بۆنی رایت

**بۆنی فرانسیسکا رایت** (؛ لەدایکبووی ١٧ی شوباتی ١٩٩١) ئەکتەری ئینگلیزی و سینەماکار و چالاکوانی ژینگەپارێزە. ئەو بە ڕۆڵی جینی ویزلی لە زنجیرە فیلمی ھاری پۆتەر ناسراوە.

## ژیانی سەرەتای
بۆنی فرانسیسکا رایت لە ١٧ی شوباتی ١٩٩١ لە شاری تاوەر ھاملێتس لە لەندەن لەدایکبووە، کە دووەم منداڵی شیلا تیگ و گاری رایتە، خاوەنی کۆمپانیای زێڕینگەریی رایت و تیگنن، لە قوتابخانەی پریۆر وێستۆن سەرەتایی و دواتر لە قوتابخانەی شا ئەلفڕێد لە باکووری لەندەن خوێندوویەتی بۆ خوێندنی ناوەندی. لە کاتی سێتکردندا، ڕایت بە یارمەتی مامۆستای تایبەت بە خوێندنەکەی بەردەوام بوو، و سێ ئاستی A ی لە بواری ھونەر و فۆتۆگرافی و تەکنەلۆژیای دیزاین بەدەستھێنا.

ئەو ڕایگەیاندووە کە گەورەبوون لە سێتدا بەشداری کردووە لە زانیاری و ئارەزووی فیلمەکانی. لە کاتی وێنەگرتنی فیلمی ھاری پۆتەر و فیلمی مەرگی پیرۆز لە ساڵی ٢٠٠٩، دەستی کرد بە خوێندنی کۆلێژی پەیوەندییەکانی لەندەن لە زانکۆی ھونەرەکانی لەندەن؛ لە ساڵی ٢٠١٢دا، ڕایت بە بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە بواری ھونەردا دەرچووە.

## پیشە

### ٢٠٠١-٢٠١١: سەرەتای لە زنجیرە فیلمی ھاری پۆتەر
لە ساڵی ١٩٩٩دا، ڕۆڵەکانە لە سەرانسەری بەریتانیا بۆ فیلمی ھاری پۆتەر و بەردی فەیلەسوفەکە بەڕێوەچوو، فیلمی وەرگێڕانی نووسەری بەریتانی جەی کەی ڕۆلینگ کە زۆرترین فرۆشی ھەبوو. برا گەورەکەی ڕایت دوو کتێبی یەکەمی زنجیرەکەی خوێندبووەوە و ئاگاداری کردبووەوە. ڕایت ھیچ ئەزموونێکی پیشەیی پێشووی نەبوو جگە لە شانۆگەرییەکانی قوتابخانە، و پرسیاری لە دایکی کرد کە ئایا دەتوانێت "بە ئیحتیمالێک" ئاودیو بکات. دوای ئەوەی وێنەکانی بۆ دەرھێنەرانی ڕۆڵی فیلمەکە ڕەوانەی فیلمەکە کرا، تاقیکردنەوەی شاشەی بۆ دەیڤید ھیمان بەدەستھێنا و بە دایک و باوکی گوترا کە دوای ماوەیەکی کەم ئەو ڕۆڵەی وەرگرتووە. ڕایت لە تەمەنی نۆ ساڵیدا یەکەم فیلمی خۆی ئەنجامدا لەسەر بڵاوکردنەوەی فیلمی ھاری پۆتەر و بەردی فەیلەسوف لە ساڵی ٢٠٠١، لە ڕۆڵێکی ئاسایی دەرکەوت لە دیمەنێکدا لە وێستگەی شەمەندەفەری کرۆس لە لەندەن، کە خۆی و دایکی لە کاتی سواربوونی کەشتییەکەدا کۆدەبێتەوە ھۆگوارتس ئێکسپرێس. فیلمەکە تۆمارەکانی فرۆشتنی شکاند و زۆرترین داھاتی ساڵی ٢٠٠١ بوو، ساڵی دواتر ڕۆڵی خۆی لە فیلمی ھاری پۆتەر و ژووری نھێنییەکان دووبارە کردەوە، کە تێیدا کارەکتەری دەست بە خوێندن دەکات لە ھۆگوارتس و ڕووبەڕووی رۆژنامەیەکی نھێنی دەبێتەوە کە دەست دەکات بە کۆنتڕۆڵکردنی کردەوەکانی. یەکێک لە ڕەخنەگران ڕۆڵی ئەوی بە "گرنگ" داوە بەڵام "کەم لە گەشەکردندایە".

لە ساڵانی ٢٠٠٢ و ٢٠٠٤دا، ڕایت لە دوو فیلمی تەلەفزیۆنیدا ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا: ستراندد (٢٠٠٢)، پارچەیەکی سەردەمیانە، و ئاگاتا کریستی: ژیانێک لە وێنەکاندا (٢٠٠٤)، کە تێیدا ڕۆڵی وەشانە گەنجەکەی نووسەری تایتۆلار گێڕاوە. ڕایت ڕۆڵی پاڵپشتی لە بڵاوکراوە یەک لە دوای یەکەکانی ھاری پۆتەر و زیندانی ئەزکابان و ھاری پۆتەر و جامی ئاگردا ھەبوو، کە لە ساڵی ٢٠٠٤ و ٢٠٠٥دا بڵاوکرایەوە بۆ سەرکەوتنی بازرگانی و زیادکردنی ناساندنی جیھانی.

وەک جینی، لە فیلمی ھاری پۆتەر و دەستەی فۆنیکس (٢٠٠٧) بە شێوەیەکی دیارتر دەرکەوت، پەیوەندی بە سوپای دامبلدۆرەوە کرد و لە کۆتاییدا بەشداری لە دیمەنی لوتکەدا کرد و لە دژی لۆرد ڤۆڵدێمۆرت و مەرگخۆرەکان شەڕی کرد. مارک ئادەمز لە ڕۆژنامەی سەندەی میرەر نووسیویەتی کە ئاستی ڕایت "وردەترین و لەبیرنەکراوترین کاریگەری لەدوای خۆی بەجێھێشت" فیلمەکە سەرکەوتنێکی ڕەخنەگرانە و دارایی بوو، لەگەڵ کۆتایی ھەفتەیەکی کردنەوەی ریکۆرد شکێن. لە ساڵی ٢٠٠٧دا، ڕایت میوان لە فیلمی ڕیپلەیسمێنت لە کەناڵی دیزنی ڕۆڵی سەرەکی گێڕا، کە لە یەکەم نمایشی وەرزی دووەمدا بە ناوی "لەندەن بانگمدەکات". ھاری پۆتەر و شازادەی نیوە خوێن لە ساڵی ٢٠٠٩ بڵاوکرایەوە. کارەکتەری ڕایت بەردەوام بوو لە گەشەکردن، ڤاریتی ڕایگەیاندووە کە وێناکردنی ئەو "سەرنجڕاکێشان وەک جۆرێک لە جینی سەرەتایی سادە کە بەردەوام لەسەر تۆ گەشە دەکات".

### ٢٠١٢-ئێستا: فیلمە سەربەخۆکان
لە ساڵی ٢٠١٢ ڕایت کۆمپانیای بەرھەمھێنانی فیلمی خۆی بەناوی BonBonLumiere دامەزراند. ھەر لەو ساڵەدا، ڕایت یەکەم فیلمی دەرھێنان و سیناریۆنووسی لە فیلمی *جیابوونەوە دێین، جیابوونەوە دەڕۆین*، کورتە فیلمێکی گەیشتن بە تەمەن و ھاوئەستێرەی ھاری پۆتەر دەیڤید تیولیس ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕا. فیلمەکە بۆ یەکەمجار لە فێستیڤاڵی فیلمی کان لە ساڵی ٢٠١٢ و لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی گۆڵد کۆست لە ساڵی ٢٠١٣ نمایشکرا، نیک دی سێملیێن لە کۆمپانیای ئیمپایەر ستایشی دەرھێنانی ڕایتی کرد و وتی "ئەوە کارێکی یەکەمی سەرنجڕاکێشە لەلایەن تۆوە".

لە ساڵی ٢٠١٣ شانبەشانی کاستی ئەنسەمبڵ ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی پێش ئەوەی بخەوم بینی. فیلمەکە لە نیو ئینگلاند وێنەگیراوە، و بۆ یەکەمجار لە فێستیڤاڵی فیلمی ھارتلاند لە ساڵی ٢٠١٣ نمایشکرا. پاشان لە فیلمی دەریا (٢٠١٣) دەرکەوت، کە وەرگێڕانی ڕۆمانی جۆن بانڤیلە، ڕۆڵی ڕۆزی "داوایەکی گەنجی ناسک و سەرقاڵ"ی گێڕا. فیلمەکە بۆ یەکەمجار لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ئەدینبۆرگ لە ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٣ نمایشکرا. ڕەخنەگرێک نووسیویەتی کە ڕایت "ئامادەبوونێکی کەم بەکارھێنراو بەڵام لە کۆتاییدا بێکاریگەرە لەسەر شاشە". ھەر لەو ساڵەدا یەکەم جار لەسەر شانۆ دەرکەوت لە ڕۆڵی کچەکە لە شانۆی ساتەوەختی ڕاستی لە دەرھێنانی پیتەر ئوستینۆڤ. شانۆگەرییەکە لە حوزەیران تا تەمموز لە شانۆخانەی ساوسوارک لە لەندەن نمایشکرا. ڕایت ستایشی ڕەخنەگرانی وەرگرت بەھۆی نمایشکردنی لەسەر شانۆ؛ ڕێبەری شانۆی بەریتانی نووسیویەتی "لە نمایشەکەیدا ڕوونی دەکاتەوە، پاڵنەرەکەی خۆشەویستی بۆ باوکیەتی و بە شێوەیەکی جووڵاو دەبێت ڕووبەڕووی ڕەتکردنەوە بێتەوە" ڕایت فیلمی کۆمیدی ئەوانەی سەرگەردان و فیلمی سەرگەرمی خێزانیی کێ نیلسۆن گوێزی کوشت؟ لە ساڵی ٢٠١٣. لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ لە کلیپی "خەون بینین"دا دەرھێنەری سۆفی لۆی بوو. ڤیدیۆکە لە پارکە نەتەوەییەکەی جوشوا تری تۆمارکراوە.

ڕایت شانبەشانی ڕیس وەیکفیڵد و جەیمس دی ئارسی و ھاوئەستێرەی ھاری پۆتەر فرێدی سترۆما ڕۆڵی سەرەکی بینی لە فیلمی زانستی خەیاڵی دوای تاریکی (٢٠١٤) کە لە دەرھێنانی جۆن ھادڵز و لە شاری جاکارتای ئەندەنوسیا وێنەگیراوە. ئەو ڕۆڵی جۆرجینای گێڕاوە کە یەکێکە لە خوێندکارەکان. فیلمەکە بۆ یەکەمجار لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی خەیاڵی نیوشاتێل لە ٧ی تەمموزی ٢٠١٣ نمایشکرا. پێداچوونەوەکان بۆ فیلمی دوای تاریکی تێکەڵ بوون. ڕایت دەنگی کارەکتەری فیلمی ئەنیمەیشنی باوکم سکروجە (٢٠١٤)ی داوە. لە مانگی ئایاری ٢٠١٤ ڕایت کورتە فیلمی خۆت بناسە نووسی و دەرھێنانی کرد، کە کریستیان کولسۆن ھاوئەستێرەی فیلمی ھاری پۆتەر ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. فیلمی خۆت بناسە بۆ یەکەمجار لە فێستیڤاڵی NewFilmmakers NY لە ١٠ی شوباتی ٢٠١٦ نمایشکرا؛ ئیل ئاماژەی بە فیلمەکە کردووە بە "ھەستیار". لە تەمموزی ٢٠١٤، ڕایت دەرھێنەری کورتە فیلمی ئاڵتون بوو، کە دیزاینی داھێنەرانەی دایک و باوکی بۆ زێڕینگەرییەکانیان پیشان دا.

## کاری تر

### چالاکی تر
ڕایت وتەبێژی چالاکە بۆ ژینگەپارێزی و ھۆشیاری لە پیسبوونی پلاستیک؛ ئەو ڕایگەیاندووە، "ھەموو پارچە پلاستیکێک کە تا ئێستا بەکاری ھێناوە، ھێشتا لە شوێنێکە لەسەر ئەم زەوییە، و ئەوەش ترسناکە." لە مانگی نۆڤەمبەری ساڵی ٢٠١٧ پەیوەندی بە گرینپیسەوە کرد لە کەشتیەکەیان لە خۆرھەڵاتنی جەمسەری باکوور، چاودێری پاشماوەی پلاستیکی لە زەریاکاندا دەکرد. لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٨ سەردانی بارەگای سەرەکی کۆکاکۆلای کرد لە شاری ئەتلەنتا لە ویلایەتی جۆرجیا، بۆ ئەوەی داواکارییەک پێشکەش بکات بۆ ئەوەی ھانیان بدات بۆ وەستاندنی بەرھەمھێنانی پلاستیکێکی تاک بەکارھێنان. پێشتر باسی گشتی کردووە لەسەر ئەوەی کە چۆن خەڵک دەتوانن بەکارھێنانی پلاستیکی تاکە بەکارھێنان کەم بکەنەوە و داکۆکی لە ھۆکارەکانی بکەن لە پەیجی ئینستاگرامەکەی.

لە شوباتی ٢٠٢٠، ڕایت، وەک باڵیۆزی ھاوپەیمانی دارستانە باراناوییەکان، گەشتێکی بۆ گواتیمالا کرد بۆ کۆبوونەوەی ئەو کۆمەڵگایانەی کە بەڕێوەبردنی دارستانی بەردەوام لە یەدەگی بایۆسفێری مایەکان پراکتیزە دەکەن. لە ماوەی گەشتەکەدا، ئەو کارمەندانی لە Uaxactun، کۆمەڵگەیەک کە ھاوپەیمانی دارستانی باراناوی زیاتر لە ٢٠ ساڵە لەگەڵیدا کاردەکات بۆ پێشخستنی پراکتیکەکانی بەڕێوەبردنی دارستانی بەردەوام. ئەو گەشتەی لە ڕێگەی ھەردوو لاپەڕە و لاپەڕەکانی سۆشیال میدیای تایبەتی خۆیەوە بەڵگە کرد.

لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٠، پشتگیری خۆی بۆ کەسانی ڕەگەزگۆڕاو دەربڕی لە وەڵامی زنجیرەیەک تویت لەلایەن جەی کەی ڕۆلینگ کە کۆمەڵگەی ترانس دەگرێتەوە.

ھەروەھا رایت باڵیۆزی رێکخراوی لومۆسە، کە رێکخراوێکی منداڵانە و لەلایەن رۆلینگەوە لە ساڵی ٢٠٠٥ دامەزراوە، لە ساڵی ٢٠١٦دا رایت و ھاوڕێی باڵیۆز (و ھاوئەستێرەی ھاری پۆتەر) ئیڤانا لینچ گەشتیان کرد بۆ ھایتی بۆ ئەوەی بزانن ئەو ٣٠ ھەزار منداڵەی لە منداڵی بێ باوکدا دەژین، کۆبوونەوە لەگەڵ منداڵان کە لە بارودۆخی ناجێگیر رزگارکرابوون و لەگەڵ خێزانەکانیان یەکدەگرنەوە. ڕایت بە شێوەیەکی بەرفراوان باسی لە کارە خێرخوازیەکانی لومۆس کردووە و ڕایگەیاندووە کە "زۆر گوێی لەو کارانە بووە کە لومۆس دەیکات، بەڵام ئەم ئەزموونە تیشکی خستۆتە سەر ئەوەی کە کاری لومۆس چەندە گرنگە لە ھایتی".

لە نیسانی ٢٠٢٢، بۆنی کتێبێکی بە ناونیشانی، بە بنووسێت: ھەنگاوی کرداریی بۆ پەروەردەکردنی خۆت و ھەسارەکە، کە تێیدا باسی گرنگی و ئامۆژگارییەکانی چۆنیەتی ڕزگارکردنی ژینگە دەکات، بڵاوکردەوە.

### مۆدێل
لە ساڵی ٢٠١١دا، ڕایت لە بڵاوکردنەوەی مۆدەدا دەرکەوت بۆ گۆڤاری شێوازی ژیانی لوکس لە فاینانشیاڵ تایمز چۆن بەسەری ببات. وێنەگرتنەکە لە مۆزەخانەی ڤیکتۆریا و ئەلبێرت ئەنجامدرا و ڕێزی لە ھونەرمەند دانتی ڕۆسێتی گرت. ئەو وەک مۆدێلێکی کاتڤۆڵک بۆ دیزاینەری جلوبەرگ کەتی ئیری بەشداری کردووە لە نمایشێکی پایز/زستانی ٢٠١١ لە ھەفتەی مۆدەی لەندەن. لە مانگی ئابی ٢٠١٣، رایت بەشداری کرد، لەگەڵ فۆبی کۆلینگز جەیمس و کلارا پاگێت، لەگەڵ دیزاینەری زێڕینگەریی دۆمینیک جۆنز مۆدێلکردنی کورسییەکانی ساوسسیا بۆ یارمەتیدانی جیھانی دامەزراوەی زەوی و خێرخوازی قوتابخانەی ھونەری وینچێستەر.

## ژیانی تایبەتی
ئەو لە ناوچەی کلێرکنوێڵ لە لەندەن لە لۆس ئەنجلۆس ژیاوە لە ساڵی ٢٠٢٢دا ڕووی لە سان دیێگۆ کردووە، پێشتر لە نیسانی ٢٠١١ تا مانگی حوزەیرانی ٢٠١٢ دەستگیرانی جەیمی کامپبێل باوەری ھاوئەستێرەی ھاری پۆتەر بووە، ڕایت مەسیحییە.

لە ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢، ڕایت لە ئەکاونتی ئینستاگرامەکەیدا پشتڕاستی کردەوە کە ھاوسەرگیری لەگەڵ خۆشەویستە دێرینەکەی، ئەندرۆ لۆکۆکۆ کردووە. لە ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٣، ڕایت ئاشکرای کرد کە چاوەڕوانی یەکەم منداڵیان دەکەن. لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ کوڕێکی لەدایکبوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١
پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن
پۆل:خانمەئەکتەرە منداڵە ئینگلیزەکان
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمە نمایشکارە ئینگلیزەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئینگلیز
پۆل:لەندەنیەکان
پۆل:خەڵکی بەریتانی دوور لە وڵاتی خۆیان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا