open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پارکی شاریی نەتەوەیی ڕووژ

وێنۆک|دیمەنێک لە باخچەی نیشتمانیی ڕووژ

**باخچەی نیشتمانیی ڕووژی ھاوچەرخ** () باخچەیەکی نیشتمانیی ھاوچەرخە کەوتۆتە خۆڕھەڵاتی شاری تۆرانتۆ لەھەرێمی ئەنتاریۆی کەنەدا. باخچەکە لەلایەن شارەوانی سکاربۆرۆ بەڕێوە دەچێت ھەرچەندە سنوورەکەی کەوتۆتە ناو سنووری شارەوانییەکانی مارکھام و پیکرینگ و سکاربۆرۆ ھەڵکەوتووە.

لە ساڵی ٢٠١١ەوە، بەرێوەبەرایەتی باخچەکانی کەنەدا لەکارکردن بەردەوام بووە تاوەکو باخچەکە فراوان و ڕێک بخات و بیکات بە باخچەیەکی ستانداردی جیھانی بەھەمان سروشتی خۆیەوە. بەرێوەبەرایەتی پارکەکانی کەنەدا چەندین خزمەتگوزاری وەک ڕێرەو و بنکەی ڕێنمایی و فێرخوازی و ھەڵواسینی تابڵۆی ڕێبەری و شلۆڤەکردنی بەشەکانی باخچەکە ی لەھەموو بەشەکانی باخچەکەی ھەڵواسیوە. چەندین شوێنی خێوەتگا و چاڵاکییە دێدەوانییەکانی ڕێکخستووە بۆ قوتابخانە و فێرگە جۆربەجۆرەکان. بەرێوەبەرایەتییەکە لە ڕێگای چەندین خۆبەخش و ژینگەپاڕێزان ڕێنمایی پاراستنی پارکەکانی بڵاوکردۆتەوە. باخچەکە ڕووبەری ٤٦ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە.

## پێشانگا

دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ.jpg|دیمەنێک لە باخچەکە.
دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ_٢.jpg|ڕێڕەوێک لەنێو دارستانی باخچەکە.
دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ٣.jpg| ڕووباری ڕووژ کە دەڕژێتە گۆمی ڕووژ.
دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ٤.jpg| ڕووباری ڕۆوژ لە سەرەتای وەرزی بەھار .
دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ٥.jpg| یەکێک لە جووت ڕووباری باخچەکە.
دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ٦.jpg| تابڵۆیەک ناو و ھێمای باخچەکە نیشان دەدات.
دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ٧.jpg| یەکێک لە ڕێگا فریاگوزارییەکانی کە بە چیمەن ڕووپۆش بووە.
دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ٨.jpg| پەرژینێکی دارین لەیەکێک لە دەروازەکانی.
دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ.jpg| شوێنی خزمەتگوزاری و وەستانی ترومبێل.


## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:کەنەدا
پۆل:پاراستنی ژینگە
پۆل:ئاژەڵان و مرۆڤەکان
قڵیشی ڕووی ڕێگە

وێنۆک|قڵیشی درێژایی کە بەھۆی کەمتەرخەمی لە کاتی دروستکردنی ڕێگەکەدا دروست بووە. لە کاتی دانانی توێژە ئاسفاڵتییەکاندا درزێکی سارد دروست بووە و دواتر دەمی کردووەتەوە و بووە بەو قڵیشە.
وێنۆک|قڵیشی ماندوویی یا قڵیشی قۆڕیانە لە برینە باوەکانی ڕێگەیە کە لە پشتی قۆڕی یا تیمساح دەچێت.
**قڵیشی ڕووی ڕێگە** بریتییە لە چەندین جۆری قڵیش کە لە ڕووی ڕێگەی ئاسفاڵتی و کۆنکریتیدا دەردەکەوێت. جۆری ترافیک و ئاووھەوا کاریگەرییان لەسەر جۆری قڵیشەکان ھەیە. ئەم قڵیشە جۆراوجۆرانە ڕەنگە بەتەنیایی بۆ لێکۆڵینەوە و بڕیاردان دەربارەی ڕێگەکان کەڵکیان لێ وەربگیرێت یا دەکرێت بکرێن بە یەک و بە نیشانەی قڵیش یا بە نیشانەی بارودۆخی ڕووی ڕێگە پیشان بدرێن.

## جۆرەکانی قڵیشی ڕێگە
بڕێک لە گرنگترین جۆرەکانی قڵیشی ڕێگە بریتین لەمانە:

* قڵیشی ماندوویی یا قڵیشی قۆڕییانە
* قڵیشی درێژایی
* قڵیشی پانایی
* قڵیشی بلووکی
* قڵیشی گوێی جادە
* قڵیشی ھەیڤی

## ئەمانەش ببینە
* ڕێگە
* مۆدێلکردنی کارایی ڕێگە
* نیشانەی نێونەتەوەیی زبری
* نیشانەی بارودۆخی ڕووی ڕێگە

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕووی ڕێگە
پۆل:ئەندازیاریی ڕووی ڕێگە
پۆل:برینی ڕووی ڕێگە
سەعید گاباری

**سەعید گاباری** (١٩٥٦ - ٤ی ئایاری ٢٠٢٠) گۆرانیبێژ و سازلێدەرێکی کوردی ڕۆژاوای کوردستان بوو. چەند شیعرێکی جگەر خوێن و سەیدایێ تیرێژ کردۆتە گۆرانی. سەعید گاباری خەڵکی حەسەکە بوو بەڵام لە ئەڵمانیا نیشتەجێبوو، ھەروەھا کەسێکی نابینا بوو. ناوبراو بەھۆی نەخۆشی شێرپەنجە کۆچی دوایی کرد. بەرھەمەکانی سەعد گاباری لاوک، مەقام و گۆرانی ئەوین و شۆڕشگێریی بوون.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦
پۆل:مردووانی ٢٠٢٠
پۆل:کوردەکانی ڕۆژاوای کوردستان
پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی
پۆل:خەڵکی حەسیچە
ھۆلەندی

* زمانی ھۆلەندی، زمانی فەرمی ھۆلەند
* خەڵکی ھۆلەند، خەڵکی وڵاتی ھۆلەند
ما‌ریا تریزا

**ماریا تیریزا** (١٣ی ئایاری ١٧١٧ - ٢٩ی تشرینی دووەمی ١٧٨٠) فەرمانڕەوای ئیمپڕاتۆرییەتی نەمسا بوو. یەکێک لە کەسایەتییە مێژوویییەکانی نەمسا و ئەورووپا بوو. ئافرەتێکی خاوەن دەسەڵات بوو.لەماوەی فەرمانڕەوایەتیدا چەندین شەڕ و جەنگ ڕوویداوە و بۆ ماوەی حەوت ساڵ لە جەنگ و ململانێدا بووە لە دژی فەرمانڕەوای فریدریکی گەورە ھەر لە سەردەمی ئەودا بزوتنەوەی یەسوعییەکان کە بزووتنەوەیەکی ئایینی بوو لەناو بران.ماریا تیریزا بەھۆی نەخۆشی لە ساڵی ١٧٨٠ مرد و دوای خۆی کوڕەکەی جۆزێفی دووه‌م بووە فەرمانڕەوا.

## سەرچاوەکان
# کتێبی مێژووی ئەورووپا لە سەردەمی ڕێنساس تا شۆرشی فەڕەنسی ١٥٠٠ تا ١٧٨٩ لە نوسینی دکتۆر محەممەد ئەحمد ساڵح، وەرگێرانی ئارام محەممەد
# 

پۆل:لەدایکبووانی ١٧٤٠
پۆل:مردووانی ١٧٨٠
پۆل:لەدایکبووانی ١٧١٧
پۆل:فەرمانڕەوا ژنەکانی سەدەی ١٨یەم
پۆل:کاتۆلیکی ڕۆمانی نەمسا
کەریم کابان

**عەبدولکەریم جەلال مەحموود** ناسراو بە **کەریم کابان**، (لەدایکبووی ١٩٢٧ لە گەڕەکی شێخان، سلێمانی-کۆچی دوایکردوە لە ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ لە سلێمانی) ھونەرمەند و گۆرانیبێژێکی کورد بوو.

## ژیان
یەکێک بووە لە گۆرانیبێژە ناسراووەکانی کورد، ساڵانێکی زۆر لە بواری ھونەریدا کاری کردووە، ھەر بە منداڵی ناردوویانەتە حوجرە و لەوێ فێری خوێندەواری بووە، دواتر قۆناغی سەرەتاییی لە قوتابخانەی فەیسەڵی ئوولا لە سلێمانی تەواو کردووە، خاوەنی ٣ کوڕ و ٣ کچ بووە.

## ئەوەی وتراوە لە بارەیەوە
* عەبدولقادر حەسەن گۆرانیبێژ «ھەر ھۆنراوە و ئاوازێک دانسقە نەبوایە نەی دەکردە گۆرانی، ئەو ئاواز و ھۆنراوانەشی ھەڵی دەبژراد بۆخۆی و قادر کابانی برای شتی بژاردەبوون تاکو ئێستا ش بەزیندوویی ماوەتنەوە».
* زاھیر جەلال گۆرانیبێژ «تاکو ئێستاش پیر و گەنج گوێ لە گۆرانییەکانی کەریم کابان دەگرین سەری بۆ ڕادەوەشێنین، ھەموومان کە گوێمان لەو گۆرانیانە دەبێت مێشکمان ئیسراحەت دەکات».

## مردن
لە ڕۆژی پێنجشەممەی ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ لە تەمەنی ٨٩ ساڵیدا و دوای زیاتر لە ٧٠ ساڵ خزمەتکردن بە ھونەری گۆرانی و مۆسیقای کوردی، لە نەخۆشخانەی شاری سلێمانی کۆچی دوایکرد و لە ڕێوڕەسمێکی شکۆمەندانە لە گۆڕستانی سەیوان لە سلێمانی نێژرا.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٧
پۆل:مردووانی ٢٠١٦
پۆل:گۆرانیبێژان
پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی باشووری
پۆل:گۆرانیبێژانی کورد
پۆل:خەڵکی سلێمانی
فریدریکی مەزن

**فریدریکی دووەم** ناسراو بە **فریدریکی مەزن** (؛ ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٧١٢ – ١٧ی ئابی ١٧٨٦) پاشای پڕۆسیا یەکێک لە ئەندامە بەناوبانگەکانی بنەماڵەی ھۆھنزلن بۆماوەی ٤٦ ساڵ فەرمانرەوای پڕۆسیای کرد ١٧٤٠–١٧٨٦
فریدریکی دووەم بە فریدریکی مەزن یاخود دادگەری خۆسەپێن ناوبانگی دەرکردبوو خولیای جەنگ و فراوانخوازی ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی بوو بە یەکێک لەو پاشایانە دادەنرێت کە باوەری وابووە پاشا خزمەتکاری وڵاتە زۆر گرینگی بە نوسەران و ئەدیبان داوة بە تایبەت وێژەوانانی فەرەنسی لە بەر ئەوەی زۆر حەزی لە ئەدەبی فەرەنسی بوو ڤۆڵتێر بەناوبانگترین ھاورێی بوو، ئەکادیمیای زانستی لە بەرلین دامەزراند و گرینگی بە بواری پێشکەوتنی زانست دەدات وە ھەروەھا چەندین خوێندنگای کردەوە.
لە دوای ئەوەی بوو بە فەرمانرەوای پرۆسیا کەوتە کێشە و ململانێ لەگەڵ پاشای نەمسا ما‌ریا تریزا لەسەر ناوچەی سیلیزیا کە پێشتر لەلایەن فریدریکی یەکەم دەستی بەسەردا گیرا بوو بۆ ماوەی حەوت ساڵ ١٧٥٦–١٧٦٣ لە جەنگ دابوون لەگەل ئەوەی کە ھەندێک ولات پشتیوانی ماریا تیریزا بوون وەک فەرەنسا و ڕووس و سەکسۆنیا بەڵام دواجار بە سەرکەوتنی فریدریکی مەزن کۆتایی ھات بەپێی ڕێکەوتنامەی ئاشتی لە سالی ١٧٦٣ ماریا تیریزا دانی نا بە دەسەلاتی فریدریک لەسەر ناوچەی سیلیزیا

## مردن
فریدریک لە ساڵی ١٧٨٦ بە ھۆی نەخۆشی مرد.

## سەرچاوەکان
* کتێبی مێژووی ئەورووپا لە سەردەمی ڕێنساس تا شۆرشی فەڕەنسی ١٥٠٠ تا ١٧٨٩ لە نوسینی دکتۆر محەممەد ئەحمد ساڵح، وەرگێرانی ئارام محەممەد
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٧١٢
پۆل:مردووانی ١٧٨٦
پۆل:ژەنیارانی ئەڵمانی سەدەی ١٨ھەم
پۆل:سەردەمی ڕووناکبیری
پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ١٨ھەم
پۆل:ئەندامی خێزانی شاھانە پەیوەست بە کۆمەڵگای پەلکەزێڕینە
پۆل:ڕەخنەگرانی مەسیحییەت
دۆڵی عەرەبە (میسر)

**دۆڵی عەرەبە** () یەکێکە لە دۆڵ و کەندەڵانە وشکەکانی میسر، کەوتۆتە بەری بیابانی خۆڕھەڵاتی پاڕێزگای دەریای سوور، زنجیرەچیاکانی جەلالە دەکات بە دوو لەت بەری وشکانی و بەری دەریایی. درێژی دۆڵەکە نزیکەی ٤٠ کم دەبێت.

## ئەمانەش ببینە
* کڵێسای نەوەکانی ئەنتۆنێس
* دۆڵی عەرەبەی ئوردەن
* زەعفەرانییە

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان
پۆل:میسر
پۆل:بیابانەکان
پۆل:دۆڵەکان
فەھد کوڕی عەبدولعەزیز ئال سعوود

وێنۆک
وێنۆک|شا فەھد و سەرۆک کارستنز ١٩٨٢.
وێنۆک|شا فەھد و سەرۆک جیمی کارتەر ١٩٧٧.
**فەھد کوڕی عەبدولعەزیز کوڕی عەبدولرەحمان ئال سعوود بن**(٢٦ی شوباتی ١٩٢٠ – ١ی ئابی ٢٠٠٥) پێنجەم پاشای شانشینی عەرەبی سعوودیا بوو، ھەڵگری نازناوی (خادم الحرمین الشریفین) بوو. کوڕی نۆیەمی شا عەبدولعزیز بوو، دایکی شاژن حسەی کچی ئەحمەد سەدیری بوو. لە ١٣ یۆنیۆی ١٩٨٢ ھاتە سەر تەختی پاشایەتی ئەمەش دوای کۆچی دوایی زڕبراکەی شا خالید. شا فەھد لە تشرینی دووەمی ١٩٩٥ بە جەلتەی دڵ کەوتە نەخۆشخانە لە ساڵی ١٩٩٧ عەبدوڵای کوڕی عەبدولعەزیز ڕاسپێردرا بۆ ڕاپەڕاندنی کاروباری وڵات.

ماوەی فەرمانڕەوایی شا فەھد زۆر ڕووداو ڕوویاندا وەک داگیرکردنی کووەیت لەلایەن عێراقەوە (١٩٩٠)، ھەروەھا عێراق ھەڕەشەی ھێرشی سەربازی بۆسەر خاکی سعوودیا برد جگە لە ڕوودانی جەنگی عێراق - ئێران لەماوەی فەرمانرەواییەکەی کە بە ناڕاستەوخۆ کاریگەری ھەبوو بەسەر سعوودیادا، ڕووداوەکانی ١١ئەیلوولی ٢٠٠١ ی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ھێرشی ئەمریکا بۆ سەر ئەفغانستان لەماوەی حوکمی شا فەھد ڕوویاندا، بەھۆی دابەزینی نرخی نەوت ئابووری سعوودیا بەرەو دابەزینی خراپ ڕۆیی.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:مەرگەکان بە سەکتە
پۆل:مردووانی ٢٠٠٥
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١
پۆل:عەرەبستانی سعوودی
ڕێزبەندی ئەندامانی کۆمەڵەی جیھانی بۆ باخچەی ئاژەڵان و گۆمی ماسیان WAZA

ڕێزبەندی  ئەندامانی  کۆمەڵەی جیهانی بۆ باخچەی ئاژەڵان و گۆمی ماسیان دوو بەشن ؛بەشی یەکەم ئەوانەن کە ڕاستەوخۆ سەر بە ڕێکخراوەکەن WAZA  و بنەماکانی ستانداردیان پەیرەو کردووە بەشی دووەمیش ئەوانەن کە ئەندامن لە   AZA کە بەردەوامن لەکارکردن تاوەکوو دێنە ڕێزبەندیە جیهانیەکان.

ئەم خشتەیەی خوارەوە ئەندامی سەرەکی  WAZA ن:

## ئەمانەش ببینە
ڕێزبەندی باخچەکانی ئاژەڵان

## سەرچاوەکان
http://www.waza.org/en/site/zoos-aquariums 

پۆل:گیانلەبەران
پۆل:ڕێکخراوه‌ ناحکومیه‌کان
نەیب بوکیلی

**نەیب بوکیلی** (؛ لەدایکبووی ٢٤ی تەممووزی ١٩٨١) سیاسەتمەدار و بازرگانێکی ئێلسالڤادۆریە. لە ٣ شوباتی ٢٠١٩ بەسەرۆکی ئێلسالڤادۆر ھەڵبژێردرا. بەیەکەم سەرۆک دادەنرێت کە لەدەرەوەی دوو پارتە دەسەڵاتدارەکەی ئێلسالڤادۆر توانیویەتی لە ھەڵبژاردنەکان بباتەوە.

## ژیاننامە
نەیب بوکیلی لە ٢٤ یۆلیۆی ١٩٨١ لەدایک بووە، دایکی ناوی ئۆلگا ئۆرتێزە و پەیرەوی ئاینی مەسیحی دەکات بەڵام باوکی ئەرماندۆ بوکیلی کەسێکی جولەکە بوو. ژیانی ھاوژینی ئەنجامدا لەگەڵ گابرێلا ڕۆدریگیز کە پزیشکێکی دەروونی جولەکە یە.

لەبەر ئەوەی باوکی بازرگانێکی لێھاتوو بوو ئەویش لەتەمەنی ھەژدەساڵی توانیویەتی ھاوبەشگایەکی تایبەت بەخۆی بکاتەوە، ئێستا خاوەندارییەتی ھاوبەشگای یاماھای ئێلسالڤادۆری دەکات. ھەروەھا سەرۆک و بەرێوەبەری ھاوبەشگای ئۆپێرمتە.

لە ساڵی ٢٠١٢ خۆی بۆ شارەوانی نویڤۆ کۆسکتلان ھەڵبژارد و توانی ٤٩٫٧٪ی دەنگەکان بەدەست بێنێت. ھەروەھا بۆ شارەوانی سان ئێلسالڤادۆر (٢٠١٥) خۆی ھەڵبژارد کە توانی ٥٠٫٣٪ دەنگەکان بەدەست بێنێت.

بوکیلی لە سیاسەتمەدارە گەنجە بەناوبانگەکانە لەگەڵ ئەوەی جێی ڕەخنەی زۆر لایەنە بەوەی بۆچوونی سیاسی کەمە و ناشارەزایە. باوەڕی بە فرە ڕەگەزی و ئاینی ھەیە؛ وا خۆی نیشان دەدات کە پەیرەوی ھیچ ئاینێکی دیاریکراو ناکات بەڵام باوەڕی بەخوا ھەیە و ڕێزی ھەموو ئاینە جیاوازەکان دەگرێت. لە چاوپێکەوتنێکی ٢٠١٥ دەڵێ :(من کەسێک نیم کەباوەڕی زۆرم بە پیرۆزی ئاینییەکان بێت، لەگەڵ ئەمەشدا، باوەڕم بەخوا ھەیە، باوەڕم بەو وشانە ھەیە کە لە پەرتوکی پیرۆز ھاتوون، و من باوەرم وایە خوا ھیچ کەسێک ڕەت ناکاتەوە بەھۆی جیاوازی ڕێچکەی ئاینی ".

## سەردان بۆ ئیسرائیل
لە فەبرایەری ٢٠١٨ بەسەردانێکی فەرمی گەیشتە ئیسرائیل، ئەمەش لەسەر ڕاسپاردەی یەکێتی شارەوانییەکانی ئیسرائیل، لە سەردانەکەی چاوی کەوت بە گەلێک لە سەرۆک شارەوانییەکان، ھەروەھا لەشاری ئۆرشەلیم لەلای دیواری ڕۆژاوا پەرستش و پاڕانەوەی کرد و سەردانی شوێنە پیرۆزەکانی جولەکەی کرد.

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١
پۆل:زیندووان
باخچەی ئاژەڵانی بەغدا

**باخچەی ئاژەڵانی بەغدا** () باخچەیەکی ئاژەڵانە دەکەوێتە لایەکی باخچەی گشتی زەورا لە ناوەڕاستی بەغدا، باخچەی ئاژەڵانی بەغدا بە گەورەترین و کۆنترین باخچەی ئاژەڵان دادەنرا لە سەرجەم خۆڕھەڵاتی ناوەڕاستدا کە ڕووبەرەکەی ٨١٠ کم ە، بەڵام ئێستا (٢٠٢٠) دووەم گەورەترین باخچەی ئاژەڵانی عێراقە ئەمیش دوای باخچەی ئاژەڵانی ھەولێر. پێشتر باخچەکە لەشوێنێکی تری نزیک باخچەی گشتی زەورا بوو، بەڵام لە ساڵی ١٩٧١ لەکاتی درووستکردنی باخچەی زەورا باخچەی ئاژەڵانیش گوازرایەوە ناوی. باخچەی ئاژەڵانی بەغدا توشی زیان و کاولکاری گەورە بووە بەھۆی جەنگە یەک لەدوای یەکەکانی عێراق بەتایبەت لە جەنگی پرۆسەی ئازادی عێراق (٢٠٠٣) باخچەکە ڕووبەرووی کاری کاولکاری و دزینی ئاژەڵەکانی بوویەوە، لەم ساڵانەی دوایی حکومەتی عێراق ھەندێک کاری نۆژەنکردنەوەی بۆ ئەنجام داوە.

## پێشانگا

پەڕگە:Zebra in al-zawra reserve.jpg|کەرێکی کێوی لەباخچەی ئاژەڵانی بەغدا.
پەڕگە:Iraqi, U.S. veterinarians partner to help Baghdad Zoo animals DVIDS263913.jpg|ئاژەڵدۆستانی ئەمەریکی و عێراقی یارمەتی ئاژەڵەکان دەدەن .
پەڕگە:حديقة حيوانات الزوراء.jpg|ئاژەڵە ئاویەکان.
پەڕگە:حديقة حيوانات بغداد.jpg
پەڕگە:الدب حديقة الزوراء.jpg|ورچێک .
پەڕگە:بط في حديقة حيوانات زوراء.jpg
پەڕگە:لبوة.jpg
پەڕگە:غزال في بغداد.jpg
پەڕگە:U.S. Tigers Donated To Baghdad Zoo.jpg|پڵنگێک یاری بە ئاو دەکات.
پەڕگە:صورة جوية للحيوانات.jpg|دیمەنێکی کراوەی ئاژەڵەکان.
پەڕگە:الفهد الابيض.jpg|پڵنگێکی سپی دەگمەن.
پەڕگە:ضب.jpg
پەڕگە:نمر.jpg|پڵنگ
پەڕگە:لاما.jpg|ئاژەڵی لاما.
پەڕگە:نعامة بزوراء.jpg|حوشتر مورغ.
پەڕگە:حصان الاسود.jpg|ئەسپی ڕەش.
پەڕگە:حمار وحشي ببغداد.jpg|کەری کێوی.
پەڕگە:القرد.jpg|مەیموون


## سەرچاوەکان
* 

پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی بەغدا
پۆل:گەشتیاری لە عێراق
پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان
پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان
فاینۆرد

**فاینۆر** یانەیەکی تۆپی پێی ھۆڵەندییە لە شاری ڕۆتەردام، کە یاری لە خوولی نایابی خولی نایابی ھۆڵەندا دەکات. مێژووی دامەزراندنی یانەکە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٠٨ کە ئەوکات بەناوی ویلھێلمانیا دامەزرا، یانەکە چەندین جار ناوی گۆڕاوە تاکوو بووەتە یانەی وەرزشیی فاینۆرد.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

;سایتە فەرمییەکان

*Official Feyenoord website
*Official Feyenoord Academy website

;وێبگەکانی تر 
*Feyenoord Poland website 

پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٠٨
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ھۆڵەندا
ویکیپیدیای سوێدی

**ویکیپیدیای سوێدی** () وەشانێکی ویکیپیدیایە بە زمانی سوێدی، لە ئایاری ٢٠٠١ دروستکراوە وەک سێیەم ویکیپیدیا، بەپێی ئامارەکانی ئابی ٢٠٠٥ دووەم گەورەترین ویکیپیدیا بووە کە ژمارەی وتارەکانی پتر لە دوو میلیۆن وتار بووە، زۆرینەوی وتارەکانی بەھۆی وەرگێری بۆت بووە، لەبەر ئەوەی ویکیپیدیاکان بەگوێرەی قوڵی ھەڵسەنگاندنیان بۆدەکرێت تێبینی کراوە ڕێژەی قوڵی وتارەکانی لە ٦٫٢١ تێپەری نەدەکرد. ژمارەی ئاخاوێنەرانی سوێدی ١١ میلیۆن کەس بووە. بەپێی ئاماری ٥ مەی ٢٠٢٠ ویکیپیدیای سوێدی ٣٫٧٣١٫٦٧٣ وتاری ھەیە لەگەڵ ٧٫٧٨١٫٢٠٦ لاپەرە و ٤٧٫٤٩٥٫٠٠٧ دەستکاری و ٧٢٥٫٨٩٥ بەکارھێنەر و ٦١ بەرێوەبەر.

## پێشانگا

پەڕگە:Jacob Truedson Demitz & Swedish Wikipedia group 2010.jpg|کۆبونەوەی لایەنە پەیوەندیدارەکانی ویکیپیدیای سوێدی بۆ ڕاوێژکردن بەمەبەستی چارەسەرییەکانی کێشەی  Wikiträff لە ستۆکھۆڵم ساڵی ٢٠١٠ .
پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sv-500k.svg|دروشمی ویکیپیدیاکە بەبۆنەی گەیشتنی بە ٥٠٠٫٠٠٠ وتار (سێپتێمبەری ٢٠١٢)
پەڕگە:Wikipedia-logo-vLLen-sv-1M.svg|دروشمی ویکیپیدیاکە بەبۆنەی گەیشتنی بە یەک ملیۆن وتار (٢٠١٣)
پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-se-2-million.svg|دروشمی ویکیپیدیاکە بەبۆنەی گەیشتنی بە ٢٠٠٠٠٠٠ وتار لە (سێپتێمبەری ٢٠١٥)
پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-se-3-million.svg|دروشمی گەیشتنی ویکیپیدیاکە بە ٣٠٠٠٠٠٠ وتار (ئەپریلی ٢٠١٦)


## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ویکیپیدیاکان بەپێی زمان
پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان
پیتەری سێیەمی ڕووسیا

**پیتەری سێیەم** یان **پترسی سێیەم** (٢١ی شوباتی ١٧٢١ - ٦ی تەممووزی ١٧٦٢) فەرمانڕەوای ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا کوڕی کارلل فریدریک لە دوای ئیزابیسی دایکی دەبێتە فەرمانڕەوای ڕووسیا، بەڵام دوای ماوەیەکی کەم لە فەرمانڕەوایی لە تەمەنی ٣٤ ساڵی دەمرێت، و لە دوای خۆی خێزانەکەی کاترینای دووەم ھاتە سەر تەخت.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٧٢١
پۆل:مردووانی ١٧٦٢
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٢٨
پۆل:فەرمانڕەوا لابراوەکان
پۆل:ئەو سەرۆکانەی بە کودەتا لاکەوتوون
پۆل:ئیمپراتۆرەکانی ڕووسیا
تراکتۆر

alt=|وێنۆک|220x220پیکسڵ
**تراکتۆر** () ئامێرێکە مەکینەیەکی بەھێزی لەسەرە بۆ کاری کشتوکاڵ بەکاردێت، چەندین جۆر دەمی ھەیە کە بە دواوەی دەبەسترێت بۆ مەبەستی دیاریکراو

## سەرچاوەکان

پۆل:ئامێرەکانی کشتوکاڵ
زیندانی ئەبووغرێب

alt=|وێنۆک|220x220پیکسڵ
**زیندانی ئەبوو غرێب** (؛ ئێستاکە پێی دەوترێ **زیندانی ناوەندی بەغدا**) زیندانێکی ترسناک بووە لەسەردەمی سەدام حوسەین ناوبانگی ھەبووە بە ئەشکەنجەدانی بەندکراوەکان بە جۆرەھا ئەشکەنجە، ئەو زیندانە نزیکە لە شاری ئەبوو غرێب کە ٣٢ ک لە بەغدای پایتەختی عێراق دوورە.
ئەو زیندانە بەوەش ناوی دەرکرد کاتێک ھەندێ وێنە بڵاوبویەوە کە ئەشکەنجەی زیندانییەکان دەدران لەلایەن ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە عێراق.
وێنۆک| وێنەیەکی زیندانیەکی عێراقی بە ناوی عەلی شەلال کە یەکێکە لەو وێنانەی کە ئەشکەنجەدانی ئەمریکیەکان نیشان دەدا لە عێراق
## سەرچاوەکان
ھێرشەکانی نۆڤا سکۆشیای ٢٠٢٠

**ھێرشەکانی نۆڤا سکۆشیا** ژمارەیەک ھێرشی چەکداری بوون کە لە ١٩ و ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٠دا لە لایەن کەسێک بە ناو گابریەل وۆرتمەنەوە ڕووی دا. لە ئەم ھێرشانەدا، کە لە پارێزگای نۆڤا سکۆشیادا ڕوویان دا، ٢٢ کەس گیانیان لە دەست دا. بۆیە ئەم ڕووداوە بە گەورەترین کوشتاری کەنەدا لە دوای شەڕە جیھانییەکان دادەنرێت. لە دوای ئەم ھێرشە جاستن ترودۆ سەرۆکوەزیرانی کەنەدا ١٥٠٠ جۆر چەکی قەدەغە کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:قاچاغیی چەک
یاریگای یۆھان کرویف ئەرینا

وێنۆک

**یۆھان کرویڤ ئەرینا** یاریگایەکی تۆپی پێیە کە دەکەوێتە ئەمستردام، ھۆڵەندا. یاریگاکە موڵکی یانەی ئەیاکس ئەمستردامە. یاریگایەکە جێگای ٥٤٫٩٩٠ کەسی تێدا دەبێتەوە. ناوی یاریگاکە لەپێشوودا ئەمستردام ئەرینا بووە، بەڵام دواتر بەھۆی ئەوەی کە یۆھان کرۆیف ئەستێرەی گەورەی یانەی ئەیاکس ئەمستردام بووە ناوەکەی بۆ **یۆھان کرویڤ ئەرینا** گۆڕدرا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
*
ئی وانە

**ئی-وانە** یان **قوتابخانەی ئەلیکترۆنی** ماڵپەڕێکی پەروەردەیی سەر بە وەزارەتی پەروەردەی ھەرێمی کوردستانە، کە لە ساڵی ٢٠٢٠دا بۆ پڕکردنەوەی بۆشایی پەروەردە لەکاتی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنادا خرایە بەردەست. ماڵپەڕەکە ڕێگە بە خوێندکارانی پۆلی ١ تا ١٢ دەدات کە بەردەوام بن لە خوێندن، و چەندین پەرتووک و ڤیدیۆی فێرکاری بە خۆڕایی لەخۆ دەگرێت. مامۆستایان و خوێندکاران دەتوانن بە شێوەی دەق و ڤیدیۆ و دەنگ لە پەیوەندیدا بن.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پولي 6
فەرزاد کەمانگەر

**فەرزاد کەمانگەر** (٢٣ی ئایاری ١٩٧٥ لە کامیاران - ٩ی ئایاری ٢٠١٠ لە تاران) مامۆستا، چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ، ئاریکاریی کۆمەڵایەتی، شاعیر و ڕۆژنامەوانێکی خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان بوو کە بە تۆمەتی ئەندام بوون و ھاوکاری لەگەڵ پژاک لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە سزای سێدارەی بۆ دەرکرا و لە ٩ی ئایاری ٢٠١٠ (١٩ی بانەمەڕی ١٣٨٩ی کۆچی ھەتاوی) لەگەڵ عەلی حەیدەریان، فەرھاد وەکیلی، شیرین عەلەم ھولی و مەھدی ئیسلامیان لە گرتووخانەی ئێڤین لە سێدارە درا.

## ژیاننامە
فەرزاد کەمانگەر کوڕی باقی و سەڵتەنە ساڵی ١٩٧٨ لە کامیاران لە دایک بووە. لە زانکۆی پەیامی نووری سنە دەروونناسی تەواو کردووە؛ تا پێش قۆڵبەست کردنی بۆ ماوەی دوازدە ساڵ لە کامیاران و ئاوایییەکانی دەوروبەری مامۆستا بووە، ھەروەھا ئەندامی دەستەی نووسەرانی مانگنامەی ڕۆیان سەر بە بەڕێوبەرایەتی پەروەردە و بارھێنانی شاری کامیاران و ئەندامی سەرۆکایەتیی ڕێکخراوەی ژینگەپارێزیی ئاسک و ئەندامی ڕێکخراوەی چالاکانی مافی مرۆڤی ئێران بووە. ٢٨ی گەلاوێژی ساڵی ١٣٨٥ لە سەفەرێکی تاراندا فەرزاد دەستبەسەر کراوە و تا کاتی شەھید بوونی لە تاران و سنە و کرماشان لەژێر دڕندانەترین ئەشکەنجەکاندا بووە و ماوەیەکی زۆریش ئیزنی دیتنی کەسوکاری نەبووە.

## لە سێدارە دان
فەرزاد مافی گرتنی پارێزەری نەبوو و لە ڕێکەوتی ١٠ی ڕێبەندانی ١٣٨٦ (٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨) لەلایەن لقی سی دادگای شۆڕشی تاران لە حەوت خولەکدا بە تۆمەتی ئەندامییەتی پژاک (محاربە - دژایەتی خودا) حوکمی سێدارەی بەسەردا سەپا و لە ١٩ی گوڵانی ١٣٨٩دا ھاوڕێ لەگەڵ چوار زیندانی تر کە سێیانیان کورد بوون، بە بێ ئاگادارکردنەوەی بنەماڵەکانیان و بە نھێنی لە پارکینگی گرتووخانەی ئێڤین لە دار دران و بە دزییەوە بە خاک دەسپێردران و ھەنووکەش شوێنی ناشتنی تەرمەکانیان ڕوون نییە.

## کاردانەوەکان
# بنەماڵەی فەرزاد پیرۆزباییان کرد و وتیان پێویست بە سەرەخۆشی ناکات.
# ٢٣ی بانەمەڕی ھەمان ساڵ خەڵکی کوردستان بە مانگرتنێکی گشتی ناڕەزایەتی خۆیان دەربڕی.
# نەتەوە یەکگرتووەکان ڕای گەیاند ئەو کارە پێشێل کردنی مافەکانی مرۆڤ بووە و داواشی لە ڕژیمی ئێران کرد چارەنووس یان شوێنی بە خاک ئەسپاردنی ئەو چوار زیندانییە کوردە ئاشکرا بکات دەنا بەدواداچوونەوەکان ھەر بەردەوام دەبن.
# لە چوارەمین ساڵیادی ڕووداوەکە لە زیندانی ڕەجایی شاری کەرەج ڕێوڕەسمێک بەڕێوە چوو و بەشداربووەکانیشی یەک ڕۆژ مانیان لە خواردن گرت.
# لە حەوتەمین ساڵیادی لە سێدارە دانی چوار کورد لەلایەن ڕژیمی ئێرانەوە لە سوید و ئەڵمانیا خۆپێشاندان بەڕێوە چوو.
# لە ئامەد قوتابخانەیەک بە یاد و ناوی فەرزاد کەمانگەر کرایەوە.
# بەھمەن قوبادی دوایین فیلمی خۆی پێشکەشی فەرزاد کەمانگەر و سانع ژاڵە کرد.
# شێرکۆ بێکەس شێعرێکی بۆ دانا.
# شاھین نەجەفی گۆرانییەکی بۆ دانا.

## ڕۆژی مامۆستا
لە کوردستان ڕۆژی لە سێدارە دانی فەرزاد کەمانگەر (١٩ی بانەمەڕ - ٩ی ئایار) بە ڕۆژی مامۆستا نێودێر کراوە.

## فەرزاد لە چاند و هونەردا
دەرهێنەری کورد بەهمەن قوبادی لە ساڵی ٢٠١٢ فیلمی وەرزی کەرگەدەن پێشکەش بە ڕۆحی فەرزاد کرد، پێشکەشکردنەکەش بە شێوەی تێکست لە دەستپێکی فیلمەکەدا دەردەکەوێت.

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان

* ئیحسان فەتاحیان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ناوەندی فەرزاد کەمانگەر (بە زمانی فارسی).

پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨
پۆل:مردووانی ٢٠١٠
پۆل:لەسێدارەدراوانی کورد
پۆل:شەھیدانی کورد
پۆل:لەسێدارەدراوانی ئێرانی
پۆل:مامۆستا کوردەکان
شەقام

[وێنۆک|وێنەیەک لە [شەقامی بەی لە تۆرنتۆی کەنەدا]]
[وێنۆک|شەقامی بەھارانی [مەریوان لە کاتی زستاندا]]
**شەقام** یا **خیابان** ڕێگەیەکی گشتییە لە فەزای شاریدا کە بەزۆری بە خانوو و باڵەخانە دەوری دراوە. ڕووی شەقامەکان دەکرێت لە خۆڵ، ئاسفاڵت، کۆنکریت، بەرد یا ماددەی تر دروست کرابێت. بە درێژایی مێژوودا شەقامەکان جگە لە گرنگیی تایبەت بۆ ھاتوچوو گرنگیی فەرھەنگی و سیاسیان پەیدا کردووە. بۆ نموونە ھونەرە سەرشەقامەکان وەک شانۆی سەرشەقام لە سەدەی بیستەمەوە پەرەی سەندووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شەقامەکان
پۆل:جۆری ڕێگەکان
پۆل:ڕێگەکان
خوێنبەربوون (ڕێگە)

**خوێنبەربوون** () جۆرێک برینی ڕێگەیە کە لە ڕێگە ئاسفاڵتییەکاندا بەدی دەکرێت. لەم حاڵەتەدا قیرەکە لە ناو کۆنکریتە ئاسفاڵتییەکەوە دێتە دەرەوە و دەگاتە ڕووی ڕێگەکە و دەبێت بە ھۆی ساف و لووسبوونی ڕووی ڕێگەکەوە. خوێنبەربوونی ڕێگە لەبەر ئەوەی زبریی ڕێگەکە کەم دەکاتەوە، بە جۆرێک لە مەترسیی ڕێگە دادەنرێت و دەتوانێت ببێت بە ھۆی زیادبوونی ژمارەی ڕووداوەکانی ھاتوچووەوە. ئەم جۆرە برینە بەزۆری لە ئاووھەوا گەرمەکاند ڕوو دەدات. خوێنبەربوون زبریی ڕووی ڕێگەکان زیاد ناکات و تەنانەت دەتوانێت کەمیشی بکاتەوە، بۆیە نیشانەی نێونەتەوەیی زبری ناتوانێت بە باشی پێی بزانێت، بەڵام پێوەرەکانی تر وەکوو نیشانەی بارودۆخی ڕووی ڕێگە لەبەرچاوی دەگرن.

## ئەمانەش ببینە
* ڕێگە

## سەرچاوەکان

پۆل:برینی ڕووی ڕێگە
پۆل:مەترسییەکانی ڕێگە
پۆل:ژێرخانی ڕێگە
جۆرەکانی ڕێگە

[وێنۆک|ڕێگەیەکی بەردی لە شاری [مێردین]]
[وێنۆک|ڕێگەیەکی ئاسفاڵتی لە [ئوسترالیا]]
[وێنۆک|شاڕێگەی ٤٠١ لە [تۆرنتۆ. ھەمووی ھێڵەکانی شاڕێگەکە بە ئۆتۆمۆبیل پڕ بووە.]]
جۆرەکانی ڕێگە زۆرن. ڕێگەکان لە ڕوانگەی جۆراوجۆرەوە پۆلێن بکرێن. بڕێک لە ئەو پێوەرانەی بۆ پۆلێنی ڕێگەکان بەرچاو دەگیرێن ئەمانەن: گەورەیی و بچووکی، کەسی یا گشتی بوون، جۆری ماددەی بەکارھێنراو و لایەنی بەرپرسی ئیدارەی ڕێگەکان.

## ماددە
ڕووی ڕێگەکان دەکرێت لە مەتریاڵی جۆراوجۆر دروست بووبێت. باوترینیان ئەمانەن:
* ڕێگەی کۆنکریتی
* ڕێگەی ئاسفاڵتی
* ڕێگەی خۆڵی
* ڕێگەی بەردی
ھەرکام لەمانەش خۆیان دەکرێت بەپێی جۆری مەتریاڵەکەیان بکرێن بە چەند دەستەی ترەوە، بۆ نموونە بنکە دراوەی کارایی درێژخایەنی ڕووی ڕێگە زیاتر لە دە جۆر ڕێگەی ئاسفاڵتیی تێدایە. ڕێگە ئاسفاڵتییەکان لە ئاووھەوای سارددا زیاتر لە ڕێگە کۆنکریتییەکان ھەڵدەکەن، بەڵام لە ئاووھەوای زۆر گەرمدا تووشی بڕێک برین وەک خوێنبەربوون دەبن و عومریان کەمترە.

## شوێن
ڕێگەکان دەکرێت ڕێگەی شاری یا دێھاتی بن. ڕێگە شارییەکان بە زۆری ھاتوچوویەکی زۆرتریان لەسەرە.

## قەبارە
ڕێگەکان بەپێی گەورە و بچووکی یا ئەو قەبارەیەی لە ترافیک کە دەتوانن لە خۆی بگرن دەکرێن بە چەند دەستەوە. ئەم دەستەبەندییە لە شوێن بۆ شوێنەوە فەرق دەکات.

### ڕێگە بچووکەکان
* کووچە
* شەقام

### ڕێگە گەورەکان
* شاڕێگە
* ئازادڕێ

## خاوەندارێتی
ئەگەرچی لە زۆربەی شوێنەکاندا ڕێگەکان بە ژێرخانی گشتی دادەنرێن، بەڵام ڕێگەکان دەتوانن کەسیش بن. لەو حاڵەتەدا بۆ تێپەڕین بە ڕێگەکاندا پێویستە باجێکی دیاریکراو بدرێت.

## ئیدارە
ڕێگەکان گشتییەکان بەپێی ئەوەی چ ئاستێکی حکوومەت ئیدارەیان دەکات دەکرێت پۆلێن بکرێن. بۆ نموونە ڕێگەکان ڕەنگە فیدراڵ، ئوستانی یا شاری بن.

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕێگەکان
پۆل:جۆری ڕێگەکان
پۆل:ڕووی ڕێگە
ھێزی ھاوپەیمانی

**ھێزی ھاوپەیمانی** بریتییە لەو ھێزەی کە چەن وڵاتێک ھێزێکی سەربازی پێک دەھێنن بۆ جەنگان لە دژی مەبەستێکی دیاری کراو، ناودارتینییان بریتیبوو لە ھێزی ھاوپەیمانی جەنگی جیھانیی یەکەم و جەنگی جیھانیی دووەم و ھێزی ھاوپەیمانی عێراق.

## ئەمانەش ببینە
* سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا

## سەرچاوەکان

پۆل:دیپلۆماسی
وودی ئاڵن

**وودی ئاڵن** (لە دایکبووی ١ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٥) دەرھێنەری ئەمریکی، ئەکتەر، نووسەر و کۆمێدیکارە کە ماوەی زیاتر لە ٦ دەیەیە کاردەکات و فیلمەکانی براوەی چەندین خەڵاتی ئۆسکارن. ئاڵن دەستی بەکارەکانی کرد کاتێک وەک نووسەر لەبەرنامەی (*Your Show of Shows*) بەشداریکرد. ھەروەھا وەک نووسەر چەندین بابەتی تەلەفزیۆنی، بڵاوکراوەی جۆراوجۆری وەک کتێب و کورتە چیڕۆک، پارچە نووسینی کۆمێدی لە گۆڤاری *زە نیو یۆرکەر* بڵاوکردۆتەوە. لە شەستەکان، ئاڵن لەپاڵ چەند ئەکتەرێکی کۆمێدی دیکە بەشداربوون لە پێشکەشکرندی ستاند ئەپ کۆمێدی لە ناوچەی گرینوچ ڤیلج لە نیویۆرک. لەوێ ئاڵن بەشێوازێکی جیاواز و دوور لە کۆمێدیا باوەکان چالاکی پێشکەشدەکرد، ودی ئاڵن بەو شێوازەی کارە کۆمێدییەکانی لە کەسایەتی ڕاستەقینەی خۆی جیاکردەوە. لە ناوەڕاستی شەستەکان، سێ ئەلبوومی کۆمێدی بڵاوکردەوە، لە ساڵی ١٩٦٤ بووبە پاڵێوراوی خەڵاتی گرامی بۆ ئەلبوومە کۆمێدییەکەی کە ناونیشانی ئەلبوومەکە ھەربەناوی خۆیەوە بوو. لە ساڵی ٢٠٠٤، کەناڵی کۆمێدی سێنترال پلەی چوارەمی بە ئاڵن بەخشی وەک ١٠٠ باشترین ستاند ئەپ کۆمێدی، ھاوکات لە ڕاپرسییەکی بەریتانی ئاڵن ناوی لە پلەی سێیەمی گەورە کۆمێدییەکانی جیھاندا ھات.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥
پۆل:نووسەرانی کورتەچیرۆکی ئەمریکی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرهێنەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرھێنەر
پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:مۆسیقاژەنی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:خەڵکی ئەمریکا بە ڕەچەڵەک لیتوانیا-جوولەکە
پۆل:کۆمیدیاکارەکان لە شاری نیویۆرک
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کۆمیدی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا
پۆل:مۆسیقاژەنە جووە ئەمریکییەکان
پۆل:گۆرانیبێژانی جوو
پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:جولەکەکانی ئەشکەنازی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەری کۆمیدی پیاوی ئەمریکی
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ھونەرمەندانی کاپیتۆڵ ڕیکۆردز
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی سەدەی ٢١ەم
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسە جولەکەکانی ئەمریکا
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
حەکیم زیاش

**حەکیم زیاش** (لەدایکبووی ١٩ی ئازاری ١٩٩٣) یاریزانێکی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەغریبە. لە ناوەڕاست و ھێرشبەر لەگەڵ یانەی چێڵسی لە خولی پرێمیەرلیگ یاری دەکات.زیاش لە ساڵی ٢٠١٢ لە یانەی هیرنڤینی هۆڵەندی دەستی بەیاری  پیشەگەری کرد و دوای دوو ساڵ گرێبەستی لەگەڵ یانەی  تڤێنتێ هۆڵەندی واژووگرد. لە ساڵی ٢٠١٦ بۆ ماوەی پێنج ساڵ گرێبەستی لەگەڵ یانەی ئایاکس واژۆکرد، بەپێی ڕاپۆرتەکان نرخی گواستنەوەی یاریزانان ١١ ملیۆن یۆرۆ بووە. وەرزی ٢٠١٨-٢٠١٩ بەرهەمدارترین وەرزی ژیانی وەرزشی زیاش بوو، چونکە ١٦ گۆڵی تۆمارکرد و ١٣ ئەسیستیشی لە خوولی هۆڵەندی تۆمار کرد. لە وەرزی ٢٠٢٠-٢٠٢١ پەیوەندی بە یانەی چێڵسی پریمەرلیگەوە کرد.چەند جارێک بە باشترین یاریزانی خولی ھۆڵەندا دیاری کراوە.بۆیەکەم جار لە ساڵی ٢٠١٥ ساڵ بانگێشتی پێکهاتەی فەرمی هەڵبژاردەی مەغریب کرا بۆ یارییەکی دۆستانە  بەرامبەر ئەمریکا و لاتیڤیا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣
پۆل:زیندووان
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ھۆڵەندی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ھۆڵەندی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان
پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠١٩
پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی
پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ
پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
جیدۆ کریشنامۆرتی

**جیدۆ کریشنامۆرتی** (١١ی ئازاری ١٨٩٥ – ١٧ی شوباتی ١٩٨٦) لە بنەماڵەیەکی ئاینی لە ھیندستان لە دایکبووە، یەکێکە لەو بیرمەند و نوسەرانەی زۆربەی بابەتەکانی لەبواری گۆڕانکاری لە سایکۆلۆژیای مرۆڤ و ئاڵوگۆڕی کۆمەڵگاکاندا، لەسەر ئاستی جیھان پێگەیەکی تایبەتی ھەبووە. تەوەرەی سەرەکی نوسینەکانیشی، جەختکردنەوەیە لەسەر گۆڕانکاری لە ناخی مرۆڤدا تا سیستەمی ژیانیش لەگەڵ خۆیدا بگۆڕێت و بگاتە ئەو ئاستەی کە شیاوی مرۆڤایەتییە. مەسەلەی خودناسی یەکێک بووە لە بنەما بنەڕەتییەکانی ھزری مۆرتی

## ژیان
جیدۆ کریشنامۆرتی لە ١١ی ئازاری ١٨٩٥ لە بنەماڵەیەکی ئاینی لە دایک بووە ھەشتەم کەسی خێزانەکەی بووە پاشگرەکەی مۆرتی ناوی یەکێک لە خودا کانی ئاینی ھیندۆسییە لە تەمەنی ١٠ ساڵی دایکی دەمرێت ئەمەش کاریگەری زۆر بە جیچدەھێلت لەسەر کریشنامۆرتی بەھۆی خانەنیش بوونی باوکی ژیانیان قورس دەبێت کریشنامۆرتی لە مندالی کەسێکی گۆشەگیر و تەنیا بووە زۆر بەی کاتەکانی بیری لە ژیان دەکردەوە کاتێک ڕێکخراوی تیۆسۆفی جیھان کە ئامانجی ئەوەبوو ئاشتی لە جیھان بڵاوبکرێتەوەو مەزھەب و ئاینەکان لە یەکتری نزیکبکرێتەوە و گرنگی بە زانست و فەلسەفە و لایەنی ڕۆحی مرۆڤەکانی دەدا لەلایەن بیرمندی گەورەی ڕووسی Helena Blavatsky دامەزرابوو بنکەیەکی خۆی لە شاری تشیانی کردەوە کریشنامۆرتی و برکەی دەبنە ئەندامی ئەم ڕێکخراوە سالی ١٩١١ بەیارمەتی دکتۆرە ئانی بیزانت ڕەوانەی ئینگلترا دەکرێت بۆ ئەوەی لە زانکۆی ئۆکسفۆرد بخوێێ ئەمەش دەرگایەکی نوێی لە بەردەم کریشنامۆرتی کردەوە و زیاتر کاری لە سەر بیر و زھنەکانی کرد ھەرچەند لەلایەن کەسانێک گاڵتەی پێدەکرا و بە کەسێکی خەیاڵی وەسفیان کردبوو بەھۆی ئەوەی براکەی تەندروستی تێکجەچێت لە سالی ١٩٢٢ ڕودەکەنە کالیفۆرنیا لە ئەمریکا بە مەبەستی وەرگرتنی چارەسەر بۆی بەڵام نەتوانرا چارەبکرێت ھەمان ساڵ براکەی دەمرێت مردنی براکەی کریشنامۆرتیی زۆر بێتاقەت و خەمبارکرد کاریگەری زۆر لەسەر بەجێ ھێشت لە ساڵانی دواتر کریشنامۆرتی دەستی کرد بە گەران بە جیھاندا بۆ بڵاوکردنەوەی بیر و باوەرەکانی بۆ ئەو مەبەستەش سەردانی ھەریکە لە ھۆڵەندا و ئیتالیا، ئوسترالیا، فەرەنسا، کیشوەری ئەمریکای لاتین کرد ساڵی ١٩٢٧ واز لە ڕێکخراوی تیۆسۆڤی ھێنا لەکاتی جەنگی جیھانی دووەم کریشنامۆرتی لە کالیفۆرنیا مایەوە پاش جەنگ دووبارە دەستی کردەوە بە گەران بە جیھاندا و سەردانی ھەرییەکە لە وڵاتانی ھیندوستان، سویسرا، ئیتالیا، ئەڵمانیا، ئوسترالیا کرد لە ڕێگای کۆر و کۆبوونەوە و سمینار باسی بۆچوون و ھزر و بیروباوەرکانی بۆ خەلکی دەرکرد

## بەرھەمەکان
وێنۆک|جیدۆ کریشنامۆرتی
# خێر و شەڕ
# مەرگ
# عەشق و تەنھایی
# لەوالی توندوتیژییەوە
# شرۆڤەی ژیان
# فڕینی ھەڵۆکان
# ھەقیقەت و ڕاستی

## مردن
جیدۆ کریشنامۆرتی لە ١٧ی شوباتی ١٩٨٦ لە تەمەنی ٩٠ ساڵی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا مرد.

## سەرچاوەکان
# جیدۆ کریشنامۆرتی، بیرمەندو عاریفی گەورەی ھندستان‌و جیھان نوسەر ئەردەلان عبداللە ماڵپەری ئاوێنە
# نامیلکەی ئاشنابوون بە جیدۆ کریشنامۆرتی دەزگای ئایدیا بۆ چاپ و بلاوکراوە
# 

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٥
پۆل:مردووانی ١٩٨٦
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کالیفۆرنیا
پۆل:مردنەکان بە شێرپەنجەی پەنکریاس
پۆل:نووسەرانی ئایینی
ئیتزیار ئیتونۆ

**ئیتزیار ئیتۆنۆ مارتینز** () خانمەکتەری ئیسپانیایە. لە بەناوبانگترین ڕۆڵەکانی، ڕۆڵی لێکۆڵەر ڕاکێل مۆریلۆ لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنی ئیسپانی لە درامای ماڵی پارە بوو.*'

== ژیانی سەرەتایی ==
ئیتنیۆ لە ١٨ی حوزەیرانی ١٩٧٤ لە باسوری لە دایکبووە. لە قوتابخانەی باسوری کاری نواندن کردووە و ھەروەھا لە زانکۆی باسک خوێندنی تەواو کردووە لە بەشی کۆمەڵناسی.

== پیشە ==
یەکەم دەرکەوتنی ئیتونۆ لە فیلمی باسک ئەگور ئۆلێنتسفر، (ماڵئاوا) بوو کە لە ساڵی ١٩٩٧ دا دەرچوو.

ساڵی ٢٠٠١ ڕۆڵی لە ئۆپێرای سابوون گۆینکاڵ دا بینی لەم زنجیرەیە تەلەڤیزیۆنییە دا ڕۆڵی نەکەن بە تێیدا کە ئەو پۆلیسە ئەو تا ساڵی ٢٠١٥ ئەو ڕۆڵەی گێڕا.

بەردەوام بوو لە کاری ئەکتەری، لە فیلمەکانی وەک فیلمەکانی *لوراک* (پێشکەشکردنی ئیسپانی بۆ خەڵاتەکانی ئەکادیمیا) و *ئیگلەک* لەە ساڵەکانی ٢٠١٥ و ٢٠١٦دا. لە ساڵی ٢٠١٧ لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی [[ماڵی پارە]] پەخشیکرا لە ئەنتێنا ٣ و پاشان لەلایەن تۆڕی [[نێتفلیکس]] لە ڕۆڵی ڕاکێل مۆریلۆ پشکنەری پۆلیس دا بە دەست ھێنا.

جگە لە ڕۆڵەکانی فیلم و تەلەڤیزیۆن و شانۆگەی، لە سێ باند گۆرانی بێژە بووە.

لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧ پێشکەشکاری فیلمی باسک گالا و (EITB Gala) بوو بۆ ٦٥ھەمین فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی سان سباستیان.

ئیتونۆ لە مانگی ئازاری ٢٠٢٠ ڕایگەیاند، کە تووشی نەخۆشیی [[کۆڤید ١٩]] بووە پشکنینەکەی ئەرێنی دەرچوو. دواتر چاکبونەوەی، خۆی ڕاگەیاند.

لە ئایاری ٢٠٢٠ دا ڕاگەیەنرا کە ئیتیونۆ یەکەم دەرکەوتنی زمانی ئینگلیزی خۆی لە کورتە فیلمی ئەمەیشنی بەریتانی بە ناوی *ڕزگاری ھیچ ناوێکی نییە* دەکات، بەھۆی ئەوەی لە ساڵی ٢٠٢٠ دا بڵاوبوویەوە.

== فیلمسازی ==
=== فیلم ===


=== تەلەڤیزیۆن ===


== شانۆ ==
* *Izarrak/Estrellas* (٢٠٠٣).
* *Pakitarentzat Bakarrik* (٢٠٠٤).
* *Zeta/Seda* (٢٠٠٥).
* *Jostailuen Istorioak/Historia de juguetes* (٢٠٠٥).
* *Lapurzuola/Cueva de ladrones* (٢٠٠٧).
* *Grönholm Metodoa* (٢٠٠٨).
* *AURI-AURI* (٢٠١٠).
* *Ilunpetan/El Apagón* (٢٠١٠).
* *Amantalaren Ahotsa* (٢٠١١).
* *Herioa eta Dontzeila* (٢٠١٢).
* *Hitzak/Palabras* (٢٠١٣–٢٠١٤).
* *Koadernoa Zuri/Cuaderno en blanco* (2016–2017).
* *Desoxirribonucleico* (٢٠١٧).
* *Funtzak* (٢٠١٧).
* *Yo soy Pichichi'' (٢٠١٨)

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* ئنستیگرامی فەرمی ئیتزیار ئیتۆنۆ

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرە زمان باسکییەکان
ئەلیکساندەر کەی

**ئەلیکساندەر ھیل کەی** (؛ ٢١ی ئەیلوولی ١٩٠٤ لە لابلاتای ویلایەتی ماریلاندی ئەمریکا-٢٥ی تەممووزی ١٩٧٩ لە ئۆڤۆلای ویلایەتی ئەلابامەی ئەمریکا) نووسەر و ڕۆماننووسێکی ئەمریکی بوو. زۆرینەی بەرھەمەکانی لەبارەی خەیاڵی زانستیەوە بووە بەتایبەت بۆ چینی ھەرزەکاران.

## بەرھەمەکان
* شەپۆڵە مەزنەکە
* ئازادی یا مردن
* ھەڵۆی سوور
* ھەڵاتن لەگەڵ جادوگەرەکە
* ھەڵاتن لە بەردەڵان
* کۆترە سپی سەرنج ڕاکێشەکان
* شمشێری ئەرداڵ

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:مردووانی ١٩٧٩
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٤
پۆل:نووسەرانی خەیاڵی زانستیی ئەمریکی
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
سۆفیا مەکدووگاڵ

**سۆفیا مەکدوغال** (لەدایکبووی ١٩٧٩) نووسەر، ڕۆماننووس و شاعیرێکی بەریتانییە. لە زانکۆی ئۆکسفۆرد زمانی ئینگلیزی خوێندووە.

## بەرھەمەکان
بەرھەمانی لە جۆری دراما و زانستی خەیاڵییە لەوانەش:
* Romanitas (٢٠٠٥)
* Rome Burning (٢٠٠٧)
* Savage City (٢٠١٠)

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
پۆل:زیندووان
پۆل:شانۆنامەنووسانی ئینگلیز
کەنداوی فەندی

وێنۆک|کەنداوی فەندی، ھەروەک دیاری کراوە دەبینین کەوتۆتە بەری خۆڕھەڵاتی ئەمەریکای باکوور.
**کەنداوی فەندی** کەوتۆتە کەناراوەکانی خۆڕھەڵاتی کیشوەری ئەمەریکای باکوور کە دەڕوانێتە زەریای ئەتلەسی، کەوتۆتە نێوان ھەرێمەکانی نۆڤاسکۆشیا و نیو برانزویک لە کەنەدا ھەروەھا لەبەری باشووری کەنداوەکە ھەرێمی مینی ئەمریکی ھەڵکەوتووە. ھەندێک لەسەرچاوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ناوی فەندی لە ناوی "Fendu" خوازرایە کە وشەیەکی فەڕەنسییە، بۆچوونی تر ھەیە کە دەڵێ بنچینەی وشەکە پورتوگالییە، پێشتر ناوی(Baie Française)(کەنداوی فەڕەنسی) ئەمەش بەھۆی دۆزینەوەی لەلایەن سامۆیل شامپلیین کە گەریدەیەکی فەڕەنسی بوو لە ١٦٠٤ ئەم کەنداوەی دۆزییەوە. کەنداوەکە جێی بایەخی کەنەدایە و بەشێکە لە سروشت و ژینگەی کەنەدا.

## پێشانگا

پەڕگە:Bay of Fundy High Tide.jpg|
پەڕگە:Bay of Fundy Low Tide.jpg|
پەڕگە:Sandstone in Canada - IMG 0791 (11385934064).jpg|
پەڕگە:SalmonTidalBore.jpg|
پەڕگە:BayofFundy.JPG|
پەڕگە:St john nb reversing falls.jpg|


## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ئاودڕەکان
پۆل:دەریاکان
پۆل:کەنەدا
پۆل:کەنەدا لە سەدەی ١٦یەم
پۆل:جوگرافیا
پۆل:کەنداوەکان
پۆل:سنووری نێوان کەنەدا-ئەمریکا
کارڤێڵ (بەلەمسازی)

یەکێکە لە ڕێگا و شێوازەکانی دارشتن و بناغەی بەلەمەکان بە شێوەی قۆقزی دروست دەکرێت لە تەختە و دار و ھەندێک جار پێست کە شاھین و بنمیچێکی پتەویان ھەیە لەگەڵ ھەبوونی ڕوویەکی تەخت (سەرپشتی کەشتی) پارچە تەختە ڕێزکراوەکان بەیەک نەنووساون ھەروەھا بۆشاییشیان لەنێواندا نییە، باشترین ڕێگای ئەندازیاری دەریاییە بۆ درووستکردنی بەلەم و کەشتی بەجۆرێک ئاو ناتوانێت پاڵەپەستۆ درووستبکات لەسەری و یارمەتی تیژ ڕەوی بەلەمەکان دەدات، لە ڕۆژگاری ئەمڕۆماندا ھەمان ڕێگا پێشکەوتنی زۆری بەخۆوە دیوە لەگەڵ پەیدابوونی ئامراز و ھۆکاری زۆر.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئەندازەی شیکارانە
پۆل:ئەندازیاریی ئاو
پۆل:ئەندازیاری
پارسبۆڕۆ

**پارسبۆڕۆ** () شاروچکەیەکە لە ھەرێمی نۆڤاسکۆشیای کەنەدا ھەڵکەوتووە.

## تایبەتمەندییەکان
**پارسبۆڕۆ** ڕووبەرەکەی ١٢٫٨٨ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە و ١٬٣٠٥. کەس دانیشتوانێتی.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کەنەدا
پۆل:نۆڤا سکۆشا
پۆل:بەندەرەکانی کەنەدا
توکیلاو

**توکیلاو** ھەرێمێکی سەر بە وڵاتی نیوزلەندا یە لە سێ دوورگەی مەرجانی کەمەرەیی پێک ھاتووە (ئەتافۆ-فاکاوفۆ-وەنوکونوو) کەوتۆتە باشووری زەریای ھێمن کۆی گشتی ڕووبەری ھەرسێ دوورگە ١٢ کم چوارگۆشەیە، ژمارەی دانیشتوانی ١٬٥٠٠کەسە. توکیلاو وەک ھەرێم یان ناوچەیەکی خۆسەر نەناسراوە لەلایەن کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان. بەڵام پێش ١٩٧٦ ناوی دوورگەکانی توکیلاویان خستەپاڵی بە فەرمی کە بەواتای (بای باکوور) دێت.

## جوگرافیا
توکیلاو لە سێ دوورگەی مەرجانی کەمەرەیی پێک ھاتووە (ئەتاڤۆ-ڤاکاوڤۆ-وەنوکونوو) کەوتۆتە باشووری زەریای ھێمن کۆی گشتی ڕووبەری ھەرسێ دوورگە ١٢ کم چوارگۆشەیە، توکیلاو کەوتۆتە سەرھێلی درێژی ١٧١ و ١٧٣ ی خۆڕئاوا بەرامبەر بە ھێلی پانی ٨ و ١٠ باشوور، کەوتۆتە ناوەڕاستی ڕێگای نێوان دوورگەی ھاوای و نیوزلەندا، توکیلاو ١٠١ کم کەناراوی زەریایی ھەیە.

نزمترین خاڵی توکیلاو زەریای ھێمن ە بەرزترین خاڵیشی ٥ مەترە و تائێستا ھیچ ناوێکیان لێ نەناوە.

توکیلاو کاتژمێری تایبەت بەخۆی ھەیە کە جیاوازە لە ھی نیوزلەندا. کە ٢٢ کاژێر جیاوازی ھەیە لەگەڵ نیوزلەندا.

## مێژوو
چەپ|وێنۆک|وێنەیەکی دەستکردی خەڵکی فاکاوفۆ، لە ١٨٤١ کێشراوە.
alt=|وێنۆک|دوورگەی ڤاکاوڤۆ
وێنۆک
وێنۆک
وێنۆک

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:داگیرگەکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٤٨
پۆل:وڵاتەکانی ئینگلیزی ئاخێو
پۆل:دوورگەکان
پۆل:دوورگەکان بەپێی وڵات
پۆل:نیوزیلاند
پۆل:زەریای ھێمن
کۆنارەک

**کۆنارەک** () شارێک لە پارێزگای سێستان و بەلۆچستان لە ئێرانە. بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ژمارەی دانیشتووانی ٢٨٬٦٨٥ کەس لە ٦٬٠٤٤ خێزاندا بووە.

کەوتووەتە کەناراوەکانی ڕۆژاوای کەنداوی چابەھار، بەندەری چابەھار کەوتووەتە بەری ڕۆژھەڵاتی کە دەڕوانێتە کەناراوەکانی مەکران لەسەر کەنداوی عومان و ٥٠ کیلۆمەتر لە سنووری ئاوی پاکستان و ئێران دوورە. زۆرینەی خەڵکی شارەکە بەلۆچن و بە زمانی بەلۆچی دەدوێن.

فڕۆکەخانەی کۆنارەک (بنکەی سەربازی) کەوتووەتە نزیکی ئەم شارە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شارەکانی ئێران
پۆل:شارەکانی پارێزگای سیستان و بەلۆچستان
جەن ئادامس

**جەن ئادامس** (٦ی ئەیلوولی ١٨٦٠ لە سیدرڤیل، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا–٢١ی ئایاری ١٩٣٥ لە شیکاگۆ، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا) لە شارۆچکەیەک بەناوی سیدرڤیل لە دایک بووە جەن ئادامس نوسەر، کۆمەڵناس، چالاکی بواری ئافرەتان، ھەڵگری خەلاتی نۆبڵ بۆ ئاشتی یەکێک لە کەسایەتییە دیارەکان و ڕێبەری بزوتنەوەی مافی دەنگدانی ژنان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بوو

## ژیان
جەین ئادمس لە خێزانێکی ٨ کەسی بوو لە تەمەنی سێ سالی دایکی دەمرێت بە ھۆی ئەمەشەوە خولیای بۆ کاری پزیشکی دەبێت بەڵام نەی توانی بەھۆی ئەوەی زۆربەی کاتەکان نەخۆش بووە لە ساڵی ١٨٧٧ لە قوتابخانەیەکی ئاینی تایبەت بە ژنان خوێندویەتی لە تەمەنی ٢١ سالی ھەستی بە نەخۆشی خەمۆکی کرد ھەر لەو ساڵە باوکی دەمرێت لە دوای مردنی باوکی لەگەڵ خێزانەکەی ڕوودەکەنە فیلادلفیا لەوێ ھەوڵ دەدات دووبارە لە بواری پزیشکی بخوێنی بەڵام سەرکەوتوو نابێت، جەن لە کۆتاییەکانی ساڵی ١٨٧٨ لەگەل کۆمەلێک ھاورێی ڕوو دەکەنە ئەورووپا چوون بۆ لەندەن پایتەختی بەریتانییە لەو سەفەرەیدا جەن تووشی سەرسوڕمان بووە لە بوونی ژمارەیەکی زۆر خەلکی ھەژار و کەم دەرامەت سەڕەرای ئەوەی کە بەریتانییە خاوەنی کاریگەی پیشەسازی زۆر بوو ھەر لەو سەفەرەیدا سەردانی شوێنێکی کرد ناوی ھۆڵی تۆنبی کە تایبەت بوو بە فێربوون و فێرکردنی کرێکاران ئەمەش سەرنجی جەنی ڕاکێشا بۆ ڕیفۆرمی کۆمەڵایەتی.
لەگەرانەوەی بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا جەن ڕۆیشت بۆ شیکاگۆ لەویَ مالێکی بۆ چاودێری مندالان و پێشکەش کردنی خزمەتگوزاری پزیشکی و خاوێن کردنەوەی پیسی و زیڵی سەر شەقامەکان کە دەبوونە ھۆی نەخۆشی دامەزراند بە خانووی کەپری ناوی دەرکرد. ئەم کارانەی بووە ھۆی ئەوەی جەن بەناوبانگ بێت و لە ناو خەلکیدا وتەکانی جێی بایەخ بوون ھەروەھا دواتر بووە ئەندامی ڕەسمی حیزبی پێشکەوتنخواز و یەکێتی نیونەتەوەی ژنان بۆ ئاشتی و ئازادی لە سالی ١٩١٥ بووە سەرۆکی ئەو ڕێکخراوە ھەروەھا ھەولی زۆریدا بۆ ڕێگری کردن لە  جەنگی جیھانی یەکەم بەڵام ھەولەکانی بێ سوود بوون. لە ماوەی تەمەنی چەندین کتیب و وتاری لەسەر لەش فرۆشی،  مافی ژنان، تاوانی تازەپێگەیشتوان، لە ساڵی ١٩٣١ بە ھۆی کارەکانی خەلاتی ئاشتی نۆبێلی پێبەخشرا

## مردن
جەن ئادامس لە ٢١ی مانگی ٥ ی ساڵی ١٩٣٥ لە تەمەنی ٧٠ ساڵی مرد.

## سەرچاوەکان
* 
* کتێبی سەد ژنی کاریگەر لە مێژوودا نووسینی: شێلبی ئێلێری وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە؛ یووسف فەقیھی

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٠
پۆل:مردووانی ١٩٣٥
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل
پۆل:ژنانی براوەی خەڵاتی نۆبێل
پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان
پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
مەحموود ئاڵناک

**مەحموود ئاڵناک** (؛ لەدایکبووی ١٩٥٢ لە دیگۆر، قەرس) پارێزەر، نووسەر، و سیاسەتوانێکی کوردی باکووری کوردستانە.

## پیشە
مەحموود ئاڵناک دەرچووی کۆلێژی قانوونی زانکۆی ئەنقەرەیە. لە ھەڵبژاردنی گشتی ١٩٨٧ی تورکیا وەکوو نوێنەری پارێزگای قەرس ھەڵبژێردرا لەسەر لیستی (SHP). لە ١٩٨٩ لەگەڵ شەش کەسی دیکە لە حیزبی (SHP) دەرکران بەھۆی چوونیان بۆ کۆنفرانسێکی کوردی لە پاریس. لە ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٩١ی تورکیا دووبارە ھەڵبژێردرا وەک نوێنەری پارێزگای شرنەخ، دوای ئەوەی چووە ڕیزی حیزبی دیموکراسی (DEP). ئەو یەکێک بوو لەو شەش پەرلەمانتارەی (DEP) کە پارێزبەندیی پەرلەمانییان لێ وەرگیرایەوە لە ١٩٩٤ بۆ ئەوەی لێپرسینەوەیان لێ بکرێت بە بیانووی ھاندان بۆ سەربەخۆیی کوردستان. لە کانوونی یەکەمی ١٩٩٤ بە سێ ساڵ و شەش مانگ حوکم درا بە تاوانی ھاندان بۆ جوداخوازی.

لە ئەیلوولی ١٩٩٧ ڕۆمانێکی بە ناوی «گەرمیی شڕۆ» بڵاوکردەوە کە بنچینەکەی کۆمەڵێک ڕووداوی ھەقیقی بوون کە لە گوندی ئۆرمانیچی ناوچەی باسانی پارێزگای شرناخ ڕوویان دابوو. کتێبەکە قەدەغەکرا.

ئاڵناک دواتر بووە بەڕێوەبەری ناوچەی قەرسی حیزبی گەلی دیموکراتیک (DTP)، و وەک کاندیدێکی سەربەخۆ لەگەڵ حیزبەکە بەشداربوو لە ھەڵبژاردنە گشتییەکانی ٢٠٠٧، بەڵام نەیتوانی بگاتە پەرلەمان. لە ٢٠٠٨ خۆی کشاندەوە لە پێشبڕکێیەک کە تێیدا ئەحمەد تورک بووە ھاوسەرۆکی حیزبەکە، گوتی کە نایەوێت لەگەڵ ھاوڕێکەی لە کێبڕکێ بێت.

لە ئایاری ٢٠٠٧ بە ١٠ مانگ سزای زیندانی حوکم درا لەژێر ماددەی ٣٠١، بەھۆی گوتەکانی لەبارەی ڕووداوی شەمزینان.
لە ٢٠٠٩ حوکم درا بە چاندن و ئاگاداریی ٥٠٠ دار (یان ١١ مانگ زیندانی) بە تاوانی بێڕێزیکردن بە سەرۆکوەزیران ڕەجەب تەییب ئەردۆغان.
لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ بە ١٤ مانگ زیندانی حوکم درا بە تاوانی بێڕێزیکردن بە ئەفسەرانی پۆلیس، لەبەر گوتەکانی لەبارەی سزادانی کەسێک لە قەرس.
لە ٢٠١١ یەکێک لەو گیراوانەی کە تۆمەتبارکرابوون بە ھەبوونی پەیوەندی لەگەڵ کۆما جڤاکێن کوردستان. لە شوباتی ٢٠٢٠ دووبارە دەستگیرکرا و حوکم درا بە تاوانی ئەندامییەتی لە ڕێکخراوێکی تیرۆریستی.

## کتێبەکان
* HEP, DEP ve Devlet ("HEP, DEP u Dewlet"), Kaynak Yayınları 19??, (ISBN 9753431201)
* HEP, DEP ve Devlet Parlamentodan 9. Koğuşa-2 ("HEP, DEP u Dewlet Ji Parlementoyê heta Girtigehê, Nezaretxana 9'emîn"), Kaynak Yayınları 1996, (ISBN 9753431201)
* Şiro´nun Ateşi ("Agirê Şiro"), Berfin Yayınları 1997, (ISBN 9757345600)
* Nazo, Berfin Yayınları 1998, (ISBN 9757354678)
* Ateşte Yıkanmak ("Agirda Xweşuştin"), Berfin Yayınları 2003, (ISBN 9756680318)
* Tarihin Çarmıhında Güneş Ülkesi ("Çarmixa Dîrokê da Welatê Rojê"), Jan Yayınları 2011
* Köpekler Manifestosu ("Manîfesto ya Sa(Kuçika)")', Jan Yayınları 2012
* Mehmet Tunç ve Bêkes ("Mehmet Tunç u Bêkes"), CHA Yayınevi, 2017

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢
مەلالە فەند

**مەلالە فەند** ڕێکخراوێکی قازانج نەویستی نێونەتەوەییە کە کاردەکات بۆ زامنکردنی خوێندنی کچان. ڕێکخراوەکە بەھاوبەشی لەلایەن زیائەدین یووسفزای و کچەکەی مەلالە یووسفزای دامەزراوە. مەلالە چالاکوانی پاکستانییە بۆ مافەکانی خوێندنی کچان کاردەکات و لە ساڵی ٢٠١٤ خەڵاتی نۆبێلی لە ئاشتی پێدرا. ئامانجی ڕێکخراوەکە دابینکردنی خوێندنی ١٢ ساڵە بەشێوەی خۆڕایی، سەلامەت و کوالیتی پەروەردەیی بۆ ھەموو کچێک لە جیھان. بەپێی ئامارەکانی ٢٠١٩، ڕێکخراوەکە لە ٢٤ ستاف پێکدێت و ساڵانە نزیکەی ٤ میلیۆن دۆلار لە خێرخوازەکان وەردەگرێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:مەلالە یووسفزای
دوورگەی گۆناڤ

**دوورگەی گۆناڤ** () دوورگەیەکە کە وڵاتی ھایتی خاوەندارییەتی دەکا. ژمارەی دانیشتوانی ٧٥٬٥٤٨ کەسە بەپێی سەرژمێری ٢٠٠٣ کە دەکاتە چڕی ھەر١٣٤٫٥٩ کەسێک لە یەک کیلۆمەتری چوارگۆشە، بەرزی دوورگەکە لە ئاستی دەریا ٧٧٨ مەترە بەپانی ٧٤٣ کم دووجا.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ھایتی
پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان
پۆل:دەریای کاریبی
پۆل:دوورگەکان
پۆل:دوورگەکان بەپێی وڵات
دەنگی پەنابەر (کۆوار)

وێنۆک|کۆواری دەنگی پەنابەر و زارۆک|250px
**دەنگی پەنابەر** کۆوارێکە لە ئەڵمانیا لەلایەن ھەندێک کەس کە لە کەمپی پەنابەراندا دەژین بڵاو دەبێتەوە. ساڵی ٢٠٠٠ یەکەم ژمارەی لێدەرکرا. دەنگی پەنابەر بە چوار زمانی کوردی، تورکی، ئەڵمانی و ئینگلیزی بڵاو بوویەوە. لە سەرەتادا بەشێوەی مانگانە دەردەچوو و پاشان بوو بە وەرزنامە.
بە گشتی ١٣ ژمارەی لێ چاپ کراوە. مژار و ناوەڕۆکی کۆوارەکە سەبارەت بە پەنابەرانە.

دامەزرێنەر و بەرپرسیاری نووسین، ئیلھان ئەرگینجی لە ناوچەی سەرھەد بووە. کۆمیتەی نووسەران پێکھاتووە لە کوردانی زاراوەکانی کورمانجی و زازاکی (کردکی، کرمانجکی، دملی).

ناوەندی کۆوارەکە لە کەمپێکی پەنابەراندایە لە شاری ئەجکەرموودە لە ناوچەی مێکلنبورگ-فۆرپۆمەرن. ئەجکەرموودە لە نزیک سنووری پۆڵەندایە. کۆوارەکە لە ٣٢ لاپەڕە پێکھاتووە و بە ھاوکاری پەنابەران لە زۆربەی وڵاتە ئەورووپییەکان بڵاو دەبێتەوە.

## ھەندێک لە نووسەرانی کۆوارەکە
* ڕێبەر میالانژ (زازاکی)
* ئێلخان گمگمی (کورمانجی)
* کەژاڵ شۆڕش (تورکی، کورمانجی)
* مامۆستا شەوکەت (کورمانجی)
* ڕۆژدا دیلان (تورکی، کورمانجی)
* براھیم ئینجە (تورکی)
* مراد قلاوز (تورکی)
* مەندۆ مۆبار (کورمانجی)
* دەلیل عومەر (زازاکی)
* مەھمەت چیچەک (تورکی، زازاکی، کورمانجی)
* بایرام چیچەک (تورکی، زازاکی)
* ئەحمەد نۆیان (تورکی)
* موجەدین گوموش (زازاکی)
* جووما سەردکەیا (تورکی)
* ئیلھان ئەرگینجی (تورکی، کورمانجی)

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:گۆڤارەکان بە زمانی کوردی
مۆزەخانەی ئەمریکی بۆ مێژووی سروشتی

**مۆزەخانەی ئەمریکی بۆ مێژووی سروشتی** () مۆزەخانەیەکە دەکەوێتە شاری نیویۆرک، لە ناوچە یان دوورگەی مانھاتن ناو سێنترەل پاڕک لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە ساڵی ١٨٧٤ بونیات نراوە، ڕووبەرەکەی زیاتر لە ١٩٠٫٠٠٠ مەتر دووجایە.

پێک دێت لە ٢٦ باڵەخانەی پێکەوە بەستراو، کە تیایاندا ٤٥ ھوڵی نمایش ھەیە سەرەڕای بوونی ڕوانگەیەکی ئاسمانی، لەم مۆزەخانەیەدا زیاتر لە ٣٤ میلیۆن نموونەی تێدایە لە پاشماوەی زیدەوەران، نموونەی ڕووەک، بەردی ئاسمانی، شوێنەواری بە بەردبوو، کانزا، بەرد، نموونەی بەستوو، مروڤ و داتای جینۆمی، ساڵانە پێنج میلیۆن سەردانیکەری ھەیە.

## پێشانگا

Vernay-Faunthorpe Hall.JPG
Alaska Moose at the American Museum of Natural History.jpg
Blue Whale Nat&#039;l Hist Museum.JPG
Mixed Deciduous Forest, Hall of North American Forests, AMNH.JPG
Costumes of Islamic Women.JPG
Kwakwaka’wakw House Post.jpg
Zapotec Burial Urns.JPG
DanceCostumes AMNH.JPG
Yakut Shaman Diorama.JPG
Willamette Meteorite AMNH.jpg


## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
*

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:مۆزەخانەی ئەمریکی بۆ مێژووی سروشتی
یەڵدا عەباسی

**یەڵدا عەباسی** (لەدایکبووی ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٧ لە شاری شیرڤانی خۆراسانی باکوور) گۆرانیبێژ و مۆسیقاژەنێکی کوردی لەدایکبووی خۆراسانە.

## ژیاننامە
یەڵدا عەبباسی لە ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٧ لە شاری شیرڤانی خوراسانی باکوور لەدایک بووە. لە تەمەنی یازدە ساڵیدا دووتارژەنی دەست پێکرد. فاتمە ئیسمائیلیان، دایکی یەڵدا، ناسراو بە گوڵچیھرە لە ھونەرمەندانی ڕادیۆ تەلەڤیزیۆنی پێش شۆڕشی ئیسلامی ئێران بوو. دایکی ڕۆڵێکی گرینگی ھەبووە لە سەرکەوتنیدا و بەردەوام پشتگیری لێ کردووە و لە ساڵی ١٩٩١ یەکەم ئەزموونی مۆسیقای یەڵداش ھەر لە تەمەنی چوارساڵیدا لە شانۆیەکی موزیکاڵ لە گرووپەکەی دایکیدا بوو و لەوێدا لە ڕۆڵی پوورە بەرسوورکە بە فارسی «خالە سوسکە» گۆرانی دەوت.

یەکەم ئەلبومی خۆی بەناوی «کووات» واتە «با» لە ساڵی ٢٠١٠ لەگەڵ ھونەرمەند موحسێن میرزادە بڵاو کردەوە و دەنگی خۆی بە جیھان ناساند. ئامانجی یەڵدا ناساندنی چاند و ھونەری خوراسان بە جیھانە.

## ئەلبومەکان
* کووات لەگەڵ موحسێن میرزادە (٢٠١٠)
* حەسرەتی دیدار لەگەڵ ھۆمای مەستان
* بزن و شوان لەگەڵ پەرواز ھۆمای

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
*بیوگرافی یلدا عباسی 

پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کوردیی باکووری
پۆل:ژەنیارانی کورد
کەمتیار

**کەمتیار** () گیانلەبەرێکی شیردەری گۆشت خۆرە لە پۆڵی کەمتیارەکان، تاوەکو ئێستا تەنھا چوارجۆری لێ دەستنیشان کراوە کە ھەرچواریان ئاژەڵی جومگەداری وشکاوەکین و لە کیشوەرەکانی ئاسیا و ئەفریقیا دەژین. کەمتیارەکان خاوەنی چاوێکی سەوزی کراوەن وەک ڕەنگی چاوی پشیلە و بەرگێکی توکنی تەنکیان ھەیە وەک توکی پشیلە بەڵام نەخشدارە بەشێوەی خاڵ خاڵ. کەمتیارەکان بە شێوەی کۆمەڵ کۆمەڵ دەژین. سەرچاوەی خۆراکیان پاشماوەی لاشەی نێچیرەکانی گیانلەبەرانی ترە، بۆیە پێیان دەڵێن مشەخۆر. ھەروەھا خۆشیان ڕاو دەکەن بەتایبەت لە شەوان چونکە بە ڕۆژ دەچنەوە کوخەکانیان و پشوو دەدەن، ھەروەھا قەبارەی لە گورگ گەورەترە بە تایبەت مل و سەری لەساڵێکدا پێنج تاوەکو شەش بەچکە دەکات، هەروەها گیانەوەر زانان پێیان وایە کە کەمتیار زستانێک مێیەیە و زستانێک نێرە بەڵام ئەم بۆچوونە زۆر باو نییە، وە درێژیان دەگاتە مەتر و نیوێک بە بەرزی (٧٠–٩٠ سم).

## زێدی ڕەسەنیان
خۆی کەمتیار چوار جۆری ھەیە، جۆری یەکەم کەمتیاری ھێلدار لە ئاسیا و ئەفریقیا دەژین. سێ جۆرەکەی تر کەمتیاری خاڵدار و کەمتیاری قاوەیی و کەمتیاری گورگانی تەنھا لە کیشوەری ئەفریقیا دەژیین بەتایبەت لە دەشت و بیابانەکانی باشووری ئەفریقا.
وێنۆک|200x200پیکسڵ|کەمتیارێکی ھێڵدار.

## خۆراک و بژێوی
کەمتیارەکان بەگشتی و کەمتیارەکانی خۆڕھەڵات و باشووری ئەفریقیا زیاتر پشت بە ڕاو دەبەستن و پاشەڕۆی نێچیری گیانلەبەرانی تریش دەخۆن، گیانلەبەرانێکی بەھێز و وریان. خاوەنی کەڵبە و ددانی بەھێزن بەجۆرێک دەتوانن ڕەقترین ئێسک بکرۆژن و وردی بکەن، ئەو ئێسک و کەللەسەرانەی لە ڕاوی گیانلەبەرانی تر دەمینێتەوە کەمتیارەکان وردی دەکەن و دەیخۆن بۆیە بۆ پاراستنی ژینگە و ڕێگری لەبڵاوبوونەوەی نەخۆشی ڕۆڵێکی گرنگیان ھەیە، کەمتیارەکان بۆنێکی ناخۆشیان ھەیە و گیانلەبەرانی تر لەبەریان ڕادەکەن ھەروەھا خاوەنی دەنگێکی زۆر نەشازن کە وەک دەنگی پێکەنینی مرۆڤ وایە. کاتێک دەچن بۆ شوێنێک ھەموو گیانلەبەرانی تر لە شوێنەکە ڕا دەکەن.
چەپ|وێنۆک|250x250پیکسڵ|کەمتیارێکی خاڵدار لە باشووری ئەفریقا.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:کەمتیارەکان
پۆل:Articles with 'species' microformats
پۆل:گیانلەبەران
پۆل:گیانلەبەرانی کوردستان
پۆل:شیردەرەکانی ئاسیا
پۆل:گواندارانی ئەفریقا
بادەی گوڵڕەنگ ٢

**بادەی گوڵڕەنگ ٢** ئەلبومێکی گۆرانیبێژ عەدنان کەریمە کە ساڵی ٢٠١٥ لەلایەن ناوەندی ئەندێشەوە بڵاو کراوەتەوە.

ئەم ئەلبومە بەشی دووەمی ئەلبومی *بادەی گوڵڕەنگ*ە کە ٢٠١٢ بڵاویکردووەتەوە بۆ ناساندنی مەقامی کوردی. ئەلبومەکە لە پێنج مەقامی *سەفەر*، *ھومایون*، *ڕاست*، *دەشتی* و *بەیاتی زەند* پێکدێت. ھەروەھا ھەردوو گۆرانیی فۆلکلۆریی *تۆزە تۆزە* و *سوخمەی کۆنی*یشی تێدایە.
عەدنان کەریم وتویەتی کە ئەم بەشەیان لە بەشی یەک جیاوازە:

## تراکەکان

## تێبینییەکان
:  «شێخ جەعفەر شێخ حسێن بەرزنجی» تەخمیسی کردووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەلبومەکانی عەدنان کەریم