سێرکامیسلیونەکان

**Circumcellions** ()  واتە **ئاگۆنیستەکان** کۆمەڵێک ڕادیکاڵە مەسیحییە ڕۆمانییەکان بوون لە باکووری ئەفریقا لە سەرەتای سەدەی چوارەمدا تا ناوەڕاستی سەدەی چوارەم. خۆیان بە جەنگاوەری مەسیح دەزانی. کەنیسەی کاسۆلیکی بە زاهید دەزانی. سەرەتا بیریان لە چارەسەرکردنی ناڕەزایەتییە کۆمەڵایەتییەکان کردەوە، بەڵام دواتر پەیوەندییان بە مەزهەبی بەخشینگەرییەوە کرد. ئیدانەی هەژاری و کۆیلایەتییان دەکرد و بانگەشەیان بۆ هەڵوەشاندنەوەی قەرز و ئازادی کۆیلە دەکرد.

کۆمەڵێک لە دۆناتیستەکان پێکهاتبوون لە کۆیلە هەڵهاتووەکان و جووتیارانی وێرانکراو و دانیشتوانی غەیرە ڕۆمانی باکووری ئەفریقا کە یاخیبوونی کۆمەڵایەتی و کەنیسەی و شەهیدبوونیان تێکەڵ کرد و لەلایەن حکومەتەوە سەرکوت کران.

خودی سووڕانەوە بە واتای "ئەو پیاوانەی لە گوندەکاندا سەرگەردانن". "کۆلتێکی خۆکوژی" مەسیحی بووە لە سەدەی چوارەم و پێنجەمدا. ئەوان پێیان وابوو شەهیدبوون بەهای کۆتایی ئایینی مەسیحییە. بۆیە بڕیاریان دا کە وا بکەن... بە هەر شێوەیەک پێویست بێت. بەپێی ئینجیلەکان عیسا بە پەترۆسی وتووە کە شمشێرەکەی لە باخچەی گێتسمانیا دابنێت، کەمێک پێش لە خاچدانی. زۆرێک لە مەسیحییەکان ئەم فەرمانەیان بە فەرمانێک بۆ ناتوندوتیژی و بەڵگەیەک بۆ ئاشتیخوازی مەسیح زانیوە. لە بەرامبەردا سیرکاسییەکان ئەم بڕگەیەیان بەو مانایە وەرگرت کە نابێت چەکی تیغ بەکاربهێنن. بەڵکو مەیلیان هەبووە دارە گەورەکان بەکاربهێنن کە بە شێوەیەکی ناڕوون پێیان دەگوت "ئیسرائیلییەکان". بە بێ ئەوەی بیانکوژن لێیان دەدەن، بەڵام بە لێدان تا مردن جێیان هێشتووە.

ئەوان جۆرێک لە چەکی کیمیایییان داهێنا بە بەکارهێنانی سۆدەی کاستیک و سرکە بۆ ئەوەی بتوانن ترش بپرژێنن بۆ قەشەکان کە هاوبەشی بیروباوەڕەکانیان نین.

## باکگراوند
زۆرجار، حەماسەتیان زاڵ بوو بەسەر عەقڵی ساغیاندا. ئینسایکلۆپیدیای کاسۆلیکی بە ئاماژەدان بە ڕووداوێکی مێژوویی بەدرێژایی ڕێگایەکی خێرا، ئەم خاڵە بە پشتبەستن بە لێدوانێکی قەشە تیۆدۆر (٣٩٣-٤٥٧ ز) نیشان دەدات:

## کردار
هەندێک جار ئەندامانی ئەم گرووپە بە چەقۆی سادەی دار هێرشیان دەکردە سەر لەشکرەکانی ڕۆمانی یان گەشتیارە چەکدارەکان بۆ ئەوەی ئیستفزازییان بکەن بۆ شەهیدبوون. هەندێکی تر هێرشیان کردە سەر دادگاکان و بە شێوەیەکی زارەکی دادوەریان هان دا کە فەرمانی لەسێدارەدانی دەستبەجێیان بدات- سزایەکی ستانداردی ئەو کاتە بوو بۆ سووکایەتیکردن بە دادگا . 

ئەو مەزهەبەی کە خۆیان بە سەر بەخۆیان دەزانی، واتە بەخشندەیی ، دوای ماوەیەکی کورت ئینکاری لە سیرکۆمسلیۆنەکان کرد و نەیانناسی، چونکە بە خێرایی بوونە جێگەی پێکەنیناوی کۆمەڵگا  بەڵام مانەوەی بزووتنەوەکە بەخشینەکان درێژتر بوو لە بەخشینەکان و بەخشینەکان پێش بەخشینەکان مردن.  قەشە دۆناتیستەکان شانازییان بە خاوەنکارەکانیانەوە نەدەکرد کاتێک لەگەڵ کاسۆلیکەکاندا ناکۆکییان هەبوو. ڕایانگەیاند کە حەرامە خۆت لە بەردەکە فڕێ بدەیت. بەڵام تەرمی ئەم خۆکوشتنانە ڕێزیان لێگیرا و دانیشتووان یادی ساڵڕۆژەکانیان گێڕا. قەشەکانیان نەیاندەتوانی خۆیان لەخۆ بگرن و زۆرجاریش بە ڕادەی پێویست دڵخۆش بوون بە قۆڵە بەهێزەکانی سیرکۆمسلیۆن. تیۆدۆر, دوای ماوەیەکی کەم لە مردنی سانت ئۆگستین, جگە لە سیرکۆمسلیۆنەکان هیچ بەخشەرێکی دیکەی نەدەناسی و ئەمانە بەخشینخوازە ئاساییەکان بوون لە چاوی هەموو دەرەوەی ئەفریقا. بە تایبەتی بۆ پیاوانی ئایینی کاسۆلیکی مەترسیدار بوون، کە هەڵیانکوتایە سەر ماڵەکانیان و تاڵانیان دەکرد. کاسۆلیکەکانیان لێدەدا و برینداریان دەکرد، ترشەڵۆکیان لە چاوەکانیاندا فڕێدا و تەنانەت ناچاریان دەکرد دووبارە مەعمودیەتیان پێبدرێتەوە. 

## تێکدان
لە کۆتاییدا سێرکۆمسێلیۆنەکان تووشی هەمان چارەنووسی زۆربەی "کۆلتەکانی خۆکوژی" بوون و بەهۆی مردنی زۆرەوە لەناوچوون. ئەو هۆکارانەی کە بەشداربوون لە لەناوچوونەکەدا بریتی بوون لە مەیلی ئەنارکیستی بۆ هێرشکردنە سەر کەسایەتییە ئایینی و مەدەنییەکان کە پێویستی بە وەڵامدانەوەی زۆرەملێی دەوڵەت بوو، لەگەڵ فشارەکانی گۆشەگیری سەر دەوڵەمەندەکان، لەگەڵ هەڵبژاردنی فڕێدانی مرۆڤ لە بەردەکاندا لە غیابی هیچ ئامرازێکی دیکەی مردندا. 

## سەرچاوەکان



* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Circumcellions». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۳ اکتبر ۲۰۲۳.
پۆل:لقەکانی مەسیحیەت