open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ئارام تیگران

**ئارام تیگران** (، ؛ بە ناوی سەرەکیی **ئارام مێلیکیان** ؛ بە **ئارام دیکرانیش** ناسراوە؛ ١٩٣٤ - ٢٠٠٩) گۆرانیبێژێکی کوردە کە بە کوردی و ئەرمەنی گۆرانی وتووە. زۆرجار بەیەکێک لە باشترین گۆرانیبێژەکانی کوردی دادەنرێت.

## ژیان
ئارام لە ١٩٣٤ لە شاری قامیشلۆ لە دایک بووە، بنەچەی خێزانەکەیان ئەرمەنی و خەڵکی ئامەد بوون. کاتێک تەمەنی شەش ساڵان بووە لەلایەن مام/خاڵییەوە یەکەم ئامێری مۆسیقی پێدراوە، ئامێرەکەش عوود بوو. لە ساڵی ١٩٥٣ یەکەم کۆنسێرتی بۆ خەڵک کرد، ئەمەش لە بۆنەی نەورۆزدا بوو. کاتێک تەمەنی گەیشتە ٢٠ ساڵان، ئەوا بە چوار زمان گۆرانی دەگووت ئەوانیش کوردی، ئەرمەنی، عەرەبی و سوریانی. لە ساڵی ١٩٦٦، لە سەردەمی یەکێتیی سۆڤیەت چووەتە یەریڤان، ئەرمینیا و لەوێ بۆ ماوەی هەژدە ساڵان لە ڕادیۆی یەریڤان کاری کردووە. لە ساڵی ١٩٩٥، یەریڤانی جێهێشت بەرەو ئەتینا. لە ژیانی هونەریدا، ئارام ٢٣٠ گۆرانی بە کوردی، ١٥٠ گۆرانی بە عەرەبی، ١٠ گۆرانی بە سوریانی و ٨ گۆرانی بە گریکی تۆمارکردووە.

لە ٨ی ئابی ٢٠٠٩دا بەھۆی نەخۆشیی شێرپەنجەوە لە ئەتینا مردووە. وەسیەتی دوای مردنی ئەوەبوو لە ئامەد بنێژرێت، بەڵام حکوومەتی تورکیا بەوە ڕازی نەبوو، هەربۆیە لە برۆکسل ناشتراوە.

ئارام تیگران زۆرتر لە ٣٠ ساڵ کاری مۆسیقای کردووە و ٢٣٠ گۆرانی بە زمانی کوردی، ١٥٠ بە زمانی عەرەبی و ١٠ سریانی و ٨ گۆرانیی بە یۆنانی تۆمار کردووە.

## ئەلبومەکان
* چیایێ گەبارێ Çîyayê Gebarê, Aydın Müzik, ٢٠٠٤.
* زیلان Zîlan, Aydın Müzik, ٢٠٠٤.
* سەرخوەبوون خوەشە Serxwebûn Xweş E, Aydın Müzik, ٢٠٠٤.
* کوردستان Kurdistan, Aydın Müzik, ٢٠٠٤
* زانی دیسا زاربووما Xazî Dîsa Zarbûma
* ڕابن Rabin
* ئەڤینا فەقێ تەیران Evîna Feqiyê Teyran
* کەچێ دینێ Keçê Dinê
* ئەی وەلاتۆ ئەم ھەلیان Ey Welato Em Heliyan
* ئای دلبەرێ Ay dilberê
* دایێ من بەردە Daye min berde
* دیاربەکرا Diyarbekira serin
* ئای دل Ay dil
* ئەم ھاتن Em hatin
* ھەڤال فەرات Heval Ferat

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* http://www.diyarname.com/news.asp?Idx=579

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤
پۆل:مردووانی ٢٠٠٩
پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی
پۆل:خەڵکی قامیشلۆ
کۆشکی مونسوریاو

**کۆشکی مونسوریاو** () کۆشکێکی گەورەیە لە شاری کۆشکی مونسوریاو، فەڕەنسا. (١٤٥٠–١٤٥٣).

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکان، تەواوبوونی ١٤٥٠
پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکان، تەواوبوونی ١٤٥٣
پۆل:کۆشکەکانی فەڕەنسا
پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە فەڕەنسا
ئەتەکێت

**ئەتەکێت** ( و ; ) بریتییە لە ڕەفتار نواندنێکی چاک، ھەروەھا ڕێز لە خۆگرتن و ڕێز لە خەڵک گرتن و مامەڵەکردنی جوان لەگەڵیاندا، بە ھەمان شێوە ھونەری خەسڵەتە بەرز و پەسەندەکانە، ھەڵسوکەوتی باڵاو پەسەندە لە ڕووی کۆمەڵایەتییەوە. وشەکە لە بنچینەدا فەڕەنسییەو لە ڕووی بێژەوە بە مانای «پێناس» دێت کە بۆ یەکەم جار لە ١٧٥٠یەکان بەکارھات.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەخلاق
پۆل:کلتوورە ناودارەکان
لاپەڕەی سپی

**لاپەڕەی سپی** () دواین بەرھەمی زەکەریا عەبدوڵڵایە کە لە ٢٠١٠ بڵاوی کردووەتەوە. ئەلبومەکە لە ١٤ گۆرانی پێکھاتووە کە دوازدەیان بە کوردیی ناوەندیین و دووانەکەی تریشیان بە زاراوەی کوردیی باکووریین. ھەموو ھەڵبەستی گۆرانییەکانی ئەلبومی لاپەڕەی سپی لەلایەن سامی ئەرگۆشی نووسراوە. قازانجی ئەم ئەلبومەیش ھەمووی بەخشرایە ھەتیوان و منداڵانی لێقەوماوی جەنگ.

لە ساڵی ٢٠١٠ لە ڕاپرسییەکی گۆڤاری گوڵاندا ئەلبومی لاپەڕەی سپی بە باشترین ئەلبومی ئەو ساڵە دەستنیشان کرا. ژانرای مۆسیقی ئەلبومی لاپەڕەی سپی مۆسیقای جیھانی و پۆپە، مافی لەبەرگرتنەوەی ئەلبومەکە لەلایەن *زەکەریاموزیک* پارێزراوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* وێبگەی فەرمیی زەکەریا عەبدوڵڵا

پۆل:ئەلبومە کوردییەکان
پۆل:ئەلبومەکانی زەکەریا عەبدوڵڵا
گەنجی پیر

**گەنجی پیر** () شەشەمین ئەلبومی زەکەریا عەبدوڵڵایە، کە لە سەرەتای ٢٠٠٧ بڵاوی کردووەتەوە.
ئەلبومی گەنجی پیر لە دوازدە گۆرانی پێکھاتووە. دەیان بە کوردیی ناوەندییە و دووشیان بە کوردیی باکووری، کە ئەمانەن:
# *درەنگ ھاتی*
# *گوڵێ*(کلیپەکەی لە ئستەنبۆل تۆمارکراوە)
# *کیژێ نەکەی*
# *Min Tu Navê*
# *گەنجی پیر*
# *تۆم دەوێ*
# *جارێ دڵ دەدەی*
# *ڕۆژی بەختم*
# *بۆ من بە*
# *Derdê Te*
# *ئیشقت*
# *چۆن دڵت دێ*

## شێواز
زەکەریا لەم ئەلبومەدا شێوازێکی نوێی تاقی کردەوە کە تێیدا زیاتر ئاوازی بیانی خستە ناو گۆرانییەکانی ھەروەک چۆن لە گۆرانیی *ڕۆژی بەختم* دەبیندرێت کە دەچێتە چەشنی (R&B)، بەڵام بە گشتی زۆربەی گۆرانییەکانی ئەم ئەلبومە دەچنە چەشنی پۆپی کوردی.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەلبومە کوردییەکان
پۆل:ئەلبومەکانی زەکەریا عەبدوڵڵا
کچانی گیلمۆر

**کچانی گیلمۆر** یان **گیلمۆر گێرڵز** زنجیرەیەکی تەلەڤزیۆنیی کۆمیدیی ئەمریکییە، کە دروستکراوە لەلایەن ئەیمی شێرمان-پاڵادینۆ. زنجیرەکە لە ٥ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٠ ھاتە پەخشکردن. *کچانی گیلمۆر* لە ٧ وەرز پێکدێ و کۆتا ئەلقەی زنجیرەکە لە ١٥ی مەی، ٢٠٠٧ پەخشکرا

زنجیرەکە باس لە ژیانی نێوان دایکێکی بێھاوژین، لۆرڵای گیلمۆر و کچەکەی، ڕۆری دەکا، کە لە شارۆچکەیەکی خەیاڵی بە ناوی *ستارز ھۆڵۆو* کە پڕە لە کاراکتەری سەرنجڕاکێش دەژین. زنجیرەکە کێشەی خێزانی، ڕۆمانسی، پەروەردەیی، ھاوڕێیەتی و چینایەتی پیشان دەدا.

پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:زنجیرە دەربارەی خێزانەکان
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە تەلەڤیزیۆنی واڕنەر بڕۆز بەرھەمیھێناوە
پۆل:یەکەم زنجیرەی تەلەڤزیۆنی ئەمریکی کە لە ساڵی ٢٠٠٠ نمایشکرا
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان دەربارەی ھەرزەکاران
پۆل:زنجیرەکان دەربارەی خێزان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان کە ڕووداوەکانیان لە کۆنێتیکتە
ھەڤالێ بارگرانم

**ھەڤالێ بار گرانم** دوویەم ئەلبومی ھونەرمەندی کورد شڤان پەروەرە. ئەم ئەلبومە ساڵی ١٩٧٦ بڵاو کراوەتەوە و لە ٩ گۆرانی پێک ھاتووە. شڤان پەروەر لەم ئەلبومەدا تەنیا ئامێری تەموورەی بەکار ھێناوە.

## بەرھەمەکان
# ھەڤالێ بارگرانم Hevalê bar giran im
# تربا من چێکن ل کوردستانێ Tirba min çêkin li Kurdistanê
# کارکەر جۆتکار ڕێنجبەر و شڤان تەڤ ببن یەک Karker, cotkar, rênçber û şivan tev bibin yek
# لەنین ھات و گەل خەلاس بوو Lenîn hat û gel xelas bûn
# بان دکم تە روھایێ دیار بەکر پر دەنگ دایێ Ban dikim te ruhayê Diyarbekir pir deng dayê
# ئەی ھەوال پۆل رۆبسۆن Ey heval Pol Robson
# پر خوەشە سەرخوەبوون Pir xweş e Serxwebûn
# ئالا ڕەنگین پیرۆز و خوەش Ala rengîn pîroz û xweş
# ئەم دخوازن ئالا خوە ھلدن Em dixwazin ala xwe hildin

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:شڤان پەروەر
پۆل:ئەلبومە کوردییەکان
پۆل:ئەلبومەکانی شڤان پەروەر
گۆڤەندا ئازادیخوازان

**گۆڤەندا ئازادیخوازان** یەکەم ئەلبومی ھونەرمەندی کورد شڤان پەروەرە. ئەم ئەلبومە ساڵی ١٩٧٥ بڵاو کراوەتەوە و لە ٩ گۆرانی پێک ھاتووە.

## بەرھەمەکان
# گەر ئەز شەھید بم، دایێ تو نەگری Ger Ez Şehîd Bim, Dayê Tu Negrî
# گۆڤەندا ئازادیخوازان Govenda Azadîxwazan
# ئەی کارکەر و خەباتکار Ey Karker û Xebatkar
# بلا بوھار ب خێر بێ Bila Buhar Bi Xêr Bê
# ھێسترێن من دبارن Hêstirên Min Dibarin
# کا کوردستانم کا Ka Kurdistanim Ka
# ل دێرسمێ Li Dêrsimê
# تەڤ ژیر و زانا بن Tev Jîr û Zana Bin
# ئەی فەلەک Ey Felek

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:شڤان پەروەر
پۆل:ئەلبومە کوردییەکان
پۆل:ئەلبومەکانی شڤان پەروەر
پۆل:وشە و دەستەوشە کوردییەکان
جوگرافیای لیسۆتۆ

وێنۆک|232x232پیکسڵ|ناوچەی لیسۆتۆ لەسەر نەخشەدا.
**[[لیسۆتۆ]]** وڵاتێکی کوێستانی دەورەدراوە کە دەکەوێتە ئەفریقای باشوور. لیسۆتۆ دەورەدراوە لەلایەن ئەفریقای باشوور. درێژی سنوورەکانی وڵاتەکە ٩٠٩ کیلۆمەتر (٥٦٥ میل) درێژە. ڕووبەری لیسۆتۆ ٣٠٬٣٥٥ کیلۆمەتر چوارگۆشە (١١٬٧٢٠ میل چوارگۆشە) یە، کە بە ڕێژەیەکی سەدی بێبایەخ داپۆشراوە بە ئاو.

گرینگترین زانیاریی جوگرافی دەربارەی لیسۆتۆ، بێجگە لەوەی کە یەکێکە لەو سێ وڵاتانەی کە بە تەواوەتی دەورەدراون بە وڵاتێکی دی، ئەوەیە کە تاکە وڵاتی سەربەخۆیە لە جیھاندا کە بە تەواوەتی دەکەوێتە زیاتر لە ١٠٠٠ مەتر لە بەرزاییدا. خوارووترین خاڵی بەرزایی ١٬٤٠٠ مەتر (٤٬٥٩٣ پێ) بەرزە، بەرزترین خوارووترین پلەی بەرزایی لە ھەر وڵاتێکی تر. بۆھۆی بەرزاییەکەی، ئاووھەوای وڵاتەکە فێنک ترە لە زۆربەی وڵاتینی دی کە لە ھەمان ھێڵی پانین. ئاووھەوای ناوچەیی لیسۆتۆ دەتوانرێ وەک کیشوەری وەسف بکرێت.

## ناوچە
لیسۆتۆ وڵاتێکە لە باشووری ئەفریقا، دەکەوێتە ھێڵی پانیی باشووری ٢٩°٣٠' و ھێڵی پانیی ڕۆژھەڵاتی ٢٨°٣٠'. لیسۆتۆ ١٤١ھەمین گەورەترین وڵاتە لە جیھاندا بەوەی ڕووبەرەکەی دەکاتە ٣٠٬٣٥٥ کیلۆمەتر چوارگۆشە (١١٬٧٢٠ میل چوارگۆشە)، کە بە ڕێژەیەکی سەدی بێبایەخ داپۆشراوە بە ئاو. ئەگەر ڕێکەوت بکرێت بە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لیسۆتۆ کەمێک گەورەترە لە مێریلەند. لیسۆتۆ بە تەواوەتی لەلایەن ئەفریقای باشوور دەورەدراوە، کە دەیکاتە یەکێک لەو سێ وڵاتانەی جیھان کە بە تەواوەتی دەورەدراون لەلایەن وڵاتێکی دی؛ دووەکەی دی سان مارینۆ و ڤاتیکانن کە دەکەونە ئیتاڵیا. تەواوی درێژی سنوورەکە ٩٠٩ کیلۆمەتر (٥٦٥ میل) درێژە. بەوەی کە وڵاتەکە بە تەواوی دەورەدراوە لەلایەن باشووری ئەفریقا، دەیکاتە وڵاتێکی دەورەدراو و وادەکەت بەشێکی زۆری ناسەربەخۆ بێت و پشتبەستراو بێت بە باشووری ئەفریقا.

## سەرچاوەکان
شەودەری

وێنۆک|زۆرینەی شەمەشەمەکوێران ئاژەڵی شەوانەن.
[وێنۆک|زۆرینەی [کوند|کوندەپەپوو ئاژەڵی شەوانەن.]]
[وێنۆک|زۆرینەی [ژووشک|ژوژو ئاژەڵی شەوانەن.]]
**ئاژەڵی شەوانە** (بە لاتینی: *nox-* شەو، تاریکی) بە ئەو ئاژەڵانە دەگووترێ کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە شەوان چالاکن. ئەوان بە شەوان ڕاودەکەن و دەخۆن و بە بەیانییان دەخەون.
زانایان زۆرجار وشەی *crepuscular* بەکاردێنن بۆ وەسفکردنی ئەو ئاژەڵە شەوانییانەی کە لە کاتی کازیوە چالاک نین؛ ئەوان لە کاتی بەرەبەیان و زەردەپەڕان و ھەندێک جار کاتێک مانگ زۆر بە بریقەیە چالاکن.

## سەرچاوەکان

پۆل:زانست
پۆل:کارلێکە ژینناسانەکان
پۆل:کاتژینناسی
پۆل:ئاکارناسیی گیانلەبەری
پۆل:نێچیرگری
پۆل:خەو
جیۆڤانی لۆ سێلسۆ

**جیۆڤانی لۆ سێلسۆ** (لەدایکبووی ٩ی نیسانی ١٩٩٦) یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی ئەرژەنتینییە کە یاری بۆ یانەی ئینگلیزی تۆتنھام و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین دەکات لە ڕۆڵی ناوەڕاست.

## ئامارەکان
### یانە

### نێودەوڵەتی

### گۆڵە نێودەوڵەتییەکان

## دەستکەوتەکان
### پاریس سان جێرمان
خوولی فەڕەنسی یەک جار: ٢٠١٧–١٨

خوولی کۆپ دی فرانس دوو جار: ٢٠١٦–١٧، ٢٠١٧–١٨

خوولی کۆپ دی لا لیگ یەک جار: ٢٠١٧–١٨

خوولی ترۆفیس دێ چامپیۆنس یەک جار: ٢٠١٧–١٨

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦
پۆل:زیندووان
پۆل:تۆپی پێ لە بوێنس ئایریس
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی
پۆل:ئارجەنتینییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە فەڕەنسا
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
پۆل:یاریزانانی لا لیگا
پۆل:یاریزانانی یانەی پاریس سان جێرمان
پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ڕۆساریۆ، سانتا فێ
پۆل:یاریزانانی لیگ ١
پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سێنیگال

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سینیگال**، کە نازناوی شێرەکانی تێرانگای ھەیە، یانەی تۆپی پێی نەتەوەی سینیگالە و کۆنتڕۆڵ کراوە لەلایەن فیدراسیۆنی تۆپی پێی سینیگال.

بەوەی درووستکراوە لە ١٩٦٠ەکان، یانەکە پێشبڕکێکەرێکی باشن لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا، کە باشترین ئەنجامیان لە خوولەکە پلەی دووەم بووە لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە مالی لەگەڵ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کامیروون، وە پلەی دووەمیان لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠١٩ لەگەڵ ھەڵبژاردەی جەزائیر کە لە میسڕ بەڕێوەچوو. لە ھەمان ساڵی ھێنانی پلەی دووەم، سینیگال بەشدارییان کرد لە جامی جیھانی فیفا بۆ یەکەم جار و توانییان بگەن بە قۆناغی چارەکی کۆتایی و توانییان ھەڵبژاردەی فەڕەنسا، پاڵەوانی جامی جیھانی فیفای ١٩٩٨ بە شکست بێنن. یانەکە بۆ دووەم جار بەشدارییان لە پاڵەوانەتییەکە کرد دوای شازدە ساڵ و توانییان ٤ خاڵ بەدەستبێنن، بەڵام لە قۆناغی گرووپ دەرکرانە دەرەوەی پاڵەوانەتییەکە.

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
کیت ھارینگتۆن

وێنۆک| وێنەی هارینگتۆن لە میهرەجانی کۆمیک کۆن لە سالی 2013

**کریستۆڤێر کاتسبی هارینگتۆن** بەناوبانگە بە ناوی کیت هارینگتۆن و یەکەکە لە کارەکتەرە ئینگلیزەکان و لە ساڵی 1986 لە دایک بوە، وە ناوبانگی پەیاکرد بە ناوی جۆن سنۆ لە زنجیرەی کایەی تەختە پاشایەتییەکان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی) وە هەروەها رۆلی پالەوانی دیت لە فیلمی پۆمپای لە ساڵی 2014
## ژیانی هارینگتۆن
هارینگتۆن لە شار لەندەن لە دایک بوە و سەرەتا و پێش رۆڵدیتن هارینگتۆن رۆژنامەنووسەکی بواری جەنگ بوە هەتا لە کاتی خیندنی بەژداریکرد لە شانۆگەریەک کە رۆلی ئەلبێرتی دەبینی لە شانۆگەری war horse لە شانۆیی پاشای نیشتیمانی لە لەندەن، پاشی شانۆگەریەکە تانی ٢ خەڵات وەربگرێ، پاشان لە ساڵی 2011 بەژداری کرد لە زنجیرەی (یاری تەختە پاشاکان) کە رۆلی جۆن سنۆی دەدیت.

## کارەکانی
کیت بەژداری چەندین فیلم و زنجیرە کردیە ئەوانیش :
لە فیلمەکان:
#سایلنت هیل 3دووری
#پۆمپای
#چۆن راهێنان بە ئەژدیهاکەت دەکەی
#حەفتەمین کور
#Spooks: The Greater Good
#Brimstone
#The Death and Life of John F. Donovan

زنجیرەکان:
#کایەی تەختە پاشایەتییەکان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
# حەفت رۆژ لە ناو ئاگر

شانۆگەریەکان:
#War Horse لە ساڵی 2009 و 2008 
#Posh لە ساڵی 2010
#The Vote لە ساڵی 2015
#Doctor Faustus لە ساڵی 2016
#tru west لە ساڵی 2018 و 2019

## سەرچاوەکان
* لاپەرەی کیت هارینگتۆن لە ماڵپەری imdb
*https://edition.cnn.com/2018/06/23/entertainment/kit-harington-rose-leslie-married/index.html

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە دەنگییە پیاوە ئینگلیزەکان
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی لەندەن
تەلیسکۆپی جاکۆبوس کاپتین

وێنۆک|تەلیسکۆپێکی جاکۆبوس کاپتین لە ساڵی ٢٠١١ کە لە پشتەکەی ھەورێکی چڕ دەرچووە لەگەڵ لێدانی تیشکی خۆر لەسەر ھەورەکە

**تەلیسکۆپی جاکۆبوس کاپتین** () (کورتکراوە: JKT) تەلیسکۆپێکی تایبەتە بە تەماشاکردن کە درێژییەکەی ١ مەترە. بە ناوی فەلەکناسی ھۆڵەندی جاکۆبوس کاپتنەوە کراوە. سەر بە گرووپی ئایزک نیوتنی تەلیسکۆپەکانە لە ناوچەی پالما لە دوورگەی ئارامی ئیسپانیا.

## وڵاتانی بەشدار
لە ساڵی ١٩٨٢ تەلیسکۆپەکە لەلایەن وڵاتانی ھۆڵەندا و شانشینی یەکگرتوو بڕیاری لەسەر درا، و لە ساڵی ١٩٨٤ کاری تەلیسکۆپەکە تەواو بوو.
90px|ناوەڕاست|ڕوانگەکردنەکی تەلیسکۆپەکە لە ساڵی ١٩٨٥

## سەرچاوەکان
* http://www.ing.iac.es/PR/jkt_info/
* http://saraobservatory.org/

پۆل:گەردوون
گرووپی ئایزک نیوتنی تەلیسکۆپەکان

[وێنۆک| کۆمەلەی تەلیسکۆبی ئیساق نیوتن، تەلیسکۆبی ویلیام ھێرشل گوومبەی گەورە لە لای چەپی وێنەکەیە، و تەلیسکۆبی ئیساک نیوتن لە ەێزی دوەم لەلای ڕاست، و ھەروەھا [جاکۆبوس کاپتین (تەلیسکۆب) لەلای ڕاست]]

**گرووپی ئایزک نیوتنی تەلیسکۆپەکان** () گرووپێکە چاودێری سێ تەلیسکۆپی تەماشاکردن دەکات لە دوورگەی کەناری ئارامی ئیسپانیا. ئەوانیش تەلیسکۆپی ئیساق نیوتن، تەلیسکۆپی ویڵیام ھێرشل و تەلیسکۆپی جاکۆبوس کاپتین، ھەردوو زانستی تەکنۆلۆژیای بەریتانیا و ھۆڵەندا (NWO) و ئیسپانیا (IAC).
## سەرچاوەکان
ویلیام ھێرشل

**فریدریک ویلیام ھێرشل** () ( ١٧٣٨، لە ھانۆڤەر – ١٨٢٢) زانایەکی فەلەکناس و مۆسیقازانێکی بەریتانی بە ڕەگەز ئەڵمانی بوو.

## ئەمانەش ببینە
* تەلیسکۆبی ویلیام ھێرشل

## سەرچاوەکان
* https://data.bnf.fr/en/14064893/william_herschel/
* https://data.bnf.fr/en/14064893/william_herschel/

پۆل:لەدایکبووانی ١٧٣٨
پۆل:مردووانی ١٨٢٢
پۆل:ژەنیارانی ئەڵمانی سەدەی ١٨ھەم
پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ١٨ھەم
پۆل:دۆزەرەوەکانی مانگەکان
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:ئەندامەکانی ئەکادمیای زانستی شاھانەی سوێد
پۆل:ئەستێرەناسانی بەریتانیی سەدەی هەژدەیەم
پۆل:ئەستێرەناسانی بەریتانیی سەدەی ھەژدەیەم
پۆل:یورانۆس
تەلیسکۆپی ویلیام ھێرشل

[وێنۆک|تەلیسکۆپی ویلیام ھێرشل لە [دوورگەی پالما لە ئیسپانیا]]

**تەلیسکۆپی ویلیام ھێرشل** () (کورتکراوە: WHT) تەلیسکۆپەکی سەر زەوییە، ھاوێنەکەی ٢ تا ٤ مەترە، ئەو تەلیسکۆپە بە ناوی زانای فەلەکناس ویلیام ھێرشل کراوە. ئەندامە لە گرووپی ئایزک نیوتنی تەلیسکۆپەکان.
لە ساڵی ١٩٨٧ دەست بە دروستکردنی کرا، لەو سەردەمەدا بووە یەکێک لە گەورەترین تەلیسکۆپە تیشکییەکانی جیھان. ئێستاش دووەم گەورەترین تەلیسکۆپی ئەورووپایە. ئەو تەلیسکۆپە چەندان ئامێری پێشکەتی تێدا جێگیرکراوە.

## ئەمانەش ببینە
* تەلیسکۆپی ھەبڵ
* تەلیسکۆپی جەیمز وێب

## سەرچاوەکان
* ماڵپەری فەرمی تەلیسکۆپ
تەلیسکۆپی ٤٠ پێ

وێنۆک| وێنەیەکی دروستکراوی تەلیسکۆپی ٤٠ پێ

**تەلیسکۆپی ٤٠ پێ** () ھەروەھا بە **تەلیسکۆپی چل پێی گەورە** ناسراوە.  لەلایەن ویلیام ھێرشل دروستکرا کە بۆ ماوەی ٥٠ ساڵ بە بەردەوامی گەورەترین تەلیسکۆپی جیھان بوو. یەکەم جار لە ١٩ی شوباتی ١٧٨٦ ویلیام ھێرشل بەکاری ھینا.

## سەرچاوەکان
پێوانی خوود

**پێوانی خوود** ئاراستەیەکە بۆ لکاندنی تەکنۆلۆژیا بە ھەموو چالاکییەکانی لاشەی مرۆڤ لە ژیانی ڕۆژانەیدا وەکوو (پێوانی پاکی ھەوا، جەو، ڕێژەی ئۆکسجین لە خوێن دا) کردارە ئەقڵی و لاشەیییەکان، ھێڵکاریی مێشک و ھێڵکاریی کارەبای لاشە و ئامێری بیرکاریانەی بەرانبەر کاردانەوە.

## سەرچاوەکان
* http://www.eyetap.org/papers/docs/HumanisticComputing_Mann1998_ProcIEEE.pdf 
* https://web.archive.org/web/20170910221328/https://www.forbes.com/sites/kashmirhill/2011/04/07/adventures-in-self-surveillance-aka-the-quantified-self-aka-extreme-navel-gazing/
جاکۆبوس کاپتن

وێنۆک| وێنەیەکی دروستکراوی جاکۆبوس

**جاکۆبوس کۆرنیلیوس کاپتن** (١٩ی کانوونی دووەمی ١٨٥١، پارنفیلد،  ھۆڵەندا – ١٨ی حوزەیرانی ١٩٢٢، ئەمستردام) کاپتنێکی فەلەکناسی ھۆڵەندی بوو. کارکردنی کاپتن لە بواری پێوانەی تیشک و جوولەی ئەستێرەکان و سەرژمێریکردنی ئەستێرەکان و رێکخستنیان لە لە کاکێشانیی خۆماندا بووە.

## سەرچاوەکان
* باسکردنی کاپتن لە ئێن ئێن دی بی
* http://www.genealogy.ams.org/id.php?id=112159
* https://hoogleraren.ub.rug.nl/hoogleraren/105

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥١
پۆل:مردووانی ١٩٢٢
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زانستەکانی سەینت پیترسبورگ
پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:گەردوونناسانی ھۆڵەندی
سایلنت ھیڵ: ڕێڤلەیشن

**سایلنت ھیڵ: ڕێڤلەیشن** فیلمێکی ترسانکی ٣ ڕەھەندییە کە لە ساڵی ٢٠١٢ بەرھەم ھاتووە. نووسەر و دەرھێنەری مایکڵ جی باسیتە.

پۆل:فیلمە پاشکۆکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٢
پۆل:فیلمە کەنەدییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٢
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سرووشتییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکان دەربارەی گەردوونە هاوتەریبەکان
پۆل:فیلمە کەنەدییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە فەرەنسییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ترسناکە دەروونییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ساڵی ٢٠١٢
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە کەنەدییەکان
پۆل:فیلمە کەنەدییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە فەرەنسییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان دەربارەی گەردوونە ھاوتەریبەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری تۆرنتۆ وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە فەرەنسییەکان
ماداگاسکار (زنجیرەفیلم)

وێنۆک|252x252پیکسڵ|لۆگۆی زنجیرەفیلمی ماداگاسکار.
**ماداگاسکار** زنجیرەفیلمێکی ئەنیمەیشنە کە لەلایەن دریم وۆرکس ئەنیمەیشن بەرھەمھێنراوە. بێن ستیلەر، کریس ڕۆک، دەیڤد شویمەر و جادا پینکێت سمیس بەشدارن وەک ئەکتەری دەنگی لە فیلمەکاندا. یەکەم

فیلمی زنجیرەفیلمی ماداگاسکار فیلمی ''ماداگاسکار (فیلمی ٢٠٠٥)''، دووەم فیلمی زنجیرەفیلمەکە *ماداگاسکەر: ھەڵھاتن بەرەو ئەفریقایە* کە لە ساڵی ٢٠٠٨ بڵاوکرایەوە، سێیەم فیلمی زنجیرەفیلمەکە *[[ماداگاسکار ٣: ویستراوترینی ئەورووپا]]یە* کە لە ساڵی ٢٠١٢ بڵاوکرایەوە. فیلمێک لەلایەن میدیایێکی پەیوەندیدار بە ناوی *پەنگوینەکانی ماداگاسکار* لە ٢٠١٤ بڵاوکرایەوە. فیلمی چوارەمی زنجیرەفیلمەکە، *ماداگاسکار ٤*، لە ٢٠١٤ ڕاگەیاندرا، بەڵام ڕێکەوتی بڵاوکردنەوەی دواخرا بەھۆی نۆژەنکردنەوەی ستودیۆکە.

چیڕۆکی فیلمەکە باس لە سەرکێشییەکانی چوار ئاژەڵ دەکات کە ژیانییان لە باخچەی ئاژەڵان بەسەربردووە لە ژێردەستی مرۆڤان و چاوەڕوانەکراوانە دەنێردرێنەوە بۆ ئەفریقا. دەبێت بۆ مانەوەیان تێبکۆشن و ھەوڵی گەڕانەوە بدەن بۆ نیویۆرک ستی بە یارمەتی گرووپێک لە پەنگوین و چەندین کەسایەتی جۆراوجۆر لە کاروانەکەیاندا.

## فیلمەکان

## فیلمە سەرەکییەکان
### ماداگاسکار (٢٠٠٥)
ماداگاسکار فیلمە ئەنیمەیشنێکی کۆمیدییە کە لە ساڵی ٢٠٠٥ بڵاوکراوەتەوە و یەکەم فیلمە لە زنجیرەفیلمی ماداگاسکار. بەوەی کە لەلایەن ئێرک دارنێل و تۆم مکگرات دەرھێنراوە، فیلمەکە باس لە چوار ئاژەڵ دەکات کە ژیانییان لە باخچەی ئاژەڵان بەسەربردووە: ئەلێکسی شێر (بێن ستیلەر)، مارتیی کەری کێوی (کریس رۆک)، مێلمانی زەڕرافە (دەیڤد شویمەر)، و گلۆریای کەرکەدەن (جادا پینکێت سمیت). ئەم ئاژەڵانە ژیانییان لە ژێردەستی مرۆڤان بەسەربردووە و چاوەڕواننەکراوانە لە دوورگەی ماداگاسکار کەشتییەکەیان نقوم دەبێت.

فیلمەکە سەرکەوتنێکی بازرگانی بوو بەوەی ٥٣٢$ میلیۆن قازانجی کرد.

### ماداگاسکار: ھەڵاتن بەرەو ئەفریقا (٢٠٠٨)
ماداگاسکار: ھەڵاتن بەرەو ئەفریقا فیلمە ئەنیمەیشنێکی کۆمیدی/ سەرکێشییە کە لە ساڵی ٢٠٠٨ بڵاوکراوەتەوە، و پاشکۆیێکە بۆ ماداگاسکار (٢٠٠٥). لە دەرھێنانی ئێرک دارنێل و تۆم مکگرات، فیلمەکە درێژییەکە بۆ سەرکێشییەکانی ئەلێکس، مارتی، مێلمان و گلۆریا، کە ھەوڵی گەڕانەوەیان بۆ نیویۆرک ستی دەدەن بەڵام دەنێردرێنەوە ئەفریقا، کە ئەلێکس ئاشنادەبێتەوە لەگەڵ دایبابی زوبا (بێرنی ماک) و فلۆری (شێری شێپێرد). ھەرچەندە، شێرێک بە ناوی ماکونگا (ئەلێک باڵدوین) پلانی ڕووخاندنی زوبا و بوون بە شێریکی ئەلفا دەدات.

فیلمەکە ٦٠٣$ میلیۆن قازانجی کرد، کە بەرزترە لە قازانجی ماداگاسکار (٢٠٠٥)

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

*
ماداگاسکار: ھەڵاتن بەرەو ئەفریقا

وێنۆک|پۆستەری سەرەکی فیلم

**ماداگاسکار: ھەڵاتن بەرەو ئەفریقا** () ئەنیمەیشنێکی کۆمیدی-سەرکێشییە کە بەرھەمھێنراوە لەلایەن دریم وۆرکس ئەنیمەیشن کە لە ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨ بڵاوکراوەتەوە. فیلمەکە دووەم فیلمە لە زنجیرەفیلمی ماداگاسکار، دوای ماداگاسکار (فیلمی ٢٠٠٥) کە درێژییەکە بۆ سەرکێشییەکانی ئەلێکسی شێر، گلۆریای کەرکەدەن، مارتیی کەری کێوی، مێڵمانی زەڕڕافە، پەنگوین و چیمپانزییەکان. فیلمەکە لەلایەن ئێرک دارنێل دەرھێنراوە وە لەلایەن تۆم ماکگرات نووسراوە. ھەریەک لە بێن ستیلەر، کریس رۆک، جادا پینکێت سمیت، دەیڤد شویمەر، ساچا بارۆن کۆھێن، سێدریکی دڵخۆشکەر و ئاندی ریچتەر کاری دەنگییان بۆ فیلمەکە کردووە. ئەلێک باڵدوین، ویل. ئای. ئام، بێرنی ماک و شێری شێپێرد ئەندامێکی نوێی کاستی زنجیرەفیلمەکە بوون. لە فیلمەکەدا، کەسایەتییە سەرەکیەکان، ئاهەنگێک لە باخچەی ئاژەڵانی ناوەند دەکەن، کە سەرکێشییەکانیان وایان لێکردوون کە ببردرێن بۆ ماداگاسکار. دوواتر خۆیان لە ئەفریقا دەدۆزنەوە، ئەو شوێنەی لە کە جۆرەکانی وەک خۆیان دەبینن و لەوێ ئەلێکسی شێر لەگەڵ دایک و باوک یەک دەگرێتەوە.

## چیرۆک
لە ئەفریقا زوبای شێر هەوڵ دەدات ئەلەکەی کوڕی فێر بکات چۆن شەڕ بکات، بەڵام کوڕەکەی زیاتر حەزی لە سەمایە.

## بەرهەمهێنان
پاشکۆیەک بۆ ماداگاسکار لە ساڵی ٢٠٠٥ لە پەرەپێداندا بوو، کاتێک یەکەم فیلم بڵاوکرایەوە، لەگەڵ بەروارێکی دەرچوونی بۆ کۆتایی ساڵی ٢٠٠٨.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٨
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی پاراماونت پیکچەرز
پۆل:فیلمە هاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ئایماکس
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمریکی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠٠٨
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی-کۆمپیوتەری ساڵی ٢٠٠٨
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی هاوڕێیەتی
پۆل:فیلمب ئەنیمەیشنی دەربارەی ئاژەڵان
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی دەربارەی مەیموونەکان
پۆل:فیلمەکان لە دەرهێنانی ئێریک دارنێڵ
پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکانی ماداگاسکار (زنجیرە)
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی پاراماونت پیکچەرز
پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ھاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ھاوڕێیەتی
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی درێم وۆڕکس ئەنیمەیشن
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی ئێریک دارنێڵ
پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی ئیتان کۆھین
پۆل:ماداگاسکار (زنجیرەفیلم)
پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە گوانداران
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی درێم وۆڕکس
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تانزانیا

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تانزانیا** (بە سەواحیلی: Timu ya Taifa ya Mpira wa Miguu ya Tanzania) یانەی تۆپی پێی نەتەوەی تانزانیایە و لەلایەن فیدراسیۆنی تۆپی پێی تانزانیا کۆنترۆڵکراوە. یاریگای یاریکردنی ھەڵبژاردەکە یاریگای نەتەوەی بینیامین مکاپایە کە دەکەوێتە گەورەترین شار و پایتەختی تانزانیا، دار ئیس سەلام. ڕاھێنەری ھەڵبژاردەکە ڕاھێنەر ئیتیێن ندەییراگیژیێە کە خەڵکی شاری بوروندییە. تانزانیا ھەرگیز بەشدارییان نەکردووە لە جامی جیھانیی فیفا. پێش ئەوەی وڵاتەکە لەگەڵ دوورگەی زەنگبار یەکییان گرت، یانەکە وەک ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تانگانییکا یارییان دەکرد.

دوورگەی زەنگبار، بەشێک لە تانزانیا (کە پێشووتر نەتەوەیێکی سەربەخۆ بوون)، وەک تانزانیا بەشێکن لە فیدیراڵیی ئەفریقیی ناوەندی و یارییان بەرامبەر چەندین نەتەوە کردووە بەڵام مافی ئەوەیان نییە بەشداری لە جامی جیھانی یان جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بکەن.

## ڕاھێنەران

*  Bert Trautmann (1975)
*  Geoff Hudson (1977–1979)
*  Slawomir Wolk (1979–1980)
*  Mahammed Msomali (1980–1981)
*  Rudi Gutendorf (1981)
* Joseph Bendera (١٩٨٧)
* Paul West (1992)
* Sunday Kayuni (1993)
*  Clóvis de Oliveira (1995–1997)
*  Badru Hafidh (1998)
* Sylersaid Mziray (1998)
*  Burkhard Pape (2000–02)
*  James Siang'a (2002)
*  Mshindo Msolla (2002–03)
*  Badru Hafidh (2003–06)
*  Júlio César Leal (2006)
*  Márcio Máximo (2006–10)
*  Jan Poulsen (2010–12)
*  Kim Poulsen (2012–14)
*  Salum Madadi (2014, caretaker)
*  Mart Nooij (2014–2015)
*  Charles Boniface Mkwasa (2015–2017)
*  Salum Mayanga (2017–2018)
*  Emmanuel Amunike (2018–2019)
*  Etienne Ndayiragije (Interim Head Coach 2019-)

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرزش
پۆل:وەرزش لە تانزانیا
پۆل:ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تانزانیا
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
بەنانە فێش

وێنۆک

**بەنانە فیش (ماسیی مۆز)** (بە ژاپۆنی: バナナフィッシュ) مانگایێکی ژاپۆنییە کە لەلایەن ئەکیمی یۆشیدا نووسراوە و وێنەکێشراوە. بەوەی کە بڵاوکراوەتەوە لە کۆمیکی بێساتسو شۆجۆ لە ساڵانی ١٩٨٥ بۆ ١٩٩٤ و کە کراوەتە زنجیرە ئەنیمەیێکی تەلەڤزیۆنی لە ٢٠١٨، زنجیرەکە باس لە ئاش لینکس دەکات، ھەرزەکارێک و سەرکردەی گرووپێک لە نیویۆرک ستی. ناوی زنجیرەکە لە کورتە چیڕۆکی "A Perfect Day for Bananafish" (ڕۆژێکی دروست بۆ ماسیی مۆز) کە لەلایەن جێرۆم دەیڤید سالینجەر نووسراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زنجیرە مانگاکان
پۆل:مانگای شۆگاکوکان
پۆل:شۆجۆ مانگا
پۆل:ئەنیمێ و مانگای وروژێنەر
پۆل:مانگای ڤیز میدیا
پۆل:مانگاکانی ١٩٨٥
پۆل:ئەنیمێ و مانگای جووڵە
پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت
پۆل:ئەنیپلێکس
پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی ڕووداوەکانی دەکەوێتە ناو شاری نیویۆرک
پۆل:زنجیرەی ئەنیمی
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٨ دەستیان پێکردووە
پۆل:نۆیتامینا
پۆل:تاوان لە ئەنیمێ و مانگا
ماداگاسکار ٣: ویستراوترینی ئەورووپا

***ماداگاسکار ٣: ویستراوترینی ئەورووپا*** فیلمە ئەنیمەیشنێکی کۆمیدی/ سەرکێشییە کە لەلایەن دریم وۆرکس ئەنیمەیشن بەرھەمھێنراوە و لەلایەن پاراماونت پیکچەرز بڵاوکراوەتەوە. فیلمەکە سێیەم بەشە لە زنجیرەفیلمی ''ماداگاسکار''، دوای *[[ماداگاسکار: ھەڵاتن بەرەو ئەفریقا]]*. ھاوکات یەکەم فیلمی سێ ڕەھەندییە لە زنجیرەفیلمەکەدا. فیلمەکە لەلایەن ئێرک دارنێل، تۆم مکگرات و کۆنراد ڤێرنن دەرھێنراوە و سیناریۆی فیلمەکە لەلایەن دارنێل و نۆوا بۆمباش کراوە. ھەریەک لە بێن ستیلەر، کریس ڕۆک، جادا پینکێت سمیت، دەیڤد شویمەر، ساچا بارۆن کۆھێن، سێدریکی دڵخۆشکەر و ئاندی ڕیچتەر کاری دەنگییان بۆ فیلمەکە کردووە. جێسیکا چاستێین، برایان کرانستن، مارتین شۆرت و فرانچێس مکدۆرماند ئەندامانی نوێی کاستەکە بوون.

## بەرھەمھێنان
دریم وۆرکس ئەنیمەیشن سەرۆکی کۆمپانیاکە جیفری کاتزنبێرگ لە ساڵی ٢٠٠٨ دووپاتی کردەوە کە تەواوکارییەکی زیادە بۆ ماداگاسکار: ھەڵاتن بەرەو ئەفریقا دەبێت. کاتزنبێرگ ڕایگەیاند" بەلایەنی کەمەوە یەک بەش ھەیە لە کۆتایدا دەمانەوێت کاراکتەرەکان بگەڕێنەوە بۆ نیویۆرک. لە گەشتی ڕۆژنامەوانی کۆمەڵەی ڕەخنەگرانی تەلەفزیۆن لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩، کاتزنبێرگ پرسیاری لێکرا کە ئایا فیلمی سێیەم لە زنجیرەکەدا دەبێت، لە وەڵامدا گوتی: "بەڵێ ئێستا ماداگاسکار دەکەین بە ٣، لە ھاوینی ٢٠١٢ دەست پێ دەکرێت.

## بڵاوکردنەوە
ماداگاسکار ٣: ویستراوترینی ئەورووپا لە ١٨یی ئایاری ٢٠١٢ کرایەوە، وەشانی ئەمریکا لە ٨ی حوزەیرانی ٢٠١٢ بە بە دواداچووە. ھەروەھا فیلمەکە گۆڕدرا بۆ فۆرماتی IMAX و لە ناوچە تایبەتەکانی ئەورووپا نمایش کرا، لەوانە ڕووسیا، ئوکراینا و پۆڵەندا. ماداگاسکار ٣: ویستراوترینی ئەورووپا لە١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ لە دی ڤی دی، بلو ڕای و 3D ئازادکرا، دریم وۆرکس ئەنیمەیشن یەکەم فیلمی سەروو وەنەوشەیی بوو، کە بلوڕای و بلوڕای 3Dی بەکارھێنا لە مانگی نیسانی ٢٠١٤ ٩٬١ میلیۆن یەکەی میدیاکانی ماڵ لە سەرتاسەری جیھاندا فرۆشت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

*
*
*
*
*
*
*

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ٢٠١٢
پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٢
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی پاراماونت پیکچەرز
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٢
پۆل:فیلمەکانی ئایماکس
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمب ئەنیمەیشنی دەربارەی ئاژەڵان
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی دەربارەی مەیموونەکان
پۆل:فیلمەکان لە دەرهێنانی ئێریک دارنێڵ
پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکانی ماداگاسکار (زنجیرە)
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی پاراماونت پیکچەرز
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان دەربارەی شەمەندەفەر
پۆل:فیلمە پاشکۆکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤
پۆل:فیلمە کۆمێدییەکان
پۆل:فیلمە پاشکۆکان
پۆل:فیلمە کۆمێدییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە کۆمێدییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠١٢
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی درێم وۆڕکس ئەنیمەیشن
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی کۆنراد ڤێرنۆن
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی ئێریک دارنێڵ
پۆل:ماداگاسکار (زنجیرەفیلم)
پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە کۆمیدییە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمی ئەنیمەیشن سەبارەت بە گیانلەبەران
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ورچەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی درێم وۆڕکس
سپەیسکیدس

**سپەیسکیدس** (یان **بۆشاییی مناڵان**) یارییەکی کۆمپیوتەرە کە لەلایەن «Evryware Software» وە پەرەی پێدەدرێت. لە ساڵی ١٩٩٤دا، لەلایەن «MicroProse» بڵاوکرایەوە.

## چیرۆک
یارییەکی فێرکاری تایبەتە بە مناڵان، کە دوو مناڵ بە ناوەکانی «زێدڵ» و «دیت» لە مانگەوە سەردانی ھەسارەی زەوی دەکەن و لێکۆڵینەوە لەسەر زەوی ئەنجام دەدەن.

## سەرچاوەکان
* یاری مندالانی بۆشایی لە سایتی مۆبی گەیمز
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ١٩٩٤
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون
پارێزگاریکەرەکە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)

**پارێزگاریکەرەکە** (بە تورکی: *Hakan: Muhafız*) زنجیرەیەکی تورکی درامی خەیاڵییە کە چەتای ئولسۆی ڕۆڵی تیا دەبینێت. زنجیرەکە لەلایەن بینوور کرایڤلی درووستکراوە و لەلایەن چان ئێڤرینۆل، ئومات ئارال و گۆنێنچ ئویانیک دەرھێنراوە. یەکەم وەرزی پارێزگەریکەرەکە لە ١٠ ئەڵقە پێکھاتووە و لە ڕێکەوتی ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ لە نێتفلیکس بەردەست بوو. وەرزی دووەمی زنجیرەکە لە ٨ ئەڵقە پێکھاتووە و بە شێوەیەکی ڵایڤ لە ٢٦ی نیسانی ٢٠١٩ بەردەست بوو. لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩، وەرزی سێیەم و چوارەمی زنجیرەکە بڵاوکرانەوە.

## بەرھەمھێنان
لە ئازاری ٢٠١٨، نێتفلیکس ڕایانگەیاند کە وەرزی یەکەمی زنجیرەکە لە کاتی بەرھەمھێنانە، کە پێکھاتووە لە ١٠ ئەڵقە. وێنەگرتنی سەرەکیی زنجیرەکە لە ٧ی ئازاری ھەمان ساڵ دەستیپێکرد لە ئەستەمبوڵ. وەرزی دووەمی زنجیرەکە لە ٢٤ی نیسانی ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە.

## ئەڵقەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس
پۆل:بەرنامەی تەلەڤیزیۆن لە ڕۆمانەکانەوە وەرگیراوە
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆنگۆ

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆنگۆ**، کە نازناوی *Diables Rouges* (شەیتانە سوورەکان)ی ھەیە، هەڵبژاردەی نەتەوەیی کۆماری کۆنگۆیە و لەلایەن فیدراسیۆنی تۆپی پێی کۆنگۆ سەرپەرشتی دەکرێت. کۆنگۆ ھەرگیز بەشدارییان لە جامی جیھانیی فیفا نەکردووە بەڵام توانیویانە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٧٢ بەدەستبێنن. ھاوکات توانیویانە پاڵەوانێتیی تۆپی پێی «یارییە ئەفریقییەکان» لە ساڵی ١٩٦٥ببەنەوە.

## مێژوو
ھەڵبژاردەی کۆنگۆ یەکەم یارییان لە بەرواری شوباتی ١٩٦٠ بەرامبەر هەڵبژاردەی کۆتدیڤوار ئەنجامدا و بە ئەنجامی ٤–٢ شکستیان ھێنا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ھەڵبژاردە ئەفریقییەکانی تۆپی پێ
پۆل:یانە وەرزشییە نەتەوەییەکان لە کۆماری کۆنگۆ
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی جیبووتی

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی جیبووتی**، کە نازناوی *Riverains de la Mer Rouge* (نیشتەجێبووەکانی دەریای سوور)ی ھەیە، یانەی تۆپی پێی نەتەوەیی جیبووتییە. یانەکە لەلایەن فیدڕاڵیی تۆپی پێی جیبووتی کۆنتڕۆڵکراوە وە ئەندامێکی ھاوپەیمانیی تۆپی پێی ئەفریقا (CAF) و یەکێتی کۆمەڵەکانی تۆپی پێی عەرەبییە (UAFA). تا بردنەوەیان بەرانبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سۆمالیا کە بە ئەنجامی (١–٠) لە قۆناغی گەییشتنی جامی جیھانیی ٢٠١٠، جیبووتی ھەرگیز یارییەکی ڕێگەپێدراوی نێودەوڵەتی فیفایان نەبردبووەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ھەلبژاردەی تۆپی پێی جیبووتی
پۆل:یانە نەتەوەییە ئەفریقییەکانی تۆپی پێ
پۆل:یانە وەرزشییە نەتەوەیەکانی جیبووتی
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەنگۆلا

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەنگۆلا**، کە نازناوی *Palancas Negras* (بزنەکێوییە مەزنەکان) ی ھەیە، ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەتەوەیی ئەنگۆلایە وە لەلایەن فیدڕالیی تۆپی پێی ئەنگۆلا کۆنتۆڵکراوە. ئەنگۆلا گەییشتە ٤٥ھەمین لە ڕیزبەندی باشترین ھەڵبژاردەکانی فیفا لە تەممووزی ٢٠٠٠ کە بەرزترینە لەوەی یانەکە گەییشتووە. گرنگترین لەو بەجیھێنانەیان گەییشتنە بە جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦ە.

## مێژوو
ئەنگۆلا یەکەم یاری خۆیان ئەنجامدا لە ٨ی شووباتی ١٩٧٦ بەرامبەر کۆنگۆ، وە بە ئەنجامی ٣–٢ شکستییان ھێنا، کووبا بوو بە یەکەم ڕکابەری ئەنگۆلا کە ئەفریقی نەبن لە کاتێک ھەردوو یانەکە دژی یەک یارییان کرد کە ئەنگۆلا، بەوەی ئەنگۆلا بە ئەنجامی ١–٠ یارییەکەیان بردەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەنگۆلا
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نامیبیا

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نامیبیا**، لە نازناوی *Brave Warriors* (جەنگاوەرە ئازایەکان) یان ھەیە، ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەتەوەیی نامیبیایە کە لەلایەن کۆمەڵەی تۆپی پێی نامیبیا کۆنتڕۆڵکراوە. ئەوان ھەرگیز بەشدارییان لە جامی جیھانیی فیفا نەکردووە بەڵام یارییان لە سێ یاری جامی نەتەوەکانی یەفریقا کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نامیبیا
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھیلالی شیعی

200px|وێنۆک|ھیلالی شیعە

**مانگیلەی شیعە** یان **ھیلالی شیعی** زاراوەیەکی سیاسییە کە یەکەم جار مەلیکی ئوردن مەلیک عەبدوڵڵا دووەمی کوڕی حەسەن بۆ ڕۆژنامەی واشینگن پۆست کە لەکاتی گەشتکردنێکی سیاسی چووبووە ئەمریکا. لە یەکەمەکانی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤، کە ئەو کات حکومەتی عێراق ھەماھەنگی لەگەڵ ئێران دەستپێکرد و ھەژموونی ئێرانی کەوتە سەر و ئێرانیش شۆرشەکەی سەرکەوتوو بووبوو و لە سووریایش حیزبی بەعس و دەست تێکەڵکردنی لەگەڵ ھەردووک وڵات ترسی دروستکردنی ھیلالی شیعی ھەبوو.

## سەرچاوەکان
* http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/238788
* https://web.archive.org/web/20190904145626/http://alrased.net/main/articles.aspx?selected_article_no=5755

پۆل:ڕۆژھەڵاتی ناوین
پۆل:ھەرێمەکانی ئاسیا
پۆل:شیعە
پۆل:جوگرافیای ڕۆژھەڵاتی ناوین
پۆل:جوگرافیای دین
پۆل:ئیسلامی شیعە و سیاسەت
بەرسا ڤۆن سەتنەر

**بەرسا ڤۆن سەتنەر** () چالاکوانێکی نەمسایی بوو بۆ بواری ئاشتی لە ٩یۆنیۆی ١٨٤٣ لە پراگ لەدایک بوو لە ٢١ یۆنیۆی ١٩١٤لە ڤییەننا کۆچی دوایی کرد، لە ١٨٧٦وەک سکرتێری ئەلفرێد نۆبل کاری کردوە کاتێک لە پاریس نیشتەجێبووە، لەوساتەوە لەگەڵ ئەلفرێد دەکەوێتە پەیوەندی و نامە گۆڕینەوە تادواساتی ژیانی، لە نوسراو و ھۆنراوەکانی پەیامی ئاشتی بڵاودەکردەوە ئەمەش بووە ھۆی وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ بۆ ئاشتی کە بووە یەکەم ژن کە بتوانێت خەڵاتی نۆبڵ بەدەست بێنێت لە بواری ئاشتیدا و بە دووەم ژن دادەنرێت کە خەڵاتی نۆبڵی وەرگرتبێت بە گشتی ئەمیش دوای خەڵاتەکەی ماری کۆری، ھەروەھا بەیەکەم ھاوڵاتی نەمسایی دادەنرێت کە خەڵاتی نۆبڵی وەرگرتبێت، بەرسا لەژێڕ کاریگەریەکانی ھێربێرت سپێنسەر و ھێنری تۆماس و چارڵز داروین دابووە. لە ١٨٨٩ پەرتوکێکی نووسی بەناوی چەکەکانتان داگرن ئەم پەرتوکە خوێنەر و ھەوادارێکی زۆری ھەبوو، لە ١٨٩١ دامەزراوەی نەمسایی بۆ ئاشتی دامەزراند، لە ڕۆژگاری ئەمرۆدا وێنەکەی لەسەر ڕووی دراوی یۆرۆی نەمسایی ھەڵکەندراوە لە ساڵی ١٩٠٥ خەڵاتی نۆبڵی بۆ ئاشتی وەرگرت.

## ئەمانەش ببینە
* وەرگرانی خەڵاتی نۆبڵ

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:مردووانی ١٩١٤
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٣
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل
پۆل:ژنانی براوەی خەڵاتی نۆبێل
ڕوانگەی پاراناڵ

[وێنۆک|کۆمەڵەی تەلیسکۆبی ئەوروپی، پاراناڵ لە [چیلی]]

**ڕوانگەی پارانال** یان **ڕوانگەی پارانال VLT** () یەکێکە لە ڕوانگە فەلەکییە گەورەکان لە جیھاندا، کە لە لوتکەی چیای ئەنتوفاجاستایە لە چیلی لە بەرزی ٢٦٣٥ مەتر. تەلیسکۆبەکان لەلایەن ڕوانگەی باشووری ئەورووپا بەرێوە دەبردرێن. 

## تێچوو
ئەو پرۆژەیە بەتێکڕای ١٥ ساڵ نزیکەی ١٥ میلیۆن یۆرۆی تێدا خەرج کرا، و ئەو بوودجەیەش لەلایەن دەزگای بۆشاییی ئەورووپی تەرخان کرا.

## ئەمانەش ببینە
* ڕوانگەی جێمینی
* ڕوانینگەی ئاسمانی ھەولێر
* ڕوانگەی ماونا لوا
* ڕوانگەی لاسیلا
* ڕوانگەی باشووری ئەورووپا

## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* لاپەرەی فەرمی ڕوانگەی پارانال لە ماڵپەری روانگەی باشووری ئەورووپا

پۆل:گەردوون
پۆل:ڕوانگە ئاسمانییەکان
تاوەرەکانی پێترۆناس

وێنۆک|تاوەرەکانی پێترۆناس
**تاوەرەکانی پێترۆناس** ھەروەھا ناسراوە بە **تاوەرە دووانەییەکانی پێترۆناس** دوو باڵەخانەی ھەوربڕن دەکەونە شاری کوالالومپور لە مالیزیا. بەگوێرەی ژمارەکانی (CTBUH) ئەوا لەماوەی ١٩٩٨ بۆ ٢٠٠٤ تاوەرەکانی پێترۆناس بەرزترین تاوەربوون لەئاستی جیھان، دواتر لەلایەن تایپێ ١٠١ پێشی درایەوە. لەئێستاشدا ھێشتا بەرزترین تاوەرن بەڵام لەلیستی تاوەرە دوانییەکان.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:تاوەرە دوانەییەکان
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بێنین

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بێنین**، کە نازناوی *Les Écureuils* (سمۆرەکان) ی ھەیە، ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەتەوەی بێنینە کە لەلایەن فیدڕاڵیی تۆپی پێی بێنین کۆنتڕۆڵکراوە. ئەوان وەک **ھەڵبژاردەی تۆپی پێی داھۆمی** ناسراو بوون ھەتاکوو ١٩٧٥، کاتێک کۆماری داھۆمی بوو بە بێنین. ئەوان ھەرگیز بەشدارییان لە جامی جیھانیی فیفا بەڵام بەشدارییان لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا کردووە.

## ڕیکۆردەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:تۆپی پێ
پۆل:وەرزش
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مۆزامبیک

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مۆزامبیک** (بە پۆرتووگالی: Seleção Moçambicana de Futebol، کە پێشووتر بە **Os Mambas** ناسراو بوون) ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەتەوەیی مۆزامبیکە وە لەلایەن فیدڕالیی تۆپی پێی مۆزامبیک کۆنتڕۆڵکراوە. مۆزامبیک ھەرگیز نەگەیشتوون بە جامی جیھانیی فیفا، بەڵام بەشدارییان لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ساڵانی ١٩٨٦، ١٩٩٦، ١٩٩٨ و نوێترینییان کە لە ٢٠١٠ بوو کە تێیدا لە کۆمەڵەی یەکەم دەرکرانە دەرەوەی پێشبڕکێیەکە.

یاریگای یاریکردنی یانەکە یاریگای زیمپێتۆیە کە دەکەوێتە پایتەختی وڵاتەکە، ماپوتۆ، وە جەی ٤٢٬٠٠٠ بینەر دەگرێتەوە. ڕاھێنەری یانەکە ڕاھێنەر ڤیکتۆر ماتینە کە لە تەممووزی ٢٠١٩ ئەستۆی ڕاھێنەرایەتی یانەکەی وەرگرت، لە شوێنجێی ڕاھێنەر ئەبێل خاڤیێر، کە لە شوباتی ٢٠١٦وە ڕاھێنەرایەتی یانەکەی دەکرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:تۆپی پێ
پۆل:وەرزش
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ڕواندا

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ڕواندا**، کە نازاوی *Amavubi* (زەردەواڵەکان) ی ھەیە، ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەتەوەیی ڕواندایە کە لەلایەن فیدڕالیی تۆپی پێی ڕواندا کۆنتڕۆڵکراوە. ھەڵبژاردەکە ئەندامێکە لە ھاوپەیمانی تۆپی پێی ئەفریقا (CAF) و ئەنجومەنی تۆپی پێی ڕۆژھەڵات و ئەفریقای ناوەندی (CECAFA). یاریگای یانەکە یاریگای ئاماھارۆ لە پایتەختی وڵاتەکە، کیگالی. ئەوان ھەرگیز نەگەییشتوون بە جامی جیھانیی فیفا وە بۆ یەکەم جار گەییشتوون بە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ٢٠٠٤.

## مێژوو
ڕواندا بۆ یەکەم جار بەشدارییان لە جای نەتەوەکانی ئەفریقا کرد لە ٢٠٠٤وە.

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرزش
پۆل:تۆپی پێ
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئووگاندا

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوگاندا**، کە نازناوی بەرزکەرەوەکانیان ھەیە، ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەتەوەیی ئووگاندایە کە کۆنتڕۆڵکراوە لەلایەن فیدڕالیی تۆپی پێی ئووگاندا. باشترین ئەنجامییان لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا ھێنانی پلەی دووەمە لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٨.

## سەرچاوەکان

پۆل:تۆپی پێ
پۆل:وەرزش
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مالاوی

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مالاوی**، کە ناسراوە بە گڕەکان، ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەتەوەی مالاوییە کە کۆنتڕۆڵکراوە لەلایەن کۆمەڵەی تۆپی پێی مالاوی. پێش ١٩٩٦، ئەوان وەک ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نیاسالاند ناسراوبوون.

## ڕیکۆردەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:تۆپی پێ
پۆل:وەرزش
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سیەرالیۆن

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سیەرالیۆن** ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەتەوەی سیەرالیۆنە کە لەلایەن کۆمەڵەی تۆپی پێی سیەرالیۆنەوە (SLFA) کۆنتڕۆڵکراوە. ھەڵبژاردەکە ئەندامێکی یەکێتیی تۆپیپێی ئەفریقای ڕۆژھەڵاتە وە ھەرگیز بەشدارییان لە جامی جیھانیی فیفا نەکردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:تۆپی پێ
پۆل:وەرزش
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نێجیریا

وێنۆک
**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نێجیریا** کە نازناوی ھەڵۆیە نایابەکانیان ھەیە، ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەتەوەی نێجیریایە کە لەلایەن فیدڕالیی تۆپی پێی نێجیریا (NFF) کۆنتڕۆڵکراوە. ئەوان بۆ سێ جار جامی نەتەوەکانی ئەفریقایان بەرزکردۆتەوە، کە نوێترینییان لە ٢٠١٣ بوو، پاش ئەوەی بورکینافاسۆیان بە شکست ھێنا لە یاری کۆتاییدا. ھەڵۆیە نایابەکان بە باشترین ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەفریقی دەناسرێن بەھۆی دەستکەوت و تۆمارە زۆرەکانییان.

لە ١٤ی نیسانی ١٩٩٤، ھەڵۆیە نایابەکان پلەی پێنجەمییان ھێنا لە ڕیزبەندی باشترین ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێی ئەفریقا، بەرزترین کە یانەیەکی ئەفریقی ھێناوییەتی. بەدرێژایی مێژووەوە، یانەکە شەش جار بەشداریییان لە جامی جیھانیی فیفا کردووە حەوت جامی جیھانییەکانی فیفا، ئەوان تەنھا بەشدارییان لە جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦ نەکرد وە بۆ ٣ جار گەییشتوون بە قۆناغی ١٦ی جامی جیھانیی فیفا. یەکەم بەشدارییان لە جامی جیھانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٤ بوو.

## مێژوو
پاش ئەوەی چەندین یارییان ئەنجامدا بەرامبەر چەند کۆڵۆنییەک لە چەند یارییەکی ناڕەسمیدا لە ١٩٣٠یەکاندا، نێجیریا یەکەم یاریی ڕەسمییان ئەنجامدا لە تشرینی یەکەمی ١٩٤٩، کاتێک، کۆلۆنییەکی بەڕیتانی بوون.

## سەرچاوەکان

پۆل:وەرزش
پۆل:تۆپی پێ
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کینیا

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کینیا** ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەتەوەی کینیایە. یانەکە لەلایەن فیدڕالیی تۆپی پێی کینیا کۆنتڕۆڵکراوە. کینیا ئەندامێکن لە ھاوپەیمانی تۆپی پێی ئەفریقا (CAF) و ئەنجومەنی تۆپی پێی ڕۆژاوا و ئەفریقای ناوەندی (CECAFA). یاریگای ھەڵبژاردەی کینیا یاریگای نەتەوەیی نیایۆیە کە دەکەوێتە پایتەختی وڵاتەکە، نایرۆبی. یانەکە ھەرگیز بەشدارییان لە جامی جیھانیی فیفا نەکردووە.

## مێژوو
کینیا پێنج جار گەییشتوون بە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بەڵام ھەرگیز نەگەیشتوونەتە قۆناغی دووەم. یانەکە بۆ یەکەم جار یارییانکرد لە یارییەکانی گەییشتن بە جامی جیھانیی فیفا لە ١٩٧٤. ئەوان ھەرگیز بەشدارییان لە جامی جیھانیی فیفا نەکردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:تۆپی پێ
پۆل:وەرزش
تورەگەی ڕاگری پاشماوەکان

وێنۆک|ئامێری ڕاگری پاشەڕۆی ھەناو
**ئامرازی تورەگەی ڕاگری پاشماوەکان** () (یان لەناو خەڵک بە **تورەگەی پیسایی** یان **تورەگەی پاشەڕۆ** بانگ دەکرێت) بریتییە لە ئامرازێکی دەستکرد کە بەھۆیەوە پیسایی و پاشەڕۆی مرۆڤی پێ گیردەکرێت کە بەھۆی ھۆکارێکی پزیشکیەوە کەسی بەکارھێنەر ناتوانێت لەڕێگای کۆمەوە پاشەڕۆکانی دەربکات یان لە سک رایبگرێت بۆیە پەنا بۆ ئەم ئامرازە دەبات کەسانێک کە نەشتەرگەری کۆڵۆن یان میزەڕۆییان بۆ ئەنجامدراوە پەنا بۆ ئەم ئامرازە پزیشکیە دەبەن، ئامرازەکە کونێکی ھەیە کە پێی دەڵێن بازنەدەرچەی سک ڕاستەوخۆ بەدیواری سک دەلکێندرێت و لەڕێگای ئەم کونەوە پاشەڕۆی سک دەرژێتە ناو تورەگەکە.

ئامرازەکە پێکھاتووە لە تورەگەیەک و بازنەیەکی لاستیکی شەمێدار، تورەگەکە وەک کۆگایەکی پاشەڕۆ دەبێت و بازنەدەرچەکەش چینێک شەمێی بەھێزی پێەوەیە کە ڕاستەوخۆ بە دیواری سک دەنوسێت و ڕێگانادات پیسایی یان پاشەڕۆی شل دزەبکات، لەبەشی خوارەوەی تورەگەکەش کونێکی تر ھەیە کە پێی دەڵێن کونەدەرچە کە لەکاتی پڕبوونی دەتوانرێت بکرێتەوە بەمەبەستی بەتاڵکردنەوەی تورەگەکە، چونکە زۆرێک لەنەخۆشەکان بەھۆی گرانی نرخی تورەگەکە ناچاردەبن ڕۆژانە بەتاڵی بکەنەوە و بیشۆرن و دیسان بیبەستنەوە.

تورەگەکە بەتوێژالێکی لاستیکی ڕووپۆش کراوە و ئاو و بۆن ناتوانێت دزەبکات بۆیە دەکرێت کەسی بەکارھێنەر کاروباری ڕۆژانەی خۆی بەتەواوی ئەنجام بدات و بەشداری مەلەوانی و ڕاکردن و جۆرەھا وەرزش بکات.

## بازنە دەرچەی سک
چەپ|وێنۆک|200x200پیکسڵ|بازنە دەرچەی سک کە ڕاستەوخۆ بەسک دەلکێنرێت.

ئەم بازنەیە لەماددەی بەکتین دروست دەکرێت و چەندین قەبارە و ڕەنگی جۆربەجۆری ھەیە و ھیچ کاریگەریەکی خراپ لەسەر پێست جێناھێڵێت و دەتوانرێت بەپێی قەڵەوی و لاوازی کەسەکە ھەڵبژێردرێت،

ئەم بازنەیە بۆماوەی چوار ھەتا پێنج ڕۆژ بەکاردێت و لێناکرێتەوە بە پێچەوانەی تورەگەکە کە دەبێت لەھەر بیست و چوارکاژێرێک جارێک پاکبکرێتەوە،

## تورەگە (گیرفانی سک)
چەپ|وێنۆک|200x200پیکسڵ|تورەگەیەکی پاشەڕۆی داخراو لەھەردوو سەرەوە بەرەنگی سپی کەھیچ شلەیەک یان پاشەڕۆیەکی لێ دزەناکات.
چەپ|وێنۆک|دوو گیرفانەسک کە یەکێکیان دەرچەکانی کراوەتەوە و ئەویتریان داخراوە
ئەم تورەگەیە ھەموو پاشەڕۆکان ھەڵدەگرێت و ڕێگا دەگرێت لەدزەکردن و بڵاوبونەوەی بۆن، ھەروەھا کارێکی گرنگ دەکات بۆ پاک ڕاگرتنی نەخۆش و توش نەبونی بە میکرۆب و ڤایرۆسی زیان بەخش، کونی سەرەوەی تورەگەکە کە بە دەرچەکونی سک دەناسرێت لەماددەی تابروێر دروست کراوە بەھیچ شێوەیەک ڕێگانادات پاشەڕۆ و بۆنی ناخۆشی لێ دەربچێت، ئەم تورەگەیە دەبێت ڕۆژانە بگۆڕدرێت یان پاک بکرێتەوە.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* یەکێتی بەکارھێنەرانی تورەگەی ڕاگری پاشەڕۆکانی ئەمریکا
* ئاژانسی تورەگەی پاشەڕۆی نێودەوڵەتی
* ڕێنمایی و چۆنیەتی باشتر بەکارھێنانی گیرفانەگو

پۆل:کەرەستە پزیشکییەکان
پۆل:خۆڕانەگرتن
پۆل:کۆڵۆن
پۆل:گەدەڕیخۆڵەناسی
ئەحمەد حوسێن خوزەیر

**ئەحمەد حوسێن خوزەیر سامەرایی** لەدایکبووی ٢ی تەممووزی ١٩٤١. سەرۆکوەزیرانی عێراقبووە لەساڵانی ١٩٩٣ و ١٩٩٤ لەکاتی دەسەڵاتی سەرۆککۆماری عێراق سەددام حوسێن. لە ساڵی ٢٠٠٣، لەپڕۆسەی ئازادکردنی عێراق دەستگیردەکرێت و لە ساڵی ٢٠٠٦ فرمانی زیندانیکردنی بەسەردا دەسەپێندرێت بەتۆمەتی تێوەگلان لەکارەکانی ڕژێمی بەعس.

ئەحمەد حوسێن بەرلەوەی ببێتە سەرۆکوەزیرانی عێراق لەچەندین پلە و پۆستی باڵای حکوومەتی عێراقیدا کاری کردووە لەوانە وەزیری لاوان لە ساڵی ١٩٨٢ و ١٩٨٣. سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتی کۆمار بووە لەماوەی ١٩٨٤ تاکوو ١٩٩١، ھەروەھا وەزیری دارایی بووە لە ئازاری ١٩٩١ تاکوو ئەیلوولی ١٩٩١ لە حکوومەتی محەممەد حەمزە زوبەیدی، دواتر جارێکی دیکە لە ١٩٩٢ بۆ ١٩٩٣ بۆتەوە وەزیری دارایی. لەماوەی ١٩٩٥ تاکوو ٢٠٠٣. جارێکی دیکە بۆتەوە سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتی کۆماری عێراق.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١
پۆل:سەرۆک وەزیرانی عێراق
پۆل:سەرکردەکانى حیزبی بەعسی عێراقی
پۆل:زیندووان
نیشانەی نێونەتەوەیی زبری

وێنۆک|278x278پیکسڵ|زیادکردنی IRI بە ڕابوورینی کات بۆ ڕێگەیەک لە تێگزاس، ئەمریکا. بە گشتی ئاستی زبریی ڕێگەکان بە بوورینی زەمان بەرزتر دەبێت. خاڵە شینە گەورەکان کاتی نۆژەنکردنەوەی ڕێگەکە پیشان دەدەن.
**نیشانەی نێونەتەوەیی زبری** ()، ناسراو بە IRI (ئای ئار ئای)، جۆرێک پێوەری ژمارەییە بۆ تێگەیشتن لە ئاستی زبری یا چاڵ و کۆسپیی ڕووی ڕێگە. ئەم پێوەرە بریتییە لە ڕێژەی سەروخوارکردنی پرۆفایلی ڕێگە بە درێژایی ڕێگەکە، بۆیە یەکەکانی بریتین لە مەتر بە کیلۆمەتر (m/km) و ئینچ بە مایل (in/mi). ئەم پێوەرە لە ساڵی ١٩٨٩دا لە لایەن بانکی جیھانییەوە ناسێنرا. بەپێی زانیارییەکانی بەڕێوەبەرایەتیی شاڕێگە فیدراڵەکانی ئەمریکا، بۆ ڕێگەیەکی تازە دروستکراو، IRI دەتوانێ لە ٠٫٨ تا ١٫٠٣ m/km بگۆڕێ، بەڵام ژمارەی لەمە کەمتریش تۆمار کراوە. نیشانەی نێونەتەویی زبری پەیوەندیی لەگەڵ نیشانەی بارودۆخی ڕووی ڕێگەدا ھەیە. بە گشتی ھەرچی IRI لەسەرترەوە بێت، واتە ڕێگەکە زبرتر بێت، ژمارەی PCI کەمتر دەبێتەوە. بەڵام لە بڕێک نموونەی دەگمەندا ئەم پەیوەندییە ئاڵۆزترە.

## کۆکردنەوەی دراوە
لە زۆرێک وڵاتاندا پێویستە شارەدارییەکان و ویلایەتەکان دراوەکانی IRI تۆمار بکەن. لە ڕابردوودا دراوەی IRI بەم جۆرانە کۆ دەکرانەوە: گەڕان و سەیرکردنی ڕێگە یا بەکارھێنانی تراز و ئامرازەکانی ڕووپێوی. دواتر ئامرازێک بە ناو دیپستیک دروست کرا کە لە شێوازە پێشووەکان وردتر بوو، بەڵام ھێشتا خێراییەکی باشی نەبوو. لە ئەمڕۆدا کەڵک لە ئۆتۆمۆبیلەکان وەردەگیرێت بۆ کۆکردنەوەی زانیاریی زبری ڕێگە، کە زۆر خێراتر و وردترن لە شێوازە پێشووەکان.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕێگەکان
پۆل:بەڕێوەبەرایەتیی سامانی ژێرخانەکان
پۆل:ڕووی ڕێگە
پۆل:ئەندازیاریی ڕووی ڕێگە
تی ڤی دۆت کۆم

تی ڤی دۆت کۆم () ماڵپەڕێکی ئەلیکترۆنییە کە ھەموو ئەو فیلم و زنجیرانەی کە کۆمپانیای سی بی ئێس بەرھەمیھێناوە تێدایە، و شوێنکەوتەی دەزگای CBSی ئەمریکییە، و ساڵی ۲۰۰٥ بەرھەمھاتووە، و بنکەی سەرەکی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانە، و چەند لقێکیشی لە ئێرلەندا و نیوزلەندا و ئوستڕاڵیا و کەنەدا و بەڕیتانیا و ژاپۆن ھەیە.

## سەرچاوەکان

پۆل:وێبسایتەکانی تەلەڤیزیۆن
بڵاوکەرەوەی بڵومزبری

**بڵاوکەرەوەی بڵومزبڕی** () دەزگایەکی بڵاوکردنەوەیە بنکەکەی لە گەڕەکەی بڵومزبڕی لە لەندەنە.

دەزگاکە لەگەڵ کۆمپانیای ڕێکخراوی قەتەر کە بە دەزگای «بڵومزبری - ڕێکخراوی قەتەر بۆ بڵاوکردنەوە» دروستبوو، لە ساڵی ٢٠٠٨دا چوونە ھاوبەشییەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:کۆمپانیا بڵاوکەرەوەکان کە لە ساڵی ١٩٨٦ دامەزراون
سزادەر

**سزادەر** ‌(**فڕانسیس "فڕانک" کاسڵ**، **کاستیگلیۆنی** لەدایکبووە) سووپەرھیرۆی خەیاڵی ناو پەرتووکە کۆمیکسە ئەمریکییەکانە کە لە لایەن ماڕڤڵ کۆمیکسەوە بڵاوکراوەتەوە. کەسایەتییەکە لە لایەن نووسەر جێری کۆنوای وێنەکێش جۆن ڕۆمیتا، ئێس ئاڕ. و ڕۆس ئاندرو دروستکراوە. سزادەر یەکەم دەرکەوتنی لە پیاوی جاڵجاڵۆکەی سەرسووڕھێنەر ۱۲۹دا بوو (ڕێکەوتی بەرگ شوباتی ۱۹۷٤ لە کۆمیکس).

کەسایەتییەکە ئیتاڵییەکی ئەمریکییە ڤیجیلانتی کە کوشتن فڕاندن بەزۆروەرگرتن ناچارکردن ھەڕەشەی تووندووتیژی ئەشکەنجەدان دژی تاوان بەکاردەھێنێت. پاڵپێوەنراو بە ھۆی مەرگی ژن و دوو منداڵەکەی کە لە لایەن مافیا لە سێنتڕاڵ پاڕکی نیویۆرک، سزادەر شەڕی یەک پیاو دژی تاوان لە کاتی بەکارھێنانی چەندەھا چەکی جیاواز ھەڵدەگیرسێنێت. بکوژی خێزانەی ئەوانە بوون کە یەکەم جار کوشتنی. بە جەنگاوەرێکی کۆن و نیشانەشکێنی ئاشکراکەی ھێزی دەریایی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ھێزی ڕێکۆن دادەنرێت، کاسڵ لە شەڕ بەدەست و شەڕی مافیاکان و نیشانەشکێنیدا شارەزایە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:سزادەر
پۆل:کەسایەتییە وریاییەکان لە کۆمیکەکان
پۆل:ھونەرمەندە جەنگییەکانی مارڤڵ کۆمیکس
جۆرج تاون، پێنانگ

**جۆرج تاون** شارێکە کە پایتەختی ویلایەتی پێنانگە لە مالیزیا، دەکەوێتە باکووری ڕۆژەڵاتی دوورگەی پێنانگ. دووەم گەورەترین شاری مالیزیایە بە ژمارەی دانیشتوانی ٧٠٨٬١٢٧ کەس، ئەمەش لەوکاتەی تەواوی پێنانگ ٢٬٤١٢٬٦١٦ کەس تێیدا دەژین. لەوەتەی ساڵی ٢٠٠٨، بەشە مێژووییەکەی شارەکە بۆتە یەکێک لە میراتی جیھانی لەلایەن ڕێکخراوی یوونێسکۆ.

جۆرج تاون لە ساڵی ١٧٨٦ دامەزرا، وەک بەندەرێکی بازرگانی دەریایی. شارەکە لەلایەن فرانسیس لایت دامەزرا و بووەیەکێک لەناوچەکانی کۆمپانیای ھیندی ڕۆژھەڵاتی و دواتریش لە ساڵی ١٨٦٧ لەپاڵ سەنگافوورە و مەلاکا بووبە کۆلنیالیزمی بەریتانی. جۆرج تاون یەکەم ناوچەبوو لەژێردەسەڵاتی بەریتانیا لەباشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا. لەکاتی جەنگی جیھانیی دووەم، جۆرج تاون دەبێتە ئامانجی ئیمپراتۆری ژاپۆن و داگیردەکرێت، بەڵام دواتر لەکۆتایی جەنگی جیھانیی لەلایەن بەریتانییەکانەوە دیسانەوە دەگیرێتەوە. بە ماوەیەکی کەم پێش ئەوەی مالیزیا سەربەخۆیی خۆی بەدەستبھێنێت، لەلایەن شاژن ئیلیزابێتی دووەم ئەوا جۆرج تاون وەک شارێک دەناسێنرێت و بووبە یەکەم شاری مۆدێرنی مالیزیای نوێ.

بەبۆنەی ھاتنی کەمایەتی و نەتەوەی جیاواز بۆ جۆرج تاون، شارەکە کەوتۆتە بەرکاریگەری ئەندازیاری کەلتووری جیاواز و بەفرە کەلتووری لەگەڵ خواردنی سەرشەقام دەناسرێتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شارەکانی مالیزیا
پۆل:جۆرج تاون، پێنانگ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٧٨٦
ساختمان (ڕوونکردنەوە)

* ساختمان، گوندێکە لە شارستانی پۆلدەشت، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
* ساختمان یان بینا، ھەیکەلێکە وەک خانوو یان کارگە.
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆتدیڤوار

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆتدیڤوار** (بە فەڕەنسی: *Équipe de Côte d'Ivoire de football*) کە نازناوی *Les Éléphants* (فیلەکان) ی ھەیە، ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەتەوەی کۆتدیڤوارە کە لەلایەن فیدڕاڵیی تۆپی پێی کۆتدیڤوار (FIF) کۆنتڕۆڵکراوە. ھەتاکوو ٢٠٠٥، گەورەترین دەستکەوتییان بردنەوەی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بوو لە ١٩٩٢ دوای ئەوەی لە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی گانایان بردەوە بە لێدان پەناڵتی لە یاریگای لیۆپۆلد سینگۆر لە داکار، سینیگال. دووەم دەستکەوتییان بردنەوەیان لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقای بوو کە دیسانەوە لە گانایان بردەوە لە ٢٠١٥ بە لێدانی پەناڵتی، بەڵام ئەمجارەیان یارییەکە لە یاریگای بێتا لە شاری باتای گینێی ئیستوایی ئەنجامدرا.

باشترین ئەنجامی دوا بەدوای یەکی یانەکە گەییشتنیانبوو بە جامی جیھانی فیفا بۆ ٣ جار لەسەر یەکدی لەنێوان ٢٠٠٦ بۆ ٢٠١٤.

یانەکە چەندین یاریزانی بەناوبانگ لەخۆدەگرێت، کە زۆرییان لە ئەورووپا یارییان کردووە، لەوانە: دیدیێر درۆگبا، یەحیا تۆرێ، ئیمانوێل ئیباو، ویلفرێد بۆنی، سێیداو دۆمبیا، جێرڤینھۆ، ئێرک بایلی، نیکۆلاس پێپێ، ماکسوێل کۆرنێت، ویلفرێد زاھا، یاکاو مێیت، سالۆمان کالۆ و کۆلۆ تۆرێ.

## ڕیکۆردەکان

### Most capped players

:*Players in *'bold** are still active.''



=== Top goalscorers ===

:''Players in **bold** are still active.''



== دەستکەوتەکان ==
* **جامی نەتەوەکان ئەفریقا**

براوە (٢ جار): ١٩٩٢، ٢٠١٥
* **جامی کیشوەرانی فیفا'''

پلەی چوارەم (١ جار): ١٩٩٢

## سەرچاوەکان

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی گابۆن

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی گابۆن**، کە نازناوی *Les Panthères* (پڵنگەکان) یان *Les Brésiliens* (بەڕازیلییەکان) یان ھەیە، ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەتەوەیی گابۆنە وە لەلایەن فیدراسیۆنی تۆپی پێی گابۆن سەرپەرشتی دەکرێت. ئەوان ھەرگیز نەگەییشتوون بە جامی جیھانیی فیفا بەڵام توانیویانە ٧ جار لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بەشداربن.

## سەرچاوەکان

پۆل:تۆپی پێ
پۆل:وەرزش
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ