open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ناحیەی پیرەمەگروون

**ناحیەی پیرەمەگروون** یەکێکە لە شەش ناحیەی قەزای دووکان لە پارێزگای سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارۆچکەی پیرەمەگرونە. ژمارەی دانیشتووانی ناحیەی پیرەمەگروون لە ساڵی ٢٠٢٣ دا (٥٠٬٢٣١)کەسە.

## ناو
ناوی ئەم ناحیەیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی پیرەمەگرونە، ئەم شارەدێیەش مێژوویەکی کۆنی نییە لە ساڵانی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوو وەک ئۆردووگای زۆرەملێ دروستکراو بە ناوی چیای پیرەمەگروونەوە ناونرا.

* پیر، لە کوردەواریدا بە کەسێک وتراوە کە وەکوو دەمڕاست یان سەرگەورە و رابەری ئایینی دەوری بینیووە، ئیتر لەسەر ھەر بیروباوەڕێک یان ئایینێک بووبێت. دەوترێت کە (پیر عومەر گورون) پیرێکی یارسانیی بووە و مەزارەکەی لەسەر چیاکەیە نزیک گوندی زێوێ. برای (پیر مەنسورە) کە مەزارەکەی لە گەڕەکی پیرمەسوری سلێمانییە (پیرمەسور لە پیر منصور وەرگیراوە).

* کۆنترین ناوی چیای پیرەمەگرون، (کینپە/کینیا)یە، لە بنچینەدا لۆلۆبییەکان خەڵکی رەسەنی ناوچەکە ئەو ناوەیان لێ ناوە. لە (داستانی گلگامێش)دا ئاماژە بۆ چیاکە کراوە، کە لە کاتی لافاوە گەورەکەدا کەشتییەکەی نووح بە ھەموو سەرنشینەکانییەوە بەو چیایەوە گیرساوەتەوە. ھەرچەندە ھەندێک رایان وایە کە کەشتییەکەی نووح لەسەر چیای جودی گیرساوەتەوە نەک پیرەمەگرون. ئەوان بە چیای (نیمۆش) ناویان بردووە، نیمۆش ئەو ناوەیە کە لە بابلیدا بۆ ناوە رەسەنەکەی (کینپە) دانراوە.

## جوگرافیا
ناحیەی پیرەمەگروون ھاوسنوورە لەگەڵ، لە باکوورەوە ناحیەی سورداش، لە باشوورەوە ناحیەی ناوەندی قەزای بازیان، لە ڕۆژھەڵاتەوە ناحیەی بەکرەجۆ، لە ڕۆژاواوە ناحیەی سورداش و ناحیەی ئاغجەلەر.

* ڕووبەری ئەم ناحیەیە (٣٧٢کم٢)ە لە (٢٠٫٨٧٪) قەزای دووکان پێکدەھێنێت، وە لە (١٫٨٤٪) پارێزگای سلێمانی پێکدەھێنێت.

* لە ڕووی ڕووبەرەوە لە ئاستی (دووەمە) لە شەش ناحیەی قەزای دووکاندا.
* لە ڕووی دانیشتوانەوە لە سەر ئاستی (یەکەمە) لە شەش ناحیەی قەزای دووکان.

## مێژوو
ناحیەی پیرەمەگروون مێژوویەکی کۆنی نییە لە ١٥\١\٢٠٠٥دا بە بڕیاری ئەنجوومەنی وەزیرانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان درووستکرا، بە دابڕانی ٤٧ گوند و کەرت لە ھەردوو ناحیەی سورداش و ناحیەی بەکرەجۆ. ناوەندەکەشی شارەدێی پیرەمەگرونە.

## کارگێڕی
ئەم ناحیەیە پێکھاتووە لە ٤٧ گوند پێکھاتووە:

* پیرەمەگرون(ناوەند)
* باخ، پیرەمەگرون
* باوەمەندان
* بیرانی کانی قاز
* پیسکەندی
* تەڕەماری خواروو
* تەڕەماری سەروو
* تەڕەماری ناوەڕاست
* چاڵاغ
* چەرمەگا، پیرەمەگرون
* حاجی ئاوا
* حاجیتانی خواروو
* حاجیتانی سەروو
* حەسەن تەپەی خواروو
* حەسەن تەپەی سەروو
* داربەڕولە، پیرەمەگرون
* زایەر
* زێوێ
* سابوراوا
* سوسێی ئاڵەمەرە
* سوسێی سەیدان
* سوسێی کۆن
* شورناخ
* شیلەخان
* عەواڵان، پیرەمەگرون
* قازان، پیرەمەگرون
* قازیاوا، پیرەمەگرون
* قالاوا
* قایکەند
* قەرەچەتان
* قۆچ بڵاخ
* کارێزی سەعید
* کانی چنار، پیرەمەگرون
* کانی میران
* کانی ھەنجیری عەواڵان
* کرژە
* کەڵاباشی قادربەگ
* کەڵەشێرە
* کەندەشین
* کۆکە، پیرەمەگرون
* گردەبۆر
* گەبەی تازە
* گەبەی کۆن
* گورگەدەر، پیرەمەگرون
* گولیجە
* موغاغ
* یارانبەگی
* یاڵانقۆز، پیرەمەگرون

## ئەمانەش ببینە
* قەزای دووکان
* پارێزگای سلێمانی
* پیرەمەگرون
* چیای پیرەمەگروون
* پێڕستی گوندەکانی پارێزگای سلێمانی
* پێڕستی گوندەکانی دووکان

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان
پۆل:ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی
پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
نیشتمان (ڕوونکردنەوە)

* **[[نیشتمان]]** سەرزەوییەکە کە مرۆڤ تێیدا لە دایک ببێت و بە بەروبوومی بژیت.

## فیلم و تەلەڤیزیۆن
* *[[نیشتمان (فیلمی ٢٠٠٤)]]*، فیلمێکی ھیندی.
* *[[نیشتمان (فیلمی ٢٠١٥)]]*، فیلمێکی ئەنیمەیشنی ئەمریکی.

## مۆسیقا
* *[[ئەی نیشتمان]]*، گۆرانییەکی حەسەن زیرەک.
کیریباس لە ئۆڵۆمپیاد

وڵاتی دوورگەی کیریباس بۆ یەکەمجار بەشداری ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ساڵی ٢٠٠٤ی کرد . لەو کاتەوە لە هەموو یارییەکانی هاوینەدا بەشداری کردووە بەڵام هێشتا نەچووەتە ئۆڵۆمپیادی زستانە .

لیژنەی ئۆڵۆمپی نیشتمانییان لە ساڵی ٢٠٠٢ دروستکرا، و لە ساڵی ٢٠٠٣ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە پەسەندکرا  

## پێرستی بەشدارییەکان

### یارییەکانی هاوینە

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* 
* 
* 
* "Kiribati's Olympic adventure", Andrew Fraser, BBC, August 3, 2004
*
سەگاو

**سەگاو** (  )    گیانەوەرێکە لە خێزانی مەیکى ئاوى پلەى قرتێنەرەکان.

سەگاو قرتێنەرى ئاوییە ، بەزۆری لەناو ئاودا دەژی،  لە قەدی ئەم دارانەى بە کەڵبە تیژەکانى دەیانبڕێت لە ئاوى مەنددا بەنداو دروست دەکات، . ئەم ئاژەڵە بە لێهاتووترین ئەندازیار دادەنرێت لە دروستکردنی بەنداو لە نێو گیانەوەرەکاندا. 
300px|وێنۆک|چەپ|نەخشەى بڵاوبوونەوەى سەگاو
## ریشەى ناوەکەى
لە کوردیدا بە سەگاو و سەگلاو  دەناسرێت . هەروەها پێی دەوترێت **مەیکى ئاوی** و **بادستر** و **سەیاڤى**, لە زمانى کۆنى ئێرانیش بە شێوەى **بیرەگ** ناوى هاتووە لە ئاڤێستا بە شێوەى بەورە بە واتاى بۆرە (رەنگى قاوەیی) لە سنسکریتیش *babhru بە هەمان واتا . وشە ئینگلیزیەکەش بیڤەر هەر نزیکە لە واتا کۆنەکەى لە ئەڵمانى Biber لە رووسی bobre و لە لاتینش fiber* . 

## ژیان و سرووشت
ماددەیەکی چەور لەم گیانەوەرە دەردەهێنرێت پێی دەوترێت کاستۆریۆمە castoreum.

مێینەکەى  ماوەی ئاووس بوونى  ٦١ ڕۆژ دەخایەنێت، ٢ بۆ ٣ بەچکە دەترەکێنێ، دایکەکە بۆ ماوەی ٣ مانگ شیریان پێدەدات، بێچووەکان تا ساڵێک لە خێزانەکە جیا نابنەوە، سەگاوى هەراش درێژییەکەی دەگاتە ١٢٠ سم ، درێژی کلکی ٥٢ سم، و کێشی ١٥ کیلۆگرامە.

سەگاو لانەى حۆى لە ژێر ئاودا دروست دەکات بۆ  حۆپاراستن، بو  گەیشتن بە ناو لانەکەى  نۆینێکى چەند مەتریی  درووست دەکات کە  بریتیە لە  ژوورێکی بچووک بۆ حەوانەى خۆى و بێچووەکانى,  قەد و لقەدار و قوڕ پێکهاتەى سەرەکیی لانەى پڕ سەمەرەى سەگاون کە زۆر ژیرانە سوودیان لێ دەبینێت بۆ بنیادنانى لانەیێکى پارێزراو و هەواکێش و تۆکمە.
وێنۆک|250x250پیکسڵ| '''سەگاو'''
وێنۆک|250x250پیکسڵ| '''لانەى سەگاو'''

## جۆرەکان
سێ جۆر لە ڕەگەزی سەگاو هەن:

* سەگاوى ئۆراسیا
* سەگاوى ئەمریکی
* مەیکى کالیفۆرنیایی ( *لەناوچووە* ) .

## سەرچاوەکان

پۆل:گیانەوەران
پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە
گوام لە ئۆڵۆمپیاد

گوام لە هەشت یاری هاوینە و یەک ئۆڵۆمپیادی زستانە بەشداری کردووە . گوام بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٨٨  بەشداری هەردوو  ئۆڵۆمپیادی هاوینە و وستانە کرد.  لیژنەی ئۆڵۆمپیادی گوام لە ساڵی ١٩٧٦ دامەزرا بەڵام تا ساڵی ١٩٨٦ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپی نێودەوڵەتییەوە بەفەرمی دانی پێدا نەنرا. 

## پێرستی بەشدارییەکان

### یارییەکانی هاوینە

### یارییەکانی زستانە

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* 
* 
*
دوورگەکانی مارشاڵ لە ئۆڵۆمپیاد

دوورگەکانی مارشال لە چوار ئۆڵۆمپیادی هاوینەدا بەشدارییان کردووە. هێشتا بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەدا نەکردووە . یەکەم یاریی ئۆڵۆمپیادی دوورگەکانی مارشال لە ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ساڵی ٢٠٠٨ بوو لە شاری پەکین لە چین.  زۆرترین ژمارەی وەرزشوانانی مارشال کە بەشداری لە یارییەکانی هاوینەدا دەکەن، پێنج وەرزشوانە لە یارییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ لە پەکین. تا ئێستا هیچ وەرزشوانێکی دوورگەکانی مارشال لە ئۆڵۆمپیاددا میدالیای بەدەست نەهێناوە.لیژنەی ئۆڵۆمپیادی دوورگەکانی مارشال لە ساڵی ٢٠٠٦ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە بە فەرمی ناسێندرا.

## پێرستی بەشدارییەکان

### یارییەکانی هاوینە

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* 
* 
*
بێکاری

وێنۆک|250x250پیکسڵ|ڕێژەی بێکاری لە جیھاندا
**بێکاری** دیاردەیەکی ئابوورییە کە بە شێوەیەکی بەرچاو لەگەڵ گەشەکردنی پیشەسازی دەستی بە دەرکەوتن کرد، چونکە بێکاری لە کۆمەڵگا گوندنشینە نەریتییەکان ھیچ واتایەکی نەبوو. بەپێی ڕێکخراوی نێونەتەوەییی کار، بێکار ھەموو کەسێکە کە توانای کارکردنی ھەیە و ئامادەیە کار بکات، و بەدوایدا دەگەڕێت، بەڵام کاری بۆ نادۆزرێتەوە. لە ڕێگەی ئەم پێناسەیەوە ئەوە ڕوون دەبێتەوە کە ھەموو کەسێک کە کار ناکات بێکار نییە، خوێندکاران، کەمئەندامان، بەساڵاچووان، خانەنشینەکان، و ئەوانەی ھیوایان لەدەستداوە بۆ دۆزینەوەی کار، خاوەنکارە کاتییەکان، و ئەوانەی کە پێویستیان بە کار نییە بە بێکار ناژمێردرێن. ئەوانەی بەدەستیەوە دەناڵێنن. ھۆکارەکانی بێکاری: ١- نەبوونی ھەلی کار ٢- بڵاوبوونەوەی شەڕەکان ٣- زیادەڕەوی لە کرێکارانی ھاتوو ٤- زۆری ئەو گەنجانەی کە کاریان دەوێت، و بێکاری بە وازھێنانی ناچاری بەشێک لە ھێزی کار سەرەڕای توانا و خواستی بۆ ئەم کارە ناسراوە لە ھێزی کارکردن و بەرھەمھێناندا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیاد

وەرزشوانانی ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا پێنج جار بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینەیان کردووە، بەڵام تا ئێستا هیچ میدالیایەکیان بەدەست نەهێناوە. کۆمیتەی ئۆڵۆمپیاد  ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا لە ساڵی ١٩٩٥ دامەزرا و دوای دوو ساڵ لەلایەن لیژنەی نێودەوڵەتییەوە دانیپێدانرا.

## یارییەکانی هاوینە

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* 
* 
*
بۆکس ئۆفیس مۆجۆ

**بۆکس ئۆفیس مۆجۆ** () ماڵپەڕێکی پەیوەندیدارە بە فیلمەوە کە لەلایەن براندۆن گرای لە ساڵی ١٩٩٨ دروست کراوە و مانگانە نزیکەی یەک ملیۆن سەردانیکەری ھەیە. ئەم ماڵپەڕە لقێکی کۆمپانیای ئەمازۆن دۆت کۆمە. ئەم ماڵپەڕە ڕۆژانە فرۆشی ئەو فیلمانە تۆمار دەکات کە بڵاودەکرێنەوە و لە ڕاستیدا یەکێکە لە گەورەترین سەرچاوەکانی فرۆشتنی فیلم. بۆکس ئۆفیس مۆجۆ لە ساڵی ٢٠٠٢ەوە لەلایەن کۆمپانیای ئایم بەڕێوەدەبرێت وەک سەرچاوەی فەرمی ئاماری فرۆشتنی فیلمەکان.

## مێژوو
ئەم ماڵپەڕە لە ساڵی ١٩٩٩ لەلایەن براندۆن گرای دامەزراوە. بە یارمەتی شۆن سالیسبێری، لە ساڵی ٢٠٠٢دا، گاری بینەری سایتەکەی گەیاندە نزیکەی دوو ملیۆن کەس. لە ساڵی ٢٠٠٨ کۆمپانیای ئەمازۆن، بۆکس ئۆفیس مۆجۆی کڕی بۆ ئەوەی ببێتە لقێکی کۆمپانیای ئای ئێم دی بی. بەشی نێودەوڵەتی بۆکس ئۆفیس مۆجۆ ئاماری فرۆشتنی فیلمەکانی ٥٠ وڵاتی جیاواز کۆدەکاتەوە و پێشکەشی دەکات. لە ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦ ئەم ماڵپەڕە لەلایەن «گرووپی کاری ناسینەوەی ناوەڕۆکی تاوانکاری»ەوە فلتەر کرا بەبێ ئەوەی ھیچ ھۆکارێکی دیاریکراو بخاتەڕوو. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤، ترافیکی ماڵپەڕی بۆکس ئۆفیس مۆجۆ گەڕێنرایەوە بۆ IMDB، کە دوای ٢٤ کاتژمێر گەڕایەوە بۆ دۆخی سەرەتایی خۆی بەبێ ئەوەی ھیچ ڕوونکردنەوەیەک لەلایەن بەڕێوەبەرانی ماڵپەڕەکەوە بدرێت.
## سەرچاوەکان

پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٨ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:موڵکە ئینتەرنێتییەکان کە لە ساڵی ١٩٩٨ دامەزراون
پۆل:بنکەدراوە سەرھێڵییەکانی فیلم
پۆل:بۆکس ئۆفیسی فیلم
ڕاکێشان (فیلم)

***ڕاکێشان*** () فیلمێکی ھەستبزوێنی خەیاڵی زانستیی ٢٠١٣یە لە لایەن ئالفۆنسۆ کوارۆن دەرھێنراوە، ھەروەھا بە ھاوبەشی کاری نووسین، مۆنتاژ و بەرھەمھێنانی بۆ فیلمەکە کردووە. ھەریەکە لە ساندرا بوڵک و جۆرج کلونی وەک دوو ئەستێرەگەڕی ئەمریکی ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن کە ھەوڵی گەڕانەوە بۆ سەر زەوی دەدەن دوای لەنێوچوونی مەکۆی بۆشایییەکەیان لە خولگەدا.

کوارۆن لەگەڵ خۆناسی کوڕی سیناریۆی فیلمەکەی نووسیوە و لە یوونیڤەرساڵ پیکچەرز ھەوڵی پەرەپێدانی فیلمەکەی داوە. دواتر، وارنەر برۆس. پیکچەرز مافی دابەشکردنی فیلمەکەی بەدەست ھێنا. دەیڤد ھێیمن، کە پێشتر لە فیلمی *[[ھاری پۆتەر و بەندکراوی ئازکابان]]* (٢٠٠٤) کاری لەگەڵ کوارۆن کردووە، لەگەڵیدا فیلمەکەی بەرھەم ھێناوە. *ڕاکێشان* بە تەواوەتی لە شانشینی یەکگرتوو بەرھەم ھێنراوە، کە کۆمپانیای کاریگەرییە سۆمایییەکانی بەریتانی فرەیمستۆر زیاتر لە سێ ساڵی لە دروستکردنی زۆربەی کاریگەرییە سۆمایییەکانی فیلمەکە بەسەر بردووە، کە زیاتر لە ٨٠ خولەک لە کۆی ٩١ خولەکی فیلمەکە دەگرێتەوە.

فیلمەکە بووە ھەشتەم پڕداھاتترین فیلمی ٢٠١٣، داھاتی فیلمەکە لە گشت جیھان زیاتر لە  بووە، ئەمە لە کاتێکدا بودجەی بەرھەمھێنانەکەی نزیکەی  بووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس
پۆل:فیلمەکانی ئایماکس
پۆل:خەڵاتی ھەڵۆی زێڕین (ڕووسیا) بۆ براوەی باشترین فیلمی زمانی بیانی
پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بۆ باشترین دەرھێنەر بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی بافتای بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە سینەماکارەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین سینەماکاری بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین کاریگەری بینراو بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین تێکەڵکردنی دەنگ بەدەستھێناوە
پۆل:فیلمەکان کە لە شاری سوری وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاری باشترین نمرەی ڕەسەنیان بەدەستھێناوە
پۆل:فیلمەکان کە لە ڕوانگەی کەسی یەکەمەوە وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکان دەربارەی مەرگ
پۆل:فیلمەکانی دیوون ئینتەرتەیمێنت
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە بەریتانییەکان
پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان)
پۆل:براوەکاتی خەڵاتی بافتا بۆ باشترین فیلمی بەریتانی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی مانەوە
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە خەیاڵییە زانستییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەمریکییەکان لە بۆشایی ئاسمان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سەرکێشییە زانستییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە کارەساتییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٣
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە ئەستێرەگەڕەکان
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە مەترسییەکانی بۆشایی
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە ناسا
پۆل:فیلمە دەرھێنراوەکانی ئالفۆنسۆ کوارۆن
پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی ئالفۆنسۆ کوارۆن
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠١٠ی چەشنی کارەسات
پۆل:فیلمەکان کە لە شاری سووری وێنەیان گیراوە
لۆرا دێرن

**لۆرا ئێلیزابێت دێرن** (ل، ەدایکبووی ١٠ی شوباتی ١٩٦٧) ئەکتەر و بەرھەمھێنەری ئەمریکییە. چەندین خەڵاتی وەک خەڵاتی ئۆسکار و خەڵاتی ئیمی و پێنج خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بەدەستھێناوە.

دایک و باوکی، بروس دێرن و داین لاد، ھەردووکیان ئەکتەرن. دێرن لە ساڵانی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردووەوە دەستی بە کاری نواندن کردووە و بە ڕۆڵەکانی لە درامای *ماسک* (١٩٨٥) و فیلمی ھەستبزوێنی *بلو ڤێلڤێت* (١٩٨٦) و فیلمی *ھەستبزوێنی تاوانکاری دڵی کێوی* (١٩٩٠) ناسراوە. توانی خەڵاتی ئۆسکار بەدەستبھێنێت بەھۆی ڕۆڵی ھەتیوێک لە درامای *ڕۆزی کێشەدار* (١٩٩١)، و ماوەیەک دواتر بەھۆی ڕۆڵی لە فیلمی سەرگەرمی پارکی جوراسی (١٩٩٣)، و دواتر لە *پارکی جوراسی ٣* (٢٠٠١) و *[[فەرمانڕەوایەتیی جیھانی جوراسی]]* (٢٠٢٢) ناوبانگێکی نێودەوڵەتی بەدەستھێنا.
## سەرچاوەکان

پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
پۆل:باشترین خانمەکتەر لە بردنەوەی خەڵاتی گۆلدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا
پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەرویجی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:باشترین مۆسیقاژەن یان خانمەکتەری کۆمیدیاکار لە بردنەوەی گۆلدن گلۆب (تەلەڤیزیۆن)
پۆل:ئەو ئەمریکییانەی پەیڕەوی کڵێسای کاتۆلیکی ڕۆم دەکەن
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەران بۆ نمایشی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵی پاڵپشتی شاشە
سام نیل

**نایجل جۆن دێرمۆت نیل** زیاتر بە ناوی پیشەیی **سام نیل** ناسراوە (لەدایکبووی ١٤ی ئەیلوولی ١٩٤٧) ئەکتەری فیلم و بەرھەمھێنەر، دەرھێنەر و نووسەرێکی تەلەڤیزیۆنی نیووزلەندییە. لە زانکۆی کانتربێری خوێندوویەتی و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە ئەدەبیاتی ئینگلیزی بەدەستھێناوە. دوای تەواوکردنی خوێندن، سام نیل دەستی کرد بە کارکردن لەگەڵ ئەکتەرانی نیووزلەندا و دەستی کرد بە نووسینی سیناریۆ و مۆنتاژ و دەرھێنان.
## سەرچاوەکان

پۆل:ڕەخنەگرانی ئایینەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرەکان کە خەڵاتی شوڕشگێڕیان پێبەخشراوە
پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری ئەی ئەی سی تی ئەی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی لۆجی
حەمیدە تاھر

**حەمیدە تاھر** کچێکی سورییە کە هێرشێکی خۆکوژی لە باشووری لوبنان ئەنجامدا و بەهۆیەوە زیاتر لە ٥۰ ئەندامی سوپای ئیسرائیل کوژران.

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ١٩٨٥
دیواندا وایز

**دیواندا وایز** خانمەکتەرێکی ئەمریکییە. یەکەم دەرکەوتنی لە شانۆدا لە زنجیرە درامای کۆمیدی نێتفلێکس بوو *کە He Must Have* Spike Lee لە ساڵی ٢٠١٧ تا ٢٠١٩ بەردەوام بوو.
وایز لە ویلایەتی میریلاند لەدایکبووە و لە ودلاون و لۆرێل و بالتیمۆر گەورە بووە. لە ساڵی دووەمی خوێندنی لە قوتابخانەی ئامادەیی ئەتۆڵتۆن دەستی بە کاری نواندن کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٦ لە قوتابخانەی ھەنەریی زانکۆی نیویۆرک بەکالۆریۆسی لە دراما و شارناسی تەواو کردووە، لەوێ ھاوڕێیەتی جێنا ڕۆدریگێز دەکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤
کۆشکی تەلەفۆن (فیلم)

**کۆشکی تەلەفۆن** () فیلمێکی ورووژاندنی دەروونی ئەکشنی ئەمریکییە لە نیسانی ٢٠٠٢ کە لەلایەن دەیڤید زوکەر و جیل نێتێرەوە بەرھەم ھێنراوە، لە نووسینی لاری کۆھن و دەرھێنانی جۆیل شوماخەر، فیلمەکە لە ڕۆڵی سەرەکیدا کۆڵین فارێل، فۆڕێست ویتاکەر، ڕادا میچڵ، کەیتی ھۆڵمز و کیفەر سازەرلاند، چیرۆکی بڵاوکارێک و بەڕێوەبەری پەیوەندییە گشتییەکان دەگێڕێتەوە کە لە شاری مانھاتن لە نیویۆرک کاردەکات، کە بە پەیوەندییەکی سەیری بۆ دێت لە مۆبایلێکی گشتیی کە بەکاریدەھێنا و سەری سوڕدەمێنێت، کە دەستکاری کراوە لەلایەن نیشان شکێنێکەوە. بەرھەمھێنانی فیلمەکە کەمتر لە دوو ھەفتەی خایاند، نزیکەی ١٣ ملیۆن دۆلاری تێچوو و داھاتەکەی نزیکەی ١٠٠ ملیۆن دۆلار بوو.

## چیرۆک
ستو شێفارد پۆبلیسیتێکی زیرەک و سەرکەوتووی نیویۆرکە کە دەتوانێت بە قسەی شیرین و کەسایەتییە جادووییەکەی لە کێشەکان دەربازی ببێت. ستو لەگەڵ خۆشەویستەکەی بەناوی رادا میچڵ ڕێککەوتن دەکات کە لە کۆشکێکی تەلەفۆنی گشتیدا پەیوەندی پێوە بکات، بەڵام تەلەفۆنەکە ھەڵدەگرێت و بکوژێکی شێت بەناوی کیفەر سازەرلاند وەڵام دەداتەوە و دەبینێت بە چەکەوە ڕوو لە کۆشکەکە دەکات.

ستو تێدەگات کە ئەمە گاڵتە نییە کاتێک شێتەکە دەست دەکات بە تەقاندنی فیشەک بۆ ناو کۆشکی تەلەفۆنەکە، و خۆی دەبینێتەوە کە خەریکی یارییەکی دەروونی مەترسیداری فێڵ و قێزەونە.

پۆلیسی نیویۆرک بە سەرۆکایەتی کاپتن فۆڕێست ویتاکەر دەگەنە کۆشکەکە و بە ستو دەڵێن دەربچێت، بەڵام ئەو پێیان دەڵێت کە ناتوانێت چونکە ئەگەر تەلەفۆنەکە دابخات یان کۆشکەکە بەجێبھێڵێت دەمرێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٢
پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە دەروونییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ھۆشیارە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی کەسانی ماس میدیا
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ھاری گرێگسۆن-ویلیامزەوە تۆمارکراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە مانھاتن داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون
شوێنھاتی لۆژیکی

**شوێنھاتی لۆژیکی** (logical consequence) یا **[[تێوەپێچراوی]]** (implication) بەو پەیوەندییە دەوترێ کە وتەیەک لەگەڵ یەک یا چەند وتەی تردا ھەیەتی کاتێ کە ئەقڵ پێی باش بێ و بە پێویستی بزانێ کە ئەو وتەیە لە دوای ئەو یەک یا چەند وتەیەی ترەوە بوترێت. ئەمە یەکێک لە بنەڕەتیترین تێگەیشتەکانی لۆژیکە. دەڵێن بەڵگەھێنانەوە تەنیا ئەو کاتە ڕەوایە کە تێیدا ئاکامی وەرگیراو شوێنھاتی لۆژیکیی پێشەکییەکان بێ.  شیکردنەوەی فەلسەفیی ئەم بابەتە وەھا پرسیارگەلێک لە خۆ دەگرێ: چی دەری دەخا کە ئاکامێک شوێنھاتی لۆژیکیی پێشەکییەکانیەتی؟ مانای چییە کە ئاکامێک شوێنھاتی لۆژیکیی پێشەکییەکانیەتی؟ کاری سەرەکیی لۆژیکی فەلسەفی کۆڵینەوە لە سروشتی شوێنھاتی لۆژیکی و ڕاستیی لۆژیکییە.

لە زمانێکی دیاریکراودا، دەڵێن ڕستەیەک شوێنھاتی لۆژیکیی کۆمەڵێک ڕستەی دیکەیە، ئەگەر و تەنیا ئەگەر، ھەر تەنیا بە ڕەچاوکردنی لۆژیک (یانی بەبێ لاکردنەوە لە لێکدانەوەی کەسەکان بۆ مانای ڕستەکان)، ئەگەر تێکڕای ڕستەکانی ناو کۆمەڵەکە ڕاست بوون، پێویست بێ کە ڕستەکەش ڕاست بێ. ئەگەر ڕستەی «X» شوێنھاتی لۆژیکیی کۆمەڵە ڕستەی «K» بێ، دەتوانین بڵێین «K» دەستەبەری «X»ە، یا «X» لە «K»دا پێچراوە، یا دەتوانین لە ڕێگای ئاکامگرییەوە لە ڕاستبوونی «K» بگەین بە ڕاستیی «X». بۆ وێنە، «کەژاڵ نییە لە شوێنی کاری خۆیدا» دەتوانێ شوێنھاتی لۆژیکیی «کەژاڵ لە ماڵەوەیە» بێ و، بە ھەمان شێوەش، «کەژاڵ حەزی لە سێوە» ناتوانێ شوێنھاتی لۆژیکیی «ھەموو خوشکەکانم حەزیان لە سێوە» و «کەژاڵ خوشکی من نییە» بێ.

## سەرچاوەکان

پۆل:چەمکەکان لە لۆژیک
پۆل:لۆژیکی فەلسەفی
مامودۆ ئاتی

**مامودۆ ئاتی** () ئەکتەر و بەرهەمهێنەر و مۆدێلێکی مۆریتانی-ئەمریکییە. زیاتر لە زنجیرەی ترسناکی ٢٠٢٢ی نێتفلیکسی ئەرشیڤ ٨١ ناسراو، و هەروەها بە پاڵپشتی رۆڵگێڕانی لە فیلمی فەرمانڕەوایەتیی جیھانی جوراسی ٢٠٢٢. ئاتی لە مۆریتانیا لەدایکبووە، کوڕی باوکێکی دیپلۆماتکارە کە پەنابەری سیاسی لە ئەمریکا وەرگرتووە کاتێک ئاتی تەمەنی شەش مانگ بوو. 

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە نێرەکانی ویلایەتی میریلاند
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:خەڵکی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١
پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
فەخرەدین ڕازی

**ئەبوو عەبدوڵڵا محەممەد کوڕی عومەر کوڕی حەسەن کوڕی حوسێن کوڕی عەلی ئەلڕازی**، لەدایکبووی تەبەرستان، بە ڕەچەڵەک قوڕەیشی ئەلتەیمی ئەلبکری، شافیعییەکی ئەشعەری، ناسراوە بە فەخرەدین ئەلرازی، ئیبن خەتیبی ئەلڕەی، سوڵتانی موتەکەلیمەکان، شێخی تێگەیشتووان و گواستراوان. ئیمام، وەرگێڕ، فەقێی بناژۆخواز و زانایەکی فەرھەنگی کە لێکۆڵینەوە و نووسینەکانی لە زانستە زمانەوانی و دەروونییەکانی مرۆڤەوە درێژبووەوە بۆ زانستەکانی: فیزیک، بیرکاری، پزیشکی، ئەستێرەناسی. لە شاری ڕەی لەدایکبووە بە ڕەچەڵەکی قوڕەیش، لە بنەڕەتدا خەڵکی تەبەریستانە. بەرەو خەواریزم و ئەودیوی ڕووبار و خۆراسان بەڕێکەوت؛ و خەڵک پەرتووکەکانی وەرگرت بۆ ئەوەی لێیان بخوێننەوە، ئەویش خەریکی باشترکردنی زمانی فارسی بوو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١١٥٠
پۆل:مردووانی ١٢٠٩
پۆل:فەیلەسووفانی موسڵمان
پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان
پۆل:ئەشعەرییەکان
پۆل:نوێکەرەوەکان
پۆل:زانایانی تەفسیر
پۆل:شافعییەکان
پۆل:شێخی ئیسلام
پۆل:ئیمامەکانی سوننە
لاری کۆھن (نووسەر)

**لاری کۆھن** () (١٥ی تەممووزی ١٩٣٦ – ٢٣ی ئازاری ٢٠١٩) دەرھێنەری فیلم و بەرھەمھێنەری فیلم و سیناریۆنووسی ئەمریکییە، لە شاری کینگستۆن لە ویلایەتی نیویۆرک لەدایکبووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦
پۆل:مردووانی ٢٠١٩
پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کالیفۆرنیا
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی
پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
کۆڵین فارێل

**کۆڵین فارێل** () ٣١ی ئایاری ١٩٧٦ - )، ڕۆڵگێڕێکی ئێرلەندییە. لە شاری دەبڵین لە ئیرلەندا لەدایکبووە، باوکی بەناوی ئیمۆن فارێل پیشەگەری تۆپی پێ بووە لە ئیرلەندا، کۆڵین فارێل کاتێک گەنج بووە ویستوویەتی ڕێڕەوی تۆپی پێی باوکی بگرێتەبەر، بەڵام بەھۆی چارەنووس سەرەڕای تەمەنی بچووکی بڕیاریدا ناوی خۆی تۆمار بکات لە خوێندنگایەکی دراما (کە خوشکەکەی لەوێ بوو لەوێ دەیخوێند)، و لەوێ فارێل یەکەم فیلمی خۆی بەرھەمھێنا، کە پڕۆژەیەکی خوێندکاری بوو، و ئەو فیلمە «Drinking crude» بوو، ھەرچەندە ھێشتا دەستی بە خوێندن نەکردبوو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦
پۆل:زیندووان
پۆل:براوەکانی باشترین ئەکتەری میوزیک یان کۆمیدیای گۆڵدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:براوەکانی جامی ڤۆڵپی بۆ باشترین ئەکتەر
حیکمەت عادل

**حیکمەت عادل یوسف** ئەکتەر و ئەستێرەی مۆدە لە دایکبووی ٦ی ئابی ١٩٨٧ لە شاری زاخۆ . لە تەمەنی گەنجیەوە حیکمەت عادل دەستی بە کارکردن کردووە وەک ئەکتەر و مۆدێلی جلوبەرگ. 

## ئەستێرەی مۆدە
بۆ یەکەمجار لەساڵی 2006 لە کەرتی جلوبەرگ لە شاری هەولێر کاری کرد، دوای ئەوە دەستی کرد بە بەشداریکردن لە هەفتەی جلوبەرگ لە کوردستان و عێراق و زۆر وڵاتی تر. ئێستا وەک ئەستێرەیەکی زۆر بەناوبانگی مۆدە لە ناوخۆ و هەروەها لە زۆر وڵاتی دیکەدا ناسراوە کە تێیدا کاری کردووە. حیکمەت عادل ئێستا وەک سەرپەرشتیاری جلوبەرگ کاردەکات و پێشانگای جۆراوجۆری جلوبەرگی لە زۆرێک لە وڵاتانی عەرەبی کردۆتەوە.

## پیشه‌
لەگەڵ کاری مۆدەی خۆیدا عادل خولیای بۆ نواندن هەبوو، لە ساڵی 2012 وەک ئەکتەر لە زۆرێک لە درامای ناوخۆیی و تەلەفزیۆنی عەرەبی دەستیپێکرد، لە ئێستادا زنجیرەیەک بە ناوی “بەیروت 303” ئەنجام دەدات. زنجیرەی "بەیروت 303"، درامایەکی هاوبەش (سوریا-لوبنانی)، چیرۆکێکی پڕ لە ڕووداوی ترسناک لەخۆدەگرێت. ڕووداوەکانی زنجیرەکە دوای کەوتنەخوارەوەی فڕۆکەیەکی گریمانەیی فڕۆکەی ٣٠٣ ڕوودەدەن کە لە ئەستەنبوڵەوە بەرەو بەیروت دەڕوات، ئەو ڕۆڵی یەکێک لە تیمەکانی فڕۆکە لێدراوەکە دەگێڕێت.

## سەرچاوەکان


پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧
جاک گریلیش

**جاک پیتەر گریلیش** (؛ لەدایکبووی ١٠ی ئەیلوولی ١٩٩٥) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری ئینگلیزە کە وەک باڵ یان ناوەڕاستی ھێرشبردن یاری بۆ یانەی مانچستەر سیتیی پرێمیەرلیگ و ھەڵبژاردەی نەتەوەییی ئینگلتەرا دەکات.

جاک لە تەمەنی شەش ساڵیدا چووە ڕیزەکانی ئەستۆن ڤیلا، لە ئایاری ٢٠١٤ یەکەم یاریی خۆی لەگەڵ یانەکە ئەنجام دا، دوای ئەوە بە خواستن یاریی بۆ نۆتس کاونتی کرد. لە ٢٠٢١، جاک گرێبەستی گواستنەوەی لەگەڵ مانچستەر سیتی بە بڕی ١٠٠ ملیۆن پاوەند واژوو کرد، بەمەش بووە گرانترین یاریزانی ئینگلیزی مێژوو. لە ئینگلتەرا لە دایک بووە و بە ڕەگەز ئیرییە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* جاک گریلیش لە وێبگەی یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥
پۆل:ھەڵبژاردەی ئینگلتەرای خوار تەمەن ٢١ ساڵ
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلتەرا
پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلیز
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیری
پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی
پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا
پۆل:کەسایەتییە بەڕیتانییەکان بە ڕەگەز ئێرلەندی
پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
دەیڤید زوکەر

**دەیڤد زووکەر** ()  دەرھێنەری سینەمایی ئەمریکییە لە ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٧ لە شاری میلواکیی ویلایەتی ویسکۆنسن لەدایکبووە و ھاوسەرگیری کردووە و دوو منداڵی ھەیە و برای دەرھێنەر جێری زوکەرە. 

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کۆمیدی
پۆل:سیناریۆنووسە جولەکەکانی ئەمریکا
پۆل:زیندووان
پۆل:سیناریۆنووسانی ویسکۆنسن
پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە
عەبدولسەمەد خۆشناو

**عەبدولسەمەد عەبدولستار حەمەد** بە ( **عەبدولسەمەد خۆشناو** ) ناسراوە گەنجێکی عێراقییە و لە دایکبووی پارێزگای هەولێرە لە باکوری عێراق. خەڵاتی باشترین کۆمێنتار لە پێشبڕکێیەکدا کە لەلایەن کەناڵەکانی bein sports لەڕێگەی بەرنامەی Allo Bein ڕێکخرابوو، دوای ئەوەی عەبدولسەمەد خۆشناو 32%ی دەنگی خەلک بەدەستهێنا، بەجۆرێک ئەم گەنجە دەرفەتێکی زۆر باشی پێدرا بۆ کۆمێنتاری لەسەر یاری کۆتایی چامپیۆنزلیگ. 

## ژیانی تایبەت
عەبدولسەمەد خۆشناو لە ١٩ی ئەیلولی ١٩٩٧ لە شاری هەولێر لە دایکبوویە. لە ساڵی 2003 دەستی بە خوێندنی سەرەتایی کردووە، دواتر توانی پەیوەندی بە زانکۆوە بکات و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە یاسادا تەواو کردووە. هەر لە منداڵییەوە خاوەنی خەیاڵ و خەونی تۆپی پێیە، هەروەها یاریزانی تۆپی پێ بووە لە چەند یانەیەکی هەولێر و هەرێمی کوردستان. دوای ئەم هەموو خۆشەویستییەی بۆ تۆپی پێ هەیەتی، رژدبووە لە کۆمێنتاری تۆپی پێ. 

## کۆمێنتاری تۆپی پێ
لە ساڵی ٢٠١٦ عەبدولسەمەد بە فەرمی پەیوەندی بە کەرتی کۆمێنتاری تۆپی پێ کرد و تا ساڵی ٢٠١٨ دەستی کرد بە شرۆڤەکردنی خولی نایابی کوردستان و عیراق لە کەناڵە تەلەفزیۆنییە ناوخۆییەکان، بووە لە بەناوبانگترین و خۆشەویستترین کۆمێنتاری تۆپی پێ لە هەرێمی کوردستان.

## خەڵاتی باشترین کۆمێنتاری عەرەب
لە ساڵی ٢٠١٩ عەبدولسەمەد خۆشناو بەشداری لە پرۆگرامی کەنالی بین سپۆرت کرد بۆ باشترین کۆمێنتاری تۆپی پێی عەرەبی، توانی بچێتە قوناغی کۆتایی و دواتر بە بەدەستهێنانی ٣٢%ی دەنگی بینەران و بووە باشترین کۆمێنتاری عەرەبی لەنێوان ٢٢ وڵاتی عەرەبیدا. پاشان توانی ببێتە کۆمێنتاری یاری کۆتایی خولی پاڵەوانان لە نێوان لیڤەرپوول و تۆتنهام لە دۆحەی پایتەختی قەتەرەوە لە کەنالەکانی بین سپۆرت.

## بەستەرەدەرەکى

* ئەنجامى بەرنامى Allo Bein

## سەرچاوەکان



پۆل:پیشەی پەخشکردنەکان
پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن
پۆل:زیندووان
ئەنابێڵ دەگەڕێتەوە ماڵەوە

وێنۆک|پۆستەری فەرمی
**ئەنابێڵ دەگەڕێتەوە ماڵەوە** () فیلمێکی ترسناکی سەرووسروشتیی ٢٠١٩ی ئەمریکییە. لە نووسین و دەرھێنانی گاری داوبەرمان، لە یەکەم کاری دەرھێنانیدا لە چیرۆکێکی داوبەرمان و جەیمز وان کە ھەروەھا وەک بەرھەمھێنەر لەگەڵ پیتەر سەفران کاری کردووە. وەک درێژەی فیلمی "ئەنابێڵ" لە ساڵی ٢٠١٤ و "ئەنابێڵ: دروستکردن" لە ساڵی ٢٠١٧ و وەک قۆناغی حەوتەم لە زنجیرەفیلمی "گەردوونی جادووگەریی" پەرەیپێدراوە. لەم فیلمەدا ھەریەک لە مەکینا گرەیس و مادیسۆن ئیسمان و کەتی ساریف ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن، لەگەڵ ڤێرا فارمیگا و پاتریک ویلسۆن کە وەک ڕۆڵی ئێد و لۆرین وارن دەگەڕێنەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩
پۆل:فیلمە جنۆکەییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە درامییە ترسناکە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ترسناکە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە پێشبڕکێیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی ئەمریکا
پۆل:جنۆکە لە فیلمەکاندا
پۆل:فیلمە وەچەرخانەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی خاوەندارێتی ڕۆح
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون
پۆل:فیلمەکانی نیو لاین سینەما
پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس
پۆل:فیلمە درامییە ترسناکەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سرووشتییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئینتەرکوێلەکان
ئاگداش

**ئاگداش** () شارێکە لە ئازەربایجان، ژمارەی دانیشتووانی بریتییە لە ٢٥٬٣٤٥ کەس.

## سەرچاوەکان
*
عومەر ئاتزیلی

**عومەر ئاتزیلی** (،  ; لەدایکبووی ٢٧ی تەممووزی ١٩٩٣) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری ئیسرائیلییە و وەک یاریزانی ھێڵی ناوەڕاستی ھێرشبەر یان وەک یاریزانی ناوەڕاست بۆ یانەی مەکابی حەیفای خولی نایابی ئیسرائیل یاری دەکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:جووە ئیسرائیلییەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسرائیلی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣
شاوگوان

**شاوگوان** شارێکە لەسەر ئاستی پارێزگاکان لە چین و دەکەوێتە ناوچەی گوانگدۆنگ.

## گشتی
بەپێی داتاکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ٢٫٨٢٦٫٢٤٦ کەسە

## سەرچاوەکان

پۆل:شارەکانی چین
بۆرسلینگن

**بۆرسلینگن** () شارەوانییەکە لە ناوچەی ئەلب-دۆناو-کریس لە ناوچەی بادن-ڤورتێمبێرگ لە ئەڵمانیا.
## سەرچاوەکان

* 


پۆل:شارەوانییەکانی بادن-ڤویرتمبێرگ
کۆپیگن

**کۆپیگن** شارەوانییەکە لە ناوچەی کارگێڕی ئیمێنتال لە شارۆچکەی بێرن لە سویسڕا.
## مێژوو
کۆپیگن بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١١٣٩ و دووبارە لە دەوروبەری ساڵی ١١٨١-١١٨٢ بە ناوی چۆپینگن باس کراوە.  لە ساڵی ١٨٨٧ گوندی بریچێرشاوزەرن لە کۆپیگن جیابووەوە و بوو بە بەشێک لە واینیگن. ناوچەی شارەوانی زۆر زوو لە مێژوودا پێکھێنرا.  شتومەکی سەردەمی بەردینە نوێیەکان لە ئۆشبێرگ و بەدرێژایی ئۆش دۆزراونەتەوە. شتومەکی سەردەمی برۆنزی و تەپۆڵکەیەکی گۆڕی ھالستات بەدرێژایی ئوتزنستۆرفستراس دۆزرایەوە.

## سەرچاوەکان
*
ئاغدام

**ئاغدام** () شارێکە لە ئازەربایجان، ژمارەی دانیشتووانی بریتییە لە ٣٬٧٧٠ کەس.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٨یەم
عەمانوێل غەریب

**عەمانوێل غەریب** ( 1950 -)، قەشەیێكی کوەیتی  کەنیسەی نیشتمانی ئینجیلی یەلە کوێت ، نوێنەرایەتی کەمینەی مەسیحی دەکات لە کوێت ، و بە یەکەم قەشەی هاوچەرخی کەنداو دادەنرێت کە ئەم پۆستەی بەدەستهێناوە، هەروەها یەکەم قەشەی هاوچەرخە کە كۆفیە و  جلی کڵێسا لەبەر بكات  لە کاتی ئەنجامدانی ڕێوڕەسمە ئاینییەکان، بەڵام لە كاتی ئاساییدا بەرگاڵی  کوەیتی دشداشەو عەقاڵ دەپۆشێت. 

## ژیانی
لە ساڵی ١٩٥٠ ، لە کوەیت لەدایکبووە، ، خێزانەکەی پێشتر لە یەکێک لەو خانووانەدا دەژیا کە دەکەوێتە پشت نەخۆشخانەی ئەمریکی لە ناوچەی ئەلوەتیە ، کە پێشتر ناوی خانووەكانی ئەلحەمەد بووە، باوکی بە رەچەڵەك خەڵكی باكووری كوردستانە (باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیا) و لە ساڵی ١٩٢٨ هاتۆتە كوێت تا لەگەڵ مامی، شەماشە یەعقوبدا  بژی.  بە ڕەچەڵەک ئاشوورین,   و خەڵكی **کەربۆران**ن لەپارێزگای ماردین, باوکی لەوێ لەدایک بووە وژیاوە و لە کاتی کۆمەڵکوژیی سێفۆ ١٩١٥ لە ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا ئاوارە بووە بۆ کوێت .  سەبارەت بە دایکی، ئەو سەر بە کڵێسای ئۆرسۆدۆکسی سوریانی و بە ئەسڵ خەڵكی  موسڵن .  

لە ساڵی ١٩٧١ لە زانکۆی کوێت, کۆلێژی زانست، کیمیا و جیۆلۆجی خوێندنی تەواو كردووەو لە هەمان ساڵدا وەک توێژەری جیۆلۆجی پەیوەندی بە وەزارەتی نەوتەوە کردووە، و دواتر بەرزكراوەتەوە بۆ پۆستی توێژەری باڵای جیۆلۆجی و دواتر بۆ پۆستی سەرپەرشتیاری هەڵكۆڵین و بەرهەمهێنان، پاشان كراوە بە بەڕێوەبەری کۆمپیوتەری ئەلیکترۆنی بە وەكالەت تا خانەنشین بوونی لە ساڵی ١٩٩٦ .

## هەڵبژاردنی
عەمانوێل غەریب لە ساڵی ١٩٩٢  وەک قەشەی كڵێسا هەڵبژێررا و لە ساڵی ١٩٩٩ وەک خودان(راعی) لە کڵێساکە دەستنیشانکرا. قەشە عەمانوێل بە یەکەم مەسیحی کوێتێ دادەنرێت کە دەستنیشانکرابێت وەك خودانی کەنیسەی نیشتمانی ئینجیلی لە کوەیت . شایەنی گوتنە كە ژمارەی دیانەكانی کوەیت نزیكەی ١٥٠ کەسن، لە ڕەگەزی نێر و مێ،  وەک  هاوڵاتیی کوەیتی، بەبێ جیاوازی و جیاکاری، مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
پۆل:قەشەکان
پۆل:دیانەكانی كوێت
پۆل:ئاشووری لە هەندەران
پۆل:زیندووان
یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ١٩٩٣

**یاری کۆتاییی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپای ١٩٩٣**  یارییەکی تۆپی پێ بوو لە نێوان یانەی مارسیلیا فەرەنسی و یانەی میلانی ئیتاڵی کە لە ٢٦ی ئایاری ١٩٩٣ لە ئۆڵۆمپیادیۆنی میونشن ئەنجامدرا .یارییەکە بە ئەنجامی ١-٠ لە بەرژەوەندی یانەی ئۆڵۆمپی مارسیلیا کۆتایی هات.تاکە گۆڵی یارییەکە لەخولەکی ٤٣ لەلایەن بەرگریکاری مارسیلیا باسیل بۆلی  تۆمارکرا.ئەوە یەکەمجار بوو یانەیەکی فەرەنسی جامی خوولەکە بباتەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* وەرزی ١٩٩٢-٩٣ لە ماڵپەڕی یوفا

پۆل:پێشبڕکێیە وەرزشییەکان لە میونشن
کریس ھادفیڵد

**کریس ئۆستن ھادفیڵد** (؛ لەدایکبووی ٢٩ی ئابی ١٩٥٩) ئەستێرەگەڕی خانەنشین، ئەندازیار، فڕۆکەوانی شەڕکەر، و مۆسیقاژەنێکی کەنەدییە. یەکەم کەنەدی بوو کە چالاکیی لەدەرپێڕاگوێزی لە بۆشاییی دەرەکی ئەنجام دا، کاری ھەڵفڕینی بۆ دوو ئەرکی مەکۆی بۆشایی کردووە و ھەروەھا وەک فەرماندەری وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی (ISS) کاری کردووە. پێش ئەوەی وەک ئەستێرەگەڕ کار بکات، بۆ ماوەی ٢٥ ساڵ لە ھێزە چەکدارەکانی کەنەدا وەک فڕۆکەوانی شەڕکەری فەرمانداری ئاسمانی کاری کردووە.

## ژیانی تایبەتی
کریس لە سارنیا، ئۆنتاریۆ لە دایک بووە. دایک و باوکی ڕۆجەر و ئێلەنۆر ھادفیڵدن کە لە میڵتن، ئۆنتاریۆ دەژین. کریس لە کێڵگەیەکی گەنمەشامی لە ئۆنتاریۆی باشوور گەورە بووە. ئەندامی کۆمەڵەیەکی پێشڕەوایەتی بوو کە لە گۆڕەپانەکانی میڵتن کۆ دەبوونەوە. لە مناڵییەوە حەزی لە فڕین بووە و لە تەمەنی نۆ ساڵیدا حەزی لە بوون بە ئەستێرەگەڕ کردووە، دوای ئەوەی نیشتنەوە لەسەر مانگی ئەپۆلۆ ١١ی لە تەلەڤیزیۆن بینی. ھاوسەرگیریی لەگەڵ کچەھاوڕێی قۆناغی ئامادەیی، ھێلین کردووە، سێ مناڵیان ھەیە: کایڵ، ئیڤان و کریستین ھادفیڵد. کریس پێش ئەوەی ببێتە فڕۆکەوانی تاقیکردنەوەیی، لە ناوچەی بەفرەخلیسکێی گلێن ئیدن ڕاھێنەری بەفرەخلیسکێ بووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩
پۆل:گیتارژەنانی کەنەدی
پۆل:ئەستێرەگەڕە کەنەدییەکان
پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:خەڵکی میڵتن، ئۆنتاریۆ
پۆل:خەڵکی سارنیا
پۆل:فەرماندەرانی وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی
پێدرۆ پاسکال

**خۆسێ پێدرۆ بالماسێدا پاسکال** (؛ لەدایکبووی ٢ی نیسانی ١٩٧٥) ئەکتەرێکی ئەمریکی لەدایکبووی چیلییە. دوای نزیکەی دوو دەیە بە ڕۆڵی بچووک لە فیلم و تەلەڤیزیۆندا، پاسکال بەھۆی ڕۆڵی ئۆبێرین مارتێل لە وەرزی چوارەمی زنجیرەی خەیاڵیی ئێچ بی ئۆ بە ناوی ''کایەی تەختە پاشایەتییەکان'' و ڕۆڵی خاڤیێر پێنیا لە زنجیرەی تاوانکاریی نێتفلیکس بە ناوی *[[نارکۆس]]* (٢٠١٥–٢٠١٧) ناوبانگی دەرکرد.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*

پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ئاشلی بێنسۆن

**ئاشلی بێنسۆن** () خانمەکتەر و مۆدێلێکی ئەمریکییە، زۆربەی ناوبانگەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ڕۆڵی لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی شۆخە بچووکە درۆزنەکان. ھەروەھا ڕۆڵی لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی «چۆن دایکتانم بینی» دا بینیوە کە لە ساڵی ٢٠٠٥ دروست کراوە و تا ئێستا پێنج خەڵاتی ئێمی بەدەستھێناوە و وەرزی نۆیەمی ئەم زنجیرەیە لە ساڵی ٢٠١٤ کۆتایی ھات. ھەروەھا بێنسۆن ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی CSI: Miami بینیوە و ھاوبەشی لە فیلمی Going from 13 to 30 شانبەشانی جێنیفر گارنەر و مارک ڕوفالۆ ڕۆڵی سەرەکی گێڕاوە. ڕۆڵی ھانا مارینی لە فیلمی Pretty Little Liars و بریتی لە فیلمی Spring Break بینیوە، کە لەم فیلمەدا لەگەڵ ئەکتەرەکانی وەک جەیمس فرانکۆ و سلینا گۆمێز ڕۆڵی سەرەکی بینیوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرانی دووڕەگەزخوازی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
پۆل:کچە ئەمریکیە سەماکارەکان
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی دووڕەگەزخواز
پۆل:ژنە مۆدێلەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:زیندووان
پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:کچە ئەمریکییە سەماکارەکان
پۆل:خەڵکە ئێڵ جی بی تییەکانی کالیفۆڕنیا
مێژووی ئیسرائیل

**مێژووی ئیسرائیل** () وڵاتی ئیسرائیل لە ساڵی ١٩٤٨ بە فەرمی دامەزراوە. ھەرچەندە پێویستە مێژووی ئیسرائیل بەو شێوەیە ھەژمار بکرێت کە دوو بەش لە مێژووی جوولەکەکان لە خاکی کۆنی ئیسرائیل و مێژووی دەوڵەتی مۆدێرن ئیسرائیلدا لەخۆدەگرێت. ئەم وڵاتە بە نزیکەیی دەکەوێتە شوێنی شانشینی کۆنی جوولەکەکان، بەو جیاوازییەی کە ئەو خاکە کۆنە کەناری ڕۆژاوای ڕووباری ئوردنیشی لەخۆگرتبوو. ئەم شوێنە شوێنی لەدایکبوونی زمانی عیبری بووە کە ئەمڕۆ لە ئیسرائیل قسەی پێدەکرێت. ھەروەھا لەم خاکەدا شوێنی پیرۆز بۆ ئایینی جوولەکایەتی و مەسیحییەت و ئیسلام و بەھایی ھەیە. سەرەڕای ئەوەی کە خاکی ئیسرائیل بەدرێژایی سەدەکان دەستی لە نێوان ئیمپراتۆرییەتە جیاوازەکاندا گۆڕی، بەڵام زۆربەی دانیشتووانی ئەو خاکە تا سەدەی سێیەمی زایینی وەک جوولەکە مانەوە. ئەم ناوچەیە لەدوای سەدەی سێھەمەوە بەشێوەیەکی زۆر مەسیحییەت کرا و دوای فەتحکردنی موسڵمانان لە سەدەی حەوتەمدا زیاتر موسڵمان تێدا بوو، لە ناوەڕاستی سەدەی بیستەمەوە دیسانەوە جوولەکە زۆری تێدا بوو. لە نێوان ساڵانی ١٠٩٦ بۆ ١٢٩١ز، ئەم ناوچەیە ناوەندی ململانێی نێوان موسڵمانان و مەسیحییەکان بووە لە شەڕەکانی خاچھەڵگریدا و دوای ئەوە تا ساڵی ١٩١٧ بە بەشێک لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی دادەنرا.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:مێژووی ئیسرائیل
پۆل:مێژووی جوولەکە بەپێی وڵات
ئیماجن (گال گادۆت)

**ئیمەیجن** () لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٠، ئەکتەری ئیسرائیلی گال گادۆت لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئینستاگرام گرتەیەکی ڤیدیۆیی خۆی بڵاوکردەوە، لەگەڵ کۆمەڵێکی گەورەی ھاوڕێی بەناوبانگ، گۆرانی "Imagine"ی جۆن لێنۆن دەوتەوە، کە ئامانج لێی بەرزکردنەوەی ورە لە بەرامبەر پەتای کۆڤید-١٩.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:جۆن لێنۆن
شەڕی ماددە ھۆشبەرەکان لە مەکسیک

**شەڕی ماددە ھۆشبەرەکان لە مەکسیک** ئاماژەیە بۆ ململانێ چەکدارییەکانی نێوان بازرگانانی ماددە ھۆشبەرەکان و ھێزە ئەمنییەکان و کۆماندۆکانی سوپای مەکسیک، کە لە ١١ی ئەیلوولی ٢٠٠٦ دەستیپێکردووە، بە ناردنی ٦٥٠٠ ئەندامی سوپای مەکسیک بۆ ویلایەتی میچۆاکان لە مەکسیک بۆ کۆتاییھێنان بە ململانێکان بە ماددە ھۆشبەرەکانی بازرگانان.

ئەمریکا لەم ململانێیەدا پشتگیری لە سوپای مەکسیک کرد. مەکسیک شوێنێکە بۆ گواستنەوەی کۆکاین لە کۆڵۆمبیا بۆ ئەمریکا. ئەم ململانێیانە بووە ھۆی ئەوەی نرخی کۆکاین لە ٣٧ ویلایەتی ئەمریکا بە ڕێژەی ٥٠٪ بەرزبێتەوە، لەکاتێکدا پاکییەکەی بە ڕێژەی ١١٪ کەمی کردووە. تا مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٢ زیاتر لە ٤٠ ھەزار کەس لە مەکسیک بەھۆی توندوتیژییەکانی پەیوەست بە ماددە ھۆشبەرەکانەوە گیانیان لەدەستداوە. تا ئێستا نزیکەی ١٠٠ قاچاخچی کە لەم پێکدادانانەدا دەستگیرکراون خۆیان ڕادەستی دەسەڵاتی دادوەری کردوە. یەکێک لەوانە خواکین گوزمان سەرۆکی کارتێلی سینالوایە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ململانێکانی ٢٠٠٨
پۆل:ململانێکانی ٢٠٠٧
پۆل:ململانێکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ململانێکانی ٢٠١٤
پۆل:ململانێکانی ٢٠١٣
پۆل:ململانێکانی ٢٠١٢
پۆل:ململانێکانی ٢٠١١
پۆل:ململانێکانی ٢٠١٠
پۆل:ململانێکانی ٢٠٠٩
پۆل:ململانێکانی ٢٠٠٦
پۆل:شەڕەکانی مەکسیک
شەڕی زستان

**شەڕی زستانە** ململانێیەکی سەربازی بوو لە نێوان یەکێتی سۆڤیەت و فینلاند. لەشکرکێشی سۆڤیەت لە ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٣٩ ڕوویدا، کە سێ مانگ دوای دەستپێکردنی جەنگی جیھانی دووەم بوو. ئەم شەڕە لە ١٣ی ئازاری ١٩٤٠ بە واژووکردنی پەیمانی ئاشتی مۆسکۆ کۆتایی ھات. لە ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٣٩ کۆمەڵەی گەلان ئەم وڵاتەی لە ئەندامێتی خۆی دەرکرد لەکاتێکدا دەستدرێژی سۆڤیەت بۆ سەر فینلاند بە نایاسایی ناوبرد.

فینلاند تا سەرەتای سەدەی نۆزدەیەم بە یەکێک لە پارێزگاکانی ئیمپراتۆرییەتی سوید دادەنرا. دوای چەندین شەڕ لە نێوان ھەردوولا، دواجار لە ساڵی ١٨٠٩، بەپێی پەیمانی حەمینە، فینلاند وەک دوکایەتییەکی سەربەخۆ پەیوەندی بە ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا کرد. لە سەرەتای قۆناغی سەربەخۆیی فینلاند ڕێڕەوێکی خێرای گەشەسەندنی پەیڕەو کرد. ئەمەش لە بوارە جیاوازەکاندا خێراتر بوو بەو چاکسازیانەی کە بەناوی ئەسکەندەری دووەمەوە، ئیمپراتۆری ڕووسیا ئەنجامدرا و دواجار فینلاند توانی ھێزی چەکداری خۆی ھەبێت لەو ماوەیەدا. لە سەرەتای سەدەی بیستەمەوە بزووتنەوەی سەربەخۆیی لە فینلاند دەستی بە دەرکەوتنی خۆی کرد، کە ڕووبەڕووی سەرکوتی ڕووسەکان و ھەڵوەشاندنەوەی ھێزە چەکدارەکانی بووەوە. ھەر بۆیە فینلەندییەکان بە ھاوکاری ئەڵمانییەکان کۆمەڵێک خۆبەخشی میلیشیای نھێنییان پێکھێنا. ئەم ھێزانە لە سەردەمی جەنگی جیھانی یەکەمدا لە بەرەی ڕۆژھەڵات دژی ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا و دواتر لە ڕێکخستنەوەی ھێزە چەکدارەکانی فینلەندا بەکارھێنران. 

دوای شکستی ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا لە جەنگی جیھانی یەکەم و سەرھەڵدانی کۆمۆنیستەکان لەم وڵاتەدا، لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩١٧ سەربەخۆییی فینلاند لەلایەن ئەنجومەنی پیرانی وڵاتەکەیەوە ڕاگەیەندرا. تا کۆتایی ھەمان مانگ، حکوومەتەکەی ڤلادیمێر لینین لە ڕووسیای سۆڤیەت کە بەشدار بوو لە شەڕێکی ناوخۆدا و نەیتوانی زاڵ بێت بەسەر ئەم ناوچەیەدا، ھەروەھا دان بە سەربەخۆیی فینلانددا نا بە ھیوای گەڕانەوەی خۆبەخشانە بۆ ژێر کۆنترۆڵی ڕووسەکان. ڕاستەوخۆ دوای سەربەخۆیی، ململانێیەکی چەکداری لە نێوان لایەنگرانی کۆمۆنیزم کە بە «سوورەکان» ناسراوە بە یارمەتی ھێزە ڕووسییەکانی ئامادەبووو لەم وڵاتە و نەیارەکانی کە بە «سپی پێستەکان» ناسراون ڕوویدا، کە ناوی شەڕی ناوخۆی فینلاند بوو. ئەم جەنگە دواجار بە دەستێوەردانی ئەڵمانییەکان و شکستی کۆمۆنیستەکان کۆتایی ھات. 
## سەرچاوەکان

پۆل:فینلاند
پۆل:زستان
پۆل:ململانێکانی ١٩٤٠
پۆل:ململانێکانی ١٩٣٩
پۆل:شەڕەکانی یەکێتیی سۆڤیەت
بۆش (کۆمپانیا)

**ڕۆبێرت بۆش جی ئێم بی ئێچ** (زۆرجار بە **بۆش** ناودەبرێت) کۆمپانیایەکی ئەلیکترۆنی و ئەندازیارییە و بنکەکەی لە شاری گێرلینگن لە ویلایەتی شتوتگارتی ئەڵمانیایە. کۆمپانیای بۆش گەورەترین دابینکەری پارچەی ئۆتۆمۆبیلە لە جیھاندا، کۆمپانیاکە لەلایەن ڕۆبەرت بۆشەوە لە ساڵی ١٨٨٦ لە شاری شتوتگارت دامەزراوە.
## سەرچاوەکان

پۆل:ئەندازیاری
پۆل:ئەلەکترۆنیک
فایەر میت گازۆلین

**فایەر میت گازۆلین** () گۆرانییەکە لەلایەن گۆرانیبێژ و گۆرانینووسی ئوسترالی سیا تۆمارکراوە، بۆ شەشەمین ئەلبوومی ستۆدیۆیی خۆی بەناوی «١٠٠٠ فۆڕمی ترس» (٢٠١٤). لەلایەن سیا و گرێگ کورستین و ساموێل دیکسۆنەوە نووسراوە. ھەروەھا کورستین گۆرانییەکەی بەرھەمھێناوە. لە ١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٥ لە ئەڵمانیا وەک چوارەم و کۆتا تاکە گۆرانی ئەلبومەکە بڵاوکرایەوە. کلیپەکە لە ٢٣ی نیسانی ٢٠١٥ لە یوتیوب بڵاوکرایەوە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:تاک گۆرانیەکانی ٢٠١٥
پۆل:گۆرانییەکانی ٢٠١٤
شەڕی عەرەب و ئیسرائیل (١٩٤٨)

**شەڕی عەرەب و ئیسرائیل لە ساڵی ١٩٤٨** یان **یەکەم شەڕی عەرەب و ئیسرائیل** قۆناغی دووەم و کۆتا قۆناغی شەڕی فەلەستین و ئیسرائیل بوو لە ساڵانی ١٩٤٧–١٩٤٩. ئەم شەڕە بە فەرمی بە کۆتایی ھاتنی پارێزگاری بەریتانیا بەسەر فەلەستین لە نیوەی شەوی ١٤ی ئایاری ١٩٤٨ دەستی پێکرد. ھەروەھا لە ھەمان ڕۆژدا میساقی سەربەخۆیی ئیسرائیل دەرچوو. ھەروەھا ھێزەکانی ھاوپەیمانی سەربازیی وڵاتانی عەرەبی لە بەرەبەیانی ١٥ی ئایاردا چوونە ناو فەڵەستینی بەڕیتانیا.

میسرییەکان بە درێژایی کەنارەکانی باشوور پێشڕەوییان کرد و لە نزیک ئەشدۆد وەستان و فەوجەکەی عەرەبی ئوردن و ھێزە عێراقییەکان بەرزایییەکانی ناوەڕاستی فەلەستینیان گرت. ھەروەھا سووریا و لوبنان چەندین ململانێیان لەگەڵ ھێزەکانی ئیسرائیل لە باکوور ھەبووە. میلیشیا جوولەکەکان کە لە سوپای ئیسرائیل کۆبوونەتەوە توانیان ھێزە عەرەبییەکان بوەستێنن. لە مانگەکانی دواتردا توندی ململانێکانی نێوان سوپای ئیسرائیل و سوپای عەرەبی کە ھێواش ھێواش پاڵیان پێواوە بۆ دواوە، زیاتر بوو. سوپای ئوردن و عێراق توانیان زۆرینەی بەرزایییەکانی فەلەستین کۆنترۆڵ بکەن و قودسی ڕۆژھەڵات بگرن بە شاری کۆنیشەوە. ئەو ناوچەیەی میسر داگیری کردبوو سنووردار بوو بە کەرتی غەززە و ناوچەیەکی بچووک لە ئەلفەلوجە کە لەلایەن ئیسرائیلییەکانەوە گەمارۆدرابوو. لە مانگەکانی تشرینی یەکەم و کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٤٨ ھێزەکانی ئیسرائیل ھێرشیان کردە سەر لوبنان و داگیرکردنی نیمچە دوورگەی سینا میسری و ھێزەکانی میسریان لە غەززە گەمارۆدا. دوایین چالاکیی سەربازی لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٤٩ ڕوویدا کاتێک ھێزەکانی ئیسرائیل بیابانی نەگێڤیان داگیرکرد و چوونە ناو دەریای سوورەوە. لە ساڵی ١٩٤٩ ئیسرائیل لە ٢٤ی شوبات و لە ٢٣ی ئازار لەگەڵ لوبنان و ٣ی نیسان و ئوردن و ٢٠ی تەممووز لەگەڵ میسر ڕێککەوتنی ئاگربەستی واژووکرد. لەو ماوەیەدا کۆچ و دەرکردنی عەرەبە فەلەستینییەکان بەردەوام بوو.
## سەرچاوەکان
* 


پۆل:کێشەی عەرەبەکان و ئیسرائیل
پۆل:سووریا لە ١٩٤٨
پۆل:شەڕی عەرەب–ئیسرائیل (١٩٤٨)
پۆل:ئیسرائیل لە ١٩٤٨
زمانی ئادیگی

220x440px|وێنۆک|زمانی چەرکەسی (٢٠٠٢)
**زمانی ئادیگی** یان **زمانی چەرکەسی** ( **адыгабзэ** )، وشەی زمانی چەرکە ئاماژەیە بۆ کۆمەڵە زمانێکی فراوانتر کە تەنھا زمانی ئادیگی ناگرێتەوە.  

زمانێکی کۆنی وەسفکەری بزوێنە، بە ئەلفوبێی سیریلیک (ڕووسی) نووسراوە، کە خوێندنەوە و نووسینی قورس دەکات بەھۆی درێژی وشەکانەوە. ھەر پیتێکیش واتای خۆی ھەیە، بۆیە ئەلیف بە واتای (دەست) دێت، با واتای (زۆر)، میمیش بە واتای (بۆن) دێت، جوڵەی پیتەکەش کاریگەری لەسەر واتاکەی دەبێت، ژمارەی پیتەکان ٥٢ پیتە، لەگەڵ بزوێنەکاندا دەگاتە ٦٠.

## سەرچاوەکان

پۆل:زمانە پێکەوەنووساوەکان
پۆل:چەرکەسەکان
پۆل:زمانەکانی عێراق
پۆل:زمانەکانی ئوردن
پۆل:زمانەکانی ڕووسیا
پۆل:زمانەکانی سووریا
پۆل:زمانەکانی تورکیا
پۆل:زمانەکانی قەوقاز
ئەھریمەن

**ئەھریمەن** لە ئایینی زەردەشتیدا خودای خراپەیە، لە ئایینەکانی تریشدا شەیتانە، بە زمانی ئاڤێستا پێی دەوترێت **ئەنگرا ماینو،** لەگەڵ ئاھورا مەزدا، خوداوەندی چاکە و خۆشەویستی ھاوتا دەکرێت.   
## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ئایینی زەردەشت
پۆل:دینی زەردەشت
سۆچی

**سۆچی** (بە ڕووسی: Сочи)، (بە چەرکەسی: Шъачэ)، شارێکە دەکەوێتە ناوچەی کراسنۆدار لە ڕووسیا پێشتر شارێکی چەرکەسی بووە بۆ یەکێک لە ھۆزەکانی چەرکەس، ئەویش ھۆزی ئوبیخی سیرکازییە و لە ئێستادا بە ھاوینەھەواری ڕووسی لوکس دادەنرێت کە دەکەوێتە کەناری دەریای ڕەش ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠٠٦دا ٣٤٩٬٤٨١ کەس بووە. لە ٤ی تەممووزی ٢٠٠٧ شارەکە ھەڵبژێردرا بۆ ڕێکخستنی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠١٤، بەڵام چەرکەسییەکان لە ناوخۆ و دەرەوە دژی دامەزراندنی ئەم دانیشتنەبوون، کە لە شارێکدا بەڕێوەدەچێت کە گەواھیدەری ئەو کۆمەڵکوژییە خوێناویانە بوو کە ڕوویاندا، مێژوو لە ماوەی سەدەی نۆزدەھەمدا شتێکی لەو جۆرەی نەبینیووە بەرامبەر بە ھۆزەکانی چەرکەس، بەجۆرێک ئەم ڕووداوانە بووە ھۆی ئەوەی کە چەرکەسییەکان ھەڵبێن بۆ ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی دوای ڕووخانی سیرکاسیا لە ساڵی ١٨٦٤ دوای دوایین شەڕەکانیان لە دۆڵی خدز، کە لە بەرامبەردا عوسمانییەکان ئەوانی دیکەیان نارد بۆ بەرەکانی جەنگ لە باڵکان بۆ ئەوەی لە شەڕەکاندا بمرن جگە لە مردنیان بەھۆی نەخۆشی و خنکانیان لە دەریای ڕەشدا، کە تێیدا چەرکەسەکان ڕەتیدەکەنەوە ماسی بگرن تا ئەم ڕێکەوتە دوای ١٤٤ ساڵ بەھۆی خەم و پەژارەیان بۆ باوباپیرانیان کە فڕێدرانە ناو ئەم دەریایە، و پاشان نیشتەجێکردنی ئەوانی دیکەیان لە ناوچەکانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی (تورکیا، ئەردەن، فەلەستین، سووریا)، کە نموونەی ئیش و ئازاری نەتەوەیەکی کۆنی ئەورووپی دەخاتەڕوو، ھەزاران شەھیدیان لە شەڕەکاندا پێشکەشکرد، کە ئەفسانە بوون لە ئەسپ سواری و ڕەوشتی بەرزدا، ھەر بۆیە چەرکەسییەکان پێداگرن لەسەر ستایشکردنی باوباپیرانیان لەم یارییە ئۆڵۆمپییانەدا و ساڕێژکردنی ئەو ئازار و برینانەی کە لە ماوەی سەد ساڵی ڕابردوودا بەسەریاندا ھاتووە، بۆ ئەوەی زاراوەی کۆمەڵکوژی و پاکتاوی نەتەوەیی بۆ وڵاتە نوێیەکان بۆ یەکەمجار لەسەر خاکی سیرکاز (Circassia) جێبەجێیان کرد، کە بووە ھۆی نەمانی گوندەکانی ناوچەکانی قەوقاز لەگەڵ دانیشتووانەکەشیدا، و بەم پێیەش پێویستی بە چارەسەرێکە بۆ چەرکەسییەکان لە وڵاتانی ڕەوەند و پێویستی ناساندنیان وەک ھاووڵاتی سیرکاسیا، بۆ ئەوەی لاپەڕەکانی سەردەمی سەخت بۆ باوباپیرانیان بپێچنەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٣٨
پۆل:سۆچی
سینەمای ڕۆمانیا

**سینەمای ڕۆمانیا** () ئاماژەیە بۆ ھەموو ئەو فیلمانەی کە لە ڕۆمانیا یان سینەماکارانی ڕۆمانی لە دەرەوەی وڵات دروستیان کردوون.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:سینەمای ڕۆمانیا
جەستن براینەر

**جەستن برینەر**، یەکێکە لە ئەکتەرەکانی سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)، کە بەشداری چەندین فیلمی کردووە.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی کایەی ڤیدیۆیی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە نێرەکانی ویلایەتی میریلاند
پۆل:دەرچووانی زانکۆی باکووری تێکساس
جێب بڕاون

**جێب بڕاون**، یەکێکە لە ئەکتەرەکانی سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)، کە بەشداری چەندین فیلمی کردووە.

## سەرچاوەکان

*
کۆمەڵەی سینەمای لاوانی ئێران

وێنۆک
**کۆمەڵەی سینەمای لاوانی ئێران** گەورەترین کۆمەڵەی سینەماکاری لە ئێرانە و یەکێک لە گەورەترین قوتابخانەکانی فیلمسازی لە جیھاندا، بە پشتبەستن بە ژمارەی بەرھەمە دروستکراوەکان کە تایبەتە بە ڕاھێنانی ٧ مانگی سینەماکاری و خولی کورتخایەنی یەک کۆرسی، ھەروەھا بەڕێوەچوونی فێستیڤاڵێکی نێودەوڵەتی کورتە فیلم. کۆمەڵەی سینەمای لاوانی ئێران لە ساڵی ١٩٧٦ وەک ڕێکخراوێکی قازانج نەویست دامەزرا و لە نووسینگەی تۆماری کۆمپانیا و دامەزراوە نابازرگانییەکانی تاران بە ژمارە ١٧٩٤ تۆمار کرا.

## سەرچاوەکان
*
مەسعوود کیمیایی

**مەسعوود کیمیایی** سینەماکار و نووسەری ئێرانی، لە ٧ی ئابی ١٣٢٠ لە دایکبووە. یەکێک لە کەسایەتییە دیارەکانی سینەمای ئێران و یەکێک لە کەسایەتییە سەرەکییەکانی شەپۆلی نوێی سینەمای ئێرانە. ناوبراو بە نووسەر و دەرھێنەرێکی کاریگەر دادەنرێت کە ڕۆڵێکی گرنگی لە پێکھێنانی ئابووری سینەما لە ئێراندا بینیوە. کیمیایی بە وەستای دروستکردنی پاڵەوان لە سینەمای ئێرانیشدا ناسراوە. بە دروستکردنی فیلمی قەیسەر (١٣٤٨)، دوو جەمسەری سینەما و ھونەر و بازرگانی بەیەکەوە گرێدا و ھاوکات لەگەڵ چەند سینەماکارێکی دیکەدا دەستپێشخەری ئەو قۆناغەی کرد کە شەپۆلی نوێ لە سینەمای ئێراندا ناسرا. زۆربەی بەرھەمەکانی کیمیایی لە چەشنی کۆمەڵایەتی-سیاسیدایە. جگە لە چالاکییە سینەمایییەکان، ئەزموونی نووسینی ڕۆمان و شیعریشی ھەبووە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی
پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی تاران
محەممەدعەلی سێپانلۆ

**محەممەد عەلی سێپانلۆ** (لە ٢٩ی تشرینی دووەمی ١٩٤٠ لەدایکبووە - لە ٢١ی ئایاری ٢٠١٥ کۆچی دوایی کردووە) شاعیر، ڕۆژنامەنووس، ڕەخنەگری ئەدەبی، وەرگێڕێکی ئێرانی بووە. جگە لە وەرگێڕانی بەرھەمە ئەدەبییەکان، کۆمەڵە شیعری وەکوو باراج، شۆستە، پەپوولەی وڵاتەکەم دەگرم، دەربەدەری لە نیشتمان، کاتژمێری ھیوا، فیروزە لە تەم و پاییز لەسەر ڕێگای خێرا، بەلەم سواری لە تارانی نووسیوە. ھەروەھا سێپانلۆ بەرھەمی نووسەرانی بەناوبانگی جیھانی وەک ئەلبێرت کامۆ و ژان پۆڵ سارتەری وەرگێڕاوە. خوێندکاری قوتابخانەی یاسای زانکۆی تاران و یەکێک لە ئەندامانی یەکەمی کۆمەڵەی نووسەرانی ئێران بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠
پۆل:مردووانی ٢٠١٥
پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خەڵکی تاران
پۆل:دەرچووانی زانکۆی تاران
سینەمای میانمار

**سینەمای میانمار** (ئینگلیزی : Cinema of Myanmar) مێژوویەکی دوور و درێژی هەیە. لە دەیەی یەکەمی سەدەی بیستەمەوە سینەما لە بۆرمای پێشوو و میانماری ئێستا گەشەی کردووە. ئۆین ماونگ یەکەم بەرهەمهێنەر و دەرهێنەری بۆرمایە لە مێژووی ئەم وڵاتەدا و ئەمڕۆ بە باوکی سینەمای میانمار ناسراوە. یەکەم فیلم کە دروستی کرد وێنەگرتنی پرسەی تون شین بوو (سیاسەتمەدارێکی دیاری ساڵانی ١٩١٠ کە بەھۆی سەربەخۆیی بۆرما ستایش و ڕێزی لێدەگیرا). فیلمەکە لە سینەما شاھانە بۆ خەڵک نمایشکرا. بینەران ڕێزیان لەم فیلمە گرت، بەڵام ئۆین مۆنگ لە سەرەتای فیلمەکەدا پێش کارەکان ئەم ڕستەیەی نووسیوە: تکایە داوای لێبوردنمان قبوڵ بکەن بۆ نزمی کوالێتی فیلمەکە.   
## سەرچاوەکان

پۆل:فیلمە بۆرماییەکان
پۆل:سینەمای میانمار
سینەمای سۆماڵیا

**سینەمای سۆماڵ** () ئاماژەیە بۆ پیشەسازی فیلم لە سۆماڵ . بەڵام ناکرێ پێداچوونەوە بە سینەمای ئەم خاکەدا بکرێت بەبێ لەبەرچاوگرتنی بارودۆخی کۆلۆنیالیزم تا ساڵی ١٩٦٠ و ململانێکانی ئێستای ئەم وڵاتە. پێشتر سۆماڵ کۆلۆنییەکی ئیتالیا بووە لە ناوچەکانی باکوور، بە سۆمالیلاند ناسرابوو، هەروەها کۆلۆنییەکی بەریتانیا بووە لە ناوچەکانی باشوور. دوای سەربەخۆیی، زۆر ئاژاوەگێڕی و ئاژاوە و کودەتاکان بوونەتە هۆی ئەوەی کە حکومەتی ناوەندی لە سۆماڵ و لە مۆگادیشۆی پایتەختەکەیدا بە مانا ڕاستەقینە بوونی نییە. ئەم نائارامیانە لە هەموو کاروباری کۆمەڵایەتی و چانددا ئازاری خەڵکی ئەم وڵاتەی داوە و سینەمای سۆماڵیش بێ پشک نییە.     

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو فیلمانەی لە سۆماڵیا ڕوودەدەن