دۆنگ یی (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)

**دۆنگ یی** (بە ھانگۆل: 동이؛ بە ھانجا: 同伊)، درامایەکی کۆری مێژوویە  کە لەساڵی ٢٠١٠ بەرھەمھێنراوە، لە ھەمان ساڵی پلەی یەکەمی وەرگرت بەھۆی ئەوەی کە زۆرترین بینەری ھەبوو لە کاتی پەخشکردنیدا لە کۆریا دۆنگ یی درامایەکی مێژووییە، گێڕانەوەی چیرۆکی پاشا سوک جۆنگی نەوەی جۆسۆنی کۆریایە، کە ئاشقی دۆنگ یی دەبێت و دۆنگ ییش یەکێکە لە کارەکەرە سادەکانی کۆشک و دەبێتە جێگەی سەرنجی پاشا سوکجۆنگ و بەتەواوی ھۆگری دەبێت. دۆنگ یی ھەر لە سەرەتای چوونە ناو کۆشکی شاھانەوە، لەلایەن شاژنە لنھیۆنەوە رووبەرووی چەندین گرفت دەبێتەوە لەبەرئەوەی دۆنگ یی سەر بە خێزانێکی ھەژارە رقی لێیەتی. ھەروەھا لەلایەن کارەکەرێکی تری کۆشکەوە کێشەی زۆری بۆ دروستدەکرێت چونکە ئەوان ئاواتیان ئەوەیە لەو شوێنە کاربکەن کە دۆنگ یی ھەر لە سەرەتای کارکردنیەوە وەریگرتووە. ئەم زنجیرە درامایە چیرۆکی خۆشەویستییەکی رۆمانسی و وێناکردنی ژیانی کۆریەکان لە سەردەمی پاشا جۆسۆن و ناساندنی کلتوری کۆرییەکانە لەو سەردەمەدا، ھاوکات پیشاندانی چۆنێتی بەڕێوەبردنی دەوڵەت لەلایەن پاشایەک لە سەردەمەی کۆریادا.

دۆنگ یی لە سەرتاسەری ئاسیا دا لێدانێک بوو و بەرزترین ڕێژەی بۆ دراما کۆرییەکان لە تۆڕی ژاپۆنی ئێن ئێچ کەی تۆمار کرد. هەروەها لە کۆری باشووردا رێژەی بینەرانی باشی تۆمار کردووە لە نێوان ٢٠% بۆ ٣٠%، هەروەها هان خەڵاتی نواندنی نمایشەکانی خۆی بە دەست هێنا لەوانە "دایسانگ خەڵاتی گراند" لە خەڵاتەکانی ئێم بی ئێس دراما.

## چیرۆک

### منداڵی

لە سەردەمی پاشایەتی شا (سووکجونگ) لە بنەماڵەی جۆسۆن دانراوە، زنجیرەکە لەسەر بنەمای کەسایەتی مێژوویی ڕاستەقینە (چوی سووک-بن) دانراوە

باوک و براکەی دۆنگی ئەندامی برایەتی شمشێرن، کە بە هەڵە بە کوشتنی پیاومانییەکان تاوانبار دەکرێن. ناسنامەکەی دەشارێتەوە و وەک خزمەتکاری دەزگای مۆسیقا دەچێتە کۆشکەوە، سوور بوو لەسەر ئاشکراکردنی بێبەریی خێزانەکەی و دۆزینەوەی ئۆرکێسترای ڕاستەقینەی مردنی پیاومانییەکان.

### وەک پشکنەری خانمی دادگەیی

دۆنگی-ی لە پێگەی بێفیزی خزمەتکارەوە بەرز دەبێتەوە بۆ پشکنەری خانمی دادگا لە ڕێگەی کارامەیی لێکۆڵینەوەی فڕێدراو و لێخوڕینێکی بێوچان بۆ دادپەروەری. دادگا کە لە نێوان عیلماتە ڕۆژئاواییەکان ( بە پاڵپشتی شاژنی دۆکرێڤەر و شاژن ئینهیۆن ) و عیلمالە باشوورییەکان ( بە پاڵپشتی کەنیزەی پەسەندکراوی پاشا جانگ هویبن ) دابەش دەبێت . بێئاگا لە ناسنامەی ڕاستەقینەی خۆی، ئەو هاوڕێی پاشا دەبێت و دەبێتە باوەڕپێکراوێکی باوەڕپێکراو

لە بنەڕەتدا دۆنگ-ی ی بە هوی بن سەرسامە لەسەر ئەو بنەمایەی کە هەردووکیان ژنی زیرەک و خوازو خوازن لە چینە باوەکان بەڵام ئەو ترسی ئەوەی هەیە کە هوی بن و هی جای برای، شاژنی دۆرەفەر ژەهراوی دەکەن، چونکە ڕەتی کردەوە دانی بە هویبن دا بنێت وەک کەنیزەکی شاهانە. هوی بن بە بەڵگەی درۆ یی ناوی نوکەی بێ تاوان ی شاژن بۆ مردنی شاژنی دۆرەڤەر دەچووسێ

شاژن ئینهیۆن ناونیشانی شاژنەکەی لێداماڵراو دوورخراوەتەوە بۆ لادێ هوی بن وەک شاژن جێی خۆی وەردەگرێت، یۆن ی کوڕی شازدە میر ێکی تاجی بۆ ئاشکرا کراوە لە هەموو کات زیاتر لە هەموو کات زیاتر بە هێزن دۆنگی-ی نەزر دەکات بۆ دۆزینەوەی ئەو بەڵگەیەی کە بێبەریی شاژنی لەسەرکارلابراوە دەسەلمێنێت و دەیگەڕێتەوە ناو کۆشکەکە.

دۆنگی-ی لە کاتی لێکۆڵینەوە لە خەزێنەی شاهانە، بەڵگەی ئەوە دەدۆزرێتەوە کە بەرپرسانی های-جای بەرتیلیان بە بەرپرسان و دەرمانەکان دا بۆ چوارچێوەکردنی شاژن ئینهایۆن پێش ئەوەی ئەو بەڵگەیە بۆ پاشا بهاوێ، دۆنگی-ی بە سەختی لەلایەن پیاوکوژەکانی هێی-جای-یەوە بریندار دەبێت

دۆنگی-ی لە شوێنێکی دوور دەشارێتەوە، چونکە تەندروستی چاک دەکاتەوە لەوێ بۆی دەرکەوت کە هێی -جای لە پیلانگێریلەگەڵ نێردە چینییەکان تێوەگلاوە : لە بەر ڕەزامەندی ئیمپراتۆری چین بۆ شازادە یوونی شازادەی تاج ، هێی - جای تۆماری سەربازی سنووری کۆریایان پێ دەدات .

دۆنگ-ی لە هێی-جای هەڵدێ و بە بەڵگەوە دەگەڕێتەوە بۆ پایتەخت کە هی-جای پلانی داناوە بۆ ئاشکراکردنی بابەتەکانی بەرژەوەندی دەوڵەت بۆ حکومەتی دەرەوە پاشا زۆر دڵخۆشە بە بینینی، بۆی دەردەکەوێت کە ئەو عاشقی ئەوبووە.

### وەک هاوپۆلێکی شاهانە
سەرەڕای باری باوی، دۆنگی-ی وەک کەنیزەی پاشا دەبردریتە دادگا. لە ڕێگەی پێگەی نوێیەوە هوی بن و هێی-جای ئاشکرا دەکات و داناکانی باشوور هەوڵیاندا نهێنی دەوڵەت بە نێردە چینییەکان بفرۆشن بۆ بەهێزکردنی پێگەی شازادە یوونی تاج هێی-جای و زۆرینەی داناکانی باشوور لە ناونیشانە دادگاییەکانیان ڕووت دەکرێنەوە و دوورخراونەتەوە هوی بن دوور خراوەتەوە، بەڵام وەک دایکی میری تاج، تەنها بۆ پلەی کەنیزەی پۆلی یەکەم دائەبەسێت. شاژن ئینهایۆن بێتاوان ەو وەک شاژن دەگەڕێتەوە بۆ دادگای ناوەوە.

دۆنگی-ی لەلایەن شاژن ئینهیۆن ەوە زۆر پەسەندە بۆ سەلماندنی بێبەریی و قایلکردنی پاشا بۆ ئەوەی دووبارە بیداتە شوێنی پێشووی. شاژن ئینهیۆن دۆنگی یی کەنیزەکی چینی چوارەم و ئەندامی فەرمی بنەماڵەی شاهانە ڕاگەیاند دۆنگی کوڕی پاشا شازادە یونگسو لە دایک دەبێت.

### شمشێری نوێ و ڕابردوو ئاشکرا بوو

برایەتی شمشێر زیندوو ە. ئەوان بەپێچەوانەی کاتی خۆی، پیاومادە توند و تیژو بکوژەکان نکە دەستیان لە گەندەڵیدا هەیە و تووشی ئازار و ماڵو ئازار و نەخۆشی دەکەن. دۆنگی-ی ترسی لەوە هەیە کە ناسنامەکەی وەک کچی خائین ئاشکرا بێت، بڕیاری لێکۆڵینەوە دەدات فێردەبێت کە سەرۆکی برایەتی شمشێر هاوڕێی کۆنی منداڵیی خۆی ، گەی دووۆ - ڕا . بۆی دەرکەوت کە یەزدان ئۆه تائی-سووک هاوەڵی خۆی کوشت، بۆ ئەوەی دەسەڵات پتەو بکات و برایەتی شمشێری سەرزەنشتی کرد، لە ئەنجامدا باوک و براکەی مردن.

جانگ موئئۆل ، بەڕێوەبەری پۆلیسی باشوور ، بۆی دەردەکەوێت کە پەیوەندی نائاسایی نێوان دۆنگی - ی و برایەتی شمشێر . هەلێکی بۆ دەردەکەوێت کە ئۆه تائی- سووک وەک سەرۆکی عیلمانەکانی باشوور بسڕدریوو دوژمنی هوی بن دۆنگی-ی لاببە ئۆه تائی-سوک ئەکوژێ و تاوانی کوشتنی شمشێر ی یەکەی ئەکوژێ و دۆنگی-ی لە تەڵەی دایە بۆ یارمەتیدانی گەی دوورای بریندار

پاشا و دادگا دەرکی بە ڕابردوو و ناسنامەی ڕاستەقینەی دۆنگی دەکەن تاوانباردەکرێت بەوەی کچی خیانەتکار بووە و ناسنامەی خۆی شاردووتەوە و یارمەتی گروپێکی یاخی یداوە بەڵام خودا داوای لە سێدارەدانی کرد، بەڵام پاشا تەنها لە کۆشک دووری دەکاتەوە. کوڕی دۆنگی- ی، شازادە یونگسو بەهۆی نەخۆشی ئاوڵەکۆچی دوایی کرد و بۆ هەتاهەتایە لە دادگا دووردەکەوێتەوە

### لە تاراوگە
پاشا بە جیابوونەوەی لە دۆنگی-ی دڵی تێکچووە سەرەڕای ئەوەی قەدەغەکراوە، بەڵام دەچێتە شوێنی نیشتەجێبوونی و شەو لەگەڵی بەسەر ئەبات دووەم منداڵی شیم بوو، شازادە گەئوم، دواتر پاشا یۆنگجۆ.

شازادەی تەمەن شەش ساڵ گەوم گەش و زیرەکە، بەڵام زۆر بە کەیف و خۆشەویستی بۆ باوکی پاشا دێت. پاشا لە دەرەوە شازادە گەوم بە کوڕی خۆی دەناسێت و هاوڕێی دەکات، وەک ئەفسەری ئیداری خۆی خۆی نیشان دەدات.

هوی بن لە دیدارە نهێنییەکانی پاشا لەگەڵ شازادە گیوم و سۆزە دواکەوتوەکەی بۆ دۆنگی - ی فێردەبێت . دایکی بۆ ئەوەی خۆی و کوڕی بکوژێت، پیاوکوژ ەکان بە کرێ دەبەن بۆ سووتاندنی شوێنی نیشتەجێبوونی دۆنگی پاسەوانە پاشاکان کە ئاگاداربوون چاودێری شوێنی نیشتەجێبوونەکە بکەن، دایک و کوڕیش لە ئاگر ڕزگار بکەن.

پاشا چاوەڕێی ئەوە بووە دۆنگی و کوڕی خۆی بهانە دادگا کاتێک شازادە گیوم حەوت ساڵ دەبێت، پێویستە خوێندنی پاشایەتی ی بەڵام پاشا هەوڵی کوشتنی شکستخواردو ی ژیانی جووتەکە بە هوتاب بەکار دەهێنێت بۆ ئەوەی هەردووکیان زوو بهێنە ناو کۆشکەوە .

### گەڕانەوە بۆ کۆشک

زۆر لە ئەندامانی دادگا کە داوای بەرزکردنەوەی شازادە گیوم دەکەن بۆ ئەوەی شازادەی تاج بن، کە کوڕی هویبن لە جیاتی دادەنێت. شاژن ئینهیۆن کە هیچ منداڵی خۆی نییە، شازادە گیوم خۆشدەوسێ و پشتگیری لە داواکەی دەکات. لەگەڵ ئەوەشدا شاژن ئینهایۆن لەناکاو بە نەخۆشی دەمرێت

دەنگۆی ئەوە بڵاوبووەوە کە شازادەی کراون یون نەزۆکە بەهۆی مەرجێکی ئاشکرانەکراو ئەگەر وا بێت، شازادە گیوم دەبێتە جێگرەوەیەکی سروشتی بۆ ئەوەی میراتگری پاشا بێت لایەنگرانی هوی بن دەستیان کرد بە واز لێکردنی ئەو و شازادە یون شازادە یون لە بەرژەوەندی دۆنگی و شازادە گیوم

بێهیوا بوون لە پاراستنی پێگەی کوڕی، هوی بن هەوڵی تیرۆرکردنی دۆنگی-ی و شازادە گیوم دەدات دۆنگی-ی بریندارە، بەڵام شازادە گیوم هیچ زیانێکی پێنەگەیاندووە

پاشا هوی بن لە سێدارە دەدات بە هۆی بەکارهێنانی جادووی ڕەش بۆ کوشتنی شاژن ئینهیون و شاردنەوەی نەزۆکی شازادە یوون و هەوڵدان بۆ کوشتنی دۆنگی و شازادە گیوم هوی بن پێش لە سێدارەدانی دان بە هەڵە و ناتەواویەکانی دا دەنێت و لە دۆنگی -ی دەپاڕێتەوە بۆ پاراستنی شازادەی تاج

پاشا شالیاتی دۆنگی پێشکەش دەکات بۆ ئەوەی ببێتە شاژن و شازادە گیوم ببێتە شازادەی تاج . لەگەڵ ئەوەشدا دۆنگی یی ڕەتی دەکاتەوە . ئەو هەموو ئەو ئاژاوەیە لە دادگادا باس دەکات کە هوی بن دروستی کردووە و داوا لە پاشا دەکات یاسایەک دروست بکات کە ڕێگر بێت لە بوونی کەنیزەکان بۆ شاژن بەو هیوایەی کە هەمان هێزی شەکەتی یوولەکان ڕوونادات پاشا ڕازی دەبێت و شاژن ئینوۆن بە شاژن دیاری دەکات

پاشا دەزانێت کە شازادەی شازادە یون هەمیشە شازادەی نیوبرای خۆی بە هەڕەشە دەزانێت. بۆ ئەوەی هەردووکیان زیندوو بن، دەبێت هەردووکیان ببنە پاشا. چونکە شازادەی کراون یون نەزۆکە، یەکەم جار لەدوای پاشا فەرمانڕەوای دەکات، شازادە گیوم دوای دەکەوێت چونکە شازادە گەوم دایکێکی هاوبەشی هەیە، پاشا دەزانێت کە دادگەران ڕێز لە پۆستەکەی ناگێرن. ئەو بڕیاری دا کە دەست لە کار بدا، بۆ ئەوەی شازادە یون ببێتە پاشا و شازادە گەوم وەک شازادەی تاج چیمەنتۆ بکرێت. بەڵام شاژن ئینوون شازادە گیۆم دەگرێتە خۆی و پارێزگاری پاشایەتی لێ دەکات و دوای مردنی شیازی یۆن بۆ سەر تەختی پاشایەتی یەکەی خۆی دەچەسپێت.

دۆنگی -ی بڕیار دەدات کۆشک بەجێبهێڵێت بۆ ئەوەی یارمەتی ی کۆمۆنە هەژارەکان بدات .

### پاشایەکی نوێ

کوڕی دۆنگ یی لەژێر تاتەلەگی دا، دواتر دەبێتە بیست و یەکمین پاشای یۆسۆن، یۆنگجۆ، باوکی شازادەی جێنشین و سادۆ و باپیری یی سان.

## پەخشکردن

### سەرەکی
*Han Hyo-joo as Choi Dong-yi (Choi Suk-bin)
**Kim Yoo-jung as young Choi Dong-yi
*Ji Jin-hee as King Sukjong
*Lee So-yeon as Jang Hui-bin
*Bae Soo-bin as Cha Chun-soo
*Park Ha-sun as Queen Inhyeon

### پشتیوانی

*Jung Jin-young as Seo Young-gi
*Jung Dong-hwan as Oh Tae-suk
*Lee Kye-in as Oh Tae-poong
*Choi Cheol-ho as Oh Yoon
*Kim Yu-seok as Jang Hee-jae
*Son Il-kwon as Hong Tae-yoon
*Shin Guk as Do Seung-ji
*Na Sung-kyoon as Jung In-gook
*Kim Dong-yoon as Shim Woon-taek
*Park Jung-soo as Queen Myeongseong, Sukjong's mother
*Kim Hye-sun as Court Lady Jung
*Kim So-yi as Court Lady Bong
*Ahn Yeo-jin as Court Lady Jo
*Lim Sung-min as Court Lady Yoo
*Jeong Yu-mi as Jung-eum
*Kang Yoo-mi as Ae-jong
*Oh Eun-ho as Shi-bi
*Han Da-min as Eun-geum
*Choi Ha-na as Mi-ji
*Lee Jung-hoon as Lee Jong-ok
*Choi Jae-ho as Park Do-soo
*Yeo Ho-min as Oh Ho-yang
*Lee Hee-do as Hwang Joo-shik
*Lee Kwang-soo as Yeong-dal
*Jung Sung-woon as Choi Dong-joo, Dong-yi's brother
*Jung In-gi as Kim Hwan
*Jung Ki-sung as Kim Hwan's disciple
*Lee Sook as Lady Park
*Kim Hye-jin as Seol-hee
*Choi Ran as Lady Yoon, Jang Hui-bin's mother
*Yeo Hyun-soo as Ge Dwo-ra, Dong-yi's childhood friend
**Choi Soo-han as young Dwo-ra
*Jung Eun-pyo as Ge Dwo-ra's father
*Jung Sun-il as Park Doo-kyung
*Kwon Min as Cha Soo-taek
*Choi Jong-hwan as Jang Mu-yeol
*Lee Hyung-suk as Geum / Prince Yeoning
*Yoon Chan as Crown Prince, later King Gyeongjong
*Heo Yi-seul as Young-sun
*Maeng Sang-hoon as Kim Goo-sun
*Oh Yeon-seo as Queen Inwon
*Chun Ho-jin as Choi Hyo-won, Dong-yi's father (cameo)
*Lee Jae-yong as Jang Ik-heon (cameo)
*Choi Il-hwa as Seo Jung-ho (cameo)
*Min Joon-hyu

## بەرهەمهێنان
دۆنگ یی له نووسینی کیم یی یۆنگ و له ده رهێنانی لی بیونگ هۆنه لی پێشتر له کۆشکی کۆشکی به ده رهێنانی درامای خولی 2003 ی ده رکرد

لە ئێم بی سی درمیە کە دەکەوێتە ناوچەی چیوین-گو، یۆنگن-سی لە پارێزگای گیونگگی، فیلمسازی کراوە، کە دراما مێژووییەکانی دیکەی وەک مون لە ئامێزگرتنی خۆر، جومۆنگ و شاژن سۆندەئۆک-یش فیلمیان لێدەگیرێت

## هەڵسەنگاندنەکان
لە خشتەی خوارەوە، ژمارە شینەکان کەمترین ڕێژەی هەڵسەنگاندنەکان نیشان دەردەکەن و ژمارە سوورەکان بەرزترین ڕێژەی هەڵسەنگاندنەکان نیشان دەکەن.

## خەڵاتەکان
; سێیەمین خه ڵاتی درامای کۆریا 2010 
* Best Actress: Han Hyo-joo
* Best Supporting Actor: Jung Dong-hwan
* Achievement Award: Lee Byung-hoon

; 2010 MBC Drama Awards
* Grand Prize/Daesang: Han Hyo-joo
* Top Excellence Award, Actor: Ji Jin-hee
* Excellence Award, Actress: Lee So-yeon
* Best New Actress: Park Ha-sun
* Golden Acting Award, Supporting Actor: Kim Yu-seok
* Best Young Actor: Kim Yoo-jung, Lee Hyung-suk
* Popularity Award, Actress: Han Hyo-joo
* Viewer's Favorite Drama of the Year: *Dong Yi*

; 2011 1st Hong Kong Cable TV Awards
* Best Drama
* Best Actor: Ji Jin-hee
* Best Actress: Han Hyo-joo

; 2011 47th Baeksang Arts Awards
* Best Actress (TV): Han Hyo-joo

## پەخشکردن
### کوردستان
ئەم درامایە لەلایەن خاوێ فیلمەوە دۆبلاژ کراوە، و لە ساڵی ٢٠١١ لەلایەن کەناڵی کوردساتەوە پەخش کراوە.

## سەرچاوەکان
* [//en.wikipedia.org/wiki/Dong_Yi_(TV_series) ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Dong Yi, TVseries]



## بەستەرە دەرەکییەکان

* درامای دۆنگ یی  لە کۆریا ستان
* درامای دۆنگ یی لە کوردبین 

پۆل:تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور لە ٢٠١٠
پۆل:بەرنامە تەلەفزیۆنییەکان بە زمانی کۆری
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی لە بارەی شانشینی جۆسۆنەوە کراون
پۆل:زنجیرە تەلەڤزیۆنییە مێژووییەکانی کۆریای باشور
پۆل:زنجیرە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور کە لە ٢٠١٤ دەستیان پێکردووە
پۆل:زنجیرە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور کە لە ٢٠١٠ کۆتایان پێھاتووە
پۆل:دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی کەناڵی ئێم بی سی تیڤی
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کۆری
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە مێژووییەکانی کۆریای باشوور
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی لە شانشینی جۆسۆن ڕوودەدەن