مردنەکان لە ٢٠٢٤

ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٤دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
* ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا نەتەوە (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

## کانوونی یەکەم
### ٢٩
* جیمی کارتەر، ١٠٠، سیاسەتوانی ئەمریکی و سی و نۆیەمین سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان، بەساڵاچوون.

### ٢٨
* مەنسوور یاقووتی، ٧٦، نووسەر و ڕۆماننووسی کورد، شێرپەنجە.

### ٢١
* فەتاح ئەمیری، ٧٨، نووسەر و ڕۆماننووسی کورد، شێرپەنجە.

## تشرینی دووەم
### ٢١
* شێخمووس دەمیر، ٧١، گۆرانیبێژ و ژەنیاری کورد، نەخۆشی.

### ١٩
* ئیبراھیم قادری، ٩٠، ھونەرمەند و گۆرانیبێژی کورد، نەخۆشی.

## تشرینی یەکەم
### ٢٥
* کیم سوو-می، ٧٥، ئەکتەری کۆری، وەستانی دڵ.

### ٢٤
* جۆیس بلەو، ٩٢، نووسەر و زمانناسی فەڕەنسی و شارەزای زمان و وێژەی کوردی، بەساڵاچوون.

### ٢٣
* لیۆن کووپەر، ٩٥، فیزیکزانێکی ئەمریکی و براوەی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک لە ساڵی ١٩٧٢، بەساڵاچوون.

### ٢٠
* ئاشتی ھەورامی، ٧٦، سیاسەتوانی کورد و وەزیری پێشووی سامانە سرووشتیەکانی ھەرێمی کوردستان، نەخۆشی.
* فەتحوڵڵا گویلەن، ٨٣، ڕۆشنبیرێکی ئیسلامی، بانگخواز، بانگەشەکەری عوسمانییەت، پان-تورکیزمچی، بەساڵاچوون.

## ئەیلوول
### ٢٧
* حەسەن نەسروڵڵا، ٦٤، سکرتێری گشتیی حیزبوڵڵای لوبنان، ھێرشی ئاسمانی.
* عەلی کەرەکی، ٦٢، فەرماندەی بەرەی باشووری حیزبوڵڵا، ھێرشی ئاسمانی.
* عەباس نیلفرووشان، ٥٧ یان ٥٨، فەرماندەی سپای پاسداران، ھێرشی ئاسمانی.

### ٢٤
* فەتانە وەلیدی، ٧٠ یان ٧١، گۆرانیبێژی کورد، بەساڵاچوون.

## ئاب
### ١٨
* ئالێن دیلۆن، ٨٨، ئەکتەر و بەرھەمھێنەری فەڕەنسی، لیمفۆما.

### ١٥
* تاریق زیا ئەکینجی، ٩٩، نووسەر، پزیشک، پارێزەری مافەکانی مرۆڤ و سیاسەتوانێکی کوردی باکووری کوردستان، بەساڵاچوون.

### ٩
* سووزان وۆجیسکی، ٥٦، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری یووتیووب (٢٠١٤–٢٠٢٣) و بازرگانی ئەمریکی، شێرپەنجە.

### ٦
* ڕەزا ڕەسایی، ٣٥، خۆپیشاندەر و بەندکراوی سیاسیی کورد، لەسێدارەدان.

### ٤
* چارڵز سایفەرز، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشییەکی ماوە کورت.

## تەممووز
### ١٨
* بۆب نیوھارت، ٩٤، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.

### ١٣
* محەممەد زەیف، ٥٨، خەباتکاری فەلەستینی و سەرۆکی کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام، بۆردوومانی ئیسرائیل.

### ١
* ڕۆبێرت تاون، ٨٩، سیناریۆنووس، دەرھێنەر و ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.

## حوزەیران
### ١٨
* بەرزانی قالەی خەڵۆز، ٦٣، ھونەرمەندی ئەکتەر، شانۆکار، میدیاکار و ھەروەھا پێشمەرگەیەکی دێرینی کورد، جەڵتەی دڵ.

### ١١
* فرانسواز ئاردی، ٨٠، گۆرانیبێژ، گۆرانینووس، ئەکتەر، مۆدێل، ئەستێرەزان و نووسەری فەڕەنسی.

### ١
* ئێریچ ئەندەرسۆن، ٦٧، ئەکتەری ئەمریکی، شێرپەنجە.

## ئایار
### ٣٠
* نۆرا کۆرتینیاس، ٩٤، دەروونناسێکی کۆمەڵایەتی، چالاکوان و بەرگریکاری مافەکانی مرۆڤی ئەرژەنتینی، بەساڵاچوویی.

### ١٩
* ئیبراھیم ڕەئیسی، ٦٣، ھەشتەمین سەرۆک کۆماری ئێران، کەوتنەخوارەوەی ھەلیکۆپتەر.
* حوسێن ئەمیرعەبدوڵڵاھیان، ٦٠، وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران لە دەوڵەتی ئیبراھیم ڕەئیسی، کەوتنەخوارەوەی ھەلیکۆپتەر.
* محەممەدعەلی ئالی ھاشم، نوێنەری ڕێبەری باڵا لە ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات و پێشنوێژی تەورێز، کەوتنەخوارەوەی ھەلیکۆپتەر.
* مالیک ڕەحمەتی، ٤٢، پارێزگاری ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات، کەوتنەخوارەوەی ھەلیکۆپتەر.

## نیسان
### ٢٣
* جەمال ھیدایەت، ٩٣، ژەنیاری کوردی ئامێری عوود، نەخۆشی.

### ١٢
* بابەشێخ حوسێنی، ٧٢، مامۆستای بیرکاری، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشی.
* ڕەحیم فەرەھمەند، ؟، سیاسەتوانی کورد و سکرتێری پێشووی بەرەی یەکگرتووی کورد، نەخۆشی.

### ٤
* عەلی زەندی، ٦٨، گۆرانیبێژ و ژەنیاری کورد، شێرپەنجە.

## ئازار
### ٢٧
* میچالیس چارالامپیدس، ٧٣، سیاسەتمەدار و کۆمەڵناس و نووسەری یۆنانی.

### ٢٠
* فەرامەرز ئەسڵانی، ٧٨، گۆرانیبێژ، گیتارژەن، ئاوازدانەر، و بەرھەمھێنەرێکی میوزیکیی ئێرانی، شێرپەنجە.
### ٥
* جەمشید عەندەلیبی، ٦٧، مۆسیقاژەن، ئاوازدانەر و ژەنیاری ئامێری نەی، جەڵتەی دڵ.

### ٤
* جەمیل ئەحمەدی، ٧٨، گۆرانیبێژ و مامۆستای ئاوازی کوردیی سیاوچەمانە، نەخۆشی.

### ١
* ئێرلینگ فۆلکڤۆرد، ٧٤، سیاسەتوانی نەرویژی، ئەندامی پارتی سوور و نوێنەری پەرلەمانی نەرویژ.

## شوبات
### ٢١
* ڕۆجەر گۆلمین، تەمەن ١٠٠ ساڵ، زانا، توێژەرێکی فەڕەنسی–ئەمریکی و براوەی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی، بەھۆی بەساڵاچوونی کۆچی دواییی کرد.

### ١٦
* ئەلێکسی ناڤاڵنی، تەمەن ٤٧ ساڵ، یاساناس، سیاسەتوانی ڕووس و ڕەخنەگری دەسەڵاتی ڤلادیمیر پوتین، کۆچکردن لە بەندیخانەیەکی باکووری ڕووسیا.

## کانوونی دووەم
### ٢٩
* محەممەد فەرامەرزی، تەمەن ٣٠ ساڵ، چالاکی سیاسیی کورد، لەسێدارەدان لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێران.
* موحسین مەزڵووم، تەمەن ٣١ ساڵ، چالاکی سیاسیی کورد، لەسێدارەدان لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێران.
* پێژمان فاتحی، تەمەن ٣٠ ساڵ، چالاکی سیاسیی کورد، لەسێدارەدان لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێران.
* وەفا ئازەربار، تەمەن ٢٨ ساڵ، چالاکی سیاسیی کورد، لەسێدارەدان لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێران.

### ٢٧
* توانا فەرەج، تەمەن ٥٢ ساڵ، ھونەرمەندی مۆسیقاژەنی کورد، جەڵدەی مێشک.

### ٢٢
* ئارنۆ ئالان پێنزیاس تەمەن ٩٠ ساڵ، فیزیکزان و فەلەکناسی ڕادیۆیی ئەمریکی، خاوەنی خەڵاتی نۆبڵ (١٩٧٨)، نەخۆشیی ئەلزھایمەر.

### ١٤
* لێڤ ڕوبینشتن، تەمەن ٧٦ ساڵ، شاعیر و وتارنووس و چالاکوانی ڕووسی، پێکدادانی ھاتوچۆ.

### ٧
فرانتس بێکنباوەر، تەمەن ٧٨ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی ئەڵمانی (بایەرن میونشن، ھەڵبژاردەی نیشتمانی) و ڕاھێنەر، پاڵەوانی جیھان (١٩٧٤) و براوەی باڵۆن دۆر (١٩٧٢، ١٩٧٦).

### ٦
* فێلیس بێسۆستری، تەمەن ٧٩ ساڵ، پارێزەر و سیاسەتمەداری ئیتاڵی، سەرۆکی شارەوانی بۆرگۆ سان جیۆڤانی (١٩٨٣–١٩٨٨) و سیناتۆر (١٩٩٦–٢٠٠١).

### ٥
* ماریۆ زاگالۆ، تەمەن ٩٢ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی بەڕازیلی و ڕاھێنەری (فلامینگۆ، بۆتافۆگۆ، ھەڵبژاردەی نیشتمانی)، پاڵەوانی جیھان (١٩٥٨، ١٩٦٢، ١٩٧٠، ١٩٩٤)، لەکارکەوتنی چەندین ئەندامی جەستە.

### ٢
* بەرزین حەمزەزادە، ١٥ ساڵ، مێرمنداڵێکی کورد و خۆپیشاندەری خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ لە سەردەشت، کە تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ دەستبەسەر کرابوو و ئەشکەنجە درابوو، بەوھۆیەوە لە ئاخرین نەشتەرگەریدا لە نەخۆشخانەیەکی ورمێ گیانی لەدەستدا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ''ڕۆژنامەی گاردیانی'' بەریتانی (بەریتانیا) کۆچی دوایی
* ''ڕۆژنامەی تەلەگراف'' (بەریتانیا) نامەی مردن
* کتێبی مردن، ''شیکاگۆ تریبیون''
* کتێبی مردن، ''لۆس ئەنجلۆس تایمز''
* ''نیویۆرک تایمز'', مردنی
* ڕۆژنامەی ''واشنتۆن پۆست''
* ''ڕۆژنامەی سیدنی مۆرنینگ ھیرالد'' (ئۆسترالیا) نامەی مردن