، کە ژمارەکە بە پێچەوانەیان ئاتێ بوو، ڕۆحی وەهم و گەمژەیی، بۆیە دوای کەوتن.

## سەرچاوەکان‎

‎
پیتۆ

‎لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا، **پیتۆ** () ئەو خوداوەندەیە قایلکردنە. هاوتا ڕۆمانییەکەی سوادا یان سوادێلایە. بە شێوەیەکی تایبەت وەک هاوڕێیەکی گرنگی ئەفرۆدیتە. پێچەوانەکەی بیایە، کە کەسایەتی هێزە. وەک کەسایەتییەک، هەندێک جار وەک خوداوەندێک و هەندێکجاریش وەک هێزێکی پوخت بە ناوەکەیەوە هەردووکیان بەکاردەهێنران وەک ناوی باو و ناوی تایبەت. بەڵگە هەیە کە پیتۆ وەک خوداوەندێک ئاماژەی پێکراوە پێش ئەوەی وەک چەمکێکی پوخت ئاماژەی پێبکرێت.

## سەرچاوەکان‎

‎
ئۆقیانووسەکان

لە میتۆلۆژیای یۆنانی، ئۆقیانووسەکان،() ئەوان سێ هەزار پەری بوون، کچەکانی تایتانس ئۆشنۆس و تێتیس بوون.

## سەرچاوەکان
ئێریس

**ئێریس** () خوداوەندی یۆنانییە بۆ ناکۆکی و ناتەبایی. هاوتا ڕۆمانییەکەی دیسکۆردیایە کە بە هەمان مانایە. پێچەوانەی یۆنانی ئێریس هارمۆنیایە کە هاوتا ڕۆمانییەکەی کۆنکۆردیایە. هۆمیرۆس هاوتایکردووە لەگەڵ خوداوەندی جەنگ ئینیۆ کە هاوتا ڕۆمانییەکەی بێلۆنایە. ھەسارەی شەموولە ئیریس بە ناوی خوداوەندەوە ناونراوە.

ئەو لە یۆنانییە کۆنەکاندا هیچ پەرستگایەکی نەبووە و لە بنەڕەتدا وەک کەسایەتییەک کاردەکات، وەک ئەوەی لە هۆمیرۆس و زۆرێک لە بەرهەمەکانی دواتردا دەردەکەوێت.
## سەرچاوەکان
پۆسێدۆن

**پۆسێدۆن** ()یەکێک بوو لە دوانزە ئۆڵۆمپیەکان لە ئاینی یۆنانی کۆن و  میتۆلۆژیای یۆنانیدا، سەرۆکایەتی دەریا و زریان و بوومەلەرزە و ئەسپەکانی دەکرد. پارێزەری دەریاوانان و پارێزەری زۆرێک لە شاری یۆنانییەکان بووە. لە ئاینی سەردەمی یۆنانی ئۆڵۆمپیاد، پۆسێدۆن وەک خوداوەندێکی سەرەکی لە پایلۆس و تیبس ڕێزی لێدەگیرا، بە نازناوی ئاینی "زەوی لەرزێنەر"؛ لە ئەفسانەی ئارکادیای گۆشەگیردا پێدرا، پەیوەندی بە دیمیتر و پەرسێفۆنەوە هەیە و وەک ئەسپێک و وەک خوداوەندی ئاوەکان ڕێزی لێدەگیرا. پۆسێدۆن هەردوو پەیوەندییەکەی لەنێو زۆربەی یۆنانیەکان پاراست: وەک ڕامکەر یان باوکی ئەسپەکان سەیر دەکرا، کە بە لێدانی چەقۆ سێ سەرەکەی کانیاوێکی دروست دەکرد (بە زمانی یۆنانی، زاراوەی هەردووکیان پەیوەندییان بەیەکەوە هەیە). هاوتا ڕۆمانییەکەی بریتییە لە نەپتون.

ھۆمیرۆس و هیسیۆد پێشنیاری ئەوە دەکەن کە پۆسێدۆن بووە بە پاشای دەریا لە دوای ڕووخاندنی کرۆنۆسی باوکی، جیهان بە تیروپشک لە نێوان سێ کوڕەکەی کرۆنۆسدا دابەش بوو؛ زیووس ئاسمان و هادێس جیهانی ژێرزەوی و پۆسێدۆن دەریای پێدرا، زەوی و چیای ئۆڵۆمپیش سەر بە هەر سێ کەسەکە بوون. لە ئیلیادی  ھۆمیرۆسدا، پۆسێدۆن لە کاتی جەنگی تەروادە پشتگیری یۆنانیەکان دەکات لە کە لە دژی تەروادەکانە؛ لە ئۆدێسادا، لە کاتی گەشتە دەریاییەکان لە ترۆیاوە بۆ ماڵەوە بۆ ئیتاکا، پاڵەوانی یۆنانی ئۆدیسێس تووڕەیی پۆسێدۆن وروژێنێت بە کوێرکردنی کوڕەکەی، سایکلۆپس پۆلیفیموس، لە ئەنجامدا پۆسێدۆن بە زریان سزای دەدات، کە دەبێتە هۆی لەدەستدانی تەواوەتی کەشتی و هاوڕێکانی، و دواخستنی گەڕانەوەی بۆ دە ساڵ. هەروەها پۆسێدۆن بابەتی سروودێکی  ھۆمیرۆسیشە. لە کتێبی (تیمایۆس و کریتیاس)ی ئەفلاتووندا، دوورگەی ئەفسانەیی ئەتلانتیس، دۆمەینی پۆسێدۆن بووە.

بەپێی ئەفسانە، ئەتینا دوای کێبڕکێیەک لەگەڵ پۆسێدۆن بووە خوداوەندی پارێزەری شاری ئەسینای پایتەخت، هەرچەندە لە ئەکرۆپۆلیسدا مایەوە لە شێوەی جێگرەوەی خۆیدا، ئێرێختیۆس، دوای شەڕەکە، پۆسێدۆن لافاوێکی ئەهریمەنیی نارد بۆ دەشتی ژێرزەمین بۆ ئەوەی سزای ئەسینییەکان بدات بەهۆی ئەوەی ئەویان هەڵنەبژاردووە.

## سەرچاوەکان
خیرۆن

لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا، **خیرۆن** () لە نێو براکانیدا بە سەنتۆری سەرووتر دادەنرا، چونکە بە "ژیرترین و دادپەروەرترینی هەموو سەنتۆرەکان" ناودەبرا.

## سەرچاوەکان
نیکس (میتۆلۆژی)

نیکس () خوداوەندی یۆنانی و کەسایەتی شەوە. نیکسی کەسایەتییەکی شەو بوو، لە سەرەتای دروستکردنیدا و دایکی خوداوەندە کەسایەتییەکانی دیکە بوو، وەک هیپنۆس (خەو) و تاناتۆس (مەرگ)، لەگەڵ ئێریبوس (تاریکی). یەکەم منداڵی ئاژاوەگێڕانە. بە شێوەیەکی تایبەت وەک خوداوەندێکی باڵدار وێنا دەکرێت کە هالۆیەکی هەوری تاریکی هەیە یان جلێکی ڕەشی لەبەردایە و بە تەمێکی تاریک دەورە دراوە. هاوتا ڕۆمانییەکەی بریتییە لە نۆکس (شەو).

## سەرچاوەکان

پۆل:نیکس
ھێسپێریدس

‎لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا، **ھێسپێریدس** () پەرییەکانی ئێوارە و ڕووناکی زێڕینی خۆراوابوونن، کە «کچەکانی ئێوارە»یان «پەرییەکانی ڕۆژئاوا» بوون. ھەروەھا لە باوکە بەناوبانگەکەیانەوە کە ئەتڵەس بوو، پێیان دەگوترا ئەتلانتیدس.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئێوارە
ئەنسیا

‎**ئەنسیا** () یەکێک بوو لە چاریتس یان گرەیسەکان، لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا و خوداوەندی زەلکاو و و تاجە گوڵینە بووە. کچی زیووس و یورینۆمە. لە نیگارکێشانی گوڵدانی ئەنسیادا وەک یەکێک لە خزمەتکارەکانی ئەفرۆدیت وێنا کراوە.

‎ناوی ئەنسیا لە وشەی یۆنانی کۆن ἄνθος وەرگیراوە کە بە واتای "گوڵ" یان دێت. هێماکانی ئەو شتی ڕەنگ زێڕینە. ئەو لەلایەن ڕۆمەکانەوە بە ئانسیا ناسرابوو. ناوەندی پەرستنی ئەو لە دوورگەی کریت بوو. هەروەها ناوی ئەنسیا بە هێرا دراوە و بەستراوەتەوە بە هۆرا، کە لە ژێرەوە پەرستگایەکی لە ئارگۆس هەبووە. هەروەها ناوێکی تری ئەفرۆدیت بوو لە کنۆسۆس. ئەو خوداوەندی ڕووەک و باخچە و گوڵ بوو، بە تایبەتی لە بەهاردا و لە نزیک ناوچە نزمەکان و زەلکاوەکاندا دەپەرسترا، لەبار بوو بۆ گەشەکردنی ڕووەک. هەروەها خوداوەندی خۆشەویستی مرۆڤ بوو. هێماکانی ئەو شتی ڕەنگی زێڕین وەک هەنگوین و میر بوو.

## سەرچاوەکان
‎

‎

پۆل:خانمەخواکانی جوانی
پۆل:خانمەخواکانی بەبەری
کالیسپۆ

‎لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا، **کالیپسۆ** ( بە یۆنانی: Καλυψώ) پەری بوو کە لە دوورگەی ئۆگیجیا دەژیا، کە بەپێی ئۆدێسای هۆمیرۆس بێت، ئۆدیسێسی بۆ ماوەی حەوت ساڵ دەستبەسەری کرد. بەڵێنی نەمری بە ئۆدیسێس دا ئەگەر لەگەڵیدا بمێنێتەوە، بەڵام ئۆدیسێس پێی باشتر بوو بگەڕێتەوە ماڵەوە.

## سەرچاوەکان‎

‎
ئەژدیھاکان لە میتۆلۆژی یۆنانیدا

وێنۆک|ڕاست
‎ئەژدیهاکان ڕۆڵێکی بەرچاو دەگێڕن لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا. () هەرچەندە زۆرجار ئەژدیهای یۆنانی جیاوازە لە چەمکی مۆدێرن لە ڕۆژئاوا بۆ ئەژدیها، بەڵام هەم سەرچاوەی ئیتیمۆلۆژی زاراوەی مۆدێرن و هەم سەرچاوەی زۆرێک لە ئەفسانە و ئەفسانەی هیندۆ ئەورووپییەکان کە لەبارەی ئەژدیهاکانەوەن ماونەتەوە.

## سەرچاوەکان
لاسایدامیۆن

‎**لاسیدایمۆن** پاشای لاسیدایمۆن بووە لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا کە بە هەمان ناوەوە ناسراوە.

## سەرچاوەکان‎

‎
میرحوسێن مووسەوی

**میرحوسێن مووسەوی خامنە** (؛ لەدایکبووی ٢ی ئازاری ١٩٤٢) ھونەرمەند، تەلارساز و سیاسەتوانێکی چاکسازیخوازی ئێرانییە کە لە ساڵی ١٩٨١ ھەتا ١٩٨٩ وەکوو ٤٩یەمین و دوایەمین سەرۆک وەزیرانی ئێران کاری کردووە. ئەو کاندیدای چاکسازیخواز بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ٢٠٠٩ بوو و دواتریش بووبە سەرکردەی ئۆپۆزسیۆنی خۆپیشاندانەکانی دوای ھەڵبژاردن. موسەووی ھەتا ساڵی ٢٠٠٩ وەکوو سەرۆکی ئەکادیمیای ھونەری ئێران کاری دەکرد، کە دواتر لەلایەن دەسەڵاتدارانی بناژۆخوازەوە لابردرا. ئەگەرچی مووسەوی ھەمیشە خۆی بە چاکسازیخواز دەزانی و بڕوای بە پەرەپێدانی گۆڕانکاری لە چوارچێوەی دەستووری شۆڕشی ١٩٧٩دا ھەبوو، بەڵام لە ٣ی شوباتی ٢٠٢٣دا، لە وەڵامی سەرکوتکردنی خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ لەلایەن عەلی خامنەیی، ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە، دژایەتی لەگەڵ دەستووری کۆماری ئیسلامی ڕاگەیاند و داوای گشتپرسییەکی بەربڵاوی بۆ گۆڕینی تەواوەتیی دەستوور و گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی لە سیستەمی سیاسیی ئێراندا کرد.

مووسەوی یەکێک لە کاندیداکانی ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ٢٠٠٩ی ئێران بوو کە مەحموود ئەحمەدینەژاد ھەڵبژاردنەکەی بردەوە، بەڵام دەنگۆی ساختەکاری لە ھەڵبژاردندا بڵاو کرایەوە کە بووبە ھۆی خۆپیشاندانی سەرتاسەری لە ئێران و دەرەوە. ئەو ئێستاش ڕێبەری بزووتنەوەی سەوزە، بەڵام لەلایەن دەسەڵاتدارانی حکوومەتەوە بە توندی سنووردار کراوە. ئەو ئێستا لەگەڵ هاوسەرەکەی زەھرا ڕەھنەوەرد و مەھدی کەرووبی لەژێر گرتنی ماڵەوە دایە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وێبگەی فەرمی  

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢
پۆل:ڕۆژنامەوانانی ئێرانی
پۆل:وێنەکێشە ئێرانییەکان
پۆل:سەرۆک وەزیرانی ئێران
پۆل:خەڵکی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات
تەنۆکە

[وێنۆک|پێویستە [لەحیمکاریی کەوانەیی|لەحیمکارە کەوانەیییەکان خۆیان لە پریشکەکانی لەحیمکاری بپارێزن، کە تەنۆکەی کانزاییی گەرمبوون لەسەر ڕووی لەحیمکارییەوە دەردەچن.]]
لە زانستە فیزیکییەکاندا، **تەنۆکە** تەنێکی فیزیکیی بچووکە کە دەتوانرێت بە چەندین تایبەتمەندیی فیزیکی یان کیمیایی وەسف بکرێت، وەک قەبارە، چڕی، یان بارستە.  لە سایز یان چەندێتیدا زۆر جیاوازن، لە تەنۆکە ژێرگەردیلەیییەکانی وەک ئەلکێتڕۆنەوە، تا تەنۆکە میکرۆسکۆپییەکانی وەک گەردیلە و گەردەکان، و تەنۆکە ماکرۆسکۆپییەکانی وەک پاودەر و ماددە دەنکۆڵەیییەکانی تر دەگرێتەوە.

## ئەمانەش ببینە
* دژەتەنۆکە
* ماددە
* میکانیک

## سەرچاوەکان

پۆل:ماددە
پۆل:فیزیکی تەنۆکەیی
ئۆسکار ئایزک

**ئۆسکار ئیسحاق ھێرناندێز ئیسترادا** ( ; (لەدایکبووی ٩ی ئازاری ١٩٧٩) ئەکتەرێکی ئەمریکییە. ئەو بە ھەمەچەشنی ڕۆڵەکانی و بەشداریکردنی لە چاکسازی لە وێنەی لاتینییەکان لە ھۆلیووددا ناسراوە. ئیسحاق لە ساڵی ٢٠١٧ لەلایەن *ڕۆژنامەی ڤانیتی فێرەوە* وەک باشترین ئەکتەری نەوەی خۆی ھەڵبژێردرا و لە ساڵی ٢٠٢٠ لەلایەن *[[نیویۆرک تایمز|ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمزەوە]]* وەک یەکێک لە ٢٥ باشترین ئەکتەری سەدەی بیست و یەکەم ھەڵبژێردرا. لە ساڵی ٢٠١٦ گۆڤاری *[[تایم (کۆوار)|تایم]]* وەک یەکێک لە ١٠٠ کەسە کاریگەرەکانی جیھان ناوی بردووە. خەڵاتەکانی بریتین لە خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب و خەڵاتی دەستەی نیشتمانی بۆ پێداچوونەوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئاھەنگگێڕانی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک کوبا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی ئەی ئەی سی تی ئەی
پۆل:خوێندکارانی پێشووی کۆلێژی میامی دەید
ستیڤن ماککینلی ھێندرسن

**ستیفن ماککینلی ھێندرسن** ( ; لە  لەدایکبووە) ئەکتەری ئەمریکییە. لە نێو ئەو فیلم یان زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە ڕۆڵی تێدا گێڕاوە، دەتوانین باسی *گەشەپێدەران* و *[[تەپۆڵکەلم (فیلمی ٢٠٢١)|تەلماسە]]* بکەین کە تێیدا ناسراوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:خەڵکی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
ئەکتەری کەسایەتی

**ئەکتەری کەسایەتی** () ئەکتەری پاڵپشتە کە بە بەشە بچووکەکان ناسراوە و ڕۆڵی کارەکتەری نائاسایی، یان سەرنجڕاکێش دەگێڕێت. ئەم زاراوەیە کە زۆرجار بەراورد دەکرێت لەگەڵ زاراوەی ئەکتەری سەرەکی، تا ڕادەیەک خەیاڵی و کراوەیە بۆ لێکدانەوە. بە مانایەکی وشەیی، دەتوانرێت ھەموو ئەکتەرەکان بە ئەکتەری کەسایەتی ھەژمار بکرێت چونکە ھەموویان ڕۆڵی «کەسایەتی» دەگێڕن، بەڵام ئەم زاراوەیە زیاتر ئاماژەیە بۆ ئەکتەرێک کە زۆرجار ڕۆڵێکی پاڵپشتی جیاواز و گرنگ دەگێڕێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی فیلم و ڤیدیۆ
پۆل:نواندن
درایکانیا

‎لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا، **دراکاینا** () مارێکی مێینە یان ئەژدیھایە، ھەندێکجار تایبەتمەندی مرۆڤی ھەیە.

## سەرچاوەکان
لادۆن

‎**لادۆن** () لە ئەفسانەی یۆنانیدا دڕندەیەک بوو، ئەو ئەژدیهایەی کە پاسەوانی سێوی زێڕینی باخچەی هێسپێریدەکانی دەکرد.

## خێزان
‎بەپێی تیۆگۆنی هیسیۆد، لادۆن دوا نەوە بووە لە نەوەکانی فۆرسیس و سیتۆ. بەپێی سکۆلۆنێک لە ئەپۆلۆنیۆسی ڕۆدس لە بەشی ئارگۆنۆتیکای، هێسیۆد دەڵێت کە بە کوڕی تایفۆن ناوی بردووە. هەمان سکۆلیۆن لەسەر ئەپۆلۆنیۆسی ڕۆدس بانگەشەی ئەوە دەکات کە یەکێک لە "پەیساندرۆس" ناوی لادۆن لەدایکبووە کە لە زەویەوە لەدایکبووە.

## سەرچاوەکان‎

‎
ئەکتەری پاڵپشت

**ئەکتەری پاڵپشت** ئەو ئەکتەرەیە کە ڕۆڵێک لە شانۆنامەیەک یان فیلمێکدا لە خوار ڕۆڵی ئەکتەری سەرەکی و لە سەرووی بەشێکی کەمەوە دەبینێت. وەک ڕێزلێنان لە سروشتی گرنگی ئەم کارە، پیشەسازی شانۆ و فیلم خەڵاتی جیا دەدەنە باشترین ئەکتەر و ئەکتەرە پاڵپشتەکان. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە ئەمانە لە ڕۆڵی بچووکەوە دەست پێدەکەن تا ڕۆڵە سەرەکییەکان و زۆرجار ڕۆڵی سەرەکی یان ژیانین بۆ چیرۆکەکە وەک لە باشترین ھاوڕێ، بەرژەوەندی خۆشەویستی، ھاوکار (وەک ڕۆبن لە زنجیرەی باتمان)، یان دژبەر (وەک خراپەکار) دەست پێ دەکەن. ھەندێک جار بەڵام مەرج نییە ڕۆڵی کارەکتەر بن. لە سەردەمی پێشوودا، زۆرجار ئەمانە دەتوانن. ئەکتەری پاڵپشت بەزۆری نابێت وەک ئەکتەری سەرەکی یان خانمەئەکتەری شەرەکی لەسەر شانۆ ڕۆڵ بگێڕێت، بەڵام زۆرجار دەیکات. ناونیشانی ڕۆڵەکە بەزۆری تایبەتە بە نمایشەکە؛ واتە کەسێک دەتوانێت لە فیلمێکدا ئەکتەری پاڵپشت بێت و لە فیلمێکی تردا ڕۆڵی سەرەکی بێت. لە تەلەڤیزیۆندا زاراوەی **ڕۆڵگێڕی ڕۆژ** بەکاردێت بۆ ئاماژەدان بە زۆربەی ئەو ئەکتەرانەی کە ڕۆڵی قسەکردنی پاڵپشتیان ھەیە کە ڕۆژانە بەبێ گرێبەستی درێژخایەن بەکرێ دەگیرێن.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن
پۆل:نواندن
نیشانەکانی کۆتایی

**نیشانەی داخستن** یان **نیشانەی کۆتایی** بریتییە لە لیستی کاست و تیمی فیلمێکی جوڵاو، بەرنامەیەکی تەلەفزیۆنی یان یاری ڤیدیۆیی دیاریکراو. کۆمەڵەیەکی تەواو لە نیشانەکانی کۆتایی دەتوانێت کاست و تیمی فیلمەکە لەخۆبگرێت، هەروەها سپۆنسەرەکانی بەرهەمهێنان، کۆمپانیاکانی دابەشکردن، بەرهەمەکانی مۆسیقا کە مۆڵەتیان پێدراوە یان نووسراون بۆ کارەکە، ڕەتکردنەوەی یاسایی جۆراوجۆر، وەک مافی چاپکردن و زۆر شتی تر.

## سەرچاوەکان

* 


پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن
پۆل:زاراوەکانی فیلم و ڤیدیۆ
شەڕی کەرکووک (١٩٩١)

**شەڕی کەرکووک** ساڵی ١٩٩١ یەکێک بوو لە شەڕە گەورەکانی ڕاپەڕین.

هێزە عێراقییەکان کە لە کەرکوک جێگیر بوون خرانە حاڵەتی ئامادەباشیەوە. گەڕەکە کوردنشینەکانی کەرکوک خرانە ژێر قەدەغەی هاتوچۆ و ١٠ی ئازار و هێز لە سەرتاسەری شارەکە زیادکرا. هەروەها لە ناوچەکانی دیکەی عێراقەوە هێزی زۆر هێنران، کە پێشتر، عەلی حەسەن ئەلمەجید فەرماندەی شاڵاوی ئەنفال کۆنترۆڵی ئاسایشی شارەکەی دەکرد.

دوای قەدەغەی هاتوچۆ هێزە ئەمنییەکانی بەعسی دەستیان کرد بە چوونە دەرگا بە دەرگا و کۆکردنەوەی ئەو پیاوانەی کە ئەگەری هەیە ببنە هەڕەشە بۆ سەر ڕژێمی بەعس، پاشان ئەم پیاوانە بردرانە دەرەوەی کەرکوک لەوێ ئەشکەنجەدران و تا ناوەڕاستی مانگی نیسان دەستبەسەرکران و دواتر زۆربەیان ئازادکران، هەرچەندە قەدەغە بوو بچنەوە کەرکوک. ئەوانەی کە ئەزموونی سەربازییان هەبووە ئازاد نەکران. دەسبەرکران و تەمەنیان لەنێوان سەرەتای هەرزەکارییەوە تا پەنجا ساڵان دەبوو. بە گشتی زیاتر لە پێنج هەزار کەس دەستبەسەر کران.

## دوای شەڕەکە
دوابەدوای ڕاپەڕینەکە ڕژێمی بەعس زیاتر لە ١٢٠ هەزار کوردی لە باشووری کوردستان دەرکرد، زۆرینەی ئەوانەی دەرکراون خەڵکی کەرکوک و گوندەکانی دەوروبەری بوون. شارەکە بە عەرەبکردن کرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕاپەرینەکانی ساڵی ١٩٩١ لە عێراق
پۆل:١٩٩١
پۆل:کوردستان
پۆل:کەرکووک
پۆل:کۆمەڵکوژیەکان لە عێراق
http://alhiwarmagazine.blogspot.com/2014/03/1991.html?m=1
قەرارگای ڕەمەزان

**قەرارگای ڕەمەزان** تەنیا قەرارگای سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی لە دەرەوەی ئێران لە سەردەمی شەڕی ئێران و عێراق بوو، کە ئامانجی سەرەکیی ئۆپراسیونەکانی شەڕی کاربڵاو، چریکی و پارتیزانی لە خاکی باشووری کوردستان و وڵاتی عێراق و بە ھاوکاریی ھێزەکانی کوردی باشووری کوردستان بوو. پلانی دامەزراندنی بنکەیەکی سپای پاسداران لە دەرەوەی ئێران لەلایەن موحسین ڕەزایی پێشنیار کرا و لە مانگی گوڵانی ١٩٨٣ بەدوای پەسەندکران لەلایەن لێژنەی باڵای بەرگری بە شێوەیەکی فەرمی دامەزرا. قەرارگای ڕەمەزان بنکەی فەرمیی سپای پاسداران بۆ شەڕەکانی کاربڵاو لە ئۆپەراسیونەکانی دەرەوەی ئێران بوو. عەلی خامنەیی کە ئەو کاتە سەرۆک کۆمار و بۆیە سەرۆکی لێژنەی باڵای بەرگری بوو، مورتەزا ڕەزاییی وەکوو یەکەمین فەرماندەری قەرارگای ڕەمەزان دانا. قەرارگای ڕەمەزان کە وەکوو ناوکێکی ناوەندی بۆ دامەزراندنی ھێزی قودس بە ئەژمار دێت، ڕۆڵێکی ھەرە گرینگێکی لە تەیار و تەکووزکردن و بەڕێوەبردنی ھێزە چەکدارە عێراقییەکانی بەرھەڵستکاری سەددام حوسێن لەوانە لەشکەری ٩ی بەدر ھەبووە.

یەکەکانی قەرارگای ڕەمەزان بریتی لە لەشکەری ٩ی بەدر بە فەرماندەریی ئیسماعیل دەقایەقی و دواتر محەممەدڕەزا نەقدی، لەشکەری ٦ی تایبەتی پاسداران بە فەرماندەریی سادق مەحسوولی، تیپی ۶۶ی ھەوابورد بە فەرماندەریی موحسین شەفەق، تیپی زەفەر و تیپی ئەبووزەر بە فەرماندەریی محەممەدڕەزا حەکیم جەوادی بوو.

بە دوای مردنی ڕووحوڵڵا خومەینی و دەستپێکبوونی ڕێبەریی عەلی خامنەیی، گۆڕانکارییەکانێک لەنێوی قەرارگای ڕەمەزان بەدیھێنرا و ناوەکەیش گۆڕا بە ھێزی قودس.

## سەرچاوەکان

پۆل:سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی
یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٦

**یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٦** کۆتا یاریی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای وەرزی ٢٠١٥–١٦ بوو، لە یاریگای سان سیرۆ لە میلانۆی ئیتاڵیا لە ٢٨ی ئایاری ٢٠١٦ لە نێوان ڕیاڵ مەدرید و ئەتلەتیکۆ مەدرید ئەنجامدرا، لە دووبارەبوونەوەی یاریی کۆتاییی ساڵی ٢٠١٤. ئەوە جاری دووەم بوو لە مێژووی پاڵەوانێتییەکەدا یاریی کۆتاییی لە نێوان دوو یانەی ھەمان شاربێت. ڕیال مەدرید بە لێدانەکانی یەکلاکەرەوە بە ئەنجامی ٥–٣ سەرکەوتنی بەدەستھێنا، دوای ئەوەی لە کۆتایی کاتی زۆرکراودا بە ئەنجامی ١–١ یەکسانبوون و نازناوی ١١ی پاڵەوانێتییەکەی بەدەستھێنا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ٢٠١٥-٢٠١٦ خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا
* یاری کۆتایی ٢٠١٦: میلان
سی جی ئای

**وێنەی دروستکراوی کۆمپیوتەر** (**CGI**) تەکنەلۆژیایەکی تایبەتە یان بەکارھێنانێکی گرافیکی کۆمپیوتەر بۆ دروستکردن یان باشترکردنی وێنە لە ھونەر و میدیای چاپکراو و سیمولەیتەر و ڤیدیۆ و یارییە ڤیدیۆیییەکان. ئەم وێنانە یان ئیستاتیکن (واتە وێنەی وەستاو)یان داینامیکی (واتە وێنەی جووڵاو). CGI ھەردووکیان ئاماژەیە بۆ گرافیکی کۆمپیوتەریی دوو ڕوویی و (زۆرتر) گرافیکی کۆمپیوتەریی سێ ڕەھەندی بە مەبەستی دیزاینکردنی کارەکتەرەکان، جیھانە مەجازییەکان، یان دیمەنەکان و کاریگەرییە تایبەتەکان (لە فیلمەکاندا، بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان، ڕیکلامەکان و ھتد). بەکارھێنانی CGI بۆ دروستکردن/باشکردنی ئەنیمەیشن پێی دەوترێت *ئەنیمەیشنی کۆمپیوتەر*، یان *ئەنیمەیشنی CGI*.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن
پۆل:کاریگەری دیداری
ئایماکس

**ئایماکس** (وشەی سەرەکی Image maximum) فۆرماتێکی ٧٠ ملم لە فیلمە جووڵاوەکانە کە لە کۆتایییەکانی شەستەکان و سەرەتای حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا لە کەنەدا لەلایەن گرایم فێرگسۆن، ڕۆمان کرێیتەر، ڕۆبەرت کەیر و ویلیام سی دروست کراوە. شاو دروست دەکرێت. ئایماکس توانای تۆمارکردن و پیشاندانی وێنەکانی ھەیە بە قەبارە و ڕوونییەکی زۆر گەورەتر لە سیستەمی فیلمی تەقلیدی و کۆن. لە ساڵی ٢٠٠٢ەوە ھەندێک فیلم گۆڕدراون بۆ فۆرماتی ئایماکس بۆ پەخشکردن و ھەندێک فیلمیش بە شێوەی ئایماکس بەرھەم ھێنراون.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:تەکنۆلۆژیای فیلم و ڤیدیۆ
پۆل:داھێنانە کەنەدییەکان
پۆل:وێنەی سێ ڕەھەندی
سینەماسکۆر

**سینەماسکۆر** () کۆمپانیایەکی توێژینەوەی بازاڕە و بنکەکەی لە لاس ڤێگاسە و دەیانەوێت بە ڕاپرسی بینەران ھەڵسەنگاندن بۆ فیلمەکان بکەن.

## سەرچاوەکان
*
لیڤ تایلەر

**لیڤ ڕوندگرێن تایلەر** (بە ئینگلیزی: Liv Rundgren; لەدایکبووی ١ی تەممووزی ١٩٧٧) ئەکتەری ئەمریکییە. لە تەمەنی ١٤ ساڵیدا دەستی بە کاری مۆدێل کردووە پێش ئەوەی یەکەم فیلمی لە فیلمی *Silent Fall* (١٩٩٤) دەربکەوێت.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:باڵیۆزی نیازپاکی یونسێف
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ژنە مۆدێلە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
تیم ڕۆت

**تیمۆسی سیمۆن ڕۆت** ( ; لەدایکبووی ١٤ی ئایاری ١٩٦١) ئەکتەر و بەرھەمھێنەری ئینگلیزییە. لە ساڵانی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا دەستی بە نواندن لە فیلم و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان کردووە. ئەو لەنێو کۆمەڵێک ئەکتەری دیار و بەناوبانگی بەریتانی ئەو سەردەمەدا بوو بە ناوەکانی " Brit Pack ".

لە شاری دولویچ لە لەندەن لەدایکبووە. دایکی بەناوی ئان نیگارکێش و مامۆستایە. باوکی ئێرنی، ڕۆژنامەنووس و نیگارکێشی فلیت ستریتە. باوکی لە شاری شیپشێد بەی لە ویلایەتی بروکلن لەدایکبووە، لە خێزانێکی بە ڕەچەڵەک ئێرلەندی. ھەرچەندە ئەو لە پاشخانی جوولەکەدا نەبوو، بەڵام باوکی لە ساڵانی چلەکاندا ناوی بنەماڵەی لە "سمیس"ەوە گۆڕی بۆ " ڕۆت "ی ئەڵمانی/یەدی، وەک "کردەوەیەکی ھاودەنگی دژە نازی ".

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کەسایەتییە بەڕیتانییەکان بە ڕەگەز ئێرلەندی
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١
پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی بافتا
ویلیام ھارت

**ویلیام مەککۆرد ھارت** (بە ئینگلیزی: William McChord Hurt) (٢٠ی ئازاری ١٩٥٠–١٣ی ئازاری ٢٠٢٢) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو. بە نمایشەکانی لەسەر شانۆ و شاشە ناسراوە، خەڵاتی جۆراوجۆری وەرگرتووە لەوانە خەڵاتی ئۆسکار و خەڵاتی بافتا و خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی کان بۆ باشترین ئەکتەر.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مردووانی ٢٠٢٢
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری بافتا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی کان بۆ باشترین ئەکتەر
یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٧

**یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٧** کۆتا یاریی خولی پاڵەوانەکانی ئەوروپای وەرزی ٢٠١٦-٢٠١٧ بوو. لە ٣ی حوزەیرانی ٢٠١٧ لە یاریگای میلینیۆم لە شاری کاردیف لە ویلایەتی وێڵز  لە نێوان یانەی یانەی تۆپی پێی یوڤێنتوس ئیتاڵی و یانەی ڕیال مەدریدی ئیسپانی و خاوەن نازناوی وەرزی پێشوو بەڕێوەچوو، لە دووبارەبوونەوەی یاریی کۆتاییی ساڵی ١٩٩٨ . هەروەها دەبێتە یەکەم یاریی کۆتاییی کە لە ژێر سەقفێکی داخراودا بەڕێوەبچێت.  ڕیال مەدرید بە ئەنجامی ٤-١ یارییەکەی بردەوە و١٢هەمین نازناوی خۆی لەم ڕکابەرییە مسۆگەر کرد. بەم سەرکەوتنە ڕیال مەدرید بووە یەکەم یانەی کە لە دوای میلان لە ساڵی ١٩٩٠ بە سەرکەوتوویی پارێزگاری لە نازناوەکەی  وەرزی پێشوو بکات. 

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* خولی  پاڵەوانەکانی ئەوروپا 2016-2017
* یاری کۆتایی چامپیۆنزلیگی ٢٠١٧, UEFA.com
یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٨

**یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٨** کۆتا یاریی خولی پاڵەوانەکانی ئەوروپای وەرزی ٢٠١٧-٢٠١٨ بوو . لە ٢٦ی ئایاری ٢٠١٨ لە یاریگای ئۆڵمپیسکی لە کیێڤ لە ئۆکرانیا  لە نێوان پاڵەوانی بەرگریکاری ڕیاڵ مەدرید کە لە هەریەک لە دوو وەرزی ڕابردوودا سەرکەوتنی بەدەستهێنابوو، و یانەی لیڤەرپوول  ئەنجامدرا .   پێشتر هەردوو یانە لە یاریی کۆتاییی جامی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ١٩٨١ بەیەکتر گەیشتوون.

لە گێمی یەکەم هەردوو یانە بەبێ گۆڵ یەکسان بوون بەڵام لە گێمی دووەم کەریم بێنزیما لە خوولەکی "٥١"گۆڵی  یەکەمی بۆ ریال تۆمارکرد بەلام  لە خوولەکی ٥٥ سادیۆ مانی ئەنجامەکەی یەسان کردووە.پاشان گارێس بەیل بە تۆمارکردنی دوو گۆڵ لە خوولەکەکانی "٦٣"،"٨٣" جیاوازییەکەی زیاتر کرد و بە ئەنجامی ٣-١  یانەی ڕیال مەدرید نازناوەکەی بۆ جاری  ١٣هەمین لە مێژوویدا ، سێیەمین جار لەسەر یەک بەدەستهێنا.  

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* خولی  پاڵەوانەکانی ئەوروپا (ماڵپەڕی فەرمی)
** مێژووی چامپیۆنزلیگ: 2017/18
* یاری کۆتایی چامپیۆنزلیگی ٢٠١٨: کیێڤ, UEFA.com
تیم بلەیک نێڵسن

**تیمۆسی بلەیک نێڵسۆن** ( ; (لەدایکبووی ١١ی ئایاری ١٩٦٤) ئەکتەر و دەرھێنەر و نووسەری ئەمریکییە. بە «ئەکتەری کارەکتەری مۆدێرن» وەسف کراوە. ڕۆڵە دیارەکانی لە فیلمدا بریتین لە دێلمار ئۆدۆنێل لە *فیلمی ئەی برا، تۆ لە کوێیت؟* (٢٠٠٠)، گیدیۆن لە *ڕاپۆرتی کەمینەکان* (٢٠٠٢)، دکتۆر پێنداسکی لە *فیلمی The Pits* (2003)، دانی داڵتۆن جونیۆر لە *فیلمی Siriana* (2005)، ساموێل ستیرن لە *[[ھاڵکی باوەڕپێنەکراو (فیلم)|فیلمی ھاڵکی باوەڕپێنەکراو]]* (٢٠٠٨)، ڕیچارد شێڵ لە *[[لینکن (فیلم)|فیلمی لینکۆڵن]]* (٢٠١٢)، کارەکتەری سەرەکی لە *فیلمی The Ballad Buster Scruggs* (2018) و ھێنری مەکارتی لە فیلمی *Old Henry* (2021)ن. خەڵاتی ھەڵبژاردەی ڕەخنەگرانی تەلەڤیزیۆنی بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت لە زنجیرە درامایەکدا وەرگرت بەھۆی ڕۆڵی وەید تیلمان لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی *گاردییەنز* (٢٠١٩).

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:شانۆنامەنووسانی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:سیناریۆنووسە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤
پۆل:دەرچووانی زانکۆی برۆون
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:ئەکتەرانی نمایشنامەکانی شێکسپیر
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرە جووە ئەمریکییەکان
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
تای باڕێڵ

**تایلەر جیراڵد بورێل**، لە ٢٢ی ئابی ١٩٦٧ لەدایک بووە، ئەکتەری ئەمریکییە. بورێل بە ڕۆڵی فیل دانفی لە زنجیرەی سیتکۆمی ئەی بی سی *مۆدێرن فامیلی* ناسراوە، کە خەڵاتی پرایم تایمی ئیمی بۆ ئەکتەری پاڵپشتی نایاب لە زنجیرەیەکی کۆمیدی لە ساڵانی ٢٠١١ و ٢٠١٤ (لە ھەشت پاڵێوراوانی یەک لە دوای یەک) و پێنج خەڵاتی سکرین ئەکتەرانی گیڵدی بەدەستھێناوە: یەکێکیان بۆ دەدای نایابی ئەکتەری پیاو لە زنجیرەیەکی کۆمیدی لە ساڵی ٢٠١٣ و چوار خەڵاتی یەک لە دوای یەک بۆ دەدای نایاب لەلایەن تیپێکەوە لە زنجیرەیەکی کۆمیدیدا، کە لە ساڵی ٢٠١١ تا ٢٠١٤ لەگەڵ کاستەکەدا ھاوبەشکرا.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئۆرێگۆن
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشتەوە لە زنجیرەیەکی کۆمیدیا
کرەیگ ئارمسترۆنگ (ئاوازدانەر)

**کرایگ ئارمسترۆنگ** () (لەدایکبووی ٢٩ی نیسانی ١٩٥٩)  ئاوازدانەرێکی سکۆتلەندییە لە مۆسیقای ئۆرکێسترای مۆدێرن، ئەلیکترۆنیکا و نۆتەکانی فیلم . لە ساڵی ١٩٨١ لە ئەکادیمیای شاهانەی مۆسیقا دەرچووە، لەو کاتەوە مۆسیقای بۆ کۆمپانیای شاهانەی شکسپیر و ئۆرکێسترای نیشتمانی شاهانەی سکۆتلەندی و سینفۆنیتا لەندەن نووسیوە.  ئارمسترۆنگ لە شاری شێتڵستۆن لە ویلایەتی گلاسکۆ لە سکۆتلەندا لەدایکبووە  

لە ساڵی ١٩٧٧ تا ١٩٨١ لە ئەکادیمیای شاهانەی مۆسیقا ئاوازدانانی مۆسیقا و کەمانچە و پیانۆی خوێندووە، لەوێ خەڵاتی چارڵز لوکاس و سکۆلەرشیپی هارڤی لۆهر بۆ ئاوازدانان پێبەخشراوە. هەروەها خەڵاتی FTCL Fellowship ی لە بواری ئاوازدانان پێبەخشرا، و لە ساڵی 1982 خەڵاتی باشترین مۆسیقاری گەنجی جازی  GLAA ی بەدەستهێنا. لەگەڵ تەواوکردنی خوێندنەکەی، ئارمسترۆنگ وەک پسپۆڕی مۆسیقا و سەما لە ئەنجومەنی ناوچەی ستراتکلاید لە ساڵی ١٩٨٤ کاری کردووە. ١٩٨٥ ئارمسترۆنگ لەگەڵ میدج یور لە گەشتی جیهانی دیاریدا گەشتێکی کرد، و لەگەڵ ئۆڵتراڤۆکس لە گەشتی ئەوروپی U-Vox Tour لە زستانی ١٩٨٦دا گەشتێکی تری کرد. لە نێوان ساڵانی ١٩٩٤-٢٠٠٢ لەلایەن کۆمپانیای ڕۆیاڵ شکسپیرەوە ڕاسپێردرا بۆ نووسینی مۆسیقا بۆ *فیلمەکانی دڵی شکاو* و *زەمپیست* کە هەردووکیان لەلایەن مایکل بۆیدەوە دەرهێنراون. 

## سەرچاوەکان

* 


پۆل:زیندووان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:ئەکادیمییەکانی ئەکادیمیای شاھانەی مۆسیقا
پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئاوازدانەرە کلاسیکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩
پۆل:ئەفسەرانی نیشانی ئیمپڕاتۆریەتی بەڕیتانی
ڤینسێنت تەبایلن

**ڤینسێنت تابایلۆن** لەدایکبووی ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٧٥، سەرنووسەری فیلمی فەرەنسییە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥
جۆن ڕایت (دەستکاریکەری فیلم)

**جۆن ڕایت** (١٩٤٣/١٩٤٤ – ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣) سەرنووسەرێکی فیلم بوو کە بڕوانامەی ACEی ھەبوو.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:مردووانی ٢٠٢٣
پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نادڵنیا
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٩٤٠
پیتەر مێنزیس جونیۆر

**پیتەر مێنزیس جونیۆر** () ڤیدیۆگرافەرە و خەڵکی ئوسترالیایە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:خەڵکی سیدنی
پۆل:زیندووان
ڤالھالا ئینتەرتەیمێنت

**کۆمپانیای فالھالا ئینتەرتەیمێنت** کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانی فیلم و تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە. یەکێک لە بەرھەمەکانیان بریتییە لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی کۆمپانیای AMC بە ناوی مردووی گەڕۆک.

پێشتر کۆمپانیای پاسیفیک وێستەرن پرۆداکشنز بووە، کۆمپانیاکە لەلایەن بەرھەمھێنەر گەیڵ ئان ھێرد لە ساڵی ١٩٨٢ دامەزراوە، و لە ساڵی ٢٠٠٠دا گواسترایەوە بۆ فیلمی ڤاڵھالا مۆشن پیکچەرز.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
یوونیڤەرساڵ ئامفیتێتەر

**یوونیڤەرساڵ ئامفیتێتەر** (دواتر بە **گیبسۆن ناسرا**) شانۆیەکە کە دەکەوێتە شاری لۆس ئەنجلۆس لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لە ناوچەی یونێڤێرساڵ سیتی *.* لە ساڵی ١٩٧٢ ئەم شانۆیە کرایەوە. شانۆکە لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٣ داخرا.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:شانۆکان لە ھۆڵیوود، کالیفۆڕنیا
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
جاک کیربی

**جاک کیربی** () (لەدایکبووی ٢٨ی ئابی ١٩١٧–٦ی شوباتی ١٩٩٤) ھونەرمەند و نووسەر و سەرنوسەری کتێبی کۆمیکی ئەمریکی بووە، بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک یەکێک لە داھێنەرە سەرەکییەکانی میدیاکە و یەکێک لە بەرھەمھێنەرە بەرھەمدار و کاریگەرەکانی دادەنرێت. لە شاری نیویۆرک گەورە بووە و فێری کێشانی فیگەری کارتۆن بووە بە شوێنپێھەڵگرتنی کارەکتەرەکانی کۆمیک ستریپ و کارتۆنی سەرنوسەری. لە ساڵانی ١٩٣٠دا ھاتە ناو پیشەسازی کۆمیکی تازەپێگەیشتوەوە، تایبەتمەندییە جۆراوجۆرەکانی کۆمیکی لەژێر ناوی قەڵەمی جیاوازدا کێشا، لەنێویاندا **جاک کورتیس**، پێش ئەوەی لە کۆتاییدا لەسەر جاک کیربی جێگیر بێت. لە ساڵی ١٩٤٠ لەگەڵ نووسەر و سەرنوسەر جۆ سیمۆن کارەکتەری سووپەرھیرۆیییە سەرکەوتووەکەی کاپتن ئەمریکایان بۆ فیلمی تایملی کۆمیکس دروست کرد کە پێش فیلمی مارڤێڵ کۆمیکس بوو. لە ساڵانی چلەکاندا، کیربی بەردەوام لەگەڵ سیمۆن یەکیان دەگرت و چەندین کارەکتەری بۆ ئەو کۆمپانیایە و بۆ بڵاوکراوەکانی کۆمیکی نیشتیمانی دروست کرد، دواتر بوو بە دی سی کۆمیکس.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:جووە ئەمریکییەکان لە سەربازی
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە
پۆل:نووسەرانی کۆمیکی ئەمریکی
پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مردووانی ١٩٩٤
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٧
پۆل:ھونەرمەندە خەیاڵییە زانستییەکان