open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
عەرەب سات

**** کە بە ڕێکخراوی مانگی دەستکردی  زنجیرەیەک مانگی دەستکردی پەیوەندی و پەخشە کە خاوەندارێتی کۆمەڵەی دەوڵەتانی عەرەبی دەکات ڕێکخراوەکە لە ساڵی ١٩٧٦ دامەزراوە، و خزمەتگوزارییەکانی سوود بە ملیۆنان ماڵ لە زیاتر لە ١٠٠ وڵات لە سەرانسەری ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و ئەفریقا و ئەورووپادا دەگێڕن ھەروەھا ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە دابینکردنی تەواوی خزمەتگوزارییەکانی پەخش و ڕادیۆیی، پەیوەندییە وایەرلێس و بێ وایەرەکان.

## سەرچاوەکان

پۆل:میدیای بەکۆمەڵی عەرەبی
تۆڕی وەرزشی سعوودیە

**تۆڕی وەرزشی سعودیە**  **SSC** تۆڕێکی وەرزشی سعودیە کە لە نۆ کەناڵ پێکھاتووە، و خاوەنی مافی پەخشکردنی سەرجەم پاڵەوانێتییەکانی سعوودیەی ھەیە.

## سەرچاوەکان
ئەکشن لەگەڵ وەلید

**ئەکشن لەگەڵ وەلید** بەرنامەیەکی وەرزشی سعودیە کە لەلایەن کەسایەتی میدیایی سعودی وەلید ئەلفەراج پێشکەش دەکرێت. بەرنامەکە یەکێکە لەو بەرنامە گفتوگۆیانەی کە ناوەڕۆکی وەرزشی لە سعودیە ھەیە، و زۆرجار میوانداری ڕۆژنامەنووسانی وەرزشی و پیشەگەرانی میدیا دەکات، لەوانە: عادل ئەلتوەیجری، غەرم ئەلعومەری، جەمال عارف، عادل ئەلمەلحم، حەمەد ئەلبڵاوی، نازیح ئەلنەسر، و ناوبژیوانی نێودەوڵەتی پێشوو محەممەد فودا پێشتر پێی دەگوترا «ئەکشن یا دۆری».

بەرنامەکە خزمەتگوزاری کارلێککارانە لەگەڵ ئامادەبووان پێشکەش دەکات، بینەریش دەتوانێت گفتوگۆکە بگۆڕێت یان پرسیاری ڕاستەوخۆ لە میوانەکان بکات یان تەنانەت گفتوگۆکە لەسەر بابەتێکی دیاریکراو فراوانتر بکات لە ڕێگەی ڕاپرسی یان پۆستی جۆراوجۆر لە تویتەرەوە، یان خاڵێکی ڕێزبەندی، کە بۆ ھەر کەسێک لە ئامادەبووان ناوی خۆی تۆمار بکات و دیدگا یان پرسیارەکەی پێشکەش بە یەکێک لە میوانەکان بکات. ڕۆژانە لە.

## سەرچاوەکان
ھێزی ئاسمانیی پاشایەتیی ئێران

وێنۆک|170px|نیشانی ھێزی ئاسمانیی پاشایەتی
**ھێزی ئاسمانیی پاشایەتیی ئێران** () ھێزی ئاسمانیی وڵات لە سەردەمی پەھلەویدا بوو. ھێزی ئاسمانی لە ئێران لە ساڵی ١٩٢٢ی زایینی (١٣٠١ی ھەتاوی) بە فەرمانی ڕەزاخان دامەزرا، لە کاتێکدا کە وەزیری شەڕی ئێران لە سەردەمی ئەحمەد شای قاجاڕدا بوو. یەکەم گرووپی فڕۆکەوانی ئەم ھێزە لە ٢٥ی شوباتی ١٩٢٥دا مەشق و ڕاھێنانیان پێکرا و بۆ ئۆپەراسیۆنەکان ئامادە کران. فڕۆکەوانەکانی ئەم ھێزە لەگەڵ فڕۆکەوانەکانی ھێزی ئاسمانیی ئیسرائیل تاکە فڕۆکەوانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بوون کە خولی ڕاھێنانی فڕۆکەوانییان لە ئەمریکا تەواو کردبوو. ھێزی ئاسمانیی پاشایەتی لە ساڵانی کۆتاییی ڕژێمی پەھلەویدا، گەورەترین ھێزی ئاسمانی لە ڕۆژاوای ئاسیا بوو.

## ئەمانەش ببینە
* ھێزی ئاسمانیی سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران

## سەرچاوەکان

پۆل:مێژووی سەربازیی ئێران
کەناڵی تەلەڤیزیۆنی دریم ٢

**کەناڵی تەلەڤیزیۆنی دریم ٢**یان **خەونی دووەم** () کەناڵێکی پسپۆڕی زمانی عەرەبی پۆلی B بەخشراوی کەنەدی بوو و خاوەندارێتی گرووپی کەناڵە نەتەوەیییەکان بوو. بەرنامەکانی لە خەونی ٢ و ھەروەھا ناوەڕۆکی ناوخۆیی کەنەدی پەخش دەکرد.

خەونی ٢ کەناڵێکی تەلەڤیزیۆنی بەرژەوەندی گشتی بوو لە میسرەوە کە پلەی یەکەمی بەدەستھێنا. بەرنامەی جۆراوجۆری تێدابوو لەوانە ھەواڵ، کاروباری ئێستا، وەرزش، فیلم و زنجیرە بەناوبانگەکان لەوانەش کۆمیدی و دراما. کەناڵەکە تا ساڵی ٢٠١٥ بوونی نەما، چونکە تۆڕی.

## سەرچاوەکان
ئەندروو بارتۆ

**ئەندروو گێرێت بارتۆ** (لەدایکبووی ١٩٤٨) زانایەکی کۆمپیوتەری ئەمریکییە و ئێستا پڕۆفیسۆری خانەنشینە لە زانستی کۆمپیوتەر لە زانکۆی ماساچوسێتس ئەمھێرست. بارتۆ بە بەشدارییە بنەڕەتییەکانی ناسراوە لە بواری فێرکاریی بەھێزکردنی ژمارەیی ھاوچەرخدا.

## ژیانی سەرەتایی و پەروەردە
بارتۆ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی خۆی بە پلەی نایاب لە ماتماتیکدا لە زانکۆی میشیگن لە ساڵی ١٩٧٠ وەرگرت، دوای ئەوەی سەرەتا لە تەلارسازی کەشتی و ئەندازیاریدا بابەتی سەرەکی خوێندبوو. دوای خوێندنەوەی کارەکانی مایکڵ ئەربیب و ماکولۆخ و پیتس، خولیای بەکارھێنانی کۆمپیوتەر و بیرکاری بۆ مۆدێلکردنی مێشک بوو، و پێنج ساڵ دواتر بڕوانامەی دکتۆرای لە زانستی کۆمپیوتەردا وەرگرت بۆ تێزێک لەسەر ئۆتۆماتای خانەیی.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٨
پۆل:زیندووان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی میشیگان
ڕیچارد ئێس سەتن

**ڕیچارد ئێس سەتن** (ئێف ئاڕ ئێس، ئێف ئاڕ ئێس سی) زانایەکی کۆمپیوتەری کەنەدییە. ئەو پڕۆفیسۆری زانستی کۆمپیوتەرە لە زانکۆی ئەلبێرتا و توێژەری زانستییە لە کین تێکنۆلۆجیز. سەتن بە یەکێک لە دامەزرێنەرانی فێرکردنی بەھێزکردنی ژمارەیی ھاوچەرخ دادەنرێت، کە چەندین بەشداری گرنگی لەم بوارەدا ھەیە، لەوانە فێربوونی جیاوازی کاتی و ڕێگاکانی گرادیێنتی سیاسەت.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٩٥٠
زانای کۆمپیوتەر

**زانای کۆمپیوتەر**، ئەو زانایەیە کە پسپۆڕی لە خوێندنی ئەکادیمی زانستی کۆمپیوتەردا ھەیە.

زانایانی کۆمپیوتەر بە گشتی لەسەر لایەنی تیۆری ژمارکاری کار دەکەن. ھەرچەندە زانایانی کۆمپیوتەر دەتوانن کار و توێژینەوەکانیان لەسەر بوارە تایبەتەکانیش چڕ بکەنەوە (وەک پەرەپێدان و دیزاینی ئەلگۆریتم و پەیکەری داتا، ئەندازیاریی نەرمامێر، تیۆریی زانیاری، تیۆری بنکەی داتا، زانستی کۆمپیوتەری تیۆری، شیکاریی ژمارەیی، تیۆری زمانی بەرنامەسازی، کۆمپایلەر، گرافیکی کۆمپیوتەر، بینینی کۆمپیوتەر، ڕۆبۆتیک، تەلارسازی کۆمپیوتەر، سیستەمی بەگەڕخستن)، بەڵام بنەڕەتەکەیان خوێندنی تیۆری ژمارکارییە کە ئەم بوارانەی تر لێیەوە سەرچاوە دەگرن.

ئامانجێکی سەرەکی زانایانی کۆمپیوتەر پەرەپێدان یان پشتڕاستکردنەوەی مۆدێلەکانە، زۆر جار بە شێوەیەکی بیرکاری، بۆ وەسفکردنی تایبەتمەندییەکانی سیستەمە ژمارکارییەکان (پرۆسێسەرەکان، بەرنامەکان، کۆمپیوتەرەکان کە لەگەڵ خەڵک کارلێک دەکەن، کۆمپیوتەرەکان کە لەگەڵ کۆمپیوتەرەکانی تر کارلێک دەکەن، ھتد) بە ئامانجێکی گشتی دۆزینەوەی دیزاینگەلێک کە سوودی بەکەڵک ببەخشێت (خێراتر، بچووکتر، ھەرزانتر، وردتر، ھتد).

## سەرچاوەکان

پۆل:پیشەکانی کۆمپیوتەر
پۆل:زانایانی کۆمپیوتەر
کەناڵی ئاسمانی میسرییە

**کەناڵی ئاسمانی میسرییە** یان **ئ''

**ەلمەسرییە''' کەناڵی فەرمی مانگی دەستکردی کۆماری عەرەبی میسرییە، کە پەیوەندی بە کات بەسەربردن و ھەواڵ و بەرنامە جۆراوجۆرەکانەوە ھەیە لە ١٢ی کانوونی دووەمی ١٩٩٠ دەستی بە پەخش کردووە ٩٧٪ی کۆی گشتی لەسەری پیشان دەدرێت، و ئەوەی دیکەش.

## سەرچاوەکان
کەناڵی قاھیرە

**کەناڵی قاھیرە** یان **تەلەڤیزیۆنی قاھیرە** یەکێکە لە کەناڵەکانی تۆڕی تەلەڤیزیۆنی ئەلمەحروسە کە سەر بە یەکێتی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی میسرییە و بارەگا سەرەکییەکەی لە قاھیرەیە. پێشتر بە کەناڵی ٣ ناسرابوو، و لە تشرینی یەکەمی ١٩٨٥ دەستی بە پەخش کرد بۆ خزمەتکردنی پارێزگارەکانی قاھیرەی گەورە.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
کەناڵی کەناڵی سوێس

پێشتر بە کەناڵی ٤ ناسرابوو، لە تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ دەستی بە پەخش کرد بۆ خزمەتکردنی ناوچەی کەناڵی سوێس (ئیسماعیل، بەندەری سەعید، سوێز، باکووری سینا، باشووری سینا.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
تۆڕی تەلەڤیزیۆنی دریم

85x85پیکسڵ
85x85پیکسڵ

**دریم تیڤی**  کۆمەڵێک کەناڵی مانگی دەستکردی میسرییە کە لە ساڵی ٢٠٠١ لەسەر مانگی دەستکردی میسری نایلسات کەوتە بازاڕەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
تۆڕی تەلەڤیزیۆنی مەحروسە

**تۆڕی تەلەڤیزیۆنی مەحروسە** یەکێکە لە تۆڕەکانی میدیایی سەر بە یەکێتی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی میسری پێشتر ناوی لێنرا کەرتی کەناڵە ناوچەیییەکان تۆڕەکە شەش کەناڵی جیاواز لەخۆدەگرێت: کەناڵی قاھیرە، کەناڵی ئەسکەندەریە، کەناڵی کەناڵ، کەناڵی دێڵتا، کەناڵی میسری سەرەوە، کەناڵی تەیبە. تۆڕەکە ڕۆڵێکی گەشەپێدان دەگێڕێت کە لە خزمەتکردنی گەشەپێدانی کۆمەڵگا ناوخۆیییەکان و چارەسەرکردنی سەرجەم کێشە و کێشەکانی کۆمەڵگاکان لەم ناوچانەدا کە پەخشی ئەو کەناڵانە دەیگرێتەوە، بە ھاوکاری دەسەڵاتە.

## سەرچاوەکان
کەناڵی سەعید

**کەناڵی ئەلسەعید** یەکێکە لە کەناڵەکانی تۆڕی تەلەڤیزیۆنی ئەلمەحروسە کە پێشتر بە کەناڵی ٧ ناسرابوو، لە تەممووزی ١٩٩٤ دەستی بە پەخش کردووە بۆ خزمەتکردنی ناوچەی باکووری سەرەوەی میسر (بێنی سوف، فایوم، مینیا، ئەسیوت).

## سەرچاوەکان
کەناڵی ھەواڵی نیل

**کەناڵی ھەواڵی نیل** کەناڵێکی ھەواڵی میسرییە کە لە میسرەوە پەخش دەکرێت، حەزی لە ھەواڵی سیاسی و وەرزشی و ئابوورییە، ھەروەھا لە ٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٨ دەستی بە پەخش کردووە و سەرەتا سەر بە کەناڵەکان بووە دواتر چوەتە سەر تۆڕی سەر بە یەکێتی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی میسر.

## سەرچاوەکان

پۆل:میدیای بەکۆمەڵی عەرەبی
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
کەناڵی دێلتا

**کەناڵی دێڵتا** کە پێشتر بە کەناڵی ٦ ناسرابوو، لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٩٤ دەستی بە پەخش کرد بۆ خزمەتکردنی ناوچەی دێڵتا (غەربیا، مێنۆفیا، داکالیا، کفر ئەلشێخ، دامیتا).
## سەرچاوەکان
تۆڕی تەلەڤیزیۆنی نیل

**تۆڕی تەلەڤیزیۆنی نیل** یەکێکە لە تۆڕە میدیایییەکانی سەر بە یەکێتی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی میسر. ناوی پێشووی کەرتی کەناڵە تایبەتمەندەکانی نیل بوو پەخشی تاقیکاری کەناڵە تایبەتمەندەکانی نیل لە ٣١ی ئایاری ١٩٩٨ دەستی پێکرد و پەخشی ڕاستەقینە لە مانگی تشرینی یەکەمی ھەمان ساڵ دەستی پێکرد کەناڵە تایبەتمەندەکانی نیل لە مانگی دەستکردی نایلسات پەخش دەکرێن و بە دیکۆدەرێکی دیجیتاڵی وەرگیراون. لە مانگە دەستکردەکانی نایلسات و ئینتلسات.

## سەرچاوەکان

## کەناڵەکان

### کەناڵەکانی تۆڕی تەلەفزیۆنی نیل (NTN).

# کەناڵی درامای نیل
# کەناڵی ژیانی نیل
# کەناڵی کۆمیدی نیل
# کەناڵی سینەمای نیل
# کەناڵی نایل سپۆرت
# کەناڵی خێزانی نیل
# کەناڵی ڕۆشنبیری نیل
# کەناڵی نێودەوڵەتی نیل
# کەناڵی هەواڵی نیل
# کەناڵی کشتوکاڵی میسر
# ماسپێرۆ لە ڕۆژدا گەڕایەوە
# کەناڵی پەروەردەیی میسر
# کەناڵی قوتابخانەکەمان 1
# کەناڵی قوتابخانەکەمان ٢
# کەناڵی قوتابخانەکەمان ٣

### [[قناة النيل الدولية|کەناڵی نێودەوڵەتی نیل]]

زۆرێک لە کەسایەتییە بەناوبانگەکانی میدیای میسر لە سەرەتای دامەزراندنیەوە کاریان تێدا کردووە، لەوانە: : .

### مێرڤات موحسین

سەرۆکی کەناڵ.

### کەسایەتی میدیایی دینا فیکری

پەخشکەر و هەواڵخوێن.

### قسمەت عەبازا

کچی خوالێخۆشبوو ڕوشدی ئابازا لە ناوەندی وەرگێڕان.

### کەسایەتی میدیا [[جيهان طلعت عبد العزيز|جیهان تەڵات عەبدولعەزیز]]

وەک یاریدەدەری دەرهێنەر و دواتر وەک دەرهێنەر لە کەناڵەکەدا کاری کردووە هەروەها لە ناوەندی وەرگێڕانی کەناڵەکەدا کاری کردووە پێش ئەوەی بچێتە ڕادیۆی میسری, لەوێ بووەتە یەکێک لە بەناوبانگترین پەخشکەرەکانی نێو نەوەی گەنج و یەکێک لە جوانترین دەنگە ژنەکان تەنانەت هەندێکیان ڕایانگەیاندووە کە نزیکە لە کەسایەتی میدیایی کۆچکردوو سافیا ئێل موهەندیس، بەو پێیەی.

### کەسایەتی میدیایی ڕیم ماگێد

لە کەناڵی نێودەوڵەتی نیل لە بولیتینی فەرەنسیدا دەستی پێکردووە، کە بە شێوەیەکی نەریتی پێشکەش ناکرێت هەروەها لە مۆنتاژ و بەرنامە کولتوورییەکان لە کەناڵەکەدا کاری کردووە پێش ئەوەی بچێتە ئۆن تیڤی .

### کەناڵەکانی پێشتر داخراون

# کەناڵی گشتی نیل
# کەناڵی زانیاری نیل
# کەناڵی هۆروس
# کەناڵی نێفێرتیتی
# کەناڵی نیل بۆ خوێندنی بنەڕەتی
# کەناڵی نیل بۆ پەروەردەی ئامادەکاری
# کەناڵی نیل بۆ خوێندنی ناوەندی
# کەناڵی نیل بۆ پەروەردەی زمان
# کەناڵی نیل بۆ پەروەردەی تەکنیکی
# کەناڵی نیل بۆ خوێندەواری
# کەناڵی زانیاری نیل
# کەناڵی ئەلمەنارە بۆ توێژینەوەی زانستی
# کەناڵی خوێندنی باڵا
# کەناڵی پەروەردەی کراوە
# کەناڵی دەنگی گەل
# کەناڵی تەندروستی من
کەناڵی سەمای ئاسمانیی

**تەلەڤیزیۆنی ساما** کەناڵێکی جۆراوجۆری سوورییە کە ئێوارەی ھەینی ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٢ دەستی بە پەخشی تاقیکاری کردووە وەک بەدیلێک بۆ تەلەڤیزیۆنی ئەلدونییە کە بۆ ھەمیشە پەخشی لە نایلسات ڕاگیرا لە بەیانی یەکەمی تشرینی یەکەمەوە پەخشی.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
کەناڵی یەکەمی میسری

وێنۆک|کەناڵی یەکەمی میسری (کەناڵ ١)
**کەناڵی یەکەمی میسری** () کەناڵێکی زەمینی میسرییە سەر بە یەکێتی ڕادیۆ و تەلەفزیۆنی میسرییە،کە ڕاستەوخۆ لە بینای ڕادیۆ و تەلەفزیۆنی میسری، لە قاهیرە پەخش دەکات. کەناڵەکە چەندین بەرنامە و فیلم و زنجیرەی پیشان داوە.

## سەرچاوەکان


پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
پۆل:میدیای دەوڵەتی
کەناڵی ئەسکەندەریە

**کەناڵی ئەسکەندەریە** یان **تەلەفزیۆنی ئەسکەندەریە** کەناڵێکی مانگی دەستکرد و زەمینی میسرییە ، ئارەزووی کات بەسەربردن، هەواڵ ، وەرزش و بەرنامە کۆمەڵایەتییەکان دەکات، سەر بە تۆڕی تەلەفزیۆنی مەحروسە ، سەر بە دەسەڵاتی میدیایی نیشتمانییە ، بارەگا سەرەکییەکانی دەکەوێتە شاری ئەسکەندەریە ، باکووری میسر, بۆ خزمەتکردنی پارێزگاکانی ئەسکەندەریە و بێهیرا و مارسا مەتروح . لە ساڵانی سەرەتاییدا بە فرێکوێنسی زەمینی پەخش دەکرا، لە ساڵی ٢٠٠٥ دا بۆ ماوەی نزیکەی ساڵێک لە مانگی دەستکردی نایلسات پەخشکرا، دوای ئەوە لە پەخشی مانگی دەستکرد ڕاگیرا، تا بڕیاردرا لە.

پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان و وێستگەکان، دامەزرانی ١٩٩٠
یوتلسات ٨ ڕۆژھەڵات ٨

یوتلسات ٨ ڕۆژھەڵات ٨  **وێست** مانگی دەستکردێکی پەیوەندییە لە ٢٠ی ئابی ٢٠١٥ بە موشەکێکی ھەڵگری ئاریان ٥ بە یاوەری مانگی دەستکردی ئینتلسات ٣٤ لە وێستگەی ناوەندی بۆشایی ئاسمانی گویانا لە شاری کۆرۆ لە گویانای فەرەنسی، کە لەلایەن کۆمپانیای یوتێلساتەوە بەڕێوەدەبرێت و دەکەوێتە شوێنی خولگەیی ٨° ڕۆژاوا لە سەرووی ئیستوایی (خولگەی جیۆستانەیی).

## سەرچاوەکان
کەناڵی تەیبە

**کەناڵی تەییبە** () کە پێشتر بە **کەناڵی ٨** ناسرابوو، لە١٦ی حوزەیرانی ١٩٩٦ بۆ خزمەتکردنی ناوچەی باشووری میسری دانرا. بارەگا سەرەکییەکانی دەکەوێتە ئەسوان.

## سەرچاوەکان

پۆل:کەناڵە تەلەفزیۆنیەکان
کۆمپانیانی نیشتیمانی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن (مەغریب)

**کۆمپانیای ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی نیشتمانی کە** بە کورتی بە **SNRT**، تۆڕێکی ڕادیۆیی و تەلەڤیزیۆنی مەغریبییە کە لە ئێستادا زۆربەی ناوچەکانی شانشینی مەغریب دەگرێتەوە و لە سنوورەکانی خاکی نیشتمانییەوە درێژدەبێتەوە بۆ ناوچە جیاوازەکانی جیھان. بەلەمی وەرگرەکانی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی مەغریب گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە و ڕادیۆیەک بۆ سێ ھاووڵاتی و تەلەڤیزیۆنێک بۆ شەش ھاووڵاتی لەخۆدەگرێت. ھەروەھا کەرتی بینراو و بیستراوی نیشتمانی بە گواستنەوەی ڕۆژانەی لە ڕێگەی مانگی دەستکردی نایلساتی بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە مەغریبییەکانەوە جیا دەکرێتەوە، کە بە دەیان ملیۆن بینەر لە کیشوەرە جیاوازەکاندا ئێستا دەتوانن بەرنامەکانی یەکەم کەناڵی تەلەڤیزیۆنی.

## سەرچاوەکان
دووەم کەناڵی میسری

**کەناڵی دووەمی میسری** تیشک دەخاتە سەر پاراستنی ناسنامەی کولتووری و بەرنامەی بیانی و میسری و کات بەسەربردن و هەروەها بۆنە ئاینییە مەسیحییەکان پەخش دەکات.  *.کەناڵی دووەم لە سەرانسەری میسر لەسەر شەپۆلی زەمینی پەخش دەکرێت.*

*کەناڵەکە حکومییە، و لە [[نايلسات|نایلسات]] پەخش دەکرێت لەسەر فرێکوێنسی 11488 ئاسۆیی (H)، ڕێژەی هێما 27500، ڕێژەی ڕاستکردنەوەی هەڵە (FEC) 3/4.*

پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
پۆل:میدیای دەوڵەتی
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان و وێستگەکان کە لە ١٩٦١ دامەزراون
تی ڤی ٤ (کەناڵی تەلەفزیۆنی جەزائیر)

**تی ڤی ٤** (بە ، بە )، کە بە **تەمازەیت تیڤی** ناسراوە (بە ، بە )، چوارەمین کەناڵی تەلەفزیۆنی نیشتمانی گشتی جەزائیرە. بەشێکە لە گرووپی EPTV کە سەر بە دەوڵەتە، لەگەڵ TV1, TV2, TV3, TV5 و TV6, TV7, TV8 و TV9. کەناڵێکە کە پێنج زمانی بەربەری جەزائیر بەکاردەھێنێت کە بەپێی ژمارەی قسەکەران بریتین لە کابیل، شاوییە، توارێگی جەزائیری، شێنوا و مۆزەبی.

## سەرچاوەکان

پۆل:میدیای بەکۆمەڵی عەرەبی
پۆل:کەناڵ و وێستگە تەلەفزیۆنییەکان کە لە ساڵی ٢٠٠٩ دامەزراون
پۆل:تەلەڤیزیۆن لە جەزائیر
تی ڤی ٦ (کەناڵی تەلەفزیۆنی جەزائیری)

**TV6** (بە ) شەشەمین کەناڵی تەلەفزیۆنی نیشتمانی گشتی جەزائیرە، کە بە **کەناڵی گەنجانیش** ناودەبرێت (بە ). بەشێکە لە گرووپی EPTV کە سەر بە دەوڵەتە، لەگەڵ TV1, TV2, TV3, TV4, TV5, TV7, TV8 و TV9. کەناڵێکی.

## سەرچاوەکان

پۆل:میدیای بەکۆمەڵی عەرەبی
پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکانی مناڵان
کەناڵی مەعریفە

**کەناڵی حەوتی جەزائیری** (بە )، ناسراو بە **El marifa TV** (بە )، حەوتەمین کەناڵی تەلەڤیزیۆنی نیشتمانی گشتی جەزائیرە. بەشێکە لە گرووپی EPTV کە سەر بە دەوڵەتە، لەگەڵ TV1, TV2, TV3, TV4, TV5, TV6, TV8 و TV9. کەناڵێکی زمانی عەرەبییە. تیڤی.

## سەرچاوەکان
کەناڵە تەلەڤزیۆنییەکانی میسر

**تۆڕی کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی میسر** یەکێکە لە تۆڕەکانی میدیایی سەر بە یەکێتی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی میسری پێشتر ناوی لێنرا کەرتی تەلەڤیزیۆنی میسری ئەم تۆڕە بە گرنگترین تۆڕی سەر بە یەکێتییەکە دادەنرێت، سەرەڕای فرەیی کەناڵەکانی سەر بە سەندیکاکە.

## سەرچاوەکان
زاویەکان لە جەزائیر

**زاوییەکان لە جەزائیر** باڵەخانەیەکی ئایینین کە دەکەونە جەزائیرەوە کە ڕێز لە یادی پیرۆزە پارێزەرەکان دەگرن و تایبەتن بە پەروەردەی قورئانی و ئایینی. ئەوان پەیوەستن بە سۆفیگەرییەوە، ھەریەکەیان سەر بە برایەتییەکی تەریقە (تۆرۆق) ن لە ژێر چاودێری.

## سەرچاوەکان
ڕای ١

**ڕای ١** کەناڵێکی تەلەڤیزیۆنی ئیتاڵییە و بەخۆڕاییە و لەلایەن پەخشی گشتی دەوڵەتی RAI خاوەندارێتی دەکرێت و بەڕێوەدەبرێت. کەناڵی تەلەڤیزیۆنی سەرەکی کۆمپانیاکە، بە پەخشکردنی بەرنامە گشتییەکان ناسراوە کە بەزۆری ئامانجیان خێزانەکانە، لەوانە بولیتینی ھەواڵی TG1، دراما، سینەما، ھەواڵی خێرا، وەرزشی و بۆنە تایبەتەکان.

لە ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٥٤ یەکەم خزمەتگوزاری تەلەڤیزیۆنی ئاسایی لە ئیتاڵیا دەستیپێکرد. تا ٤ی تشرینی دووەمی ١٩٦١ تاکە کەناڵ بوو، کاتێک RAI کەناڵی دووەمی کردەوە. کەناڵەکە سەرەتا بە «Programma Nazionale» ناوزەد کرابوو. ناوی دیکەی پێدرا، وەک «Rete 1» و «Raiuno» تاوەکو ناوی ئێستای «Rai 1»ی وەرگرت. زۆرترین بینەری ھەیە لە ئیتاڵیا، و بەردەوام ڕکابەری میدیاسێت دەکات.

پەخشی مانگی دەستکردی بێبەرامبەر لە ھۆتبێرد ١٣ بی لە بەریتانیا بەردەستە.
## سەرچاوەکان

## سەرچاوەکان
راي 2

**ڕای**   کەناڵێکی تەلەفزیۆنی ئیتاڵییە کە بەخۆڕاییە و لەلایەن پەخشی گشتی دەوڵەتی RAI خاوەندارێتی دەکرێت و بەڕێوەدەبرێت. دووەم کەناڵی تەلەفزیۆنی کۆمپانیاکە، و بە پەخشکردنی بولیتینی هەواڵی *TG2* و بەرنامەی گفتوگۆ و ڕیاڵیتی تیڤی و زنجیرە دراما و سیتکۆم و ئینفۆتاینمەنت ناسراوە. لە ماوەی هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا بە پەیوەندی سیاسی لەگەڵ پارتی سۆسیالیستی ئیتاڵیا ناسرا، لەم دواییانەدا سەرنجی خۆی بەرەو گەنجان گۆڕیوە، لەنێویاندا لە خشتەکانیدا بەرنامەی واقیعی.

دووەم کەناڵی تەلەفزیۆنی لە ئیتاڵیا لە ٤ی تشرینی دووەمی ١٩٦١ دەستیپێکرد، ئەمەش دوای حەوت ساڵ لە خستنەبازاڕی ڕای ١ لە ٣ی ١ی ١٩٥٤. کەناڵەکە سەرەتا بە "پرۆگرامی دووەم" ناوزەد کرابوو. ناوی دیکەی وەرگرتووە، وەک Rete 2 و Rai Due، تاوەکو ناوی ئێستای Rai 2 ی وەرگرتووە.ڕکابەری سەرەکی کۆمپانیای Mediaset Italia 1 ە. هەروەها کەناڵێکی دەوڵەتییە وەک Rai 1.

پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان و وێستگەکان کە لە ١٩٦١ دامەزراون
دۆستییەی تاوانکاری (یاریی ڤیدیۆ)

**دۆستییەی تاوانکاری** () کایەیەکی ڤیدیۆیییە کە لەلایەن کۆمپانیای *پریتی سمپڵ*ی فەڕەنسییەوە پەرەی پێدراوە. سەرەتا وەک یارییەک دیزاین کرابوو کە لەسەر پلاتفۆرمی فلاش پلەیەر کاری پێ بکرێت، بەڵام ئێستا فراوانتر کراوە و سیستەمی ئەندرۆید، ئای ئۆ ئێس و ھەروەھا پلاتفۆرمی فەیسبووک دەگرێتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:کایە ڤیدیۆیییە مەتەڵامێزەکان
پۆل:یارییەکانی ئای ئۆ ئێس
پۆل:یارییەکانی ئەندرۆید
پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٢
تەلەڤیزیۆنی بەحرەین

**تەلەڤیزیۆنی بەحرەین** کەناڵێکی حکومییە و سەر بە شانشینی بەحرەین و لە بارەگای کۆمپانیای ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن لە شاری عیسا پەخش دەکرێ.

## سەرچاوەکان

پۆل:میدیای دەوڵەتی
ياه سات

**یەحسات** یەکەم مانگی دەستکردی ئیماراتییە کە لەلایەن موبادەلە کە قۆڵی وەبەرهێنانی حکومەتی ئەبوزەبییە ، بە کۆی گشتی ٦ ملیار درهەم ڕەوانەی خوارەوە دەکرێت. بڕیارە مانگی دەستکردەکە بە دوو قۆناغ  کارکردن بکات، یەکەمیان. 

ئەم مانگە دەستکردە ناوچەکانی ئەفریقا و کیشوەری هیندستانیش دەگرێتەوە جگە لە ناوچەی کەنداوی عەرەبی هەروەها دەتوانێت ڕاستەوخۆ لە ئەوروپاوە بگوازێتەوە بۆ ئەو ناوچانە بەبێ ئەوەی پێویست بە مانگی دەستکردێکی تر بکات بۆ ئەوەی بیانبەستێتەوە وەک ئەمڕۆ پێشبینی دەکرێت زۆرێک لە کەناڵە مانگە دەستکردەکان ڕابکێشێت، لەوانە کەناڵەکانی هیندستان و کەناڵەکانی زمانی ئوردو .
بەرپلێکسیتی ئەی ئای

وێنۆک
**بەرپلێکسیتی ئەی ئای**، بزوێنەرێکی گەڕانە کە مۆدێلەکانی زمانی گەورە (LLMs) بەکاردێنێت بۆ وەڵامدانەوەی پرسیارەکان بە بەکارھێنانی سەرچاوەکان لە وێب و لینکەکان لەناو دەقی وەڵامەکەدا دەنووسێتەوە. پەرەپێدەرەکەی، کۆمپانیای بەرپلێکسیتی ئەی ئای، لە سان فرانسیسکۆ، کالیفۆڕنیا نیشتەجێیە.

## مێژوو
بەرپلێکسیتی لە ساڵی ٢٠٢٢ لەلایەن ئاراڤیند سرینیڤاس، ئاندی کۆنوینسکی، دێنیس یاراتس و جۆنی ھۆ، ئەندازیارانێک بە پاشخانی سیستەمەکانی باک-ئێند،][ژیریی دەستکرد]] و فێربوونی مەکینە دامەزراوە:
* سرینیڤاس، بەڕێوەبەری جێبەجێکار، لە زانکۆی کالیفۆرنیا بێرکلی بە بڕوانامەی دکتۆرا لە زانستی کۆمپیوتەر دەرچووە.
* کۆنوینسکی، سەرۆک، لە زانکۆی کالیفۆرنیا بێرکلی بە بڕوانامەی دکتۆرا لە زانستی کۆمپیوتەر دەرچووە.
* یاراتس، بەڕێوەبەری تەکنیکی، لە زانکۆی نیویۆرک بە بڕوانامەی دکتۆرا لە ژیریی دەستکرد دەرچووە.
* ھۆ، بەڕێوەبەری ستراتیجی، لە زانکۆی ھارڤارد خوێندویەتی، بیرکاری و زانستی کۆمپیوتەری خوێندووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:چاتبۆتەکان
پۆل:یاریدەدەرە مەجازییەکان
مەسیحییەت و توندوتیژیی خێزانی

**ئایینی مەسیحی و توندوتیژیی خێزانی** چەمکێکە کە باس لە مشتومڕەکانی کۆمەڵگا مەسیحییەکان دەکات سەبارەت بە داننان و وەڵامدانەوەی توندوتیژیی خێزانی، کە ئاڵۆز بووە بەھۆی چاندی بێدەنگی و پەسەندکردن لەنێو قوربانیانی دەستدرێژیکردنەوە. لە پەرتووکی پیرۆزدا ھەندێک ئایەت ھەیە کە ئازارکاران بەکاریدەھێنن بۆ پاساوھێنانەوە بۆ ئاقڵکردنی ژنەکانیان. زۆربەی گرووپە مەسیحییەکان توندوتیژیی خێزانی سەرکۆنە دەکەن.

## سەرچاوەکان

پۆل:توندوتیژیی خێزانی
پۆل:کۆمەڵناسی ئایینی
ئازادکردنی فینمارک

**ڕزگارکردنی فینمارک** ئۆپەراسیۆنێکی سەربازیی بوو، لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٤ تا ٢٦ی نیسانی ١٩٤٥ بەردەوام بوو، کە تێیدا ھێزەکانی سۆڤیەت و نەرویژ کۆنترۆڵی فینمارکیان کرد کە باکووریترین پارێزگای نەرویژ بوو، کە لەژێر دەستی ئەڵمانیا بوو. سەرەتا بە ھێرشێکی گەورەی سۆڤیەت دەستی پێکرد کە کیرکنێس ڕزگار کرد.  

## سەرچاوەکان

پۆل:ململانێکانی ١٩٤٤
پۆل:ململانێکانی ١٩٤٥
تۆڕی ئۆربیتی شۆوتایم

وێنۆک|لۆگۆی تۆڕەکە لە ٢٠١٢
**تۆڕی ئۆربیتی شۆوتایم** () یان **OSN،** یەکێکە لە گەورەترین کۆمپانیاکانی تەلەفزیۆنی پارەیی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئەفریقا. بارەگای سەرەکی تۆڕەکە لە شاری دوبەی میدیا سیتی لە دوبەی لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان یە.  کەناڵەکان بە سێ زمانی عەرەبی و ئینگلیزی و فلیپینی پەخش دەکەن.

لە 16ی شوباتی 2016ەوە، تەرنەر بڕۆدکاستینگ سیستم و کارتوون نێتوۆرکی عەرەبی تی سی ئێم (TCM) لە پاکێجەکانیانەوە گواسترانەوە بۆ تۆڕی beIN و لە ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٣ەوە سەرجەم کەناڵەکانی پاکێجی ART بۆ هەمیشە لە تۆڕەکەدا لادەبرێن. 

## سەرچاوەکان


پۆل:تەلەڤیزیۆن لە بەحرەین
تۆڕی پەیوەندییەکانی ئۆربیت

**کۆمپانیای پەیوەندییەکانی ئۆربیت** تۆڕێکی تەلەڤیزیۆنی تایبەتە، بە پارەیە و لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئەفریقا و ئەوروپا کاردەکات.  خاوەندارێتی دەکرێت لەلایەن کۆمپانیای (مەوارید هۆڵدینگی سعودیە) لە ڕێگەی سیستەمی دیجیتاڵ میدیاوە، یەکەم تۆڕی تەلەڤیزیۆنی پارەیی بوو لە جیهانی عەرەبیدا و یەکەم تۆڕ بوو کە لە ڕێگەی سیستەمی MPEG-1 پەخشی مانگی دەستکردی دیجیتاڵی لە جیهاندا دەستپێکرد. پەخشی ئۆربیت بە چەند زمانێک لە سەرانسەری جیهاندا هەیە.

هەندێک لە کەناڵە عەرەبییە ئۆربیتەکان لەوانە: (ئەلسەفوا، ئەلفان، بەرنامەی ئەمڕۆ، سینەما ١، سینەما ٢) کە لە سەرانسەری ئەمریکای باکوور و ئەمریکای باشوور لە ڕێگەی تۆڕی تەلەڤیزیۆنی یەوە بەردەستە.

## سەرچاوەکان


پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٩٤
سی دی-ئای

**سی دی-ئای** یان **پەپکی پەستێنراوی ئێنتەراکتیڤ** () سی دی ئای فۆرماتێکی پەپکی بینایی بۆ ھەڵگرتنی زانیاری بوو، لەسەر بنەمای پەپکی پەستێنراو، کە لەلایەن کۆمپانیای فیلیپسەوە دروست کرابوو بۆ ھەڵگرتنی بەرنامەکان، ھاوشێوەی سی دی-ڕۆم.

فیلیپس سی دی-ئای کۆنسۆڵێکی یاری ڤیدیۆیی و سی دی خوێنەرێکی مەڵتیمیدیایە لەلایەن کۆمپانیای فیلیپس پەرەی پێدراوە و لە بازاڕدا بەردەست کراوە لە ساڵی ١٩٩١، بەڵام سی دی-ئای کۆنسۆڵی یاریکردن نییە ھەروەک زۆربەی خەڵکی لێی تێگەیشتوون، بەڵکو یەکەم سی دی خوێنەری مەڵتیمیدیایە لە جیھاندا، کە بە بەکارھێنانی ئەم ئامێرە دەتوانرێت لە ڤی سی دی یەوە سەیری فیلم و کۆنسێرت و ڤیدیۆکلیپەکان بکرێت و لەسەر فۆتۆ سی دی سەیری وێنەکان بکرێت، لە سی دی-دی ئەی گوێ لە ئەلبوومەکانی میوزیک بگیرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:کایەکلێکانی دەیەی ١٩٩٠
پۆل:پەپکی پەستێنراو
پۆل:کۆنسڵی یارییە ڤیدیۆییەکانی ماڵەوە
شارستانی فەڕۆخشەھر

**شارستانی فەڕۆخشەھر** () یەکێکە لە شارستانەکانی پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری لە ئێران. شاری فەڕۆخشەھر ناوەندی ئەم شارستانەیە.

## ئەمانەش ببینە
* شارستانەکانی ئێران
* پێڕستی شارستانەکانی پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانەکانی پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری
پەیمان ڤیان

**پەیمان ڤیان** سیاسەتوانێکی چەپی کورد و ئەندامی پارتی ژیانی ئازادی کوردستانە. ئەو لە کۆنگرەی حەوتەمی پژاکدا لە ٢ی ئایاری ٢٠٢٤، لەگەڵ ئەمیر کەریمی وەک ھاوسەرۆکی پارتەکە ھەڵبژێردرا.

## ئەمانەش ببینە
* سیامەند موعینی
* زیلان ڤەژین
* ئەمیر کەریمی
* گوڵان فەهیم

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی ماکۆ
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:سیاسییەکانی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان
پۆل:ژنە کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:کەسایەتییە ژنە کوردەکانی سوپای سەربازی و گروپە سەربازییە نافەرمییەکان
پۆل:ژنانی سیاسیی کورد
کوۆرا

**کوۆرا** یان **کۆرا** () وێبسایتێکی پرسیار و وەڵامی کۆمەڵایەتییە، بارەگا سەرەکییەکەی دەکەوێتە ماونتن ڤیو لە ویلایەتی کالیفۆرنیا. لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٩ دامەزراوە و لە ٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٠ خرایە بەردەستی خەڵک. بەکارھێنەرا لە کوۆرا دەتوانن ھاوکاری یەکتر بکەن لە وەڵامدانەوەی پرسیارەکان و سەرنجدانی وەڵامی کەسانی تر و ھەموو کەس دەتوانێت پرسیار بنووسێت و وەڵام بداتەوە، بێجگەلە پرسیار و وەڵام، وەکو سۆشیال میدیایەکی ئاساییش بەکاردەھێنرێت. تا ساڵی ٢٠٢٠ لە مانگێکدا ٣٠٠ملیۆن کەس سەردانی ماڵپەرەکەیان کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:وێبگە ئەمریکییەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ماونت ڤیوو، کالیفۆرنیا
پۆل:ماڵپەڕە فرەزمانەکان
ئادەم دی ئانجێڵۆ

**ئادەم دی ئانجێڵۆ** (؛ لەدایکبووی ١٤ی ئابی ١٩٨٤) خاوەنکارێکی ئەمریکییە، بەڕێوەبەری جێبەجێکار و دامەزرێنەری کۆمپانیای کوۆرایە کە بنکەکەی لە ماونتن ڤیو لە کالیفۆرنیایە. بەڕێوەبەری تەکنۆلۆژیای فەیسبووک بووە، بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٨ کۆمپانیاکەی جێھێشتووە، دوای ساڵێک لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٩ لەگەڵ چاڕڵی شێفر کە پێشتر کارمەندی فەیسبووک بووە کوۆرایان دامەزراند.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤
پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:بەڕێوەبەرانی جێبەجێکاریی تەکنەلۆژیای ئەمریکی
پۆل:زیندووان
شێوەزاری نیۆئارامیی بارزانی

**شێوەزاری نیۆئارامیی بارزانی** زمانێکی مۆدێرنی جوویەتی ئارامییە کە زۆرجار پێی دەوترێت *نیۆئارامی*. لە سەرەتادا لە سێ گوندی نزیک ئاکرێ لە باشووری کوردستان قسەی پێدەکرا. ناوی ڕەسەنی زمانەکە *لیشانێد جانانە* کە بە واتای 'زمانی ئێمە' دێت، و ھاوشێوەی ئەو ناوانەیە کە لە زاراوە نوێیەکانی تری جووەکانەوە بەکاردەھێنرێن.

ئەم شێوەزارە نزیکە لە لەناوچوون، لە ساڵی ٢٠٠٤دا تەنھا ٢٠ قسەکەری کەسانی بەساڵاچووی ھەبوو.

## پۆلێن
شێوەزاری نیۆئارامی بارزانی وەک بەشێک لە ئەفرۆ ئاسیایی، سامی و ئارامی پۆلێن دەکرێت.

## ئەمانەش ببینە
* ئەلفوبێی ئارامی
* زمانی ئارامی
* بارزانی

## سەرچاوەکان

پۆل:زمانەکانی کوردستان
پۆل:زمانەکانی عێراق
پۆل:زمانەکانی ئیسرائیل
چاڕڵی شیڤێر

**چاڕڵی شیڤێر** () (لە دایکبووی ٢ی ئابی ١٩٨١، لە پیتسبێرگ)یەکێکە لە دامەزرێنەرانی کوۆرا، کە وێبسایتێکی پرسیار و وەڵامی ئۆنڵاینە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١
پۆل:بزنسمان
پۆل:ئەمریکییەکان
پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بەڕێوەبەرانی جێبەجێکاریی تەکنەلۆژیای ئەمریکی
پۆل:زیندووان
یەکینەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان

**یەکینەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان**  باڵی چەکداری پارتی ژیانی ئازادی کوردستانە کە لە ساڵی ٢٠٠٤ دامەزراوە.  

## سەرکردەکان
* مەجید کاویان(٢٠٠٤–٢٠١١)
* شۆڕش ئالان(٢٠١١ - ئێستا)

## ئەمانەش ببینە
* پارتی ژیانی ئازادی کوردستان
* ھێزەکانی پاراستی ژنان

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان
ئیبن خوزەیمە

**محەممەد کوڕی ئیسحاق کوڕی خوزەیمە**. اموغەیرە کوڕی ساڵح کوڕی بەکر سەلەمی نەیسابووری شافعی (٢٢٣ کۆچی - ٣١١ کۆچی)، کونیەی ئەبوبەکرە، حافز،  شەرعزان، شێخی ئیسلام، و ئیمامی ئیمامەکان. نووسەری کتێبی سەحیحی ئیبن خوزەیمەیە. ئەو بە تێگەیشتنێکی ڕوونی لە پرسی ململانێ و پەسەندکردن لە بنەماکانی فیقھدا ناسرابوو، بەو پێیەی لێھاتوو بوو لە دۆزینەوەی ڕێگاکانی ئاشتکردنەوەی دەقە سەحیحەکان کە بەڕواڵەت ناکۆک بوون، دەیگوت: «ھەرکەسێک دوو دەقی ناکۆک ببینێت، با بێتە لام تا من بۆی ئاشت بکەمەوە.»

## لەدایکبوون و پەروەردە
لە ساڵی ٢٢٣ی کۆچی لە شاری نیشاپور لەدایکبووە، و لە ژینگەیەکی ئایینیدا گەورە بووە. ویستویەتی سەفەر بکات بۆ گوێگرتن لە فەرموودەی پێغەمبەر، و ویستویەتی بچێتە لای قوتەیبەی کوڕی سەعید، بۆیە داوای مۆڵەتی باوکی کرد، باوکی لە وەڵامدا وتی: سەرەتا قورئان بخوێنەوە بۆ ئەوەی مۆڵەتت پێ بدەم. باوکی ھانی دەدا قورئانی پیرۆز لەبیر بکات، ئەویش لە تەمەنێکی بچووکدا لەبەری کرد، ئیکوڕی خوزەیمە دەڵێت: «قورئانم لەبەرکرد، باوکم پێی وتم: بمێنەرەوە تا خوێندنەوەکە تەواو دەکەیت؛ بۆیە منیش کردم و کاتێک جەژنمان گێڕا ئیزنی پێدام، بۆیە چوومە دەرەوە بۆ مەرو و گوێم لە محەممەد کوڕی ھیشام گرت و ئەویش لە کۆچی دوایی قوتەیبە ئاگاداری کردینەوە.

سەفەرەکانی لەو سەردەمەدا فراوانتر بوون و ڕۆژھەڵاتی ئیسلامیشی گرتەوە و لەلای ئەو زانایانە خوێندوویەتی:
* لە نیشاپور: ئیسحاق کوڕی ڕاھەوەی و ئەوانی تر.
* لە مەرو: عەلی کوڕی محەممەد و ئەوانی تر.
* و لە ڕەی: محەممەد کوڕی مەحران و ئەوانی تر.
* لە شام: موسا کوڕی سەھل ڕەملی و ئەوانی تر.
* و لە دوورگەی عەرەبی: عەبدولجەبار کوڕی عەلا و ئەوانی تر.
* لە میسر: یونس کوڕی عەبدولئەعلا و ئەوانی تر.
* لە ڕێگەی: محەممەد کوڕی حەرب و ئەوانی ترەوە.
* لە بەغدا: محەممەد کوڕی ئیسحاق ساغانی و ئەوانی تر.
* لە بەسرە: ناسر کوڕی عەلی ئەزدی جەھزەمی و ئەوانی تر.
* لە کوفە: ئەبو کورەیب محەممەد کوڕی عەلا حەمدانی و ئەوانی تر.

ھەروەھا فەرموودەی لە بوخاری و موسلیم و زوھلی و ئەوانی تریش بیستووە.

## بەرھەمەکانی
زیاتر لە سەد و چل کتێبی نووسیوە، ھەروەک حاکم دەفەرموێت: (فەزیلەتەکانی ئیکوڕی خوزەیمە لە زۆر کاغەزدا لەگەڵم کۆکراونەتەوە، بەرھەمەکانیشی لە سەد و چل کتێب تێدەپەڕێنن، جگە لە پرسەکان، و ژمارە پۆلێنکراوەکانیش سەد بەشن، و فیقھی فەرموودەی بەریرەی ھەیە لە سێ بەشدا).

## مردن
شەوی شەممە، ڕۆژی دووەمی زولقەعدە، لە ساڵی ٣١١ی کۆچی، لە تەمەنی ھەشتا و نۆ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوڕەکەی دەبوو نەسر نوێژی لەسەر کرد. لە ژوورێکی ماڵەکەی خۆیدا بەخاک سپێردرا، کە دواتر کرا بە گۆڕستان.

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ٩٢٣
پۆل:لەدایکبووانی ٨٣٧
پۆل:زانایانی تەفسیر
پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان
پۆل:زانایانی فەرموودە
پۆل:شافعی
پۆل:فەرموودە گێڕەوەکان
پۆل:ئەسەرییەکان
پۆل:نووسەرەوانی فەرموودە
پۆل:شافعییەکان
پارتی کرێکارانی کۆریا

**پارتی کرێکارانی کۆریا** () تاکە پارتی دەسەڵەتداری کۆریای باکوورە. پارتی کرێکارانی کۆریا لە ساڵی ١٩٤٩دا، دوای یەکگرتنی ھەردوو پارتی کرێکارانی کۆریای باکوور و پارتی کرێکارانی کۆریای باشوور دامەزرا. ئەو پارتە کۆنترین پارتی چالاکی کۆریایە و ھەروەھا کۆنتڕۆڵی سوپای گەلی کۆریای کردووە. پارتی کرێکارانی کۆریا گەورەترین پارتی نوێنەرە لە ئەنجوومەنی باڵای گەل، کە لەگەڵ دوو پارتی تری یاسایی نوێنەرایەتیی دەکەن کە ھەردوو پارتەکەی تریش ملکەچی پارتی کرێکارانی کۆریان و دەبێت پارتی کرێکارانی کۆریا وەک پێشەنگ قەبووڵ بکەن.

پارتی کرێکارانی کۆریا پارتێکی کۆمۆنیستە و ئەم پارتە لە کۆریای باشوور بەپێی یاساکانی نیشتمانی قەدەغە کراوە و لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکان، یەکێتیی ئەورووپا، ئوسترالیا و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە سزا دراوە. پارتی کرێکارانی کۆریا ھاوشێوەی ھەموو پارتە کۆمۆنیستەکانی ترە، بەڵام لە پراکتیکیدا ڕۆڵێکی یاسایی زۆر گەورەتر دەگێڕێت. کیم جۆنگ ئون لە ئێستادا سەرۆکی پارتەکەیە و وەک سکرتێری گشتیی پارتی کرێکارانی کۆریا کار دەکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆمۆنیزم
پۆل:پارتەکانی کرێکاری
پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکان
پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی ئاسیا
پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٤٩
پۆل:حیزبەکانی سیستەمە تاک حیزبییەکان
لەیزەر دیسک

**لەیزەر دیسک** یان **دیسکی لەیزەری** () **لەیزەر پەپک** فۆرماتێکی ڤیدیۆیی ماڵەوەیە و یەکەم میدیای ھەڵگرتنی پەپکی بینایی بازرگانی یە، بۆ یەکەم جار بە ناوی DiscoVision فرۆشرا و لە ساڵی ١٩٧٨ خراوەتە بازاڕەوە. تیرەکەی ٣٠سانتیمەتر (١٢ئینج)ە. بە پێچەوانەی زۆربەی ستانداردەکانی پەپکی بینایی، لەیزەر دیسک دیجیتاڵی نییە، لە بڕی ئەوە پێویستی بە بەکارھێنانی سیگناڵی ڤیدیۆیی ئەنالۆگ ھەیە.

ھەرچەندە لەیزەر دیسک توانای پەخشکردن و پێشکەشکردنی ڤیدیۆ و دەنگی کوالێتی بەرزتری ھەبوو لە ڕکابەرەکانی، وەک ڤی ئێچ ئێس و بێتاماکس، بەڵام لەیزەر دیسک نەیتوانی بەکارھێنانی بەربڵاو لە ئەمریکاکان بەدەست بھێنێت. ئەمەش بەشێوەیەکی بەرچاو بەھۆی تێچووی زۆری خوێنەرەکان (پلەیەر) و بێتوانایی لەیزەردیسک بوو لە تۆمارکردنی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان. لە کۆتاییدا و لەساڵانی نەوەدەکان بە شێوەیەکی کەم بەناوبانگ بوو.

لە بەرامبەر ئەمەدا، فۆرماتەکە زۆر زیاتر بەناوبانگ بوو لە ژاپۆن و لە ناوچە دەوڵەمەندەکانی باشووری ڕۆژھەڵاتی کیشوەری ئاسیا، وەک ھۆنگ کۆنگ، سەنگافوورە و مالیزیا، میدیای ڤیدیۆیی باو بوو لە ھۆنگ کۆنگ لە ماوەی ساڵانی نەوەدەکاندا. کوالێتی بەرزی ڤیدیۆ و دەنگی وای کرد کە لە ماوەی تەمەنی لەیزەر دیسکدا ببێتە بژاردەیەکی بەناوبانگ لە نێو ئارەزوومەندانی ڤیدیۆ. تەکنۆلۆژیاکانی پاش لەیزەر دیسک بنەمای پەپکی بینایی دواتر بوون، وەک پەپکی پەستێنراو و دی ڤی دی و بلو ڕای. ئامێری لەیزەر دیسک بەردەوام بوو لە دروستکردن تا مانگی تەممووزی ٢٠٠٩، پاش ئەوەی کە کۆمپانیای Pioneer وازی لە دروستکردنی ھێنا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەلکترۆنی بەکاربەر
پۆل:ڤیدیۆ
پۆل:داھێنانە ژاپۆنییەکان
پۆل:تەکنۆلۆژیای فیلم و ڤیدیۆ
سەرۆک کۆماری فلیپین

**سەرۆک کۆماری فلیپین** () سەرۆکی دەوڵەت، سەرۆکی حکوومەت و سەرۆکی جێبەجێکاری فلیپینە. سەرۆک سەرکردایەتی دەسەڵاتی جێبەجێکاری حکوومەتی فلیپین دەکات و فەرماندەی گشتیی ھێزە چەکدارەکانی فلیپینە.

سەرۆک کۆمار ڕاستەوخۆ لەلایەن ھاووڵاتیانی فلیپینەوە ھەڵدەبژێردرێت و یەکێکە لە تەنھا دوو بەرپرسی جێبەجێکاری ھەڵبژێردراوی نیشتمانی، ئەوی دیکەش جێگری سەرۆکی فلیپینە؛ بەڵام، چوار جێگری سەرۆک بەبێ ھەڵبژاردن بۆ پۆستەکە گەیشتوونەتە سەرۆکایەتی، بەھۆی مردن یان دەستلەکارکێشانەوەی سەرۆک لە ماوەی خولی سەرۆکایەتیدا.

خەڵکی فلیپین بە گشتی ئاماژە بە سەرۆک کۆمارەکەیان دەکەن وەک «پانگۆلۆ» یان «پرێسیدێنتە» بە زمانی خۆجێیی خۆیان. ماوەی سەرۆکایەتی سنووردارە بە تەنیا خولێکی شەش ساڵە. ھیچ کەسێک کە زیاتر لە چوار ساڵی خولێکی سەرۆکایەتی خزمەتی کردبێت، ناتوانێت دووبارە خۆی کاندید بکات یان خزمەت بکات.

سەرۆک کۆماری ئێستای فلیپین بۆنگ بۆنگ مارکۆسە، کە لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢دا لە مۆزەخانەی نیشتمانی ھونەرە جوانەکان (کە پێشتر بینای یاسادانان بوو) سوێندی خوارد.

## سەرچاوەکان

پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی فلیپین
سووریای عوسمانی

**سووریای عوسمانی** یان **شامی عوسمانی** () زاراوەیەکی مێژوویییە کە بەکاردێت بۆ ئاماژەکردن بەو کۆمەڵە ناوچە دابەشبووانەی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لە شام، بە زۆری ناوچەکانی ڕۆژھەڵاتی دەریای ناوەڕاست و ڕۆژاوای ڕووباری فورات و باکووری بیابانی عەرەبی و باشووری زنجیرەچیای تۆڕۆس.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٨
مۆنێرۆ

**مۆنێرۆ** دراوێکی دیجیتاڵییە کە لە ساڵی ٢٠١٤ دروست کراوە و یەکێکە لە دراوە کرپتۆکارەنسییە نھێنییەکان. بە پێچەوانەی بیتکۆین، کە ھەموو مامەڵەکان لەسەر تۆڕەکەی بە شێوەیەکی ڕوون دەبینرێن، مۆنێرۆ بەھۆی بەکارھێنانی تەکنیکە پێشکەوتووەکانی کرپتۆگرافی وەک «ئیمزای حلقە» (ring signatures)، «مامەڵە شاراوەکان» (Ring CT)، و «ناونیشانە نھێنییەکان» (stealth addresses)، ھەموو مامەڵەکان بە تەواوی نھێنی دەکات. ئەم تەکنەلۆژیایانە وایان لە مۆنێرۆ کردووە کە زانیارییە دارایییەکانی بەکارھێنەران بە تەواوی شاراوە بمێننەوە و لە چاوی چاودێرانی دەرەوە نەبینرێن.

ھەروەھا، بە پێچەوانەی بیتکۆین کە ژمارەی دراوەکانی سنووردارە و بەرزبۆی ٢١ ملیۆن دراوە، مۆنێرۆ سنوۆری دراوەیی نییە. لەبری ئەوە، لە ھەر بلۆکێکدا ٠٫٦ یەکەی نوێی مۆنێرۆ بەرزدەکرێتەوە و ئەمە بەردەوام دەبێتەوە بۆ ھەمیشە. ئەم سیستەمە بە ناوی «تێڵ ئەمیشن» (tail emission) ناسراوە و مەبەست لێی پاراستنی تۆڕەکەیە لە درێژخایەندا، چونکە بەردەوامبوونی بەرھەمھێنانی دراوە وەک ھاندەرێک بۆ کرێکارانی تۆڕەکە کاردەکات.

مۆنێرۆ وەک وەچەیەکی سەرکەوتوو بۆ ئەو بەھا بنەڕەتییانە ناوەڕۆکی بیتکۆینی سەرەتایی دەبینرێت، کە تێیدا ڕەخنە لە دەسەڵات و سیستەمی دارایی ناوەندی گرتەوە. بەڵام لە ھەمان کاتدا، مۆنێرۆ لەلایەن گرووپە تاوانکارییەکان و تیرۆرستانەکانەوە بەکارھێنراوە بۆ داواکردنی پشکی دارایی، کە بووەتە ھۆی ڕەخنەی زۆر لەسەر ئەم دراوە کرپتۆکارەنسییە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* Getmonero.org وێبگەی 

پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١٤
پۆل:دراوی دیجیتاڵ
پۆل:زنجیرەبلۆکەکان
پۆل:دراوی ڕەمزی
ڕفاندنی شەمەندەفەری جەعفەر ئێکسپرێس (٢٠٢٥)

لە ١١ی ئازاری ٢٠٢٥دا، شەمەندەفەری جەعفەر، کە شەمەندەفەرێکی گەشتیاری پاکستانییە کە لە کوێتاوە بەرەو پێشاوەر دەڕۆیشت و نزیکەی ٤٤٠ کەس لەسەری بوون، لەلایەن سوپای ڕزگاری بەلوچستانەوە (بی ئێل ئەی) ڕفێندرا. ڕاپۆرت کراوە کە ھێرشبەران تەقینەوەیان لە تونێلەکان و سەر ھێڵی شەمەندەفەرەکەدا ئەنجام داوە پێش ئەوەی دەستڕێژ بکەنە سەر شەمەندەفەرەکە.

## سەرچاوەکان
کوێتە

**کوێتە**، یان **کوێتا** (، ) پایتەخت و گەورەترین شاری پارێزگای بەلۆچستان لە پاکستانە. ئەمە نۆیەمین شاری گەورەی پاکستانە، بە دانیشتووانێکی مەزەندەکراو کە لە ١٫٦ ملیۆن کەس زیاترە لە ساڵی ٢٠٢٤دا. لە باشووری ڕۆژاوای وڵاتدا ھەڵکەوتووە، لە ناو دۆڵێکدایە کە لە ھەموو لایەکەوە شاخ دەوریان داوە. کوێتا لە بەرزایییەکی ناوەندی ١٬٦٨٠ مەتر (٥٬٥١٠ پێ) لەسەر ئاستی دەریا ھەڵکەوتووە، کە دەیکات بە بەرزترین شاری سەرەکی پاکستان. شارەکە بە «باخی میوەی پاکستان» ناسراوە بەھۆی چەندین باخی میوە لە ناو و دەوروبەری شارەکە و جۆرە زۆر و فرە جۆرەکانی میوەی تازە و وشک کە لەوێ بەرھەم دەھێنرێن.

## سەرچاوەکان

پۆل:ناوچە شارییەکانی پاکستان
پێشاوەر

**پێشاوەر**، پایتەخت و گەورەترین شاری ھەرێمی خەیبەر پەختونخوای پاکستانە. شەشەمین شاری پڕ دانیشتووانی پاکستانە، بە دانیشتووانی ناوچەکەی کە لە ٤٫٧ ملیۆن کەس زیاترە لە سەرژمێری ساڵی ٢٠٢٣دا. لە باکووری ڕۆژاوای وڵاتدا ھەڵکەوتووە، لە ناو دۆڵی پێشاوەردایە. پێشاوەر سەرەتا لەلایەن پەشتوونەکانەوە نیشتەجێ کراوە، کە دووەمین گرووپی ئیتنیکی گەورەن لە وڵاتدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ناوچە شارییەکانی پاکستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم
ڕۆدریگۆ دوتێرتە

**ڕۆدریگۆ ڕۆوا دوتێرتە** (لە دایکبووی ٢٨ی ئازاری ١٩٤٥)، پارێزەر و سیاسەتمەدارێکی فلیپینییە کە وەک شازدەھەمین سەرۆکی فلیپین خزمەتی کردووە لە ساڵی ٢٠١٦ تا ٢٠٢٢. ئەو سەرۆکی پارتیدۆ دیمۆکراتیکۆ پیلیپینۆیە (کە پێشتر بە PDP-Laban ناسرابوو)، پارتی سیاسی فەرمانڕەوا لە فلیپین لە سەردەمی سەرۆکایەتییەکەیدا. دوتێرتە یەکەمین سەرۆکی فلیپینە کە خەڵکی میندانۆیە، و بەتەمەنترین کەسە کە ئەم پۆستەی وەرگرتووە، سەردەمی کارەکەی لە تەمەنی ٧١ ساڵیدا دەستی پێکردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥
پۆل:ڕەخنەگرانی کڵێسەی کاتۆلیک
پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو
پۆل:زیندووان
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی فلیپین
دەستگیرکردنی ڕۆدریگۆ دوتێرتە

لە ١١ی ئازاری ٢٠٢٥دا، ڕۆدریگۆ دوتێرتە، سەرۆکی پێشووی فلیپین، لەلایەن پۆلیسی نیشتمانی فلیپین و ئینتێرپۆلەوە دەستگیر کرا لەسەر بنەمای فەرمانی دادگای تاوانی نێونەتەوەیی (ئای سی سی) کە تۆمەتباری کردبوو بە تاوانەکانی دژی مرۆڤایەتی لە پەیوەندی لەگەڵ شەڕی دژی مادەی ھۆشبەری فلیپیندا. دوتێرتە لە ١١ی ئازاردا گەیشتە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نینۆی ئاکوینۆ لە مێترۆ مانیلا، دوای ئەوەی بەشداری لە کۆبوونەوەیەکی سیاسی کردبوو لە ھۆنگ کۆنگ. لە کاتی جێبەجێکردنی فەرمانەکەدا، دوتێرتە گوازرایەوە بۆ بنکەی ئاسمانی ڤیلامۆر و بۆ ھۆڵەندا گوازرایەوە، کە چاوەڕوان دەکرێت لە لاھای دادگایی بکرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:دادگای تاوانی نێونەتەوەیی
بەڕێوەبەرایەتیی خاکە داگیرکراوەکانی دوژمن

**بەڕێوەبەرایەتیی خاکە داگیرکراوەکانی دووژمن** () بەڕێوەبەرایەتییەکی سەربازی ھاوبەشی بەریتانیا و فەڕەنسا بوو، بەسەر پارێزگاکانی پێشووی عوسمانی لە وڵاتانی شام و میزۆپۆتامیا، لە نێوان ساڵانی ١٩١٨ بۆ ١٩٢٠، لە دوای شەڕی سینا و فەلەستین لە جەنگی جیھانی یەکەمدا سەپێندرا. بەڕێوەبەرایەتییەکە کۆتایی ھات، دوای ئینتیدابی فەڕەنسا بۆ سووریا و لوبنان و سەپاندنی فەرمانڕاوەیەتی بەریتانیا بۆ فەلەستین لە کۆنفڕانسی سان ڕیمۆ، لە ١٩ تا ٢٦ی نیسانی ١٩٢٠.

## سەرچاوەکان

پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩١٧
پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین
پۆل:مێژووی لوبنان
پۆل:مێژووی فەلەستین
پۆل:مێژووی سووریا
پۆل:مێژووی عێراق
پۆل:جەنگی جیھانیی یەکەم
پۆل:ئیمپراتۆریەتیی بریتانی
ئینتیویتیڤ ماشینز

کۆمپانیای **ئینتیویتیڤ ماشینز**، کۆمپانیایەکی ئەمریکی ئاوەدانکردنەوەی بۆشایییە کە بارەگاکەی لە ھیووستن، تێکساسە. لە ساڵی ٢٠١٣ لەلایەن ستیڤن ئاڵتیمەس، کام غەفاریان، و تیم کرێن دامەزراوە، بۆ دابینکردنی کاوێژی بازرگانی و حکومی لە مانگدا. ئەمڕۆ کۆمپانیاکە دەستپێگەیشتنی ڕووی مانگ بۆ گواستنەوە و گەیاندنی بارھەڵگر، خزمەتگوزارییەکانی گواستنەوەی داتا، و ژێرخانی-وەک-خزمەتگوزاری پێشکەش دەکات. ئینتیویتیڤ ماشینز سێ گرێبەستی ناسای ھەیە لەژێر دەستپێشخەری خزمەتگوزارییەکانی بارھەڵگری مانگی بازرگانی (سی ئێل پی ئێس) ئاژانسی بۆشایی، بۆ گەیاندنی بارھەڵگر بۆ ڕووی مانگ. ئینتیویتیڤ ماشینز یەکێکە لەو سێ کۆمپانیایەی کە لەلایەن ناساوە ھەڵبژێردراون بۆ پێشخستنی تواناکانی ئامێری گەڕانی مانگ (ئێل تی ڤی).

ئینتیویتیڤ ماشینز، ئێل ئێل سی، لە شوباتی ٢٠٢٣دا بووە کۆمپانیایەکی گشتی دوای ئەوەی لەگەڵ کۆمپانیای ئینفلێکشن پۆینت ئەکویزیشن کۆرپ. کۆمپانیایەکی وەگەڕخستنی ئامانجی تایبەت، یەکیگرت. کۆمپانیاکە لە دیلاوێر تۆمارکراوە، و لە ناسداک لەژێر ھێمای نرخ، ئێڵ یوو ئێن ئاڕ، مامەڵە دەکات.

بەرنامەی خزمەتگوزارییەکانی گەیاندنی بارھەڵگری مانگی (ئێل پی دی ئێس) ئینتیویتیڤ ماشینز ھەوڵ دەدات دەستپێگەیشتنی بازرگانی بۆ مانگ بکاتەوە. ناسا بەرنامەی ئێل پی دی ئێسی ئینتیویتیڤ ماشینزی بۆ چوار ئەرکی مانگی ھەڵبژارد، کە یەکێکیان یەکەمین کەشتییە بۆشایییە ئەمریکییەکەی گەیاندە ڕووی مانگ لەدوای بەرنامەی ئەپۆلۆوە، و یەکەمین کەشتییە بۆشایییە کە گەیشتە ناوچەی جەمسەری باشووری مانگ.

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆمپانیاکانی فڕۆکەوانی ئەمریکا
پۆل:دامەزراوەکانی کالیفۆرنیا لە ١٩٩٧
پۆل:کۆمپانیاکانی دروستکردنی کەشتیی ئاسمانی
شەڕی گوێی جەنکینز

**شەڕی گوێی جەنکینز** لە نێوان شانشینی بەڕیتانیای مەزن و ئیسپانیا لە ساڵانی ١٧٣٩ و ١٧٤٨ ڕووی دا. زۆربەی شەڕەکان لە نیو گرانادا و دەریای کاری بیدا ڕوویان دا، و زۆربەی کردارە سەربازییە گەورەکان تا ساڵی ١٧٤٢ کۆتاییان پێھات. ئەم شەڕە بە ناکۆکییەکی پەیوەندیدار بە شەڕی میراتی نەمسا کە لە ساڵانی ١٧٤٠ بۆ ١٧٤٨ درێژەی کێشا، دادەنرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:گوێ
ئای ئێم-٢

لەکۆڵینەوەی **ئای ئێم-٢** ئەرکێکی مانگی بوو کە لەلایەن ئینتیویتیڤ ماشینزەوە بەڕێوە دەبرا وەک بەشێک لە بەرنامەی خزمەتگوزارییەکانی بارھەڵگری مانگی بازرگانی (سی ئێل پی ئێس) ناسا. لە ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٥، کاتژمێر ٠٠:١٦:٣٠ (یوو تی سی) خرایە گەڕ. نیشتەری مانگی نۆڤا-سی، کە ناوی دەتینا بوو، لە ٦ی ئازاری ٢٠٢٥، کاتژمێر ١٧:٢٨:٥٠ (یوو تی سی) گەیشتە سەر ڕووی مانگ. پەیوەندی لە ماوەی پرۆسەی نیشتنەوەدا بۆ ماوەیەک دابڕا؛ کاتێک دووبارە دامەزرایەوە، نیشانی دا کە کەشتییە بۆشایییەکە لە ئاڕاستەی ڕاستدا نییە و یەکێک لە دوو ئەنتێنای ڕادیۆکە کاری نەدەکرد. ئاڕاستەی لایەنیش ڕێگری کرد لەوەی کە کەشتییە بۆشایییەکە وزەی پێویست بەرھەم بھێنێت. تا ٧ی ئازار، وزەی دەتینا بە تەواوی بەتاڵ ببوو و چاوەڕوان نەدەکرا دووبارە پڕببێتەوە، کە ئەمەش کۆتایی بە ئەرکەکە ھێنا.

## سەرچاوەکان
فیلیپی پێنجەمی ئیسپانیا

**فیلیپی پێنجەم**، (لەدایکبووی ١٩ی کانوونی یەکەم ١٦٨٣ و لە ٩ی تەممووزی ١٧٤٦ کۆچی دوایی کرد) ئەو لە ١ی تشرینی دووەمی ١٧٠٠ تا ١٤ی کانوونی دووەمی ١٧٢٤ و دووبارە لە ٦ی ئەیلوولی ١٧٢٤ تا ڕۆژی مردنی لە ساڵی ١٧٤٦ پاشای ئیسپانیا بوو. کۆی ماوەی حوکمڕانی (٤٥ ساڵ و ١٦ ڕۆژ) درێژترین ماوەی حوکمڕانییە لە مێژووی پاشایەتی ئیسپانیا کە پێشی فیلیپی چوارەمی کەوتووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٦٨٣
پۆل:مردووانی ١٧٤٦
ئەیالەتی گرانادای نوێ

**ئەیالەتی شانشینی نوێی گرانادا** ()، کە ھەروەھا بە ئەیالەتی گرانادای نوێ یان ئەیالەتی سانتا فێ ناسراوە، ئەو ناوە بوو کە لە ٢٧ی ئایاری ١٧١٧ درا بە دەسەڵاتی ئیمپراتۆرییەتی ئیسپانیا لە باکووری ئەمریکای باشوور، کە بەرامبەر بە کۆڵۆمبیا، ئێکوادۆر، پەنەما و ڤێنیزوێلای ئەمڕۆی دەبێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:داگیرگەکانی ئیسپانیا
پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی ئیسپانی ئاخێو
ژنەڕەبەن

**ژنەڕەبەن** یان **ڕاھیبە**، ژنێکە کە سوێندی خواردووە ژیانی خۆی بۆ ئایینەکەی تەرخان بکات. لەوانەیە کەسێکی زاھید بێت و کۆمەڵگە بە جێبھێڵێت و ژیانی خۆی بە نوێژ و عیبادەتکردن لە خانەقایەک بەسەربەرێت. ڕاھیبەکان بە زۆری لە کاسۆلیکی ڕۆژئاوایی و ڕۆژھەڵاتیدا دەبینرێن، بەڵام لە مەزھەبەکانی دیکەی مەسیحیشدا ھەن. ھەروەھا لەوانەیە لە ئایینەکانی تری جگە لە مەسیحیشدا ھەبن وەک بودیزم و ھیندوویزم.

## سەرچاوەکان

پۆل:زوھد
لێکۆڵینەوەی دادگای تاوانی نێونەتەوەیی لە فلیپین

**لێکۆڵینەوەی دادگای تاوانی نێونەتەوەیی لە فلیپین**، یان بارودۆخی کۆماری فلیپین، لێکۆڵینەوەیەکی بەردەوامە لەلایەن دادگای تاوانی نێونەتەوەیی (ئای سی سی) لەسەر تاوانە بانگەشەکراوەکانی دژی مرۆڤایەتی کە لە ماوەی شەڕی دژی مادەی ھۆشبەری فلیپیندا ئەنجام دراون.

فلیپین نیازی خۆی بۆ کشانەوە لە پەیماننامەی ڕۆما لە ١٤ی ئازاری ٢٠١٨دا ڕاگەیاند، نزیکەی مانگێک دوای ئەوەی کە دادگای تاوانی نێودەوڵەتی لێکۆڵینەوەیەکی سەرەتایی لەسەر بارودۆخەکە لە وڵاتدا دەستپێکرد. کشانەوەکە ساڵێک دواتر، لە ١٦ی ئازاری ٢٠١٩دا، تەواو کرا. لەبەر ئەوەی کە فلیپین چیتر لایەنێکی دەوڵەتی لە پەیماننامەی ڕۆمادا نییە، لێکۆڵینەوەکە تەنھا ئەو ماوەیە دەگرێتەوە کە پەیماننامەکە لە وڵاتدا بەرکار بووە - لە نێوان ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ و ١٦ی ئازاری ٢٠١٩. دادگای باڵای فلیپین، لە بڕیارێکی ساڵی ٢٠٢١دا، لەسەر کشانەوەکە ڕای خۆی دەربڕی و ڕای گەیاند کە فلیپین ھێشتا ئەرکی ھاوکاریکردنی ھەیە لە دادبینییەکانی دادگای تاوانی نێودەوڵەتیدا.

لە ١١ی ئازاری ٢٠٢٥دا، سەرۆکی پێشوو ڕۆدریگۆ دوتێرتە لەلایەن پۆلیسی نیشتمانی فلیپین و ئینتێرپۆلەوە دەستگیر کرا دوای ئەوەی فەرمانێک لەلایەن دادگای تاوانی نێودەوڵەتییەوە دەرچوو.

## سەرچاوەکان
نەزیھە سەلیم

**نەزیھە محەممەد سەلیم عەبدولقادر ئەلخالیدی ئەلمووسڵی** (١٩٢٧ – ١٥ی شوباتی ٢٠٠٨) ھونەرمەندێکی تەشکیلی عێراقی بوو جەلال تاڵەبانی بە «یەکەم ئافرەتی عێراقی کە بناغەکانی ھونەری ھاوچەرخی عێراقی دامەزراند» وەسفی کردووە.

## خوێندنی
لە ساڵی ١٩٤٨ لە پەیمانگای ھونەرەجوانەکان لە بەغدا دەرچووە، بەھۆی زیرەکییەیەوە، بە نێدڕاوێکی فەرمی ڕەوانەی پاریس کرا، یەکەم ئافرەتی عێراقی بوو کە گەشتی دەرەوەی وڵاتی کرد بۆ خوێندنی ھونەر. لە ساڵی ١٩٥١ لە پەیمانگای ھونەرە جوانەکانی پاریس دەرچووە، لەوێ پسپۆڕی نیگارکێشانی دیوار بوو بە سەرپەرشتی ھونەرمەندی بەناوبانگی فەڕەنسی فێرناند لێگەر و سۆڤەربی ھەروەھا بە ھاوڕێیەتییەکی ساڵێک ڕەوانەی ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات کرا بۆ ئەوەی پسپۆڕ بێت لە وێنەکێشانی منداڵان و شانۆ.

## بەشدارییەکانی
ئەو ھونەرمەندە بەشداری لە چالاکییە جۆراوجۆرەکاندا کردووە، لەوانە بەشداریکردنی، لەگەڵ ھونەرمەند شاکر حەسەن ئەلسەعید، محەمەد غانی حیکمەت، و جەواد سالم، لە پێکھێنانی گرووپی ھونەری مۆدێرن لە بەغدا لە ساڵانی ١٩٥٣–١٩٥٤، ھەروەھا لە دامەزراندنی کۆمەڵەی ھونەرمەندانی تەشکیلی عێراقی، جگە لە ڕۆڵی پەروەردەیی وەک مامۆستا لە پەیمانگای ھونەرە جوانەکان تا ساڵی ١٩٨٢.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٧
پۆل:مردووانی ٢٠٠٨
پۆل:ھونەرمەندانی بەغدا
پێنج پاوەند (سککەی زێڕ)

**دراوی زێڕی پێنج پاوەنی بەریتانی**، کە ھەروەھا وەک پێنج ھێندەی سۆڤەرین ناسراوە، بەھای فەرمی پێنج پاوەنی ستەرلینگە. لە ساڵی ١٨٢٠وە بە شێوەیەکی ناڕێکوپێک و لە ماوەی نێوان ساڵەکاندا دروست کراوە، ھەرچەندە وەک دراوی ئاسایی بۆ بازاڕ تەنھا لە ساڵەکانی ١٨٨٧، ١٨٩٣ و ١٩٠٢دا بەکارھێنراوە. لە زۆربەی مێژووی خۆیدا، لە لای پشتەوەی، وێنەکێشانی بینیدێتۆ پیستروچی بۆ سانت جۆرج و ئەژدیھا پیشان دەدات، کە بە شێوەیەکی نەریتی لەسەر سۆڤەرین، یان دراوی زێڕی یەک پاوەن، بەکارھێنراوە.

## سەرچاوەکان
کەستەک

**بۆلیۆن** یان **کەستەک**، بریتییە لە کانزای نافەلزی کە پاڵاوتن و پاککردنەوەی بۆ ئاستێکی بەرزی پاکی توخمی بۆ کراوە. ئەم زاراوەیە بە شێوەیەکی ئاسایی بۆ کانزای کۆمەڵ بەکاردەھێنرێت کە لە بەرھەمھێنانی سککەدا بەکاردێت، بەتایبەتی بۆ کانزا بەنرخەکان وەک زێڕ و زیو.

## سەرچاوەکان
گامێشی ئەمریکی (سککە)

**گامێشی ئەمریکی**، کە ھەروەھا بە **گامێشی زێڕینیش** ناسراوە، دراوێکی بۆلیۆنی ٢٤-عەیارە کە یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٠٦ لەلایەن دراوخانەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە بۆ فرۆشتن پێشکەش کرا. ئەم دراوە دیزاینی نیکڵی سەری ھیندییەکانی ھەیە و نازناوەکەی لە گامێشی ئەمریکییەوە وەرگرتووە کە لە لای پشتەوەی دیزاینەکەدا ھەیە.

## سەرچاوەکان
سککەی زێڕ

**سککە** یان **دراوی زێڕ**، دراوێکە کە زۆربەی یان بە تەواوی لە زێڕ دروست کراوە. زۆربەی دراوە زێڕینەکان کە لە ساڵی ١٨٠٠وە لێدراون ٩٠–٩٢٪ زێڕن (٢٢-قیراتی)، لەکاتێکدا زۆربەی دراوە زێڕینە شمشێکانی ئەمڕۆ زێڕی پاکن، وەک بریتانیا، گەڵای مەیپڵی کەنەدی، و بافەلۆی ئەمریکی. دراوە زێڕینە تێکەڵکراوەکان، وەک ھەڵۆی زێڕینی ئەمریکی و کروگەرەندی ئەفریقای باشوور، بە شێوەیەکی نموونەیی ٩١٫٧٪ زێڕن بە کێش، لەگەڵ ماوەکەی کە لە زیو و مس پێکھاتووە.

## سەرچاوەکان
وەزیری خەزێنەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا

**وەزیری خەزێنەی ویلایەتە یەکگرتووەکان** سەرۆکی وەزارەتی خەزێنەی ویلایەتە یەکگرتووەکانە، و بەرپرسی سەرەکی دارایییە لە حکومەتی فیدڕاڵی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا. وەزیری خەزێنە وەک ڕاوێژکاری سەرەکی سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان خزمەت دەکات لە ھەموو ئەو بابەتانەدا کە پەیوەندییان بە سیاسەتی ئابووری و دارایییەوە ھەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:دامەزراوەکانی ١٧٨٩ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ڕیزبەندی جێنشینی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا

**ڕیزبەندی جێنشینی سەرۆکایەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان** ئەو ڕێکخستنەیە کە بەپێی جێگری سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان و بەرپرسانی دیکەی حکومەتی فیدڕاڵی ویلایەتە یەکگرتووەکان دەسەڵات و ئەرکەکانی سەرۆکایەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان (یان پۆستەکە خۆی، لە حاڵەتی جێنشینی لەلایەن جێگری سەرۆکەوە) وەردەگرن کاتێک سەرۆکی ھەڵبژێردراو کۆچی دوایی دەکات، دەست لەکار دەکێشێتەوە، لەسەر کار لادەبرێت، یان توانای بەڕێوەبردنی نامێنێت.

## سەرچاوەکان
پەنی (سککەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا)

پارەی **پەنی**، کە ھەروەھا بە **سەنت** دەناسرێت، دراوێکە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کە یەک لە سەدی دۆلارێک پێک دەھێنێت.

## سەرچاوەکان
ڤینۆس فایەق

**ڤینۆس فایەق** (لە دایکبووی ١٩٦٣ لە سلێمانی) نووسەر و شاعیر و کەسایەتییەکی میدیایی عێراقی کورد-ھۆڵەندی یە. شیعر و وتارەکانی بەزمانەکانی کوردی و عەرەبی دەنووسێت و بڵاویان دەکاتەوە، ھەروەھا ڤینۆس فایەق وەک وەرگێڕێکی خۆبەخشانە کار بۆ ڕێکخراوە پەنابەرییەکان لە شاری ڕایسوایک لە ھۆڵەندا کاردەکات.

## سەرەتای ژیان
ڤینۆس فایەق تەمەنی منداڵی و خوێندنی سەرەتایی بە زمانەکانی عەرەبی و فەڕەنسی لە شاری وەھران لە جەزائیر خوێندووە، پاشان گواستییەوە بۆ عێراق و خوێندنی ناوەندی بە زمانی کوردی خوێندووە، و خوێندنی ئامادەیی بە زمانی عەرەبی لە کوردستان تەواوکردووە. پاش ئەوە لە ئاستی زانکۆدا لە بەغدا خوێندوویەتی. دواتر لە ساڵی ١٩٩٦ لە عێراقەوە کۆچی کردووە بۆ وڵاتی ھۆڵەندا و لەوێ نیشتەجێ بووە.

## خوێندن
ڤینۆس فایەق لە ساڵی ١٩٨٩ لە کۆلێژی ئاداب لە زانکۆی بەغدا بە کالۆریۆسی لە فەلسەفە تەواو کردووە، لە ساڵی ٢٠٠٤ لە ھۆڵەندا لە ئەکادیمیای میدیادا مۆنتاژی تەلەڤیزیۆنی خوێندووە و لە ساڵی ٢٠٠٥ لە سەنتەری خولە نێودەوڵەتییەکانی ڕادیۆی ھۆڵەندا، بەرھەمھێنانی ڕادیۆیی خوێندووە.

## ژیانی پیشەیی
ڤینۆس لە کەناڵی گەلی کوردستانی سەر بە یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە سەرەتای دامەزراندنییەوە دەستی بە کار کردووە، وەک پێشکەشکارێک لە بەشی زمانی عەرەبی و وەک سەرنووسەر و پێشکەشکار و وەرگێڕێک. و لە ساڵی ١٩٩٣دا وەک سەرنووسەری ڕۆژنامەی موئتەمری ئۆپۆزیسیۆنی عێراقی کاری کردووە، لە ھەمان کاتیشدا وەک پەیامنێری ڕۆژنامەی ئەلئیتتیحاد و یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان کاری کردووە. ھەتا ئەو کاتە ھەموو نووسینەکانی بە زمانی عەرەبی بوون؛ بەڵام بە کوردیی سۆرانیش بەرھەمی ھەبووە.

پاشان لە ساڵی ١٩٨٨ پاش گواستنەوەی بۆ ھۆڵەندا، وەک سەرنووس و پێشکەشکار کاری کردووە، پاشان پەیوەندی بە بەشی کوردی و عەرەبی لە ڕادیۆی بیانی لە شاری ڕۆتەردامی ھۆڵەندا کردووە. پاشان لە ساڵی ٢٠٠٢ بۆ ماوەی دوو ساڵ وەک کارمەند لە بەشی پەیوەندی لەگەڵ ھاووڵاتیانی بیانی لە دیڵفت کاری کردووە، پاشان وەک بەرپرسی بەشی پەیوەندییەکان و بەدواداچوون لەزانکۆی ئازادی لە لاھای کاری کردووە. لە ساڵی ٢٠١٠ وەک بەڕێوەبەری بەرنامەکان لە تۆڕی ڕادیۆی تەلەڤیزیۆنی سەربەخۆی نالیا لە شاری سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان کاری کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:پەنابەرانی کورد
پۆل:پەنابەرە عێڕاقییەکان
پۆل:پێشکەشکارانی پێشووی ئێن ئاڕ تی
پۆل:دەرچووانی زانکۆی بەغدا
پۆل:ڕۆژنامەنووسانی ژنی ھۆڵەندی
پۆل:ڕۆژنامەنووسانی عێراق
پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد
پۆل:ژنان
پۆل:ژنە کوردەکانی باشووری کوردستان
پۆل:شاعیران بە زمانی عەرەبی
پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی
پۆل:شاعیران بە زمانی کوردیی ناوەندی
پۆل:شاعیرە کوردەکان بەپێی وڵات
پۆل:شاعیرە کوردەکانی باشووری کوردستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:نووسەران بە زمانی عەرەبی
پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی
پۆل:نووسەرە کوردەکان
پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرانی عەرەب
پۆل:نووسەرانی ھۆڵەندی
پۆل:نووسەرانی ژنی کورد
پۆل:زیندووان
بڵندگۆی کۆمپیوتەر

[وێنۆک|304x304پیکسڵ|سپیکەرێکی [یوو ئێس بی]]
**بڵندگۆی کۆمپیوتەر** بریتییە لە پارچەیەک لە ئامێری دەرکردن، کە بە کۆمپیوتەرەوە دەبەسترێتەوە بۆ بەرھەمھێنانی دەنگ و لە ئەنجامدا دەتوانرێ وەک دەرئەنجامێک گوێ لە دەنگەکە بگیرێت، کە لە کۆمپیوتەرەکەوە دەردەچێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:داھێنانە ئەمریکییەکان
پۆل:ئامێری کارەبایی
پۆل:ڕەقامێر
پۆل:ئامێرە ئەلکترۆنییەکان
پۆل:پارچەکانی کۆمپیوتەر
دراوخانەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا

**دراوخانەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا** بریتییە لە بەڕێوەبەرایەتییەکی سەر بە وەزارەتی گەنجینە کە بەرپرسیارە لە بەرھەمھێنانی دراو بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا تاکو بازرگانی و ئاڵوگۆڕی خۆی ئەنجام بدات، ھەروەھا کۆنترۆڵکردنی جووڵەی بولیۆن.

## سەرچاوەکان

پۆل:دامەزرانەکانی ١٧٩٢ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
تەسبیح (مەسیحییەت)

وێنۆک| ''لا ڤیژیۆن دی سان دۆمێنیکۆ'' (''دیدگای سانت دۆمێنیک'')، بێرناردۆ کاڤالینۆ، ١٦٤٠

**تەسبیح** (; ) ھەروەھا ناسراوە بە **تەسبیحی دۆمێنیکان** ئاماژەیە بۆ چەند نوێژ خوێندنێک کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە کڵێسای کاتۆلیکیدا دەکرێت، و تەنراوێکی فیزیکیی گرێ یان دەنکۆڵەیە، کە بۆ ژماردنی نوێژەکان بەکاردەھێنرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە قسەکراوەکان
پۆل:مەسیحییەت