open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پارێزگای مەتێرا

**پارێزگای مەتێرا** (بە ئیتاڵی:Provincia di Matera) پارێزگاییەکە لە ناوچەی بازیلیکاتای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتووانی بە ٢٠٠٬٥٨١، و ڕووبەرەکەی بە ٣٬٤٤کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای نۆڤارا

**پارێزگای نۆڤارا** (بە ئیتاڵی:Provincia di Novara) پارێزگایییەکە لە ناوچەی پیدمۆنتی ئیتاڵیا، بەپێی سەرژمێری ٢٠١٢ ژمارەی دانیشتووانی بە ٣٧٣٬٠٨١، و ڕووبەرەکەی بە ١٬٣٣٩ خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای نوارا

**پارێزگای نوارا** (بە ئیتاڵی:provincia di Nuoro) پارێزگایییەکە لە ناوچەی سەردینیای ئیتاڵیا، بەپێی سەرژمێری ٢٠١٧ ژمارەی دانیشتووانی بە ٢١٠٬٩٧٢، و ڕووبەرەکەی بە ٥٬٦٣٨٫٠٦ خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا

پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٣٣ لە ئەڵمانیا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٢٧
پارێزگای ماسا-کەرارا

**مەسا-کەرارا** (بە ئیتاڵی:provincia di Massa-Carrara) پارێزگاییەکە لە ناوچەی تاسکەنیی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٧ ژمارەی دانیشتووانی بە 195,832، و ڕووبەرەکەی بە 1,157 خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
سەربزێویی ستونوۆڵ

**سەربزێویی ستونوۆڵ** زنجیرە سەربزێوییەک بوون لە ٢٨ی حوزەیران تاوەکوو ٦ی تەممووزی ١٩٦٩، ڕووداوەکە ئەوکاتە دەست پێدەکات کە پۆلیس دەست بە دەستگیرکردنێکی فراوان دەکات لە ستونوۆڵ و ژمارەییەکی زۆر لە کەسانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە دەستگیردەکات، لەدوای ئەوە خەڵکی کۆمەڵگای پەلکە زیڕینە ناڕەزایی دەردەبڕن و بەرھەڵستی ئەو دەستگیرکردن و چەوساندنەووەیە دەکەن کە لەلایەن پۆلیس تووشیان دەبێت.

ھاوڵاتیانی ھاوڕەگەزخوازی ئەمەریکی ڕووبەڕووی سیستەمێکی یاسایی دژە گەی بووبونەوە لە ساڵانی پەنجاو شەستەکان، کۆمەڵەی ھۆمۆسێکشواڵەکانی یەکەمینەکانی بڕوایان وابوو کە دەتوانرێ گەیەکان تێکەڵ بە کۆمەلگە بکرێن، و زیاتر میان ڕەو بوون، بەڵام کۆتایی ساڵانی شەستەکان توندی پێوە دیار بوو، و کۆمەڵێک بزووتنەوەی کۆمەلایەتی و سیاسی چالاک بوونیان ھەبوو لەوانە بزوتنەوەی مافی مەدەنی (بۆ ڕەش پێست و کەمینەکانی تر) و دژەچاند لە سالانی شەستەکان، جوڵانەوە دژی جەنگی ڤێتنام و لەگەڵ بزووتنەوەی لیبڕاڵی لە (گرینویچ ڤیلیج)یاریدەدەر و پەرەپێدەری خۆپیشاندانەکانی ستۆن وۆڵ بوون.

لە ساڵانی پەنجاو شەستەکان چەند دامو دەزگایەکی دیاریکراو کەم ھاوڵاتیانی گەییان دادەمەزراند وەک کارمەند لای خۆیان زیاتر بارەکان ھاوڵاتیانی ھاوڕەگەزخوازیان دادەمزراند، ھەرچەندە خاوەن دیسکۆ و بارەکان زۆر کەم ھاوڵاتی گەی بوون بەڵام زیاتر ھاوڵاتیانی گەی لەوێ کاریان دەکرد. لەو کاتەدا زۆربەی ناوچەی ستۆن ووڵ لایەن مافیا کانەوە بەڕێوە دەبران.

ھەڵکوتانی پۆلیس بۆ شوینی گەیەکان کارێکی ڕۆتینی و دووبارە بوو لە ساڵانی شەستەکان، بەڵام ئەوەندەی پێ نەچوو کە پۆلیس کۆنترۆلی لە دەستدا لە (ستۆن ووڵ انن) و ناکۆکی و گرژبوونی زیاتر ڕوویدا لە نێوان پۆلیسی نیوریۆک سیتی و دانیشتوانی گرینویچ ڤیلیج و خۆپیشاندانی زیاتر ِوویدا ’ ئەوەی پێ نەچوو دانیشتوانی گرینویچ ڤیلیج بوون بە کۆمەڵێک گرۆپی چالاکی رێکخراو کە کاریان دەکرد بۆ دروستکردنی شوێنیک ک ھاوڵاتیانی گەی و لێسبیان بە ئازادی دەربری لە ویست و کەسایەتی خۆیان بکەن بەبێ ئەوەی دووچاری دەستگیرگرتن ببن لە لایەن پۆلیسەوە.

لە دوای خۆپیشاندانەکانی ستۆن ۆوڵ کۆمەڵگەی LGBT ڕووبەڕووی گیروگرفتی زیاتر بوونەوە و کۆمەڵیک کۆسپی زیاتر ھاتە بەردەمیان بەوەی کە بتوانن بە ئاشتی بژین و کۆمەڵگەیکی ھەماھەنگ دروست بکەن، لەماوەی ٦ مانگی داھاتوودا دوو ڕێکخراوی گەی پیکھاتن کە جەختیان دەکردەوە لەسەرتاکتیکی ڕووبەڕووبونەوە’ لەگەڵ ٣ ڕۆژنامە کە برەوەی بە مافی ھاوڕەگەزخوارەکان دەدا، لە ماوەی چەند ساڵکیدا چەندین ڕێکخراوی ھاوڕەگەزخواز لە سەرتا سەری ئەمیرکا وجیھان دامەزرا.

لە ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٧٠ یەکەمین ڕێپێوانی ئاشتی گەیەکان لە شارەکانی نیویۆرک و لۆس ئەنجلس و سان فرانسیسکۆ بەڕێوەچوون، پاشان چەندی ڕێپێوانی تر ئەنجام دران لە شارەکانی تر، لە ساڵی ٢٠١٦ مۆزەخانەی نیشتمانی ستۆن ۆوڵ دامەزرێنرا.

لە ئیستادا ڕێپێوانی ئاشتی گەیەکان وەک ئاھەنگێگی ساڵانە لە کۆتایی مانگی حوزەیران لە جیھاندا بەڕیوەدەچێت وەک یادکردنەوەیەک بۆ خۆپیشاندانەکانی ستۆن ۆوڵ، لە یادی ٥٠ ساڵەی ستۆن ۆوڵ لە شاری نیویۆرک نزیکەی ٥ میلیۆن کەس ئامادەبوون، لە بەرواری ٦ حوزەیرانی ٢٠١٩ جەیمس پی -ئۆنییل سەرۆکی بەشی پۆلیسی نیویۆرک ھەستا بە دەرکردنی لێبووردنێکی فەرمی بەناوی دەزگای پۆلیسی نیویۆرک و کردارەکانی پۆلیس کە لە ستۆن ۆول ئەنجام یان دابوو بەرامبەر بە کۆمەڵگەی ھاوڕەگەزخوازان.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ١٩٦٩
پۆل:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پارێزگای پادوا

**پارێزگای پادوا** (بە ئیتاڵی:Provincia di Padova) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ڤینێتۆی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٩ ژمارەی دانیشتووانی بە ٩٣٨٬٩٥٧، و ڕووبەرەکەی بە ٢٬١٤٤٫١٥کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای پارما

**پارێزگای پارما** (بە ئیتاڵی:Provincia di Parma) پارێزگایییەکە لە ناوچەی ئیمیلیا-رۆمانیای ئیتاڵیا، بەپێی سەرژمێری ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی بە ٤٤٩٬١٩١، و ڕووبەرەکەی بە ٣٬٤٤٩کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای پەڤیا

**پارێزگای پەڤیا** (بە ئیتاڵی:Provincia di Pavia) پارێزگاییەکە لە ناوچەی لۆمباردیای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٥ ژمارەی دانیشتووانی بە ٥٤٨٬٧٢٢، و ڕووبەرەکەی بە ٢٬٩٦٥کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای پێروجیا

**Name** (بە ئیتاڵی:Provincia di Perugia) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ئومبریای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٥ ژمارەی دانیشتووانی بە ٦٦٤٬١٥٥، و ڕووبەرەکەی بە ٦٬٣٣٤کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای پێزارۆ و ئەربینۆ

**پارێزگای پێزارۆ و ئەربینۆ** (بە ئیتاڵی:Provincia di Pesaro e Urbino) پارێزگاییەکە لە ناوچەی مارکێی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٧ ژمارەی دانیشتووانی بە ٣٦٠٬١٨٧، و ڕووبەرەکەی بە ٢٬٥٦٧٫٧٨کم خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
ڤێنیتۆ

**ڤێنیتۆ** یەکێکە لە بیست ناوچەکەی ئیتاڵیا، دانیشتووانەکەی بە نزیکەیی پێنج ملیۆنە و پایتەختەکەی ناوی ڤێنیسە و گەورەترین شاری ناوی ڤێرۆنایە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ھەرێمەکانی ئیتالیا
پۆل:ڤێنێتۆ
پارێزگای ڤێرۆنا

ڤێرۆنا شارێکە لە ناوچەی ڤێنیتۆ، ئیتاڵیا، دانیشتوواکەی بە ٢٥٨،٠٣١ و ڕووبەرەکەی بە ٢٠٦،٦٣ کیلۆمەتر دووجا خەمڵێنراوە

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئیتالیا
پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای ڤێرۆنا
پۆل:ناوچەکانی کۆماری ڤێنیز
پۆل:شار و شارۆچکەکانی ڤێنیتۆ
پارێزگای پێسکارا

**پارێزگای پێسکارا** (بە ئیتاڵی:provincia di Pescara) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ئەبروتسۆی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٧ ژمارەی دانیشتووانی بە ٣١٩٬٩٣٦، و ڕووبەرەکەی بە ١٬٢٣٠٫٣٣کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای پیاچێنزا

**پارێزگای پیاچێنزا** (بە ئیتاڵی:provincia di Piacenza) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ئیمیلیا-رۆمانیای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی بە ٢٨٦٬٥٧٢، و ڕووبەرەکەی بە ٢٬٥٨٥٫٨٦ خەمڵێنراوە.

## ئاڵای چەک
ئاڵای ئەم هەرێمە ڕەنگی سووری هەیە. 
وەسف: بە ڕەنگی سوور، ناوەڕاستێکی سپی یان پەڕینەوەیەکی دڵ. لە سەرووی ئاڵاکە تاجی پارێزگایەکی زێڕین، کە لە لای ڕاستەوە لقێکی داری بەڕوو و لە لای چەپەوە لقێکی زەیتوون دەرکەوتووە کە بە شریتێک بە ڕەنگی نیشتمانی بەستراوەتەوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای پیزا

**پارێزگای پیزا** (بە ئیتاڵی:provincia di Pisa) پارێزگاییەکە لە ناوچەی تاسکەنیی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتووانی بە ٤٢١٬٦٤٢، و ڕووبەرەکەی بە ٢٬٤٤٨ خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای ڕاڤێنا

**پارێزگای ڕاڤێنا** (بە ئیتاڵی:pruvènza ed Ravèna) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ئیمیلیا-رۆمانیای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٢ ژمارەی دانیشتووانی بە ٣٩٤٬٥٤٣، و ڕووبەرەکەی بە ١٬٨٥٨کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای ڕێجۆ کالابریا

**ڕێجۆ کالابریا** (بە ئیتاڵی:Provincia di Reggio Calabria) پارێزگاییەکە لە ناوچەی کالابریای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتووانی بە ٥٥٩٬٦٧٥، و ڕووبەرەکەی بە ٣٬١٨٣ خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای ریێتی

**پارێزگای ریێتی** (بە ئیتاڵی:Provincia di Rieti) پارێزگاییەکە لە ناوچەی لاتسیۆی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی بە ١٥٧٬٨٨٧، و ڕووبەرەکەی بە ٢٬٧٤٩٫١٦کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا

پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٢٧
پارێزگای ریمینی

**پارێزگای ریمینی** (بە ئیتاڵی:provincia di Rimini) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ئیمیلیا-رۆمانیای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٩ ژمارەی دانیشتووانی بە ٣٣٩٬٤٣٧، و ڕووبەرەکەی بە ٩٢١٫٧٧کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩٢
پارێزگای پراتۆ

**پارێزگای پراتۆ** (بە ئیتاڵی:provincia di Prato) پارێزگاییەکە لە ناوچەی تاسکەنیی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٣ ژمارەی دانیشتووانی بە ٢٤٨٬٢٩٢، و ڕووبەرەکەی بە ٣٦٥کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩٢
پارێزگای سەلێرنۆ

**پارێزگای سەلێرنۆ** (بە ئیتاڵی:Provincia di Salerno) پارێزگاییەکە لە ناوچەی کەمپانیای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٢ ژمارەی دانیشتووانی بە ١٬٠٩٢٬٣٤٩، و ڕووبەرەکەی بە ٤٬٩٢٣کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای ساسەری

**پارێزگای ساسەری** (بە ئیتاڵی:provincia di Sassari) پارێزگاییەکە لە ناوچەی سەردینیای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٧ ژمارەی دانیشتووانی بە ٤٩٣٬٣٥٧، و ڕووبەرەکەی بە ٧٬٦٩٢کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای باشووری تیرۆل

**پارێزگای باشووری تیرۆل** (بە ئیتاڵی:Alto Adige) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ترێنتینۆ-ئاڵتۆ ئەدیجێ/سودتیرۆلی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٩ ژمارەی دانیشتووانی بە ٥٣١٬١٧٨، و ڕووبەرەکەی بە ٧٬٣٩٩٫٩٧کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای سیراکوزێ

**پارێزگای سیراکوزێ** (بە ئیتاڵی:provincia di Siracusa) پارێزگاییەکە لە ناوچەی سیسیلیای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠٠٥ ژمارەی دانیشتووانی بە ٣٩٨٬١٧٨، و ڕووبەرەکەی بە ٢٬١٢٤٫١٣کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای تێرامۆ

**پارێزگای تێرامۆ** (بە ئیتاڵی:provincia di Teramo) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ئەبروتسۆی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١١ ژمارەی دانیشتووانی بە ٣١٢٬٣١١، و ڕووبەرەکەی بە ١٬٩٤٨کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای تراپانی

**پارێزگای تراپانی** (بە ئیتاڵی:Provincia di Trapani) پارێزگاییەکە لە ناوچەی سیسیلیای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٧ ژمارەی دانیشتووانی بە ٤٣٣٬٨٢٦، و ڕووبەرەکەی بە ٢٬٤٦٠ خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای ترێنتینۆ

**پارێزگای ترێنتینۆ** (بە ئیتاڵی:Provincia autonoma di Trento) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ترێنتینۆ-ئالتۆ ئەدیگێ/سودتیرۆلی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٩ ژمارەی دانیشتووانی بە ٥٤١٬٠٩٨، و ڕووبەرەکەی بە ٦٬٢١٢کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای سۆندریۆ

**پارێزگای سۆندریۆ** (بە ئیتاڵی:provincia di Sondrio) پارێزگاییەکە لە ناوچەی لۆمباردیای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٧ ژمارەی دانیشتووانی بە ١٨١٬٤٠٣، و ڕووبەرەکەی بە ٣٬١٩٥٫٧٦ خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای ترێڤیزۆ

**پارێزگای ترێڤیزۆ** (بە ئیتاڵی:Provincia di Treviso) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ڤێنیتۆی ئیتاڵیا، بەپێی سەرژمێری ٢٠٢٠ ژمارەی دانیشتووانی بە ٨٨٥٬٦١٦ و ڕووبەرەکەی بە ٢٬٤٧٩٫٨٣کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای ڤارێسێ

**پارێزگای ڤارێسێ** (بە ئیتاڵی:provincia di Varese) پارێزگاییەکە لە ناوچەی لۆمباردیای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٥ ژمارەی دانیشتووانی بە ٨٨٩٬٤١٠، و ڕووبەرەکەی بە ١٬١٩٨٫١١ خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای ڤێربانۆ-کوزیۆ-ئۆسۆلا

**پارێزگای ڤێربانۆ-کوزیۆ-ئۆسۆلا** (بە ئیتاڵی:Provincia del Verbano Cusio Ossola) پارێزگاییەکە لە ناوچەی پیدمۆنتی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠٠٦ ژمارەی دانیشتووانی بە ١٦١٬٧٣٢، و ڕووبەرەکەی بە ٢٬٢٥٥کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩٢
پارێزگای ڤێرچێلی

**پارێزگای ڤێرچێلی** (بە ئیتاڵی:Provincia di Vercelli) پارێزگاییەکە لە ناوچەی پیدمۆنتی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٥ ژمارەی دانیشتووانی بە ١٧٦٬١٢١، و ڕووبەرەکەی بە ٢٬٠٨٨کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای ڤیتێربۆ

**پارێزگای ڤیتاربو** (بە ئیتاڵی:provincia di Viterbo) پارێزگاییەکە لە ناوچەی لاتسیۆی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٧ ژمارەی دانیشتووانی بە ٣١٨٬١٦٣، و ڕووبەرەکەی بە ٣٬٦١٥٫٢٤کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای ڤیبۆ ڤالێنسیا

**پارێزگای ڤیبۆ ڤالێنسیا** (بە ئیتاڵی:provincia di Vibo Valentia) پارێزگاییەکە لە ناوچەی کالابریای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتووانی بە ١٦٢٬٦٩٧، و ڕووبەرەکەی بە ١٬١٣٩کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩٢
پارێزگای ڤیچێنزا

**پارێزگای ڤیچێنزا** (بە ئیتاڵی:Provincia di Vicenza) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ڤێنیتۆی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٩ ژمارەی دانیشتووانی بە ٩٣٨٬٩٥٧، و ڕووبەرەکەی بە ٢٬٧٢٢٫٥٣کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
مێرسیدس بێنتسۆ

**مێرسیدس بێنتسۆ**، ناوی تەواویی لیندا ماریا رۆین () ڕاپەرێکی فینلەندییە، لە ساڵی ٢٠١٢ وەک ڕاپەرێک چالاکە، وە ژانرەکەی ڕاپی گانگستە. گۆرانیەکانی باس لە بەکارهێنانی ماددەی هۆشبەر دەکەن لە ڕابردوویدا، و دەربارەی ئەوەی کە دەبێتە قوربانی توندوتیژی.

## سەرچاوەکان


پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣
پۆل:ژەنیارانی فینلاندی
پۆل:گۆرانیبێژانی ڕاپ
پاڵمدەیڵ

وێنۆک
پاڵمدەیڵ () پاڵمدەیڵ گەورەترین شارە لە ناوچەی بیابانی کالیفۆرنیا. ژێرخانی لۆس ئەنجلوسە. ژمارەی دانیشتووانی ١٤٧٬٨٩٧ کەسە و ٦ ھەمین گەورەترین شارە لە ناوچەی لۆس ئەنجلس. یەکێکە لە خێراترین شارە گەشەسەندووەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە ئێستادا ٢٥ ھەمین خێراترینە. ژمارەی دانیشتووانی ٥٨٩٬٠٤٣ ھەیە ئەگەر ژێرزەمینەکانی دەوروبەری لەخۆبگریت. پاڵمدەیڵ ھەرچەندە لە ناوچەی لۆس ئەنجلوسە بەڵام نەبەستراوەتەوە بە ناوچەی گەورەتر لە لۆس ئەنجلۆس. بە مەودایەکی شاخ لێی جیادەکرێتەوە کە پێی دەوترێت چیای سان گابریل کە پانییەکەی زیاتر لە ٤٠ میل و نزیکەی ٢ میل بەرزە بە گشتی.
پاڵمدەیڵ ماڵی چەند فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانەیە کە ناسا و ھێزی ئاسمانی بەکاردەھێنرێت، نازناوی «پایتەختی ئاسمانی ئەمریکای پێبەخشیوە». پاڵمدەیڵ گەورەترین شاری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەبێ نەخۆشخانە.
فڕۆکەخانەی پالمدەیڵ یەک ھێڵی ئاسمانی ھەیە بەناوی ھێڵی ئاسمانی یونایتد کە ھەموو ڕۆژێک دەفڕێت بۆ سانفرانسیسکۆ لە کالیفۆڕنیا لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٧. دیمۆگرافیای شارەکە بە شێوەیەکی سەرەکی مەکسیکی و سپییە.

## مێژوو
ساڵی ١٨٨٦ کاتێک زەوی لە دۆڵی ئەنتیلۆپ بە ٥٠ سەنت فرۆشرا، گرووپێکی ٥٠ خێزانی سویسری و ئەڵمانی لە ناوەڕاستی ڕۆژاواوە کۆچیان کرد و نیشتەجێ بوون کە ئێستا بە پالمدەیل ناسراوە. کۆمەڵگە نوێیەکەیان ناونا "پالمێنتھاڵ" لەبەرئەوەی درەختی ڕەسەنی جۆشوایان ھەڵەدا بۆ دار خورما. کۆمەڵگەی بیابانی بەرزی پالمدەیل ڕەگێکی کشتوکاڵی دەوڵەمەندی ھەیە و مێژوویەکی ناوازەی ھەیە.
٢٠١٢ شاری پالمدەیل یادی ٥٠ ساڵەی لە سەرھەڵدانی کردەوە. بە شێوەیەکی بەردەوام یەکێک بووە لە خێراترین شارە گەشەسەندووەکانی کالیفۆڕنیا و لە وڵاتەکەدا. لە ساڵی ١٩٨٠ ژمارەی دانیشتووانی پالمدەیل لە ١٢٬٢٧٧ بۆ ١٥٨٬٦٠٥ بەرز بووە. سەرەڕای گەشەکردنی، پاڵمدەیڵ بەردەوامە لە بەرز ڕاگرتنی بەھا بچووکەکانی شارۆچکەیەکی خێزان لەکاتێکدا چێژ لە ھەموو دەرئەنجامەکانی بەرزبوونەوەی تاک و کەرتی بازرگانی وەردەگرێت.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٨٦
پۆل:شار و شارۆچکەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:شارەکانی بیابانی مۆجاڤی
قەراغی شار

وێنۆک

**قەراغی شار** () ڕووبەرێکی شارۆچکەیەک یان شارێکە، کەمێک لە ناوشارەوە دوورە، لەوێ چەند باڵەخانەیەکی گەورە و سەرەکی خانوو، قوتابخانە و دوکانێکی لێیە. ئەم جۆرە شوێنانە پێیان دەوترێت ناوچەی شارەدێ یان شارەدێ. هەندێک جار، قەراغی شار ناوچەیەکی زۆر گەورە دادەپۆشێت. قەراغەکە بەشێکە لە ناوچەی میترۆپۆلیتانی و لەوانەیە بە یاسایی بەشێک بێت لە شارێکی سەرەکی. 

لەوەتەی شۆڕشی پیشەسازی سەریهەڵداوە، شار زۆر بەخێرایی و دوور بڵاوبۆتەوە. گواستنەوە بە شێوەی ترام، پاس، شەمەندەفەر و ئۆتۆمبێل ڕێگە دەدات لە ماڵە دوورەکانەوە بۆ کارکردن لە ناوەوەی شار. ئەمە بووە هۆی گەشەکردنی قەراغەکان وەک ناوچەی نیشتەجێبوون. خانووەکان بە شێوەیەکی گشتی بریتییە لە خانوی وردکراو و خانوی نیمچە ڕاخراو و شوقە. خانووەکان بەجیا دوورتر لە ناوەوەی شار دروستکراون و زۆرجار شوێنی باخچە و پارکەکان هەیە.

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:شار
پارێزگای مادھیش

**پارێزگای مادهیش** (نیپاڵی: मधेश प्रदेश) پارێزگایەکە لە باشوری ڕۆژهەڵاتی نیپاڵ کە لە دوای هەڵگرتنی دەستوری نیپاڵ دروست بووە.
وێنۆک
## سەرچاوەکان
* 


پۆل:پارێزگاکانی نیپاڵ
پارێزگای باگمەتی

پارێزگای باگمەتی (نیپاڵی: बागमती प्रदेश) یەکێکە لە حەوت پارێزگاکەی نیپاڵ کە بە دەستوری نیپاڵ دامەزراوە.

وێنۆک

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:پارێزگاکانی نیپاڵ
پارێزگای لومبینی

پارێزگای لومبینی (نیپاڵی: लुम्बिनी प्रदेश) پارێزگایەکە لە ڕۆژئاوای نیپاڵ.

وێنۆک

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:پارێزگاکانی نیپاڵ
پارێزگای سودورپاشچیم

پارێزگای سودورپاشچیم (نیپاڵی: सुदूरपश्चिम) یەکێکە لەو حەوت پارێزگایەی کە بە دەستوری نوێی نیپاڵ لە ٢٠ی ئەیلولی ٢٠١٥ دامەزرا.

وێنۆک

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:پارێزگاکانی نیپاڵ
پارێزگای کارناڵی

پارێزگای کەرنالی (نیپاڵی: कर्णाली प्रदेश) یەکێکە لە حەوت پارێزگا فیدڕاڵییەیی نیپاڵ بە دەستوری نوێ کە لە ٢٠ی ئەیلولی ٢٠١٥ دامەزراوە. 

وێنۆک

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:پارێزگاکانی نیپاڵ
شەڕی ژۆنگدو

**شەڕی ژۆنگدو** (کەوا دەکاتە شاری پەکینی ئەمڕۆ) بریتیبوو لە شەڕێکی گەورەی ساڵی 1215 لەنێوان مەغۆلەکان بە سەرکردایەتی جەنگیزخان و ئیمپراتۆریەتیی چین کەوا لەوکاتەدا جڵەوی باکووری چینیان لەدەستدابوو و شاری ژۆنگدو پایتەختی ئیمپڕاتۆریەتەکە بوو. مەغۆلەکان توانییان جەنگەکە ببەنەوە و درێژە بە داگیرکارییەکانیان بدەن لە خاکی چیندا.

جەنگەکەی پەکین ماوەیەکی زۆری خایاند و هێزێکی زۆر تیایدا بەشداربوو، بەڵام مەغۆلەکان توانییان بگەنە سەرکەوتن و دەسەڵاتی خۆیان فراوانتر بکەن ئەوکاتەی لە ١ـی حوزەیرانی 1215ـدا دەستیان بەسەر پایتەختی ئیمپراتۆریەتی چیندا گرت، دواتریش تەواوی دانیشتووانی شارەکەیان کۆمەڵکوژ کرد. لە دەرئەنجامدا، ئیمپراتۆریەتیی جین زوانژۆنگ هەڵسا بە گواستنەوەی پایتەختی ئیمپراتۆریەتەکەی بۆ کایفێنگ. دوای حەڤدە ساڵ و لە 1232ـدا، کایفێنگیش کەوتە ژێردەستی مەغۆلەکان گورزێکی کوشندە بەر ئیمپراتۆریەتەکە کەوت.

## سەرچاوەکان

پۆل:مێژووی پەکین
پۆل:شەڕەکانی ئیمپراتۆریەتی مەغۆل
گلعاد

**گلعاد** (عەرەبی: جلعاد) ناوێکی کۆن و مێژوویی ناو ئینجیلە، ناوچەیەکی شاخاوی باکووری هەرێمی ترانسجۆردانی ئوردنە.

وێنۆک

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:گەشتیاری لە ئوردن
حەرانە

**حەرانە** (عەرەبی: الحرانة) بەشێکە لە بانی ڕۆژهەڵاتی ئوردن، لە دووری ٦٠ کیلۆمەتر لە باشووری ڕۆژهەڵاتی شاری عەممان.

وێنۆک

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئوردن
پێریە

**پێریە** (عەرەبی: بيرية) بەشی شانشینی هیرۆدی مەزن بوو کە بەشی ڕۆژهەڵاتی دۆڵی ڕووباری ئوردنی داگیرکردبوو، لە نزیکەی سێیەکی ڕێگاوە بەرەو خوارەوەی ڕووباری ئوردنەوە بەشی دەریای گالیل و دەریای مردوو دەبەستێتەوە.
وێنۆک

## سەرچاوەکان
*
شەڕی دۆنباس

**جەنگی دۆنباس** ( بە ڕووسی:** Война на Донбассе**) ململانێیەکی چەکداری ناوچەی دۆنباسی ئوکراینایە و بەشێکە لە جەنگی ڕووسیا و ئوکراینا لە ساڵی ٢٠١٤. جەنگەکە ڕاستەوخۆ دوای خۆپێشاندانەکانی مەیدانی ئەورووپی و خۆپێشاندانەکانی ٢٠١٤ی ئوکراینا بۆ پاڵپشتی لە ڕووسیا و داگیرکردنی قرم دەستی پێکرد. دوای ڕاگەیاندنی هەردوو کۆماری گەلی دۆنێتسک و لوهانسک، کۆمەڵە چەکدارییەکانی دۆنباس هێرشیان کردە سەر شوێنە کارگێڕییەکانی هەرێمەکە و ئەوەش بووە هۆی دروستبوونی جەنگ لەگەڵ حکوومەتی ئوکراینا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ڤلادیمیر پوتین
پۆل:شەڕەکانی ڕووسیا
پۆل:ململانێکانی ٢٠١٤
شەڕی ڕووباری کالکا

**شەڕی ڕووباری کالکا** () بریتیبوو لە شەڕێک لەنێوان ئیمپڕاتۆریەتی مەغۆل بە سەرکردایەتی جێىێ و سوبوتای دژی ویلایەتەکانی ئەوکاتی ڕووس لەنێوانیاندا کیێڤ و گالیسیا و کومانەکان. شەڕەکە لە 31ی مایۆی 1223 ئەنجامدرا لەنزیک ڕووباری کالکا کەوا دەکاتە دۆنێتسک، ئوکراینای ئەمڕۆ. جەنگەکەش بە سەرکەوتنی مەغۆلەکان بەکۆتا هات.

دوای داگیرکردنی ناوەڕاستی ئاسیا لەلایەن مەغۆلەکان و شکستی ئیمپراتۆریەتی خەوارزمیەکان، هێزەکانی مەغۆل هەنگاویان نا بەرەو عێڕاقی عەجەم. هەریەک لە جێبێ و سوباتای داوایان لە جەنگیزخان کرد مۆڵەتی ئەوەیان پێبدات کەوا بەرەو قەوقازیش بڕۆن و درێژە بە داگیرکارەکانیان بدەن. لەوکاتەی چاوەڕوانی وەڵامی ئەوییان دەکرد، هێرشیان کردە سەر ئیمپڕاتۆریەتی جۆرجیا و هەریەک لە جۆرجیا و ئەرمینیای ئەمڕۆیان داگیرکرد. دوای بەدەستهێنانی مۆڵەتی جەنگیزخان مەغۆلەکان هەنگاویان نا بەرەو کیێڤی ڕووس. لەوێ مەغۆلەکان بەتەواوەتی لەژێر ‌هەڕەشەدابوون بەهۆی کەمی سەربازانیان بەرامبەر ڕووسەکان کەوا مستیسلاڤی بوێر سەرکردایەتی دەکردن.

لە سەرەتادا هێزەکانی ڕووس توانییان سەرکەوتنێکی کاتی بەدەستبهێنن و مەغۆلەکان دەستیانکرد بە کشانەوە و ئەم کشانەوەیە چەندین ڕۆژی خایاند تا ئەوکاتەی گەیشتنە نزیک ڕووباری کالکا. لەوێ مەغۆلەکان پێکهاتەیەکی گرینگیان داڕشت بۆ ڕووبەروبوونەوەی ڕووسەکان لەنزیک ڕووبارەکە. ئەوکاتەی مستیسلاڤ گەیشتە نزیک ڕووبارەکە، سەرەڕای ئەوەی هێشتا سوپاکەی بەتەواوەتی لەگەڵی نەبوون، بڕیاریدا هێرش بکاتە سەر مەغۆلەکان بەوپێیەی وایدەزانی ئەوان هێشتا لە کشانەوەدان. بەڵام مەغۆلەکان توانییان کەمبوونەوەی ژمارەی ڕووسەکان بەشێوەیەکی کاتی بقۆزنەوە و سوپاکەیان ببەزێنن. مستیسلاڤی کیێڤ توانی دەربازی بێت و خۆی گەیاندە کەمپێکی خۆیان. مەغۆلەکان دوای کەوتن و دوای سێ ڕۆژ شەڕکردن، بڕیاری خۆبەدەستەوەدانیدا بە مەرجی ئازادکردنیان، بەڵام هەر کە چەکیان دانا مەغۆلەکان سەرجەمیانیان کوشت، سەرەڕای ئەمەش مستیسلاڤی بوێر خۆی دەرباز کرد و مەغۆلەکانیش براوە بوون و چوونەوە ڕیزی جەنگیزخان بۆ ئەوەی خۆیان بۆ هێرشی گەورەتر ئامادە بکەن.

## سەرچاوەکان

## سەرچاوەکان
نێرگەلە

**نێرگەلە** یان **قلیان** پێکهاتووە لە ئامرازێکی گەرمکردن و بەهەڵمکردنی تووتن (بە تام یاخود بێتام)، ماریوانا، حەشیش، یاخود تریاک، کە دەکرێت لە چەند پارچەیەک یاخود یەک پارچە پێکهاتبێت. ئەو دوکەڵەی کە بەرهەم دێت بە خەزێنەیەکی ئاودا، کە زۆرجار لە شووشەدایە، تێپەڕ دەبێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:داھێنانە ئێرانییەکان
پۆل:چاندی عەرەبی
ئود

**ئود** بەشێکە لە ناوچەی ئۆکسیتەنی لە باشووری فەڕەنسا. شوێنەکە لەسەر ڕووباری ئود ناوی لێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٧٩٠
ئۆکسیتەنی

وێنۆک
**ئۆکسیتەنی** ناوچەیەکی بەرێوەبەرییە لە فەڕەنسا، لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ دامەزراوە، بەپێی سەرژمێری ٢٠١٥ دانشیتووانەکەی 5,774,185، و ڕووبەرەکەی بە 72,724کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ھەرێمەکانی فەڕەنسا
پۆل:پەڕەکانی ڕوونکردنەوە
ڕاپی گانگستا

**ڕاپی گانگستا** () سەبجێنری هیپ هۆپ کە ڕەنگدانەوەی شێوازی ژیانی توندو تیژی هەندێک لە گەنجانی ناوەوەی شارەکەیە. گانگستا بێژەیەکی ناڕۆتیکی ووشەی چەتەیە. ئەم جینایەتە لە ناوەڕاستی ساڵانی هەشتاکاندا لەلایەن ڕاپەرەکانی وەک ئەفرۆمان و ئایس کیووبەوە پێشەنگە، وە لە بەشی دواتری ساڵانی هەشتاکان لەلایەن گروپەکانی وەک N.W.A بەناوبانگ بوو. دوای سەرنجی نیشتیمانی کە Ice-T و N.W.A دروستیان کرد لە کۆتایی ساڵانی هەشتاکان و سەرەتای نەوەتەکان، گانگستا ڕاپ بوو بە زۆربەی سوبجینری هیپ هۆپ.

## سەرچاوەکان

* 


پۆل:مۆسیقا لە دەیەی ١٩٨٠
پۆل:مۆسیقا لە دەیەی ١٩٩٠
پۆل:دەیەی ٢٠٠٠ لە مۆسیقا
پۆل:دەیەی ٢٠١٠ مۆد و رەوتەکان
پۆل:شێوازەکانی مۆسیقای ئەمریکا
پۆل:دەیەی ٢٠١٠ لە مۆسیقا
پۆل:دەیەی ٢٠٢٠ لە مۆسیقا
ئافرۆمێن

وێنۆک

**جۆزێف ئیدگار فۆرمان** () (لەدایکبووی ٢٨ی تەمموزی ١٩٧٤ لە پاڵمدەیل، کالیفۆرنیا) ڕاپەرێکی ئەمریکییە، بە ناوی ھونەری زیاتر بە ئافرۆمێن ناسراوە. پاڵێوراوە بۆ خەڵاتی گرامی بۆ باشترین "ڕاپ سۆلۆ پێرفۆرمانس" بۆ گۆرانی "لەبەر ئەوەی بەرز بووم" لە ساڵی ٢٠٠٢. یەکەم ئەلبوومی ستۆدیۆی بڵاوکردەوە بەناوی لەبەرئەوەی بەرز بووم لە ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٠، ئەلبوومەکە لەسەر هەمان گۆرانی بوو. دووەم ئەلبوومی ستۆدیۆیSell Your Dopeی لە ١٢ی ئەیلولی ٢٠٠٠ بڵاوکرایەوە. هەروەها گۆرانی "ڕاپی شێتانە"ی پێشکەش کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژانی میسیسیپی
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ڕاپەرەکان لە میسیسیپی
پۆل:مەسیحی ئەفریقی-ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕاپەڕە نێرە ئەفریقی-ئەمریکییەکان
جەیم ئەلگوێرسواری

وێنۆک

**جەیمی ئەلگوێرسواری** () (لەدایکبووی ٢٣ی ئازاری ١٩٩٠ لە بەرشەلۆنە)، شۆفێری پێشبڕکێی ئیسپانییە. بوو بە گەنجترین شۆفێری فۆرمولا یەکە لە مێژوودا لە گراند پریکسی هەنگاریا تەمەنی 19 ساڵ و 4 مانگ و 3 ڕۆژ بوو، ئەلگوێرسواری یەکەم شۆفێرە لە ساڵی نەوەدەکان کە پێشبڕکێی فۆرمولا یەک بکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠
پۆل:زیندووان
سکودێریا تۆرۆ رۆسۆ

**سکودێریا تۆرۆ رۆسۆ** () یەکێکە لەو دوو تیمەی فۆرمولا یەک کە لەلایەن کۆمپانیای بیڤەرجی ڕێد بۆڵ خاوەندارێتی دەکرێت. تۆرۆ ڕۆسۆ یەکەم پێشبڕکێی لە ساڵی ٢٠٠٦ ئەنجامدا.

## سەرچاوەکان
*
پۆڵ دی ڕێستا

وێنۆک

**پۆڵ دی ڕێستا** (لەدایکبووی ١٦ی نیسانی ١٩٦٦ لە لیڤینگستۆن وێست لۆسیان) شۆفێری پێشبڕکێی ئۆتۆمبیلی سکۆتلەندییە. پاڵەوانی ئێستای DTM، پۆڵ یاری (فۆرمولا یەک)ی لە ٢٠١١ لە گراند پریکسی ئوستراڵی لەگەڵ هێزی هیندستان کۆتایی بە خاڵەکان هێنا لە پلەی دەیەم.

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:زیندووان
پێشبڕکێی ڤیرجین

وێنۆک

**پێشبڕکێی ڤیرجین** () تیمێکی پێشبڕکێی فۆرمولا یەکە، کە لە وەرزی ٢٠١٠ی فۆرمولا یەک یاری کرد. ڕێگە بەم تیمە درا کە پەیوەندی بکەن بە F1 وەک مانۆر گراند پریکس لە ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٩. یەکێک بوو لە چوار یانە نوێیەکە بۆ پێشبڕکێ لە وەرزی ٢٠١٠ لە ٣٠ تشرینی دووەم، FIA لیستێکی پێداچوونەوەی بڵاوکردەوە کە ناوی تیمەکەی وەک پێشبڕکێی ڤێرجین دیاریکرد. گرووپی ڤێرجنی ڕیچارد برانسۆن سپۆنسەری نازناوی تیپەکەیە، کە لە ١٥یی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ دەستبەکار بوو.

## سەرچاوەکان
*
جۆن میڵز

**جۆن میڵز** () (٢٢ی شوباتی ١٩٠٨ – ٢٣ی نیسانی ٢٠٠٥) ئەکتەرێکی بەریتانی بوو. لە باکووری ئیلمھام لە نۆرفۆلک لەدایک بووە. خوشکەکەی خۆشیکەر ئانیتی میڵز بوو (١٨٩٤–١٩٥٥).
ھاوسەرگیریی کردووە لەگەڵ خانمە ئەکتەر ئایلین ڕایمۆند (١٩١٠–٢٠٠٥) لە ساڵی ١٩٢٧ تا لە ساڵی ١٩٤١ جیابوونەوە.
وێنۆک
## سەرچاوەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٨
پۆل:مردووانی ٢٠٠٥
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرە ئینگلیزەکانی سەر شانۆ
پۆل:ئەکتەرە ئینگلیزەکانی تەلەڤیزیۆن
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەری یارمەتیدەر
پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ئیمپراتۆریەتی بەڕیتانی بە پلەی فەرماندە
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:ئەکتەرەکان کە خەڵاتی شوڕشگێڕیان پێبەخشراوە
پۆل:براوەکانی بافتا (خەڵک)
پۆل:براوەکانی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی گۆڵدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:براوەکانی جامی ڤۆڵپی بۆ باشترین ئەکتەر
سوارچاک

وێنۆک
**سوارچاک** () سەربازێکی پسپۆر بووە لە سەردەمی ناوین. سوارچاکەکان باشترین سەرباز بوون لە شانشینەکەدا. سوارچاکەکان شەڕیان دەکرد بۆ گەورەکان یان نۆبڵەکان، و لە بەرامبەردا زەوییان وەردەگرت. ئەوان پێیان وابوو کە شەرەف زۆر گرنگە، و کۆدێکیان ھەبوو کە پێی دەوترێت چیڤاڵری.
وێنۆک
## سوارچاکەکان لە تەمەنی ناوەڕاستدا

سوارچاک بۆ یەکەم جار لە سەدەی ھەشتەمدا بەکارھێنراوە لە سوپاکانی ڕۆمانی کۆتاییدا. سوارچاکەکانی ئەمڕۆ ھەرچەندە ئەوان چیتر شەڕ ناکەن وەک جەنگاوەرێکی ھەڵبژاردە، بەڵام ھێشتا ھەر ماوون. ھەندێک فەرمانی بەریتانی بۆ سوارچاک ھێشتا ماون، وەک فەرمانی ئیمپراتۆریەتی بەریتانی. ئەمڕۆ چەقۆ بە ناوی یەکەمیانەوە بانگ دەکرێت.

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:ناونیشانەکان
شینجوکو

**شینجوکو** ((新宿区, شینجوکو-کو) یەکێکە لە ٢٣ بەشەکەی تۆکیۆ، ژاپۆن. ناوەندێکی بەڕێوەبەراییەتیی کارگێڕی تۆکیۆ لە شینجوکوە ھەروەھا شینجوکو گەورەترین ھێڵی ئاسنینی ھەیە لە جیھان، وێستگەی شینجوکو.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان
چاڵی گەورەی کۆلا

وێنۆک|چاڵی گەورەی کۆلا لە ٢٠٠٧
وێنۆک

**چاڵی گەورەی کۆلا** () چاڵێکی زۆر قووڵ بوو لە کۆلا پێنسولا لە ڕوسیا، لە ماوەی ١٩٧٠ - ١٩٩٢ و لە ساڵی ٢٠٠٨ داخرا. ئەم چاڵە هەڵکەندرا بۆ ئەوەی زانیاری زیاتر دەربارەی ناخی زەوی وەربگیرێت. هەڵکەندن لە ٢٤ی ئایاری ١٩٧٠ دەستی پێکرد. کارەکە تا ساڵی ١٩٩٢، یان ١٩٩٤ بەردەوام بوو. بۆریهۆڵەکە هەتا ساڵی ٢٠٠٥ بە کراوەیی هێڵرایەوە. SG-3، قوڵترین بەشی چاڵەکەیە، دەگاتە ١٢٬٢٦١ مەتر یان ٧٫٦ میل ژێر ڕووی زەوی لە ساڵی ١٩٨٩. ئەوە قوڵترین چاڵە کە تا ئێستا دروست کرابێت و هێشتا قوڵترین خاڵی دروستکراوی مرۆڤە لەسەر زەوی.

## سەرچاوەکان

پۆل:زانست و تەکنۆلۆژیا لە ڕووسیا
پۆل:زانست و تەکنۆلۆژیا لە یەکێتیی سۆڤیەت
پۆل:توێکڵی زەوی
پۆل:پێکھاتەی زەوی
جولیەت میڵز

وێنۆک|جولێت لە ساڵی ١٩٧٤

**جولێت میڵز** () (لەدایکبووی ٢١ی تشرینی دووەم ١٩٤١) ئەکتەرێکی ئینگلیزیە لە فیلم و تەلەڤزیۆن و شانۆدا لە ساڵی ١٩٤٢ەوە کاری کردووە، لە ئێن بی سی ئۆڵی شانۆیی دەکرد. هەروەها لە بەرنامەکانی دیکەی تەلەڤزیۆنیدا نمایشی کردووە.

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەئەکتەرە منداڵە ئینگلیزەکان
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
جافراوا، پیرتاج

**جافراوا** (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری پیرتاج، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**جافراوا** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی موبارەکاوا. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی زەینەڵ.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی گونای. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی قەرەسەقەل.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٤٢)کەس و (٤٣)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە لە نەتەوەی کورد پێکھاتووە.

## ئایین و زمان
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (شیعە)یە.

* بە کوردی شێوەزاری (گەڕووسی) دەدوێن. 

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی بیجاڕ
بیجاڕ
بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ڕوونکردنەوە

**ڕوونکردنەوە** یا **بەیان** بە مانای دەرخستنی مەبەستی نەزانراوە.  ڕاڤەیەکە لە بابەت دیاردە یان ڕووداوێکەوە بە پێی ھەلومەرجە سەبەبییەکانی.

لە دەقە فەلسەفییەکان و باسە فەلسەفییەکاندا بە چەن جۆر ڕوونکردنەوە ئاماژە کراوە: ڕوونکردنەوەی زانستی بەرامبەر بە ڕوونکردنەوەی ئاسایی یان نازانستی، ڕوونکردنەوەی کەموکووڕ بەرامبەر بە ڕوونکردنەوەی کامڵ، ڕوونکردنەوەی بەھێز بەرامبەر بە ڕوونکردنەوەی لاواز، ڕوونکردنەوەی خۆوڵاتی یان تایبەت بە شوێنی دیاریکراو بەرامبەر بە ڕوونکردنەوەی دنیاگر، ڕوونکردنەوەی ھۆیی بەرامبەر بە ناھۆیی و، گەلێک جۆری تر. بەڵام زانایان لەسەر ئەوە کە جۆرەکان کامانەن بیروڕایان یەک نییە.

لە ڕوانگەی ئەرەستووەوە ھەموو ڕوونکردنەوەکان ھۆیین، چونکە مەبەستی ئەو لە ڕوونکردنەوە ڕاگەیاندنی یەک یا چەند ھۆ لە چوار ھۆکەیە.

## ڕوونکردنەوە و بەڵگەھێنانەوە
جیاوازیی نێوان ڕوونکردنەوە و بەڵگەھێنانەوە دەگەڕێتەوە بۆ جیاوازیی نێوان ئەو پرسیارەی کە دەبێتە جێی باس و وتووێژ. لە بەڵگەھێنانەوە، بە فاکتێکەوە دەست پێ دەکەین کە گومانی لەسەرە و ھەوڵ دەدەین بە پشتیوانیی بەڵگە بیسەلمێنین. بەڵام لە ڕوونکردنەوە، بە فاکتێکەوە دەست پێ دەکەین کە وەرگیراو و قەبووڵکراوە، ئینجا پرسیار دەکەین بۆچی وایە و چی بووەتە ھۆی. ڕوونکردنەوە وەڵامی ئەو پرسیارەیە. بڕێ جار ڕوونکردنەوە بەڵگەھێنانەوەشە، بڕێ جاریش بەڵگەھێنانەوە نییە. کاتێ ئینسان خەریکە ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە چۆن یا بۆچی شتێ ڕووی داوە و، فاکتەکانی بابەتەکە جێی ناکۆکی نین و کێشەیان لەسەر نییە و یەکلایی بوونەتەوە، ئەوە بەڵگەھێنانەوە نییە و ھەر تەنیا ڕوونکردنەوەیە، بە شێوەیەکی دیاریکراوتر، ڕوونکردنەوەیەکی ھۆیییە، لەبەر ئەوەی کە ھەوڵ دەدات ھۆکارەکانی ئەو شتە ھەڵبدات. بۆ وێنە، کەسێ کە لاقی شکاوە و خەریکە بۆ کەسێکی تر ڕوونی دەکاتەوە کە بۆچی لاقی شکا: پێی خلیسکا، یا باران باریبوو و عەرز خز ببوو. بەڵام، ئەگەر ئینسان بیەوێ شتێ ڕوون بکاتەوە کە ھۆکارەکانی یەکلایی نەبوونەتەوە و مشتومڕ و کێشەیان لەسەرە، دەبێ بەڵگە بێنێتەوە. بۆ وێنە، ئەگەر کەسێ تووشی کزی و  خەمۆکی بووبێ و، بیەوێ ھۆکارەکەی بگەڕێنێتەوە بۆ مەسەلەی ئابووری (لە سەرکار دەر کراوم، یا بازاڕ باش نییە)، پێویستە بەڵگە بخاتە ڕوو کە بۆچی ھۆکاری کزبوونی ئابوورییە و، بۆ نموونە، گرفتی دەروونی یا کێشەی خێزانی نییە. لێرە ئیتر ڕوونکردنەوەکەی بەڵگەھێنانەوەشە. 

## ڕوونکردنەوە و پاساوھێنانەوە
بڕێ جار زاراوەی ڕوونکردنەوە لە تانوپۆی پاساوھێنانەوەدا بە کار دەبردرێ، دەوترێ پاساو ڕوونکردنەوەی ئەوەیە کە بۆچی باوەڕێک دروستە؛ بەڵام ھەندێ جار ڕوونکردنەوە پاساو نییە، بۆ وێنە لەوانەیە کەسێ زۆر بەوردی و بە شێوازێک کە زۆر جێی باوەڕ بێ ھۆکارەکانی مەسەلەیەک ھەڵبدا بەبێ ئەوەی کە تاقە بەڵگەیەکیش بخاتە ڕوو؛ واتە مەسەلەکە ڕوون بکاتەوە بەڵام نەتوانێ پاساوی بدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ھۆدارێتی
پۆل:بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە
پۆل:چەمکەکان لە لۆژیک
پۆل:تیۆرییەکان
بەسەرھاتی کێلی گانگ

وێنۆک

**بەسەرھاتی کێلی گانگ** () چیرۆکی کێلی گانگ یەکەمین فیلمی درێژی جیھانە. ئەم فیلمە ٧٠ خولەکییە لە ساڵی ١٩٠٦ دروستکراوە، نۆ ساڵ پێش D.W. Griffith's The Birth of a Nation لە ساڵی ١٩١٥ دروستکراو، فیلمەکە چیرۆکی بەناوبانگی دارستان نشینی ئوستورالی نێد کێلی (١٨٥٥–١٨٨٠) دەگێڕێتەوە. لەلایەن چارلز تایتەوە نووسراوە و دەرھێنانی بۆ کراوە. درێژی فیلمەکە نزیکەی ٤٫٠٠٠ پێ (١٫٢٠٠ مەترە). لە ٢٦ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٦ لە ئوسترالیا و لە بەریتانیا لە مانگی کانوونی دووەمی ١٩٠٨ لە بڵاوکرایەوە. فیلمەکە نزیکەی ٢٫٢٥٠ دۆلاری تێچووە بۆ دروستکردنی. دیمەنی شەمەندەفەرەکە وێنەیگیراوە لە نزیک شەقامی سانت جەیمس، نزیک وێستگەی ڕۆسانا، لەسەر ھێڵی ھورستبریج لە ڤیکتۆریا.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:یادەوەری تۆماری جیھانی
پۆل:فیلمە ئوسترالیەکانی دەیەی ١٩٠٠
پۆل:فیلمە ڕەش و سپییە ئوسترالییەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە سەردەمی ڤیکتۆریادا داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری میلبۆرن وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە ئوسترالییە ونبووەکان
دارستاننشین

وێنۆک

**دارستاننشین** () دزێک بوو کە لە بازگەی ئوسترالیا دەژیا. دارستاننشینەکان زۆرجار شتی گرانبەهایان لە بانکەکان یان ڕاهێنەرەکان دزیوە. زیاتر لە ٢٠٠٠ دارستاننشین لە ماوەی ڕابردووی ئوسترالیا هەبوون، زۆربەیان بە سادەیی تاوانبار و دز بوون. چەند دارستاننشینێکیش هەیە کە بەناوبانگ بوون و وەک پاڵەوان دەبینران کە بەشێکن لە مێژوویەکی درێژ ئەوانیش وەک ڕۆبن ھوود و دیک تورپین لە ئینگلتەرا یان جێسی جەیمز و بیڵی کید لە ئەمریکا.

دارستاننشین دەستەواژەیەکە بۆ وەسفکردنی زەوی بەکاردەهێنرێت کە خەڵکی تێدا ناژی، زەویەکی دوور لە شار، یان دارستان. وشەکە بە شێوەیەکی سەرەکی لە ئوسترالیا، نیوزلەندا، ئەفریقا، کەنەدا، و ئالاسکا بەکاردەهێنرێت.

## سەرچاوەکان

## سەرچاوەکان
ئیمریک ئۆبامیانگ

پییەر ئیمریک ئیمیلیانۆ فرانسوا ئۆبامیانگ (بە فەڕەنسی: Pierre–Emerick Emiliano François Aubameyang؛ لە دایکبووی ١٨ی حوزەیرانی 1989) یاریزانی پیشەگەری تۆپی پێیییە لە ھێڵی ھێرشبەر. یاریزانی یانەی بارسێلۆنا و کاپتنی ھەڵبژاردەی گابۆنە. بە یەکێک لە یاریزانە خێراکانی تۆپی پێ دادەنرێت. لەیانەی ئەرسناڵ بە شێوەی خواستن ڕووی کردە یانەی بارسێلۆنە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩
پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:زیندووان
پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ
پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی
پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا
پۆل:یاریزانانی لیگ ١
پۆل:یاریزانانی لیگ ٢
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی لیل
پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ
پۆل:یاریزانانی بۆروسیا دۆرتموند
زاک سنایدەر

**زاک سنایدەر** (لەدایکبووی ١ی ئازاری ١٩٦٦) ئەکتەر، دەرھێنەر، سیناریۆنووس، بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکییە، بەھۆی بەشدارییەکانی لە چەشنەکانی ئەکشن/زانستی ناسراوە.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦
پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان
پۆل:مەسیحییە ئەمریکییە زانستخوازەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی زانستی خەیاڵی
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:سیناریۆنووسانی ویسکۆنسن
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمە ئەکشنییەکان
پۆل:پیاوە فێمینیستەکان
نێد کێلی

وێنۆک

**نێد کێلی** () دارستاننشینێکی ئوستورالی بوو. بووە کەسایەتییەکی ڕەمزی لە مێژوو، فۆلکلۆر، کتێب، ھونەر و فیلمی ئوستورالیا. وەک ھێمایییەکی نیشتیمانی وێنەکەی بەکارھێنراوە لە ئاھەنگی کردنەوەی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ لە سیدنی، لە یارییەکدا یادی کراوەتەوە بەناوی "... وەک یاری نێد کێڵی …" وشەی یاری لەم حاڵەتەدا بە مانای ئازا دێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٤
پۆل:مردووانی ١٨٨٠
پۆل:ئوسترالییەکانی بەڕەگەز ئیری
وێس ئاندرسن

**وێزلی وێلز "وێس" ئاندرسن** (لەدایکبووی ١ی ئایاری ١٩٦٩) سیناریۆنووس و دەرھێنەری ئەمریکییە.a

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* وێس ئاندرسن لە فیلمەکانی ئەنسەنگ

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە فەڕەنسا
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی
پۆل:زیندووان
پۆل:دەرهێنەرانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی
پۆل:بەرهەمهێنەرانی فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمەریکی
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەرویجی
پۆل:بەرهەمهێنەرانی خەڵاتی گۆڵدن گلۆب
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەنیمەیشن
پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمەریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی خەڵاتی گۆڵدن گلۆب
پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکان
پاتی جێنکنس

**پتریشا لیا "پاتی" جێنکنس** (لەدایکبووی ٢٤ی تەممووزی ١٩٧١) دەرھێنەر و سیناریۆنووسی ئەمریکییە. و لە ٢٠١١ بەھۆی بەشدارییەکانی لە دەرھێنانی فیلم بووە خاوەنی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا
پۆل:ژنە ئەمریکیە دەرھێنەرەکانی فیلم
پۆل:زیندووان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمە ئەکشنییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا
پۆل:ژنە ئەمریکییە سیناریۆنووسەکان
جۆن ھیووز

**جۆن ویڵدن ھیوز جونییەر** (١٨ی شوباتی ١٩٥٠–٦ی ئابی ٢٠٠٩) فیلمسازێکی ئەمریکی بوو. ھیووز لە ساڵی ١٩٧٠ دەستی بە پیشەکەی کرد وەک نووسەری وتار و چیرۆکی گاڵتەجاڕانە بۆ گۆڤاری *[[ناشنەڵ لامپوون (گۆڤار)|ناشنەڵ لامپوون]]*. دواتر چووە ھۆڵیوود بۆ نووسین، بەرھەمھێنان، و ھەندێک جاریش دەرھێنانی ھەندێک لە سەرکەوتووترین فیلمە کۆمیدییە ڵایڤ ئاکشنەکانی ساڵانی ھەشتاکان، وەکوو *[[پشووەکەی ناشنەڵ لامپوون]]*؛ *[[بەڕێز دایک]]*؛ *[[شازدە مۆم]]*؛ *[[زانستی سەیر (فیلم)|زانستی سەیر]]*؛ *[[یانەی نانی بەیانی]]*؛ *[[ڕۆژی پشووی فێریس بیوڵەر]]*؛ *[[جوان لە پەمەییدا]]*؛ *[[جۆرێک لە سەرسووڕھێنەر (فیلم)|جۆرێک لە سەرسووڕھێنەر]]*؛ *[[فڕۆکە، شەمەندەفەر و ئۆتۆمبێلەکان]]*؛ *[[ئەو منداڵێکی دەبێت]]*؛ *[[دەشتودەرە مەزنەکان]]*؛ *[[مامە بەک]]*؛ *[[بەتەنیا لە ماڵەوە (فیلم)|بەتەنیا لە ماڵەوە]]*؛ *[[ھۆڵەندی (فیلم)|ھۆڵەندی]]*؛ *[[بیتھۆڤن (فیلم)|بیتھۆڤن]]* (بە ھاوبەشی لەژێر ناوی ئێدمۆند دانتێسدا نووسراوە)؛ *[[دێنیسی مڵۆزم (فیلمی ١٩٩٣)|دێنیسی مڵۆزم]]*؛ و *[[ڕۆژی چوونەدەرەوەی منداڵێک]]*.

زۆربەی کارەکانی ھیووز لە ناوچەی گەورەی شیکاگۆدا ڕوودەدەن. ھیووز بە فیلمە کۆمیدییە ھەرزەکارییەکانی تەمەنی باڵغبوونی ناسراوە لەگەڵ دەرخستنی ڕاستگۆیانەی ژیانی ھەرزەکاریی لاشارانە. زۆرێک لە کەسایەتییە جێگیرەکانی لەم ساڵانەدا بۆ مۆڵی ڕینگواڵد نووسراوبوون، کە سەرچاوی ئیلھامی ھیووز بوو.

لە بەیانییەکی ھاوینی ٢٠٠٩ لە شاری نیویۆرک لەکاتی پیاسەکردندا، ھیووز تووشی جەڵتەی دڵ بوو و گیانی لەدەستدا. دوای مردنی لەلایەن زۆر کەسەوە ڕێزی لێگیرا، لەنێویاندا لە ٨٢ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکاردا لەلایەن زۆرێک لەو ئەکتەرانەوە کە لەگەڵیدا کاریان کردبوو، وەک مۆڵی ڕینگواڵد، ماتیو بڕۆدریک، ئانتۆنی مایکڵ ھۆڵ، چێڤی چەیس، و مەکاڵی کەڵکن. ئەو ئەکتەرانەی کە بەھۆی یارمەتیی ھیووزەوە سەرکەوتوو بوون بریتین لە مایکڵ کیتن، ئانتەنی مایکڵ ھۆڵ، بیڵ پاکستن، ماتیو بڕۆدریک، مەکاڵی کەڵکن، و ئەندامانی گرووپی بڕات پاک.

## ئەمانەش ببینە
* پڕۆژە تەواونەکراوەکانی جۆن ھیووز

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* کۆکراوەی ڕاپۆرتەکان لەسەر جۆن ھیووز لە *[[گاردیان]]ەوە*
* بابەتی تایمز: جۆن ھیووز کۆکراوەی ڕاپۆرتەکان لە *[[نیویۆرک تایمز]]*
* کتێبی میوان بۆ جۆن ھیووز لە Legacy.com
* 
* بەشی ١ بەشی ٢ی پۆدکاستێکی ١٩٨٥ لە ئینستیتوتی فیلمی ئەمریکی
* چاوپێکەوتنی ڤانیتی فێر
* چاوپێکەوتنێک لەگەڵ جۆن ھیووز لە ئەرشیفی تێکسەس بۆ وێنە جووڵاوەکان

پۆل:زانکۆی ئەریزۆنا ئەلموونی
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەریزۆنا
پۆل:سیناریۆنووسانی میشیگن
پۆل:سیناریۆنووسانی ئێڵەنۆی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە میشیگن
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە ئێڵەنۆی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە ئاریزۆنا
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە میشیگن
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە ئێڵەنۆی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کۆمیدی
پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:مردووانی ٢٠٠٩
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمەریکی
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکان
ڕۆبێرت زێمێکس

**ڕۆبێرت لی زێمێکس** (لەدایکبووی ١٤ی ئایاری ١٩٥٢) بەرھەمھێنەر و سینارۆیۆنووس، و دەرھێنەرێکی ئەمریکییە، لە شیکاگۆ لەدایکبووە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرھێنەر
پۆل:نووسەرانی خەیاڵی زانستیی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا
پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١
پۆل:زیندووان
پۆل:دەرهێنەرانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی
پۆل:بەرهەمهێنەرانی فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمەریکی
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کۆمیدی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە ئێڵەنۆی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە ئێڵەنۆی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی زانستی خەیاڵی
پۆل:سیناریۆنووسانی ئێڵەنۆی
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی هونەرە جوانەکانی زانکۆی یو ئێس سی
پۆل:براوەی باشترین دەرهێنەری گۆڵدن گڵۆب
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەنیمەیشن
پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمەریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:نووسەرانی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئیتاڵی
پۆل:براوەی باشترین دەرھێنەری گۆڵدن گڵۆب
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ھونەرە جوانەکانی زانکۆی یو ئێس سی
پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خەڵکی دیزنی
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
ئان (بەشێک لە فەڕەنسا)

**ئان** بەشێکە لە ڕۆژھەڵاتی فەڕەنسا، لە ناوچەی ئوڤێرنی-رون-ئالپ، لەدوای ڕووباری ئان ناوی لێنراوە. ڕێژەی دانیشتووانی بە ٦٢٦٬١٢٧ (سەرژمێری ٢٠١٤)، و ڕووبەرەکەی بە ٥٬٧٦٢٫٤کم دووجا خەمڵێنراوە.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٧٩٠
دژە ڕۆژاوا

**ھەستی دژە ڕۆژاوا** ھەروەھا بە **دژە ئەتڵەنتیزم** ناسراوە یان **وێستێرۆفۆبیا** ئاماژەیە بە دژایەتیی کردنی خەڵک، کولتوور، یان سیاسەتەکانی جیھانی ڕۆژاوا.
وێنۆک|ساموێل پی ھانتینگتۆن لە تیۆرەی پێکدادانی شارستانییەکاندا باس لەوە دەکات کە لەدوای جەنگی ساردەوە جیاوازییە کولتوورییەکانی نێوان ڕۆژاوا و شارستانیەکانی تر دەبێتە سەرچاوەی سەرەکیی ناکۆکییەکان.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕەگەزپەرستی
پۆل:وشە سیاسییەکان
ئاغیازی

**ئاغیازی** (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری کوڕانی، ناوچەی کوڕانی، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.

## ناو

## مێژوو

## جوگرافیا

**ئاغیازی** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی قران سوفلا. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی ڕۆستەم کەندی.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی مەمەداباد. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی سەراو.

## دانیشتووان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤١)کەس و (١٥)خێزان بووە.
* دانیشتووانی گوندەکە لە نەتەوەی ئازەرییەکان پێکھاتووە.

## ئایین و زمان
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (شیعە)یە.

* بە ئازەری دەدوێن. 

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی بیجاڕ
بیجاڕ
بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
دیلی شەڕ

وێنۆک|گیراوان لە شەڕدا

**دیلی شەڕ** یان **گیراوی شەڕ** () کەسێکە بە دیل گیراوە لەلایەن هێزێکی شەڕکەرەوە یان یەکسەر دوای ململانێیەکی چەکداری، کۆنترین بەکارهێنانی تۆمارکراوی دەستەواژەی "دیلی جەنگ" دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٦١٠.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:شەڕکردن
فرۆشگای سەرەکی

**فرۆشگای سەرەکی** () فرۆشگایەکی تایبەت بە ئامێرە کە بۆ بەکارهێنانی حەشیشەکان و توتنەکان و کەلوپەلەکانی پەیوەندیدار بە کەلتوری حەشیش و ژمێریاری پەیوەندیدار بەکاردێت.

وێنۆک

## سەرچاوەکان
*
چاندن بە ئاو

وێنۆک

**چاندن بە ئاو** () بریتییە لە چاندنی ڕووەکەکان زۆربەی کات بەروبوومەکان، بە بێ خاک، بە بەکارهێنانی شلەی خۆراکی کانزایی لە چارەسەرێکی ئاویدا.

## سەرچاوەکان
شازادە مۆنۆنۆک

**شازادە مۆنۆنۆک** () فیلمی ئەنیمەیشنێکی خەیاڵی مێژووییە، ساڵی ١٩٩٧ لە ژاپۆن بڵاوکراوەتەوە. کاری نووسین و دەرهێنانی لەلایەن ھایاوۆ میازاکی کراوە، ئەنیمەیشنی ستۆدیۆکانی گێبڵییە بۆ تۆکوما شۆتێن، تۆڕی تەلەفزیۆنی نیپۆن، دێنتسو، لەلایەنتۆھۆ دابەشکراوە، ئەستێرەکانی دەنگی فیلمەکە بریتیین لە یۆجی ماتسودا، یوریکۆ ئیشیدا، یۆکۆ تاناکا، کائۆرو کۆبایاشی، ماساحیکۆ نیشیمورا، تسونێھیکۆ کامیجۆ.

فیلمەکە لە ١٢ی تەموزی ١٩٩٧ لە ژاپۆن دەرهێنراوە و لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ٢٩ی ١٠ی ١٩٩٩ بڵاوکراوەتەوە. دەبێتە بەرزترین فیلم لە ژاپۆن لە ساڵی ١٩٩٧، هەروەها پێش فیلمی ڕووحە ڕفێنراوەکە تۆماری بۆکس ئۆفیسی ژاپۆنی ڕاگرت تا ساڵی ٢٠٠١. دۆبلاژکراوە بۆ ئینگلیزی لەگەڵ نوسراوێکی نیڵ گەیمن، سەرەتا لە باکوری ئەمریکا لەلایەن میراماکس دابەشکراوە، لەوێ بە دی ڤی دی و ڤیدیۆ فرۆشرا. 

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:فیلمەکان بە زمانی ژاپۆنی
پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٧
پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی سیناریۆی ڕەسەنیان ھەیە
پۆل:فیلمەکان دەربارەی نەفرەت
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ژاپۆن بەرھەمھێنراون
پۆل:فیلمە ژاپۆنییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ستۆدیۆکانی گێبڵی
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی تۆھۆ
پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن ھایاوۆ میازاکی دەرھێنانیان بۆ کراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن جۆی ھیساشی خاڵیان پێدراوە
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە فانتازیایە ژاپۆنییەکان
پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵیەکاندا
پۆل:جنۆکە لە فیلمەکاندا
پۆل:ئەو فیلمانەی لە دارستانەکان دانراون
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی گورگەکان
پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵییەکاندا
پۆل:فیلمەکانی فانتازیا و سەرکێشی ژاپۆنی
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ژاپۆنی لە دەیەی ١٩٩٠
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە شەیتانەکان
پۆل:فیلمە ژینگەیییەکان
پۆل:فیلمەکانی نیپۆن تی ڤی
بێن تێنیسن

**بنیامین کیربی "بێن" تێنیسن** زیاتر بە **بێن تێن** ناسراوە () سوپەرهیرۆیەکی خەیاڵییە و نازناوی پاڵەوانی چیرۆک بێن ١٠ی لێنراوە. منداڵێکی ئاسایی تەمەن دە ساڵانە تا ئەو کاتەی ئۆمنیتریکس دەدۆزێتەوە، ئامێرێکی بەهێزی وەک کاتژمێرە کە ڕێگەی پێدەدات بگۆڕێت بۆ دە بەڵام بوونەوەری جیاواز، ئەمە بۆ بێن ١٠ (٢٠٠٥ - ٢٠٠٨) دروستکرا، ڕۆڵە دەنگیەکەی تارا سترۆنگ بوو. سترۆنگ لەلایەن یوری لۆوێنتاڵەوە جێگەکەی گرترا، بۆ سێ زنجیرەی پاشکۆی بێن ١٠: ئەلێن فۆرسی (٢٠٠٨ - ٢٠١٠)، بێن ١٠: ئاڵتیمەیت ئەلێن (٢٠١٠ - ٢٠١٢)، بێن ١٠: ئۆمنیڤێرس (٢٠١٢ - ٢٠١٤). 

## سەرچاوەکان

پۆل:سووپەرھیرۆکانی ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتۆرک
پۆل:سووپەرھیرۆ منداڵەکان
پۆل:شێوەگۆڕە خەیاڵییەکان
پۆل:بێن ١٠
بێن ١٠: دوایین بیانی

وێنۆک

**بێن ١٠: دوایین بیانی** () زنجیرە تەلەڤیزیۆنی ئەنیمەیشنی ئەمریکییە، سێیەمین چوونەژوورەوەی کۆمپانیای کارتۆن نێتوۆرکە، بێن ١٠ مافێکی دەستوورییە کە لەلایەن تیمی مان ئۆف ئەکشن دروست کراوە (گرووپێکە کە پێکھاتوون لە دەنکان ڕۆلۆ، جۆی کەیسی، جۆی کێڵی، و ستیڤن تی سیگل) کە لەلایەن ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتوۆرکەوە بەرھەمھاتوون. بۆ یەکەم جار دوای کۆتایی زنجیرەی بێن ١٠: ھێزی بیانی لە ٢٦ی ئازاری ٢٠١٠ دەرکەوت، لە ٢٣ی نیسانی ٢٠١٠ لە کارتۆن نێتوۆرک لە ئەمریکا نمایش کرا. لە ھیندستان و ئەمریکای لاتین لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ نمایش کرا، لە کەنەدا زنجیرەکە لە ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٠ لە تێلتوون پەخشکرا. کۆتایی ئەم زنجیرەیە لە ٣١ی ئازاری ٢٠١٢ بە ئەڵقەی دوو، بەناوی «دوایین دوژمن» پەخش کراکە تایبەت بوو بە بیرەوەریی گەشەپێدەر و نووسەر و بەرھەمھێنەر دوەین ماکدۆفی کە لە کاتی بەرھەمھێنانی ئەم زنجیرەیە کۆچی دوایی کرد.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:زنجیرەیەکی ئەنیمەیشنی دەربارەی ھەرزەکاران
پۆل:فیلمەکانی بێن ١٠
پۆل:زنجیرەیەکی ئەنیمەیشنی دەربارەی ھەرزەکاران
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەکشنییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە سووپەرھیرۆ ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکانی ڕۆژاوا کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی بێن تێن
پۆل:سووپەرھیرۆکانی ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتۆرک
پۆل:پڕۆگرامە ڕەسەنەکانی کارتۆن نێتۆرک
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی گۆڕینی شێوە
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەلایەن ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتوۆرک
چاپەمەنی ئازاد لە لۆس ئەنجلس

وێنۆک
**چاپەمەنی ئازاد لە لۆس ئەنجلس** () زۆرجار وەک یەکەم ئاماژەی پێدەکرا و گەورەترین بوو لە ڕۆژنامە ژێرزەمینییەکانی دەیەی ١٩٦٠، لە ساڵی ١٩٦٤ لەلایەن ئارت کونکین دامەزراوە.

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:ئەو بڵاوکراوانەی لە ١٩٦٥ دامەزراون
پۆل:ئەو ڕۆژنامانەی لە لۆس ئەنجلەسی گەورە بڵاوکراونەتەوە
چاپەمەنی ژێرزەمینی

وێنۆک

**چاپەمەنی ژێرزەمینی** () ئاماژە بۆ ئەو بڵاوکراوانە دەکات کە بەبێ رەزامەندی فەرمی بە نایاسایی یان دژی خواستەکانی دەستەیەکی دەسەڵاتدار (حکومی، ئاینی، یان دامەزراوەیی) بەرهەم دەهێنرێن. 

## سەرچاوەکان
*
کارتۆن نێتوۆرک

**کارتۆن نێتۆرک** () کەناڵێکی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە، بەرنامەی تایبەت بە منداڵانی گەنج پەخش دەکات، زۆربەی بەرنامەکان زنجیرە کارتۆنی ئەنیمەیشنن، بەڵام جار بە جار چەند بەرنامەیەکی ڕاستەوخۆی ئەکشن پەخش دەکات، لەگەڵ ئەوەشدا شەوانە کارتۆن نێتوۆرک دەگۆڕێت بۆ Adult Swim کە بەرنامەکانی بۆ ھەرزەکاران و پێگەیشتووان پەخش دەکات. کارتۆن نێتوۆرک یەکەمجار لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٢ لە ڕێگەی کێبڵ و تەلەڤیزیۆنی مانگی دەستکردەوە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لەلایەن سیستمی پەخشی تێرنەر دەستی پێکرد. لە ساڵانی زوودا، زۆرێک لە بەرنامەکانی کەناڵەکە کارتۆنی کلاسیک و بەرنامەی ھانا-باربێرا بوون. دوای دامەزراندنی کەناڵەکە لە ئەمریکا بەسەرکەوتوویی، تی بی ئێس بڕیاریدا کەناڵەکە لە وڵاتانی دیکە دەست پێبکرێت، کەناڵەکانی کارتۆنی نێتۆرک لە وڵاتان نمایشی ڕەسەنی کارتۆن نێتۆرکی بە چەند زمانێکی جیاواز پەخش دەکرد.

## کۆمپانیای بەرھەمھێنان
ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتۆرک کۆمپانیای بەرھەمھێنانی کەناڵەکە لە ساڵی ١٩٩٥ دامەزراوە.

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:تێکخستن و دەستکەوتەکان لە ١٩٩٦
پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:کارتۆن نێتۆرک
پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە ئەتڵانتایە
پۆل:ئەو کۆمپانیا ڕێکلامییانەی دەکەونە شاری نیویۆرک