open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
یوبی سۆفت کەنێکت

وێنۆک
**یوبی سۆفت کەنێکت** () نەرمەکاڵایەکی دابەشکردنی دیجیتاڵییە، بەڕێوەبردنی مافە دیجیتاڵییەکان، تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و پلاتفۆرمی فرە یاریزانە کە لەلایەن کۆمپانیای یوبی سۆفتەوە پەرەی پێدراوە بۆ پێشکەشکردنی ئەزموونێکی ھاوشێوەی دەستکەوتەکان/تاڵانییەکان کە لەلایەن کۆمپانیاکانی تری یارییەکانەوە پێشکەش دەکرێن. ئەم خزمەتگوزارییە درێژکراوە و دووبارە مارکەی خزمەتگوزاری UPlayی پێشووی کۆمپانیای یوبی سۆفتە کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠٠٩ ناسێندرا، لە کاتێکدا دووبارە مارکەی یوبی سۆفت کەنێکت لە ساڵی ٢٠٢٠ ئەنجامدرا. ئەم خزمەتگوزارییە لە ڕێگەی پلاتفۆرمە جیاوازەکانەوە پێشکەش دەکرێت. یوبی سۆفت کەنێکت بە پلەی یەکەم بۆ فرۆشتن و یاریکردنی یارییە گەشەپێدەرەکانی لایەنی یەکەمی Ubisoft بەکاردێت، ھەرچەندە یارییەکانی گەشەپێدەری لایەنی سێیەمیش لە فرۆشگای Ubisoft دەفرۆشرێن، بەڵام پلاتفۆرمی Ubisoft Connect بەکارناھێنن.

## سەرچاوەکان

پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٠٩
پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس
ئەکرەم عەفیف

**ئەکرەم حەسەن عەفیف یەحیا عەفیف یافعی** (؛ لەدایکبووی ١٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری قەتەرییە کە وەک ھێرشبەرێک یاری بۆ یانەی تۆپی پێی سەدی خولی ئەستێرەکانی قەتەر و ھەڵبژاردەی نەتەوەییی قەتەر دەکات.

لە سەرەتای کاروانی وەرزشیدا، بە یەکێک لە یاریزانە ھیواپێدەرەکانی قەتەر دادەنرا. لە  ٢٠١٩دا، خەڵاتی باشترین یاریزانی تۆپی پێی ساڵی ئاسیای بەدەست ھێنا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦
پۆل:زیندووان
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩
پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە بەلجیکا
ئەپلیکەیشنی ئێکس بۆکس

[وێنۆک|سکرینشۆتێکی بەرنامەکە لەسەر [ویندۆز ١٠]]

بەرنامەی ئێکس بۆکس () ئەپلیکەیشنێکە بۆ ویندۆز ٨ و ویندۆز ١٠ و ویندۆز ١١ و ئەندرۆید و ئای ئۆ ئێس و تیزن. وەک بەرنامەیەکی یەکگرتوو بۆ کۆنسۆلی یارییە ڤیدیۆییەکانی ئێکس بۆکس کاردەکات و دەستڕاگەیشتن بە تایبەتمەندییەکانی کۆمەڵگەی تۆڕی ئێکس بۆکس و کۆنترۆڵی دوور و ھەروەھا کارایی شاشەی دووەم (پێشتر بە SmartGlass ناسرابوو) لەگەڵ یارییەکان دابین دەکات. ھەروەھا بەرنامە و ناوەڕۆکی ھەڵبژێردراویش دابین دەکات. لە ویندۆز ١٠ ئەم بەرنامەیە وەکو یارمەتییەک بۆ یارییەکانی کۆمپیوتەر کە لەسەر ئامێرەکە دامەزراوە (لەوانەش ئەو یارییانەی کە لە مایکرۆسۆفت ستۆر، بێتێسدا دۆت نێت، باتڵ دۆت نێت، ستیم، گۆگ دۆت کۆم، ئیپیک گەیم ستۆر، ھەمبڵ بۆندڵ، ئۆریجن، یوبی سۆفت کەنێکت)، دەستڕاگەیشتن بە تۆمارکردنی شاشەی سیستەمەکە و کارەکانی پەخشی یارییەکان لە کۆنسۆلی ئێکس بۆکس یەکەوە لەسەر تۆڕێکی ناوخۆیی دابین دەکات. لە ماوەی E3-2019 وەشانی ھەبووی بەرنامەی ئێکس یۆکس بۆ ویندۆز ١٠ ناوی گۆڕدرا بۆ Xbox Console Companion، ھەروەھا بەرنامەیەکی نوێی ئێکس بۆکس بە شێوەی تاقیکاری ناسێندرا. بەرنامەکە بە تایبەتی ئاڕاستە کراوە بۆ یاریکردنی کۆمپیوتەر، وەکو پێشەوەیەک بۆ یارییەکانی دابەشکراو لە فرۆشگای مایکرۆسۆفت و وەکو موشتەریەک بۆ PC Game Pass کاردەکات.

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:ئێکس بۆکس ٣٦٠
پۆل:ئێکس بۆکس وان
پۆل:ئێکس بۆکس
پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس
پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:بەرنامەکانی یوونیڤەرساڵ ویندۆز پلاتفۆڕم
سامانی سروشتی

**سامانی سروشتی** ئەو سەرچاوانە دەگرێتەوە کە لە سروشت وەرگیراون و بە دەستکارییەکی کەم بەکاردەهێنرێن. ئەمەش سەرچاوەی تایبەتمەندییە بەنرخەکانی وەک بەکارهێنانی بازرگانی و پیشەسازی، بەهای جوانکاری، بەرژەوەندی زانستی و بەهای کولتووری دەگرێتەوە. لەسەر زەوی، تیشکی خۆر، بەرگەهەوا، ئاو، زەوی، هەموو کانزاکان لەگەڵ هەموو ڕووەک و گیانلەبەرە کێوییەکان لەخۆدەگرێت.

سەرچاوە سروشتییەکان دەتوانن بەشێک بن لە میراتی سروشتی مرۆڤایەتی یان لە یەدەگی سروشتیدا پارێزراو بن. ناوچە تایبەتەکان (وەک دارستانی باراناوی لە فاتو-هیڤا) زۆرجار جۆراوجۆری زیندوو و جۆراوجۆری جیۆگرافی لە ئیکۆسیستەمەکانیاندا نیشان دەدەن. ڕەنگە سەرچاوە سروشتییەکان بە شێوازی جیاواز پۆلێن بکرێن. سەرچاوە سروشتییەکان بریتین لە کەرەستە و پێکهاتەکان (شتێک کە دەتوانرێت بەکاربهێنرێت) کە دەتوانرێت لەناو ژینگەدا بدۆزرێتەوە. هەموو بەرهەمێکی دروستکراوی مرۆڤ لە سەرچاوە سروشتییەکان (لە ئاستی بنەڕەتی خۆیدا) پێکهاتووە.

سەرچاوەیەکی سروشتی لەوانەیە وەک بوونێکی جیا وەک ئاوی شیرین، هەوا، هەروەها هەر زیندەوەری زیندوو وەک ماسی بوونی هەبێت، یان لەوانەیە لەلایەن پیشەسازییە دەرهێنەرەکانەوە بگۆڕدرێت بۆ فۆرمێکی بەسوود لە ڕووی ئابوورییەوە کە دەبێت پرۆسێس بکرێت بۆ بەدەستهێنانی سەرچاوەکە وەک کانزا، توخمە زەوییە دەگمەنەکان، نەوت، دار و زۆربەی جۆرەکانی وزە. هەندێک سەرچاوە سەرچاوەی نوێبووەوەن، واتە دەتوانرێت بە ڕێژەیەکی دیاریکراو بەکاربهێنرێن و پرۆسەی سروشتی دەیانگەڕێنێتەوە، لەکاتێکدا زۆرێک لە پیشەسازییەکانی دەرهێنان زۆر پشت بە سەرچاوەی نوێنەبووەوە دەبەستن کە تەنها یەکجار دەتوانرێت دەربهێنرێن.

تەرخانکردنی سەرچاوە سروشتییەکان دەتوانێت لە ناوەندی زۆرێک لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئابووری و سیاسیدا بێت لە ناوخۆ و چ لە نێوان وڵاتان. ئەمە بە تایبەتی لە قۆناغەکانی زیادبوونی کەمیی و کەمیی (کەمبوونەوە و زیادەڕۆیی لە بەکارهێنانی سەرچاوەکان)دا ڕاستە. هەروەها دەرهێنانی سەرچاوە سەرچاوەیەکی سەرەکییە بۆ پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ و زیانگەیاندن بە ژینگە. ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام و ئەجێنداکانی تری گەشەپێدانی نێودەوڵەتی زۆرجار سەرنجیان لەسەر دروستکردنی دەرهێنانی سەرچاوەی بەردەوامترە، لەگەڵ هەندێک لە زانا و توێژەران سەرنجیان لەسەر دروستکردنی مۆدێلی ئابووری، وەک ئابووری بازنەیی، کە کەمتر پشت بە دەرهێنانی سەرچاوە دەبەستێت، و زیاتر پشت بە دووبارە بەکارهێنانەوە و ڕیسایکلکردن و سەرچاوە نوێبووەکان دەبەستێت کە دەتوانرێت بە شێوەیەکی بەردەوام بەڕێوەبچێت.
## سەرچاوەکان

پۆل:سروشت
ئالینا ڕۆمانۆڤسکی

**ئالینا ڕۆمانۆڤسکی** (؛ لەدایکبووی ٢٦ی ئەیلوولی ١٩٥٥) دیپلۆماتکارێکی ئەمریکییە کە لە حوزەیرانی ٢٠٢٢ەوە باڵوێزی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە لە عێراق. پێشتریش لە شوباتی ٢٠٢٠ تا نیسانی ٢٠٢٢ باڵوێزی ئەمریکا بووە لە کووەیت.

ئالینا خەڵکی ویلایەتی ئیلینۆیە، لە دایکێکی کەنەدی و باوکێکی پۆلەندییە، بەزمانەکانی عیبری، عەرەبی و فەرەنسی قسەدەکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥
وۆجاک

**وۆجاک** کە بە پیاوی هەست ناسراوە، میمێکی ئینتەرنێتییە کە بە شێوەی ڕەسەنی خۆی، وێنەکێشانێکی کارتۆنی سادە و ڕەش هێڵکارییە کە پیاوێکی سەرڕووت و دەربڕینێکی خەمباری هەیە. سەرچاوەی وێناکردنی وۆجاک نادیارە. لەوانەیە لە ساڵی ٢٠٠٩ لەسەر ئیمەیجبۆردێکی پۆڵەندی بە ناوی ڤیچان سەریهەڵدابێت، لەوێشەوە دواتر لە ساڵی ٢٠١٠ بە پۆستەرێک بە ناوی "ڤۆجاک" بۆ ئیمەیجبۆردی ئەڵمانی کراوتچان بڵاوکرایەوە.

دواتر میمەکە لەسەر کارەکتەرەکە پەیوەندی بەو دەستەواژانەی کە پێشتر وۆجاک بەکاریان دەهێنا وەک "دەزانم کە هەست دەکەم، برام"، "ئەو هەستە" یان "کە هەست دەکەم کەی" پەیوەندی پێوەکرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:وۆجاک
پۆل:وۆجاک
پۆل:دەیەی ٢٠١٠ مۆد و رەوتەکان
پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت
پۆل:باو و ڕەوتەکانی دەیەی ٢٠٢٠
ئیدۆس مۆنتریال

وێنۆک
**ئیدۆس مۆنتریال** () کۆمپانیایەکی پەرەپێدەری یاری ڤیدیۆیی کەنەدییە و بنکەکەی لە شاری مۆنتریال و بەشێکە لە گرووپی Embracer Group. ستۆدیۆکە لە ساڵی ٢٠٠٧ لەلایەن ستیفان دی ئاستۆس لەژێر ناوی SCi Entertainment دامەزراوە. لە ساڵی ٢٠٠٩ بوو بە بەشێک لە سکوێری ئێنیکس ئەورووپا و لە ساڵی ٢٠٢٢ بوو بە بەشێک لە کۆمپانیای CDE Entertainment. کۆمپانیای ئیدۆس ئینتەرەکتیڤ پلانەکانی بۆ کردنەوەی ستۆدیۆیەکی لق کە بنکەکەی لە شاری مۆنتریال لە شوباتی ٢٠٠٧ ڕاگەیاند. ئیدۆس مۆنتریال لە ٢٦ی ئەم مانگە بە فەرمی لەگەڵ بەڕێوەبەری گشتی ستیفان دی ئاستۆس کرایەوە. لە ھەمان ساڵی دامەزراندنیدا، ستۆدیۆکە ڕای گەیاند کە کار لەسەر پڕۆژەی Deus Ex دەکەن. لە مانگی ئایاری ٢٠٠٩ ستۆدیۆکە ڕای گەیاند کە کار لەسەر قۆناغی چوارەمی زنجیرەی دز دەکەن. داستۆس لە ١٩ی تەممووزی ٢٠١٣ دەستی لە ئیدۆس مۆنتریال کێشایەوە، بەھۆی ناکۆکییەکی ئاشت نەکراو لەگەڵ کۆمپانیای سکوێری ئێنیکس. لە چاوپێکەوتنێکی ساڵی ٢٠٢٢دا، بە شێوەیەکی پاشەکشەیی بە ئیدۆسی بە «فێربوونی شەمەندەفەرێک بە جووڵەی خاو» ناوبرد و بارەگای لەندەن و ژاپۆنی تاوانبار کرد کە دەستیان بە تەواوی تواناکانی ستۆدیۆکان نەکردووە. لە ٤ی ئازاری ٢٠١٤، کۆمپانیای سکوێری ئێنیکس ڕای گەیاند کە ٢٧ کارمەند لە ئیدۆس-مۆنتریال دوورخراونەتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:گرووپی ئێمبرەیسەر
پۆل:کۆمپانیاکانی پەرەپێدانی کایەی ڤیدیۆیی
کاڕڵ گرایمس

وێنۆک|200px|left|چاندلەر ڕیگز کارەکتەرە ڕاستەقینەکە کە بەناوی کارل گریمسی کارەکتەری خەیاڵی ڕۆڵی بینیوە، لە ساڵی ٢٠١٨.

**کارل گریمس** ()، کەسایەتییەکەی خەیاڵییە و یەکێکە لە پاڵەوانە سەرەکییەکانی زنجیرە کتێبی کۆمیک مردووی رۆیشتوو و لەلایەن چاندلەر ڕیگزەوە لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان بە ھەمان ناو ڕۆڵی تێدا گێڕاوە. کارەکتەرەکە لەلایەن نووسەر ڕۆبەرت کیرکمان و ھونەرمەند تۆنی مۆرەوە دروستکراوە، و بۆ یەکەمجار لە فیلمەکە لە ساڵی ٢٠٠٣ دەرکەوتووە، لە ھەردوو فۆڕمی میدیادا، کارل کوڕی ڕیک گریمزە، و لۆری گریمس.

لە زنجیرە کتێبە کۆمیکەکاندا کارل وەک منداڵێکی ئاسایی و بێتاوان دەست پێدەکات، بەڵام لەگەڵ ئەوەی ڕووداوەکانی نەزمی جیھانی نوێ ناچاری دەکەن گەورە بێت، ساردتر دەبێتەوە و ھەندێکجار بڕیاری تەواو زەق دەدات بۆ ئەوەی کە پێی وایە باشی گروپەکەیە. گەشەسەندنی کارەکتەرەکە لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەدا ھاوشێوەیە، کە کەسایەتییەکی بێبەزەیی وەردەگرێت، ئەمەش دەبێتە ھۆی ناکۆکی لەگەڵ باوکیدا، کە ئارەزووی پاراستنی ئەخلاقی منداڵی و بێتاوانی کارل تا دەتوانێت. لە کاتی بیرکردنەوەدا، کارل لە کۆتاییدا ھەستی ئەخلاقی خۆی بەدەست دەھێنێتەوە و لە ھەمان کاتدا ھێشتا لێواری مانەوەی خۆی دەھێڵێتەوە. لە ھەمان کاتدا باوکی دەست دەکات بە لەدەستدانی ڕەوشتی خۆی، ئەمەش دواجار کارل دەکاتە ململانێ لەگەڵیدا بە ھۆکاری جیاواز، بەتایبەتی لەبارەی یارمەتیدانی کەسانی نامۆ کە پێویستیان پێیەتی. ھەروەھا کارل یەکێکە لەو ھۆکارانەی کە ڕیک لە ژیانی نێگان سمیت ڕزگاری بووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:بکوژە خەیاڵییەکان
پۆل:کارەکتەرە خەیاڵییەکان کە تووشی لەبیرچوونەوە بوونە
پۆل:کارەکتەری منداڵان لە کۆمیکەکاندا
پۆل:کارەکتەری منداڵ لە تەلەڤیزیۆن
پۆل:کارەکتەرەکانی فیلمی مردووی گەڕۆک (پاشکۆ)
پۆل:ژنکوژی خەیاڵی
پۆل:پیاوکوژی خەیاڵی
پۆل:کارەکتەرە خەیاڵییەکانی جۆرجیا (ئەمریکا)
پۆل:بکوژە خەیاڵیەکانی منداڵان
پۆل:کارەکتەرەکان کە لەلایەن ڕۆبەرت کیرکمانەوە دروستکراون
پۆل:سەربازە منداڵە خەیاڵییەکان
پۆل:کارەکتەرە خەیاڵیەکان چاوێکیان لەدەستداوە
پۆل:کارەکتەرە کۆمیکەکان کە لە ساڵی ٢٠٠٣ ناسێنراون
پۆل:خۆکوشتنی خەیاڵی
پۆل:وێنەی کۆمیکەکان کارەکتەری نێر
پۆل:کارەکتەرە کوڕە ئەمریکییەکان لە تەلەڤیزیۆن
پۆل:کارەکتەرە خەیاڵییەکانی کێنتاکی
سنووری گواتیمالا-مەکسیک

وێنۆک|سنووری نێوان مەکسیک و گواتیمالا.
**سنووری گواتیمالا و مەکسیک** سنووری نێودەوڵەتی نێوان گواتیمالا و مەکسیک. قەبارەی سنوورەکە ٨٧١ کم (٥٤١ میل) و لە نێوان باکوور و ڕۆژاوای گواتیمالا (بەشەکانی گواتیمالا لە سان مارکۆس، ھوێھوێتانگۆ، ئێل کویچێ و ئێل پێتێن) و ویلایەتی کامپێچی، تاباسکۆ و چیاپاس لە مەکسیکدا دەڕوات. سنوورەکە بەشێک لە ڕووباری ئوسوماسینتا و ڕووباری سالیناس و ڕووباری سوچیاتێ لەخۆدەگرێت.

لە ڕووی جیۆپۆلەتیکییەوە ئەم سنوورە نوێنەرایەتی بەشێکی زۆری سنووری ڕۆژاوا و باکووری ناوچەی ئەمریکای ناوەڕاست دەکات لە ناو ئەمریکای باکووردا. ھەر لەم سنوورەدایە کە زۆربەی بازرگانییەکانی نێوان مەکسیک و گواتیمالا و باقی ئەمریکای ناوەڕاست ئەنجام دەدرێت.

## ڕاکردنی دەمانچە و ماددە ھۆشبەرەکان
سنووری گواتیمالا سەرچاوەی سەرەکی چەکی پلە سەربازییە – لەوانە نارنجۆکی موشەکی، نارنجۆکی دەستی، تەقەمەنی پلاستیکی و نارنجۆک ھەڵگر – کە لەلایەن کارتێلەکانی ماددە ھۆشبەرەکانی مەکسیکەوە بەکاردەھێنرێن. بە شێوەیەکی گشتی ئەو چەکانە لە کۆگاکانی تەقەمەنی حکوومەتی ئەمریکای ناوەڕاست دەدزرێن. کێبڵێکی دیپلۆماسی ئەمریکی لە ساڵی ٢٠١٠ کە لەلایەن ویکیلیکسەوە ئاشکرا کراوە باس لەوە دەکات کە مەکسیک سەرچاوەی پێویستی نییە بۆ دەورییەی سنوورەکان بە تەنھا ١٢٥ ئەفسەر بۆ چاودێریکردنی تەواوی سنوورەکە کە ٩٢٩ کیلۆمەتری (٥٧٧ میل)ە. بەرپرسانی مەکسیک پشتڕاستی دەکەنەوە کە سەرچاوەی پێویستیان نییە چونکە ھەوڵەکانیان لەسەر بەرەنگاربوونەوەی کارتێلەکانی باکوور چڕکردووەتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:سنووری گواتیمالا-مەکسیک
سنووری گواتیمالا-ھۆندووراس

وێنۆک|بنکەیەکی سنووری لە لای گواتیمالا، ساڵی ١٩٨٠.
**ھێڵی تەنیشت گواتیمالا-ھۆندووراس** سنوورێکی نێودەوڵەتی ناکۆکییە کە گواتیمالا لە باکوور و ڕۆژاوا لە ھۆندووراس لە باشوور و ڕۆژھەڵات جیا دەکاتەوە. کێشەی سنوورەکان و دادگاییکردنی لە دادگای نێودەوڵەتی لە ساڵی ٢٠١٩.

درێژییەکەی ٢٥٦ کم (١٥٩ میل)ە. سێیەم درێژترین سنووری گواتیمالایە لە دوای ئەو سنوورانەی کە ئەو وڵاتە لە مەکسیک و بیلیز جیا دەکەنەوە. بۆ ھۆندووراس کورتترین سنوورە، دوای ئەو سنوورانە دێت لەگەڵ نیکاراگوا و ئەلسەلڤادۆر.

سنوورەکە لە دەمی ڕووباری مۆتاگوا لە کەنداوی ھۆندووراس دەست پێدەکات، پاشان بەرەو سەرەوە دەڕوات. بەرەو باشووری ڕۆژاوا بەردەوامە، چەندین ھێڵی ڕاست لە نێوان ھێما جوگرافییەکاندا دەڕوات، لە نێوان بەشە ئاوییەکان و ڕووبار و چەمەکاندا دابەش دەبێت تا کۆتایییەکەی لە سێ خاڵەکەدا لەگەڵ ئەلسەلڤادۆر لە لووتکەی مۆنتیکریستۆ ماسیف.

سنوورەکە لە ساڵی ١٩٣٣ لەلایەن دادگای ناوبژیوانی لە ئەمریکاوە جێگیرکرا دوای ئەوەی نیکاراگوا و گواتیمالا پەیماننامەی ناوبژیوانییان واژووکرد لە ساڵی ١٩٣٠. کۆمیسیۆنێکی سنووردارکردن بە سەرۆکایەتی سیدنی ئێچ بێردسای ڕووپێوییەکی ناوچەیی ئەنجامدا و ١٠٢٨ نیشاندەری سنووری لە نێوان ساڵانی ١٩٣٣ و ١٩٣٦ دانا.

## سەرچاوەکان

پۆل:سنووری گواتیمالا-ھۆندووراس
سنووری نیکاراگوا-ھۆندووراس

وێنۆک|سنووری نیکاراگوا-ھۆندووراس
**سنووری نیکاراگوا-ھۆندووراس** سنووری نێودەوڵەتییە کە درێژییەکەی نزیکەی ٩٥٠ کیلۆمەتر (٥٩٠ میل)ە لە نێوان ھۆندووراس و نیکاراگوا، کە لە کەنداوی فۆنسێکاوە لەسەر زەریای ھێمن تا دەریای کاریبی دەڕوات. ڕووباری کۆکۆ کە بە گشتی بەرەو باکووری ڕۆژھەڵات دەڕوات بۆ کاری بی، زیاتر لە نیوەی سنوورەکە پێکدەھێنێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:سنووری نیکاراگوا-ھۆندووراس
شاعیر عوشە

**عوشە کچی خەلیفە سویدی** () ھەروەھا وەک فەتات ئەلعەرەب (کچی عەرەب) و عوشە شاعیر ناسراوە) - (لەدایکبووی ١٩٢٠ تا ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٨) شاعیرێکی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان بوو. لە ٢٠١٠ براوەی دوو خەڵات بوو کە یەکێکیان لە دووبەی لەلایەن شێخ محەممەد بن زاید پێیدرا

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٠
پۆل:مردووانی ٢٠١٨
وێنزدەی (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)

**وێنزدەی** () زنجیرەیەکی کۆمیدی ترسناکی ئەمریکییە کە لە داھاتوودا لەسەر بنەمای کارەکتەرێک بەناوی وێنزدەی ئادەمز دروستکراوە، زنجیرەکە جێنا ئۆرتێگا و کاترین زیتا جۆنز و ڕیکی لیندھۆم ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن، وێنزدەی لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ بۆ یەکەمجار نمایشکرا و لە ٢٣ی تشرینی دووەمدا لە نێتفلێکس بڵاوکرایەوە 

## ڕاگەیاندن
یەکەم ڕاگەیاندنی ورووژێنەری وێنزدەی لە ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ بڵاوکرایەوە، دواتر لە ٩ی تشرینی یەکەمدا ترەیلەرێکی تەواو بڵاوکرایەوە، و لە ٨ی تشرینی دووەمدا پەردە لەسەر زنجیرەکە لادرا، ڕۆژی وێنزدەی بۆ یەکەمجار لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ لە شانۆی ھۆلیوود لیجیۆن لە لۆس ئانجلەس نمایش دەکرێت، ھەشت ئەڵقەکەی لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ لە نێتفلیکس بڵاوکرایەوە، لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢دا، نێتفلیکس ڤیدیۆیەکی بانگەشەیی لە ھەژماری تایبەتی خۆی لە توویتەر بڵاوکردەوە کە تێیدا سانک دەردەکەوێت کە دەستێکی ھەستیارە و بێ جەستەیە و لە زنجیرەکەدا دەردەکەوێت، بە شەقامەکانی شاری نیویۆرکدا دەگەڕێت و کاردانەوەی پیاسەکارانی بەخۆیەوە بینی.    

## سەرچاوەکان

پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:پەری دەریا لە تەلەڤیزیۆن
پۆل:زنجیرە دەربارەی خێزانەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠٢٢
پۆل:نەفرەتلێکراوەکان لە خەیاڵ
پۆل:زنجیرەکان دەربارەی خێزان
پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە نھێنیئامێزە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە ڕەشە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان دەربارەی ھەرزەکاران
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکانی پێگەیشتن
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە فانتازیا تاریکەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی خێزانی ئادەمز
پۆل:خەیاڵ سەبارەت بە ژەھرخواردکردن
پۆل:خەیاڵ سەبارەت بە کۆمەڵە نھێنییەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە گۆتیکەکان
پۆل:تەلەڤیزیۆنی هیسپانی و لاتینۆ ئەمریکی
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان سەبارەت بە گێچەڵپێکردن
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان سەبارەت بە تۆڵەکردنەوە
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان سەبارەت گورگ پیاوەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ئێم جی ئێم تەلەڤیژن
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە دروستکراوەکانی ئەلفرێد گۆف
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە دروستکراوەکانی مایڵز میلەر
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان سەبارەت بە تارماییەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان سەبارەت بە کوشتن
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان سەبارەت بە پێش-زانین
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان سەبارەت بە بکوژە زنجیرەییەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان سەبارەت بە تەلەکینێسیس
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان لەسەر بنەمای کۆمیکە ئەمریکییەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان لەسەر بنەمای ستریپە کۆمیکییەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە وێنەگیراوەکان لە ڕۆمانیا
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە وێنەگیراوەکان لە کۆماری ئیرلەند
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان کە ڕووداوەکانیان لە ڤێرمۆنتە
پۆل:خوێنمژەکان لە تەلەڤیزیۆندا
پۆل:بەرھەمەکانی تیم بێرتن
پۆل:زۆمبییەکان لە تەلەڤیزیۆندا
تریگەر (ستۆدیۆ)

**تریگەر ئینک** (بە ژاپۆنی株式会社トリガー) ناسراوە بە ستۆدیۆ تریگەر، ستۆدیۆیەکی ئەنیمەیشنی ژاپۆنییە کە لە ساڵی ٢٠١١ لەلایەن کارمەندانی پێشووی گایناکس هیرۆیوکی ئیماچی و ماساهیکۆ ئۆتسوکا دامەزراوە، ئەنیمێی بەرهەمهێناوە لەنێویاندا کێڵ لا کێڵ (٢٠١٣)، ئەکادیمیای جادووگەری بچووک (کورتە فیلم، ٢٠١٣ و ٢٠١٥، زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان ٢٠١٧) پرۆمار (٢٠١٩)، بی ئێن ئەی: ئاژەڵێکی نوێ (٢٠٢٠) و سایبەرپانک: ئێدجرونەرز (٢٠٢٢).
## سەرچاوەکان

پۆل:ستۆدیۆ ئەنیمەیشنە ژاپۆنییەکان
پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشن لە تۆکیۆ
ناسرەدین مەحموود شا توغلوق

**ناسرەدین مەحموود شا توغلوق**()(حوکمڕانی: ١٣٩٤ – شوباتی ١٤١٣ی زایینی) ھەروەھا ناسراوە بە **ناسرەدین محەممەد شا**،دوا سوڵتانی بنەماڵەی توغلاق بوو کە حوکمڕانی سوڵتانی دەھلی ئیسلامی کرد.

## ژیان
### شەڕی جێنشینی لەگەڵ نوسرەت شا
ناسرەدین مەحموود کوڕی سوڵتان ناسرەدین محەممەد شای سێیەم بوو. لە ٣١ی ئابی ١٣٩٠ تا ٢٠ی ژانویەی ١٣٩٤ فەرمانڕەوایی سوڵتانییەتی دەھلی دەکرد. لەگەڵ مردنیدا کوڕە گەورەکەی عەلائەدین سکەندەر شا بوو بە سوڵتان، بەڵام زۆری نەخایاند لە ٨ی ئازاری ١٣٩٤، بەھۆی نەخۆشییەوە کۆچی دوایی کرد؛ و برا بچووکەکەی نەسیرەدین مەحموود شوێنی گرتەوە. بەڵام جێنشینی لەلایەن خزمەکەیەوە نوسرەت شا (بە نەسرەت خان ناسراوە) تەحەدای لەسەر کرا، کە شەڕێکی جێنشینی لێکەوتەوە کە بۆ ماوەی سێ ساڵ لە ساڵی ١٣٩٤ تا ١٣٩٧ بەردەوام بوو. لەم ماوەیەدا، نەسیرەدین مەحمود لە شاری دەلھیەوە حوکمڕانی دەکرد، لە کاتێکدا نەسرەت شا لە فیرۆزابادەوە حوکمڕانی دەکرد.
وێنۆک|I.O. ئیسلامی 137 f.284v شکستی تیموور لە ئەملو خان و گرتنی دەھلی، لە 'زەفەرنامە' لەلایەن شەرەف ئەلدین، ١٥٣٣

### داگیرکردنی تەیموور
لە سەردەمی نەسیرەدین مەحموود لە ساڵی ١٣٩٨، تیموور فەرمانڕەوای چاگاتای ھێرشی کردە سەر ھیندستان. لە شەڕێکی یەکلاکەرەوە لە نزیک دەلھی پێکدادان. لە کۆتاییدا تیمور سەرکەوت و چووە ناو شارەکە و دواتر دانیشتووانەکەی کۆمەڵکوژ کرد. بڕێکی بەرچاو لە گەنجینەی لە دادگای دەھلی بەدەستھێنا، کە لەلایەن سەرۆکەکانی پێشووی تورکیا-ئەفغانی بۆ ماوەی زیاتر لە ٢٠٠ ساڵ کەڵەکەکرابوون. ھەر زوو دوای لەشکرکێشییەکەی تیموور، شانشینی توغلاق کەوتە پاشەکشە و دواجار کۆتایی ھات. تیممووریکان زۆرێک لە سامانەکانیان لە دەلھی وەک زێڕ بردەوە بۆ پایتەختەکەیان کە سەمەرکەند. ئەمەش بووە ھۆی لاوازبوونی بەرچاوی سوڵتانییەتی دەلھی و زۆرێک لە ناوچەکانی سوڵتانییەت دەستیان کرد بە ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی خۆیان وەک سوڵتانییەتی گوجارات لە سەردەمی موزەفەر شای یەکەم لە گوجارات، کە… خۆخار لە ژێر دەستی شایخا خۆخار لە پەنجاب، سوڵتانی بەنگال لە ژێر دەستی غیاسەدین عەزەم شا لە بەنگال، سوڵتانی جاونپور لە ژێر… مالیک سەروەر لە ئاواد و دەوڵەتی میوات لە ژێر دەستی خانزادە بەھادور خان لە مێوات. بەھۆی جیابوونەوەی ئەم ناوچانە، سوڵتانی دەلھی بە شێوەیەکی بەرچاو بچووک بووەوە و دەستی کرد بە لاوازبوون.

### جێنشین
نەسیرەدین مەحموود شا توغلوق لە شوباتی ساڵی ١٤١٣ کۆچی دوایی کرد، سوڵتانی دوای سوڵتانی دەلھی خزر خان بوو، یەکەم کەس بوو لە شانشینی سەید. خزرخان پارێزگاری مولتان بووە و لەلایەن تیمور خۆیەوە وەک سوڵتانی دەلھی دەستنیشانکراوە. خیزر خان ناچار بوو باج بدات بەڵام لە تیموریدەکان لە سەمەرکەند.

## سەرچاوەکان

پۆل:موسڵمانانی ھیندی
پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١٤یەم
پۆل:سوڵتانەکانی توغلوق
ئی ئێم تی سکوێرد

**ئی ئێم تی سکوێرد** () بە EMT2 ناودەبرێت، ستۆدیۆیەکی ئەنیمەیشنی ژاپۆنییە و لە ٢٥ی تەمموزی ٢٠١٣ دامەزراوە.

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشن لە تۆکیۆ
پۆل:ستۆدیۆ ئەنیمەیشنە ژاپۆنییەکان
کێڵ لا کێڵ

وێنۆک
**کێڵ لا کێڵ** ( بە ژاپۆنی : キルラキル–بە ئینگلیزی: Kill la Kill) زنجیرە ئەنیمێیەکی ژاپۆنییە کە لە لایەن ستۆدیۆی تریگەر بەرهەم هێنراوە، و لە دەرهێنانی هیرۆیوکی ئیمایشی، ئەنیمێکە لە ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ پەخشکرا تا مانگی ۲٨ ئازار ۲۰۱٤ بەردەوام بوو، و لە ۲٤ ئەڵقە پێکدێت. 

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٣ دەستیان پێکردووە
پۆل:مانگاکانی ٢٠١٣
پۆل:ئەنیمێ و مانگای جووڵە
پۆل:زنجیرەیەکی ئەنیمەیشنی دەربارەی هەرزەکاران
پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی سیناریۆی ڕەسەنیان ھەیە
پۆل:ئەنیپلێکس
پۆل:زنجیرە مانگاکان
پۆل:ئەنیمێ و مانگای قوتابخانە
پۆل:سێینن مانگا
پۆل:ئەنیمێ و مانگای کۆمیدی
پۆل:خەیاڵ سەبارەت بە جڵەوکردنی عەقڵ
یەکەکانی پاراستنی مەدەنی

**یەکەکانی پاراستنی مەدەنی ( سڤیل )** (بە کوردی باکووری (لاتینی ): Yekîneyên Parastina Sivîl، بە [jɛkinɛjen parastɪna sɪvil]; **[[YPS]]**) ناسراوە بە **یەکەکانی بەرگری مەدەنی،** گرووپی یاخیبووانی کورد و هێزێکی چەکداری سەرەکییە لە باکووری کوردستان . YPS لەلایەن پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) دامەزرا  ئێستا بە YPS ناسراوە.

## مێژوو
وێنۆک|وێنەی گرووپێک گەریلای ژن سەر بە  ( YPS ) کە بە ( YPS -JIN ) ناسراوە
YPS لە بنەڕەتدا لە ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ لەلایەن یاخیبووانی کوردەوە دامەزرا وەک ڤێرژنی YPG لە باکووری کوردستان (تورکیا).  باڵی گەنجی پەکەکە،  بە YPS ی ئەمڕۆ ناسراوە. YPS  کە لە ساڵی ٢٠١٣ ەوە کاردەکەن. YPS لەئێستادا ڕاهێنان دەکات بۆ شەڕی شارستانی ئاسایی دژی حکومەتی تورکیا گرووپە یاخیبووەکانی پێشووی کورد بە شێوەیەکی سەرەکی بەدوای تەکنیکی شەڕی چەکداریدا ڕۆیشتوون

## سەرچاوەکان

پۆل:پارتی کرێکارانی کوردستان
پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان
پۆل:ڕێکخراوە ئاپۆییستەکانی تورکیا
عەلائەدین سکەندەر شا

**عەلائەدین سکەندەر شا**، لەدایکبووی **ھومایون خان**، کوڕی سوڵتان محمد شا توغلوق. بەھۆی میراتگرییەوە، وەک عەلائەدین سکەندەر شا لە ١ی شوباتی ١٣٩٤ی زایینی، سەرکەوتە سەر تەختی ئیمپراتۆری، بەڵام دوای مانگێک و شازدە ڕۆژ بە ھۆکاری سروشتی کۆچی دوایی کرد.
## سەرچاوەکان

پۆل:سوڵتانەکانی توغلوق
دارلینگ ئین زە فرانکس

**دارلینگ ئین زە فرانکس** یان **خۆشەویستەکەم لە فرانکس** (بە ژاپۆنی: Dārin In Za Furanxx ) (بە ئینگلیزی: Darling in the Franxx ) زنجیرە ئەنیمێیەکی تەلەڤیزیۆنییە، لەلایەن ستۆدیۆی ئەی وەن پیکچەرز و کلۆڤەر وۆرک و تریگەر بەرھەمھێنراوە، ئەنیمێکە لە ١٣ی کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠١٨ نمایشکراوە، و تا ٧ی تەممووزی ٢٠١٨ بەردەوام بووە، کە لە ٢٤ ئەڵقە پێکھاتبوو. 

## سەرچاوەکان




پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٨ دەستیان پێکردووە
پۆل:مانگاکانی ٢٠١٨
پۆل:زنجیرەیەکی ئەنیمەیشنی دەربارەی هەرزەکاران
پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی سیناریۆی ڕەسەنیان ھەیە
پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە
پۆل:فەنیمەیشن
پۆل:وێب کۆمیکسی ژاپۆنی
پۆل:زنجیرە مانگاکان
پۆل:ئەنیمی و مانگای ئەوینداری
پۆل:مانگای شوئیشا
پۆل:شۆنن مانگا
پۆل:ئەی-١ پیکچەرز
پۆل:ئەنیمێ و مانگای جووڵە
پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی زانستی
پۆل:دووبارە دەرکەوتنەوە لە تەلەڤیزیۆن
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٧ دەستیان پێکردووە
پۆل:مانگا و ئەنیمێی سووپەر ڕۆبۆت
ناسرەدین محەممەد شای سێیەم

**محەممەد شا** کوڕی سوڵتان فیرووز شا توغلوق بووە و فەرمانڕەوای موسڵمان خانەدانی توغڵق بووە.

## ژیان
کاتێک سوڵتان ئەبوبەکر شا توغلوق بوو بە حاکمی  خانەنشینی توغلاقی سوڵتانی دەلھی، محمد شا وەک مامی دژایەتی دەکرد، و لە دژی ئەبوبەکر خەباتی کرد لەسەر کۆنترۆڵکردنی تەخت. لە مانگی ئابی ساڵی ١٣٩٠ ھێرشی کردە سەر دەلھی و شەڕی ئەبوبەکر خان کرد بۆ وەرگرتنی تەختی دەھلی. لە کۆتاییدا ئەبوبەکر شکستی ھێنا، محمد شاش شوێنی بوو بە پاشا و لە ساڵی ١٣٩٠ تا ١٣٩٤ حوکمڕانی کرد، دوای شکستی ئەبوبەکر، محمد شا لە قەڵای میروت زیندانی کرد و ھەر زوو دوای ئەوە کۆچی دوایی کرد. محمد شا پێش مردنی لە ٢٠ی ژانویەی ١٣٩٤ بۆ ماوەی چوار ساڵ حوکمڕانی سوڵتانییەتی دەلھیی کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١٤یەم
پۆل:سوڵتانەکانی توغلوق
بزووتنەوەی شۆڕشگێڕی لاوانی نیشتمانی

وێنۆک|ئەندامانی چەکداری YDG-H لە جزیرێ،و شرناخ باکووری کوردستان تورکیا.
**بزووتنەوەی شۆڕشگێڕی لاوانی نیشتمانی** () باڵی گەنجی شارستانی و چەکداری پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) بوو لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٦ بۆ ٢٠١٥. ڕاھێنراوە لەلایەن سەرکردە شارەزاکان بۆ شەڕی شارستانی، و کە زۆربەیان لە گەنج و گەورەساڵان پێکھاتوون لە تەمەنی ١٥_٢٥ ساڵ، بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان لە ساڵی ٢٠٠٦ دامەزراوە. گرووپەکە دەستی کرد بە پێکدادان لەگەڵ ھێزەکانی ئاسایشی تورکی و ھەوڵی جێبەجێکردنی دەسەڵاتی خۆیان دا لەو ناوچانەی کە لە ساڵی٢٠١٤ دا دامەزراون وەک بەشێک لە ستراتیژێک کە بە یەکلایەنانە ڕاگەیاندنی خۆبەڕێوەبردن لە شارۆچکەکانی باشووری خۆرھەڵاتی تورکیادا (باکووری کوردستان)، و دروستکردنی گۆڕەپان و بەربەستەکان کە بە تەقەمەنی و تەقەمەنی بەھێزکراون بۆ ڕێگریکردن لە چوونەژەوەندی ھێزەکانی ئاسایش.

گرووپەکە پشتیوانی لە خۆبەڕێوەبردنی ھەرێمی دەکرد بۆ خەڵکی کورد لە باکووری کوردستان. ئامانجەکانی تری YDG-H بریتیە لە وەستاندنی ھەموو چالاکییەکانی پەیوەندیدار بە ماددە ھۆشبەرەکان و لەشفرۆشی و تاوانەکانی تری ھاوشێوەی ناوچەکە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان
پۆل:پارتی کرێکارانی کوردستان
ئەبووبەکر شا

**سوڵتان ئەبووبەکر شا** (١٣٨٩-١٣٩٠ حوکمڕانی کردووە)، فەرمانڕەوایەکی موسڵمان بووە لە خانەدانی توغلاق.  کوڕی زەفەرخان و نەوەی سوڵتان فیرووز شا توغلوق.

## ژیان
دوای ئەوەی غیاس ئەدین توغلاقی دووەم (کە جێنشینی سوڵتان فیرۆز شای توغلوق) کوژرا، ئەبووبەکر بوو بە فەرمانڕەوای شانشینی توغلاقی سوڵتانی دەلھی. بەڵام مامی محەممەد شا، هەروەها حەزی دەکرد حاکم بێت، و لە دژی ئەبووبەکر خەباتی دەکرد لەسەر کۆنترۆڵکردنی تەخت. محەممەد شا لە مانگی ئابی ساڵی ١٣٩٠ هێرشی کردە سەر دەلھی بۆ ئەوەی داوای تەختی پاشایەتی بکات. ئەبووبەکر لە مانگی ئابی ساڵی ١٣٩٠ شکستی هێنا و محەمەد شا لە دوای ئەوەوە بوو بە پاشا و لە ساڵی ١٣٩٠ تا ١٣٩٤ حوکمڕانی کرد، دوای شکستی ئەبوبەکر لە قەڵای میروت زیندانی کرا و دوای ماوەیەکی کەم کۆچی دوایی کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:سوڵتانەکانی توغلوق
ئەل ڕیحلە ئەدیداس

ئەل ڕیحلە ئەدیداس ئەو تۆپەیە كە بۆ یاری تۆپی پێ دروستكراوە و تۆپی فەرمی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ ی قەتەرە كە لەلایەن كۆمپانیای ئەدیداسی ئەڵمانیەوە دروستكراوە.

ئەل ڕیحلە بە تۆپی زیرەک دەناسرێتەوە بەهۆی بوونی سیستەمی هەستەوەری زیرەک تیایدا کە زانیاری ووردی جوڵەی تۆپەکە دەدات بە سیستەمی ڤیدیۆی یارمەتیدەری ناوبژیوان VAR. 

ئەم تۆپە بە یەکەم تۆپی فیفا دادەنرێت کە لە دروستکردنیدا کەلوپەلی دۆستی ژینگەی تێدا بەکارهێنراوە.

## ناو
ناوی ئەم تۆپە ئەل ریحلە بە زمانی عەرەبیە، کە بە مانای "گەشتەکە" دێت لە زمانی کوردی و بە مانای "The Journey" دێت لە زمانی ئینگلیزی. کە ئەم ناوەش لای کەلتووری ئەدەبیاتی عەرەبی چەند مانایەکی تایبەتی هەیە بە نموونە گەشت کردن بۆ گەڕان بەدوای زانست ، گەشت کردن بەرەو ماڵی خوا (حەج)، کتێبی بەناوبانگی الرحلة ی ئیبت بەتووتە.

## تەكنیك
ئەم تۆپە پێش هەموو یاریەك پێویستی بە بارگاویکردن هەیە بەهۆی بوونی چەند هەستەوەرێکی وورد تێیدا  IMU Sensor كە لە توانایدایە لە چرکەیەک ٥٠٠ سیگناڵ بنێرێت بۆ هەموو کامێراکانی ناو یاریگا و سیستەمی ڤیدیۆی یارمەتیدەری ناوبژیوان.

تەکنەلۆژیای ئەم تۆپە لەلایەن فیفا و کەنیکسۆن ەوە پەرەی پێدراوە لە شاری میونشن.

## ئەل حیلم
تۆپی ئەل حیلم ئەدیداس لە ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢  ڕاگەیەندرا بۆ یاریەکانی قۆناغی پێش کۆتایی و کۆتایی. ئەل حیلم بە واتای "خەونەکە" دێت لە زمانی کوردی و بە واتای "The Dream" دێت لە زمانی ئینگلیزی کە  ئاماژەیە بۆ خەونی هەموو نەتەوەیەک بۆ بەرزکردنەوە جامی جیهانی فیفا. ئەل حیلم جۆرێکی تری تۆپی ئەل ڕیحلەیە کە هەمانی تەکنیکی ئەل ڕیحلەی تێدابەکارهاتووە ئەوە نەبێت ڕووکەشەکەی گۆڕدراوە بەشێوەیەک ئاماژە دەکات بە ئاڵای ووڵاتی قەتەر و ئەو ووڵاتانەی میوانداری یاریەکانی ئەو دوو قۆناغە دەکەن  لەگەڵ ئەوەش هێڵێکی زێڕینی تێدایە وەک ئاماژەیەک بۆ جامە ئاڵتونیەکەی فیفا. ئەل حیلم بە پێنجەمین تۆپی تایبەت دادەنرێت تایبەت بە یارییەکانی کۆتایی. 
## تایبەتمەندی
ئەل ریحلە بەوە لە هەموو تۆپەکانی جامی جیهانی پێشووتر جیادەکرێتەوە کە لە دروستکررنیدا رەنگ و چەسپی ئاوی بەکارهێنراوە بۆ پاراستنی ژینگە، خێراتر دەفڕێت لە کاتی هەڵدانیدا لە چاو هەموو تۆپەکانی پێش خۆی لە مێژوودا، لە ٢٠ پارچەی دەرەکی درووست کراوە کە ٨ یان پێك هاتوون لە سێگۆشەی یەکسانی پچووک پچووک و ١٢ دانەشیان لە سێگۆشەی گەورە، بەرگی ئەم تۆپە لە چەرمی پۆلی یوریسین درووستکراو  کە وا لە تۆپەکە دەکات بەردەوامیەکی زیاتری هەبێت بە ووردی لە کاتی فڕیندا.

ئەم تۆپە لەلایەن ئەدیداسەوە چەندین تاقیکردنەوە و لێکۆڵینەوەی بۆکراوە بۆیە بە ووردترین و باوەڕپێکراوترین  و خێراترین تۆپ دادەنرێت لەچاو هەموو تۆپەکانی پێش خۆی کە بەکار‌هێنراون لە جامی جیهانیدا.
[وێنۆک|ئەل ریحلە لە دەستی [گۆڵپارێز|گۆڵ پارێزێکی ئەڵمانی]]
ئەل ریحلە بە شێوازێك ڕووکەش کراوە کە گوزارشت لە کەلتوور و تەلارسازی و ئاڵای وڵاتی قەتەر دەکات.

## بەرهەم‌ هێنان
کۆمپانیای ئەدیداس ئەل ریحلە لە ووڵاتانی چین و پاکستان بەرهەم دەهێنێت .

## سەرچاوە
https://en.wikipedia.org/wiki/Adidas_Al_Rihla

https://en.wikipedia.org/wiki/Rihla

پۆل:جامی جیھانی فیفای ٢٠٢٢
گونار بێرگ

وێنۆک|گونار بێرگ
**گونار بێرگ** (لە ٢٩ی ئابی ١٩٤٠ لەدایکبووە)، سیاسەتمەدارێکی نەرویجییە بۆ پارتی کرێکاران، لە شاری ئێتنێ لە ویلایەتی ھۆردالاند لەدایکبووە. بێرگێ لە ساڵی ١٩٦٩ تا ١٩٩٣ نوێنەرایەتی ڕۆگالاند دەکات لە پەرلەمانی نەرویج. وەزیری دارایی بووە لە ساڵانی ١٩٨٦–١٩٨٩، وەزیری حکوومەتی خۆجێی و گەشەپێدانی ھەرێم بووە لە ساڵانی ١٩٩٢–١٩٩٦، ھەروەھا وەزیری ھاوکاری باکوور بووە لە ساڵانی ١٩٩٢–١٩٩٦. دوای کاری سیاسی بەڕێوەبەری گشتی بەڕێوەبەرایەتی نەوتی نەرویج بووە لە ساڵانی ١٩٩٦–٢٠٠٧. ھەروەھا لە ساڵی ١٩٩٧ تا ٢٠٠٢ ئەندامی کۆمیتەی نۆبڵی نەرویژ بووە، لە ساڵی ٢٠٠٠ تا ٢٠٠٢ وەک سەرکردە.

## ئەمانەش ببینە
* ئۆتۆ بلێھر

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠
پۆل:وەزیرانی دارایی نەرویژ
پۆل:زیندووان
ڕاندی بلێھر

وێنۆک|ڕاندی بلێھر
**ڕاندی ماری بلێھر** (لەدایکبووی نیلسن؛ ١٢ی شوباتی ١٨٥١–١٣ی حوزەیرانی ١٩٢٨) فێمینیست، سیاسەتمەدارێکی لیبڕاڵ، دەنگدەر، چالاکوانی ئاشتی و چالاکوانی مافی ژنانی نەرویجی بووە. ھاوسەرگیری لەگەڵ ئۆتۆ بلێھر سەرۆکوەزیرانی نەرویج کردووە، ھەربۆیە لە ژیانیدا بە «خاتوو سەرۆک وەزیران» (بە نەرویجی: Statsministerinde) ناوزەد کراوە. یەکێک بوو لە سەرکردە دیارەکانی بزووتنەوەی مافی ژنان لە نەرویج لە ساڵانی ١٨٨٠ و ھاوبەشی پێکھێنانی کۆمەڵەی نەرویژی بۆ مافەکانی ژنان بووە، لە ساڵی ١٨٩٥ تا ١٨٩٩ و لە ساڵی ١٩٠٣ تا ١٩٢٢ وەک سەرۆکی کۆمەڵەی نەرویج بووە، ھەروەھا دەستپێشخەری دامەزراندنی کۆمەڵەی ژنانی نەرویجی بووە کۆمەڵەی تەندروستی گشتی کە گەشەی کرد و بوو بە ڕێکخراوێکی مرۆیی کە ٢٥٠ ھەزار ئەندامی ھەبوو. ئەو یەکێک بوو لە داکۆکیکارە سەرەکییەکانی سەربەخۆیی نەرویج لە سوید و لە ماوەی سەرۆک وەزیرانی ھاوسەرەکەیدا ئەرکی نوێنەرایەتی بۆ نەرویج وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
* ئایدل لامپە
* فرێدریکێ مۆرک

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥١
پۆل:مردووانی ١٩٢٨
پۆل:چالاکوانانی مافی ژنانی نەرویژ
جۆرمونگەند

**جۆرمونگەند** (بە ژاپۆنی: ヨルムンガンド، بە ئینگلیزی: Jormungand) زنجیرەیەکی مانگای ژاپۆنییە لەلایەن کیتارۆ تاکاھاشی نووسراوە، لەلایەن شۆگاکوکان لە ۱۹ی نیسانی ٢٠٠٦ تا ١٩ی ١ی ٢٠١٢ بڵاوکراوەتەوە لە ١١ بەرگ پێکھاتووە، و ئەنیمێیەکی تەلەڤیزیۆنی لێ دروست کرا لەلایەن ستۆدیۆی وایت فۆکسەوە بەپێی مانگا، وەرزی یەکەم لە ١٠ی نیسانی ٢٠١٢ تا ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢ کرا بە ئەنیمێ، کە لە ١٢ ئەڵقە پێکھاتبوو، وەرزی دووەم لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ تا ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ پەخشکرا، و لە ١٢ ئەڵقە پێکھاتبوو.  

## چیرۆک
چیرۆکەکە لەسەر کۆکۆ ھێکمەتیار دەسوڕێتەوە کە ئافرەتێکی گەنجە بازرگانی چەکە چەک دەفرۆشێت لەژێر ناوی HCLI کە کۆمپانیایەکی نێونەتەوەیییە بۆ کاری قاچاخچێتی چەک، وەک یەکێک لە بازرگانانی نافەرمی چەک لە کۆمپانیاکەدا، لە چەندین وڵاتی جیاوازدا چەک دەفرۆشێت و لە ھەمان کاتدا خۆی لە ھەردوو دەسەڵاتی ناوخۆیی و نێونەتەوەیی بەدوور دەگرێت، کۆمەڵێک پاسەوانی تایبەتی ھەیە لەگەڵیدا گەشت دەکەن کە زۆربەیان سەربازی پێشوون.

## سەرچاوەکان

پۆل:مانگاکانی ٢٠٠٦
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٢ دەستیان پێکردووە
پۆل:ئەنیمێ و مانگای جووڵە
پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت
پۆل:فەنیمەیشن
پۆل:زنجیرە مانگاکان
پۆل:سێینن مانگا
پۆل:مانگای شۆگاکوکان
پۆل:تێرۆریزم لە خەیاڵدا
پۆل:ئەنیمێ و مانگای وروژێنەر
پۆل:مانگای ڤیز میدیا
پۆل:ئەنیمێ و مانگای سەرکێشی
ئاشی پرۆداکشنز

**ئاشی پرۆداکشنز** (ناوی پێشوو: پرۆداکشنز ڕید) (بە ئینگلیزی: *Ashi Productions*) ستۆدیۆیەکی ئەنیمێی ژاپۆنییە و بارەگا سەرەکییەکەی لە شاری سوگینامی لە تۆکیۆ لە ژاپۆن،  لە ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٩٧٥ دامەزراوە، پێشتر ناوی “ئاشی پرۆداکشنز” بووە تا لە ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ ناوەکەی گۆڕاوە بۆ “پرۆداکشنز ڕید”، لە ١٢ی شوباتی ٢٠١٩ کۆمپانیاکە گەڕایەوە بۆ ناوی پێشووی بەناوی "ئاشی پرۆداکشنز".  
## سەرچاوەکان

پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشن لە تۆکیۆ
پۆل:ستۆدیۆ ئەنیمەیشنە ژاپۆنییەکان
کەناڵی ئەلبەغدادیە

**کەناڵی ئەلبەغدادیە** (بە عەرەبی: قناة البغدادية) کەناڵێکی تەلەڤیزیۆنی مانگی دەستکردی عێراقییە بەرنامەکانی بە زمانی عەرەبی پەخش دەکات، بنکەکەی لە شاری قاھیرەی پایتەختی میسرە، کەناڵەکە بوودجەی دارایی لە دامەزرێنەرەکەوە دێت بەناوی عەون ئەلخەشلوک، ژمارەیەک لە پەیامنێرانی لە کاتی توندوتیژییەکانی عێراقدا کوژراون.

## دامەزراندن
کەناڵی مانگی دەستکردی ئەلبەغدادییە لەسەر بنەمای ئازادی ڕادەربڕین و بەرگریکردن لە مافەکانی نیشتمان و ھاووڵاتی دامەزرا، لە ١٢ی ئەیلوولی ساڵی ٢٠٠٥ پەخشەکەی دەستیپێکرد، پاش ئەوەی بازرگانێکی عێراقی بەناوی عەون حسێن ئەلخەشلوک بڕیاری دامەزراندنی دا، بەرنامەکانی لە قاھیرە لە پایتەختی میسر پەخش دەکات.

## ستۆدیۆکان
ئەلبەغدادییە ٦ ستۆدیۆی گرانبەھای لە ناوخۆی عێراق دامەزراند، چوار ستۆدیۆ بۆ بەرنامەی جۆراوجۆر و دراما، دوو ستۆدیۆ بۆ بەرنامەی ھەواڵ، کە تێیدا ناوی پەیامنێرە شەھیدەکان و ھێماکانی ھونەر و داھێنان لە عێراق پەخش کرا، ھەروەھا ستۆدیۆی نوێی لە قاھیرە دامەزراند بە نوێترین تەکنەلۆژیای پەخشی تەلەڤیزیۆنی، و ئۆفیسی لە عەممان و دیمەشق ھەیە، و ڕاسپاردە لە بەیروت و سوید و نەرویج و ھۆڵەندا و ئوسترالیا و ھەوڵدەدات دوو ئۆفیس لە ھەولێر و سلێمانی و لەندەن بکاتەوە.

## بەڕێوەبردن و بەرنامەکان
کەناڵی ئەلبەغدادییە کەناڵێکی گشتیی کات بەسەربردنە و بەرنامەکانی بە زمانی عەرەبی لە کەناڵەکانی ھۆت بێرد و نایلسات و پێشتریش لە کەناڵی عەرەبسات پەخش دەکات، بەڕێوەبەری کەناڵەکە ناوی عەون حسێن ئەلخەشلوکە، نیووزم وتی «زۆرجار ئەو کەناڵە ڕەخنە لە حکومەتی نوێی عێراق و بوونی ئەمەریکا لە عێراق دەگرێت»، عەبدولحسێن شەعبان، بەڕێوەبەری گشتی پێشووی کەناڵەکە، داگیرکارییەکانی ئەمریکا بۆ سەر عێراق بە «سوکایەتیکردن بە عێراق» پەسن دەکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:میدیای بەکۆمەڵی عەرەبی
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
پۆل:یاخیبوونی عێراق (٢٠٠٣-٢٠١١)
توغلوق خان

**غیات الدین توغلوق شای دووەم**، لەدایکبووی **تغلوق خان**، کوڕی فاتحخان و نەوەى فیرۆز شا توغلاق. ئەو سوڵتانێکی شانشینی توغلاقی سوڵتانی دەلهی بووە؛ لە ساڵی ١٣٨٨ی زایینیدا سەرکەوتە سەر تەختی پاشایەتی.  بەڵام ئا قەیرانی جێنشینی نزیکەی یەکسەر دەستی پێکرد بە محەممەد شای کوڕی فیرۆز شا کە ئیدیعای خۆی بە پشتیوانی کوڕی زەعفەر خان برای ئەبوبەکرخان خستە مەترسییەوە. توغلاق خان هێزی ڕەوانەی دژی مامی بەرەو دامێنی گردەکانی سیرمور کرد. محمد شا توغلاقی کوڕی فیرۆز شا دوای شەڕێکی کورت لە قەڵای کەنگرە پەنایان برد، و سوپای توغلاق خان گەڕایەوە بۆ دەلهی بەبێ ئەوەی هیچ شایستەیەکی زیاتر بەدوایدا بگەڕێت بۆ سەختییەکانی وەبەرهێنان و زەوی. لە کۆتاییدا هەرچەندە هەندێک لە ئەمیرەکان پەیوەندییان بە ئەبوبەکر خان کوڕی زەعفەر خان و نەوەى سوڵتان فیرۆز شا توغلاق کرد و پیلانیان دا بۆ تیرۆرکردنی توغلوق خان. لە ساڵی ١٣٨٩ سوڵتان و *جەهان خان*ی وەزیریان گەمارۆدا و کوشتیان و سەریان بەسەر دەروازەی شاری دەهلیدا هەڵواسی؛ ماوەی دەسەڵاتی توغلوق خان، پێنج مانگ و هەژدە ڕۆژ بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ١٣٨٩
پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١٤یەم
پۆل:سوڵتانەکانی توغلوق
ئایکن (ستۆدیۆ)

**ئایکن** (بە ئینگلیزی: Eiken) ستۆدیۆیەکی ئەنیمێی ژاپۆنییە و بنکەکەی لە شاری تۆکیۆی پایتەختی ژاپۆنە، پێشتر بە "کۆمپانیای تەلەڤزیۆنی ژاپۆن" ناسرابوو پێش ئەوەی لە ساڵی ١٩٦٩ ناوەکەی بگۆڕدرێت بۆ ئایکن.   

## تێبینییەکان


## سەرچاوەکان


پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلمی ژاپۆن
پۆل:ستۆدیۆ ئەنیمەیشنە ژاپۆنییەکان
ئۆتۆ بلێھر

وێنۆک|ئۆتۆ بلێھر
**ئۆتۆ ئەلبێرت بلێھر** (١٧ی شوباتی ١٨٤٧–١٣ی تەممووزی ١٩٢٧) پارێزەر و سەرنووسەری ڕۆژنامەی نەرویجی بووە. وەک سیاسەتمەدارێک کە نوێنەرایەتی پارتی لیبراڵ دەکات. لە ساڵی ١٩٠٢ تا ١٩٠٣ لە کاتی یەکێتی نێوان سوید و نەرویج و لە ساڵی ١٩٢١ تا ١٩٢٣ دوای ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتی نێوان نەرویج و سوید ھەشتەمین سەرۆک وەزیرانی نەرویژ بووە.

## ژیانی تایبەتی
لە ساڵی ١٨٧٦ لەگەڵ چالاکوانی مافی ژنان ڕاندی بلێھر (١٨٥١–١٩٢٨) ھاوسەرگیری کردووە، ھەردووکیان ھاوبەشی دامەزرێنەری کۆمەڵەی نەرویجی بوون بۆ مافەکانی ژنان، کە دواتر ھاوسەرەکەی بووە سەرۆک. ئۆتۆ بلێھر لە ساڵی ١٨٩٨ خەڵاتی خاچی گەورەی ڕێزلێنانی سانت ئۆلاڤی پێبەخشرا، ھەروەھا وردبینی کۆمیتەی نۆبڵی نەرویجی بووە لە ساڵی ١٩٠٣ تا مردنی لە ئۆسلۆ لە ماوەی ساڵی ١٩٢٧. باوکی ئیڤیند بلێھر بووە کە وەزیر بووە لە ڕژێمی کویسلینگ لە جەنگی جیھانی دووەمدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٧
پۆل:مردووانی ١٩٢٧
پۆل:وەزیرانی دارایی نەرویژ
پۆل:وەزیرانی دادی نەرویژ
پۆل:سەرۆک وەزیرانی نۆرویژ
یاماھا مۆتۆر

وێنۆک
**کۆمپانیای یاماها مۆتۆر** (بە ئینگلیزی: Yamaha Motor Company) کۆمپانیایەکی ژاپۆنییە کە ماتۆڕسکیل و ئامێری دەریایی وەک بەلەم و بزوێنەرەکانی دەرەوە و بەرهەمی میکانیکی دیکە بەرهەم دەهێنێت، کۆمپانیاکە لە یەکەمی تەمموزی ساڵی ١٩٥٥ دامەزراوە پاش ئەوەی لە کۆمپانیای یاماها جیابوویەوە، بارەگا سەرەکییەکەی لە شاری ئیواتا لە ویلایەتی شیزۆکایە لە ژاپۆن، کۆمپانیای یاماها مۆتۆر لە ڕێگەی ١٠٩ کۆمپانیای لقەوە لە سەرانسەری جیهان کارەکانی پەرەپێدان و بەرهەمهێنان و بازاڕکردن ئەنجام دەدات.   

## سەرچاوەکان

پۆل:پیشەگەرانی ئوتۆمبێل
پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٥٥ لە ژاپۆن
پۆل:کەرەستە سەربازییەکانی ژاپۆن
پۆل:کۆمپانیاکانی ژاپۆن
ئایدل لامپە

**ئایدل لامپە** (لەدایکبووی ١٠ی ئایاری ١٨٥٧ و کۆچی دوایی کردووە لە ١٩٤٤)، سەرکردەی مافی ژنانی نەرویجی، سیاسەتمەداری لیبڕاڵ، مامۆستای منداڵانی کەڕ و مافی دەنگدان بووە لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەم و سەرەتای سەدەی بیستەمدا. لە ساڵی ١٩٢٢ وەک جێگری ئەندامی ستۆرتینگ ھەڵبژێردرا، وەک یەکێک لە یەکەم ژنانی ھەڵبژێردراو بۆ پەرلەمانی نەرویج، و لە ساڵی ١٩٢٢ تا ١٩٢٦ وەک سەرۆکی کۆمەڵەی نەرویژی بۆ مافەکانی ژنان کاری کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٧
پۆل:مردووانی ١٩٤٤
پۆل:چالاکوانانی مافی ژنانی نەرویژ
کەناڵی ئەلسۆمەرییە

**کەناڵی ئەلسۆمەرییە** (بە عەرەبی: قناة السومرية الفضائية) کەناڵێکی سەربەخۆی مانگی دەستکردی عێراقییە کە لە ڕێگەی نایلسات و عەرەبسات و هۆت بێردەوە پەخش دەکات، جگە لە پەخشی لە سەرانسەری عێراقدا و بارەگای ئێستای لە بەیروتە.

لە ساڵی ٢٠٠٤ لەلایەن کۆمەڵێک بازرگانانی شارەزا لە بواری میدیادا دامەزراوە، ئەمڕۆش ستافێکی پیشەیی و تەکنیکاری میدیا لەخۆدەگرێت، کە ژمارەیان ٤٥٠ کارمەندە و لە عێراق و لوبنان و ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی و ئوردن دابەشکراون.

ئەلسۆمەرییە بە درێژایی کاتژمێر بەرنامەکانی پەخش دەکات، و زیاتر لە ٢٤ کاتژمێر لە بەرنامەکانی هەفتانەی خۆی لە ناوخۆدا لە ستۆدیۆکانی خۆیدا بەرهەم دەهێنێت، هەروەها گروپی بەرنامەکانی تەلەڤیزیۆنی ئەلسۆمەرییە لەسەر بنەمای کات بەسەربردن و ڕۆشنبیری و ڕامیاری و هەواڵە، ئەمە جگە لە بەرنامە کۆمەڵایەتی و ڕاستەوخۆکان کە لەلایەن تیمێکی کارامەی گەنجانی عێراقییەوە پێشکەش دەکرێن.
## سەرچاوەکان

پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
ھێزی بەرگری ئاسمانیی عێراق

وێنۆک|ئاڵای لقی فەرماندەیی بەرگری ئاسمانی هێزە چەکدارەکانی عێراق.

**هێزی بەرگری ئاسمانی عێراق** یەکێکە لە دامەزراوەکانی عێراق، بەرپرسیارە لە هێرشی ئاسمانی جۆراوجۆر. تەنانەت پێش ئەوەی بە فەرمی پێکبهێنرێت، ڕۆڵێکی کاریگەری هەبوو لە پاراستنی ئاسمانی عێراقدا.
## کورتەیەک لە مێژوویەکی بەرگری ئاسمانی
سەرهەڵدانی فڕۆکە و بەکارهێنانی بۆ مەبەستی سەربازی لە جەنگی جیهانی یەکەمدا بووە هۆی سەرهەڵدانی ئامرازەکانی بەرپەرچدانەوەی تۆپخانە و دەمانچەی دژە فڕۆکە و بەربەستی باڵۆن و چاودێری بینراو. بەکارهێنانی ئەو ئامرازانە لە جەنگی جیهانی یەکەم و لە قۆناغەکانی دواتردا ئاستی تاکتیکی تێنەپەڕاند، هێزی ئاسمانی بە خێرایی و کاریگەر گەشەی کرد لە ئەنجامی ئەو پێشکەوتنەی کە لە ئامرازەکانی هێرشی ئاسمانی مۆدێرن ڕوویدا، بۆیە مەیدانی ئامرازەکانی بەرگری ئاسمانی فراوانتر بوو و ئاستی تاکتیکی تێپەڕاند و بوو بە مەیدان بۆ هونەری ئۆپەراسیۆنەکان.

لە هەلومەرجی شەڕی هاوچەرخدا، هێزی وێرانکەری چەکی هێرشی ئاسمانی تا ڕادەیەکی زۆر زیادی کردووە، هەروەها شێوازە تاکتیکییەکانی بەکارهێنانیان پەرەی سەندووە، ئەمەش بووە هۆی ئەوەی بەرگری ئاسمانی بە یەکێک لە توخمە بنەڕەتییەکانی بەرگری لە هەر وڵاتێکدا هەژمار بکرێت، وەک چۆن نوێنەرایەتی ئەو قەڵغانە دەکات کە پارێزگاری لە چالاکییە گرنگەکانی دەوڵەت و هێزە چەکدارەکانی دەکات لە هەر هێرشێکی ئاسمانی دوژمنکارانە، بەزۆری بە پاراستنی ناوچە پیشەسازی و ئابوورییەکان، ناوەندە سیاسی و ئیدارییەکان، ئەو ناوچانەی کە هێزی وشکانی و ئاسمانی و دەریایی تێیدا چڕبوونەتەوە، ئەوانی تر ئامانجە گرنگەکان و ئامرازە سەربازییەکان لە مەیدانەکەدا لە کاتی پێشڕەوی و هێرشکردندا بۆ پاراستنیان لە هەڕەشە ئاسمانییەکان.

لە سەرەتای دامەزراندنی سوپای عێراقدا، چەکی دژە فڕۆکە گرنگییەکی ئەوتۆی نەبوو، بەو پێیەی هیچ هەڕەشەیەکی ئاسمانی نەبوو، هەروەها ڕۆڵی بەرگری ئاسمانی لەو سەردەمەدا بە ڕوونی دەرنەکەوت، وەک چۆن هێزی زەمینی ئەو سەردەمە پشتی پێدەبەست تفەنگ و دۆشکە لە فەوجەکانی پیادە و یەکەکانی تردا بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی فڕۆکەکانی دوژمن. دوای دامەزراندنی سوپای عێراق دەستی کرد بە بیرکردنەوە لە کڕینی چەکی دژە فڕۆکە بە مەبەستی پاراستن لە فڕۆکەی دوژمن.

بەرگری ئاسمانی عێراق دوای هێرشی ئیسرائیل بۆ سەر ڕیاکتۆری ئەتۆمی “ڕیاکتۆری تەموز” لە ساڵی ١٩٨١ داڕێژرایەوە، تۆڕێک لە ڕادار و مووشەکی ڕووکار بۆ ئاسمان (SAM) و تۆپخانەی دژە فڕۆکە (AAA) دانرا، کە لە دەوری ستراتیژیک چڕکرابوونەوە و دامەزراوە پیشەسازییەکان لە شاری بەغدا. ناوەندی ئۆپەراسیۆنی بەرگری ئاسمانی نیشتمانی (ADOC) لە ناوەڕاستی بەغدا. بەرپرسیارە لە پاراستنی ئاسمانی عێراق لە هەر دەستدرێژییەکی دەرەکی.

تەنانەت دوای یەکەم شەڕی کەنداو لە ساڵی ١٩٩١، سوپای عێراق هێشتا خاوەنی کۆمەڵێک چەکی پێشکەوتووی بەرفراوانن کە بەهۆیانەوە دەتوانێت هێرش بکاتە سەر فڕۆکە مەدەنییەکان کە بەسەر ئاسمانی عێراقدا دەفڕن، ئەم چەکانە بریتین لە چەکی ڕووسیا و فڕۆکە جەنگییەکانی دروستکراوی فەرەنسا کە مووشەکی ئاسمانی بۆ ئاسمانی هەڵدەگرن، و سیستەمی مووشەکی ڕووسی بۆ ئاسمانی ڕووسیا. سیستەمی بەرگری ئاسمانی یەکگرتوو و ڕاداری ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە بەشێکی دروستکراوە.

دوای ٢٠٠٣ و هەڵوەشاندنەوەی سوپای عێراق، فەرماندەیی بەرگری ئاسمانی عێراق زیاتر وابەستەی سەرچاوە ڕۆژئاواییەکان بوو لەچاو ڕۆژهەڵات، بۆیە سیستەمی پێشکەوتووی ئەمریکی وەک هاوک و ئەڤەنجەر و ڕاداری پێشکەوتووی ئەمریکی لە ئەمریکاوە وەرگرت و ئەوانیش ڕزگاری بوو لە عەقیدەی سۆڤیەت و دەستی کرد بە بەکارهێنانی سیستەمی ڕادار و پەیوەندی و تەکنەلۆژیای مۆدێرن.
## سەرچاوەکان

پۆل:جەنگ
تەلەڤیزیۆنی قەتەر

**تەلەڤیزیۆنی قەتەر** () تەلەڤیزیۆنی فەرمی دەوڵەتی قەتەرە، کە لە دەوحەی پایتەختەوە پەخش دەکات. سەرەتای تەلەڤیزیۆنی قەتەر لە ساڵی ١٩٧٠ بوو و پەخشکردن بە ڕەنگی ڕەش و سپی بوو، لە ساڵی ١٩٧٤ دەستی بە پەخشی ڕەنگاوڕەنگ کرد. لە ساڵی ١٩٨٢ کەناڵی دووەم ٣٧ بە زمانی ئینگلیزی پەخش کرا، زنجیرە و فیلمی ئەمریکی و ھیندی نمایشکرا، ھەروەھا فیلمی دۆکیۆمێنتاری و بەرنامەی گاڵتەجاڕانە، و پەخشی یارییە وەرزشییەکان و ڕووداوە گرنگەکانی پەخش دەکرد، جێگای سەرنجە کەناڵەکە لە ٧/٢٧/٢٠١٤ پەخشی ڕاگیرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکان لە قەتەر
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی ئینتەرنێت
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
پۆل:میدیای دەوڵەتی
پۆل:کەناڵ و وێستگە تەلەڤیزیۆنییەکان کە لە ساڵی ١٩٧٠ دامەزراون
پۆل:دامەزراوەکانی ساڵی ١٩٧٠ لە قەتەر
سوپای میلیی کوردستان

وێنۆک|لۆگۆی ھێزەکە (SMK)

**سوپای میللی کوردستان** ھێزێکی چەکداری ڕۆژھەڵاتی کوردستانن کە سەر بە پارتی ئازادی کوردستانن،لە ساڵی ٢٠٢٠ لە کۆنگرەی پارتی ئازادی کوردستان دا ناوی سوپای میللی کوردستان بۆ پێشمەرگەکانی پارتی ئازادی کوردستان ھەڵبژێردرا بە ئەلف و بێی لاتینی کوردی ( Sipay Mîllî Kurdistan )، کە بەشێکی ئەو ھێزە پێک دێن لە ژنان کە  تەوەرەکانی ئازادی کوردستانە ( TAK )، پارتێکی دژبەری کۆماری ئیسلامی ئێران ە و ئامانجیان ڕیفراندۆم و دەوڵەت بوونە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان.

ناوچەکانی چالاکی:

* باشووری کوردستان ( کەرکوک )
* باشووری کوردستان ( پردێ )

* ڕۆژھەڵاتی کوردستان

پشتیوانی دەکرێت لە لایەن ھێزی پیشمەرگەی کوردستان 

سوپای میللی کوردستان لە خۆپیشاندانەکانی ئێران 2025-2026 چەندین چالاکیان ئەنجامدا کە بوونە هۆی کوژرانی 9 ئەندامی سوپای پاسدارانی ئێران
وێنۆک|کۆمەڵێک پێشمەرگەی  ژن ( Sipay Mîllî Kurdistan )  ( TAK )

## سەرچاوەکان
پۆنۆک (ستۆدیۆ)

**ستۆدیۆ پۆنۆک** () ستۆدیۆیەکی ئەنیمێی ژاپۆنییە و بنکەکەی لە شاری موساشینۆیە لە تۆکیۆ، ستۆدیۆکە لەلایەن یۆشیاکی نیشیمورا لە ١٥ی نیسانی ٢٠١٥ دامەزراوە، یەکەم فیلمی ستۆدیۆکە بەناوی مێری و گوڵی جادووگەر لە ساڵی ٢٠١٧ نمایش کرا.  

## سەرچاوەکان

پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشن لە تۆکیۆ
پۆل:ستۆدیۆ ئەنیمەیشنە ژاپۆنییەکان
موساشینۆ (تۆکیۆ)

**موساشینۆ** (بە ژاپۆنی : 武蔵野市 Musashino-shi) شارێکە دەکەوێتە پارێزگای تۆکیۆ لە ژاپۆن. تا ١ی ئازاری ٢٠٢١، ژمارەی دانیشتوانی شارەکە بە ١٤٧٬٤٩٢ کەس لە ٧٧٬٧٧٩ ماڵدا بووە، و چڕی ژمارەی دانیشتووانەکەی ١٣٬٠٠٠ کەس بووە لە ھەر کیلۆمەترێکدا.

## سەرچاوەکان
فرێدریکێ مۆرک

وێنۆک|فرێدریکێ مۆرک
**فرێدریکێ ئەندریا مۆلەروپ مۆرک** (٩ی تشرینی دووەمی ١٨٦١ – ١٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٤) فێمینیست و سەرنوسەر و مامۆستای لیبڕاڵی نەرویژ بوو. لە ساڵی ١٩١٦ تا ١٩٢٧ وەک سەرنووسەری گۆڤاری مافی ژنان نایلاند و لە ساڵی ١٩٢٦ تا ١٩٣٠ وەک دەیەمین سەرۆکی کۆمەڵەی نەرویجی بۆ مافەکانی ژنان کاری کردووە.

## ئەمانەش ببینە
* ئایدل لامپە
* ئینجیرید گیۆشتاین ڕێسی

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦١
پۆل:مردووانی ١٩٣٤
پۆل:چالاکوانانی مافی ژنانی نەرویژ
تی دی کەی

**تی دی کەی** (بە ژاپۆنی : 東京電気化学工業株式) (بە ئینگلیزی :TDK Corporation) کۆمپانیایەکی ئەلیکترۆنی ژاپۆنییە بە هێمای TDK واتە "Tokyo Denkikagaku Kogyo" بە واتای "تۆکیۆ ئەلیکترۆنیات و کیمیاییەکان-Tokyo Electronics and Chemicals".   
## سەرچاوەکان

پۆل:بڕاندە ژاپۆنییەکان
تەلەڤیزیۆنی ئیسپانی

**تەلەڤیزیۆنی ئیسپانی** () گەورەترین گرووپی میدیای ئیسپانیایە کە بە زمانی ئیسپانی پەخش دەکات، کە لەلایەن پارەی گشتیەوە پارەی بۆ دابین دەکرێت.

## سەرچاوەکان
تەلەڤیزیۆنی نێونەتەوەییی ئیسپانیا

**تەلەڤیزیۆنی نێونەتەوەییی ئیسپانی** کەناڵێکی تەلەڤیزیۆنیی ئیسپانییە، لە ۱ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٨٩ دەستیپێکردووە.

## مێژوو
تی ڤی ئی ئینتەرناشناڵ دەستی بە پەخشی تاقیکاری کرد لە ۱ی کانوونی دووەمی ۱۹٨۹ و بە فەرمی لە ١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٠، لە ساڵانە سەرەتاییەکان، کەناڵەکە یەک بەرنامەی بۆ ئەمریکا و ئەورووپا پەخش دەکرد، کە پێکھاتبوو لە دووبارە پەخشکردنی ئەو شوێنانەی کە بۆ یەکەمجار لە La 1 و La نمایشکرابوون، لە ١٥ی نیسانی ١٩٩١ ەوە، بەرنامەی جیاواز بۆ کیشوەرێک و کیشوەرێکی دیکە داڕێژرا،  لە ساڵی ١٩٩٢ ەوە کەناڵەکە لە ڕێگەی مانگە دەستکردەکان Astra و بۆ ئەمریکای لاتین لە ڕێگەی Hispasat پەخش دەکات.

سیگناڵی کەناڵەکە لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٩٥ ەوە لە ئاسیا و ئۆقیانووس و لە ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩ ەوە لە ئەفریقا وەرگیرا بۆ پەخش کردن.

## سەرچاوەکان
*
کلۆڤەر وۆرک

**کلۆڤەر وۆرک** (クローバーワークス, Kurōbā Wākusu) ستۆدیۆیەکی ئەنیمێی ژاپۆنییە کە ئەنیمەیشنی ژاپۆنی بەرھەم دەھێنێت کە ناوی براندەکەی گۆڕیوە بۆ ئەی وەن پیکچەرز لە جیاتی «ستۆدیۆی کۆینجی»، کۆمپانیای کلۆڤەر وۆرک لقێکی کۆمپانیای ئەنیپلێکسە کە خاوەنەکەی کۆمپانیای سۆنی میوزیک ئینتەرتەینمەنتی ژاپۆنییە.

## سەرچاوکان



پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشن لە تۆکیۆ
پۆل:ستۆدیۆ ئەنیمەیشنە ژاپۆنییەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیا ڕێکلامییانەی کە لە ٢٠١٨ دامەزراون
سەعد ئەلشیب

سەعد ئەلشیب (بە  لەدایکبووی ١٩ی شوباتی ١٩٩٠) یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی قەتەرییە کە وەک گۆڵپارێز یاری دەکات لە  پێکهاتەی هەڵبژاردەی تۆپی پێی قەتەربوو لە جامی حیهانی فیفای ٢٠٢٢.

## پیشەی نێودەوڵەتی
لە ساڵی ٢٠٠٩ یەکەمین یاری خۆی  بۆ هەڵبژاردەی یەکەمی قەتەر ئەنجامدا..

لە پێکهاتەی سەرەکی هەڵبژاردەی قەتەر بوو لە  جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠١٩ لە حەوت یاری تەنها یەک گۆڵی لێ تۆمارکرا بەمەش بووە باشترین گۆڵپارێز پاڵەوانییەتییەکە.. 

## ڕێزلێنان
**ئەلسەد**

* خولی ئەستێرەکانی قەتەر : ٢٠١٢–١٣, ٢٠١٨–١٩, ٢٠٢٠–٢١, ٢٠٢١-٢٢
* ئەمیری جامی قەتەر : ٢٠١٤, ٢٠١٥, ٢٠١٧, ٢٠٢٠, ٢٠٢١
* جامی قەتەر : ٢٠٠٨, ٢٠١٧, ٢٠٢, ٢٠٢١
* جامی شێخ جاسم : ٢٠١٤, ٢٠١٧, ٢٠١٩
* جامی ئەستێرەکانی قەتەر : ٢٠١٠, ٢٠١٩–٢٠٢٠
* چامپیۆنزلیگی ئاسیا : ٢٠١١
* خاوەنی میدالیای برۆنزی مۆندیالی یانەکانی فیفا : ساڵی ٢٠١١

**قەتەر**

* جامی ئاسیای ئاسیا : ٢٠١٩
* جامی کەنداوی عەرەبی : ٢٠١٤
* 

**تاکە کەسی**

* دەستکێشی زێڕینی جامی ئاسیای ئاسیا : ٢٠١٩
* باشترین هەڵبژاردەی جامی ئاسیای ئاسیا : 2019 
* باشترین هەڵبژاردەی خولی ئەستێرەکانی قەتەر : 2017–18, 2018–19

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* Saad Al-Sheeb at National-Football-Teams.com
* 

پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئاسیا بۆ تۆپی پێی ٢٠١١
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠
خۆپیشاندانەکەی ٢٠٢٢ی شانگھای

لە ٢٠٢٢ ناوەڕاستی ڕێگای ئورومچی لە شانگھای زنجیرەیەک لە خۆپیشاندان بەڕێوەچوو، ھۆکارەکەشی ئەوەبوو لە بەرەبەیانی ٢٧ی تشرینی دووەم ئاگرێکەوتەوە لە ئورومچی و بەھۆیەوە ١٠ کەس مردن، ھۆکاری ئەوەش بۆ سیاسەتی "سفر-کۆڤید" دەگەڕێتەوە کە زیندانی کردن و لەیەک جیاکردنەوەی گشت ئەو ھاوڵاتییانە دەگرێتەوە کە ئەنجامی پۆزەتیڤی کۆڤیدیان ھەبووە. بەھۆیەوە خزمەتگوزارییەکانی ئینتەرنێت و ھەنێک لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان سنووردارکرا.

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان
ئینجیرید گیۆشتاین ڕێسی

وێنۆک|ئینجیرید گیۆشتاین ڕێسی
**ئینجیرید گیۆشتاین ڕێسی** (١٥ی تەممووزی ١٩٠١–٦ی ئابی ١٩٥٥) فیلۆلۆجی نەرویجی، سەرکردەی مافی ژنان و سیاسەتمەداری پارتی لیبراڵ بووە. لە ساڵی ١٩٥٢ تا کۆچی دوایی لە ساڵی ١٩٥٥ وەک سەرۆکی کۆمەڵەی نەرویژی بۆ مافەکانی ژنان کاری کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠١
پۆل:مردووانی ١٩٥٥
پۆل:چالاکوانانی مافی ژنانی نەرویژ
ئورومچی

وێنۆک
**ئورومچی** بە فەرمی بە **دیھوا** ناسراوە (ھەروەھا وەک **تیھوا**، دەخوێندرێتەوە) پایتەختەتی ناوچەی خۆبەڕێوەبەری ئۆیغوورە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای دووری چین. ڕێژەی دانیشتووانی بە ٤ ملیۆن کەس خەملێنراوە بەگوێرەی سەرژمێری ٢٠٢٠ و دووەم گەورەترین شاری چینە لە ناوەوەی باکووری ڕۆژاوا لەدوای سیان و ھەروەھاش گەورەترینە لە ئاسیای ناوەڕاست لە زۆری ژمارەی دانیشتووان. بەپێی تۆماری گینس ئورومچی نزیکترین شارە لە دەریا لە جیھان.

## سەرچاوەکان
* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٨یەم
پۆل:بەشەکانی ئاستی پارێزگاکانی شینجیانگ
پۆل:پایتەختە پارێزگاکانی چین
سنووری کەمبۆدیا-ڤێتنام

وێنۆک|نەخشەی سنووری کەمبۆدیا و ڤێتنام
**سنووری کەمبۆدیا و ڤێتنام** سنووری نێودەوڵەتی نێوان خاکی کەمبۆدیا و ڤێتنامە. درێژی سنوورەکە ١١٥٨ کم (٧٢٠ م) و لە سێ خاڵی لەگەڵ لاوس لە باکوورەوە تا کەنداوی تایلەند لە باشوورەوە دەڕوات.

## سەرچاوەکان

پۆل:سنووری کەمبۆدیا-ڤێتنام