open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پارتی دیموکراتی ئاتور

**پارتی دیموکراتی ئاتور‌** پارتێکی ئاشورییە لە ساڵی ١٩٧٩ لەلایەن سرکیس ئاغاجانەوە دامە زراوە.

لە ساڵی ١٩٨٠ چالاکییەکانی خۆی لە ناوچە ئازادکراوەکانی ھەرێمی کوردستان دەستپێکردووە. لەڕێگای دەرکردنی بەیاننامە لە شار و شارۆچکەکان ھەوڵی ھۆشیارکردنەوەی نەتەوەی ئاشوری داوە.

لە ناوەڕاستی ساڵی ١٩٨٢ لەگەڵ پارتی دیموکراتی بەیت نەھرەین (ئەمریکا) بەرەیێکی ھاوبەشیان پێکھێنا و سێ بنکەی سەربازییان لە زێوە(ئێران) و قامیشلۆ (سوریا) و ناوچە ئازادکراوەکانی دھۆک دانا، کە ئەندامەکانیان سەر بە پارتی دیموکراتی ئاتور بوون.

پارتی دیموکراتی ئاتور بە یەکەمین پارتی ئاشوری دەژمێردرێت کە خەباتی چەکداری دەست پێ کردووە.

http://www.kaldaya.net/OurVillages/sarkis2.html
http://www.kaldaya.net/2007/11_DailyNews_Nov2007/Nov15_07_A3.html

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:حیزبەکانی باشووری کوردستان
نەھەنگی سپی

**نەھەنگی سپی** () گیانەورێکی شیردەری دەریایە، بچووکترین جۆری نەھەنگەکانی سەر گۆی زەویە. شێوەی بە دۆلفین دەچێت  رەنگی سپیە بەلام جیا لە نەھەنگەکانی تر پەڕەی مەلەکردنیلەسەر پشتدا نیە.
وێنۆک|نەهەنگى سپى

## ژیان
لە ھاویندا لە ئاوە زۆر ساردەکاندا دەژیت  بە تایبەت لە کەنارەکانی سەرووی ئالاسکا و باکووری رووسیا و کەنەدا لە زەریای سەھۆڵبەندی جەمسەری باکوور.  لە زستاندا لە بەر بەستەڵەک و سەرمای دژوار ئەم شوێنانە بەجێ دێڵێ و کۆچدەکات بۆ  لێوارەکانی فەرەنسا و گرینلاند.
وێنۆک|شوێنى بلاوبوونەوە

## شێوە
نەھەنگی سپی چوار تا شەش مەترە درێژە. کێشەکەی لە نێوان یەک تا یەک تەن و نیوە.  لە ھەردوو شەویلاگی ناو دەمیدا نزیکەی  ھەشت تا دە ددان ھەن. بۆ مەلەکردن پەڕەکانی تەنیشتی وەک سەوڵ بەکاردێنێت.
ھەستی بیستنی زۆر بەھێزە , ٣٥ تا ٥٠ ساڵ دەژیت. خۆراکی  نەھەنگی سپی زیاتر بریتیە لە گۆشتی ماسی لە جۆری  سەلەمۆن و رەنکە ھەروەھا زیندەوەری دەریاییەکان وەک ئەختەپوت وھی تر.
## زاووزێ
نێرو مێی نەھەنگی سپی لە تەمەنی دوای چوارساڵیدا باڵغ دەبن بۆ زاووزێ. ماوەی ئاوس بوونی مێینەکەی١٤ تا ١٥ مانگە.  ھەر سێ ساڵ جارێک بێچووە منداڵێکی دەبێت. بۆ ترەکان  مێینەی نەھەنگەکە دەچێتە ئاوە فینکەکانی رێژگەی رووبارەکان یان کەنداوەکان. رەنگی بێچووەکەی سپی نیە بەڵکو بۆری مەیلەو شینە. ئەو بێچووە یەک ساڵ لەسەر شیری گوانی دایکی دەژیت تا ددان دەردەکات.  پاش ئەوە ووردە ماسی ناو دەریاکان دەخوات.

## ڕەوشت
نەھەنگی سپی گیانەوەرێکە بە ڕەوە و بەکۆمەڵ دەژیت ھەر ڕەوە نەھەنگێک لە نزیکەی دوو تا بیست وپێنج نەھەنگ پێکدێت. زۆر ئارەزووی لە یاریکردنە  ھەندێک جار بۆ خۆشی و یاری ھاوشانی کەشتیەکانی دەریا مەلە دەکا. لە ناو گۆمە دروستکراوەکانی باخچەی ئاژەڵاندا نەھەنگی سپی زۆر خۆشەویست و سەرنجراکێشە. رەفتاری ژیرانەیەو حەز بە تەماشاکردنی جولانەوەی مرۆڤەکان دەکات.
وێنۆک|لەکاتى یارىکردندا

## سەرچاوەکان

* https://en.wikipedia.org/wiki/Beluga_whale
* بەرنامەی زانیاری گشتی (ئەنسکلۆپیدیای زارۆ تیڤی)

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:بڕبڕەداران
پۆل:گیانلەبەران
پۆل:شیردەرەکانی ئاسیا
پۆل:شیردەرەکانی ئەوڕووپا
پۆل:شیردەرەکانی ئەمریکای باکوور
پۆل:گواندارانی ئەورووپا
بوون

**بوون** بابەتێکی یەکجار بڵاوە کە تایبەتمەندێتییە کەسی و بابەتییەکانی واقح و ھەبوون لەخۆ دەگرێت. ھەر شتێک بەشداری بکات لە شتێکی تردا ئەویش پێی ئەوترێ «ھەبوویەک»، ھەندێ جار ئەم تێگەشتنە تەواو بەستراوە بە تێگەشتنی مرۆڤ خۆیەوە وەک دەستەواژەی بوونەور (مەبەست مرۆڤ بێت).

پۆل:واقیع
پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی
پۆل:ھەبوونناسی
پۆل:فەلسەفەی ژیان
پۆل:چەمکەکان لە لۆژیک
پۆل:تیۆرە ئیپیستمۆلۆژییەکان
پۆل:تیۆرییە فەلسەفییەکان
پۆل:کات
پۆل:ڕاستی
شەماڵ موفتی

**شەماڵ عەبدولڕەحمان موفتی** (۲۹ی حوزەیرانی ١٩٥٥ - ١٩ی شوباتی ٢٠١٦) چالاکوان و بانگخوازێکی ئایینی کورد بوو.

## ژیان
ناوی تەواوی  «شەماڵ عەبدولرەحمان موفتی»یە، لە نەوەی «موفتی چاومار»ە، لە ساڵی ١٩٥٥ لە شاری بەغدا لە بنەماڵەیەکی خانەدان و ئایین پەروەر لەدایکبووە، قۆناغی سەرەتایی لە بەغدا تەواو کردووە. لە ساڵی ١٩٧٢ لە بەشی (BC) لە زانکۆی ئەمریکی لە بەغدا دەرچووە ھەروەھا دەرچووی کۆلێژی کشتووکاڵ – بەشی زانستی گڵ)ی زانکۆی سلێمانی بووە لە ساڵی ١٩٧٧ و یەکێک بووە لە خوێندکارە یەکەمەکانی پۆلەکەی کە بەھۆیەوە خەڵاتی گوڵبێنکی پێبەخشرا، بۆ ماوەی نۆ ساڵ لە فێرگەی ناوەندی و ئامادەیییەکانی شاری سلێمانی سەرگەرمی وتنەوەی زمانی ئینگلیزی بووە، لەوانە «ناوەندی کاوەی کوڕان و بناری کچان» و «نەخۆشەوانی کچان و کوڕان»، لە ساڵانی ھەشتاکاندا چەندین بابەتی زانستی لە گۆڤاری (علوم) و (نەورۆز عێراق)دا بڵاوکردووەتەوە، بەتایبەتی ئەو بابەتانەی خەڵاتی (نۆبڵ)یان لەسەر وەرگیراوە لە زمانی ئینگلیزیەوە کردوویەتی بە عەرەبی. لە تەلەڤیزۆنیش بەرنامەی میحرابی پێشکەشکردووە. مامۆستا شەماڵ موفتی یەکێک بووە لە چالاکوانەکانی بواری ژینگە کە لە ساڵی ١٩٨٨ ویستوویەتی کۆمەڵگەیەکی ژینگە پارێزی لە عێراق دابمەزرێنێت بەڵام ڕێگەی پێنەدرا، پاشان دوای ڕاپەرینەکەی ساڵی ١٩٩١ لەگەڵ چەند کەسێکی دڵسۆزدا (کۆمەڵەی کوردستانێکی سەوز)ی دامەزراندووە.

لە ساڵی ١٩٨٤ تا ٢٠٠٣ وەک مامۆستای زمانی ئینگلیزی کاری کردووە، لە ساڵی ٢٠٠٣ تا ٢٠٠٧ بەڕێوەبەری گشتی بوو لە وەزارەتی ژینگە لە بەغدا و لە ساڵی ٢٠٠٧ تا ٢٠١١ ڕاوێژکار بووە لە وەزارەتی ژینگە بۆ ھەرێمی کوردستان.  دواتر لە وەزارەتی ژینگە لە بەغدا دامەزرا و دواتر بۆ ھەرێمی کوردستان تا لە ساڵی ٢٠١٢ خانەنشین کرا.

## نەخۆشی و مردن
شەماڵ موفتی تووشی نەخۆشی شێرپەنجەی پرۆستات دەبێت و بەھۆیەوە باری تەندرووستی تێک دەچێت. لە ھەینی ١٩ی شوباتی ٢٠١٦ لە تەمەنی ٦٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد و لە گردی سەیوان لە شاری سلێمانی نێژرا.

## کارەکان
* ڕاوێژکاری وەزارەتی ژینگەی کوردستان ٢٠٠٧–٢٠١١.
* بەڕێوبەری گشتی و بڕیاردەری لیژنەی ڕاوێژکاری وەزارەتی ژینگە لە ٢٠٠٤ بۆ ٢٠٠٧.
* لیژنەی ئامادەکردنی ھەیکەلی وەزارەت.
* سەرۆکی لیژنەی ھەموارکردنەوەی یاسای ژینگە کە لە ساڵی ٢٠٠٦ تەواوبوو.
* سەرۆکی لیژنەی ھەموارکردنەوەی یاسای تیشکدان.
* سەرۆکی لیژنەی ھەموارکردنەوەی سنوورە ژینگەیییەکان.
* سەرۆکی لیژنەی مافەکانی مرۆڤ لە وەزارەت.
* پێشکەشکردنی بابەتی ھەفتانە بۆ کارمەندان بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی ھۆشیارییان بە درێژایی ساڵ.
* دانانی مەنھەجێک بۆ خوێندنی ژینگە لە خوێندنی ناوەندی.
* کردنەوەی خولی ھۆشیارکردنەوەی ژینگەیی لە شارەکانی کوردستان.

## بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان
### میحراب
شەماڵ موفتی پێشکەشکاری بەرنامەی میحراب بوو. میحراب سەرەتا لە تەلەڤیزیۆنی ناوخۆیی یەکگرتوو پەخشکرا، دواتر لەکەناڵی ئاسمانی سپێدە پەخشکرا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*تەرمی شەماڵ موفتی لە گۆڕستانی سەیوان بەخاک سپێردرا : ڕووداو
*شەماڵ موفتی کۆچی دوایی کرد - ڕووداو

پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان
پۆل:ئیسلامییەکانی کورد
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥
پۆل:مردووانی ٢٠١٦
پۆل:خەڵکی سلێمانی
ھێزەکانی پاسەوانانی دەشتی نەینەوا

**ھێزەکانی پاسەوانانی دەشتی نەینەوا** لە ساڵی ٢٠٠٤ لەلایەن سرکیس ئاغاجان دامەزراون. رەزامەندی فەرمی ھەردوو حکوومەتی ھەرێمی کوردستان و خۆجێیەتی نەینەوا لە سەر دامەزراندنیان وەرگیراوە.

ژمارەیان پێنج ھەزار چەکدارە. لەلایەن پسپۆڕانی دەرەوە و ناوەوەی وڵات مەشق و ڕاھێنانیان پێکراوە. لە شار و شارۆچکەکانی دەشتی نەینەوا جێگیر کراون کە بریتین لە بەغدێدا قەرەقۆش، کرملێس، بەڕتڵە، باشیک و بەحزانێ، مێرکێ، ئەلفاف، مەغارە، بەرەکات، مێرگێ، ئەلقۆش، شەرەفییە، تللسقۆف، باقوفە، بەتنایا، مارئۆراھا، تلکێف. وە ئەرکی پاراستنی ئەم ناوچانەیان لە ئەستۆ دایە.

## گالێری

|ھێزەکانی پاسەوانانی دەشتی نەینەوا
|ھێزەکانی پاسەوانانی دەشتی نەینەوا
|ھێزەکانی پاسەوانانی دەشتی نەینەوا
|ھێزەکانی پاسەوانانی دەشتی نەینەوا
|ھێزەکانی پاسەوانانی دەشتی نەینەوا
|ھێزەکانی پاسەوانانی دەشتی نەینەوا
|ھێزەکانی پاسەوانانی دەشتی نەینەوا
|ھێزەکانی پاسەوانانی دەشتی نەینەوا


## سەرچاوە

* ماڵپەڕی تەلەفیزیۆنی عەشتار.

پۆل:باشووری کوردستان
پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:سیاسەتی عێراق
پۆل:وشە سیاسییەکان
پۆل:ئایینەکانی کوردستان
پۆل:ئاشوورییەکان و سوریانییەکان
پۆل:ئاشوورییەکان
پۆل:ئاشوورییەکانی باشووری کوردستان
پۆل:ئاشوورییەکان لە عێراق
سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٧

وێنۆک|350px
**سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٧ و ٧ ئێج** (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy S7 and S7 Edge) مۆبایلێکی ھۆشمەندی ئەندرۆیدە، دروستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، لە ڕێکەوتی ٢١ی شوباتی ٢٠١٦ دا نمای کرا

## تایبەتمەندییەکان
* بیرگەی ناوەکی: ٣٢ گێگابایت، ٦٤ گێگابایت
* یادگە: ٤ گێگابایت
* شاشە:۵.۱ ئینچ (ئێس ۷)،۵.۵ ئینچ (ئێس ۷ ئێدج)

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Samsung Galaxy S7

پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان
پۆل:مۆبایلەکانی سامسۆنگ
پۆل:مۆبایلەکانی ساڵی ٢٠١٦
پۆل:سامسۆنگ گالاکسی
جان لێکامت

**جۆن چارڵز ڵیکۆمپت** (ئینگلیزی: John LeCompt) گۆرانیبێژ و گیتارژەنی ئەمریکییە، لە ساڵانی ٩٠کانەوە بەشێک بووە لە ئەندامی گرووپی ڕۆکەکانی لیتڵ ڕۆکی ئارکنساس و بە گیتارژەن و گۆرانیبێژی گروپی ڕۆکی ئەمریکی ئێڤەنێسنس ناسراوە.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای فەڕەنسی

پۆل:ژەنیارانی ڕۆک
پۆل:ئەندامەکانی ئێڤەنێسنس
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
نیرجا بانۆت

**نیرجا بانۆت** (بە ھیندی: नीरजा भनोत) (٧ی ئەیلوولی ١٩٦٣ چاندیگارا، پەنجاب، ھیندستان – ٥ی ئەیلوولی ١٩٨٦ کەراچی، پاکستان)، کارمەندێکی فڕۆکەوانی بوو. توانی لە ڕووداوی فڕۆکەی (Pan Am Flight 73) ژیانی سەدان کەس لەو ھێرشە چەکدارییە بپارێزێت کە لە کەراچی لە پاکستان کرایە سەر فڕۆکەکەی. لەدوای مردنی بەھۆی ڕووداوەکەوە خەڵاتی ئاشۆکا (Ashoka Chakra) پێ درا، بەمەش بووە گەنجترین ھیندی کە ئەم خەڵاتە بباتەوە.

## سەرەتای ژیان
نیرجا بانۆت لە ٧ی ئەیلوولی ١٩٦٣ لە چاندیگارا لە ھیندستان و لەخێزانێکی پەنجابی لەدایکبووە بەڵام لە مومبای (ئەوکاتە بۆمبای) گەورەبوو. باوکی کەناوی ھاریش بانۆتە ڕۆژنامەنووسێک بووە لە مومبای. دایکیشی ناوی ڕاما بانۆت بوو. نیرجا دوو برای ھەبوو بەناوەکانی ئەخیل و ئەنیش. سەرەتای خوێندنی لە قوتابخانەی ناوەندی سکارێد ھارت بوو، دواتر کە خێزانەکەی چوونەتە بۆمبای ئەوا چووەتە قوتابخانەی بۆمبەی سکۆتیش سکووڵز. پاشان لە کۆلێجی ست. خاڤێر خوێندن تەواودەکات. نیرجا ھەر لەبۆمبای دەستدەکات بەکاری مۆدێل و نمایشکاری جلووبەرگ. نیرجا یەکێکبووە لە ھەوادارانی ئەکتەری دیاری بۆلیوود ڕاجیش خانا، دەگوترێت لەماوەی ژیانیدا زۆرجار دیالۆگەکای ئەو ئەکتەری دەگووتەوە.

## فیلم
لە ١٩ی شوباتی ٢٠١٦، فیلمێکی بۆلیوود بە ناوی نیرجا (Neerja)، بە ڕۆڵی سەرەکیی سۆنام کاپوور لەسەر ژیانی نیرجا بڵاوکرایەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:مردووانی ١٩٨٦
پۆل:پەنجابییەکان
برێت مەکگورک

وێنۆک|برێت مەکگورک
**برێت مەکگورک** (لەدایکبووی ٢٠ی نیسانی ١٩٧٣) پارێزەر و دیپلۆپماتکاری ئەمریکییە. لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ لەلایەن باراک ئۆباما سەرۆککۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا وەک نوێنەری خۆی دیاریکرا بۆ کاروباری ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، بەتایبەت لە دۆسییەی شەڕی داعش.

## سەرچاوەکان
*برێت مەکگورک بۆ ڕووداو: کۆبوونەوەکەی بارزانی و ئۆباما سەرکەوتوو بوو، ڕووداو
*مەک گۆرک بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ بارزانی گەیشتە بەغدا، ئێن ئاڕ تی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
پۆل:زیندووان
پۆل:پارێزەرانی ئەمریکی
یووسف شیلواخ

**یووسف شیلواخ** (بە عیبری: וסף שילוח / کوردی: پیرۆز یوسفیان) (١٩٤١-٢٠١١) ئەکتەرێکی ئیسرائیلی و نەژاد کورد بوو. ئەو یەکێک لە خوشەویست‌ترین ئەکتەرانی درامای ئیسرائیل بوو و ڕولی یەھودیانی میزراحی دەگێڕا و بەرنامەیەکی کومێدی ھەبوو. ھەروەھا ئەو لە چەند فیلمێکی نێودەوڵەتی وەکو رامبو ٣ ڕولێکی کورتی وەرگیرا. ئەو لە ساڵی ١٩٤١ لە کوردستانی ئێران لە دایک بووە و لە تەمەنی ٩ ساڵی دا لەگەڵ بنەماڵەکەی بەرەو ئیسرائیل چوو. لە سالی ٢٠١١ و دوای ماوەیەکی درێژ لە نەخوشی پەنجەشێر، بەم نەخوشیەوە کۆچی دوایی کرد.

## سەرچاوەکان
*  یوسف شیلواخ، ویکیپیدیای فارسی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:کورد
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١
پۆل:مردووانی ٢٠١١
پۆل:ئیسرائیلییەکانی بەڕەچەلەک کورد
پۆل:جووە ئێرانییەکان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:کوردە جووەکان
پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان
پەتاتەخۆرەکان

300px|وێنۆک|پەتاتەخۆرەکان
**پەتاتەخۆرەکان** (ئەڵمانی: De Aardappeleters) نیگارێکی وێنەکێشی ئەڵمانی ڤینسێنت ڤان گۆخە کە لە ئەپریڵی ١٨٨٥ لە هۆڵەندا کێشاویەتی. ئێستا لە مۆزەخانەی ڤان گۆخە لە ئەمستەردام.

## سەرچاوەکان
*https://en.wikipedia.org/wiki/The_Potato_Eaters

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:تابلۆکانی خواردن و خواردنەوەکان
سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٦ ئێج پڵەس

250px|بێچوارچێوە|چەپ
250px|وێنۆک|سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٦ ئێج پڵەس

**سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٦ ئێج پڵەس** (بە ئینگلیزی: +Samsung Galaxy S6 Edge) مۆبایلێکی ھۆشمەندی ئەندرۆیدە، دروستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، ئەم مۆبایلە بڵاوکراوەتەوە لە ٢١ی ئابی ٢٠١٥.

## تایبەتمەندییەکان
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ١٦ مێگاپیکسلی ھەییە وە ڤیدیۆی کوالێتی ١٠٨٠P HD
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ٥ مێگاپیکسلی ھەییە
* پرۆسێسەر: ھەشت کڕۆک (٢،١ گێگا‌ھێرتز چوارکرۆک + ١،٥ گێگاھێرتز چوارکرۆک) 
* سیستەمی کارپێکەری : ئەندرۆیدی ٥،١،١ لۆلیپۆپ
* بارستایی: ١٥٣ گرام
* بیرگەی ناوەکی: ٣٢ گێگابایت، ٦٤ گێگابایت
* یادگە: ٤ گێگابایت

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ +Samsung Galaxy S6 Edge

پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان
پۆل:مۆبایلەکانی سامسۆنگ
پۆل:مۆبایلەکانی ساڵی ٢٠١٥
سامسۆنگ گالاکسی تاب ئێس ٨.٤

250px|بێچوارچێوە|چەپ

**سامسۆنگ گالاکسی تاب ئێس ٨.٤** (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy Tab S 8.4) تابلێتێکی ٨.٥ ئینجی ئەندرۆیدە، دروستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، ئەم تابلێتە بڵاوکراوەتەوە لە ٢ی تەممووزی ٢٠١٤.

## تایبەتمەندییەکان
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ٨ مێگاپیکسلی ھەییە
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ٢.١ مێگاپیکسلی ھەییە
* پرۆسێسەر: ھەشت کڕۆک (١.٩ گێگا‌ھێرتز چوارکرۆک + ١.٣ گێگاھێرتز چوارکرۆک) 
* سیستەمی کارپێکەری : ئەندرۆیدی ٤،٤،٢ کیت‌کات
* بارستایی: وای‌فای (٢٩٤ گرام)، ٤جی/ئێڵ‌تی‌ئی (٢٩٨ گرام)
* بیرگەی ناوەکی: ١٦ گێگابایت، ٣٢ گێگابایت
* بیرگەی دەرەکی: تا ١٢٨ گێگابایت
* یادگە: ٣ گێگابایت

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Samsung Galaxy Tab S 8.4

پۆل:تاتەبژمێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تاتەبژمێرەکانی سامسۆنگ
پۆل:تاتەبژمێری ٢٠١٤
پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تابلێتەکان
مەھەلمی

**مەھەلمی** یان **محلمی** (؛ ؛ ؛ ) گەلێکی بە بنەچە عەرەبە، لە تورکیا، باکووری کوردستان و ڕۆژاوای کوردستان دەژین، بەتایبەت لەشارەکانی ماردین، سێرت، باتمان، دیاربەکر و قامیشلۆ، و ھەموو ناوچە و شار و گوندەکانی پارێزگای حەسیچە.

لەساڵانی ١٩٦٠ **بەشێکی گەورەی لە عەشێر و ھۆزەکانەوە گەلی محلمی** ئاوارەی سووریا لە حەلەب و شام و لوبنان لە بەیروت و تەرابلوس و عێراق لە مووسڵ و بەعشیقە و بەحزانێ و لە زۆرێک لە وڵاتانی عەرەبی و ئەڵمانیا و ئەورووپا بوون.

## سەرچاوەکان

* ویکی کورمانجی

پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی تورکیا
پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین
پۆل:سامییەکان
پۆل:ھۆزەکانی عەرەب
پۆل:ھۆزەکانی عەرەبستانی سعوودی
پۆل:پارێزگای مێردین
پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی عەرەب
پۆل:عەرەبە تورکەکان
ئیسحاق مۆردەخای

**ئیسحاق موردەخای** (عیبری: יצחק מרדכי) سیاسەتمەدارێکی ئیسرائیلی بە ڕەچەلەک کوردە. ئیسحاق لە ساڵی ١٩٤٤ لە شاری زاخۆ لە باشووری کوردستان لەدایکبووە. کە دەولەتی ئیسرائیل لە ساڵی ١٩٤٨ دامەزرا، لەگەل باوک و ئەندامانی تری خێزانەکەی بەرەو ئەوێ کۆچی کرد.

## ژیانی سیاسی
لە سەرەتای کاری سیاسیی دا ئەندام بوو لە ناو پەرلەمانی ئیسرائیل دا بە ناوی کینیست، دواتر لە نێوان سالانی ١٩٩٦ و ١٩٩٩ وەزیری بەرگری ئیسرائیل بوو و دواتر تا سالی ٢٠٠١ وەزیری گواستنەوەی حکومەتی ئیسرائیل بوو.

## سەرچاوەکان
*  ئیسحاق موردەخای لە ویکیپیدیای فارسی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤
پۆل:سیاسەتمەدارانی ئیسرائیل
پۆل:ئیسرائیلییەکانی بەڕەچەلەک کورد
پۆل:کوردە جووەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:جوولەکەکانی عێراق
لەکە

**لەکە**، **پەڵە** یان **ماک** () ناشیرینکردنێکە کە بەڕوونی دەتوانرێت ببینرێت لە ڕووەوە، ماددە، یان بە شێوەیەکی مامناوەند ئەوە دەدۆزرێتەوە لەسەری. ئەوان رێتە ھۆی لەلایەن کیمیاویەکە یان کارلێککردنی جەستەییی دوو ماددەی جیاواز. لەکە بەکار دەھێنرێن بۆ توێژینەوەی زیندەکیمیایی، کانزا لەکە، و ھونەر (بۆ نموونە دار).

## سەرچاوەکان
* https://en.wikipedia.org/wiki/Stain

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:تەکنیکەکانی بەھرەی ھونەری
پۆل:ئامرازەکان و تەکنیکەکانی زیندەوەری
پۆل:جلشۆرگە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
حەشاشین

**حەشاشین** (عەرەبی: آلحشاشین) ئەو دەستەواژەیەیە کە ئاماژە بە ئیسماعیلییە نیزارییەکانی سەدەی نێوان ١١ھەم و ١٢ھەم دەدات. زیاتر وەکو باندێکی نھێنی بووە کە سەرکردایەتی لە "پیاوە پیرەکەی چیاکەوە وەرگرتووە". نیزارییە ئیسماعیلییەکان لقێکی ئیسلامی بوون کە لە کۆتایی سەدەی یازدەھەم لە ئیسماعیلی جیابوونەوە، کە بە ھەمان شێوە لقێکە لە شێعەی ئیسلام. لەگەڵ دروستبوندا، نیزارییەکان بوون بە ھەڕەشەیەکی بەھێز بۆ سەر سوننە سەلجووقییەکان، بە ھۆی دەستبەسەرداگرتنی چەندەھا ڕێگای نێوان چیاکانی ئێران، (و لە دوایشدا سوریا) بە سەرکردایەتی و بەڕێوەبردنی حەسەن سەباح (کە بە دروستکەری گروپەکە ناودەبرێت.) ھەتاکو ویلایەتێکی نیزاریی ئیسماعیلی بچەسپێنێت. لە کاتێکدا ناوی حەشاشین ھەموو لقی نیزاریی دەگرێتەوە، بەڵام لە ڕاستیدا تەنھا بەشێکی بچوک لەم لقە کە بە فیدایی یان فیداکاران ناودەبران کاری تیرۆرکردنیان ئەنجام دەدا. لەبەر ھۆکاری نەبوونی ھێز، نیزارییەکان پشتیان بەم جەنگاوەرە پرۆڤە پێکراوانە بەستبوو بۆ ئەنجامدانی تیرۆرکردنی کەسایەتییە دیاری کراوەکان، و لەماوەی ٣٠٠ ساڵدا توانیان بە سەرکەوتووی دوو خەلیفە، و چەندەھا وەزیر، سوڵتان و سەرۆکی کروسایدەر تیرۆر بکەن. لە ژێر سەرکردایەتی ئیمام ڕوکنەدین خورشا، ویلایەتە نیزارییەکە بەرەو کەمبوونەوەی ناوەکی چوو، تا لە دوایدا کۆتایی هات کاتێک ئیمامەکە قەڵاکانی بە دەستی مەغۆلە داگیرکەرەکانەوە دا. بەڵگەکان لەسەر مێژوو و بیروباوەڕی ئیسماعیلییەکانی ئەم سەردەمە کەمە و زۆربەی دەستنووسەکان لەلایەن ناحەزەکانیانەوە نوسراوە. ماوەیەکی زۆر دوای نزیکبوونەوەی کۆتایی هاتنیان، هێنانە بەرباسی بکوژەکان لە بەڵگە ئەورووپییەکاندا بەدی کەوتن وەکو نووسینەکانی مارکۆ پۆلۆ، کە وەکو بکوژی پڕۆڤەپێکراو نیشانیان دەدات، بەرپرس بەرامبەر سیستمی کۆتاییهێنان بە کەسی بەرامبەر یان دوژمنکار. هەرلەوکاتەشەوە وشەی (ئەساسن) بەکارهێندراوە بۆ خستنەڕووی بەکرێگیراوێک یان بکوژێکی پرۆفیشناڵ، کە هەمان شتە لەگەڵ وشەی (ئەساسنەیشن) کە هەموو کارێکی کوشتن لە خۆدەگرێت، بەتایبەتی کوشتنی کەسێکی گرنگی بەرامبەر بەهۆی هۆکارێکی ڕامیاری.

جەنگاوەرە خاچپەرستەکان لە نیزارییەکان دەترسان، وەکو گروپێکی بکوژ ئاماژەیان پێ دەکردن. کۆمەڵەچیرۆکی جەنگاوەرە خاچپەرستەکان لەسەر بکوژەکان لەلایەن مارکۆ پۆلۆوە زیاتر پەرەیان پێدرا.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی، شوباتی ٢٠١٦.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:مێژووی ئیسلام
پۆل:خەلافەتی عەباسی
پۆل:ئیسماعیلی
پۆل:مێژووی سووریا
پۆل:مێژووی سەربازیی ئێران
پۆل:گرووپە ئیسلامییە شیعەکان
پینۆکیۆ (فیلمی ١٩٤٠)

**پینۆکیۆ**  (ئینگلیزی: Pinocchio) فیلمێکی خەیاڵی و میوزیکی ئەنیمەیشنی ئەمریکی ساڵی (١٩٤٠)ە، کە لەلایەن کۆمپانیای واڵت دیزنی وە بەرھەم ھێنراوە، وە سەرچاوەی ئەم چیرۆکەش لە ڕۆمانی منداڵانی ئیتاڵی سەرکەشیەکانی پینۆکیۆ لەلایەن (کارلۆ کۆلۆنی) ەوە ھاتووە، وە دووھەم فیلمی شانۆیی ئەنیمەیشن (وێنەی جوڵاو) ی کۆمپانیای واڵت دیزنی بوو، کە پێش ئەم فیلمە فیلمێکی ئەنیمەیشنی تریان بەرھەم ھێنابوو لە ساڵی (١٩٣٧) بە ناوی بەفرە سپی و حەوت کورتەباڵاکە کە سەرکەوتنێکی باشی بەدەست ھێنا بوو.

ئەم فیلمە لە دەرھێنانی (بێن شارپستین، ھامیڵتن لوسک، بیڵ ڕۆبێرتز، نۆرمان فیرگسن، جاک کیینی، ویلفرێد جاکسن، تی. ھی) یە، وە لە بەرھەمھێنانی (واڵت دیزنی)یە، وە لە نووسینی (تێد سیێرس،  ئۆتۆ ئینگلاندەر، وێب سمیث، ویلیام کۆترێڵ، جۆسف سابۆ، ئێردمان پێنەر، ئوروڵیۆس بتاگلیا) یە، ئەو ئەکتەرانەی بەژداریان تێدا کردووە (کاست) برییتن لە (کلیف ئێدوارد، دیکی جۆنس، کریستیان ڕوب، مێڵ بلانس، واڵتەر کاتلێت، چارڵز جودێڵس، ئێڤێلین ڤێنەیبڵ، فرانکی دارۆ)، وە میوزیکی فیلمەکەش (لێی ھارڵاین، پاوڵ ج. سمیث) ە، وە کۆمپانیای بڵاوکەرەوەکەش (ئاڕ کەی ئۆ ڕەیدیۆ پیکچەرز) ە.

ئەم فیلمە ڕێکەوتی دەرچوونی (٧ شوباتی ١٩٤٠) ە، وە ماوەی فیلمەکەش بریتیە لە (٨٨ خولەک) و زمانی فیلمەکەش زمانی ئینگلیزیە.

ئەم فیلمە بڕی  ٢٬٢٨٩٬٢٤٧ دۆلاری ئەمریکی تێچووە و داھاتەکەشی  ٨٤٫٢ ملیۆن دۆلاری ئەمریکییە.

## چیرۆکی فیلمەکە
ئەم فیلمە باس لە پیاوێکی پیر دەکات بە ناوی (گێپێتۆ) کە تەنھا لەگەڵ ماسییەک و پشیلەیەک ژیان بەسەر دەبات و حەزی بە کوڕێکە کە ھەیبێت، بۆیە دەچێت کە بۆکەڵەیەکی دارین دروست دەکات وە لەشەوێک دا ئاوات دەخوازێت کە ئەم بوکەڵەیە ڕۆژێک لە ڕۆژان ببێتە کوڕێکی ڕاستی وە ھەر لەو شەوەدا فریشتەیەک گیانی پێ دەبەخشێت و پێی دەڵێت کە تۆ ڕۆژێک لە ڕۆژان ھەر دەبیت بە کوڕێکی ڕاستی، وە دواتر کە پیاوە پیرەکە کە خەبەری دەبێتەوە دەبینێت کە بوکەڵەکە گیانی تێدایە و ئاواتەکەی ھاتووەتە دی زۆر خۆشحاڵ دەبێت و ناوی دەنێت (پینۆکیۆ).

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فیلمەکانی ١٩٤٠
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز
پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی واڵت دیزنی
پۆل:فیلمەکانی ئەمریکا بۆ تۆمارکردنی فیلمی نەتەوەیی
پۆل:فیلمە فانتازیا ئەنیمەیشنە منداڵە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە درێژە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە مۆسیقییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ڕێوییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان لەسەر بنەمای کتێبی منداڵان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانەکان
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە کەمتوانی
پۆل:فیلمەکان دەربارەی پەرییەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ
پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ کۆمیک وەرگێڕدراون
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاری باشترین نمرەی ڕەسەنیان بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین گۆرانی ڕەسەن بەدەستھێناوە
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز
پۆل:فیلمەکانی پینۆکیۆ
پۆل:فیلمە فەنتازییە مۆسیقایییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە گۆڕینی شێوە
پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی ئەنیمەیشن ستۆدیۆز
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پەیوەندیی باوک و کوڕ
پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان
چاکجیی بایکجی

پاشا **"چاکجی"ی بایکجی** (بە هانگۆل: 책계왕؛ بە ھانجا: 責稽王)، لە دایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٢٩٨ی زایینیدا مردووە، ٩ـەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٢٨٦ز بۆ ٢٩٨ز) بوو. گەورەترین کوڕی پاشا گۆی بوو.

## پوختە
کوڕە گەورەکەی پاشا گۆی بوو. لەگەڵ مردنی گۆی لە ساڵی ٢٨٦ی زایینی بوو بە پاشا کە ٥٣ ساڵەی حوکمڕانی بوو. داستانی سامگووک ساگی تۆماری دەکات کە " باڵا بەرز و گەورە بووە، و ڕۆحی و قارەمان بووە".

## فەرمانڕەوای
هاوسەرەکەی کە ناوی بە بۆگوا (보과؛ 寶菓) تۆمارکراوە، کچی فەرماندەی ناوچەی دایفانگ بووە. ئەم هاوپەیمانییە هاوسەرگیرییە بەشداری کرد لە خۆلێدان لە نێوان شانشینی باکووری کۆریای گۆگۆریۆ و بایکجی، دوای ئەوەی گۆگوریۆ لە ساڵی ٢٨٦ی زایینیدا هێرشی کردە سەر دایفانگ  و چاکجی سەربازی نارد بۆ یارمەتیدانی دایفانگ. چاکجی قەڵای ویریسیۆنگ و قەڵای شاخی ئاچا و سا-سیۆنگی بەهێز کرد بۆ بەرگریکردن لە دۆڵی ڕووباری هان لە بەرامبەر تۆڵەسەندنەوەی چاوەڕوانکراو.

لە ساڵی ٢٩٨دا بایکجی لەلایەن مایک ئین (맥인، 貊人، ڕەنگە ئاماژەیە بۆ دۆنگێ) و ناوچەی لیلانگ داگیرکرا و چاکجی کوژرا.

## خێزان

* باوک: **[[گۆیی بایکجی]]**
* دایک: کچی پارێزگاری فەرماندەیی دایفانگ.
** شاژن: **خاتوو بۆگوا** () – کچی فەرماندەی ناوچەی دایفانگ.
*** کوڕ: **بویۆ بونسیۆ** (扶餘汾西، ؟–٣٠٤) – پاشای دەیەمی بایکجی، بونسیۆی بایکجی.

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ٢٩٨
پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا
پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا
پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٣یەم لە ئاسیا
پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی سێیەم
ڕیچمەند، ڤیرجینیا

وێنۆک|ڕیچمەند
**ڕیچمەند** () یەکێ لە شارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە، ناوەندی ویلایەتی ڤیرجینیایە.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ڤیرجینیا
پۆل:پایتەختەکانی وڵاتە پێشووەکان
پۆل:شارەکانی ڤیرجینیا
جاکی شرۆف

جاکی شین کابوبھای () لە ١ی شوباتی ساڵی ١٩٥٧ لەدایکبووە. **جاکی شرۆف** ئەکتەرێکی ھیندییە. کە لە فیلمەکانی بۆلیوود دا دەردەکەوێت. وە بە نۆ زمانی جیاواز وەک: ھیندی، کەنەدی، بونجابی، بێنگالی، ئۆریا و... بەشداری لە ٢٠٧ فیلمدا کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧
پۆل:ئەکتەرە کوڕە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرانی پیاوی فیلمی ھیندی
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ھیندییەکانی خەڵکی مومبای
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ھیندی
پۆل:ئەکتەرانی پیاوی هیندی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرانی پیاوی ھیندی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:پیاوە ھیندییە مۆدێلەکان
جیانی ئینڤانتینۆ

**جیانی ئینڤانتینۆ** لەدایکبووی ٢٣ی ئازاری ١٩٧٠ لەسوویسرا. لەوەتەی ٢٦ی شووباتی ٢٠١٦ بووەتە سەرۆکی فیفا. لەوەتەی ٢٠٠٩ سکرتێری گشتی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپاەیە. جیانی یاسای لەزانکۆی فریبێرگ خوێندووە و جگە لەڕەگەزنامەی سویسری هەڵگری ڕەگەزنامەی ئیتالیشە.

## سەرچاوە
*ڕووداو : ئینفانتینۆ بووە نۆیەم سەرۆکی هەڵبژێردراوی فیفا لە مێژوودا

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠
پۆل:زیندووان
پۆل:سەرۆکەکانی فیفا
پۆل:ئەو کەسانەی ناویان لە کاغەزەکانی پەنەمادا هاتووە
پۆل:ئەو کەسانەی ناویان لە کاغەزەکانی پەنەمادا ھاتووە
ئەزموونی نزیک مەرگ

وێنۆک|Ascent of the Blessed لەلایەن Hieronymus Bosch

**ئەزموونی نزیک مەرگ** (**ئە.ن.م**) () بریتییە لەو ئەزموونە کەسییەی، کاتێک کەسێک بە ھەر ھۆکارێک بێت، سەرجەم نیشانە زیندەیییەکان (vital signs)، بۆ نموونە لێدانی دڵ، فشاری خوێن، و ھەناسە، دەوەستن و نامێنن. ئەو کەسە مامەڵەی مردووی دەگەڵ دەکرێت. واتە، لە ڕووی کلینیکییەوە بە مردوو دادەندرێت. پاشان، ئەو کەسە بەرەو قۆناغەکانی دوای مردن دەچیتن. بەڵام پاش ماوەی چەند خولەکێک، دەگەڕێتەوە یاخود دەگەڕێندرێتەوە ژیان و نامرێت. ئەو کەسەی لەو ماوەیەدا کە مردووە، باسی چەند شتێک دەکات، کە بینیویەتی و تەجرووبەی کردووە، لەوانە بینینی تونێل و ڕووناکی.

## مێژوو
بۆ یەکەم جار لە مێژوودا، ئەفڵاتوون لە کتێبی «کۆمار»ەکەیدا، لە ٤٢٠ ساڵ پێش زایین باسی (ئە.ن.م) کردووە. لە ساڵی ١٩٧٢ دایمۆند موودی، فەیلەسووف، پزیشک، سایکۆلۆجست، سایکایەترست و پڕۆفیسۆری ئەمریکی، کتێبێکی نووسی لەژێر ناونیشانی «ژیانی پاش ژیان»، کە پڕفرۆشترین کتێبەکانی ئەو سەردەمە بوو. د. دایمۆند یەکەم کەس بوو زاراوەی (Near Death Experience)ی بەکار ھێنا. ئەو کتێبە باسی ژیانی ئەو کەسانە دەکات، کە مردوون و پاشان زندیبوونەتەوە. پاش ئەو کتێبە، سەدان و ھەزاران کەس، کە پێشتر ئەو ڕووداوەیان ھەبووە، دەستیان کرد بە گێڕانەوەی ڕووداوەکانیان. بەڵام لەبەر ئەوەی وایان زانیوە ئەگەر باسی ڕووداوەکی وەھا بکەن، کەسانی دەوروبەریان تەقەبولی باسەکەیان ناکەن، ئەزموونەکانی خۆیان بە نھێنی ھێشتبووەوە.

لە ساڵی ١٩٨١ کۆمەڵەی جیھانیی توێژینەوەی نزیکی مەرگ (IANDS) پێک ھات. لە دوای ئەوەوە، ئەو باسە لە نێوەندی زانستیش گرنگی خۆی پێ درا و پاشان چەندان توێژینەوەی زانستی لەبارەیەوە کراوە. ئێستا لە زۆر زانکۆی جیھان، ئەمریکا وەک نموونە، پڕۆفیسۆر ھەن وانە دەڵێنەوە کە چلۆن مرۆڤ ترسی لە مردن نەبێت.

## سەرچاوەکان
**تێگەیشتنی زانستییانەی بوون و نەبوونی ڕوح و زندیبوونەوە*، د. زمناکۆ خەسرۆ، ئایاری ٢٠١٥.
*ویکیپیدیای ئینگلیزی، شوباتی ٢٠١٦.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئەزموونی نزیک مەرگ
پۆل:مەرگ
پۆل:چاخی نوێ
پۆل:زانستی دەماری
پۆل:پاش مردن
پۆل:پاراسایکۆلۆژی
پۆل:ژیانی دوای مردن
خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم

**خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم** یان **خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین وێنە** (ئینگلیزی: Academy Award for Best Picture) یەکێکە لە خەڵاتەکانی ئۆسکار. ساڵانە دەدرێت بەو کەسانەی کار لە پیشەسازی دروستکردی فیلمێک دەکەن، لەلایەن ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جوڵاو. یەکەم خەڵات لە ساڵی ١٩٢٩ درا.

## براوەکان
لیستی فیلمە براوەکان، بەپێی ساڵ:
* ٢٠٢٠ - مشەخۆر
* ٢٠١٩ - کتێبی سەوز
* ٢٠١٨ - شێوەی ئاو (The Shape of Water)
* ٢٠١٧ - تریفە (Moonlight)
* ٢٠١٦ - سپۆتلایت (Spotlight)
* ٢٠١٥ - بێردمان (Birdman)
* ٢٠١٤ - ١٢ ساڵ کۆیلایەتی (12Years a Slave)
* ٢٠١٣ - ئارگۆ (Argo)
* ٢٠١٢ - (The Artist)
* ٢٠١١ - (The king's speech)
* ٢٠١٠ - (The Hurt Locker)
* ٢٠٠٩ - سلەمدۆگ میلیۆنێر (slumdog millionaire)
* ٢٠٠٨ - (No Country for Old Men)
* ٢٠٠٧ - (The Departed)
* ٢٠٠٦ - (Crash)
* ٢٠٠٥ - (Million Dollar Baby)
* ٢٠٠٤ - (The Lord of the Rings: The Return of the King)
* ٢٠٠٣ - (Chicago)
* ٢٠٠٢ - (A Beautiful Mind)
* ٢٠٠١ - جەنگاوەر (Gladiator)
* ٢٠٠٠ - (American Beauty)
* ١٩٩٩ - (Shakespeare in Love)
* ١٩٩٨ - تایتانیک (Titanic)
* ١٩٩٧ - (The English Patient)
* ١٩٩٦ - دلێر (Braveheart)
* ١٩٩٥ - (Forrest Gump)
* ١٩٩٤ - (Schindler's List)
* ١٩٩٣ - (Unforgiven)
* ١٩٩٢ - (The Silence of the Lambs)
* ١٩٩١ - (Dances with Wolves)
* ١٩٩٠ - (Driving Miss Daisy)
* ١٩٨٩ - (Rain Man)
* ١٩٨٨ - (The Last Emperor)
* ١٩٨٧ - (Platoon)
* ١٩٨٦ - (Out of Africa)
* ١٩٨٥ - (Amadeus)
* ١٩٨٤ - (Terms of Endearment)
* ١٩٨٣ - (Gandhi)
* ١٩٨٢ - (Chariots of Fire)
* ١٩٨١ - (Ordinary People)
* ١٩٨٠ - (Kramer vs. Kramer)
* ١٩٧٩ - (The Deer Hunter)
* ١٩٧٨ - (Annie Hall)
* ١٩٧٧ - (Rocky)
* ١٩٧٦ - (One Flew Over the Cuckoo's Nest)
* ١٩٧٥ - (The Godfather Part II)
* ١٩٧٤ - (The Sting)
* ١٩٧٣ - سەرۆک خێزان(The Godfather)
* ١٩٧٢ - (The French Connection)
* ١٩٧١ - (Patton)
* ١٩٧٠ - (Midnight Cowboy)
* ١٩٦٩ - (Oliver!)
* ١٩٦٨ - (In the Heat of the Night)
* ١٩٦٧ - (A Man for All Seasons)
* ١٩٦٦ - (The Sound of Music)
* ١٩٦٥ - (My Fair Lady)
* ١٩٦٤ - (Tom Jones)
* ١٩٦٣ - (Lawrence of Arabia)
* ١٩٦٢ - (West Side Story)
* ١٩٦١ - (The Apartment)
* ١٩٦٠ - (Ben-Hur)
* ١٩٥٩ - (Gigi)
* ١٩٥٨ - (The Bridge on the River Kwai)
* ١٩٥٧ - (Around the World in Eighty Days)
* ١٩٥٦ - (Marty)
* ١٩٥٥ - (On the Waterfront)
* ١٩٥٤ - (From Here to Eternity)
* ١٩٥٣ - (The Greatest Show on Earth)
* ١٩٥٢ - (An American in Paris)
* ١٩٥١ - (All About Eve)
* ١٩٥٠ - (All the King's Men)
* ١٩٤٩ - (Hamlet)
* ١٩٤٨ - (Gentleman's Agreement)
* ١٩٤٧ - (The Best Years of Our Lives)
* ١٩٤٦ - (The Lost Weekend)
* ١٩٤٥ - (Going My Way)
* ١٩٤٤ - (Casablanca)
* ١٩٤٣ - (Mrs. Miniver)
* ١٩٤٢ - (How Green Was My Valley)
* ١٩٤١ - (Rebecca)
* ١٩٤٠ - (Gone with the Wind)
* ١٩٣٩ - (You Can't Take It with You)
* ١٩٣٨ - (The Life of Emile Zola)
* ١٩٣٧ - (The Great Ziegfeld)
* ١٩٣٦ - (Mutiny on the Bounty)
* ١٩٣٥ - (It Happened One Night)
* ١٩٣٤ - (Cavalcade)
* ١٩٣٣ - (Grand Hotel)
* ١٩٣٢ - (Cimarron)
* ١٩٣١ - (All Quiet on the Western Front)
* ١٩٣٠ - (The Broadway Melody)
* ١٩٢٩ - (Wings) و (Sunrise)

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزیی سادە، شوباتی ٢٠١٦.
* ویکیپیدیای عەرەبی، شوباتی ٢٠١٦.

پۆل:خەڵاتی ئۆسکار
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین فیلم
پۆل:خەڵاتەکان بۆ باشترین فیلم
پۆل:خەڵاتەکان، دامەزرانی ١٩٢٩
سامسۆنگ گالاکسی تاب ئێس ٢ ٩.٧

250px|بێچوارچێوە|چەپ

**سامسۆنگ گالاکسی تاب ئێس ٢ ٩.٧** (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy Tab S2 9.7) تابلێتێکی ٩.٧ ئینجی ئەندرۆیدە، دروستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، ئەم تابلێتە بڵاوکراوەتەوە لە ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥.

## تایبەتمەندییەکان
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ٨ مێگاپیکسلی ھەییە
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ٢.١ مێگاپیکسلی ھەییە
* پرۆسێسەر: ھەشت کڕۆک (١.٩ گێگا‌ھێرتز چوارکرۆک + ١.٣ گێگاھێرتز چوارکرۆک) 
* سیستەمی کارپێکەری : ئەندرۆیدی ٥.٠.٢ لۆڵیپۆپ
* بارستایی: ٣٨٩ گرام
* بیرگەی ناوەکی: ٣٢ گێگابایت، ٦٤ گێگابایت
* بیرگەی دەرەکی: تا ١٢٨ گێگابایت
* یادگە: ٣ گێگابایت

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Samsung Galaxy Tab S2 9.7

پۆل:تاتەبژمێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تاتەبژمێرەکانی سامسۆنگ
پۆل:تاتەبژمێری ٢٠١٥
پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تابلێتەکان
ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جوڵاو

وێنۆک|بارەگای سەرەکیی ئەکادیمیا
**ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جوڵاو** (بە ئینگلیزی: AMPAS) (Academy of Motion Picture Arts and Sciences) (ئامپاس) ئەکادیمیایەکی سینەماییی ناحکوومییە لەویلایەتی کالیفۆرنیای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. لە ١١ی ئایاری ١٩٢٧ دامەزراوە. ئەکادیمیاکە نزیکەی ٦٠٠٠ ئەندامی ھەیە، کە زۆرینەیان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانن.

ئەم ئەکادیمیایە لە جیھاندا زۆرتر بەھۆی خەڵاتەکانی ئۆسکارەوە ناسراوە، کە ساڵانە لەلایەن ئەم ئەکادیمیایەوە دابەشدەکرێن.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، شوباتی ٢٠١٦.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جوڵاو
پۆل:خەڵاتی ئۆسکار
پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٢٧
پۆل:سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:سینەمای باشووری کالیفۆڕنیا
MVCC (بنکەدراوە)

کورتکراوەی Multiversion concurrency control ئەکاتە MVCC، لە زانستی بنکەدراوەدا ڕێگایەک هەیە بەناوی concurrency control واتە کۆنترۆڵکردنی هەمانکاتی کە بەکاردێ لە سیستمی بەڕێوەبردنی بنکەدراوەدا بۆ دابینکردنی بەدەستخستنی هەمانکاتە (لە کاتێکدا زیاد لە کەسێک بتوانێ هەمان داتا بخوێنێتەوە/بنوسێت)، هەروەها بەکاریش دێ بۆ زمانەکانی پرۆگرامسازی بۆ مەبەستێکی هاوشێوە بەناوی transactional memory 'بیرگەی مامەڵەکاری'.

کاتێ کەسێک دراوەیەکەی بنکەدراوەیەک بخوێنێتەوە و لە هەمان کاتدا کەسێکی تریش ئەو دراوەیە بگۆڕێت، ئەکرێ‌ کەسی یەکەم دراوەیەکی نادروستی دەستکەوێ یان نیمچەنوسراوی دەستکەوێت کە وا ئەکات دراوەکە ناتەواو بێت. چەن ڕێگایەک هەیە بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشیە، ئەم ڕێگانە ناسراون بە 'کۆنترۆڵکردنی هەمانکاتی'.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:تەکنۆلۆژیای زانیاری
پۆل:سیستمی بەڕێوەبردنی بنکەدراوە
مەیگێڕ

[وێنۆک|مەیگێڕێک لە کاتی ئامادەکردنی [کۆکتێلێکی کلاسیکی.]]

**مەیگێڕ** یان **بادەوان** (یان **ساقی** بۆ کچ و ژنان) ئەو کەسەیە کە خواردنەوەی ئەلکھولی پێشکەش بە دانیشتوانی کۆڕی مەینۆشان دەکا.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:مەیگێڕی
پۆل:پیشەکانی ڕاژەی خۆراک
پۆل:زاراوەکانی چێشتخانە
قولە

وێنۆک|قوللە

**قولە** پایەیەکی کورتە، کە ناوبەناو لە سەر دیواری شورای شار یا قەڵا دروست کراون، بۆ ئەوەی ئەگەر ھێرشی کرایە سەر، پاسەوانەکان لە سەر دیوارەکەوە لە پەنای ئەو پایە کورتانەدا داکۆکی لە شارەکە بکەن دژی ھێرشھێنەرانی دەرەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:قولەکان
پۆل:توخمەکانی بیناسازی
پۆل:بیناسازیی قەڵا
تلیان

**تلیان** سەبەتەیەکی قوڵە، لە شێوەی گۆزەدا، لە شوڵی داری بی، حەسیر، یان زەل، دروست دەکرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:دەفرەکان
بەردەستێ

وێنۆک|بەردەئەستێ

**بەردەستێ** یان **بەردەچەرخ**، بەردێکی ڕەقی شینە کە ئاسنی لێ بدرێت بریسکەی لێ دەبێتەوە. دەتوانرێت ئاگری پێ بکرێتەوە. لە سەردەمی کۆندا لەباتی شقارتە و چەرخ، «بەردەئەستێ» و «پوشو» بەکار ھێنراون بۆ ئاگرکردنەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:بەردە نیشتەنییەکان
پۆل:ئاگرکردنەوە
پۆل:ئامرازە بەردییەکان
پۆل:بەردی بینا
پیڤۆت ئەنیمەیتۆر

پیڤۆت ئەینیمەیشن بەرنامەیەکی ئاسانە بۆ گرینگی دان بە خەونەکەت وە زۆر بە ئاسانی ئەتوانی ئەنیمەیشن فلم دروست بکەیت لەو بەرنامەیە لە رێگەی وێنەی جولاو GIF / SPRITE/STICK وە ئەکتەرەکان
پیڤۆت ئەنیمەیشن ڕێگەیەکی ئاسانە بۆ دروستکردنی فلم

## Development

### دامەزراندنی سەرەتا
پیڤۆت ئەنیمەیشن ریگایەکی ئاسانە بۆ  دروستکردنی فلم بە وێنەی جوڵاوە /GIF/ وە  تۆ ئەکتەرەکان بەکارئەھێنی بۆ فلمەکەت /Stick/

### Pivot 4.1 Beta
وێنۆک|وێنەیەکی چێککراو بەبەرنامەکە
تازە دنراوە وە  ئەنتی ڤایرسەکان بەھۆی نەناسینەوەی بە ڤایرۆسی دا ئەنێن ھیچ ڤایرۆسێک یان عەیبیکی نیە تەنھا تۆ پێویستە ئەنتی ڤایرۆسەکانت بکوژێنیەوە کە دەھینیەوە خوارەوە

## سەرچاوە
https://en.wikipedia.org/wiki/Pivot_Animator

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:نەرمامێریە کۆمپیوتەریەکان
پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٠٤
پۆل:نەرمامێرەکانی ١٩٩٤
پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٠١
ھەڵۆ خانی ئەردەڵان

**ھەڵۆ خانی ئەردەڵان** یەکێک لە بەناوبانگترین و بەدەسەڵاتترین میرەکانی میرنشینی ئەردەڵانە کە لە سەدەی شانزە و حەڤدەدا ژیاوە. کوڕەکەی ھەڵۆخان واتە خان ئەحمەد خان زاوای شا عەباسی سەفەوی بووە. ھەڵۆ خان لە ماوەی ساڵانی ١٥٩١ تا ١٦١٩ دا والیی ئەردەڵان بووە و بە بەھێزترین حاکمی ئەردەڵان دەناسرێت. یەکێک لە بنکەکانی حکوومەتەکەی ھەڵۆ خان لە قەڵای مەریوان بووە. قەڵای حەسەن ئاوا کە لەسەر کێوێکی بەرز بووە کردی بە پایتەختی خۆی و هەرسێ قەڵای زەڵم و مەریوان و پاڵنگانیشی سەرلەنوێ نۆژەن کردووەتەوە 
## چالاکییەکان
ھەڵۆ خان ھەوڵی زۆری لە پێک ھێنانی سوپا و سەروازاندا دەدا و ھەوڵی دەدا کە بە پشت گوێ خستنی دوو دەوڵەتی عوسمانیی و سەفەوی بە جۆرێکی سەربەخۆ بە سەر کوردستاندا حکوومەت بکات. ئەو ھەروەھا فەرمانی نۆژەن کردنەوەی قەڵای مەریوان و کردنەوەی مزگەوتی سووری دا. مەلا ئەبووبەکری چۆڕی کە لە مزگەوتە سوورەدا دەرسی دەوتەوە ئەم دێڕە شێعرەی بۆ مزگەوتەکە نووسیوە:


مسجدعالی هلو خانی 
حیفش این است که میشود فانی


واتە: مزگەوتە بەرزەکەی ھەڵۆ خانی؛ زۆر حەیفە کە دەبێ فانی. 
## سەرچاوەکان
*جایگاه و وضعیت حکمرانی والیان اردلان در دوره صفوی/ مطلب مطلبی:کتابخانه مجلس شورای اسلامی
----

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:میرنشینی ئەردەڵان
پۆل:میرەکانی ئەردەڵان
ویلایەتەکانی ئەڵمانیا

ئەڵمانیا وڵاتێکی کۆماری فیدڕاڵیە پێک دێت لە شازدە ویلایەتی فیدڕاڵی (بە ئەڵمانی: Bundesland).

پۆل:ویلایەتەکانی ئەڵمانیا
پۆل:دابەشکارییەکانی ئەڵمانیا
پۆل:پێرستەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتان
پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی یەکەمی وڵاتان
پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئەورووپا
کاراگول

**کاراگول** (بە تورکی: Karagül؛ بە کوردی: گوڵی ڕەش)، درامایەکی تورکی ڕۆمانسییە پەخش‌ ئەکرێ لە (Fox Turkey) لەوەتەی ٢٩ی ئازاری ٢٠١٣.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
بخورد

وێنۆک|سووتاندنی بوغورد لە پەرستگەیەک

**بخورد** پێکھاتەی ھەندێ ڕووەک یان درەختە دوای وشککردنەوەی ئەکرێتە ئاگرەوە ئەسوتێنرێ. بەکاردێت بۆ خۆشکردنی بۆنی نێوماڵ. خەڵکی بەزۆری لە بۆنە و جەژن و پرسەکاندا بەکاری دەھێنن. جاران جادووگەران بۆ ڕاونانی گیانە بەدەکان سووتاندوویانە.
دووکەڵی بوغورد چەندین ماددە و تەنۆلکەی زیانبەخش و ژەھرینی تێدایە.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:بوغورد
ویلایەتی برێمن

**برێمن** (بە ئەڵمانی: Freie Hansestadt Bremen) بچووکترین ویلایەتە لە کۆی شازدە ویلایەتی ئەڵمانیا. ئەم ویلایەتە پێک دێت لە دوو شار (برێمن و برێماھاڤن) لە باکووری ئەڵمانیا.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Bremen, state

پۆل:ویلایەتی برێمن
پۆل:مێژووی برێمن
پۆل:ویلایەتەکانی ئەڵمانیا
بوندێستاگ

350px|وێنۆک|باڵەخانەی رایستاگ
**بوندێستاگ** (بە ئاڵمانی: Deutscher Bundestag)، پەرلەمانی فیدراڵی ئاڵمانیایە لە باڵەخانەی رایستاگی شاری بەرلینی پایتەخت.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Bundestag

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:بوندێستاگ
پۆل:ئەنجومەنە خوارووە نیشتیمانییەکان
پۆل:پەرلەمانەکان بەپێی وڵات
فری بی ئێس دی

**فری بی-ئێس-دی**، سیستمێکی کارگێڕیی شێوە-یونیکسە (UNIX-like)، شۆڕبووەوەی توێژینەوەی یونیکسە لەلایەن دەزگای دابەشکردنی نەرمەکاڵای بەرکلەیەوە (BSD). لەسەر پەڕەی فەرمی ئاوا پێناسە کراوە: «سەرچاوەکراوە، جێبەجێکەری ستانداردی شێوە-یونیکسە بۆ x86 (ھەردوو ٣٢بیت و ٦٤ بیت)». ھەرچەندە لەبەر ھۆکاری یاسایی FreeBSD ناتوانێت مارکەی بازاڕی Unix بەکاربھێنێت، لە ھەمان کاتدا بۆ خۆی بەرھەمی BSDیە و پێشتر بە BSD Unix یان Berkley Unix دەناسرا. یەکەم وەشانی فری بی-ئێس-دی لە ساڵی ١٩٩٣دا بڵاو کرایەوە، لە ئێستادا لەناو ئەو سیستەمانەی کە BSDین سێ چارەکیان سەرچاوەکراوەی BSDین.

وێنەی کۆدی فری بی ئێس دی لە گیتھەب و بنکەی کۆدی فەرمیی خۆیدا ھەیە. زۆرینەی کۆدی سەرچاوەی بی ئێس دی بوەتە سەرچاوەی سیستمی کارگێڕی داروین (کە بنەمای ماکئۆس، ئای ئۆ ئێس، ئایپادئۆس و بەرھەمەکانی تری ئەپڵ) ھەروا سەرچاوەی ھەندێکی پلەی ستەیشن ٣ و سیستمی کارگێڕیی پلەی ستەیشن ٤یش ھەر فری بی ئێس دی'ە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
*FreeBSD لەسەر DistroWatch
*FreeBSD لەسەر OpenSourceFeed Gallery

پۆل:نەرمامێرەکانی ١٩٩٣
پۆل:سەکۆکانی کۆمپیوتەر
پۆل:فری بی ئێس دی
پۆل:سیستمی کارپێکردنی ARM
پۆل:سیستمی کارپێکردنی IA-32
پۆل:سیستمی کارپێکردنی پاوەر پی سی
پۆل:نەرمەکاڵایەک کە مۆڵەتی بی ئێس دی بەکاردەھێنێت
پۆل:سیستمی کارپێکردنی ئێکس٦٦-٦٤
خەبات ڕەسووڵی

**خەبات ڕەسووڵی** نووسەر، وەرگێڕ و ڕۆژنامەنووسێکی کوردی خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە. لە ساڵی ١٣٥٩ لە شاری بۆکان، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە دایک بووە. بەکالۆریۆسی  لە کۆلێژی ئاداب لە بەشی کۆمەڵناسی زانکۆی سەلاحەدینی ئەیووبی وەرگرتووە. خاوەنی پێنج کۆمەڵە چیرۆک و ڕۆمانێکی وەرگێڕدراو لە زمانی فارسییەوەیە. 

## بەرھەمەکان
# ساڵە شەرابییەکان، کۆمەڵە چیرۆک، ساڵی٢٠٠٦، سەنتەری ڕووناکبیری ھەتاو، ھەولێر
# نۆڤلێتی گاوخونی، جعفر مدرس صادقی، وەرگێڕان، ساڵی٢٠٠٨، دەزگای موکریانی، ھەولێر
# واران، کۆمەڵە چیرۆک، ساڵی٢٠١٤، یەکێتی نووسەرانی کورد، ھەولێر
# چەمەدانی بەتاڵ، ٢٠١٨، چاپخانەی ئەرزان، سۆئێد
# چیرۆکە نەنووسراوەکانی قاڕنێ، ٢٠٢١، چاپخانەی ئەرزان، سۆئێد
# کتێبی دوو زمانەی کوردی/ نۆروێژی گیتارژەن،٢٠٢٣، چاپخانەی ئەرزان سۆئێد

## سەرچاوەکان
# https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214411119036&lng=1
# -http://www.mukiryani.com/book_pro1.php?id=18
# https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=21976&type=farhang 
# https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20200616144053384987
# https://www.rabari.org/?p=2932 
# https://www.basnews.com/so/babat/684804
# http://www.rojikurd.net/waran-xebat-resouli/ 
# https://www.facebook.com/xebat.rasuli
تیم مەککۆرد

**تیم مەککۆرد** (ئینگلیزی: Tim McCord) لە سکارمامێنتۆی کالیفۆرنیا لەدایک بووە و تەمەنی ٣٦ ساڵە، بە باسژەنی گرووپی ڕۆک و مێتاڵی ئەمریکی ئێڤەنێسنس ناسراوە.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:ژەنیارانی ڕۆک
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەندامەکانی ئێڤەنێسنس
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
ڕاکی گرەی

**ڕاکی گرەی** (ئینگلیزی: Rocky Gray) (ڕۆژبوون: ٢ی تەمووزی ١٩٧٤) یەکێک بووە لە ھونەرمەندی مۆسیقای مێتاڵی ١٩٩٠ەکان.
باشتر ناسراوە بە گیتاڕژەنی سەرەکی بۆ لیڤین ساکریفاسس و تەپڵژەنی وی ئار زە فۆڵێن و تەپڵژەنی پێشووی گروپی ڕۆکی ئەمریکی ئێڤەنێسنس.

## سەرچاوەکان
*ویکی فەڕەنسی

پۆل:ژەنیارانی ڕۆک
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەندامەکانی ئێڤەنێسنس
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان
سعوود کوڕی عەبدولعەزیز

**سعوود کوڕی عەبدولعەزیز ئال سعوود** (عەرەبی: سعود بن عبد العزیز آل سعود) (١٥ی کانوونی دووەمی ١٩٠٢ – ٢٣ی شوباتی ١٩٦٩). شای پێشووی عەرەبستانی سعوودی بوو.
شا سعوود لە ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٥٣ تاکو ٢ تشرینی دووەمی ١٩٦٤ دەسەڵاتی لە عەرەبستانی سعوودی ھەبووە. بەھۆی کودەتای برایەکەی شا فەیسەل لە دەسەلاتداری سعودییە لادرا.
ئەو کوڕی عەبدولعەزیز یەکەمین شای سعوودیە بووە و ھەروەھا برای فەھەد کوڕی عەبدولعەزیز شای پێشووی عەرەبستانی سعودییەیە. عەبدوڵڵا کوڕی عەبدولعەزیز شای پێشووی سعودییە برای شا سعوود بوو.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٢
پۆل:مردووانی ١٩٦٩
پۆل:شاکانی سعوودیە
جۆرج ودکاک

**جۆرج ودکاک** (٨ی ئایاری ١٩١٢، وینیپەگ لە کەنەدا - ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٥)، بە منداڵی خێزانەکەی دەچنە بەریتانیا، ساڵی ١٩٤٩ دەگەڕێنەوە بۆ کەنەدا و نیشتەجێی ئەم وڵاتە دەبنەوە. ئەو سەرەتا وەک شاعیر ھاتە مەیدانەوە و دەیەی١٩٣٠ کۆمەڵە گۆڤارێکی بچووکی بڵاو کردەوە. ئاشتیخوازی ودکاک ئەوی بەرەو ئەنارکیزم ھاندا، لەبەر دژایەتیکردنی توندوتیژی، دەستەبەری دژایەتی بەزۆر کارکردن و چەوساندنەوە. لەم نێوانەدا ھاوڕێیەتی لەگەڵ ماریە لویز بەرنەری، ڕۆڵێکی گرنگی لە ھاندانی ئەو بۆ چالاکی ئەنارکیستی لە ساڵانی ١٩٤٠ تا ١٩٤٩دا ھەبوو. ئەو مامۆستای زمانی ئینگلیزی زانکۆی واشینگتن و ھەروەھا مامۆستای زمانی ئینگلیزی و توێژینەوەی ئاسیایی لە زانکۆی بریتیش کۆڵۆمبیا بوو، بەڵام ساڵی١٩٦٣ لە وانەگوتنەوەی زانکۆ دەستی ھەڵگرت و ھەموو کاتی خۆی بۆ نووسین تەرخان کرد. ودکاک یەکێک لە سەرنووسەرانی بڵاوکراوەکانی لێدوانی جەنگ و ئازادی بوو. ھەروەھا سەرنووسەری بڵاوکراوەی ئەدەبیاتی کەنەدا بوو.

کتێبەکانی چەندین خەڵاتی وێژەیی بردووەتەوە و ساڵی ١٩٧٣ بەھۆی دەستکەوتەکانی لە نووسینی کتێبی ھونەری و زانستی مرۆڤی خەڵاتی مۆلسۆنی پێ بەخشرا. نزیک چل کتێبی نووسیوە، زۆرتر بریتین لە گەشتنامە، مێژوو، شیعر، ڕەخنەی وێژەیی و ژیاننامەی پێشەنگان و بژاردەکانی ئەنارکیزم. ئەم ژیاننامانە لەبارەی پیتەر کرۆپۆتکین، پڕۆدۆن، ئۆسکار وایڵد و لایەنگرانی ئەنارکیزم وەک ئاڵدوس ھاکسلی و جۆرج ئۆروێڵە.

## سەرچاوەکان
* Woodcock, George (1975), Anarchism, U.S.A.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٢
پۆل:مردووانی ١٩٩٥
پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان
پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان
پۆل:وتارنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم
مردنەکان لە ٢٠١٦

## کانوونی دووەم
## شوبات
## ئازار
### [[٦ ئازار|٦]]
* نانسی ڕێیگن، ۹۴، هاوسەری ڕۆناڵد ڕێیگن و خانمی یەکەمی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە نێوان سالانی ۱۹٨۱ و ۱۹٨۹.
## حوزەیران
## حوزەیران
* محەممەد عەلی کلای، ٧٤، بوکسێری ئەمریکی.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی مردنەکان بەپێی ساڵ

## سەرچاوەکان

*
پۆل:٢٠١٦
پۆپەشمین

**پۆپەشمین** تەنراوێکی تەنک و شاش و زبرە. جۆڵا، لە لۆکە یان کەتان یان ئاوریشم ئەیچنێ. کەسێ بنوێ ئەشێ بۆ خۆداپۆشین بیدا بە خۆیدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:جلوبەرگ
پۆل:جۆڵایی
وەڵام

**وەڵام** یان **بەرسڤ** ئەو شتەیە کە دەوترێت یان دەنووسرێت یان ئەنجام دەدرێت وەکوو کاردانەوەیەک بۆ پرسیارێک، ئاگادارکردنەوەیەک یان بارودۆخێک. دەکرێت وەڵام چارەسەر یان تۆڵەسەندنەوە یان بەرپرسیارێتی بێت.

## ئەمانەش ببینە
*لێپرسینەوە

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یاسای ھاوبەش
پەچە (ئاژەڵداری)

وێنۆک|پەچە

**پەچە**(پەرچە) لە ئاژەڵداریدا؛ شوێنێکی داخراو و سەرنەگیراوە، بە تەیمان بە بەرزایی مەترێ زیاتر چواردەوری گیراوە. تەرخان کراوە بۆ مۆڵدانی مەڕ و بزن، بە تایبەتی لە شەوانی بەھار و ھاوین.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:کەرەستەکانی گیانلەبەران
پۆل:بینا وەرزێرییەکان
پۆل:ئاژەڵەکان
کۆلن

وێنۆک|شاری کۆلن لە چەند وێنەیەک دا
**کۆلن** (بە ئەڵمانی: Köln) گەورەترین شاری ویلایەتی (ڕاینی باکوور-وێستفالیا)یە وە چوارەم گەورەترین شاری ئەڵمانیایە لەدوای (بەرلین، هامبورگ وە میونشن).

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Cologne

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:کۆلن
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ڕاین
پۆل:شارە پیرۆزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١ەمی پ.ز
پۆل:شارەکانی باکووری ڕاینی-وێستفالیا
پۆل:شوێنەکانی ھۆلۆکۆست لە ئەڵمانیا
پۆل:ئەندامانی خولی ھانزێتیک
پۆل:شار و شارۆچکەکانی ڕۆمانی لە ئەڵمانیا
پۆل:شوێنەکانی حەجی کاتۆلیک
پۆل:ڕینلاند
پۆل:شوێنی بەخاکسپاردنی پیپینیەکان
پۆل:دامەزراوەکانی ٣٠ ساڵ پێش زایین
پۆل:شارە ئیمپراتۆرییە ئازادەکان
پۆل:کۆڵۆنیا (ڕۆمان)
پۆل:٣٨ ساڵ پێش زایین
بووندێسراتی ئەڵمانیا

350px|وێنۆک|چەپ|خانووی برووسیا، بەرلین

**بووندێسرات** (دەقاودەق: ئەنجومەنی فیدڕاڵی) (بە ئەڵمانی: Deutscher Bundesrat)، شوێنی یاسادانانە کە نوێنەری هەر شازدە ویلایەتی ئەڵمانیا تێدا کۆئەبنەوە لەسەر ئاستی ئەڵمانیادا.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Bundesrat of Germany

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
کوردانی ئەڵمانیا

**کوردانی ئەڵمانیا** (بە ئەڵمانی: Kurden im deutschsprachigen Raum)، کۆمەڵگەیەکی کوردی گەورە ھەیە لە ئەڵمانیا کە ژمارەیان لە نێوان ٦٥٠ ھەزار بۆ یەک ملیۆن کەسە. ھۆی ئەم ڕێژە زۆرەی کوردان لە ئەڵمانیا بەھۆی شەڕی ناوخۆیی سووریا کە کوردانی سووریان و کوردانی عێراق. ئەم ژمارە زۆرەی کورد وا لە ئەڵمانیا دەکات کە ببێت بە گەورەترین وڵات لەڕووی ژمارەی پەنابەرە کوردەکان.

## ئەمەش ببینە
* کۆنفیدراسیۆنی کۆمەڵە کوردستانییەکان لە ئەڵمانیا (کۆن-مەد)

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلزی؛ Kurds in Germany

*
پۆل:ئەڵمانییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد
ھانیە تەوەسولی

**ھانیە تەوەسولی** (فارسی: هانیه توسلی) خانمەکتەرێکی ئێرانییە. براوەی خەڵاتی باشترین ئەکتەر بوو لە فێستیڤاڵی فیلمی فەجر بۆ ساڵی ٢٠١٢.

## ژیان
لە ٤ی حوزەیرانی ١٩٧٩ لەدایکبووە لە ھەمەدان. باوکی لە ١٩٩٩ مردووە، ئەو خوشکی بچووکی ڕۆژنامەنووس و ڕەخنەگری فیلم ھۆما تەوەسولییە.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی، «Hanieh Tavassoli»، ئاداری ٢٠١٦.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:خەڵکی ھەمەدان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی
پۆل:زیندووان
دوایینی ئێمە

**دوایینی ئێمە **() یارییەکی سەرکێشی-ئاکشن، ترسناک، لەلایەن کۆمپانیای (Naughty Dog)ەوە پەرەی پێدراوە، لەلایەن کۆمپانیای (Sony Computer Entertainment)ەوە بڵاوکرایەوە و بە تایبەت بۆ ئامێری پلەی ستەیشن ٣ لە ڕێکەوتی ١٤ی تەممووزی ٢٠١٣. یارییەکە دواتر وەشانێکی تری لێدەرچوو
بەناوی (The Last of Us: Remastred) ئەمجارەیان بۆ ئامێری پلەی ستەیشن ٤ ئەویش لەبەرواری ٢٩ ی حوزەیرانی ٢٠١٤ دەرچوو.

یارییەکە لەڕوانگەی کەسی سێیەمەوە یاری پێدەکرێ, چەکی جیاواز لەناو یارەکەدا بەکاردەھێنرێ، جگە لەوەش دەتوانی بەشێوەی بێدەنگی (دزەکردن) دوژمنەکانت بکوژیت.
جگە لەوەش کەسی یاریکەر ڕێگەی پێدەدرێ، کە چەکەکانی نوێ بکاتەوە. بە بەکارھێنانی ئەو شتانەی لە گەڕانەکان دەیدۆزێتەوە. جگە لەوەش دەتوانی بەشێوەی ئۆنڵاین زیاد لە ھەشت یاریکەر بەیەکەوە یاری بکەن.

گەشەپێدانی یارییەکە لە ساڵی ٢٠٠٩ دەستیپێکرد. دوای بڵاوبوونەوەی یاری Uncharted 2. پەیوەندییەکەی نێوان جۆوێل و ئێلی بناغەی چیڕۆکەکەیە، لەگەڵ چەندەھا ئامرازی تری نێو چیڕۆکەکە.

دوای ئەوەی لە کانوونی یەکەمی ٢٠١١ یارییەکە کرایە فەرمی ژمارەیەکی زۆر لەبەکارھێنەرانی پلەیستەیشن چاوەڕوانی
یارییەکە بوون. دواتر یارییەکە بووە یەکێ لەپڕفرۆشترین یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣ و ٤ کە تێیدا نزیکەی ١٫٣ میلیۆن دانەی لێ فرۆشرا تەنھا لە ھەفتەی یەکەم، و ھەشت ملیۆنیش لە ١٤ مانگی یەکەمدا. یارییەکە بە بەھێزترین یاری دادەنرێ لەمێژووی یارییە ڤیدیۆیەکان و چەندەھا خەڵاتی جیا جیای بردەوە لەنێویاندا باشترین یاری ساڵ.

بەشی دووەمی یارییەکە لە ئێستادا بەردەستە، لە ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ بڵاوکرایەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:یارییە ڤیدیۆیییەکانی ٢٠١٣
پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٣
پۆل:کایە ئەلیکترۆنییەکانی پەیوەست بە کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە
پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣
پۆل:گەمەکانی پلەی ستەیشن ٤
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون
پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٤
پۆل:دوایینی ئێمە
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ کۆمیکەکان گونجێنراون
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ بەرنامە تەلەفزیۆنییەکان گونجێنراون
پۆل:یارییە ڤیدیۆییە دزێوەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان گونجێنراون
فەھەد کوڕی عەبدولعەزیز

**فەھەد کوڕی عەبدولعەزیز** پێنجەمین شای عەرەبستانی سعودی و ھەشتەمین کوڕی عەبدولعەزیز ئال سعود بنیاتدانەری شانشینی سعوودیە بوو. شا فەھەد لە سالی ٢٠٠٥ زایینی و لە تەمەنی ٨٤ سالی دا کوچی دوایی کرد.

## ژیاننامە
ئەو لە سالی ١٩٢٣ لەدایک بوو. فەھەد گەورەترین کوڕی دایکی "'حسسە کچی سەدیر"' بوو. دایکی پێنجەمین و خوشەویست ترین ھاوسەری باوکی بوو کە کوڕەکانیان بە حەوت سەدیری بەناوبانگن. خوێندنی سەرەتایی خوی لە قوتابخانەی پاشایەتی ریاز تەواو کرد و دواتر لە دەزگای زانستی مەککە بەردەوامی بە خوێندن دا. فەھەد بەر لەوەی پوستی جێنشینی سعوودیە لە سالی ١٩٧٥ دا وەربگرێت، ھەندێک پوست وەکو یەکەمین وەزیری رەوشەنبیری لە سالی ١٩٥٣ و وەزیری دەولەت لە سالی ١٩٦٣ و پوستی جێگری سەروک وەزیری لە سالی ١٩٦٧ وەرگرتووە. لە سالی ١٩٧٥ و لە دوای مردنی شا فەیسەل، فەھەد بوو بە جێنشینی شا خالدی برای و لە سالی ١٩٨٢ دوای مردنی شا خالید بوو بە شای سعوودیە. ھەرچەندە بەر لەوەی کە لە حوزەیرانی ١٩٨٢ ببێتە شای سعوودیە، لە پشت پەردەی سیاسی ڕولێکی گرنگ ھەبوو.
فەھەد ھەندێک پوست وەکو سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای نەوت و کانزاکان، سەرۆکی ڕێکخراوی پاشایەتی پیشەسازیی جەبیل و یەنبوع، سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای زانکوکان، سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای گەنجان، سەرۆکی لیژنەی باڵای سیاسەتەکانی پەروەردە، سەرۆکی لیژنەی باڵای کاروباری حەج، سەرۆکی ڕێکخراوی پاشایەتی پێشکەوتووی مەدینە بەدەستەوە بوو. ئەو دەمەی کە شا فەھەد بوو بە شای سعوودیە، نەوت بھایێکی زور باش بە خویەوە بینی و بە نرخێکی بەرز فروشرا کە ئەمەش عەرەبستانی سعوودیە لە ووڵاتێکی ھەژاری بیابانی گوردڕا بوو یەکێک لە ھێزە گەورەکانی ئابوری جیھان. لە ماوەی سالەکانی شەڕی ئێران و عێراق بە پارەیەکی گەورەوە یارمەتی سەددام حوسێن دا، بەڵام لە کاتی داگیر کردنی کوێت لە لایەن عێراقەوە لە سالی ١٩٩١ داوا لە ویلایەتە یەکگرتووەکان کرد کە ئەم میرنشینە بچوکە ئازاد بکات. لە سەردەمی دەسەلاتداری شا فەھەد پەیوەندییەکانی ئەەمریکا و عەرەبستان بەھێز کەووت و دوای ئوپەراسیونی گەردەلوولی بیابان کە دوای ھێرش کردنی عێراق بو سەر کوێت لە لایەن ئەمریکا و ھاوپەیمانەکانی لە ناوچەکە روویدا، ئەم پەیوەندیە لە بواری لەشکەریش دا فراوان بوو. شا فەھەد لە سالەکانی ھەشتاکان دا پروژەی ناساندنی ئیسرائیل لە لایەن عەرەبەکان پێشکێش کرد و ڕابەرانی ووڵاتانی عەرەبی لە دانیشتنەکانی سەرۆکەکان لە شاری (فاس) لە مەغریب ئەم پروژەیە پەسەند کردن. فەھەد لە سالی ١٩٨٦ ناسناوی شا (ملک) ھەلوەشاند و ناوی (خادم الحرمین الشریفین) بو خوی ھەلبژارد. لە سالی ١٩٩٥ شا فەھەد تووشی جەلتەی مێشک بوو و لە لایەن جەستەوە بەرەو خرابی دەڕوویشت و نەچار بوو کە کورسیی تایرەدار بەکاربھێنرێت و ھەرچەندە بەناو شای سعوودیە بوو بەڵام لەوە دواتر بەڕێوەبردنی کارووباری روژانەی ووڵات لە ئەستووی میر عەبدوڵڵای برای دا بوو. شا فەھەد لە ڕێکەوتی ١ ئابی ٢٠٠٥ کوچی دوایی کرد. پێشبینی دەکرا لەدوای شا فەھەد، میر عەبدوڵڵا کوڕی عەبدولعەزیزی براکەی ببێتەشا و میر سوڵتان کوڕی عەبدولعەزیز وەزیری بەرگری ئێستا پوستی جێنشینی وەربگرێت. ھەرچەندە ناکووکی لە سەر ئەم پێشنیارە لە نێوان ئەندامانی بنەمالەی دەسەلاتدار دروست بوو، بەڵام دواتر میر عەبدوڵڵا کوڕی عەبدولعەزیز بوو بە شای ئەم ووڵاتە. بەپێی یاساکانی عەرەبستان، تەنیا مندالە نێرینەکانی عەبدولعەزیز کوڕی عەبدولرەحمان دەتوانن پوستی پاشایەتی ئەم ووڵاتە وەربگرن و شاھەکە لە نێوان بەتەمەنترین کوڕەکان ھەلدەبژێرن.

## سەرچاوەکان
*  شا فەھەد لە ویکیپیدیای فارسی

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣
پۆل:مردووانی ٢٠٠٥
پۆل:شاکانی سعوودیە
تۆڕی میدیایی بیابان

**تۆڕی میدیایی بیابان**
[174x174px|وێنۆک|چەپ|لۆگۆی کەناڵەکان بەهەمان دیزایین، بە[ڕەنگی سەوز]]
تۆڕێکی تەلەڤیزیۆنیی نێوخۆیییە لە باشووری کوردستان، لە ٥ کەناڵ پێکدێت. لەسەر سیستمی دیجیتاڵ (DVBT) بەکوالێتی (HD) پەخشی بەرنامەکانیان دەکەن. ھەر کەناڵێک تایبەتمەندی خۆی ھەیە لە پەخشکردنی بەرنامەکانی.

**کەناڵەکانی تۆڕی میدیایی بیابان**
* بیابان خێزانی - Biaban family HD
* بیابان وەرزشی - Biaban sports HD
* بیابان فیلم - Biaban movies HD
* بیابان میوزیک - Biaban music HD
* بیابان دۆکیۆمێنتاری - Biaban doc HD

## سەرچاوەکان
* ماڵپەڕی خەندان

ماڵپەڕی کۆمپانیای بیابان 

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
نورگول یشیلچای

**نورگول یشیلچای** (بە تورکی: Nurgül Yeşilçay)، لەدایکبووی ٢٦ی مارچی ١٩٧٦ـە لە ئەفیۆنکەرەحەسار، تورکیا لەدایکبووە. ئەکتەرێکی تورکییە.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Nurgül Yeşilçay

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمە ئەکتەرە تورکەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە تورکەکانی فیلم
پۆل:خانمەکتەرە تورکەکانی سەر شانۆ