open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سلاڤیکا جۆکیچ دیانۆڤیچ

**سلاڤیکا جۆکیچ دیانۆڤیچ** (بە زمانی سڕبی: Slavica Đukić Dejanović؛ لە دایکبووی ٤ی تەممووزی ١٩٥١) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی سڕبییە، ئەو لە ماوەی ٥ی نیسانی ٢٠١٢ بۆ ٣١ی ئایاری ٢٠١٢ بە وەکالەت بووە سەرۆکی سڕبیا. سلاڤیکا وەزیری تەندرووستی سربیا بووە لە ماوەی ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٢ هەتاوەکوو ٢٧ی نیسانی ٢٠١٤.

ئەو لە ساڵانی ٢٠٠٠ بۆ ٢٠٠١، وەزیری خێزان بوو، هەروەها لە ساڵانی ٢٠٠٨ بۆ ٢٠١٢ سەرۆکی ئەنجومەنی دادگەریی سربیا بوو. لە دوایین پۆستیشیدا بەپلەی وەزیر کاری کردووە لە ماوەی ساڵانی ٢٠١٦ بۆ ٢٠٢٠. سلاڤیکا ئەندامی پارتی سۆسیالیست دیموکراتی سربییە.

سلاڤیکا جۆکیچ دیانۆڤیچ بەشی پزیشکی لە زانکۆی بەلگارد تەواوکردووە، دواتر لە ساڵی ١٩٨٣ ماستەری وەرگرتووە پاشان لە ساڵی ١٩٨٦ بووەتە خاوەنی دکتۆرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١
جۆیس باندا

**جۆیس هیلدا باندا** ( Joyce Hilda Banda؛ لە دایکبووی ١٢ی نیسانی ١٩٥٠) ژنە سیاسەتوانی مالاوییە، ئەو لە ماوەی ٧ی نیسانی ٢٠١٢ بۆ ٣١ی ئایاری ٢٠١٤ بووە سەرۆکی مالاوی. بەر لەوە جۆیس لە ماوەی ٢٩ی ئایاری ٢٠٠٩ هەتاوەکوو ٧ی نیسانی ٢٠١٢، جێگری سەرۆک بووە. ئەو یەکەمین ژنە لە مالاوی ببێتە جێگری سەرۆک. جۆیس لە ماوەی ساڵانی ٢٠٠٤ بۆ ٢٠٠٦، وەزیری جێندەر، چاودێری منداڵان و خزمەتگووزاری کۆمەڵایەتی بوو، هەروەها لە ماوەی ساڵانی ٢٠٠٦ بۆ ٢٠٠٩ ببوە وەزیری کارووباری دەرەوە. لە ساڵی ٢٠١١، حیزبێکی بەناوی پارتی گەل دامەزراند.

لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٤، لەلایەن تۆڕی بی بی سی وەک یەکێک لە کەسایەتی ژنی ساڵ ناوی هێنرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی
پۆل:خانمە سەرۆکەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ژن
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
ھیلە تۆرنینگ شمیت

**ھیلە تۆرنینگ شمیت** (بە زمانی دانمارکی: Helle Thorning-Schmidt؛ لە دایکبووی ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٦) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی خانەنشینبووی دانیمارکییە. ھیلە لە ماوەی ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ تاوەکوو ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٥ بووە ٢٦ەمین سەرۆک وەزیرانی دانیمارک. ئەو لە ماوەی ساڵانی ٢٠٠٥ بۆ ٢٠١٥، ڕێبەرایەتی پارتی سۆسیالیست دیموکراتی دانیمارکی دەکرد. ھیلە یەکەمین ژنە کە ئەم دوو پۆستەی وەرگرتبێت.

ھیلە دوای شکست ھێنانی لە ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠١٥، ئەوا بڕیاریدا خۆی لە سیاسەت خانەنشینن بکات بۆ ئەوەش لە پۆستەکانی سەرۆک وەزیران و سەرکردایەتیکردنی پارتی سۆسیالیست دیموکرات دەستی لەکارکێشایەوە. دوای وازھێنانی لە نیسانی ٢٠١٦، بووە بەڕێوبەری جێبەجێکاریی ڕێکخراوی ناحکومی منداڵپارێزان، ئەو لەو پلەیە مایەوە تاوەکوو حوزەیرانی ٢٠١٩.

ھیلە شمیت لە ماوەی ساڵانی ١٩٩٤ بۆ ٢٠٠٤ ئەندام بووە لە پەرلەمانی ئەورووپا، ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٥ بووە ئەندام لە پەرلەمانی دانمارک.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦
ئەدیاتۆ جالۆ ناندیگنا

**ئەدیاتۆ جالۆ ناندیگنا** (Adiato Djaló Nandigna؛ لە دایکبووی ٦ی تشرینی دووەمی ١٩٥٨) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی گینێ بیساوییە، ئەو لە ماوەی ١٠ی شوباتی ٢٠١٢ بۆ ١٢ی نیسانی ٢٠١٢، بە وەکالەت بووە سەرۆک وەزیرانی گینێ بیساو. دواتر حکوومەتەکەی لەژێر کودەتایەکی سەربازیی بەکۆتایی ھات. لە ساڵی ٢٠١٣، لەلایەن ھێزێکی چەکدارەوە دەستگیرکرا. دواتر لە ساڵی ٢٠١٥، لە پێکھێنانی حکوومەتی نوێ کە لە لایەنن کارلۆس کۆرریەرا پێکھات ئەوا ئەدیاتۆ کرایە وەزیری بەرگری.

ئەدیاتۆ جالۆ ناندیگنا پێشتر لە ساڵی ٢٠٠٨ لە پۆستی وەزیری کەلتوور، وەرزش و لاوان بوو.

## سەرچاوەکان
{{سەرچاوەکان}

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ژن
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨
پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
پارک گیون ھی

**پارک گیون ھی** (بە زمانی کوری:  박근혜 ؛ لە دایکبووی ٢ی شووباتی ١٩٥٢) کەسایەتی سیاسەتوانی پێشووی کۆریای باشوورە. ئەو لە ماوەی ٢٣ی شووباتی ٢٠١٣ تاوەکوو ١٠ی ئازاری ٢٠١٧ بووە سەرۆکی کۆریای باشوور. ئەو یەکەم ژنە لە مێژووی کۆریا ببێتە سەرۆکی وڵات. هەروەها یەکەم ژنە لەڕێی هەڵبژاردنی خەڵکەوە لە ڕۆژهەڵاتی ئاسیا ببێتە سەرۆکی وڵات. باوکی ئەو واتە پارک هە، لە ماوەی ١٩٦٣ بۆ ١٩٧٩ سەرۆکی کۆریای باشوور بوو.

بەپێی بڵاوکراوەیەکی گۆڤاری فۆربیس لە ساڵی ٢٠١٤، پارک ناوی لە پلەی ١١ەمی بەهێزترین ١٠٠ کەسایەتی ژنی ساڵ هات، هەروەها بەهێزترین لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ئاسیا.

لە ساڵانی ٢٠١٦ بۆ ٢٠١٨، کەیسی دادگایی کردنی لەسەر گەندەڵی بۆ کرایەوە، هەر لەبەر ئەمەش بوو کە لەسەر کورسی سەرۆکایەتی لادرا. لە ٦ی نیسانی ٢٠١٨، دادگای کۆریا باشوور بڕیاری ٢٤ ساڵ زیندانیکردنی بۆ پارک دەرکرد (دواتر زیادکرا بۆ ٢٥ ساڵ)، ئەو لە ئێستادا لە زیندانە لە سەنتەری دەستبەسەرکردنی سیئۆل.

## سەرچاوەکان

پۆل:خانمە سەرۆکەکان
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی کۆریای باشوور
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢
پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووە ھەمیشەیییەکان
پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان
پۆل:ئەندامانی دەستەی نیشتمانی (کۆریای باشوور)
پۆل:خەڵکی دایگو
پۆل:دەرچووانی زانکۆی سۆگانگ
پۆل:ژنانی کۆریای باشوور لە سیاسەت
ئیمپراتۆر تایزۆنگی تانگ

**ئیمپڕاتۆر تایزۆنگی تانگ** (٢٨ی کانوونی دووەمی ٥٩٨ – ١٠ی تەممووزی ٦٤٩)، پێشتر بە شازادەی چین ناسرابوو، ناوی کەسیی لی شیمین بوو، دووەم ئیمپراتۆری شانشینی تانگی چین بوو لە ماوەی نێوان ٦٢٦ تا ٦٤٩. تایزۆنگ زۆرجار بە ھاودامەزرێنەری شانشینەکە دادەنرێت بەھۆی ڕۆڵی لە ھاندانی لی یوانی باوکی بۆ یاخی بوون لە بنەماڵەی سوی کە جینیانگ پایتەختیان بوو لە ساڵی ٦١٧. دواتر تایزۆنگ ڕۆڵی گرنگی بینی لە شکستپێھێنانی چەندین لە ڕکابەری مەترسیداری شانشینەکە و پتەوکردنی دەسەڵاتی بەسەر چیندا.

تایزۆنگ بە شێوەیەکی ئاسایی بە یەکێک لە گەورەترین ئیمپراتۆرەکانی مێژووی چین دادەنرێت و ماوەی دەسەڵاتداریی بوو بە نموونەیەک کە، دوابەدوای دەسەڵاتی، ئیمپراتۆرەکانی دیکە پێی بەراورد دەکرێندبۆ ھەڵسەنگاندنیان. سەردەمی حوکمڕانیی پێی دەگوترێت سەردەمی ژنگوان و بە سەردەمی زێڕینی مێژووی چین دادەنرێت لە داھاتوودا شازادە جێنشینەکان لێیان دەخوازرا سەردەمی دەسەڵاتی بخوێننەوە. تایزۆنگ بەردەوام بوو لە پەرەپێدانی سیستەمی تاقیکردنەوەکانی دەوڵەت بۆ ئەوەی بەرپرسان لەسەر بناغەی زانیاریان ھەڵبژێردرێن، نەک خێزان و پەیوەندی سیاسییان. ھەروەھا داواشی بەرپرسانی کرد کە دڵسۆزی کارەکانیان بن بۆ نەھێشتنی گەندەڵی. لە سەردەمی دەسەڵاتیدا تانگ چین لە ڕووی ئابووری و سەربازییەوە گەشەی کرد. بۆ زیاتر لە سەدەیەک دوای مردنی تایزۆنگ، چین لە خۆشگوزەرانی و ئاشتیدا بوو بەھۆی پتەوی دەسەڵاتی شانشینەکە بەسەر ھەرێمە چینییەکاندا. لە ڕووی ناوچەوە، شانشینەکە زۆربەی ئەو ناوچانەی لەخۆدەگرت کە پێشتر لەژێر دەسەڵاتی شانشینی ھانەوە بوون لەگەڵ چەند بەشێکی کۆریا و ڤێتنام و ھەرێمی شینجانگ و بەشێکی ئاسیای ناوەندی.

ساڵی ٦٣٠ ئیمپراتۆر تایزۆنگ ژەنەراڵێکی بەناوی لی جینگ نارد بۆ جەنگی دژ بە تورکەکانی ڕۆژھەڵات نارد کە تێیدا ھێزەکانی تانگ توانیان کۆتایی بە دەسەڵاتیان بێنن و سەرکردەکەیان بەناوی ئاشینا دووبی بەدیل بگرن. بەم سەرکەوتنە تانگ دەسەڵاتی خۆی سەپاند بەسەر ڕۆژھەڵات و ناوەڕاستی ئاسیادا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ٥٩٨
پۆل:مردووانی ٦٤٩
پۆل:ئیمپراتۆریەتی ھان
پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتی ھان
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی تانگ
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەم
پۆل:شاعیرانی شێنسی
پۆل:سیاسەتمەدارەکانی سیانیانگ
پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی تانگ لە شێنسی
پۆل:نووسەرەکانی سیانیانگ
تاتیانا تورانسکایا

**تاتیانا میخایلۆڤنا تورانسکایا** (بە زمانی ئۆکرانی:  Тетяна Михайлівна Туранська؛ لە دایکبووی ٢٠ی تشرینی دووەمی ١٩٧٢ لە ئۆدیسا، یەکێتیی سۆڤیەت) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی ترانیستریاییە. ئەو لە دوو خوولدا بووە سەرۆک وەزیرانی لە سەرەتادا لە ماوەی ١٠ی تەممووزی ٢٠١٣ تاوەکوو ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ بوو، دواتر خوولی دووەمیان لە ماوەی ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ هەتاوەکوو ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ بوو.

تاتیانا تورانسکایا کەسێکی سەربەخۆیە و ئەندامی هیچ حیزبێکی سیاسیی نەبووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢
پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
ئەمیناتا تۆرێ

**ئەمیناتا تۆرێ** (Aminata Touré؛ لە دایکبووی ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٢) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی سەنیگالییە، ئەو لە ماوەی ١ی ئەیلوولی ٢٠١٣ هەتاوەکوو ٤ی تەممووزی ٢٠١٤ بووە سەرۆک وەزیرانی سەنیگال. ئەو لە دوای مامی مادیۆر بۆیی، دووەم ژنە ئەم پۆستە لە سەنیگال وەربگرێت. ئەو پێشتر لە ساڵانی ٢٠١٢-٢٠١٣ بووەتە وەزیری داد.

لەماوەی پۆستی سەرۆک وەزیرانیدا ئەو بە گوتار و کەمپەینەکانی لە دژی گەندەڵی ناسرابوو، هەروەها لە کارەکانی پێشووتریشی کاری بۆ مافەکانی ژنان دەکرد. ئەمیناتا تۆرێ هەڵگری بڕواننامەی دکتۆرایە لە بەڕێوەبردنی دارایی لەئاستی نێونەتەوەیی.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢
پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
لایمدۆتا ستراویوما

**لایمدۆتا ستراویوما** (Laimdota Straujuma؛ لە دایکبووی ٢٤ی شووباتی ١٩٥١) کەسایەتی ژنە سیاسەتوان و ئابووریناسی لاتیڤیاییە. ئەو لە ماوەی ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ هەتاوەکوو ١١ی شووباتی ٢٠١٦ بووەتە دوانزدەمین سەرۆک وەزیرانی لاتڤیا. ئەو یەکەم ژنە لە مێژووی وڵاتەکە کە ئەم پۆستەیە وەربگرێت. ئەو لە ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ دەستلەکارکێشانەوەی پێشکەش کرد بەو نیازەی کە ببێتەوە بە ئەندام لە پەرلەمانی لاتیڤا.

لایمدۆتا ستراویوما لە پۆستی وەزیری کشتووکاڵی لاتیڤیا بووە لە ماوەی ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ هەتاوەکوو ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١
کاترین سامبا پانزا

**کاترین سامبا پانزا** (Catherine Samba-Panza؛ لە دایکبووی ٢٦ی حوزەیرانی ١٩٥٦) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی کۆماری ئەفریقای ناوەندییە. ئەو لە ماوەی ٢٣ی کانووننی دووەمی ٢٠١٤ هەتاوەکوو ٣٠ی ئازاری ٢٠١٦ بووەتە سەرۆکی کۆماری ئەفریقای ناوەندی. ئەو یەکەمین ژنە لەوڵاتەکەیدا کە ئەم پۆستە وەربگرێت، هاوکات هەشتەمین ژنیشە لە کیشوەری ئەفریقا پۆستی سەرۆکایەتی وڵات وەربگرێت.

ئەو لە ماوەی ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣ هەتاوەکوو ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤، سەرۆکی شارەوانی شاری بانگی بوو. کاترین کەسێکی سەربەخۆیە و ئەندامی هیچ حیزبێکی سیاسیی نییە. ئەو دەرچووی بەشی یاسایە.

## ژیانی کەسی
کاترین هاوسەرگیری لەگەڵ سیاکیو سامبا پانزا کردووە، ئەوان بەیەکەوە سێ منداڵیان هەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤
پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
ماری لویز کۆلێرۆ پریکا

**ماری لویز کۆلێرۆ پریکا** (Marie-Louise Coleiro Preca؛ لە دایکبووی ٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٨) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی ماڵتاییە. ئەو لە ماوەی ٤ی نیسانی ٢٠١٤ بۆ ٤ی نیسانی ٢٠١٩ بووە نۆیەمین سەرۆکی ماڵتا. بەر لەو پۆستەش ئەوا ناوبراو وەزیری خێزان و کۆمەڵایەتی بووە لە ماوەی ١١ی ئازاری ٢٠١٣ هەتاوەکوو ٢٩ی ئازاری ٢٠١٤.

ماری لە ماوەی ساڵانی ١٩٩٨ بۆ ٢٠١٤، لە چەند خوولێکدا وەک کاندیدی حیزبی کرێکاران بووە ئەندام لە پەرلەمانی ماڵتا. ماری لە زانکۆی ماڵتا بەشی یاسا و خوێندنە مرۆڤایەتییەکانی خوێند.

ماری ئەندامە لە ئەنجومەنی ژنانی سەرکردەی جیهان، کە ئەم ئەنجومەنە ئەو ژنانەی لەخۆی کۆکردۆتەوە کە لە پلەی سەرۆک کۆمار و سەرۆک وەزیران بوون لە وڵاتانی جیهان.

## سەرچاوەکان

پۆل:خانمە سەرۆکەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨
ئێڤا کۆپاچ

**ئێڤا کۆپاچ** (Ewa Kopacz؛ لە دایکبووی ٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٦) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی پۆلەندییە، ئەو لەوەتەی ٣ی تەممووزی ٢٠١٩ بووەتە جێگری سەرۆکی پەرلەمانی ئەورووپا.  بەر لەوەش لە ماوەی ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ تاوەکوو  ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ بوو بە سەرۆک وەزیرانی پۆڵەندا. هەروەها لە ماوەی ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ تاوەکوو ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ بووەتە وەزیری تەندرووستی پۆڵەندا.

ئێڤا دووەم ژنە پۆلەندییە ببێتە سەرۆک وەزیرانی وڵات، ئەمەش لەدوای  ھانا سوخوتسکا. لە ساڵی ٢٠١٥، لەلایەن گۆڤاری فۆربیس ناوی ئێڤا لە ڕیزبەندی ٤٠ەم هات لەنێو بەهیزترین ژنانی ساڵ، لە ڕیزبەندەکە ناوی ئەو لە پێش شاژنە ئیلیزابێتی دووەمیش هات. ئێڤا لە ساڵی ١٩٨١، بەشی پزیشکی لە زاننکۆی لوبلین تەواوکردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦
سیبەل سیبەر

**سیبەل سیبر** (Sibel Siber؛ لە دایکبووی ١٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٠) کەسایەتی ژنە سیاسەتواننی تورکی-قوبرسییە. ئەو لە ماوەی ١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٣ تاوەکوو ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٣ بوو بە سەرۆک وەزیرانی قوبرسی باکوور. ئەو یەکەمین ژنە لە وڵاتەکەی ئەو پۆستە وەربگرێت. سیبەل لە ماوەی ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٣ تاوەکوو ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ بوو بە سەرۆکی پەرلەمانی قوبرسی باکوور. ئەو دووەم ژنە لە دوای فاتیمە ئەکنۆغلو ببێتە سەرۆکی پەرلەمان.

## خوێندن
سیبەل لە ٥ی نیسانی ١٩٨٣، بەشی پزیشکی لە زانکۆی ئەستەمبول تەواوکرد. دواتر لە ساڵی ١٩٨٧، گەڕاوەتەوە قوبرس و لەوێ کلینیکێکی پزیشکی دامەزراند. لە ساڵی ١٩٨٩، سکۆلارشیپێکی لە زانکۆی ڤیرجاینا بەدەستهێنا بۆ خوێندن لە بواری نەخۆشی شەکرە و ئێندۆکرینۆلۆگی.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠
سارا کوگۆنگلوا

**سارا کوگۆنگلوا** (Saara Kuugongelwa؛ لە دایکبووی ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٧) کەسایەتی ژنە سیاسەتوان و ئابووریزانی ننامیبیاییە، ئەو لەوەتەی ٢١ی ئازاری ٢٠١٥ بووەتە سەرۆک وەزیرانی نامیبیا. بەر لەوەش لە ساڵی ٢٠٠٣ بۆ ٢١ی ئازاری ٢٠١٥ لە پۆستی وەزیری دارایی بوو. ئەو یەکەم ژنە لە نامیبیا کە پۆستی سەرۆک وەزیرانی وەرگرتبێت.

سارا لە ماوەی ١٩٩١ بۆ ١٩٩٤، لە زانکۆی لینکۆڵن لە پەنسلڤانیا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا خوێندنی زانکۆی لە بەشی ئابووری تەواو کرد. لەدوای تەواوکردنی خوێندنەکەی گەڕاوەتەوە بۆ نامیبیا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
ئامینە غەریب

**ئامینە غەریب فاقیم** (Ameenah Gurib-Fakim؛ لە دایکبووی ١٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٩) کەسایەتی ژنە زانای زانستی هەمەجۆری و سیاسەتوانی مۆریتانییە. ئەو لە ماوەی ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٥ هەتاوەکوو ٢٣ی ئازاری ٢٠١٨ بوو بە سەرۆکی مۆریتانیا.

ئامینە لە ساڵی ١٩٨٣ بەشی کیمیای لە زانکۆی سوری تەواوکرد و بووە هەڵگری بڕواننامەی بەکالۆریۆس. دواتریش بڕواننامەی دکتۆرای لە کیمیای ئەندامی وەرگرت لە زانکۆی ئێکستیەر، دواتر گەڕایەوە وڵاتەکەی بۆ کارکردن لە زانکۆی مۆریتانیا.

## ژیانی کەسی
لە ساڵی ١٩٨٨، لەگەڵ دکتۆر ئەنوەر فاکیم هاوسەرگیری کرد، ئەوان بەیەکەوە خاوەنی کچ و کوڕێکن.

## سەرچاوەکان

پۆل:کیمیازانانی ژن
پۆل:خانمە سەرۆکەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩
پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە زانستخوازەکانی سەدەی ٢١
پۆل:موسڵمانەکانی سەدەی ٢١ەم
ناتالیا گەرمەن

**ناتالیا گەرمەن** (Natalia Gherman؛ لە دایکبووی ٢٠ی ئازاری ١٩٦٩) کەسایەتی ژنە دیپلۆمات و سیاسەتوانی مۆڵدۆڤییە، ئەو لە ماوەی ٣٠ی ئایاری ٢٠١٣ تاوەکوو ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ بوو بە جێگری سەرۆک وەزیرانی مۆڵدۆڤا. هەروەها لە ماوەی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥ بۆ ٣٠ی تەممووزی ٢٠١٥ بە وەکالەت بووەتە سەرۆک وەزیرانی مۆڵدۆڤا.

ناتالیا لە ماوەی ساڵانی ٢٠١٣ بۆ ٢٠١٦ وەزیری کارووبارەکانی دەرەوەی مۆڵدۆڤا بووە. لە ساڵانی ٢٠٠٦ بۆ ٢٠٠٩ باڵیۆزی مۆڵدۆڤا بووە لە وڵاتانی سوێد، نەرویژ و فینلاند.

لە شووباتی ٢٠١٦، ناتالیا بووە نوێنەری هەڵبژێردراوی مۆڵدۆڤا بۆ وەرگرتنی پۆستی سکرتێری گشتی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان، لە هەڵبژاردنەکە بان کی موون پۆستەکەی بەدەست هێنا. ناتالیا هەڵگری بڕواننامەی بەکالۆریۆس و ماستەرە، ماستەرەکەی لە ساڵی ١٩٩٩ لەسەر بابەتی جەنگ تەواوکرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ژن
پۆل:دەرچووانی کۆلێجی کینگز لەندەن
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩
پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
ڤاسیلیکی تانو کیستۆفیلو

**ڤاسیلیکی تانو کیستۆفیلو** (Vassiliki Thanou-Christophilou؛ لە دایکبووی ٣ی تشرینی دووەمی ١٩٥٠) کەسایەتی ژنە دادوەر و سیاسەتوانی یۆنانییە. ئەو لە ماوەی ٢٧ی ئابی ٢٠١٥ هەتاوەکوو ٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٥ بە وەکالەت بووە سەرۆک وەزیرانی یۆنان. ئەو لە ماوەی ١ی تەممووزی ٢٠١٥ تاوەکوو ١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧ سەرۆکی دادگای باڵای سڤیل و تاوانی یۆنان بووە. ئەو یەکەم ژنە کە پۆستی سەرۆکوەزیرانی یۆنانی وەرگرتبێت.

ئەو بەشی یاسای لە زانکۆی نیشتمانیی کاپۆدیسترەین لە ئەسینا تەواوکردووە، دواتر درێژەی بەخوێندنی دیکە داوە دەربارەی یاسای ئەورووپی لە زانکۆی پانتیۆن ئەساس خوێندوویەتی.

## ژیانی کەسی
ڤاسیلیکی تانو کیستۆفیلو هاوسەرگیری کردووە و سێ منداڵی هەیە. ئەو زمانەکانی یۆنانی، فەڕەنسی و ئینگلیزی زۆرباش دەزانێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:سەرۆک وەزیرانی یۆنان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
فەرموودەی موزتەڕیب

فەرموودەی موزتەڕیب بریتییە لەو فەرموودەیەی کە بە چەند شێوەیەکی جیاواز گێڕدرابێتەوە و گێڕانەوەکان لە ھێزدا وەک یەک بن.واتا فەرموودەیەک بە چەند شێوەیەکی جیاواز و پێچەوانە بگێڕدرێتەوە کە نەتوانرێ ئەو شێوانە کۆبکرێنەوە، و ھەروەھا ھەموو گێڕانەوەکان ھەمان ھێزیان ھەبێت، کە نەتوانرێ یەکێکیان بەسەر ئەوی تریاندا ھەڵبژێردرێ.

## مەرجەکانی فەرموودەی موزتەڕیب
فەرموودە دەبێتە فەرموودەیەکی موزتەڕیب ئەگەر:
# جیاوازی گێڕانەوەکانی فەرموودەیەک بەجۆرێک نەتوانرێ ئەو فەرموودانە پێکەوە کۆبکرێنەوە و کاریان پێ بکرێت بەبێ ئەوەی تووشی ھیچ خۆھەڵوەشاندنەوەیەک ببین.
# گێڕانەوەکان لە ھەمان ئاستی ھێزدابن بە جۆرێک نەتوانرێت یەکێکیان بەسەر ئەوی تریاندا ھەڵبژێردرێت.

## جۆرەکانی فەرموودەی موزتەڕیب
* فەرموودەی موزتەڕیب لە ڕشتەکەیدا (سند) بۆ نموونە پێغەمبەر صلی اللە علییە وسلم دەفەرموێت «شیبتنی ھود وأخواتھا». واتا سووڕەتی ھود و خوشکەکانی پیریان کردم. ئەم فەرموودەیە ئیمامی داڕەقوتنی دەربارەی دەڵێت "ئەم فەرموودەیە فەرموودەیەکی موزتەڕیبە چونکە لە ئەبو ئیسحاقەوە بە دە جۆری جیاواز گێڕدراوەتەوە، ھەیە وەک فەرموودەیەکی موڕسەل گێڕاوییەتییەوە، و ھەیە وەک فەرموودەیەکی مەوسوڵ گێڕاوییەتییەوە، و ھەیە لە فەرموودەی ئەبوبەکر گێڕاوییەتییەوە، و ھەیە لە فەرموودەی سەعدەوە گێڕاوییەتییەوە، و ھەیە لە فەرموودەی عائیشەوە گێڕاوییەتییەوە، جگە لەوانیش. گێڕەرەوەکانی جێی متمانەن و ناشکرێ گێڕانەوە جیاوازەکان کۆبکرێنەوە. "
* فەرموودەی موزتەڕیب لە ناوەڕۆکدا (متن) بۆ نموونە ئیمامی ترمزی دەگێڕێتەوە کە دەڵێت فاتیمەی کچی قەیس دەڵێت "سئل النبی صلی اللە علییە وسلم عن الزکاة فقال: إن فی المال لحقا سوی الزکاة " واتا پێغەمبەر صلی اللە علییە وسلم دەفەرموێت ماڵ جگە لە زەکات حەقی دیکەشی تێدایە. کەچی ئەم ئەم فەرموودەیە ئیمامی ئیبن ماجە بەھەمان ڕشتە بەم شێوەیە گێڕاوییەتییەوە " لیس فی المال حق سوی الزکاة " واتا ماڵ ھیچ حەقێکی تێدا نییە زەکات نەبێت؛ بۆیە حافزی عێراقی دەڵێت "ئەم فەرموودەیە فەرموودەیەکی موزتەڕیبە ڕونکردەوە ھەڵناگرێت "

## دیارترین ئەو کتێبانەی دەربارەی فەرموودەی موزتەڕیب نوسراون
المقترب فی بیان المضطرب. ئیبن حەجەر عەسقەلانی.

## حوکمی فەرموودەی موزتەڕیب
فەرموودەی موزتەڕیب فەرموودەیەکی زەعیفە و کاری پێناکرێت بەھۆی ئەوەی وا ھەست دەکرێت کەسانی گێڕەڕەوە لەبەرکردنیان باش نەبێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوەکانی فەرموودە
پۆل:فەرموودە
پۆل:فەرموودەزانی
پۆل:زانستە ئیسلامییەکان
ئۆپەراسیۆنی دابینکردنی ئاسوودەیی

**ئۆپەراسیۆنی دابینکردنی ئاسوودەیی** یان **دابینکردنی ئاسوودەیی دوو** ئۆپەراسیۆنی سەربازی بوون کە لەلایەن ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا و ھاوپەیمانانی جەنگی کەنداوەوە ئەنجامدرا، لە مایسی ١٩٩١دا دەستی پێکرد، بۆ پاراستنی پەنابەرانی کورد کە ماڵەکانی خۆیان جێھێشت لە باکووری ئێراق لەدوای جەنگی کەنداو. ھەروەھا بۆ گەیاندنی یارمەتی مرۆیی بۆ ئەوان. دامەزراندنی «ھێڵی دژەفڕین» دامەزرێنرا بۆ ئەوەی ئەمە جێبەجێ بکرێت و بوە فاکتەری سەرەکی ڕێگەپێدان بە دروستبوونی ھەرێمی کوردستانی ئۆتۆنۆم.

## سەرچاوەکان

پۆل:ململانێکانی ١٩٩٦
پۆل:ململانێکانی ١٩٩١
پۆل:عێراق لە ١٩٩٦
پۆل:عێراق لە ١٩٩٥
پۆل:عێراق لە ١٩٩٤
پۆل:عێراق لە ١٩٩٣
پۆل:عێراق لە ١٩٩٢
پۆل:عێراق لە ١٩٩١
حەداسە یشورۆن

[وێنۆک|حەداسە لەگەڵ [ئاڵای کوردستان]]
**حەداسە یشورۆن** (Hadassa Yeshurun) ژنە گۆرانیبێژی جووی کوردە، ئەو لە ئیسرائیل دەژی. ئەو بەگشتی بە زمانەکانی عیبری و کوردی (سۆرانی و کورمانجی) لەگەڵ سووریانی گۆرانی دەڵیت، ھەندێکجاریش بە زمانەکانی فارسی، عەرەبی و تورکیش گۆرانی وتووە.

حەداسە خەڵک ئامێدییە، ئەو لە ساڵی ١٩٩٧ بۆیەکەمینجار گۆرانی وت. لە ساڵی ٢٠١٥، لە دەمی شەڕی داعش گۆرانییەکی بەناوی *بۆ پێشمەرگە* بڵاوکردەوە، ئەم گۆرانییە لە ئاوازی زیاد ئەسعەد و شیعری عەبدولڕەحمان بێلاڤ بوو. دواتر لە ساڵی ٢٠١٧، گۆرانییەکی دیکەی بەناوی ئێمە پێشمەرگەین بڵاوکردەوە، گۆرانییەکە کەڤەری گۆرانییەکەی تەحسین تەھا بوو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* پەڕەی حەداسە یشورۆن لە ئینستاگرام

پۆل:ژنانی کورد
پۆل:گۆرانیبێژانی کورد
پۆل:ھونەرمەندانی کورد
پۆل:کوردە جووەکان
ھیلدا ھاین

**ھیلدا ھاین** (Hilda Heine؛ لە دایکبووی ٦ی نیسانی ١٩٥١) کەسایەتی ژنە مامۆستا و سیاسەتوانی وڵاتی دوورگەکانی مارشاڵە. ئەو لە ماوەی ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ بۆ ١٣ی کانووننی دووەمی ٢٠٢٠ بووە سەرۆکی دوورگەکانی مارشاڵ، بەمەش بووەتە یەکەم ژنی وڵاتەکەی کە ئەو پۆستەی وەرگرتبێت. بەر لەوەش وەک وەزیری پەروەردە کاری کردووە. ئەو یەکەم کەسە لە وڵاتەکەی کە بڕواننامەی دکتۆرا بەدەست بهێنێت، هەروەها ئەو دامەزراوەیەکی بۆ یەکێتیی ژنان و پاراستنی مافەکایان لە وڵاتەکەی دامەزراندووە.

## خوێندن
هیلدا خوێندنی بەکالۆریۆسی لەساڵی ١٩٧٠ لە ویلایەتەیەکگرتووەکای ئەمریکا تەواوکردووە، هەر لەوێ لە ساڵی ١٩٧٥ بڕواننامەی ماستەری لە زانکۆی هاوای وەرگرت، دواتریش لە ساڵی ٢٠٠٤ لە زانکۆی ساوتەرن کالیفۆرنیا بڕواننامەی دکتۆرای وەرگرت.

لە ساڵی ٢٠١٩، لەلایەن زانکۆی فو جێن کاتۆلیک بڕواننامەی دکتۆرای شانازی پێدرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:خانمە سەرۆکەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١
پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئۆرێگۆن
تسای ئینگ ون

**تسای ئینگ ون** (لە دایکبووی ٣١ی ئابی ١٩٥٦) کەسایەتی ژنە ئەکادیمی و سیاسەتوانی تایوانییە، ئەو لەوەتەی ٢٠ی ئایاری ٢٠١٦ لە پۆستی سەرۆکی تایوانە. ئەو ئەندامی پارتی پێشکەوتنخوازی دیموکراتە لە تایوان. یەکەمین ژنە لە تایوان ببێتە سەرۆکی وڵات. لەوەتەی ساڵی ٢٠٢٠ بووەتە سەرۆکی حیزبەکەی، هەروەها پێشتریش لە ماوەکای ٢٠٠٨ بۆ ٢٠١٢ هەروەها ٢٠١٤ بۆ ٢٠١٨ لەو پلەیەدا بووە لە ناو پارتەکەی.

تسای ئینگ ون لە بەشی یاسا و بازرگانی نێونەتەوەیی خوێندوویەتی، دواتریش بووەتە پڕۆفیسۆری یاسا لە کۆلێژی یاسای زانکۆی سووچۆو و زانکۆی نیشتیمانیی چیننگچی. دواتر گەڕایەوە بۆ خوێندن لە کۆلێژی ئابووری و زانستە سیاسییەکانی لەندەن، لەپاشان لە زانکۆی لەندەن لە بەشی یاسا بڕواننامەی دکتۆرای بەدەستھێنا.

لە ساڵی ٢٠٢٠، تسای لەلایەن گۆڤاری تایم ناوی وەک یەکێک لە ١٠٠ کاریگەرترین کەسایەتی ساڵ هات. هەر لەو ساڵەدا لەلایەن دەزگای فۆربیس ناوی تسای لە ڕیزبەندی ٣٧ی بەهێزترین ژنانی جیهان هات.

## سەرچاوەکان

پۆل:خانمە سەرۆکەکان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی لەندەن
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦
بیدیا دێڤی بھانداری

**بیدیا دێڤی بھانداری** (بە زمانی نیپاڵی: विद्यादेवी भण्डारी ؛ لە دایکبووی ١٩ی حوزەیرانی ١٩٦١) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی نیپالییە، ئەو لەوەتەی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ بووەتە سەرۆکی نیپال، ئەو دووەمین سەرۆکی وڵاتە و یەکەمین ژنیشە ئەو پۆستەی وەرگرتبێت. ئەو لەڕێی پەرلەمانی نیپاڵەوە هەڵبژێردرا، لە دەنگدانێک کە ٣٢٧ دەنگی بەدەستهێنا لە کۆی ٥٤٩ ئەندام. ئەو پێشتر جێگری سەرۆکی پارتی کۆمۆنیستی نیپال بوو، کە پارتێکی مارکسی-لێنینییە.

بیدیا لە ماوەی ٢٥ی ئایاری ٢٠٠٩ هەتاوەکوو ٦ی شووباتی ٢٠١١ بووە وەزیری بەرگری لە نیپال. ژیانی سیاسیی ئەو بەچوونە پاڵ یەکێتیی قوتابیانی چەپ دەستیپێکرد، پاشان لە ساڵی ١٩٨٠ چووە پاڵ حیزبی کۆمۆنیست.

بیدیا لەگەڵ مەدان بهانداری، سەرکردەیەکی کۆمۆنیستی نیپاڵ هاوسەرگیری کرد، هاوسەرەکەی لە ڕووداوێکی هاتووچۆ کۆچی دوایی کرد، کە گومانی تیرۆرکردنی هەبوو بەڵام بەئەنجام لێکۆڵینەوەکان بە ئەنجام نەگەیشتن، ئەوان بەیەکەوە دوو کچیان بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:خانمە سەرۆکەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١
دۆریس بوریس

**دۆریس بوریس** (Doris Bures؛ لە دایکبووی ٣ی ئابی ١٩٦٢) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی نەمساییە، ئەو ئەندامی حیزبی سۆسیالیست دیموکراتی نەمسایە، لەوەتەی ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ بووەتە سەرۆکی دووەمی ئەنجومەنی نیشتمانیی نەمسا. بەر لەوەش لە ماوەی ٢٠١٤ بۆ ٢٠١٧، سەرۆکی یەکەمی ئەنجومەنەکە بووە. دۆریس لە ماوەی ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ بۆ ١ی ئەیلوولی ٢٠١٤ بووەتە وەزیری گواستننەوە، داهێنان و تەکنەلۆژیا لە نەمسا.

لە ساڵی ١٩٨٠ بووەتە سکرتێری فیدراڵی لە یەکێتیی لاوانی سۆسیالیستی لاوانی نێونەتەوەیی. دۆریس بەشی پیشەسازی تەواوکردووە.

لە ئازاری ٢٠١٨، دادگای نەمسا دۆسییەکی لەبارەی دامەزراندنێک کردەوە کە لەلایەن دۆریسەوە ئەنجام درابوو لە کاتی بەڕێوەبردنی وەزارەتی گواستنەوە، بەپێی بڕیارەکان ئەوا ژنی زیاتری دامەزرانندووە هەروەها ئەوانەشی هەبوون ئەوا لە کارامەیی زانستیی پێویستیان نەبوو. ئەم کەیسەش لەدوای سکاڵای پیاوێک هات کە کاری پێنەدرابوو، دواتر کەسی سکاڵاکار لەلایەن حکوومەتەوە بە ٣٩٠ هەزار دۆلار پاداشت کرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢
ئانا برنابیچ

**ئانا برنابیچ** (بە زمانی سڕبی: Ana Brnabić؛ لە دایکبووی ٢٨ی ئەیلوولی ١٩٧٥) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی سڕبییە، ئەو لەوەتەی ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧ بووەتە سەرۆک وەزیرانی سڕبیا.  ئەو یەکەم ژنە ئەم پۆستەر وەربگرێت، هاوکات یەکەمین هاوڕەگەزخوازی ئاشکرایە کە ئەم پۆستە لە سربیا وەربگرێت.

بەرلەوەی ببێتە سەرۆک وەزیران، ئانا سێ جار بووەتە وەزیر؛ سەرەتا لە ١١ی ئابی ٢٠١٦ تاوەکوو ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧ بووە وەزیری بەڕێوەبردنی گشتی، ئەو لە ماوەی ١٦ی ئایار تاوەکوو ٢٩ی ئایاری ٢٠١٨ بە وەکالەت بووە وەزیری دارایی، دواتر لە ماوەی ٢٢ی تشرینن یەکەم تاوەکوو ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ بە وەکالەت بووە وەزیری دەرەوە.

لە ساڵی ٢٠١٨، بەپێی بڵاوکراوەیەکی دەزگای فۆربیس، ئانا لەپلەی ٨٨ەمی بەهێزترین ژنانی جیهان هات.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥
کاترین یاکۆبسدۆتیر

**کاترین یاکۆبسدۆتیر** (Katrín Jakobsdóttir؛ لە دایکبووی ١ی شووباتی ١٩٧٦) کەسایەتی سیاسەتوانی ئایسلەندییە، ئەو لەوەتەی ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ بووەتە ٢٨ەمین سەرۆک وەزیرانی ئایسلەند. ئەو لەوەتەی ٢٠١٧ ئەندام پەرلەمانە وەک نوێنەری شاری ڕێکیاڤیک. ئەو لەوەتەی ٢٤ی شووباتی ٢٠١٣ بووەتە سەرۆکی بزووتننەوەی سەوزی چەپ. کاترین لە ماوەی ٢ی شووباتی ٢٠٠٩ تاوەکوو ٢٣ی ئایاری ٢٠١٣ بوو بە وەزیری پەروەردە، زانست و کەلتووری ئایسلەند. کاترین لە ڕۆژی ١٩ی شووباتی ٢٠٢٠، بووە سەرۆکی ئەنجومەنی ژنە سەرکردەکانی جیهان، ئەنجومەنێکە بۆ کۆکردنەوە ئەو ژنانەی کە سەرۆک وەزیران و سەرۆکی وڵاتانی جیهان بوون.

## خوێندن
کاترین یاکۆبسدۆتیر لە زانکۆی ئایسلەند، لە ساڵی ١٩٩٩ بڕواننامەی بەکالۆریۆسی لە زمانی ئایسلەندی (سەرەک) و فەڕەنسی (لاوەکی) بەدەستهێنا. دواتر لە ساڵی ٢٠٠٤، لە هەمان زانکۆ ماستەری لە وێژەی ئایسلەندی وەرگرت. کاترین لە ساڵانی ٢٠٠٥ بۆ ٢٠٠٧ لە چەند زانکۆیەک بووەتە مامۆستای زانکۆ.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦
ڤیۆریکا دانچیلا

**ڤیۆریکا دانچیلا** (بە زمانی ڕۆمانی: Viorica Dăncilă؛ لە دایکبووی ١٦ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٣) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی ڕۆمانییە، ئەو لە ماوەی ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ هەتاوەکوو ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ بووە ٦٧ەمین سەرۆک وەزیرانی ڕۆمانیا، ئەو یەکەم ژنە لە ڕۆمانیا ئەو پۆستەی وەرگرتبێت. ڤیۆریکا لە ماوەی ٢٧ی ئایاری ٢٠١٩ بۆ ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ بووە سەرۆکی پارتی سۆسیال دیموکراتی ڕۆمانیا.

ئەو لە ماوەی ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ هەتاوەکوو ٢٨ی کاننوونی دووەمی ٢٠١٨ ئەندام بووە لە پەرلەمانی ئەورووپا وەک نوێنەری ڕۆمانیا.

## ژیانی کەسی
ڤیۆریکا دانچیلا هاوسەرگیری لەگەڵ کریستیننەل داننچیلا، بەڕێوبەری کۆمپانییەکی نەوت کرد. ئەوان بەیەکەوە کوڕێکیان هەڵگرتەوە بەناوی ڤیکتۆر.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
دانگ تی نگۆک تینە

**دانگ تی نگۆک تینە** (Đặng Thị Ngọc Thịnh؛ لە دایکبووی ٢٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٩) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی ڤیەتنامییە، ئەو لە ئێستادا و لەوەتەی ٨ی نیسانی ٢٠١٦ بووە جێگری سەرۆکی ڤییەتنام. ئەو بۆ ماوەی مانگێک بە وەکالەت بووە سەرۆکی ڤیێتنام ئەمەش کاتێک بوو کە تران دای کوانگ، سەرۆکی وڵات کۆچی دوایی کرد لە ڕۆژی ٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨، کارەکانی دانگ وەک سەرۆک لەدوای ھەڵبژاردن و سوێند خواردی سەرۆکی نوێ لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ کۆتایی ھات. ئەو بووە یەکەم سەرۆکی ژن لە ڤیەتنام.

دانگ لە دوای سوونگ چینگ لینگ، بووە ژنێکی دیکە کە سەرۆکایەتی وڵاتێکی کۆمۆنیست بکات. دانگ لە کاتی ھەڵبژاردنی وەک جێگری سەرۆک ئەوا ٩١٫٠٩٪ دەننگەکای پەرلەمانی بردەوە. ئەو لەوەتەی ١٩ی تشرینی دووەمی ١٩٧٩ بووەتە ئەندام لە حیزبی کۆمۆنیستی ڤیێتنام.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:خانمە سەرۆکەکان
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ڤیێتنام
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩
ڕۆز (ماتماتیک)

وێنۆک|200px|چەپ|ڕۆزێک بە ''k'' = ٧ پەڕەی گوڵ
وێنۆک|200px|چەپ|ڕۆزێک بە ٨ پەڕەی گوڵ (''k''=٤).

لە ماتماتیکدا، **ڕۆز** () یان **گوڵ** یان **چەماوەی ڕۆدۆنا** () شەپۆلێکی ساینە لە سیستمی پۆتانی جەمسەریدا دەنوێنرێت. چەماوەی ڕۆز لەلایەن ماتماتیکزانی ئیتالیایی گۆدۆ گراندی کە توێژینەوەی لەسەر ئەم جۆرە چەماوانە ئەنجام دەدا لە نێوان ساڵانی ١٧٢٣ و ١٧٢٨ ناونراوە.

## پێناسە
ھاوکێشەی چەماوەی ڕۆز لە سیستمی پۆتانی جەمسەریدا بەم شێوەیە:

:\!\,r=\cos(k\theta)

یا لە سیستمی پۆتانی دێکارتیدا دەتوانرێت بەم دوو ھاوکێشەیە دیاری بکرێت:

:\!\,x=\cos(kt)\sin(t)
:\!\,y=\cos(kt)\cos(t)

## ڕووبەر
ئەگەر ھاوکێشەی جەمسەری ڕۆزێک بەم شێوە بێت:

:r=a \cos (k\theta)\,

و *k* ژمارەیەکی تەواو بێت، لەکاتێکدا *k* تاکە، ڕووبەر بریتییە لە

:
    \frac{1}{2}\int_{0}^{2\pi}(a\cos (k\theta))^2\,d\theta = \frac {a^2}{2} \left(\pi + \frac{\sin(4k\pi)}{4k}\right) = \frac{\pi a^2}{2}


و ئەگەر *k* جووت بێت ئەوا:

:
    \frac{1}{2}\int_{0}^{\pi}(a\cos (k\theta))^2\,d\theta = \frac {a^2}{2} \left(\frac{\pi}{2} + \frac{\sin(2k\pi)}{4k}\right) = \frac{\pi a^2}{4}


## سەرچاوەکان

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:چەماوەکان
پاولا مای ویکیس

**پاولا مای ویکیس** (Paula-Mae Weekes؛ ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٥٨) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی ترینیداد و تۆباگۆیە، ئەو لەوەتەی ١٩ی ئازاری ٢٠١٨ بووەتە سەرۆکی وڵاتی ترینیداد و تۆباگۆ، بەمەش بووە یەکەم ژن لە وڵاتەکەی ئەو پۆستە وەربگرێت و ببێتە سەرۆکی وڵات. ماولا کەسێکی سەربەخۆیە و ئەندامی هیچ حیزبێکی سیاسیی نییە.

ئەو دەرچووی بەشی یاسایە لە زانکۆی وێست ئینندیس، زانکۆیەکە لە وڵاتەکەی خۆی. ئەو لە ساڵی ١٩٨٢ بووە پارێزەر. لە ساڵی ١٩٩٦ بوو بە دادوەر، دواتر لە ساڵی ٢٠٠٥ بووە دادوەر لە دادگای پێداچوونەوە، لەو پۆستەدا مایەوە تاکوو ساڵی ٢٠١٦ و کاتی خانەنشینبوونی.

ماولا مای ویکس ئەندامە لە ئەنجومەنی ژنانی سەرکردەی جیهان، کە دامەزراوەیەکە بۆ کۆکردنەوەی ئەو ژنانەی لە پلەی سەرۆکی وڵات و سەرۆک وەزیرانی وڵاتانی جیهان بوون.

## سەرچاوەکان

پۆل:خانمە سەرۆکەکان
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٩٥٠
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨
پێرستی ژنانی ھەڵبژێردراو و دیاریکراو بۆ پۆستی سەرۆکی وڵات و حکوومەت

ئەم پێرستە کۆکراوەی ئەو ژنانەیە لە مێژوو و ئێستا بوونەتە هەڵگری پۆستەکانی سەرۆکی وڵات یان سەرۆک وەزیران.

## تێبینییەکان
ماتیوو گود

**ماتیوو ویلیام گوود** (؛ لەدایکبووی ٣ی نیسانی ١٩٧٨) ئەکتەرێکی ئینگلیزە. ماتیوو یەکەم دەرکەوتنی لە شاشە لە کەناڵی **ئەی بی سی** بوو لە ساڵی ٢٠٠٢دا کە بریتی بوو لە بەشداربوون لە فیلمی ئیعترافەکانی زڕخوشکێکی ناشیرین. تەقینەوەی ناوبانگی ماتیوو لەدوای ڕۆڵگێڕانی بوو لە فیلمی کۆمیدیای ڕۆمانتیکی *Chasing Liberty*دا (٢٠٠٤)، کە *خەڵاتی ھەڵبژاردەی نەوجوانانی* بۆ دەستەبەر کرد. 

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم
پارتی دیموکرات (تورکیا)

**پارتی دیموکرات** (، بە کورتی DP) پارتێکی سیاسی ڕاستی میانە و شۆپپارێز لە تورکیایە، کە لە ساڵی ١٩٨٣ لەلایەن ئەحمەد نوسرەت تونا بە ناوی پارتی ڕێگەی ڕاستەقینە ( یان DYP) دامەزرا. ئەم پارتە جێگری پارتی مێژوویی دموکرات و پارتی داد کرا. پارتی خوشکییان پارتی باشی میانەڕەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:حیزبەکانی تورکیا
تەوحید بن شێخ

**تەوحید بن شێخ** (یان تەوحیدە بن شێخ) (لەدایکبووی ٢ی کانونی دووەمی ١٩٠٩ لە تونس - ٦ ی کانونی یەکەمی ٢٠١٠) یەکەم ژنی تونسی بوو لە باکووری ئەفریقا کە ببیتە پزیشکێکی مۆدێرن و سەردەمییانە. ھەروەھا پێشەنگ بوو لە زانستی پزیشکی، پسپۆری لەبارچوون و کۆنتڕۆلی دووگیانی

## ژیانی سەرەتایی
وێنۆک|تەوحیدە لەکاتی کەمپینێکی وریاکردنەوە بۆ پلانی خێزانی لە پایتەختی توونس
تەوحیدە بن شێخ لە پایتەختی توونس لەدایکبووە ساڵە سەرەتاییەکانی لە قوتابخانە لە قوتابخانەیەکی تایبەت بە کچانی موسڵمان بوو کە لەلایەن تونس و حکومەتی فرەنسا دامەزرابوو، کاتێک دەچووە ئەم قوتابخانەیە فێری زمانی عەرەبی، فەڕەنسی، خوێندنەوەی قورئان، بابەتە مۆدێرنەکان دەبوو دواتر تەوحیدە چووە قوتابخانەیەکی پزیشکی لە پاریس بۆ ئەوەی لە پزیشکی بخوێنێت، لە ساڵی ١٩٣٦ بڕوانامەی لە پزیشکی بەدەست ھێنا لەسەر گەڕانەوەی بۆ توونس تەوحیدە خوانی شەرفمەندی بۆ ئامادەکرا لەلایەن پزیشکە ناوخۆییەکان

لەوکاتەدا توونس لە ژێر داگیرکاری فڕەنسا دابوو، تەوحیدە لە خێزانێکی تایبەتی توونس بوو، ھەرچۆنێک بێت دایکی نارەزای بوو کە بچێت بۆ فەڕەنسا دوای تەواوکردنی قوتابخانەکەی لە توونس،

## سەرکەوتنە کارامەییەکان
تایبەمەندی لە (gynecology - زانستی پزیشکی ژنان)، بەڕێوەبەر لە نەخۆشخانەیەکی توونس تەوحیدە دکتۆرێکی پشتگیریکاری چالاکی بواری ژنان بوو لەبارەی خێزانەوە، وە دکتۆرەکانی فێرە رێکارەکانی لەبارچوون دەکرد

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٩
پۆل:مردووانی ٢٠١٠
پۆل:ژنانی تونسی
پۆل:چالاکوانە ژنەکانی توونس
پۆل:پزیشکە ژنەکانی توونس
ئالەنکا براتوشەک

**ئالەنکا براتوشەک** (بە زمانی سلۆڤینی: Alenka Bratušek؛ لە دایکبووی ٣١ی ئازاری ١٩٧٠) کەسایەتی ژنە سیاسەتواننی سلۆڤینییە. ئەو لەماوەی ٢٠ی ئازاری ٢٠١٣ هەتاوەکوو ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٤ بووە حەفتەمین سەرۆک وەزیرانی سلۆڤینیا. بەر لەوەش لە ماوەی ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ هەتاوەکوو ١٣ی ئازاری ٢٠٢٠، لە پۆستی جێگری سەرۆک وەزیران بووە. ئەو یەکەمین سلۆڤینییە پۆستی سەرۆک وەزیرانی وەرگرتبێت. ئالەنکا لە ماوەی ٢٠١٨ بۆ ٢٠٢٠، وەزیری ژێرخان بوو. ئەو لە ساڵی ٢٠١٣ و ٢٠١٤ سەرۆکی پارتی پۆزەتیڤی سلۆڤینیایی بوو، کە پارتێکی چەپڕەوی ناوەڕاستە.

ئالەنکا براتوشەک لە فاکەلتی زانستە سرووشتییەکان و تەکنەلۆژیا لە زانکۆی لوبلجانا بەکالۆریۆسی بەدەستهێنا. دواتر هەر لەو زانکۆیە ماستەری لە بەشی بەڕێوەبردن وەرگرت. بەر لەوەی بێتە ناو بواری سیاسەت، ئەو شەش ساڵان سەرۆکی بەڕێوەبەرایەتی بودجە بوو لە وەزارەتی دارایی.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠
زوزانا چاپوتۆڤا

**زوزانا چاپوتۆڤا** (بە زمانی سلۆڤاکی: Zuzana Čaputová؛ لە دایکبووی ٢١ی حوزەیرانی ١٩٧٣) کەسایەتی خانمە پارێزەر، چالاکوانی ژینگە و سیاسەتوانی سلۆڤاکییە، ئەو لەوەتەی ١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩ بووەتە سەرۆکی سلۆڤاکیا، بەمەش بووەتە یەکەم ژن لە مێژووی وڵاتەکەی ببێتە سەرۆک، هەروەها لاوترین سەرۆکی مێژووی وڵاتەکەیەتی کە لە تەمەنی ٤٥ ساڵیدا هەڵبژێردراوە.

ئەو لە ماوەی ساڵانی ٢٠١٨ بۆ ٢٠١٩، جێگری سەرۆکی پارتی پێشکەوتنی سلۆڤاکیا بوو، کە پارتێکی سۆسیال-لیبرالە. زوزانا چاپوتۆڤا لە ساڵی ٢٠١٦، لەپای کارەکانی لە بواری ژینگە ئەوا خەڵاتی گۆڵدمانی ژینگەی پێدرا. زوزانا لە ساڵی ١٩٩٦ بەشی یاسای لە زانکۆی کۆمێنیوس تەواو کردووە. لەدوای تەواوکردنی خوێندن، وەک فەرمانبەری بەشی یاسایی لە ئەنجومەنی پێزینۆک دامەزرا، دواتر بووە جێگری سەرۆکی شارەوانیی پێزینۆک.

## سەرچاوەکان

پۆل:خانمە سەرۆکەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
پۆل:ژنە پارێزەرەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە چالاکوانەکانی مافەکانی مەدەنی
میتە فریدریکسن

**میتە فریدریکسن** (Mette Frederiksen؛ لە دایکبووی ١٩ی تشرینی دووەمی ١٩٧٧) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی دانیمارکییە، لەوەتەی ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩ بووەتە سەرۆک وەزیرانی دانیمارک. هاوکات لەوەتەی ٢٨ی حوزەیرانی بووەتە سەرۆکی پارتی سۆسیال دێموکراتی دانیمارک، ئەو دووەم ژنە کە هەریەکێک لەم پۆستانەی پێدرابێت، هەروەها گەنجترین ژنە سەرۆک وەزیرانە لە مێژووی دانیمارک.

میتە لە ماوەی ٢٠١١ بۆ ٢٠١٤ بووە وەزیری کار، هەروەها لە ماوەی ساڵانی ٢٠١٤ بۆ ٢٠١٥ بووەتە وەزیری داد. لە نێوان ساڵانی ٢٠١٥ بۆ ٢٠١٩ سەرکردایەتی بەرەی ئۆپۆزسیۆنی کردووە.

میتە لە هەڵبژاردنی گشتیی ٢٠١٩ی دانیمارک ڕێبەرایەتی پارتەکەی کرد، لە ئەنجامدا بلۆکی چەپ براوەی هەڵبژاردنەکانن بوون، واتە حیزبە چەپڕەو و چەپە ناوەندەکان وەک سۆسیال دیموکرات، سۆسیال لیبرالەکان، پارتی سۆسیالیستی گەل، هاوپەیمانی سەوز-سوور، سۆسیال دیموکراتی فارۆیسی لەگەڵ چەند لایەنێکی دیکەی چەپ. دوای هەڵبژاردنەکان، لە ڕۆژی ٢٧ی حوزەیران بەفەرمی بوو بە سەرۆک وەزیرانی وڵات.

میتە ڕێبەرایەتی وڵاتەکەی کرد لە ڕووبەڕووبوونەوەی پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە دانیمارک.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧
پۆل:وێبگەی فەرمی لە ویکیدراوەدا نییە
ڕۆز کریستیانە ڕاپۆندا

**ڕۆز کریستیانە ڕاپۆندا** (Rose Christiane Raponda؛ لە دایکبووی ١٩٦٤) کەسایەتی سیاسەتوانی گابۆنییە، ئەو لەوەتەی ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٠ بووەتە سەرۆک وەزیرانی گابۆن، بەمەش بووەتە یەکەم سەرۆک وەزیراننی وڵاتەکەی. بەر لەوەش لە ماوەی ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ تاوەکوو ١٢ی شووباتی ٢٠١٩ لە پۆستی سەرۆکی شارەوانی لیبرێڤیل بوو.

## ژیان
ڕۆز کریستیانە ڕاپۆندا لە ساڵی ١٩٦٤ لە شاری لیبرێڤیل لە دایکبووە. ئەو سەر بە گرووپی ڕەگەزی مپۆنگوییە. ئەو بڕواننامەی لە ئابووری و دارایی گشتی بەدەستهێناوە لە پەیماننگای ئابوور و دارایی لە گابۆن.

ئەو لە ماوەی ١٢ی شووباتی ٢٠١٩ تاوەکوو ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٠ بووەتە وەزیری بەرگری گابۆن. ئەو لە ساڵانی ٢٠١٢ بۆ ٢٠١٤ لە پلەی وەزیری ئابووری و دارایی گابۆن بووە. لە ساڵانی ٢٠١٤ بۆ ٢٠١٩، سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی گابۆنی کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەو سەرۆکانەی بە کودەتا لاکەوتوون
ڤیکتوار تۆمیگا داگبێ

**ڤیکتوار تۆمیگا داگبێ** (Victoire Tomegah Dogbé؛ لە دایکبووی ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٩) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی تۆگۆیە، ئەو لەوەتەی ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ بووەتە سەرۆک وەزیرانی تۆگۆ، ئەو یەکەم ژنە لە وڵاتەکەی ئەو پۆستە وەربگرێت.

بەر لەوەی بێتە سەرۆک وەزیران، ئەوا لە ساڵی ٢٠٠٨ وەزیری گەشەپێدانی کۆمەڵ، لاوان و کار بوو. ڤیکتوار تۆمیگا داگبێ لە ساڵی ١٩٨٢، ماستەری لە ئابووری و بەڕێوەبردن بەدەست هێنا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩
فەڕشی سیرپینسکی

وێنۆک| ٦ قۆناغی یەکەم بۆ دروستکردنی فەڕشی سیرپینسکی
**فەڕشی سیرپینسکی** () فراکتاڵێکی تەختە لەلایەن واتسلاو سیرپینسکی لە ساڵی ١٩١٦ داھێنراوە. ئەم فراکتاڵە لە گشتاندنی کۆمەڵەی کانتۆر لە دوو ڕەھەندا بەدەست دێت.

## دروستکردن
بۆ دروستکردنی فەڕشی سیرپینسکی لە چوارگۆشەیەکەوە دەست پێ دەکرێت. چوارگۆشەکە لە تۆڕێکی ٣ لە ٣دا بە ٩ چوارگۆشەی پێککەوتوو دابەش دەکرێت و پاشان چوارگۆشەکەی ناوەوە لادەبردرێت، ئەم پڕۆسەیە لەسەر ٨ چوارگۆشەکەی تر دووبارە دەکرێتەوە، بە ھەمان شێوە ئەم کارە تا ناکۆتا جار دووبارە دەکرێتەوە، بەم شێوەیە فەڕشی سیرپینسکی بەرھەم دێت.

100px
100px
100px
100px
100px
100px

## ئەمانەش ببینە
* سێگۆشەی سیرپینسکی

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:زانست و تەکنۆلۆژیا لە پۆڵەندا
پۆل:چەماوەکان
ئنگریدا سیمۆنیتە

**ئنگریدا سیمۆنیتە** (Ingrida Šimonytė؛ ١٥ی تشرینی دووەمی ١٩٧٤) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی لیتوانییە. ئینگریدا لەوەتەی ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ بووەتە ١٤ەمین سەرۆک وەزیرانی لیتوانیا، هاوکات لەوەتەی ١٤ی تشریننی دووەمی ٢٠١٦، ئەندامە لە پەرلەمانی لیتوانیا. ئەو پێشتر لە ماوەی ساڵانی ٢٠٠٩ بۆ ٢٠١٢ لە پۆستی وەزیری دارایی بوو.

ئینگریدا لە شاری ڤیلنیوس لە دایکبووە. لە ساڵی ١٩٩٦، بڕواننامەی لە زانکۆی ڤیلنیوس لە بەشی کار (بزنس) بەدەستهێناوە. دواتر لە ساڵی ١٩٩٨، بڕواننامەی ماستەریشی وەرگرت. دواتر وەک سەرۆکی دابەشکردنی باج لە وەزارەتی دارایی دەست بەکاربوو، ئەو لەم کارەی مایەوە تاکوو ساڵی ٢٠٠٤. ئنگریدا سیمۆنیتە بووەتە سەرۆکی ئەنجومەنی زانکۆی ڤیلنیوس.

لە ساڵی ٢٠١٥، لەلایەن دەوڵەتی لیتوانیا مێدالیای ڕێزلێنانی (*Order of Vytautas the Great*) پێدرا.

## ژیانی کەسی
جگە لە زمانی لیتوانی ئەوا زماننەکانی ئینگلیزی، پۆلەندی، ڕووسی و سوێدی دەزانێت. ئەو تا ئێستا هاوسەرگیری نەکردووە و منداڵیشی نەبووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
سەھلورق زودی

**سەھلورق زودی** (بە زمانی گعزی: ሳህለወርቅ ዘውዴ ؛ لە دایکبووی ٢١ی شووباتی ١٩٥٠) کەسایەتی دیپلۆمات و سیاسەتوانی ئەسیووبییە، لەوەتەی ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ بووە سەرۆکی ئەسیوبیا، ئەو یەکەم ژنە ئەو پۆستە وەربگریت و پێنجەمین کەسیشە ببێتە سەرۆک. ئەو لە ماوەی ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٨ تاوەکوو ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ بووە سەرۆکی نووسینگەی نەتەوە یەکگرتووەکان لە یەکێتیی ئەفریقا.

لە ساڵی ٢٠٢٠، لەلایەن گۆڤاری فۆربیسی ئەمریکی، ناوی ئەو خرایە پێرستی ١٠٠ بەهێزترین ژنانی ساڵ، ئەو لە ڕیزبەندی ٩٦ەمین هات. سەھلورق زودی بەشی زانستە سرووشتییەکاننی لە زانکۆی مۆننتپیلەر لە فەڕەنسا خوێندووە. ئەو جگە لە زمانی دایک، زمانەکانی فەڕەنسی و ئینگلیزیش بەباشی دەزانێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:خانمە سەرۆکەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
پۆل:زیندووان
سالۆمێ زورابیچڤیلی

**سالۆمێ زورابیچڤیلی** (بە زمانی گورجی: სალომე ზურაბიშვილი ؛ لە دایکبووی ١٨ی ئازاری ١٩٥٢) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی جۆرجییە، پێشتر دیپلۆماتکاری فەڕەنسی بوو، ئەو لەوەتەی ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ بووەتە سەرۆکی جۆرجیا. ئەو یەکەمین ژنە سەرۆکی هەڵبژێردراوە لە مێژووی جۆرجیا، بەهۆی گۆڕانکاری لە دەستووری وڵاتەکە ئەو بەپێی یاسا دەتوانێت تاکوو ساڵی ٢٠٢٤ لە پۆستەکەی بمێنێتەوە، بەوەی ماوەی دەسەڵاتی سەرۆک کراوەتە شەش ساڵ.

سالۆمێ زورابیچڤیلی لە پاریس لە خێزانێکی کۆچبەری جۆرجی لە دایکبووە. لە حەفتاکان وەک فەڕەنسییەک کاری دیپلۆماتی دەکرد، بۆ ماوەی سێ دەیە لەو کارە بەردەوام بوو. لە ماوەی ساڵانی ٢٠٠٤ بۆ ٢٠٠٥، ئەو بووە وەزیر کارووباری دەرەوەی جۆرجیا، ئەو لە ماوەی ساڵانی ٢٠٠٦ بۆ ٢٠١٠، سەرکردایەتی پارتی ڕێگای جۆرجیای کرد. لە ماوەی ١٨ی تشریننی دووەمی ٢٠١٦ بۆ ٢٢ی کانووننی یەکەمی ٢٠١٨ بووە پەرلەمانتار لە پەرلەمانی جۆرجیا.

## سەرچاوەکان

پۆل:خانمە سەرۆکەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ژن
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢
پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
ھەینیی ڕەش

**ھەینیی ڕەش** () ناوێکە بە ھەینی دوای ڕۆژی سپاسگوزاری لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەگوترێت کە لە پێنجشەممەی چوارەمی تشرینی دووەم بەڕێوە دەچێت. زۆر یەک لە فرۆشگایەکان فرۆشێکی زۆریان دەبێت و زۆر زوو دەکرێنەوە، ھەروەھا ھەندێکیشیان لە نیوە شەو یان لەکاتی سپاسگوزارییەوە دەست بە فرۆشتن دەکەن.

ھەینیی ڕەش لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە پڕ فرۆشترین ڕۆژی کڕین لە ویلایەتە یەکگرتووەکانە.

ناوی *ھەینیی ڕەش* بە یەکەم جار لە  فیلادلفیاوە ھاتووە، بە کەمەوە بە ساڵی ١٩٦١ دەگەڕێتەوە، جێیەک کە لەلایەن پۆلیسەوە بۆ گوتنی ترافیکی قورسی خەڵک و پێڕاگوێزەکان لە ڕۆژی دوای سپاسگوزاری بەکاردەھات.

ڕاپۆرتانێک لە توندوتیژی لە ڕۆژی ھەینیی ڕەش لەناو کڕیارەکان ھەیە. لە ساڵی ٢٠٠٦، لەوبارەوە ١٢ کەس مردوو و ١١٧ کەس بریندار لە سەرتاسەری ویلایەتە یەکگرتووەکان ھەبوون.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
پەیژەی کرۆماتیکی

[link=[:en:File:PianoKeyboard.svg|وێنۆک|پەیژەی کرۆماتیکی: ھەموو کلیلەکانی ئۆکتەیڤێک لەسەر کیبۆردی پیانۆ.]]
**پەیژەی کرۆماتیکی** پێکھاتووە لە دەستەیەک لە ١٢ پەردە کە لە مۆسیقای تۆنالدا بەکاردێت. لە پەیژەی کرۆماتیکیدا، نۆتەکان بەپێی بەین و نیوتۆن جوودا دەکرێنەوە. نزیکەی ھەموو ئامێرە مۆسیقییە ڕۆژاوایییەکان، ھاوشێوەی پیانۆ، بە شێوەیەک دروستکراون کە توانای دەرکردنی پەیژەی کرۆماتیکیان ھەبێت، لەکاتێکدا ئامێری تری وەک ترۆمبۆن و ڤایۆلین دەتوانن دەنگی مایکرۆتۆن دەربکەن، کە کۆمەڵێک نۆتەن کە دەکنەوە نێوان ئەو دەنگانەی کە لەسەر پیانۆ ھەن.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:پەیژە مۆسیقییەکان
بەین (مۆسیقا)

لە بیردۆزەی مۆسیقادا، **نیوتۆن** یان **سێمیتۆن** پێکهاتووە لە جیاوازیی پەردەی نێوان دوو دەنگ. دەکرێت نیوتۆن ئاسۆیی، هێڵی یان میلۆدیکی بێت.

## سەرچاوەکان

* [ویکیی ئینگلیزی](https://en.wikipedia.org/wiki/Interval_(music))

پۆل:بەین (مۆسیقا)
ئورزولا فۆن دێر لاین

**ئورزولا فۆن دێر لاین** (Ursula von der Leyen؛ لە دایکبووی ٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٨) کەسایەتی ژنە پزیشک و سیاسەتوانی ئەڵمانییە، ئەو لەوەتەی ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ بووەتە سەرۆکی کۆمسیۆنی ئەورووپا.

ئەرزولا پێشتر لە چەند پێگەیەکی گرنگ بووە لە ناو حکوومەتی ئەڵمانیا لە نێویاندا لە ماوەی ساڵانی ٢٠٠٩ بۆ ٢٠١٣، وەزیری کار و کارووباری کۆمەڵایەتیی بوو لە ئەڵمانیا، دواتریش لە ماوەی ٢٠١٣ بۆ ٢٠١٩ بووە وەزیری بەرگریی ئەڵمانیا کە لەو کاتەدا چەند جارێکی سەردانی باشووری کوردستانیشی کرد لە کاتی شەڕی داعش، لەو دەمە چەک و پێداویستی جەنگی پێشکەش بە پێشمەرگە و سوپای عێراق کرد کە ئەمە بابەتێکی هەستیاربوو لە نێو ئەڵمانیا کە ئەڵمانیا چەک بنێرێت بۆ ناوچەی جەنگ. ئەو لە ماوەی ٢٠١٠ بۆ ٢٠١٩ لە پۆستی جێگری سەرۆکی پارتی یەکیەتی دێمۆکراتی مەسیحی ئەڵمانیا بوو.

ئورزولا لە ساڵی ٢٠٢٠ لەلایەن گۆڤاری تایم بەیەکێک لە ١٠٠ کاریگەرترین کەسایەتی ساڵ هەڵبژێردرا، هەر لەو ساڵە ناوی لە پێرستی ١٠٠ بەهێزترین ژنەکانی جیهان لەلایەن گۆڤاری فۆربیس هات، لە ڕیزبەندەکەی فۆربیس پلەی چوارەمی گرت.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨
پۆل:خەڵکی ئەڵمانی دوور لە وڵاتی خۆیان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی
کریستین لاگارد

**کریستین لاگارد** (Christine Lagarde؛ لە دایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٥٦، لە پاریس) کەسایەتی ژنە بازرگان، پارێزەر و سیاسەتوانی فەڕەنسییە، ئەو لەوەتەی ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ بووەتە سەرۆکی بانکی ناوەندیی ئەورووپا. ئەو لە ماوەی ٥ی تەممووزی ٢٠١١ تاوەکوو ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩ لە پۆستی سەرۆک و بەڕێوبەری گشتی سندووقی نێونەتەوەییی پارە بوو. کریستین لە ناو حکوومەتی فەڕەنسا، سێ جار بووەتە وەزیر، سەرەتا لە ئایار تاوەکوو حوزەیرانی ٢٠٠٧ پۆستی وەزیری بازرگانی هەروەها کشتووکاڵی وەرگرت، دواتر لە ساڵانی ٢٠٠٧ بۆ ٢٠١١ بووە وەزیری ئابووری، دارایی و پیشەسازی.

کریستین بەبەردەوامی لەماوەی ساڵانی ٢٠١١ بۆ ٢٠٢٠، لەلایەن گۆڤاری فۆربیسی ئەمریکی بە یەکێک لە ١٠ بەهێزترین ژنە کەسایەتی ساڵ دیاریی کراوە، ئەو لە ساڵی ٢٠٢٠ لە پلەی دووەم هات لەدوای ئەنگێلا مێرکڵ. گۆڤاری فۆربیس سالانە لیستی ١٠٠ بەهێزترین کەسایەتی ژنی ساڵ بڵاودەکاتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس
پۆل:زیندووان
پۆل:پارێزەرانی فەڕەنسی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦
پۆل:بازرگانە فەڕەنسییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ژنە پارێزەرە فەڕەنسییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:بازرگانە فەڕەنسییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:دیبلۆماتکارە فەڕەنسیەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:پارێزەرە فەڕەنسییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە پارێزەرە فەڕەنسییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە سیاسەتوانە فەڕەنسییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بازرگانانی پاریس
پۆل:بەڕێوەبەرە جێبەجێکارە فەڕەنسییەکان
پۆل:وەزیرانی کشتوکاڵی فەڕەنسا
پۆل:وەزیرانی سەرمایەگوزاری فەڕەنسا
پۆل:بەرپرسە فەڕەنسییەکان لە یەکگرتووی ئەورووپا
پۆل:بەرپرسە فەڕەنسییەکان لە نەتەوە یەکگرتووەکان
پۆل:ژنە فەڕەنسیە دیبلۆماتکارەکان
پۆل:ژنە بەڕێوەبەرە جێبەجێکارە فەڕەنسییەکان
پۆل:ژنە پارێزەرە فەرەنسییەکان
پۆل:سەرۆکەکانی بانکی ناوەندی ئەوڕووپا
پۆل:ژنە وەزیرەکانی حکومەتی فەڕەنسا
پۆل:ژنان لە سیاسەت
پۆل:پارێزەرە فەڕەنسییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ژنە وەزیرەکانی حکوومەتی فەڕەنسا
گوندستانی ئالان

**ئالان** گوندستانێکی ناوچەی ناوەندی شارستانی سەردەشت لە پارێزگای ورمێ لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانە.

## دانیشتووان
بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندستانە ٤٤٨٩ کەس (٩٣٩ خێزان) بووە، کە ھەموویان کوردن و لە ئیسلامی سوننە پەیڕەوی دەکەن.

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی سەردەشت
پۆل:ناوچە گوندنشینەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت
ڕۆژی جیھانیی شانۆ

**ڕۆژی جیھانیی شانۆ** بۆنەیەکی ناونەتەوەییە کە ھەر ساڵە لە ڕۆژی ٢٧ی ئازار بەرز ڕادەگیردرێت. ئەم ڕۆژە لە ساڵی ١٩٦١ لە لایەن دامەزراوەی ناونەتەوەیی شانۆ دابین کراوە.

## لە کوردستان
ڕۆژی جیھانیی شانۆ ھەر ساڵە لە باشووری کوردستاندا بەر ڕادەگیردرێت. لە پارێزگای سلێمانی ھەموو ساڵآن لە ڕۆژی نەورۆزەوە ھەفتەیەک بە ناوی ھەفتەی ڕۆشنبیری وکۆمەڵایەتی سلێمانی ناو نراوەتەوە کە لەگەڵ ڕۆژی جیھانیی شانۆ ھاوکاتە. بەڕیوەبردنی ڕێوڕەسم، نمایش کردنی شانۆ، وتاردانەوە سەبارەت بە شانۆ و کیشەکانی شانۆکاران و ھەروەھا بڵاوکردنی شانۆنامە و پەرتووک سەبارەت بە شانۆ  لە چالاکییەکانێکە کە ھەر ساڵە لە ڕؤژی جیھانیی شانۆ لە باشووری کوردستان ئەنجام دەدرێت. لە ساڵی ٢٠٢١ ڕێوڕەسمی ڕۆژی شانۆ لە ڕۆژی ٢٧ی ئازار لە ھۆڵی ڕۆشنبیری لە شارەکانی سلێمانی و کەلار بەڕێوە چوو و چەندین شانۆ لە ڕۆژانی ٢٧ ھەتا ٣٠ی ئازار نمایشکرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:دامەزراوەکانی شانۆ
پۆل:بۆنەکانی مانگی ئازار
پۆل:شانۆ لە ١٩٦١
نوسرەت گووکچە

**نوسرەت گووکچە** (، نازناوی بازرگانی: Salt Bae؛ لەدایکبووی ١٩٨٣) گۆشتفڕۆش و چێشتلێنەر و ڕێستۆرانتدارێکی کوردە کە خاوەنی Nusr-Et، زنجیرە ڕێستوورانێکی لووکس و بەناوبانگە. تەکنیکەکانی نوسرەت لەبەر سازکردنی گۆشت بە ھۆکارێکی ڕەفتاری ئینتەرنێتی بووە.

## ژیان
نوسرەت گووکچە لە ئەرزیڕۆمی تورکیا لە خێزانێکی کورد لەدایکبووە. باوکی کانزاساز بوو. بەھۆی خراپی باری ئابووری خێزانەکەی، نوسرەت ناچار بوو دەستبەرداری قوتابخانەبێت لەپۆڵی شەشی بنەڕەتییەوە و بۆ مەبەستی کارکردن ڕووی لەشاریئەستەمبوڵ کرد.

گووکچە بەشداری چەندین کاری خێرخوازی کردووە وەک دروستکردنی قوتابخانە لە شارەکەی ئەرزیڕۆم.

## ڕێستۆرانت

لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٧ بۆ ٢٠١٠، گووکچ سەردانی چەند وڵاتێکی کردووە، لەوانە ئەرژەنتین و ویلایەتە یەکگرتووەکان، کە لەوێ لە ڕیستۆرانتە ناوخۆییەکان بەخۆڕایی کاری کردووە، بۆ ئەوەی ئەزموونی خۆی وەک چێشتلێنەر و ڕیستۆرانتەر بەدەست بھێنێت، دوای گەڕانەوەی بۆ تورکیا، گووکچ یەکەم ڕێستۆرانتی لە ئەستەنبوڵ کردەوە لە ساڵی ٢٠١٠، دواتر ڕێستۆرانێکی لە دوبەی کردەوە لە ساڵی ٢٠١٤دا.

لە کانوونی دووەمی ٢٠١٧ زیاتر بە ناوی "Salt Bae" ناسرا لەڕێگەی زنجیرەیەک ڤیدیۆ لە تۆڕی کۆمەڵایەتی و میمەکان کە نیشانی دەدات کە "بە زیرەکانە" گۆشت دەبڕێت و خوێی پێدا دەکات، وەک "عوسمان ستەیک–Ottoman Steak" کە لە ھەژماری تویتەری چێشتخانەکەی بڵاویکردەوە، پۆستەکە ١٠ میلیۆن جار لە ئینستاگرام تەماشا کرا، دوای ئەوە بە "Salt Bae" ناودەبرێت بەھۆی شێوازی تایبەتی خۆی بۆ پرژاندنی خوێ: لە پەنجەکانیەوە بۆ قۆڵی، پاشان بۆ سەر قاپەکە، لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ڤایرۆس، ناسنامەی گۆکچێ بە شێوەیەکی بەرچاو فراوان بوو و خزمەتی چەندین کەسایەتی بەناوبانگ و سەرکردەی ڕامیاری لە سەرانسەری جیھان کردووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:چێشتی تورکی
پۆل:چێشتی کوردی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣
پۆل:کوردەکانی تورکیا
پۆل:تورکیاییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد
پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت
مێزە بریندارەکە

**مێزە بریندارەکە** () تابلۆیەکە، لە ساڵی ١٩٤٠ لەلایەن وێنەکێشی مەکسیکی-سوریالیستی، فریدا کالۆ کێشراوە. تابلۆکە لە ساڵی ١٩٥٥ ون بوو، بەڵام ئەوەی تابلۆیەکەی ھێشتەوە ئەوە بوو کە وێنەکەی لە ساڵانی ١٩٤٠ ھەروەھا ١٩٤٤ گیرابوو. لە ساڵی ١٩٤٠، تابلۆیەکە بۆ یەکەم جار لە پێشانگای سووریالیزمی نێونەتەوەیی لە گالێریی ئنیس ئەمۆر لە مەکسیکۆ سیتی نماشیکرا، دواتر ھەر لەو ساڵە لە پێشانگایەکی ئەڵمانیا نمایش کرایەوە. لە ساڵی ١٩٥٥، تابلۆیەکە لە پێشانگایەک لە وارسۆ ونبوو، ھەر لەو دەمە بووە باسێکی جیھانیی و گەڕان بەدوای تابلۆیەکە دەستی پێکرد.

## ھەوڵی فرۆشتن
لە حوزەیرانی ٢٠١٩، دەسەڵاتی مەکسیک فرمانی دەستگیرکردنی بۆ کەسێک لە ویلایەتی مۆرێلۆس دەرکرد، بەتۆمەتی ھەوڵدان بۆ فرۆشتنی تابلۆیەکە. بەپێی بەڵگەکان ئەو کەسە خەریکی فرۆشتنی تابلۆکە بووە لەبەرامبەر خانوویەک بە بەھای ٢٠ ملیۆن دۆلار لە ئاکاپولکۆ. دواتر دەسەڵاتداریی مەکسیکی ئەوەیان ئاشکراکرد، کە دەشێت پڕۆسەی فرۆشتنەکە ساختە بووبێت، ئەمەش لەبەر ئەوەی لایەنی فرۆشیار تابلۆیەکەی بەشێوەی فیزیکی نەخستبووەڕوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:تابلۆکانی فریدا کالۆ
پۆل:ئاسک لە ھونەر
وەعد خەتیب

**وەعد خەتیب** (بە زمانی عەرەبی: وعد الخطيب‎; لە دایکبووی ١٩٩١) ژنە ڕۆژنامەنووس، فیلمساز و چالاکوانی سوورییە. وەعد بەرهەمهێنەر و دەرهێنەری فیلمی بەڵگەنامەیی *بۆ سەما* (*For Sama)* بوو، کە بووە پاڵێوراو بۆ بردنەوەی خەڵاتی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی بۆ پۆلینی باشترین فیلمی بەڵگەنامەیی، هەروەها پاڵێوراو بووە بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین بەڵگەفیلم.

ڕووماڵەکانی وەعد لە شەڕی حەلەب، بووە هۆی بردنەوەی خەڵاتی ئێمی بۆ هەواڵە هەنووکەییەکان. ئەو پاشناوی خەتیب بەکاردێنێت بۆ پاراستنی خێزانەکەی. لە ساڵی ٢٠٢٠، ناوی لە پێرستی ١٠٠ کاریگەرترین کەسایەتی ساڵ بەپێی گۆڤاری تایم هات.

## سەرچاوەکان

پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی
پۆل:خەڵکی حەلەب
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٩٩٠
پۆل:ژنە چالاکوانە سوورییەکان
لوجەین ھەدلول

**لوجەین ھەدلول** (بە زمانی عەرەبی: لجين الهذلول‎؛ لە دایکبووی ٣١ی تەممووزی ١٩٨٩) کەسایەتی ژنە چالاکواننی سعودییە، ئەو کەسایەتییەکی سۆشیال میدیایە، بەهۆی کارەکانی پێشتر زیندانی سیاسیی بوو. ئەو دەرچووی زانکۆی بریتش کۆڵۆمبیایە. ئەو بەهۆی چالاکییەکانی لە دژی لە یاسای ڕێگریکردن لە شوفێریکردنی ژنان لە سعودیە چەندجارێک زیندانکراوە و دواتر ئازادکراوە. ئەو لە ئایاری ٢٠١٨، بەتۆمەتی کارکردن بۆ لابردنی دەسەڵاتی شاهانە ئەوا لە ئیمارات ڕفێندرا و گەڕێندرایەوە بۆ سعودیە، هەروەها لەو دەمە هاوسەرەکەی، فەهد ئەلبوتەیری کە کۆمێدیکار و یوتیووبەرە ئەوا لە ئەردەن بەناچاری گەڕێندرایەوە بۆ سعودیە.

لوجەین لە ساڵانی ٢٠١٩ و ٢٠٢٠ پاڵێوراوبوو بۆ بردنەوەی خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل. لوجەین دوای دەستگیرکردنی لە ٢٠١٨، ئەوا لە ڕۆژی ١٠ی شووباتی ٢٠٢١ ئازادکرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ژنان لە پاراستنی مافی مرۆڤ
پۆل:زیندووان
پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩
ھەیفا زەنگنە

**ھەیفا زەنگنە** یان **ھەیفا زەنگەنە** (Haifa Zangana؛ لەدایکبووی ١٩٥٠ لە بەغدا، عێراق - ) نووسەر، ڕۆماننووس، ھونەرمەند و چالاکوانێکی سیاسیی کوردی عێراقییە، کە بە نووسینی ڕۆمانی *ژن لە گەشتێکدا: لە نێوان بەغدا و لەندەن* (*Women on a Journey: Between Baghdad and London*) ناوبانگی دەرکرد. ھەیفا نووسەر و ھونەرمەندێکی سوریالی بوو.

## سەرەتای ژیان
ھەیفا لە ساڵی ١٩٥٠ لە باوکێکی کوردی کەرکووک و دایکێکی عەرەبی کەربەلا لە دایکبوو. ماڵەکەیان بەردەوام پڕبووە لە خەڵکی کوردی باشوور، ھەیفا تەمەنت حەوت ساڵان بوو کاتێک شۆڕشی ١٤ی تەممووز ڕوویدا و عێراق لە ساڵی ١٩٥٨ سەربەخۆیی وەرگرت، ھەروەھا کاتێک تەمەنی گەیشتە میرمنداڵی ئەو ڕژێمی بەعس ھاتنە سەر دەسەڵات.

## چالاکی سیاسی
لە حەفتاکان، ھەیفا پەیوەندی کرد بە حیزبی شیوعی عێراقی، بەھۆی چالاکییەکانییەوە لەلایەن حیزبی بەعسەوە لە زیندانی ئەبوو غرێب بەندکرا.

لە ساڵانی شەستەکان لە ڕێپێوانێک بۆ ئازادکردنی کەسایەتی و ژنە ئازادیخوازی جەزائیری، جەمیلە بوحیرد بەشداریی کرد. لەم بارەیەوە حەیفا گوتوویەتی، «لە جیھانی عەرەبی بۆ ئێمە ژنی جەنگاوەریی ئازادی زیاتر دەردەکەوێت و گرنگە، ئەو کەسە جەمیل بوو، نەوەک گۆرانیبێژێکی پۆپ و نمایشکارێکی جلووبەرگی بەناوبانگ بێت.»

## سەرچاوەکان

پۆل:خەڵکی بەغدا
پۆل:زەنگەنە
پۆل:زیندووان
پۆل:ژنانی سیاسیی کورد
پۆل:ژنە ھونەرمەندە عەرەبەکان
پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
پۆل:نووسەرانی ژنی عێراقی
پۆل:نووسەرانی کورد
پۆل:ھونەرمەندانی بەریتانی
پۆل:ھونەرمەندانی بەغدا
پۆل:ھونەرمەندانی سووریالیزم
پۆل:ھونەرمەندانی کورد
پۆل:ژنە ھونەرمەندە بەریتانییەکان
پۆل:ژنە ھونەرمەندە عێراقییەکان
پۆل:ھونەرمەندە عێراقییەکان
پۆل:ھونەرمەندانی سوریالیزم