open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
تیان وین-١

[وێنۆک|نیشاندانی نمونەیەکی گەڕۆکی تیان وین١ لە کۆنگرەی فەلەکی نێودەوڵەتی لە شاری [برێمن لە وڵاتی ئەڵمانیا ساڵی ٢٠١٨]]

**کەشتی ئاسمانی تیان وین١** ھەروەھا کەشتییەکە بەناوبانگە بە ناوی دووەمی (وۆخینگ-١) پڕۆژەیەکی تایبەتی بواری بۆشایی ئاسمانە کە لەلایەن وڵاتی چینەوە سەرپەرشتی دەکرێ، کەشتییە ئاسمانییەکە بە ئامانجی لێکۆڵینەوە لەسەر ھەسارەی بارام دروستکرا، ھەروەھا پێکدێ لە سێ بەش (کەشتییەکی خوولگەیی - گالیسکەیەکی جێگیر - گەڕۆکێک)، ئەو کەشتییە ئاسمانییە ھەڵدرایە دەرێی زەوی لە ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٠ بە مووشەکی قوڕسی (لونگ مارش٥) لە ناوەندی ویشانگ لە دوورگەی ھاینان، تیان وین یەکەمین هەوڵی وڵاتی چینە بگاتە هەسارەی سۆر، ئەو کەشتیە ئامێرە گەیشتە هەسارەی بارام لە ١٠ی شووباتی ٢٠٢١

## سەرچاوەکان
* جەدوەلی کاتی ھەڵدانە بۆشاییەکان
* یەکەمین کەشتی بارامی وڵاتی چین
* چین کەستیەکی ئاسمانی بەڕووی هەسارەی سۆر دەتەقێنێ بە ئامانجی گەیشتن بەو هەسارەیە

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:گەردوون
پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان
پۆل:گەڕۆکی ئاسمانی
پۆل:کەشتییە ئاسمانییەکان
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین

وێنۆک
**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین** (بە ئینگلیزی: Argentina national football team) نوێنەری وڵاتی ئەرژەنتینە لە پاڵەوانێتییەکانی تۆپی پێ ساڵی ١٨٩٣ یەکێتی تۆپی پێی ئەرژەنتین دامەزرا وە ساڵی ١٩١٢ بووە ئەندامی فیفا. یەکەم یاری نێودەوڵەتی بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئۆرغوای بوو لە ساڵی ١٩٠١ کە بە ئەنجامی (٢–٣)یارییەکەی بردەوە. ساڵی ١٩٣٠ بۆیەکەم جار لە مێژووی خۆیدا بەشداری جامی جیھانی فیفای کرد. گەورەترین بردەنەوە کە بەدەستی ھێنابێت لە مێژوو خۆیدا ساڵی ١٩٤٢ بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێکوادۆر بوو کە بە ئەنجامی ١٢ گۆڵی بێ بەرامبەر یارییەکەی بردەوە.
وێنۆک

## دەست کەوتەکان
[وێنۆک|[دیێگۆ مارادۆنا یەکێک لە باشترین یاریزانەکانی جیھان و ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین لە سەدەی ٢٠]]

**جامی جیھانی فیفا**
[وێنۆک|[لیۆنێل مێسی گۆڵکار و بەناوبانگترین یاریزانی ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین]]
* سێ جار نازناوەکەی بەدەست ھێناوە (١٩٧٨ - ١٩٨٦ - ٢٠٢٢)
* سێ جار پلەی دووەمی لە جامی جیھانی فیفا بەدەست ھێناوە (١٩٣٠ - ١٩٩٠ - ٢٠١٤)

**کوپا ئەمریکا**
* ١٦ جار نازناوی کوپا ئەمریکای بەدەست ھێناوە (١٩٢١ - ١٩٢٥ - ١٩٢٧ - ١٩٢٩ - ١٩٣٧ - ١٩٤٢ - ١٩٤٥ - ١٩٤٦ - ١٩٤٧ - ١٩٥٥ - ١٩٥٥- ١٩٥٩ - ١٩٩١ - ١٩٩٣ - ٢٠٢١ - ٢٠٢٤)

* ١٤جار پلەی دووەمی لەم پاڵەوانێتییە بەدەست ھێناوە      (١٩١٦ - ١٩١٧ - ١٩٢٠ - ١٩٢٣ - ١٩٢٤ - ١٩٢٦ - ١٩٣٥ - ١٩٤٢ - ١٩٥٩ - ١٩٦٧ - ٢٠٠٤- ٢٠٠٧ - ٢٠١٥ - ٢٠١٦)
* ٥ جار پلەی سێیەمی بەدەست ھێناوە                            (١٩١٩ - ١٩٥٦ - ١٩٨٩ - ٢٠١٩)
* ٢ جار پلەی چوارەمی بەدەست ھێناوە (١٩٢٢ – ١٩٨٧)
**جامی کیشوەرەکان**
* ٢ جار نازناوی جامی کیشوەرەکانی بەدەست هێناوە                  (١٩٩٢ - ٢٠٢٢)

## سەرچاوەکان
* Argentina get the ball rolling 
* ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
پۆل:تیمەکانی تۆپی پێی یەکێتی نیشتمانی ئەمریکای باشوور
فۆرزا ھۆرایزن ٤

**فۆرزا ھۆرایزن ٤** () یارییەکی ڤیدیۆییی پێشبڕکێیە. لە ساڵی ٢٠١٨ لە کۆمپانیای Playground Games دەرکەوت، دواتر لە کۆمپانیای Microsoft Studios بڵاوکرایەوە.  لە ڕۆژی ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨، لەسەر ئێکس بۆکس ١, مایکرۆسۆفت ویندۆز، بڵاوکرایەوە، ئەمەش دوای ئەوەی لە کۆنفڕانسی ئی ٣ ڕاگەیەندرابوو. لۆکەیشنی یارییەکە لە شوێنێکی خەیاڵییە لە بەریتانیا، 

## بەشەکان
*فۆرزا ھۆرایزن
*فۆرزا ھۆرایزن ٢
*فۆرزا ھۆرایزن ٣
*فۆرزا ھۆرایزن ٥

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٨
پۆل:گەمەکانی ویندۆز
پۆل:گەمەکانی ئێکس بۆکس وان
پۆل:یارییەکانی ویندۆز
پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە لە بەریتانیا پەرەیان پێدراوە
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان
پۆل:کایەکانی پانیک بەتن (کۆمپانیا)
پۆل:کایە بەرزکراوەکانی ئێکس بۆکس وەن ئێکس
پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس سیریز ئێکس و سیریز ئێس
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە جیھان کراوەکان
پۆل:کایەکانی ئێکس بۆکس کڵاود گەیمینگ
میلیتۆس

وێنۆک|تیاترۆی میلیتۆس
**میلیتۆس** یان **میلیتوس** یان **میلەت** (بە یۆنانیی کۆن: Μῑ́λητος؛ بە تورکی: Milet) شارێک بوو لە یۆنانی کۆندا لە کنارێنی ڕۆژاواییی ئاناتۆلیاوە. کەلاوەکانی لە پارێزگای ئایدینی تورکیای ئەمڕۆدا ھەڵکەوتوون. پێش ھێرشی ئێرانییەکان لە ناوەڕاستی سەدەی شەشەمی پێش زایین، میلیتۆس دەوڵەمەندترینی شارەکانی یۆنان بوو.

میلیتۆس زێدی تالیس و ئاناکسیماندرۆس و ئاناکسیمینیس و گەلێک لە ناودارانی تری یۆنانە.

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پێگەکانی یۆنانی کۆن لە تورکیا
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ھۆندووراس

وێنۆک
**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ھۆندووراس**(بە ئینگلیزی :Honduras national football team) نوێنەری وڵاتی ھۆندووراسە لە پاڵەوانێتییەکانی تۆپی پێ. یەکەم یاری نێودەوڵەتی ساڵی١٩٢١ بەرامبەر ھەڵبژاردەی گواتیمالا بوو. کە بە ئەنجامی (١٠–١)یارییەکەی دۆڕاند کە بە یەکێک لە گەورەترین شکستەکانی، ئەم ھەڵبژاردەیە دادەنرێت. سێجار بەشداری جامی جیھانی فیفای کردووە یەکەم بەشداری بۆ ١٩٨٢ دەگەرێتەوە ھەرەوەھا یەک جار بەشداری جامی کوپا ئەمریکای کردووە لە ساڵی ٢٠٠١

## سەرچاوەکان
* ھەڵبژاردەی ھۆندووراس

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
قوتابخانەی میلیتۆسی

[وێنۆک|شوێنی [میلیتۆس لە کنارێنی ڕۆژاواییی ئەنادۆلدا، ماڵی تالیس، ئاناکسیماندرۆس و، ئاناکسیمینیس.]]
**قوتابخانەی میلیتۆسی** قوتابخانەیەکی فیکری بوو لە سەدەی شەشەمی پێش زاییندا. ئەندێشەگەلی سەر بەو قوتابخانەیە لەلایەن سێ فەیلەسووفی خەڵکی شاری میلیتۆسەوە شرۆڤە کراون: تالیس، ئاناکسیماندرۆس و، ئاناکسیمینیس. ئەم سێ کەسە، دژی باوەڕە باوەکانی سەردەمی خۆیان لەمەڕ جیھان و چۆنییەتیی پێکھاتن و شێوەگرتنی وەستان. پێش ئەمان، تەنیا ڕوونکردنەوەیەک کە بۆ دیاردەکان لە سروشتدا ئەدرا خواست و ئیرادەی خواکان بوو. بەڵام بە لای ئەمانەوە سروشت شیاوی لێڕوانین و تێگەیشتن بوو و، بەم بۆنەوە ئەکرێ بڵێین بەڕاستی یەکەم فەیلەسووفگەلی زانستی بوون.

ھەوڵ و کۆششی ئەم سێ فەیلەسووفە زیاتر ئەوە بوو کە ئەو جەوھەرە یا ئەو ماکە بنەڕەتییە کە جیھانی لێ دروست بووە ( یا ماکەی ماکەکان) دەسنیشان بکەن. ئەو ماکەیە بە لای تالیسەوە ئاو، بە لای ئاناکسیماندرۆسەوە بێسنوور و، بە لای ئاناکسیمینیسەوە ھەوا بوو.

قوتابخانەی میلیتۆسی و قوتابخانەی یۆنیایی یەکێ نین. قوتابخانەی یۆنیایی ھەم داگری بیروڕا و فەلسەفەی میلیتۆسییەکانە، و ھەم داگری فەلسەفەی ھزرڤانانی تریشە کە خەڵکی میلیتۆس نەبوون، وەک ھێراکلیتوس.

## ئەمانەش ببینە
* فەلسەفەی پێشسوقراتی

## سەرچاوەکان

پۆل:فەیلەسووفانی یۆنانی کۆن
پۆل:فەلسەفەی پێشسوقراتی
درایڤەر: سان فرانسیسکۆ

وێنۆک**درایڤەر: سانفرانسیسکۆ** ()یارییەکە لە جۆری ئاکش، سەرکێشی و لێخوڕینی ئۆتومبێل. یارییەکە لە ئەیلوولی ٢٠١١ بڵاوکرایەوە بۆ ویندۆز، پلەی ستەیشن ٣، ئێکس بۆکس ٣٦٠ بەردەستە. دواتر وەشانێکی دیکە بۆ سیستەمی ئەپڵ مەک ئۆئێس لە ئازاری ٢٠١٢ وەشێنرا. یارییەکە لەلایەن کۆمپانیای «یوبی سۆفت ڕیفلیکشنز» گەشەی پێدرا، دواتر لە کۆمپانیای «یوبی سۆفت ئینتەرتەیمێنت» بڵاوکرایەوە. لەکاتی بڵاوکردنەوەی یارییەکە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی باشی بۆکرا، لەگەڵ دەرچونەکەی چاپی «ویی-Wii» ئەوا یارییەکە بۆچوونی جیاوازی لەسەر دەربڕا. یارییەکە بەکۆمەڵییە، کۆمەڵێک یاریزان دەتوانن بەیەکەوە یاری بکەن.

## یاریکردن
یارییەکە تایبەتمەندی لادانی نوێی ھەیە، یاریزان دەتوانێت لە ئۆتۆمۆبیلێکەوە بچێتە سەر ئۆتۆمبێلێکی تر بەبێ ھاتنەدەرەوە لەناو چیڕۆکی یارییەکە، یەکێک لە بیرۆکەی یارییەکە لە بەرنامەی گووگڵ ئێرت وەرگیرابوو، لە یارییەکەدا، یاریزان دەتوانن بە L1 لەسەر پلەی ستەیشن ٣ پاڵ بنێن، یان دەتوانن بە دوگمەی چەپ لە «ئێکس بۆکس ٣٦٠» شان بدەن.

## ئۆتۆمۆبیلەکان
یارییەکە زنجیرەیەکی بێھاوتایە لەشاری سان فرانسیسکۆ، یارییەکە مۆڵەتی پێدراوە کە ئۆتۆمۆبیلی ژیانی ڕاستەقینەی تێدابێت، بەتایبەت وەک ئۆتۆمبێلەکانی شیڤرۆلێت، ئاودی، ئەلفا ڕۆمیۆ، ئەستۆن مارتین، بێنتڵی، ئۆتۆمبێلی ڕوف، دۆج، فۆرد، ئێم سی لارین، ھەمەر، شێڵبی، لامبۆرگینی.

## چیرۆک
یارییەکە درێژە دەداتە چیرۆکی جۆن تانەر، ئەو پاڵەوانەی لەبەشەکانی تری (درایڤەر ١، درایڤەر ٢، درایڤەر ٣) ھەبوو، ڕووداوێکی بەسەردا دێت کە بێھۆش دەبێت، ئەو کەسەی ڕووداوەکەی بەسەرھێنا ناوی جێریچۆ دوژمنی جۆن تانەرە، لە کۆتای یاری درایڤەر ٣ لەبەندینخانە ڕزگاری بوو، لەم بەشەدا بە بە جۆن گەیشت.

## پەرەسەندن
یارییەکە لە دەوروبەری پێنج ساڵ لە گەشەپێداندا بوو، لە ساڵی ٢٠٠٥ بەفەرمی بڕیاردرا کە یارییەکە بەرھەم بھێندرێت، ئەمەش لەکاتی ڕاگەیاندنێکی سۆنی بوو کە تێیدا لیستی ١٠٢ یارییان ڕاگەیاند کە بۆ پلەی ستەیشن ٣ بڵاودەکرێنەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١١
پۆل:گەمەکانی ویندۆز
پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس ٣٦٠
پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣
پۆل:یارییەکانی وی
پۆل:یارییەکانی ویندۆز
پۆل:کایەکانی مەک ئۆئێس
پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ کۆمیکەکان گونجێنراون
پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە لە بەریتانیا پەرەیان پێدراوە
پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان سەبارەت بە خەونەکان
پۆل:کایەکانی ئەکشن-سەرکێشی
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە جیھان کراوەکان
پۆل:کایەکانی یوبی سۆفت
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆلۆمبیا

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆلۆمبیا**(بە ئینگلیزی: Colombia national football team) نوێنەری وڵاتی کۆلۆمبیایە لە پاڵەوانێتییەکانی تۆپی پێ. یەکێتی تۆپی پێی کۆڵۆمبیا ساڵی١٩٢١ دامەزرا یەکەم یاری نێودەوڵەتی ساڵی١٩٣٨ بەرامبەر ھەڵبژاردەی مەکسیک بوو کە بە ئەنجامی (٣–١)یارییەکەی دۆڕاند. گەورەترین شکستی بەرامبەر ھەڵبژاردەی بەڕازیل لە ساڵی ١٩٥٧ بوو کاتێک بە ئەنجامی (٩–٠)یارییەکەی دۆراند. شەش جار بەشداری جامی جیھانی فیفای کردووە یەکەم بەشداری بۆ جامی جیھانی سالێ١٩٦٢ دەگەرێتەوە ھەرەوەھا ٢١ جار بەشداری جامی کوپا ئەمریکای کردووە باشترین ئەنجامیش بەدەستی ھێنابێت لەم پاڵەوانێتییە ساڵی ٢٠٠١ کاتێک توانی نازناوەکە بەدەست بھێنێت

## بەستەرەدەرەکییەکان
یەکێتی تۆپی پێی کۆڵۆمبیا لە ماڵپەڕی فیفا 
لاپەڕەی فەیسبووکی ھەڵبژاردەی کۆلۆمبیا

## سەرچاوەکان
ھەڵبژاردەی کۆلۆمبیا
 

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
پۆل:تیمەکانی تۆپی پێی یەکێتی نیشتمانی ئەمریکای باشوور
پێڕستی کەشتیوانانی ئاسمانیی ئەپۆلۆ

[چەپ|وێنۆک|320x320پیکسڵ|جینی سیرنان ڕۆڤەرێکی مانگی لێدەخوڕێت lunar rover لەسەر مانگ لە ئەرکی [ئەپۆلۆ ١٧ج|ئەپۆلۆ ١٧]]
ئەمە پێڕستی کەشتیوانانی ئاسمانیی سەر بە دەزگای ناسا، بەشداربووان لە ئەرکی ئەپۆڵۆیە، و بەم شێوەیە دابەش دەکرێن:
* ٣٨ کەشتیوانی ئاسمانی گەشتیان بۆ بۆشایی ئاسمان کردووە لەسەر کەشتی ئەپۆلۆ.
* ٢٩ لە کەشتیوانەکان بەشدارییان لە ئەرکی ئەپۆلۆ کردووە، وە ئەوانی تر بەرنامەی سکایلاب و ئەپۆلۆ-سۆیوز بەشدارییان کردووە.
* ٢٤ لە کەشتیوانەکان زەویان بەجێھێشتووە و گەشتیان بۆ مانگ کردووە (ئەرکی ئەپۆلۆ ٧ و ئەپۆلۆ ٩ لە خولگەی زەوی دەرنەچوون).
* ١٢ لە کەشتیوانە ئاسمانییەکان لەسەر ڕووی مانگ نیشتوونەتەوە، وە ٦یان ڕۆڤەریان لەسەر ڕووی مانگ لێخوڕیوە.
* ھەموو ئەرکەکانی ئەپۆلۆ بۆ مانگ لە نێوان کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ ئەپۆلۆ ٨ - کانوونی یەکەم ١٩٧٢ ئەپۆلۆ ١٧، لەگەڵ ئەوەی ٢٤ کەشتیوانی ئاسمانی ئەمریکی گەشتیان بۆ مانگ کردووە، ھیچ مرۆڤێکی تر لە خولگەی زەوی دەرنەچووە، ئەوان تاکە کەسن کە لە زەوی دوورکەوتونەتەوە، تاکە مرۆڤن لەنزیکەوە ڕووی مانگیان بینیوە. ئەو ١٢ کەشتیوانییە کە لەسەر ڕووی مانگ ڕۆشتوون، تاکە کەسن کە پێیان لەسەر ڕووی تەنێکی دیکە ناوە بێجگە لە زەوی.

## ئەو کەشتیوانییە ئاسمانیانەی کەلەسەر ڕووی مانگ ڕۆشتوون
* نیل ئارمسترانگ ---> ئەپۆلۆ ١١
* باز ئاڵدرین----> ئەپۆلۆ ١١
* پیت کۆنڕاد ---->ئەپۆلۆ ١٢
* ئالان بین ----> ئەپۆلۆ ١٢
* ئالان شپەرت ----> ئەپۆلۆ ١٤
* ئێدگار میتچل ----> ئەپۆلۆ ١٤
* دەیڤد سکۆت ----> ئەپۆلۆ ١٥
* جەیمس ئاروین ---> ئەپۆلۆ ١٥
* جۆن یونگ ----> ئەپۆلۆ ١٦
* چارڵز دیوک ----> ئەپۆلۆ ١٦
* یوجین سیرنان ----> ئەپۆلۆ ١٧
* ھاریسۆن شمێت ----> ئەپۆلۆ ١٧

## ئەو کەشتیوانە ئاسمانییانەی گەشتییان بۆ مانگ کردووە بەبێ ئەوەی بنیشنەوە لەسەری
[چەپ|وێنۆک|330x330پیکسڵ|[ئەپۆلۆ ٨: یەکەم گەشت بوو کە مرۆڤ ھەڵسێت بە سوڕانەوە بە دەوری مانگ (وێنەی فڕانک بۆرمن لە کانوونی یەکەم ی ١٩٦٨)]]
لەکاتی گەشتەکان بۆ مانگ یەکێک لە کەشتیوانییە ئاسمانییەکان لە کەشتییەکە ئەمایەوە و ئەسوڕایەوە بەدەوری مانگدا لەکاتێکدا ھاوڕێکانیان دەچوونە سەر ڕووی مانگ لەسەر کەشتی مانگی lunar model. گەشتەکانی ئەپۆلۆ ٨، ئەپۆلۆ ١٠ و ئەپۆلۆ ١٣ سوڕانەوە بوو بەدەوری مانگ زیاتر لەچەند جارێک بەبێ ئەوەی بنیشنەوە لەسەر ڕووی مانگ (بێجگە لە گەشتی ئەپۆلۆ ١٣ نیوسوڕانەوە بوو بەذەوری مانگ پاشان ڕاستەوخۆ گەڕانەوە بۆ زەوی).
# فڕانک بۆرمن ----> ئەپۆلۆ ٨
# جیم لۆڤێڵ ----> ئەپۆلۆ ٨، ئەپۆلۆ ١٣
# ویلیام ئەندێرس ----> ئەپۆلۆ ٨
# تۆماس ستافۆرد ----> ئەپۆلۆ ١٠
# جۆن یونگ ----> ئەپۆلۆ ١٠، ئەپۆلۆ ١٦
# یوجین سیرنان ----> ئەپۆلۆ ١٠، ئەپۆلۆ ١٧
# مایکڵ کۆڵێنز ----> ئەپۆلۆ ١١
# ڕیتچارد جۆردن ---->ئەپۆلۆ ١٢
# جاک سوایگرت ----> ئەپۆلۆ ١٣
# فرێد ھەیس ----> ئەپۆلۆ ١٣
# ستیوارت ڕۆزا ----> ئەپۆلۆ ١٤، ئەپۆلۆ ١٢
# ئەلفرێد وۆردن ----> ئەپۆلۆ ١٥
# کین ماتنگڵی ----> ئەپۆلۆ ١٦
# ڕۆناڵد ئێڤنس ----> ئەپۆلۆ ١٧

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:پێڕستی کەسایەتییە ئەمریکییەکان بەپێی پیشە
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆریای باکوور

وێنۆک
**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆریای باکوور** (بە کۆری :조선민주주의인민공화국 축구 국가대표팀)نوێنەری وڵاتی کۆریای باکوورە لە پاڵەوانێتییەکانی تۆپی پێ ساڵی ١٩٤٥ یەکێتی تۆپی پێی کۆریای باکور دامەزرا یەکەم یاری نێودەوڵەتی بەرامبەر ھەڵبژاردەی چین ساڵی ١٩٦٤ بوو بە ئەنجامی (١–٠)یارییەکەی بردەوە. دووجار بەشداری جامی جیھانی فیفا (مۆندیال) کردووە یەکەم بەشداری بۆ ساڵی ١٩٦٦ دەگەرێتەوە. ھەروەھا ساڵی١٩٨٠ بۆیەکەم جار بەشداری جامی نەتەوەکانی ئاسیای کرد. گەرەترین بردەنەوەی بەرامبەر ھەڵبژاردەی گوام بوو لە ساڵی ٢٠٠٥ کە بە ئەنجامی (٢٢–٠) یارییەکەی بردەوە. گەرەترین شکستی بەرامبەر ھەڵبژاردەی پورتوگال لە ساڵی ٢٠١٠ بوو کاتێک بە ئەنجامی (٧–٠)یارییەکەی دۆراند.

## سەرچاوەکان
* ھەڵبژاردەی کۆریای باکور

پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
پارانۆرمان

**پارانۆرمان** () ئەنیمەیشنێکی ئەمریکیی ساڵی ٢٠١٢یە، جۆرێکە لە تاریکی، کۆمیدی، خێزانی، ترسناک. کاری دەرھێنانی لەلایەن سام فێڵ و کریس بەتڵەر (یەکەم فیلمی وەک دەرھێنەر) بۆ کراوە، سیناریۆی فیلمەکە لەلایەن ″بەتڵەر″ کاری لێکراوە. فیلمەکە «لایکا» بەرھەمھێندراوە، ئەستێرەکانی دەنگی فیلمەکە، کۆدی سمیت، تەکەر ئەلبێرزی، ئانا کێندرییک، کازی ئەفلیک، کریستۆڤەر مینتس، لاسڵی مان، جێف گارلین، ئێلینا ستریک. یەکەم فیلمی ئەنیمەیشنی وەستاو بوو کە بۆ دروستکردنی ڕوخساری کارەکتەرەکان چاپکەری سێ ڕەھەندی بەکارھاتبێت، ھەروەھا دووەم ئەنیمەیشنە کە بە سێ ڕەھەندی وێنەی گیرابێت. لە فیلمەکە، نۆرمان کوڕێکی گەنجە دەتوانێت پەیوەندی بە تارمایییەکانەوە بکات، ئەرکێکی دەدرێتێ کە کۆتایی بھێنێت بە جادووگەری نەفرەت لێکردن کەتەمەنی ٣٠٠ ساڵە لە شارۆچکەی ″ماساتشوستس″.

پارانۆرمان بەشێوەیەکی فەرمی لە ١٧ی ئابی ٢٠١٢ لەلایەن «فۆکوس ڤێچەرس» بڵاوکرایەوە، بەشێوەیەکی ئەرێنییانە پێداچوونەوەی ڕەخنەگرانەی بۆکرا. سەرکەوتنی لە بۆکس ئۆفیس بەدەستھێنا بە کۆکردنەوەی ١٠٧ ملیۆن دۆلار لە ھەموو جیھان، ئەمەش لەوکاتەی بووجەی فیلمەکە تەنیا ٦٠ ملیۆن دۆلار بوو. فیلمەکە پاڵێوراوکرا بۆ ساڵی خەڵاتی ئۆسکار و خەڵاتی بافتا بۆ باشترین فیلمی ئەنیمەیشن.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ٢٠١٢
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٢
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٢
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی ئەمریکا
پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ماساشوستس دانراون
پۆل:فلیمی قوتابخانە ناوەندیەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی
پۆل:فیلمە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ترسناکە کۆمیدییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠ کە تەکنیکی جووڵەی وەستانیان تێدایە
پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠١٢
پۆل:یەکەم فیلمە دەرھێنراوەکانی ساڵی ٢٠١٢
پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ساڵی ٢٠١٢
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان
پۆل:فیلمە درێژە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ترسناکە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە جنۆکەییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە کۆمیدییە زۆمبییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی منداڵ
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە
پۆل:فیلمە ترسناکە منداڵەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە گڵییەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھێزە دەروونییەکان
پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی سام فێڵ
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جۆن بریۆنەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکان کە لە دەیەی ١٧١٠ داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە ئۆریگن وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی فۆکیوس فیچەرز
پۆل:فیلمەکانی فۆکیوس فیچەرز
پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە هاوڕەگەزبازان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی
پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی
پۆل:فیلمە ترسناکەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی کۆمپانیای لایکا
پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە ھاوڕەگەزبازان
ئیرڤین دی. یالۆم

**ئیرڤین دەیڤد یالۆم** (؛ لەدایکبووی ١٩٣١، واشینگتۆن دی سی، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا)، دەروونپزیشکێکی (ئێگزیستانسیالیزم) و نووسەرێکی ئەمریکایییە.
لە ساڵی ٢٠٠٢ خەڵاتی کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی وەرگرت، زۆرتر بەھۆی نووسینی ڕۆمانی دەروونناسانە، بەتایبەت ڕۆمانی کاتێ نیچە گریا  ناسراوە.
## کتێبەکان
### چیرۆک و ڕۆمانەکان
* کاتێ نیچە گریا (١٩٩٢)
* درۆ وتن لەسەر مۆبل (١٩٩٦)
* دایک و واتای ژیان (١٩٩٩)
* دەرمانی شۆپنھاوەر (٢٠٠٥)
* کێشەی سپینۆزا (٢٠١٢)

### ناخەیاڵکردەکان

* ڕەواندەرمانیی ئێگزیستانسیاڵ (۱۹۸۰)

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

*

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١
پۆل:ئێگزیستانسیالیزمەکان
پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو
پۆل:نووسەرانی ئەمریکی
پۆل:فەیلەسووفانی جوو
پۆل:زانا جووەکان
دەرمانی شۆپنھاوەر

**دەرمانی شۆپنھاوەر** () یەکێک لە ڕۆمانەکانی ئیرڤین دی. یالۆمە لە ساڵی ٢٠٠٥ بڵاو کرایەوە.
کتێبەکە لەبارەی دەروونپزیشکێدایە کە تووشی نەخۆشیی شێرپەنجەی پێست بووە. دوای ماوەیەک پشوودان، گرووپە دەرمانییەکانی دەست پێ دەکاتەوە، تا ترسی مردن لە خۆی دوور بکاتەوە. لە درێژەی ڕۆمانەکەدا، تیۆریی و بۆچوونەکانی فەیلەسووفی گەورە شۆپنھاوەر، دەخرێتە ڕوو.

## کورتە
جۆلیوس دەروونپزیشکێکە دوای ئەوەی ئاگادار دەبێتەوە تووشی نەخۆشیی شێرپەنجەی پێست بووە، و زۆرتر لە ساڵێکی تر ناژیت، بیر لە خۆی و ژیانی دەکاتەوە و بڕیار دەدات پێداچوونەوەیەکی ھەبێت بەسەر کارەکان و ژیانیدا، ھەر بۆیە پەیوەندیی دەگرێت بە یەکێک لە نەخۆشەکانی پێشووی بە ناوی فیلیپ، کە ٢٠ ساڵ لەمەوبەر چووەتە لای و جۆلیوس دوای سێ ساڵ دەرمانی بەردەوام گۆڕانکارییەکی تێدا بەدی نەکردووە. جۆلیوس دەیھەوێت بزانیت فیلیپ لەگەڵ نەخۆشییەکەی چی کردووە. فیلیپ کە کەسایەتییەکی کۆپیی شۆپنھاورە، ئیدعا دەکات ڕێنمایییەکانی جۆلیوس کاریگەرییەکی ئەوتۆی لەسەری نەبووە و بە خوێندنەوەی بەرھەمەکانی شۆپەنھاور دەرمان بووە.
فیلیپ ئاواتی ئەوەیە، بە بەکارھێنانی ئەندیشەکانی شۆپەنھاور، ببێتە ڕاوێژکارێکی فەلسەفی و داوا لە جۆلیوس دەکات ببێتە سەرپەرستی. بەڵام جۆلیوس دەڵێ، بە مەرجێک یارمەتیت دەدەم کە بۆ ماوەی شەش مانگ لە گرووپێکی دەرمانیدا بەشداری بکەیت. جۆلیوس دەیھەوێت بە یارمەتی گرووپە دەرمانییەکانی، فیلیپ (شۆپەنھاوەر) قایل بکات کە ئەو شتەی واتا دەدات بە ژیان، پەیوەندییە مرۆڤییەکانە، ئەو کارەی کە ھیچ کەس بۆ شۆپەنھاوری فەیلەسووف نەیکرد.
### چەند ڕستەیەک لە کتێبەکە
* ئەگەر ئارتەر شۆپنھاوەر زیندوو بوایە، ئایا پێویستی بە ڕەواندەرمانی دەبوو؟ بە دڵنیایییەوە، ئەو ھەموو نیشانەکانی نەخۆشی ھەبوو.
* «ھەرگیز دارتاشێک نایەتە لام و ناڵێت گوێ بدە بە من! بەجێی ئەم کارە، گرێبەستێک دەبەستێت و خانووەکە چاک دەکات...ئێوەش ھەر ئەو کارە بکەن: وەکوو بنیادەم بخۆن، وەکوو بنیادەم بنۆشن....ژیانی ھاوسەریی پێکبێنن، منداڵتان بێت، فێر بن چۆن لە بەرامبەر بە ئیھانەی خەڵکی خۆڕاگر بن.»

*پەم* ڕووی کردە *فیلیپ* و وتی بە ڕای تۆ ئەمە نووسراوەی کێیە؟
ھی مامۆستاکەتە، ئیپیکتتوس، بۆیەش لێرە باسم کرد چونکە دەمزانی ڕێز بۆ وتەکانی ئەو دادەنێیت...
## سەرچاوەکان

پۆل:ڕۆمانەکانی ٢٠٠٥
پۆل:ئارتەر شۆپنھاوەر
عەلی زەفەر

**عەلی زەفەر** (لەدایکبووی ١٨ی ئایاری ١٩٨٠) گۆرانیبێژ، نووسەری گۆرانی، مۆدێل، بەرھەمھێنەر، سیناریۆنووس، ئەکتەر و نیگارکێشێکی پاکیستانییە. سەرەتا وەک ئەکتەری تەلەفیزیۆنی پاکستانی دەستی پێکرد، پێشتر مۆسیقا ژەنێکی بەناوبانگ بوو، دواتر بوو بە ئەکتەر لە بۆلیوود، لە چەند فیلمێکی سەرکەوتووی سینەمای ھیندی ڕۆڵی گێڕا، سەرکەوتنەکانی لە بۆلیوود بوونە ڕێگەخۆشکەر بۆ ھاتنی ئەکتەری دیکەی پاکستانی بۆ ناو بۆلیوود. عەلی بووە براوەی پێنج لە «خەڵاتی لوکس ستایل» و جارێکیش بووە پاڵێوراوی «خەڵاتەکانی فیلم فایەر».

زەفەر وەک ئاوازدانەری مۆسیقاش کاردەکات، سەرەتا دەرکەوتنی لەو بوارە بۆ ئەلبومی «ھوقا پانی» دەگەڕێتەوە، زیاتر لە ٥ میلیۆن وێنەی لە جیھاندا دەفرۆشرێت. زۆر لە مۆسیقاکانی نایابن بەوھۆیەوە سەرکەوتنی زۆری بەدەست ھێناوە، چەندین جار لەبەر ئەلبوم و مۆسیقاکانی پاداشت کراوە. زەفەر یەکەمجار لە فیلمێکی بۆڵیوود لە ساڵی ٢٠١٢ دەرکەوت بەناوی «تێری بین لادین»، سەرکەوتنێکی مامناوەندی لە بۆکس ئۆفیس بەدەست ھێنا. پاشان کاری لەچەندین فیلمی دیکە کرد ″تەنھا براکەی کیدولھان″، چاشمی بادوور، ئازیز زینداگی. زەفەر شان بەشان کاری نواندن دەکات و گۆرانیش دەڵێت، ھەروەھا سەفەر بۆ کۆنسێرت و ستەیج دەکات، چالاکە لە کاری مرۆیی و ژمارەی دەرخستنی بڕەکان لە ٢٠١٣، ھەروەھا ھەڵبژێردرا بۆ «جنسترین پیاوی ئاسیایی لەسەر ھەسارەکە».

## ژیانی تایبەتی
عەلی زەفەر لە ١٨ی ئایاری ١٩٨٠ لە لاھور، پەنجاب، پاکستان، لە خێزانی پوونجابی لەدایک بووە، دایک و باوکی، محەممەد زافەروڵڵا و کەنوال ئەمین، پێشتر مامۆستای زانکۆ بوون لە زانکۆی پونجاب. عەلی دوو برای ھەیە: زەین و دانیال. دانیال خەریکی کاری بازرگانی مۆدێلە، زەفەر خوێندنی سەرەتایی لە قوتابخانەی گشتی CAA تەواوکرد. ھەروەھا لە ″کۆلێژی لاھوری حکومەتی″ لە بەشی ھونەر تەواوکردووە. زەفەر ماوەیەکی درێژ دەستگیرانداری ئایشە فازڵی بوو، دوایی لە ڕۆژی ٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٩ لە لاھور ھاوسەرگیرییان کرد، ھاوژینەکەی پەیوەندییەکی دووری لەگەڵ ئەکتەری ھیندی عامر خان ھەیە. لە ساڵی ٢٠١٠ بوونە خاوەنی کوڕێک، ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٥ کچێکیان بوو.

## فیلمۆگرافی
### فیلمەکان

### تەلەڤیزیۆن

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ئوردوو
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ھیندی
پۆل:پەنجابییەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠
ئەڤینا سترانان (ئەلبوم)

**ئەڤینا سترانان** () ناوی ئەلبومێکی گۆرانی ھونەرمەند شەھریبانە لە ساڵی ٢٠٠٥ بڵاوی کردووەتەوە. ئاوازدانەر و ڕێکخەری ئەم ئەلبۆمە دڵشاد سەعید بووە و ئەلبومەکە لە ٩ گۆرانی کوردی و گۆرانییەکی تورکی پێکھاتووە. دەقی دوو دانە لە گۆرانییەکانی ئەم ئەلبومە ھۆنراوەی شێرکۆ ئەحمەد ھاوسەری شەھریبانە.

## ناوەڕۆک
# یەکێتی Yekiti
# بەشەری کا شەوتی Beşeri Ka Şewiti
# کەتم عەشقا تە Ketim Eşqa Te
# نەورۆز Newroz
# شەڤ چوو Şev Çu
# شەھا من Şaha Min
# بارش Barış (تورکی)
# گەنچ خەلیل Genç Xelil
# کەڤۆکم Kevokim
# کەچا کوردا Keça Kurda
## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

* https://www.amazon.com/Evîna-Stranan-Şehribana-Kurdi/dp/B00DQMKOG4

پۆل:ئەلبومە کوردییەکان
پۆل:ئەلبومەکانی شەھریبانا کوردی
کاڵیی مەزن

**دالیپ سینگ ڕانا** یان **کاڵیی مەزن** (؛ لەدایکبووی ٢٧ی ئابی ١٩٧٢ لە ھیندستان) زۆرانبازی پیشەگەری ھیندی-ئەمریکییە، مۆدێل، ئەکتەر، زیاتر ناسراوە بەھۆی دەرکەوتنەکانی لە «WWE». ھەروەھا ئەو یەکەم ھیندییە کە پاڵەوانێتی کێشی قورس لە مێژووی WWE بردووەتەوە.

ڕانا ناوبانگێکی باشیی ھەبوو لە ساڵی (٢٠٠٦ بۆ ٢٠١٤) لە یارییەکانی WWE، کاتێک لەژێر ناوی *کاڵیی مەزن* دەردەکەوت. پێش ئەوەی کاڵی ببێتە یاریزانی پیشەگەر ئەوا وەک ئەفسەری پۆلیسی ویلایەتی پەنجاب کاری کردووە. ئەو لەچوار فیلمی ھۆلیوود، دوو فیلمی بۆلیوود لەگەڵ چەند بەرنامەیەکی تەلەفزیۆنیی دەرکەوتووە.

## ژیانی تایبەتی
کاڵی لە خێزانێکی ھەژاری ھیندستان لەگوندی دیراینا، لە ویلایەتی ھیماچل پرادیش لەدایک بووە. ئەو یەکێک بووە لە حەوت خووشک و برای خێزانەکە ھەژارەکەی. لە ساڵی ١٩٩٣، دەستی کرد بەیاری لەشجوانی کە بەھرەیەکی زۆری لەو یارییە ھەبوو.

ڕانا پەیڕەوی ئایینی ھیندووئیزم دەکات، ھەروەھا خۆی بەکەسێکی پابەندی زۆر بە ئایین دەزانێت. بۆئەوەی ببێتە یاریزان ڕۆژانە دوو کاتژمێر ڕاھێنانی کێشی دەکرد، بۆ ئەوەی قەبارەیەکی ڕێکی ھەبێت، ڕۆژانە ڕێجیمی دەکرد، سیستمی ڕێجیمەکەی بەتەواوی دیار نەبوو بەھۆی ئەوەی لە ھەندێ چاوپێکەوتن ئاماژەی بەوەدەکرد کە تەنیا خواردنی سەوزە دەخوات لە ھەندێک چاوپێکەوتنیشدا وتوویەتی مریشک دەخوات. لە ٢٠ی شوباتی ٢٠١٤، ھاوڵاتینامەی ئەمریکای وەرگرت.

## دەستپێکردنی ژیانی ناوداری
کاڵی لە ساڵی ١٩٩٣ ھێشتا لە چیای «ھێمالایا» کاری دەکرد، لەو کاتەدا ھەوڵی دا کە ئیتر یاری بکات، دواتر چووە یاری لەشجوانی بەھرەیەکی زۆری لێھەبوو، پاشان تێبینی کرد کەسێک بەناوی بالیپ دەتوانێت یارمەتی بدات بۆ ئەوەی بچێتە ناو بەشی پۆلیس. دوای ئەوەی لە ھۆڵە لۆکاڵییەکانی ھیندستان مەشقی دەکرد، دواتر لە ساڵی ١٩٩٩ ھەڵبژێردرا بۆ ئەوەی بچێتە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لەوێ ڕاھێنان بکات.

## فیلمۆگرافی
### فیلم

### تەلەڤیزیۆن

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢
پۆل:ھیندییە ھیندۆسەکان
پۆل:ئەکتەرانی پیاوی فیلمی ھیندی
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە کوڕە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:زۆرانبازە پیشەگەرە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ھیندی
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
ئەم ھاتن (ئەلبوم)

**ئەم ھاتن** () ناوی ئەلبومێکی گۆرانی ھونەرمەند شەھریبانە لە ساڵی ١٩٩٥ بڵاوی کردووەتەوە. ئەلبومەکە لە ١٠ گۆرانی پێک ھاتووە.

## ناوەڕۆک
# ئەز بەرنادم Ez Bernadım
# ئارێ نەورۆز Arê Newroz
# ھەی ھەڤال Hey Heval
# یادێ ڕەبەنێ Yadê Rebenê
# ھەپسا دیاربەکر Hepsa Diyarbekir
# خەزالا من Xezala mın
# ١٣ ھەڤال 13 Heval
# قۆرج Qorici
# بێریڤان Bêrîvan
# ئەز ھاتم Ez Hatım

## سەرچاوەکان
* https://www.amazon.co.uk/Em-Hatin-Şehribana-Kurdi/dp/B01ENVV7EE

پۆل:ئەلبومە کوردییەکان
پۆل:ئەلبومەکانی شەھریبانا کوردی
دۆڵف لەندەگرین

**ھانس لەندەگرین** یان **دۆڵف لەندەگرین** (؛ لەدایکبووی ٣ی تشرینی دووەمی ١٩٥٧) زیاتر بە **دۆڵف لەندگرین** ناسراوە. ئەکتەر، بەرھەمھێنەری فیلم، ھونەری جەنگی، ئەندازیاری کیمیای سویدییە، لەندەگرین لە ساڵی ١٩٨٥ سەرکەوتنی بەدەستھێنا، کاتێک لە فیلمی ڕۆکی ٤ بەشداری کرد وەک بۆکسەرە شکۆدارەکەی یەکێتی سۆڤیەت بەناوی «ئیڤان دراگۆ». لەوکاتەوە لە زیاتر لە حەفتا فیلم دەرکەوتنی ھەبووە، کە زۆربەیان ئاکشنن.

لەندەگرین دەرچووی بەشی ئەندازیاری کیمیا لە ″پەیمانگای شاھانەی تەکنەلۆجیا″، ناوبراو لە سەرەتای ھەشتاکان بڕواننامەکەی وەرگرت، دواتر لە ساڵی ١٩٨٢، لە ″زانکۆی سیدنی″ بڕواننامەی ماستەری لە ئەندازیاری کیمیا بەدەستھێنا. لەندەرگرین پلەی چوارەمی کەمەربەندی ڕەش ھەیە، لە ″کاراتی کیوکوشن″، لە ساڵانی ١٩٨٠–١٩٨١ پاڵەوانی ئەورووپا بوو. کاتێک لە سیدنی بوو، بووە پاسەوانی تایبەتی گۆرانیبێژ ″گرەیس جۆنیس″، دواتر پەیوەندی لەگەڵ دەبەستێ، لەپاشان بەھۆی وەرگرتنی سکۆلارشیپێکەوە سیدنی جێدەھێڵن بەرەو بۆستن، ئەمریکا. دواتر جۆنیس ڕازی دەکات کە شوێنی مانەوەیان بگوازنەوە بۆ نیویۆرک، لەوشوێنە دەست بەکاردەکات. دوای ماوەیەکی کورت وەک مۆدێل و پاسەوانی بەر دەرگای یانەی شەوانە لە ″مانھاتان″ کاردەکات. لەندەگرین ڕۆڵێکی بچووکی لە فیلمی جەیمز بۆند «ڕوانین بۆ کوشتن» دەردەکەوێت. دواتر لە فیلمی رۆکی ٤ دەردەکەوت.

## ژیانی تایبەتی
ھانس لەندەگرین لە ٣ی تشرینی دووەمی ١٩٥٧ لە سپانگا، ستۆکھۆڵم لەدایک بووە. کوڕی سیگرید بریگتا (١٩٣٢–١٩٩٢) مامۆستای زمان، کوڕی جۆن لەندەگرین، ئەندازیار، ئابووریناس و ھەڵگری بڕوانامەی ماستەر (١٩٢٣–٢٠٠٠). ھەتا تەمەنی ١٣ ساڵی لە سپانگا دەژیا، دواتر ماڵیان بۆ لای باپیر و داپیری لە نیلاند لە (ئەنگەرمانلاند) گواستەوە. لە ھەندێک سەرچاوە بەھەڵە ڕۆژی لەدایکبوونی لەندەگرینیان بڵاوکردبۆوە کە گوایە لە ساڵی ١٩٥٩ لەدایک بووە، بەڵام لەندەگرین خۆی دڵنیای کردەوە کە لە ساڵی ١٩٥٧ لەدایک بووە. لەندەگرین دوو خوشکی بەناوی «کاترینا» و «ئەنیکا» ھەیە، ھەروەھا برایەکی بەتەمەنی بەناوی ″جۆھان″ ھەیە.

لەندەگرین لە لۆس ئانجلس، کالیفۆڕنیا نیشتەجێیە، بە ئینگلیزی و سویدی قسە دەکات، ھەروەھا لە ئاستێکی سەرەتاییش بەزمانەکانی فەرەنسی، ئیسپانی، ئیتاڵی و ژاپۆنی قسە دەکات، بەڵام ناتوانێت بەشێوەیەکی ڕەوان بەو چوار زمانە قسەبکات.

ئەو تامەزرۆی تۆپی پێیە، پشتگیری و ھاندەری لە یانەی ئێڤەرتۆن دەکرد، کاتێک لە ئەورووپا بوو، ناوبراو تامەزرۆی یارییەکانی چامپیۆنز لیگ و جامی جیھانیی فیفایە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:ئەندازیارانی سویدی
پۆل:دەرچوانی زانکۆی سیدنی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی سویدی
پۆل:زیندووان
پۆل:کیمیازانانی سویدی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:بۆکسەرە نێرە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە لۆس ئانجلەس
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:تاراوگە ئەمریکیەکانی لە ئوسترالیا
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە ئیسپانیا
ھەیبە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)

**ھەیبە** زنجیرەیەکی سووریی لوبنانییە لە ساڵی ۲۰۱۷دا بەرھەمھێنراوە لە وەرزی ڕەمەزانی ۱٤۳٨ ھ لەسەر کەناڵەکانی ئێم بی سی دراما، ئێم تیڤیی لوبنان، ئۆ ئێس ئێن نمایش کرا. زنجیرەکە لە بەرھەمھێنانی سیدەرز ئاڕت پڕۆدەکشنە، و لە نووسینی ھۆزان عەکۆیە، و لە دەرھێنانی سامر برقاوییە، و لە پاڵەوانێتی کوڕە ئەکتەری سووری تیم حەسەن و کچە ئەکتەری لوبنانی نادین نەسیب نەجیم،

## گۆرانی سەرەتا و کۆتایی
*ناوی گۆرانی: مەجبوور (ناچار)
*گۆرانیبێژ: ناسیف زەیتون
*وشەکان: عەلی مەولا 
*مۆسیقا: فەزڵ سلێمان
*بڵاوکردنەوە: جەیمی حەداد 
*بەرھەمھێنان: وتری

## پەخشی تەلەڤیزیۆنی
### عەرەبی
*ئێم بی سی دراما 50px
*ئێم تیڤیی لوبنان 40px
*کەناڵی سۆمەریی ئاسمانی 50px
*ئۆ ئێس ئێم - art حیکایات 30px
*کەناڵی ئێم بی سی عێراق.

### کوردی
* کوردماکس

## سەرچاوەکان

پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە عەرەبییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە لوبنانییەکان
پۆل:زنجیرە عەرەبییە ھاوبەشەکان
مێرگی ئۆسکار

وێنۆک
**مێرگی ئۆسکار** () زنجیرەیەکی ئەنیمەیشنی فەرەنسی-کۆریای باشوورە، لە ٧٨ ئەڵقەی حەوت خولەکی پێکھاتووە. لەلایەن تیم تۆ و توبا ئینتەرتەیمێنت بەرھەمھێندراوە، بە بەشداری لەگەڵ ″کێک ئینتەرتیمێنت″. لە سەرەتادا زنجیرەکە ناوی ″Oohhh Asis″ بوو، کە ئەڵقەیەکی ٧ خولەک و نیوە ئەڵقەیەکی دیکەش پێکھاتوو. لە ٢٦ی ئازاری ٢٠٠٨ بۆ ٣٠ی ئایاری ٢٠٠٩ لەسەر TF1 پەخش دەکرا. «مێرگی ئۆسکار» بۆ یەکەمجار بەشێوەیەکی نوێ لە ساڵی ٢٠١٠ لە کەناڵی (MIPTV Media Market) پەخش کرا. دواتر زنجیرەکە لەسەر (کەناڵ +) لە ئەیلوولی ٢٠١٠ نیشاندرا، لە ھاوینی ٢٠١١ لەسەر TF1 پەخشکرا، ھەروەھا لە تەممووزی ٢٠١١ بە شێوەیەکی 3D بڵاوکرایەوە. دواتر لەسەر کەناڵی «گوڵی» لە ٢ی تەممووزی ٢٠١٩ دەستی کرد بە پەخشکردن.

## کورتکراو
ئۆسکار مارمێلکەیەکە لە بیابانێکی دیارینەکراو دەژێت، بیابانەکە چەند تایبەتمەندییەکی ڕاستەقینەی تێدایە، وەک بیابانی ″سەحارا″، بیابانی کالاھاری، بیابانی باکووری ئەمریکی. ڕێگایەکی قیری گشتی لە بیابانەکەدا ھەیە، تەنھا بۆ ئەوە بەکارھاتووە، کە ھەندێک جار لۆرییەک بەوێدا تێپەر دەبێت، ئۆسکار بەشێوەیەکی گشتی بەدوای خۆراک یان ئاو دەگەرێت، ھەروەھا گۆمێکی ئاو لە بیابانەکەدا ھەیە، بەڵام چەند تیمساحێکی جینگز و شەرانی چاودێری دەکەن و لەوێ دەژێن. ھەروەھا ئۆسکار زۆر حەز بە ھێلکەی مریشک یان باڵندە دەکات، زۆربەی جار ھێلکەکان دەدزێت، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ئۆسکار بۆ مریشکەکان خواردنێکی خۆشە، ھەندێک جار شلە لە بوتڵ یان لە شوێنی تر دەدۆزێتەوە، بەڵام زۆربەی جار لەبەر ئەو خواردنەوەیە نائومێد دەبێت، ھەندێک جار ئۆسکار لە کەڵەکەی زبڵ شت دەدۆزێتەوە. (پۆپی) ڕێوی، (ھاچی) کەمتیار، (بەک) ھەڵۆ، ئەمانەش لەناو بیابانەکە دەژێن، بەزۆری وەک ھاوڕێی یەک بەیەکەوەن، لە شوێنێکی چۆڵ کە پاسێکی تێکشاوی لێیە، زۆربەی جار بەعارەبانەیەک ڕاو دەکەن، ھارچی پاڵ دەنێت، بەک ئاراستە دەکات، پۆپی فەرمان دەکات. بۆنمونە ئۆسکار، ھەر سێکیان بەدوای خۆراک و ئاو دەگەڕێن، ھەندێک جار ئۆسکار بەکاردەھێنن، وەفێڵی لێدەکەن، زۆرجار ئۆسکار و ئەو سیانە دەبێتە شەریان لەسەر ئاو یان خۆراک.

## کارەکتەرەکان
* ئۆسکار: کارەکتەری سەرەکی زنجیرەکەیە، ھەمیشە لەگەڵ پۆپی، ھارچی، بەک، بەتایبەت لەگەڵ مریشکەکان دەبێتە گرفتی. ئۆسکار ھەمیشە ھەوڵ دەدات کە مێش بگرێت، ئاویش بدۆزێتەوە، ھەرکاتێک ئۆسکار شتێکی سەرنجراکێشی ھەبێت، ئەوسیانە لێی دەسێنن، ئەویش بۆ بەدەستھێنانی شتەکەی زۆر شت دەکات.
* پۆپی: ڕێویەکە، بەڕێوبەری سیانەکەیە، فەرمان دەکات، ھەروەھا زۆر زیرەک و فێڵبازە، فێڵ لە گیانەوەرەکانی دیکە دەکات، بەتایبەتی دوانەکە، لە زۆربەی ئەڵقەکان کەسێکی توڕە و خراپ و چاوچنۆکە، دەنگەکەی لەلایەن (ماری فاکۆندۆ).
* ھارچی: کەمتیارەکە، ھێزێکی ماسولکەی ھەیە، لە کەسانی ناو زنجیرەکە بەھێزترە، زۆرجار پاڵ بە عارەبانەکەوە دەنێت، بۆ ئەوەی دوای مریشک یان ئۆسکار بکەون، ھەرەوەھا کەسانی ناو زنجیرەکە بە زۆری خۆیان لەو سیانە بەدوور دەگرن. دەنگەکەی لەلایەن (سڵای جانسن).
* بەک: جۆرێکە لە ھەڵۆ، ھەمیشە ئەو شتانەی پێی دەڵێن پەسەندی دەکات، دەنگەکەی لەلایەن (سڵای جانسن).
* مانۆلۆ: شۆفێری لۆرییەکە، ئەو لۆرییەی کە گواستەوەی جۆراوجۆری پێیە، لەناو زنجیرەکەدا، مانۆلۆ ھەمیشە خەوتووە، سەگەکەی لەجیاتی ئەو شۆفێری دەکات، دەنگەکەی لەلایەن (مارتیاڵ مینۆکس).
* ڕۆکۆ: سەگە بەوەفا و دڵسۆزەکەی مانۆلۆ، ھەمیشە ھەوڵ دەدات، ئەو بارەی پێیەتی لەسەر لۆرییەکە بەسەلامەتی بیھێڵێتەوە، زۆرجار ڕاوی ئۆسکار سیانەکە دەنێت، بەشێوەیەکی گشتی برادەرانەیە لەگەڵ ئۆسکار و سیانەکە، زۆربەی جار لەگەڵ ئەوان دەدینرێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:پڕۆگرامە ڕەسەنەکانی کارتۆن نێتۆرک
باتێستا

**دەیڤید مایکڵ باتێستا** (لەدایکبووی ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٩ لە ئارلینگتۆن، شاری ڤێرجینای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا) زۆرانبازی پڕۆفیشناڵ، ئەکتەر، سەربازی ھونەری و ڕاھێنەرێکی جەستەیییە.

## ژیانی سەرەتایی
باتێستا لە ساڵی ۱۹٦۹ لە شاری ئارڵێنجێنی ویلایەتی ڤێرجینیا لە دایکبووە باوکی ڤلیپینیە و دایکی بە ڕەچەڵک یۆنانیە باوکی کۆچبەرێکی فلیپینی بوو لە ئەمریکا و لەوێ نشتەجێ بوو باتێستا بەرلە دەستکردن بە زۆرانبازی شۆفێری تەکسی بوو و ماوەیەکش کاری سەرتاشی کردووە لە تەمەنی ۱۳ ساڵی پاتێستا دەستیکردووە بە دزینی ئۆتۆمبێڵ.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:زۆرانبازە پیشەگەرە ئەمریکییەکان
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
زانستی نەخۆشییەکانی ڕوەک

وێنۆک
**زانستی نەخۆشییەکانی ڕوەک** () زانستێکە تایبەتە بە توێژینەوە و لێکۆڵینەوە دەربارەی ئەو ھۆکارانەی کاردەکەنە سەر ڕوانی ڕوەک و دروستی گەشەکردنی یان دەبنە ھۆی شێواندنی کار ئەندامی و شێوە و ڕوخساری ئینجا ھۆکارەکان زیندەوەربن یان ھۆکاریی ژینگەیی نالەبار. لەم زانستەدا ھەوڵدەدرێت ھۆکاری نەخۆشیەکان بناسرێت بەمەبەستی ڕێگری کردن و دۆزینەوەی چارەسەر بۆ بنببڕکردنی

## نەخۆشییەکانی ڕوەک
* سووەتەکەی ترۆڵکی گەشەکردن
* سووەتەکەی گەڵا
* پەڵە بوونی بەر
* گەنینی بەر
* برین
* پەڵەبونی گەڵا
* سیس بوون
* تاجە گرێ
* ڕەگ گەنین

## سەرچاوەکان
* ڕوەکپارێزی نەخۆشییەکانی ڕوەک

پۆل:ڕوەکەکان
تەڕەزان (فیلمی ١٩٩٩)

**تەڕەزان** () فیلمێکی ئەنیمەیشنی ئەمریکییە، لەلایەن واڵت دیزنی بەرھەمھێنراوە. فیلمەکە لەسەر بنەمای چیرۆکی "تەڕەزانی مەیموونەکان" وەرگیراوە. فیلمەکە لەلایەن کریس بەک و کێڤن لیما دەرھێنراوە، ئەمەش یەکەم کاری دەرھێنان بووە بۆ کریس. ھەریەکە لە تۆنی گۆڵدین، مینی درایڤە، گلێن کلۆس، ڕۆسی دۆنێل، برایەن بلاس، وەین نایەت، نیگڵ وەک ئەکتەری دەنگی بەشداربوون.

## چیرۆک
تەڕەزان کورێکی ساوا بوو، لەناو قوخێک دابوو، دایک و باوکی بەدەستی پڵێنگێک بەناوی سابۆر مردن، بەڵام کوڕە ساواکە لەناو قوخەکە بەجێ مابوو، ھەتا ڕۆژێک گۆرێلایەکی مێ بەناوی (کالا) ڕێی کەوتە کوخەکە، دواتر لەناو کوخەکە منداڵێکی ساوای دیتەوە، لەوکاتەدا سابۆر پەیدابوو، پەلەماری ھەردوکیانی دا، بەڵام گۆرێلاکە توانی منداڵە ساواکە و خۆی لە دەستی سابۆر ڕزگار بکات، دواتر گۆرێلاکە منداڵەکەی بۆ دارستانەکەی خۆیان برد، ناوی منداڵەکەی لێنا ″تەڕەزان″، ھەر لەو دارستانە بەخێوی کرد. دوای چەند ساڵێکی کەم تەڕەزان بووە دۆستی دوو گیانەوەر، یەکەم گۆرێلایەک بەناوی (تێرک) کە لەتەمەنی خۆیدابوو، دووەم فیلێک بەناوی (تانتۆر) کە لەھەمان تەمەنی ئەواندا بوو، بەڵام دایکی ئەم ھاورێیانەی بەزۆری دەیانویست لە تەڕەزان دووربن، چونکە ئەو ڕوخسارێکی جیاوازی ھەبوو، لەگۆرێلا نەدەچوو، بەتایبەت گۆرێلا پیاوەکەی کالا زۆر حەزی بە بینینی تەڕەزان نەدەکرد، گۆرێلاکەی گەورە بوو، زۆربەی کات ئەو فەرمان دەکات، ئەو بەزۆری ئاگای لە گۆرێلاکانە، لەسەرەتاوە بە کالای دەوت: کە ئەم منداڵە بەخێونەکات، بەڵام کالا توانی گەورەی بکات، دوای گەورەبونی تەرەزان، سابۆر ھێرشی بۆ گۆرێلاکانی دارستانەکە ھێنا، بەتایبەتی جەنگا لەگەڵ پیاوەکەی کالا، لەبەرئەوەی سابۆر پڵینگێکی ترسناک و بەھێز بوو، بەڵام تەڕەزان یاریمەتی ئەو گۆرێلای دا، و توانی سابۆر بکوژێت.

## بڵاوکردنەوە
فیلمەکە لە ڕۆژی ١٢ی حوزەیرانی ١٩٩٩، بۆ یەکەمینجار لە سینەمای ″ئێڵ کەپیتۆن″ نمایشکرا. کاست و فیلمسازەکانیش لە سینەماکە ئامادەبوون و بۆ ماوەی چل خوولەکیش کۆنسێرتێک لەلایەن فیل کۆلینس ۆ گۆرانییەکانی فیلمەکە پێشکەشکرا.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی دەیەی ١٨٨٠
پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز
پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٩
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین
پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە درامییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠
پۆل:فیلمە درامییە ئەنیمەیشنییەکان
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانەکان
پۆل:دیزنی ڕێنێسانس
پۆل:فیلمەکان دەربارەی ئاژەڵان
پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ کۆمیک وەرگێڕدراون
پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون
پۆل:فیلمەکان کە لە ئەفریقا داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین گۆرانی ڕەسەن بەدەستھێناوە
پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز
پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ١٩٩٩
پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی دەیەی ١٩٠٠
پۆل:فیلمەکانی تەڕەزان
پۆل:فیلمە فەنتازییە مۆسیقایییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی براوەی خەڵاتی ئانی
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن مارک مانسینا تۆمارکراون
پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییەکانی دەیەی ١٩٩٠
دیبیت کارت (کارتی قەرز)

جۆرێکی کارتی پارەدانە کە پەیوەستە بە هەژماری بانکیەوە وە پێش ئەوەى بەکارى بهێنیت بۆ بازاڕیکردن پێوستە پارەى پێویست لە هەژمارەکەدا هەبێت.پاش ئەنجامدانی بازاڕیەکە دەستبەجێ خەرجیەکە لە بانکی خاوەن کارتەکەوە دەچێتە سەر هەژمارى فرۆشیارەکە. 

. 

دێبت کارت ڕێگە دەدات پارەکانت لە بانق بکشێنیتەوە و خەرجیان بکەی ، بەڵام دێبیت کارت ڕاستەوخۆ او بڕە پارەیە لە باڵانسی بانقییەکەت کەم دەکاتەوە كە لە نێو حسابە بانكییەكەت هەتە 

جياوازى ئەم كارتە لەگەڵ كریدیت كارت

کارتی دێبت و کارتی کرێدت لە ڕواڵەتدا هیچ جیاوازییەکی ئەوتیان نییە!!

ژمارەی کارت و کاتی بەسەرچوون و کۆدی کارتەکە لە هەردوو جۆری کارت هەیە،بەڵام تەنها لە ڕواڵەت وەک یەکن ئەم دوو کارتە.

دێبت کارت ڕێگە دەدات پارەکانت لە بانق بکشێنیتەوە و خەرجیان بکەی.

کارتی کرێدت تا بڕێکی دیاریکراو ڕێگە دەدات پارە قەرز بکەیت بۆ کڕینی شمەک یان بۆ ڕاکێشانی پارە. بەڵام دێبیت کارت ڕاستەوخۆ او بڕە پارەیە لە باڵانسی بانقییەکەت کەم دەکاتەوە.

لە ڕێگەی کرێدت کارتەوە دەتوانی پارە قەرز بکەی لەو بانقەی کارتەکەی بۆ دروست کردویت

پارەکانت لەسەر دێبت کارت کەمتر پارێزراوە هەر بۆیە کەمتر خەرجی پاراستنت لەسەر دەنووسرێ

پارەکانت لەسەر کرێدت کارت پارێزراو ترە بە بوونی زەمان بەڵام ئەم پاراستنە خەرجییەکی زیادە دەخاتە سەر حسابەکەت.

پۆل:قەرز
پۆل:داھێنانە ئەمریکییەکان
پۆل:زاراوەکانی بانککاری
ماستەر کارد

**کۆمپانیای ماستەر** کارد کۆمپانیاییەکی فرە نەتەوەیی پێشکەشکاری خزمەتگووزاری داراییە، بنکە سەرەکییەکەی دەکەوێتە نیویۆرک

## سەرچاوەکان


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان هاتووە
پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان ھاتووە
پۆل:کۆمپانیا فرەنەتەوەییەکان کە بارەگاکەیان لە ئەمریکایە
زنجیرەبلۆک

150px|وێنۆک|چەپ|پێکھاتنی زنجیرەبلۆک
**زنجیرەبلۆک** یان **زنجیرەی قەوارەکان، بلۆک چەین** () ڕیزبەندی گەشە ئەستێنی تۆمارەکانە، بەناوی بلۆک، کە بە نووسینێکی نھێنی بەیەکەوە گرێدراون. ھەر بلۆکێک شفرەی نھێنی (کریپت و ھاش) بلۆکی پێشوو و زانیاریی دیکە لەخۆ دەگرێت. ئەم جۆرە لە دروستکردنی "گرێ" لە شێوازی درەختێک دروست کراوە کە بە درەختی «مێرکل» بەناوی زانایەکەوە کە وا دەکات ژمارەی گرێکان نەبێتە هۆی زۆربونی ژمارەی کردارەکان تا گەڵاکانی درەختێک بناسرێتەوە.

ئامانج لە بەکارهێنانی زنجیرەبلۆک بۆ بەکارهێنانی وەک «تۆمارێکی حیسابات» ئەوەیە کە بکرێ تێیدا هەر "بلۆک"ێکی تازە بێتە ناوەوە سیستمەکە بتوانن پشتڕاستی بکەنەوە. واتە بە پرۆتۆکۆلێکی تایبەت، بە شێوازی «تاک-بۆ-تاک» (peer-to-peer) سیستمێکی پەرشکراو هەبێت کە بتوانێت هەر بلۆکێکی تازە پێشنیارکرا لەلایەن یەکێک لە "یەکە"کانی تۆڕەکەوە، پشتڕاست بکرێتەوە. هەرچەندە هەر یەکێک لەم بلۆکانە نەگۆڕ نین، سیستمەکە بە گشتی وا دەکات کە پارێزراو بێت و هەڵەی تێدا نەبێت. بۆیە پێناسە کراوە بە "کراوەیە، تۆماری حیساباتێکی پەرشکراوە کە دەتوانێت تۆماری مامەڵەی نێوان دوو لایەن بکات بە کارایی و بەشێوازێک کە پشتڕاستکرێتەوە بۆ هەتاهەتایی".
وێنۆک|ژمارەی تۆماری ئاڵوگۆڕکردن/مامەڵە بە دراوە دیجیتاڵیەکان لە ٢٠١١ بۆ ٢٠٢١
زنجیرەبلۆک لەلایەن کەسێک یان کەسانێکی نەناسراوەوە داهێنرا بە ناوی نهێنی «ساتۆشی ناکامۆتۆ» لە ٢٠٠٨ بۆ جێبەجێکردنی تۆماری حیساباتی پارەی کریپتۆی بیتکۆین. ناسنامەی ساتۆشی ناکامۆتۆ تا ئێستا بە نەزانراوی ماوەتەوە. داهێنانی زیجیرەبلۆک و بیتکۆین بووە یەکەم دراوی دیجیتاڵی بۆ چارەسەکردنی کێشەی دەبڵ سەرفکردن بێ ئەوەی پێویست بکات کەسێک یان لایەنێک ببێتە سەنتەر. دەبڵ سەرفکردن بریتیە لە کردارێک کە تێیدا لایەنێک بتوانێت لە یەک کاتدا یەک دراو بدات بە دوو لایەن، واتە کەسێک ١٠٠٠ دیناریەک بدات بە دوو کەسی جیاواز لە یەک کاتدا. لە دراوی ئاساییدا ئەمە بە ڕیزبەندی سەر دراوە کاغەزییەکە پارێزراوە کە ئەگەر تەزویر کرا زەحمەتە وەرگر بتوانێت ئەو بەو هەڵەیە بزانێت.

## بە کارھێنانەکان
تەکنۆلۆژیای زنجیرەبلۆک دەتوانێت لە زۆر بوار بەکار بێت. بەکارھێنانی سەرەکیی زنجیرەبلۆک ئەمڕۆ دەفتەری گشتی بڵاوەبوو لە دراوە ڕەمزییەکان، بەتایبەت بیتکۆینە. چەند بەرھەمی پێنەگەیشتووی چالاکی سەلماندنی مەبەست لە دوای ٢٠١٦ ھەن. مامەڵەچییەکانیش تا ئێستا مەیلیان بۆ دانانی زنجیرەبلۆک لە ناوکی پێکھاتەی مامەڵەکردندا نیشان نداوە.

یەکێکی تر لە بەکارهێنانەکانی بریتیە لە تۆماری «گرێبەستی ژیر»، کە تێیدا بە پێناسەی زنجیرەبلۆک دەکرێت دوو لایەن ڕێکەون لەسەر «گرێبەستێک» بەبێ ئەوەی پێویست بکات کەسی سێیەم ببێتە گەرەنتیپێدەری ئەو ڕێکەوتنە.  تا ئێستا ئەمە نەخراوەتە بواری جێبەجێکردنەوە لەبەر ئەوەی دەگوترێت لایەنی یاسایی و کەمی بەکارهێنان ڕێگرە. لایەنەکانی دیکەش وەک سیستمی گرێبەستی ژیر بەهۆی کەمیی بەکارهێنانەوە بە شێوازێکی بەرچاوە بەکار نەهاتوون، هەروا لە دوای هاتنی پەتای کۆرۆنا ڤایرۆسیشەوە دەگوترێت کە دەزگا تەندروستییەکان بۆ «شوێنپێهەڵگرتن»ی توشبووان و تاقیکردنەوە تەماشای چارەسەری زنجیرەبلۆکیان کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:سیستمەکانی زانیاری
پۆل:سیستمەکانی نووسین
پۆل:ئامرازە ماتماتیکییەکان
پۆل:بیتکۆین
پۆل:سیستمی بەڕێوەبردنی بنکەدراوە
پۆل:زنجیرەبلۆکەکان
کێشەی سپینۆزا

**کێشەی سپینۆزا** () ڕۆمانێکە لەلایەن دەروونپزیشک و نووسەری ئەمریکایی ئیرڤین دی. یالۆم نووسراوە. ئەم کتێبە لە بەرھەمە خەیاڵییەکانی ئیرڤین دی. یالۆمە و لەبارەی ژیانی فەیلەسووفی گەورە باروخ سپینۆزا و ئالفرێد رۆزنبرگ سیاسەتوانی ئەڵمانییە. ئەم ڕۆمانە چەند لایەنی جیاوازی دەروونناسی، فەلسەفیی و مێژوویی ھەیە کە لایەنی دەروونناسییەکەی لەوانی تر بەھێزترە. نووسەر لەم ڕۆمانەدا، بە بەکارھێنانی دوو کەسایەتی خەیاڵی *فرانکۆ بنیتز* و *فرێدریش فیستێر* لە فکر و ژیانی دەروونی سپینۆزا و ئالفرێد رۆزێنبێرگ نزیک دەبێتەوە و زۆربەی کەسایەتییەکانی تر لە ڕۆمانەکەدا ڕاستین.
## کورتە
سپینۆزا فەیلەسووفی ھۆلەندی، بە تۆمەتگەلی جۆربەجۆر مەحکووم دەبێ بە کافرێتی و لە ھەموو شتێک مەحرووم دەکرێتەوە. کەس حەقی چاوپێکەوتن، قسەکردن و خوێندنەوەی بەرھەمەکانی نابێت. سپینۆزا خوڕافاتەکانی ئایینی جوولەکەکانی قەبووڵ نییە و ھەوڵ دەدات پەیڕەوی عەقڵی خۆی بێت و لەسەر ئەم باوەڕەیە کە دەبێت ئایین و سیاسەت لێک جیا بکرێنەوە. لە ڕستەیەک لە ڕۆمانەکەدا دەڵێت، بھێڵن خودام بە شێوەی خۆم خۆش بوێت.

بەشێکی تری ڕۆمانەکە سەبارەت بە ئالفرێد ڕۆزنبێرگ سیاسەتمەدارێکی حیزبی نازییە. ئالفرێد ڕۆزێنبێرگ کە لە ھەڵبژاردنەکانی نێوان خوێندکارانی قوتابخانەدا خۆی کاندید کردووە، لە وتاربێژییەکی توند و دژە جوولەکەیی بە وتنی ئەوەی کە ڕەگەزی ئاریایی ڕەگەزێکی سەرترە، سەرنجی بەڕێوبەری قوتابخانە و مامۆستایەکەی ڕادەکێشێت. بەو ھۆیەوە بەڕێوبەر و مامۆستاکەی بڕیار دەدەن تەمبێی بکەن و پێی دەڵێن کە دەبێت ژیاننامەی گۆتە بخوێنیتەوە و ھەر ڕستەیەکت لەبارەی سپینۆزاوە بینی لە لاپەڕەیەکدا بینووسیت و بیھێنیت. لەمەوە ئالفرێد بۆی دەردەکەوێت کە گۆتە، بە ڕێزەوە لە سپینۆزا دواوە و سرەوتنی ھزریی خۆی منەتباری سپینۆزا دەزانێ.
### بەشێک لە ڕۆمانەکە
ئەمڕۆ بەیانی ئەو کاتەی خەڵک لە کنیسە خەریکی عیبادەت بوون، وەرگێڕاوە ئیسپانیاییەکەی تەوراتی پیرۆزم دەخوێندەوە. پڕاوپڕ بوو لە موعجیزە. خوا دەریای سووری دوو لەت کرد، قەھری لە میسرییەکان گرت، لەڕێدەرچووانی پێ وەک شمشادی سوور وا بوو. بۆچی ھەموو موعجیزەکان لە سەردەمی موسا ڕوویاندا؟ بۆچی سەردەمی موعجیزەکان بەسەر چووە؟ ئایا خودای بەتوانا خەوی لێ کەوتووە؟

ئەو دەمەی باوکمیان سووتاند و بە چ ھۆیەکەوە سووتاندیان، چونکە پارێزگاری لە کتێبە پیرۆزەکەی خوا دەکرد، ئەو کاتە خوا لە کوێ بوو؟ ئایا خوا ئەوەندە دەسەڵاتەی نەبوو کە باوکم، ئەو کەسەی ھەمیشە ڕێزی بۆ خوا دادەنا، ڕزگار بکات؟ ئەگەر وایە، کێ پێویستی بە خوایەکی وایە؟ ئایا خوا دەیتوانی باوکم بپارێزیت بەڵام بڕیاری دا ئەو کارە نەکات؟ کەوایە کێ پێویستی بە خوایەکی وا بێڕوحمە؟

بە بڕوای من، ئەم کێشەیە، لە ھەڵەیەکی گشتی و سەرەکییەوە سەرچاوە دەگرێت. ئەمە ھەڵەیە خوا وەکوو بوونەوەرێکی زیندوو، بوونەوەرێکی ساحیب فکر، بوونەوەرێک کە وەکوو خۆمان بیر دەکاتەوە، بوونەوەرێک کە بیر لە ئێمە دەکاتەوە، وێنا بکەین. یۆنانییە کۆنەکان بەم ھەڵەیان زانیبوو. دوو ھەزار ساڵ لەمەو پێش، پیاوێکی زانا بەناوی زنوفان نووسی، ئەگەر گاکان و شێر و ئەسپەکان، دەستیان ھەبوایە و بیانتوانیبایە وێنە بکێشن، لەوانەیە خوایان بە شێوەی خۆیان بکێشابایە. ئەگەر سێگۆشەکان بیانتوانیبا بیر بکەنەوە، لەوانەیە خوایەکی سێگۆشەیییان بکێشابایە و ھەروەھا بازنەکانیش خوایەکی بازنەیی....
## سەرچاوەکان
* مسئلە اسپینوزا ، اروین د. یالوم، بھارە نوبھار، نشر قطرە، چاپ ھفتم

پۆل:ڕۆمانەکانی ٢٠١٢
پۆل:ڕۆمانە فەلسەفییەکان
کۆسمۆس: داستانی کاتشوێن

**کۆسمۆس: داستانی کاتشوێن** () زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی دۆکیومێنتاری زانستی ساڵی ٢٠١٤یە. لەلایەن ستێفیزیکی ئەمریکی نیل دیگراس تایسۆنەوە پێشکەش دەکرێت، بە ھەمان شێوەی زنجیرەیەکی پێشووتر بەرھەم ھاتووە لە ژێر ناوی (کۆسمۆس: گەشتێکی تایبەت) ١٩٨٠ کە ئەو کات کارل ساگان پێشکەشکاری بووە.
زنجیرەکە لە ١٣ ئەڵقە پێکھاتووە گێڕانەوەی ھەمان چیرۆکەکانی نێو زنجیرە کونەکەیە، ھەروەھا بەکارھێنانی کەشتی خەیاڵی و ساڵنامەی گەردوونی، بە شێوازێکی نوێ، یەکەم ئەڵقەی لە ٩ی مارسی ٢٠١٤ پەخشکرا لە کەناڵەکانی فۆکس و ناشیۆناڵ جیۆگرافیک.

## لیستی ئەڵقەکان

## ئەمانەش ببینە
* نیل دیگراس تایسۆن

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان کە خەڵاتی پیبۆدییان وەرگرتووە
پۆل:پەخشەکانی ھێڵی فۆکس
پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١٤
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خەڵاتی پرایم تایم ئێمیان وەرگرتووە
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی فووزی دۆر پڕۆدەکەشنز
قەڕنابیت

وێنۆک

**قەڕنابیت** یان **قەڕنابی** () بەروبومێکی سەوزەی زستانەیە لە زۆربەی وڵاتانی جیھانی بوونی ھەیە بەھۆی بوونی پێک ھاتە سود بەخشەکانی گرینگییەکی زۆری پێدەدرێت لەلایەن بەرھەم ھێنەران لە خاکێکی بە پیت و دەوڵەمەند بە مادە ئەندامییەکان باشتر گەشە دەکات

## ژینگەیی گونجاویی قەڕنابیت
قەڕنابیت وەک یەکیک لە ڕوەکە بەسودەکان پێویستی بە ژینگەی گونجاوە بۆ ئەوەی بە باشی پێبگات بە پێی سەرچاوەکان لە کەشێکی ساردی شێدار باشتر پێدەگات بەتایبەت ئەگەر لە سەرەتایی پێگەیشتنی پلەی گەرمی(٢٤س) بێت ھەروەھا ئەگەر پلەکانی گەرمی زیاتر نزم بێتەوە کاریگەری دەکاتە سەر پێگەیشتنی و خاوی دەکاتەوە ھەروەھا کاریگەری دادەنێت لەسەر قەبارەی پەپکە گوڵییەکەی کە بچوکی دەکاتەوە لەھەمان کاتدا ئەگەر پلەی گەرمی زیاتر بەرزبێت لە پلەی دیاریکراو بە تایبەت لە کاتی پێگەیشتندا ئەوە کاریگەری لەسەر باشی ونایابی بەرھەمەکە دادەنێت . تۆی قەرنابیت بە جیاوازی پلەی گەرمی لە ٦ بۆ ٤ ڕۆژ سەوز دەبێت

## سوودەکان
وێنۆک|بەکارھێنان قەڕنابیت لە خواردندا
قەڕنابیت بەھۆی بوونی ئەو پیکھاتانەی لە ناوی دایە چەندین سودی تەندرووستی بۆ لەشی مرۆڤ ھەیە ئەمەش وای کردووە زانایان و ڕوەکناسان خەڵک ھان بدەن بۆ ئەوەی کە ئەم ڕوەکە بە سودە بخۆن

## ڕەنگەکان
* سەوز
* سپی
* پڕتەقاڵی
* مۆر

## پێشانگا

File:7367-Brassica oleracea var. botrytis.JPG|
File:Purplec.png|
File:Cauliflower broccoflower.jpg|


## سەرچاوەکان

* قەڕنابیت

پۆل:ڕوەکەکان
پۆل:گژوگیاکانی خوڕۆکیی
پۆل:ڕوەکە خۆرەنییەکان
خزرقشڵاق

**خزرقشڵاق** گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی قەرەسو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.

## ناو
## جوگرافیا
**خزرقشڵاق** ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی سارنج.
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی قەرەبڵاغ.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی قزڵ ھەرقی خواروو.
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی مەلاحەسەن.

## دانیشتوان
* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٢٦) کەس و (٦٠) خێزان بووە.
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی کوردن.
* بە زمانی کوردی شێوەزاری کرمانجی دەدوێن.

## ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی ماکۆ

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی ماکۆ
ماکۆ
ماکۆ
پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئێتێریوم

**ئێتێریوم** دووەمین سەکۆی گەورەی دراوی ڕەمزی لەپشت بیتکۆینە لە بازاڕ و ێەکەم زنجیرەی بلۆک ئۆپن سۆرس بێ ناوەندە کە تایبەندمەندی گرێبەستی زیرەک بەکار دەبات.

ئێتەریەم بە نەوەی دووهەمی بلۆکچەین دەناسڕێت. دوای پێکهاتنی بیتکۆین گۆرانکاری دە بلۆکچەین دا کرد تا بتووانێت جیا لە پارە کە بیتکۆین کردی بە دیجیتاڵ شێوازی گرێبەستی زیرەکیشی تێدا دروست کرد. گڕێبەستی زیرەک دەبێتە هۆی ئەوەی کە هەمو نەرم ئامێرێکی تر بتوانێت لە  سەر بلۆکچەین  دابەزێت بە بێ چاوەدێری بە  ڕێوە ببردرێت. ئێتەریەم دوای بیتکۆین گەورەترین قەباڕەی بازاری هەیە و بە ETH له ناو بازار دەناسرەت. 

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:دراوی ڕەمزی
پۆل:دراوی دیجیتاڵ
پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١٥
پۆل:زنجیرەبلۆکەکان
سین کارا

**سین کارا** یان **جۆرج ئاریاس** (؛ لەدایکبووی ٥ی ئەیلوولی ١٩٧٧) زۆرانبازی ئەمریکی، مەکسیکی، ئێستا کاری زۆرانبازی لە مەکسیک دەکات، لەژێر ناوی «سینتا دی ئۆرۆ»، زیاتر لە WWE دەناسرێت، لەژێر ناوی سین کارا، ھەروەھا یاری کاراتی دەکات، بۆ ئەوەی لە زۆرانبازی باشتربێت.

پێش ئەوەی واژوو لەگەڵ WWE بکات، لە زۆرانبازی AAA لە مەکسیک کاری دەکرد، بۆ ئەوەی زۆرانبازی AAA بەرەو پێش ببەن، لە مەکسیک و وڵاتە یەکگرتووەکان، لە ژێر ناوی "میستیکۆ" یان "مایستیکۆ" یاری دەکرد. لەماوەی ئەم کاتانە گرفتی لەگەڵ CMLL وە زۆرانباز "لویس یو ڕیڤ" ھەبوو، ھەر لەو کاتەی کاری لە مەکسیک دەکرد، لە ژێر ناوی میستیکۆ. پاش ماوەیەک ناوەکەیان لە ئاریاس بۆ میستیکۆ گۆڕی، دواتر کە دەستی بە زۆرانبازی کردەوە، دووبارە ناوی گۆڕی، بۆ شیکارا. لە ساڵی ٢٠٠٩ ئیمزای لەگەڵ WWE کرد، بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠١١ بەناوێکی سەرەکی سین کارا دەرکەوت، بە شێوەیەکی کاتی لە شوێنێ نوێنەرە ڕەسەنەکەی دادەنێن بەناوی لویس یو ڕیڤ. لە ئەنجامدا ڕووخساری خۆی بە ماسکێک بزر دەکات، دواتر لە دژی لویس دەوەستێت، کە ھەردووکیان ماسک لەسەرن، لە ئەنجامدا سین کارا ئابڕووی لویس دەبات، بە داکەندنی ماسکەکەی، دواتر ناوی خۆی بۆ ھۆنیکۆ دەگۆڕێت.

## ژیانی تایبەتی
جۆرج ئاریاس لە ٥ی ئەیلوولی ١٩٧٧ لە ئیڵ پاسۆ، تێکساس، مەکسیک لە باوانێکی کۆچبەر لەدایک بووە، ئاریاس لە گەڕەکی سێڵ سیگووندۆ باریۆ گەورە بوو، ھەمیشە کاری دەکرد، بۆ ئەوەی بە ئامانجەکەی بگات، کە کاری زۆرانبازییە، ئاریاس لە جوارێز، مەکسیک لەگەڵ باپیرەی لە پرسە کاری دەکرد. پاش ماوەیەک پلەی بەرز کرایەوە، بۆ بەرێوبەری خزمەتگوزاری مۆمیاکردن لە مەکسیک. ئاریاس ھاوڕێیەکی نزیکی «ڕاوڵ جیمێنز»، لە تۆپی پێ لە یانەی Wolverhampton Wanderers، جیمێنز ناوبانگی پەیا کرد، لەبەر ئەوەی ماسکی بەستبوو، وەک شێوەی ھاورێکەی سین کارا، ھەروەھا ئاریاس سەردانی یانەکەی لە ئایاری ٢٠١٩ کردوە.

## کارکردن
ئاریاس لە قوتابخانەی ئامادەی بێگەز زۆرانبازی دەکرد، لەو شوێنەدا پاڵەوانێکی زۆر باش بوو، پاشان پیشەی کەشتیوانی دەکرد، بە کەشتی باری دەکرد، بۆ ئەوەی خێزانەکەی بژێنێت، زوو لە ساڵی ٢٠٠٠ لە ژێر ناوی میستیکۆ. لە ساڵی ٢٠٠٤ بەتەواوی دەستی بەکارکردن کرد، لەگەڵ AAA.

## میدیاکانی دیکە
ئاریاس بۆ یەکەمجار لە یاری ڤیدیۆی WWE 13 لە ژێر ناوی ھۆنیکۆ دەرکەوت، پاشان لەم یاریانەش وەک سین کارا دەرکەوت:
* WWE 2K16
* WWE 2K17
* WWE 2K18
* WWE 2K19
* WWE 2K20

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧
پۆل:زیندووان
پۆل:زۆرانبازە پیشەگەرە ئەمریکییەکان