١ی کانوونی دووەم

## ڕووداوەکان
* ١٥٣١ – ڕیۆ دێ ژانێرۆ لەسەر زەریای ئەتڵەسی دروست کرا.
* ١٧٧٦ – شەڕی ڕاپەرینی ئەمریکا: شاری نۆرفۆلکی ڤیرجینیا، بە چالاکییە نیزامییەکانی ھێزەکانی بریتانیا و ویگ لەناوچوو.
* ١٧٨٥ – تایمز، یەکەمین ڕۆژنامە بەو ناوە، لە لەندەن بڵاوکرایەوە.
* ١٨٠١ – دۆزینەوەی یەکەم نەیزەک لەسەر ڕووی زەوی.
* ١٨٠٤ – سەربەخۆیی ھایتی لە فەڕەنسا.
* ١٨٠٨ – گواستنەوەی دیلەکان (کۆیلەکان) بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا قەدەغەکرا.
* ١٨٣٨ – ئۆسلۆی پایتەختی وڵاتی نۆرویژ وەک شارەدێیەک دامەزرا.
* ١٨٧٣ – ژاپۆن بە فەرمی ڕۆژژمێری زایینیی وەرگرت.
* ١٨٩٠ – ئێریتریا بوو بە موستەعمەرەی ئیتاڵیا.
* ١٩٠١ – سەربەخۆییی وڵاتی ئوسترالیا بە شێوەیەکی فەرمی ڕاگەیەندرا.
* ١٩١٢ – دامەزراندنی کۆماری چین.
* ١٩١٨ – ڕۆژنامەی تێگەیشتنی ڕاستی دامەزرا کە بە زمانی کوردی لەلایەن سوپای بریتانیا لە عێراق دەردەچوو.
* ١٩٢٩ – ڕاپڕینێکی گەورە بە سەرکردایەتی مەلا خەلیل لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان سەری ھەڵدا، شاری سەردەشت و مەھاباد داگیرکران لەلاین ھێزەکانی مەلا خەلیل کە بریتیبوون لە ھۆزەکانی مەنگوڕ، مامەش و گەورک.
* ١٩٣٤ – وڵاتی لیبیا لەلایەن ئیتاڵیاوە داگیرکرا.
* ١٩٤٢ – بە کۆبوونەوەی سی و شەش وڵات ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان دامەزرا.
* ١٩٥٦ – سەربەخۆیی سوودان لە بەریتانیا.
* ١٩٧١ – ڕێکلامکردن بۆ جگەرە لە تەلەڤیزیۆنی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەربەستکرا.
* ١٩٧٩ – ویلایەتە یەکگرتووەکان و چین ڕێککەوتن لەسەر دامەزراندنی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانی نێوانیان.
* ١٩٨١ – زاناکانی جیھان بەشێوەیەکی فەرمی ئاشکراکردنی ڤایرۆسی نەمانی بەرگریی جەستە واتە «ئێچ ئای ڤی»یان ڕاگەیاند، کە مەترسیدارترین ڤایرۆسە.
* ١٩٨٤ – سەربەخۆیی بروونای لە شانشینی یەکگرتوو.
* ١٩٩٢ – وڵاتی ڕووسیا دامەزرا.
* ١٩٩٣ – جیابوونەوەی چیکۆسلۆڤاکیا، کە ھەردوو وڵاتی سلۆڤاکیا و کۆماری چیک لە یەکتر جیابوونەوە.
* ١٩٩٩ – فەڕەنسا لەوەتەی ئەمڕۆوە لەگەڵ یازدە وڵاتی دیکە چوونە پاڵ یەکێتیی ئەورووپاوە.
* ٢٠٠٧ – بەئەندامبوونی بولگاریا و ڕۆمانیا لە یەکێتی ئەورووپا و ئەنگۆلا لە ڕێکخراوی ئۆپیک.
* ٢٠٠٧ – بان کی موون جێگای کۆفی عەنانی سکرتێری گشتی پێشووی گرتەوە.
* ٢٠٠٩ – ویلایەتە یەکگرتووەکان بە فەرمی بەرپرسیارێتیی ناوچەی سەوزی دایە دەست ھێزەکانی عێراق، و ویلایەتە یەکگرتووەکان باڵیۆزخانەی خۆی لە عێراق کردەوە.
* ٢٠٠٩ – تی ئاڕ تی کوردی، کە یەکەم کەناڵی ئاسمانیی کوردیی کۆماری تورکیایە، دامەزرا.
* ٢٠١٠ – ماڵپەڕی خەندان، کە ماڵپەڕێکی کوردییە لەلایەن دەزگای خەندانەوە خرایەگەڕ.
* ٢٠١١ – ویکیمیدیا کۆمنز گەیشتە ھەشت ملیۆن (٨٬٠٠٠٬٠٠٠) پەڕگە.
* ٢٠١٣ – تەماشاکردنی کلیپی گانگنام ستایل لە یووتیووب ڕیکۆردێکی مێژوویی تۆمارکرد بە گەیشتنی بە ١ ملیارد و ١٠٠ ملیۆن جار.

## لەدایکبوونەکان
* ٧٦٦ - عەلی کوڕی مووسا، ھەشتەمین ئیمامی مەزھەبی شیعەکان.
* ١٨٩١ – تۆفیق وەھبی، نووسەر، زمانەوان، مێژوونووس، سیاسەتمەندار و ئەفسەری سەربازی کورد
* ١٩١٩ – جێرۆم دەیڤید سالینجەر، نووسەری ئەمریکی لە مانھاتن
* ١٩٣٤ – ئەخزەر ئیبراھیمی، کەسایەتی سیاسی و دیپلۆماتی جەزائیری
* ١٩٣٥ – عەبدولخالق مەعرووف، نووسەر و ڕووناکبیری کورد، لە ھەولێر
* ١٩٤٣ – ڕیچارد سەنێت، پڕۆفیسۆری کۆمەڵناسی
* ١٩٤٤ - عومەر ئەحمەد بەشیر، نۆیەمین سەرۆکی باڵادەستی وەزیرانی پێشووی سوودان و یەکێک لە دیکتاتۆرانی سەدەی بیستەم
* ١٩٤٤ – یوسف ئیدوارد ئیستێس، بانگخوازی ئیسلامی ئەمریکی
* ۱۹۵۲ – عەباس کەمەندی، گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر، دەرهێنەری فیلم، نووسەر، شاعیر و نیگارکێشی کورد
* ١٩٥٩ – عایز قەڕنی، نووسەر و بانگخوازی ئیسلامی، لە سعودیە
* ١٩٦١ – بەیان سەلمان، شاعیر، ڕۆماننووس و وەرگێڕی کورد، لە کەرکووک
* ١٩٦٩ – خانم لەتیف، ژنەچالاکوانی لیبرال
* ١٩٧١ – ھەڤاڵ ئەبووبەکر لە ھەڵەبجە
* ١٩٧٤ – ئازاد ئازادپوور، ڕاپەری کورد، لە سنە
* ١٩٨٦ – دەشنێ موراد، پێشکەشکار، گۆرانیبێژ و نمایشکاری پۆشاکی کورد، لە سلێمانی
* ١٩٩٠ - ڕووکەن یەڵماز گۆرانیبێژ و مۆسیقازانی کورد، لە ئەستەمبوڵ

## مردنەکان
* ٨٧٢ - حەسەنی عەسکەری، دوازدەھەمین ئیمام لە ئیمامەکانی شیعە مەزھەب
* ١٧٨٢ – یۆھان کریستیان باخ، ئاوازدانەری دەمەی کلاسیکی
* ١٩٥٣ – ھانک ویلیامز، گۆرانیبێژی ئەمریکایی لەسەر شێوازی مۆسیقای لادێ

## بۆنەکان
* سەرەتای ساڵی نوێی زایینی لە زۆربەی وڵاتان.
* ڕۆژی جیھانی ئاشتی.
* ڕۆژانی پشووە لە یەکێتیی سۆڤیەت.

## بەستەرە دەرەکییەکان

----

پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ
پۆل:کانوونی دووەم