کۆمسیۆنی گواستنەوەی تۆرۆنتۆ

**کۆمیسیۆنی گواستنەوەی تۆرۆنتۆ** (، کورت دەکرێتەوە بۆ TTC) دەزگایەکی گواستنەوەی گشتییە کە خزمەتگوزاری پاس و میترۆ و گالیسکەی کارەبایی و خاوەن پێداویستی تایبەت لە شارەکانی تۆرۆنتۆ و یۆرک لە کەنەدا پێشکەش دەکات. کۆنترین و گەورەترین دابینکەری خزمەتگوزاری گواستنەوەی شارستانییە لە ناوچەی (تۆرۆنتۆی مەزن) (Greater Toronto) کە تۆڕێکی گواستنەوەی فراوانە و سەرجەم شارەوانییەکانی دەوروبەری بەیەک بەستووەتەوە.

تی تی سی لە ساڵی ١٩٢١ دا وەک کۆمیسیۆنی گواستنەوەی تۆرۆنتۆ دامەزراوە ئەم دەزگایە لەکاتی ئێستادا (٢٠١٩) خاوەنی چوار ھێڵی خێرای گواستنەوەیە (میترۆ) لەگەڵ ٧٥ وێستگە و زیاتر لە ١٤٩ ڕێگای پاس و ١١ ھێڵی ترومبێل، ساڵانە ١٫٦٩ ملیۆن سەرنشین ٢٫٧٦ ملیۆن گەشتی پێ ئەنجام دەدەن، ھەروەھا ساڵانە ١٫٣٤ ملیۆن کەس تەنھا میترۆکەی بەکار دەھێنن لەگەڵ دابین کردنی خزمەتگوزاری خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان لە دەرگاکانی بۆ بەساڵاچوو و پەککەووتون کە بە **ویڵ ترانس** ناسراوە، کار دەکات.

تی تی سی گەورەترین تۆری گواستنەوەی گشتییە لەھەموو ئەمەریکای باکوور ئەمیش دوای کۆمسیۆنەکانی گواستنەوەی نیویۆرک و مەکسیکۆستی.

## مێژوو
وێنۆک|200px
گواستنەوەی گشتی لە تۆرۆنتۆ لە ساڵی ١٨٤٩ بە خزمەتگوزاری گواستنەوەی تایبەت دەستی پێکرد لە ساڵانی دواتردا شارەکە چەندین ڕێوبانی فراوانتری دروستکرد، بەڵام لە ساڵی ١٩٢١ دا کۆنترۆڵی بەسەر ھەموو ڕێگاکاندا دانا و کۆمسیۆنی گواستنەوەی تۆرۆنتۆیان پێکھێنا بۆ ئەوەی ئەو ڕێگایانە بە ڕێوەببەن لەو ماوەیەدا گالیسکەی کارەبایی بەشێکی زۆر لە خزمەتگوزارییەکانی پێک دەھێنا لە ساڵی ١٩٥٤ دا ئەو ناوەی ئێستا (تی تی سی) لەخۆ نا و یەکەم ھێڵی ژێرزەوی کردەوە و بە شێوەیەکی گەورە ناوچەی خزمەتگوزاری خۆی فراوان کرد کە سەرتاسەری شارەوانی شاری تۆرۆنتۆی گرتەوە. سیستەمەکە گەشەی زیاتری بەخۆوە بینی بەجۆرێک ھێلەکانی سەرشەقامی لەگەڵ ھێڵەکانی ژێر زەوی بەستەوە. لە ١٧ ی شوباتی ٢٠٠٨ دا تی تی سی خزمەتگوزاری نۆژەنکردنەوە و چاککردنەوەی سەرتاسەری ڕاگەیاند کە لە ماوەی دە ساڵ کۆتاییان پێ ھات.
وێنۆک|200px
تی تی سی جگە لە پاس و گالیسکەی کارەبایی و میترۆ، لە ساڵی ١٩٢٧ بۆ ١٩٦٢ خزمەتگوزاری بەلەمی بۆ دورگەی تۆرۆنتۆشی بەڕێوەبردووە، بەڵام دواتر گواسترایەوە بۆ بەشێکی نوێ بەناوی میترۆ پارکی کلتوری لەکاتی ئێستادا بووەتە (تۆرێنتۆ پارکس، دارستان و کات بەسەربردن). تی تی سی ھەروەھا کارپێکەری پاسی ناو شار و ھەرێمیشە وەک ھێڵی گرەی کۆچ (١٩٢٧ بۆ ١٩٩٠) گرەی کۆچ ھێلێک بوو شاری تۆرنتۆی بەستەوە بە شارەکانی باشووری ئۆنتاریۆ ھەروەھا گرەی کۆچ بە ھاوکاری گرەی لاین گەراج و گەشتی پاسەکانی بەڕێوەبردووە بەتایبەت لە نێوان شەقامی ئیلیزابێسی باکوور و شەقامی دەنداس لە ناوەڕاستی شار. لە ساڵی ١٩٥٤ گرەی کۆچ زیاتر فراوان بوو کاتێک ڕێگاکانی قەراغ شار بوونە خاوەنی ھێلی پاسی سەربەخۆ کە لەدەرەوەی تی تی سی کاری دەکرد بەڵام لە ساڵی ١٩٩٠بەھۆی دژایەتی کردن و ناڕەزایی تی تی سی ھاوبەشگای گرەی کۆچ فڕۆشرا بە ستیجراڤیچ ھۆڵدینگس، کە دواتر ھاوبەشگای ھۆلدینگس ھەڵوەشایەوە و کارەکەشی لەنێوان گرێھاوند کەنەدا و حکوومەتی ئۆنتاریۆ دابەش کرا.

شەمەندەفەرەکانی ژێرزەویی گلۆستەر کە یەکەم وەشانی شەمەندەفەری میترۆی تی تی سی یە کە بە " ڕۆکێتی سوور " ناسراوە لەکارکردن دوورخرانەوە. شەمەندەفەری نوێیان ھێنا و ناونیشانی تی تی سی یان لەسەر نووسی و لەکاتی ڕیکلام کردندادەستەواژەی " سواربوونی ڕۆکێتی "یان بەکارھێنا بۆی. ھەروەھا شەمەندەفەری نوێی میترۆیی بەناوی " تۆرێنتۆ ڕۆکێت " کە لە ٢١ ی تەممووزی ٢٠١١ دەستی بە خزمەتکردن کرد. دروشمێکی تر بە ناونیشانی " ڕێگای باشتر "یان بەکارھێنا بۆی.

### دارایی
تی تی سی لە ساڵی ٢٠١٧ بڕی ٦٩٫٦٪ لە داھاتەکەی تەرخان کرد بۆ کاری چاککردنەوە. لە ساڵی دروستبوونییەوە واتا لە ساڵی ١٩٢١ تا ١٩٧١، تی تی سی دەبوایە باجی مولکداری بدات ھەم بۆ داھات و ھەمیش بۆ چاڵاکییەکانی ئەمیش بەھۆی قەیرانە ئابوورییەکان کە بەھۆی جەنگەوە دروست ببوون. بەڵام دوای ١٩٧١ حکوومەت دەستی کرد بە یارمەتی دانی دەزگاکە ھەم لەبواری میترۆکان و ھەمیش لەبواری پاسەکان، ئەم ھاوکاریانەی میری بوونە ھۆی پێشکەوتن و فراوانبوونی ھێلەکانی بەڵام بەھۆی بەرزبوونەوەی تێچوونی گەیاندن بۆ ناوچەی کەم چڕی لە تۆرۆنتۆ و بەرزبوونەوەی کرێی کرێکاران و کورتھێنان لە یارمەتییەکان بە درێژایی ساڵی ١٩٧٠ بۆ ١٩٨٠ و دواتر بڕینی خزمەتگوزاری و ماوەی دابەزینی گەشتیاران لە ساڵی ١٩٩٠ دەزگاکە لە پاشەکشێی دا.

لە ساڵی ١٩٩٧ دا حکوومەتی پارێزگارە پێشکەوتنخوازەکان لەژێر سایەی مایک ھاریسی سەرۆک وەزیرانی دا " شۆڕشی ھەستی ھاوبەش " ی جێبەجێ کرد کە بڕی ٤٢ ملیۆن دۆلار لە یارمەتی دانی شارەوانییەکان بۆ ھێڵی ژێرزەویی ئێگلنتۆن وێست و بڕی ٧١٨ ملیۆن دۆلاری لە پاڵپشتی گواستنەوەی شارەوانیدا بڕی، ئەم لێ بڕینە تەواوی قورسایی دارایی خستە سەر شارەوانییەکان وبەتایبەت تی تی سی کە بە کورتھێنانی دارایی ٩٥ , ٨ ملیۆن دۆلار لە ساڵێکدا کۆتایی پێ ھات. خزمەتگوزارییەکانی تی تی سی بەرەو دواوە گەڕاندەوە دواتر لە ساڵی ١٩٩٨ دەزگاکە توشی کورتھێنانی تر بوویەوە بۆیە تی تی سی بەردەوام بوو لە کەوتنی بەناو کێشە دارایییەکانییەوە. لە ساڵی ٢٠٠٧ دا ئەو پارەیەی بۆ خزمەتگوزای لێ بڕابوو بۆی گەرێندرایەوە کاتێک ئەنجومەنی شاری تۆرۆنتۆ دەنگی دا بۆ ناساندنی باجی نوێ بۆ یارمەتیدانی پارەدان بۆ خزمەتگوزارییەکانی شار، لەوانە تی تی سی لە ئەنجامدا تی تی سی بوو بە گەورەترین کارپێکەری گواستنەوە لە ھەموو ئەنگلۆ ئەمریکا دا. تی تی سی لە سەرەتای ساڵی ٢٠٠٩ و پارەی حکوومەتی فیدراڵی بۆ پرۆژەکانی فراوانکردنی ھێلەکانی تەرخان دەکات بری داھاتی زۆر بەرز بووەتەوە بەجۆرێک پێویستی بەھاوکاری میری نییە. ھەروەھا بە یەکێکە لە گرانبەھاترین سیستەمی گواستنەوە لە ئەمریکای باکوور. داھاتی ساڵی ٢٠١١ی ١٫٤٥ ملیار دۆلار بوو، لەم بڕە ٧٠٪ ی بۆ کرێی کرێکارەکانی بووە ئەو ٣٠٪ یەی کە ماوەتەوە لەگەڵ ھاوکارییەکانی حکوومەتی فیدراڵی بۆ فراوانکردنی خزمەتگوزارییەکان بەکاری ھێناوە. لە ساڵی ٢٠٠٩ ەوە تا ساڵی ٢٠١١ یارمەتییەکانی حکوومەتی ھەرێمی ئانتاریۆ و حکوومەتی فیدراڵی بڕی ٠ ٪ بووە. لە بەرامبەر ئەمەدا سۆسیێت دێ ترانسپۆرت دی مۆنتراڵ نزیکەی ١٠٪ بودجەی بەکاربردنی لە حکوومەتی پارێزگای کێبێک وەردەگرێت، ئۆ سی ترانسپۆش ٩٪ ی پارەی دارایی خۆی لە پارێزگاکە وەردەگرت.

لە ١٢ی ئابی ٢٠٢٠ دا پارێزگاری ئۆنتاریۆ بەڵێنی ٤٠٤ ملیۆن دۆلاری دا بۆ چاڵاکییەکانی تی تی سی بۆ قەرەبووکردنەوەی کەمکردنەوەی جولە و لەدەستدانی داھات لەکاتی پەتای کۆڤید -١٩، بەھۆی ئەم پەتایەوە تی تی سی کورتھێنانی ٧٠٠ ملیۆن دۆلاری لە ساڵی ٢٠٢٠ ڕاگەیاند.

## چاڵاکییەکانی
### پاسەکان
وێنۆک|200px

پاسەکان بەشێکی گەورەی چاڵاکییەکانی تی تی سی ئەمڕۆن. ھەرچەندە پێش ساڵی ١٩٦٠ ڕۆڵێکی لاوەکییان بینیوە بەبەراورد بە گالیسکە کارەبایییەکان، پاسەکان لە ساڵی ١٩٢١ دا لە شارەکەدا دەستیان بە کارکردن کرد بۆ ئەو ناوچانەی خزمەتگوزاری گالیسکەی کارەباییان نییە، ھەروەھا پێش ساڵی ١٩٢٠ پاسی ترۆڵی لە چەند ڕێگایەک بەکاردەھێنرا کە لە ساڵی ١٩٤٧ دا سەرجەم شارەکەی گرتەوە، بەڵام ھەموو ڕێگاکانی پاسی ترولی لە نێوان ساڵەکانی ١٩٩١ بۆ ١٩٩٣ گۆڕدران بۆ چاڵاکییەکانی پاسەکانی تی تی سی کە سەدان پاسی کۆن گۆڕدران بە ئۆڕیۆن ڤی ئای نزم، تی تی سیش چەندین پاسی کارەبایی دووڕەگی دەستکەوت (کارەبایی و ناکارەبایی) پاسە دووڕەگەکانی تی تی سی سەرەتا لە ساڵی ٢٠٠٦ لەسەر ڕێگاکان کەوتنە ئیش کە لە ساڵی ٢٠٠٨ دا ٥٠٠ ئۆریۆن ڤی ئای ئای نەوەی نوێ بۆ دەزگاکە دابین کرا کە دوای شاری نیویۆرک بە دووەم شار دادەنرێت کە ئەم جۆرە پاسانە بەکار بھێنێت  Orion VIIs تایبەتمەندی شێوازی ستانداردی "breadbox"ی ھەبوو لەکاتێکدا مۆدێلە نوێکانی (٢٠٠٧-) کە ئەم پاسانەن خاوەنی تایبەتمەندی جەستە نوێ و جوانەکەی ئۆریۆنن. ھەرچەندە زۆربەی کەشتییە بارھەڵگرەکانی پاسەکان پێشتر گۆڕدران، بەڵام ژمارەیەک لە پاسە بەرزەکان ھەر ماون کە لە کۆتایی تەمەنیان دان. لە ساڵی ٢٠١٢ دەزگاکە ٢٠٣١ پاسی نوێی وەرگرت کە سێیەم گەورەترین ئۆپێرەیتەری پاسی گواستنەوەیە لە ئەمریکای باکوور، کە لە گواستنەوەی میترۆپۆلیتن لە شاری نیویۆرک پتر لە ٥٦٠٠ پاسن و دەسەڵاتی گواستنەوەی میترۆپۆلیتیکی لۆس ئەنجلسیش خاوەنی ٢٩١١ پاسە.

ھەروەھا تی تی سی خزمەتگوزاری ویڵ ترانسیش پێشکەش دەکات، کە خزمەتگوزاری خاوەن پێداویستییە تایبەتەکانە لەگەڵ پاسی تایبەت بە نھۆمی نزم کە دیزاین کراوە بۆ ئەوەی کورسییەکانیان جێگەی خۆی بگرێت و بە ئاسانی بتوانن جولە بکەن بە کورسییەکانیانەوە.

تی تی سی داوای ٢٧ پاسی کرد لەگەڵ ھەموو پاسە تازەکان کە لە خزمەتدا بن تا مانگی یەکی ٢٠١٥. ئەو پاسانە درێژییەکەیان ١٨ مەتر(٦٠ پێ) دەبوون بەناوی ئارتیکی نۆڤا (LFS) کە نزیکەی ١١٢ سەرنشینیان لەخۆدەگرت، بە بەراورد لەگەڵ پاسی ستاندار (١٢مەتر) کە ٦٥ سەرنشینیان لەخۆ دەگرت.

### ژێڕ زەوی (میترۆ)
وێنۆک|200px
سیستەمی میترۆی تۆرۆنتۆ لە ھێڵی یەکی یەنگ–کۆلێج پێکھاتووە، کە بە زۆری ھێڵی باکوور و باشوور بە شێوەی پیتی یو ی ئینگلیزی ھەڵکەوتووە، لە ساڵی ١٩٥٤ کراوەتەوە و دوایین جار لە ساڵی ٢٠١٧ درێژکراوەتەوە؛ ھێڵی دووی بلۆور-دانفۆرس، ھێڵی ڕۆژھەڵات-ڕۆژئاوایە کە لە ساڵی ١٩٦٦ کراوەتەوە؛ ھێڵی سێیەمی ھێلی سکاربۆرۆ لە ساڵی ١٩٨٥ کرایەوە و لە ھێڵی ڕۆژھەڵاتی بلۆور-دانفۆرس بەردەوام دەبێت؛ و ھێڵی چوراەم شیپەرد یانگە کە لە ساڵی ٢٠٠٢ کرایەوە.

سێ ھێڵی ژێرزەوی لەلایەن ٦٧٨ شەمەندەفەرەوە خزمەت دەکرێن. لەسەر ھێڵی چواری ژێرزەمینی (شەقامی یانگ بە شەقامی دۆن مێلز دەبەستێتەوە) چوار شەمەندەفەر لە ئیشکردن دایە، لەسەر ھێڵی یەکی یانگ – یونیڤێرستی شەش شەمەندەفەر لە ئیشکردن دا ھەنە، ھێلی یەک (یانگ -یونیڤێرسیتی) و ھێڵی دوو (بلۆور -دانفۆرس) لە وێستگەی (بلوور -یانگ) پێک بەستراونەتەوە، ڕۆکێتەکانی تۆرۆنتۆ لە ھێڵی یەک و چوار و تی یەک ئێس لە ھێڵی دوو ھێڵی سێی سکاربۆرۆ ٢٨ شەمەندەفەرن ئەم ٢٨ شەمەندەفەرە (رۆکێت تۆرۆنتۆ) پیتی S یان خراوەتە سەر چونکە گالیسکە (فارگۆن) کانیان بۆ شەمەندەفەرەکانی تر نابێت، بۆ نموونە شەمەندەفەری زنجیرەی (S 1435) (٤ پێ ٨ ١٢ ئینج) پێوەری پێوانەیی بەکار ئەھینن. ھیچ پەیوەندی بە ئەوانی ترەوە نییە و ھیچ کەلوپەلێکی تراکی ھاوبەش نییە.

ھەموو ھێڵەکانی میترۆ خزمەتگوزاری حەوت ڕۆژ لە ھەفتەیەکدا پێشکەش دەکەن لە نزیکەی ٥:٤٥ بەیانی بۆ ١:٣٠ بەیانی. جگە لە ڕۆژانی یەکشەممە، کە کردنەوەی تێدا دوا دەکەوێ تا نزیکەی کاتژمێر ٨:٠٠ی بەیانی لە ماوەی شەودا میترۆ و وێستگەکانی زوتر دادەخرێن بەڵام بۆ گواستنەوەی ڕێبواران خزمەتگوزاری شەوانە دابین کراوە لەلایەن پاس و گالیسکە کارەبایییەکان کە لەسەر زەوی کار دەکەن. ئەم ڕێگا شەوانەیییە زنجیرەی ژمارەکانیان لە زنجیرەی ٣٠٠ دەست پێ دەکات و بە ڕێگای شینی شەو ناودەبرێت، کە نیشان دراوە لەلایەن ھێمای وەستانی پاسی تی تی سی لە شوێنی چاوەڕوانی ھاوڵاتیان (چەترەپاس) کە داڕێژەیەکی شینی بۆ زیادکراوە تا بناسرێتەوە.

#### پڕۆژەکانی ژێر کار
ھێڵی پێنجی ئێگلینتن کە شەمەندەفەری ھێڵی ئاسنینی سووک بەکار دەھێنێت، لەژێر دروستکردندایە و پێشبینی دەکرێت لە ساڵی ٢٠٢٢ دا بکرێتەوە. لە بە شی ناوەندی ھێڵی نێوان شەقامی کیلی و لە یرد درایڤ لە ژێرزەوی ڕێ دەکات تا دەگاتە ئێم تی دێنیس لە ماوەی نێوان یۆرک بۆ سکاربۆرۆ دێتەوە سەر زەوی.

ھێڵی شەشی فینچ وێست کە١١ کیلۆمەترە (٦٫٨ میل) ھێڵی شەمەندەفەری سووک بەکاردەھێنێت ١٨-وێستگە و خاڵی وەستانی ھەیە لەکاتی ئێستادا لەژێر دروستکردندایە، لە بەری دەستەڕاست لە وێستگەی فینچ وێست (کۆتایی ھێڵی یەک) درێژ دەبێتەوە تا دەگاتە بەشی باکووری کۆلێژی ھەمبەر. پێشبینی دەکرێت ئەم ھێڵە نزیکەی ١٤٬٦ ملیۆن ڕێبوار بگوازێتەوە لە ساڵێکدا، یان ٤٠ ھەزار کەس لە ڕۆژێکدا، وابڕیارە لە ساڵی ٢٠٢٣ تەواو بکرێت، بە بڕی ١٫٢ دۆلار

#### پلانی داھاتوو
لە ئێستادا چوار پلانی سەرەکی بۆ فراوانکردنی تی تی سی ھەیە:
* ھێڵی ئۆنتاریۆ کە ھێڵی گواستنەوەی خێرای پێشنیارکراوە و جێگرەوەی ھێڵی ئێستا دەبێت، چاوەڕوان دەکرێت تا ساڵی ٢٠٢٧ تەواو ببێت، حکوومەتی ئەنتاریۆ تێچووەکەی بە ١٠٬٩ ملیار دۆلار دەخەمڵێنێت بۆ ١٥ کیلۆمەتر (٩٫٣ میل) درێژبوونەوە لە ئەنتاریۆ سپەیسەوە بۆ شەقامی دۆن میلز و ئیگلنتن ئەڤێنو و ئەڤێنو ئیست لە وێستگەی سێنتەر ساینس (بەشێک لە ھێڵەکانی لەژێر دروستکردن دان). دەبێتە گەورەترین فراوانبوون لە مێژووی میترۆی تۆرۆنتۆ.
* درێژکراوەی میترۆی یونگ نۆرس درێژکراوەی ھێڵی یەکی یانگ-یونیڤێرستییە کە لەلایەن حکوومەتی ئەنتاریۆوە پێشنیار کراوە، کە ھێڵی یەک درێژ دەبێتەوە بۆ ڕیچمۆند ھیڵ لە ھەرێمی یۆرک کە درێژییەکەی ٧٫٤ کیلۆمەتری (٤٫٦ میل) لە وێستگەی فینچەوە بەرەو تێرمیناڵ ناوەندی ڕیچمۆند ھیل کە بەدرێژایی ڕێگای خێرای ٧ و شەقامی یانگەوە بەرەو باکوور درێژ دەبێتەوە. بڕی تێچوونی خەمڵێنراو بۆ پڕۆژەکە ٥٬٤ ملیار دۆلارە، ڕەنگە دوای تەواوبونی ھێڵی ئۆنتاریۆ بکەوێتە بواری جێبەجێکردنەوە.
* درێژکراوەی ھێڵی ٢(بلۆور-دانفۆرس) درێژکراوەی ژێرزەوی ٧٫٨ کیلۆمەترییە (٤٫٨ میل) کە بەردەوام دەبێت لە ھێڵی ٢ لە ڕۆژھەڵاتەوە بەرەو ڕێگای مەککەوان لەوێشەوە بەرەو ناوەندی شاری سکاربۆرۆ و تێرمیناڵێکی نوێ کە لە بەرنامەدایە لە چوارڕێیانی ڕێگای مەککەوان و شەقامی شێپەرد دروست بکرێت کە دەبێتە جێگرەوەی ھێڵی سێی سکاربۆرۆی کۆن و پێشبینی دەکرێت پێش ساڵی ٢٠٣٠ تەواو ببێت.
* درێژکراوەی ئیگلینتن کرۆستاون وێست کە درێژدەبێتەوە لە ھێڵی پێنجی ئیگلنتن وێست بۆ وێستگەی ڕێنفۆرت و فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی پیرسن تا ساڵی ٢٠٣٠ یان ٢٠٣١ دەبێت تەواو بکرێت. ئەگەر درێژکراوەی ھێڵەکەی ڕۆژاوا تەواو بووبا ئەوا ھێڵەکەی بە ھەر شەش ناوچەی تۆرۆنتۆدا دەگەشت کە لە ساڵی ١٩٩٨ دا تێکەڵ بوون.

ھەروەھا ئەگەری درێژکراوەی ژێرزەوی بۆ ھێڵی چواری ی شێپەرد بۆ ھێڵی ڕۆژھەڵات ھەیە، بۆ ئەوەی پرۆژەی پێشووی شپەردی ڕۆژھەڵات LRT بگۆڕێت، کە پەیوەندی بە درێژکراوەی ھێڵی دووی بلۆور-دانفۆرس ھەیە کە لە ڕێگای مککەوان و شەقامی شێپەرد دروست دەکرێت.

### گالیسکە کارەبایییەکان
وێنۆک|200px
سیستەمی گالیسکە کارەبایییەکانی تۆرۆنتۆ یەکێکە لەو سیستەمە کۆنانەی ئەمریکای باکوور کە ھێشتا بە درێژایی شەقامەکان دەبینرێن، لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەوە دەستیان بە کار کردووە لە ڕاکێشانیان بە ئەسپەوە کە لە ساڵی ١٨٦١ دەستی پێکرد و لە ساڵی ١٨٩٢ دا بەھۆی کارەباوە (٦٠٠ ڤی دی سی) پاڵیان پێوە دەنرێت. کە لە (گالیسکەی ئەسپ) یەوە ناوەکەی گۆڕدرا بۆ (گالیسکەی کارەبایی)ڕێگای تی تی سی نوێ لە ساڵی ١٩٤٠ ەوە بە شێوەیەکی گشتی لەلایەن مۆدی تری گواستنەوەوە کاری بۆ کراوە و ھەروەھا ڕێگاکانی چۆڵترکردووە بە سەرقاڵکردنی ترومبێل. ئێستا ڕێگاکانی گالیسکەی کارەبایی (ستریت کار) لە ناوچەی داونتاون (ناوشار) دا چەقیوە و لە ھیچ کام لە شەقامە نوێیەکان نابینرێت.

تی تی سی لە ساڵی ١٩٩٥ کەشتییەکی بارھەڵگری بە بڕی ٧٦٥ گالیسکە لەجۆری PCC ھاوردە کرد، کە ٥٤٠ دانەیان بە نوێیی دروستکرابوون و ئەوانی تر لە شارەکانی تر کڕدرانەوە وەک دەستی دوو.

لە ساڵی ١٩٨٧ ەوە تا ئەیلوولی ٢٠١٩، تی تی سی دوو گالیسکەی ئیش پێ دەکرد لە جۆری (ALRV)، کە وەشانەکەی درێژتر بوو لە گالیسکەی کاڵی کەنەدی (CLRV)

دوای خانەنشینبوونی گالیسکە کارەبایییەکانی جۆری CLRV لە ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩، سەرجەم گالیسکە کارەبایییەکانی تی تی سی لە گالیسکە نزمەکانی فلێکستیتی ئاوتلوک لە گواستنەوەی بۆمباتێر پێکھاتوون، کە یەکەم لەو گالیسکانە لە ٣١ی ئابی ٢٠١٤ دا چوونە ناو خزمەتگوزاری لەسەر شەقامی ٥١٠ سپەداینا

## خزمەتگوزارییەکان
### پسولەکان
وێنۆک|200px
لە ١ی ئازاری ٢٠١٥ ەوە، منداڵانی تەمەن ١٢ ساڵان بەرەو ژێر دەتوانن بە خۆڕایی سواری تی تی سی بن. ھەروەھا ئەو نەوجەوانانەی کە تەمەنیان لەنێوان ١٣ بۆ ١٩ ساڵی دایە داشکاندنی بەرچاویان بۆ کرا لەگەڵ ئەو بەتەمەنانەی کە لەسەرووی ٦٥ یان گەورەترن، کارتی پرێستۆ یان بلیتی پرێستۆ (پسولەی پەرینەوە) کارتێکی فیزیکییە کە پارەی تێ دەکرێت. لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ ەوە گەشتیاران دەتوانن پارەی یەک ساڵ لە کارتەکە بکەن داشکاندنیان بۆ دەکرێت و دەتوانن لەماوەی ئەم ساڵە ھەموو خزمەتگوزارییەکانی تی تی سی بەکار بھێنن ئەم کارتە لە دوای میترۆ پاس دروستکرا، میترۆ پاس کارتێک بوو لەجۆری (MDP) لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ەوە کرێی پێشینەی پێ دەدرا بە ھەرزانتر لە نرخی ئاسایی. لە کاتی ئێستادا ١٤ی ئازاری ٢٠٢١ نرخی ھەرگەشتێک بۆ پێگەیشتووان ٣٫٢٥ دۆلارە، ھەروەھا بەرنامەی Fair Pass ھەیە کە ڕێگە بەو کەسانە دەدات کە شیاون بۆ بەرنامەی پشتیوانی لە کەمئەندامی ئۆنتاریۆ (ODSP) یان کاری ئۆنتاریۆ بۆ وەرگرتنی داشکاندن لەکاتی بەکارھێنانی کارتی پرێستۆ.

کارتی پرێستۆ سیستەمێکی ئەلیکترۆنی یە کە بەپێی سیستەمی پارەدانی کرێیی کارتی کار دەکات، کە لەلایەن میترۆلینکسەوە خاوەندارێتی دەکرێت و بەڕێوەدەبردرێت، بۆ دابینکەری خزمەتگوزاری گواستنەوە لە ھەموو ناوچەی تۆرۆنتۆی مەزن و ھامیلتن (GTHA) و ئۆتاوا TTC ھەروەھا بلیتی پرێستوی کاغەزی سنووردار دابین دەکات، کە بە شێوەیەکی سەرەکی لەلایەن ئەو کەسانەوە بەکار دێت کە ناوبەناو تی تی سی بەکاردێنن. بەکارھێنەران کارتی پرێستۆ یان بلیتی پرێستۆ لەسەر خوێنەری پرێستۆ دا دەگرن کاتێک دەچنە وێستگەیەک یان پاسێکەوە. ھەروەھا داگرتنی پرێستۆ کارت بۆ ماوەی دوو کاتژمێر کار دەکات (لەماوەی ئەم دوو کاتژمێرە لە ھەر وێستگەیەک دای بگری پارەت لێ وەرناگرێت). تا مانگی حوزەیرانی ٢٠١٨ ئامێری خوێنەرانی پرێستۆ لە دەروازەی ھەموو وێستگەکانی میترۆ و لەسەر ھەموو پاس و گالیسکە کارەبایییەکان بەردەست خران.
وێنۆک|200px
کارتی پرێستۆ دەتوانرێت بەکار بھێنرێت بۆ پێدانی کرێی تەواوی دووانەی داواکراو لە پێنج ڕێگاکانی تی تی سی لە ناوەندی شار و ھەروەھا لە ھەموو ڕێگا پاسەکانی تی تی سی کە بە درێژایی سنوور بەڕێوە دەبرێن و لە شاری میسیسوڤا (کار دەکات وەک کارتی فروت) و لە ھەرێمی یۆرک (کار دەکات وەک بلیتی پەرینەوەی پاسەکانی یۆرک).
وێنۆک|200px|دەروازەیەکی ھاتنە ژوورەوە و پارەدان
بەپێچەوانەی کارتی پرێستۆوە، بلیتی پرێستۆ تەنھا دەتوانرێت لە خزمەتگوزارییەکانی تی تی سی (میترۆ و پاسە سوورەکان لەناو شاری تۆرۆنتۆ) بەکاربھێنرێت. ئەوان بارناکرێتەوە و ناتوانرێت بەکاربھێنرێت لە ھیچ دابینکەرانی تری خزمەتگوزاری گواستنەوە کە پرێستۆ بەکار دەھێنن، لەوانە پاسەکانی سنووری تی تی سی کە لە ناو شاری میسیساگە یان ئەو پاسانەی لە ھەرێمی یۆرک کار دەکەن.

### خشتە و زانیاری ڕێگا
لە ١٥ ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ تی تی سی دەستی کرد بە سیستەمێکی نوێی گەیشتنی پاسی داھاتوو (NVAS) بۆ ئاماژەدان بە کاتی گەیشتنی پاسی داھاتوو بە درێژایی ڕێگاکە. ھەموو پاسەکان و گالیسکە و میترۆکان لە سیستەمی شوێنگیری جیھانی (GPS) شوێنیان دیاری دەکرێت وئێستا کار دەکەن لەگەڵ NVIS.
وێنۆک|200px|بڕوانە ئەم ستونە چۆن زانیارییەکانی ڕوون کردووەتەوە، ڕەنگی شینی خوارەوە ژمارەی پاسی شەوانە و سوورە تۆخەکەش ژمارەی ئەو پاسەیە زۆرترین سەردانی ئەم وێستگەیە دەکات ھەروەھا لە ژێرەوە کۆدی چەترەپاسەکە نووسراوە تاوەکو نامە بنێری بۆ زانینی کاتی پاسی داھاتوو.
گەشتیاران دەتوانن زانیاری لەبارەی کاتی گەیشتنی پاسەکان وەربگرن لە سیستەمی گەیشتنی ئۆتۆمبێلی داھاتوو (NVAS) لە ناو شاری تۆرۆنتۆ ھاوڵاتیان دەتوانن کورتە نامەیەکی بێ بەرامبەر بۆ ژمارەی ٨٩٨٨٨٢ بنێرن سیستەمەکە ڕاستەوخۆ نامەیەک دەنێرێتەوە بۆ ھاوڵاتییەکە کە تێیدا زانیاری تەواو لەبارەی کاتی گەیشتنی پاسەکانی ئەم وێستگەیەیەی کە داوای کردووە تێدایە کە ھەر وێستگەیەک و چەترە پاسێک کۆدێکی تایبەتی خۆی ھەیە و لەسەر ستونی شوێنی چاوەڕوانی ھەڵواسراوە.

ھەروەھا ئەوگەشتیارانەی کە ناتوانن ببینن یان بخوێننەوە دەتوانن پەیوەندی بکەن بە ژمارەتەلەفۆنی بێ بەرامبەری تی تی سی (٤١٦٣٩٣٤٦٣٦) ڕاستەوخۆ وەڵام دەدرێتەوە بەشێوەی دەنگی زانیارییەکان دەبەخشێت.

ھاوڵاتیان دەتوانن بچنە ناو وردەکاری و زانیاری زۆرتری تی تی سی لە برگەی "What's On" و "Rocket Rider / TTC Customer News" لە ھەندێک پاسیشدا ھاوڵاتی دەتوانێت دەستی بگات بە نووسینگەی سەرەکی (وێستگەی داڤیسڤیڵ لە شەقامی یانگی ١٩٠٠) ھەروەھا لە ناوەندی زانیاری تی تی سی، کە لە ساڵی ٢٠١٨ دا کراوەتەوە، لە وێستگەی یونیۆن بەکارھێنەرانی تویتەر دەتوانن پەیوەندی بکەن بە TTCHelps بۆ لێکۆڵینەوە.
وێنۆک|200px

زۆربەی وێستگەکانی میترۆ بە شاشەی میدیایی OneStop ەوە ئامادە کراوە کە کات نیشان دەدات لەبارەی شەمەندەفەری داھاتوو و زانیاری تر. تایبەتمەندی دواتری ئۆتۆمبێل بەردەستە لەسەر شاشەی LCD لە ھەموو وێستگەکان. لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠١١ ەوە ھەموو پاسو گالیسکە کارەبایییەکان تایبەتمەندی شوێنپێھەڵگرتنیان ھەیە کە چالاککراوە بە خۆڕایی لەسەر ھێڵ و بە SMS بۆ ڕێبواران.

تی تی سی لە ٣ ی شوباتی ٢٠١٠ دا پلاندانەری گەشتی ئۆنلاینی دەستپێکرد، کە ڕێگە بە ڕێبواران دەدات کە پلان بۆ ڕێگاو گوازراوەکانیان لە ماڵپەڕی تی تی سی دا بخەنە ڕوو. لەگەڵ ئەوەشدا لە کاتی دەستپێکردنەکەی پلاندانەری گەشتەکە لە مۆدی بێتا کێشەی بۆ دروست بوو و چەندین ھەنگاوی ماوە بۆ چاککردنەوە. لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ دا تی تی سی نەخشەکاری گەشتەکەی لەگەڵ گوگڵ ماپس یەکخست. زانیاری گواستنەوە لەبارەی تۆرۆنتۆ لە Apple Maps دا ھەیە لە دوای بڵاوکردنەوەی iOS 9 لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٥، کاتێک کۆمپانیای ئەپڵ بۆ یەکەم جار دەستی کرد بە پشتیوانی بۆ زانیاری گواستنەوەی گشتی.

### بەیەک بەستنەوەی ھێلەکان
سەرجەم ھێلەکانی تی تی سی لە تۆرۆنتۆی مەزن لە شوێنێک بەیەک دەگەنەوە کە پێی دەڵێن (Union station)(وێستگەی یەکگرتوو) ھەموو خزمەتگوزارییە جۆربەجۆرەکان دابین کراون وەک. GO Transit, Union Pearson Express, MiWay, York Region Transit, (including Viva), Brampton Transit (including Züm), and Durham Region Transit.

ھەندێک ڕێگای پاسی دەوروبەری تۆرۆنتۆ بە شەقامەکانی تۆرۆنتۆ بەستراونەتەوە لەگەڵ پاسەکانی تی تی سی، کە بە شێوەیەکی سەرەکی پاسەکانی دەورووبەر دەگەنە وێستگەکانی میترۆی تی تی سی بۆ نموونە ئەگەر کەسێک لە شاری یۆرک بییەوێت بچێتە شاری میسیساگا ئەوە بە ڤیڤا پاس دێتە وێستگەی میترۆی فینچ لە شەقامی یانگ لەوێوە بە میترۆ دێتە وێستگەی یونییەن لە وێشەوە دەتوانێت سواری ئەو پاسانە بێت کە دەچنە میسیساگا. ھەروەھا پاسەکانی دەوروبەری تۆرۆنتۆ ناتوانن لەناو شاری تۆرۆنتۆ خەڵک ھەڵبگرن (لەچەند وێستگەیەک نەبێت) بەلکو تەنھا دەتوانن سەرنشینانی خۆیان دابگرن چونکە دارایی تی تی سی لەگەڵ داھاتی ئەم ھێلانەی دەورووبەر جیاوازە ھەم لەبارەی نرخ ھەمیش لەبارەی ژمێریارییەوە.
وێنۆک|200px
لە ڕێگای ڕایڵ و ئەمتراک ەوە پەیوەندی بە تی تی سی لە وێستگەی یونییەن بەردەستە، لەکاتێکدا کە گریھاوند کۆچ و ئۆنتاریۆ نۆرتلاند لەگەڵ تۆرۆنتۆکۆچ و ناوەندی سکاربۆرۆ بەھۆی ڕێگای خێرای ٤٠٧ و تێرمیناڵەکانی پاسی یۆرکدەیڵ بەیەک بەستراونەتەوە

### تۆری مۆبایڵ و وای فای
سیستەمی پەیوەندی تەلەفۆنی لەلایەن پاسەکانی تی تی سی بەکاردێت کە پێشتر ھەمان سیستەم لە ١٩٧٠ لەلایەن فڕۆکەوانەکانەوە بەکارھاتووە بەڵام لەدوای ١٩٩١ لەلایەن پاسەکانی تی تی سییەوە بەکار دێت.

خزمەتگوزاری Wi-Fi لە ھەموو وێستگەکانی میترۆی تی تی سی لە ڕێگەی تۆڕی TCONNECT Wi-Fi دابین کراوە لەلایەن پەیوەندییەکانی BAI. خزمەتگوزارییەکە لەلایەن ڕیکلامەوە پشتگیری دەکرێت و بۆ ھاوڵاتیان بێ بەرامبەرە. لە مانگی ئابی ٢٠١٧ تۆڕی وای فای لە ھەموو وێستگەکان بەردەست بوو.

لە سەرەتای مانگی ١٢ی ساڵی ٢٠١٥ ەوە تا کۆتایی مانگی ١ی ٢٠١٦، ڕێبواران دەبوایە لە ڕێگەی پڕکردنەوەی ئەپلیکەیشنێکەوە توانج لەسەر تویتەر بکەن، بۆ ئەوەی تۆڕی وی-فای وێستگەکانی ژێر زەوی بەکاربھێنن ئەم ڕێکخستنە لە مانگی تەممووزی ساڵی ٢٠١٦ەوە ھەڵگیرا.

لە ١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٥ دا، تی تی سی ڕایگەیاند، بەشداربووانی بایند مۆبیل و فریدەم مۆبیل دەتوانن لە ھەندێک وێستگەی ژێرزەوی تی تی سی دا مۆبایل بەکاربێنن. پەیوەندییەکانی BAI Wi-Fi ژێرخانێکی مۆبایڵی بۆ تی تی سی بنیات ناوە کە ڕێگە بە ھەر ھەڵگرێکی بێتەل دەدات کە بەردەوام بێت لە بەکارھێنانی خزمەتگوزارییەکان.

بەکارھێنەرانی مۆبایلی فریدەم لە تونێلەکانی ھێڵی یەک لە نێوان ناوەندی ڤۆگان مێترۆپۆلیتان و وێستگەی شێپەرد وێست و لە نێوان وێستگەکانی بلۆور –یانگ و سانت جۆرج دەتوانن دەستیان بگات بە خزمەتگوزارییەکان.

### خاوەن پێداویستی تایبەت
وێنۆک|200px|شوێنی تایبەتی خاوەن پێداویستییە تایبەتییەکان لەناو میترۆ
خزمەتگوزاری ویل ترانز لە دەرگاوە بۆ دەرگا لە ناوەڕاستی ١٩٧٠ەوە بەردەستە. لە ساڵی ١٩٩٠ەوە تی تی سی جەختی لەسەر دابینکردنی خزمەتگوزاری کردەوە بۆ خاوەن پێداویستییە تایبەتییەکان لە سەرجەم پاسەکان بە دانانی سەکۆیەک لەبەر دەرگای پاسەکان تاوەکو بە ئاسانی بتوانن سواری پاسەکان ببن، ھەروەھا بەرزکەرەوە و نھۆمبر لە ٥٢ وێستگەی میترۆ دانراوە لەسەر ھێلەکانی یەک و دوو و سێ، لە ھەموو وێستگەکانی سەر ھێڵی چوار نھۆمبڕ.

بۆ تێگەیشتن لە ڕێنمایییەکان لەلایەن خاوەن پێداویستییە تایبەتییەکانەوە (AODA)، تی تی سی سیستەمی دەنگی و ڕەنگی و تەختەی برایلی بەردەست خستووە شاشەکان ناوی وێستگەی گەیشتوو و وێستگەی داھاتوو نیشان دەدات لەھەمان کاتیشدا بە دەنگ دەخوێندرێتەوە

## ژێرخان
### وێستگەکان، وەستانەکان و کاروانسەراکان
زۆربەی ڕێگاکانی سەرشەقام لە کاروانسەراکان دەچنە ژێرخاک و تونێلەکان کە گۆرەپانێکی فراوانیان بۆ دروستکراوە بەسەرجەم خزمەتگوزارییە جۆربەجۆرەکانەوە، ھێڵی پاسەکان لە وێستگەیەکی میترۆیی دەست پێدەکات و لە وێستگەیەکی میترۆیی تر کۆتایی دێت کە بەشێوەی ئەلقەیی بەردەوام دەسوورێتەوە لە ھەندێک ھێل نەبێت کە کۆتایییەکەی وێستگەیی میترۆیی نییە وەک شەقامی شیپەرد ئیست کە لە وێستگەی میترۆیی دۆن مێلز دەست پێ دەکات تا بەردەم باخچەی ئاژەڵانی تۆرۆنتۆ لە قەراغی خۆرھەڵاتی شار کە لەوێ تەنھا بازنەیەکی فراوانە و پاسەکە تێیدا دەگەڕێتەوە بۆ وێستگەی دۆن مێلس، تی تی سی خاوەنی سیستەمێکی وێستگەیی بەھێزە کە زۆر دەگمەنە کەسێک بتوانێت بەبێ پارەدان بچێتە ناوی. بەڵام ئەگەر ھاتوو خەڵک بە نایاسایی لە شەقامەکانی چونە ژوورەوەی پاسەکان بچنە ناو وێستگەکان دەکرێت بە بڕی ٥٠٠ دۆلاری کەنەدی سزا بدرێن.

چەترەپاسەکان ناو سیستمەکە (شوێنی وەستانی پاس) لەژێر گرێبەستی ھاوبەشگای میدیای ئەستراڵ (دواتر بووە بە بەشێک لەلایەن Bell Media) (لەگەڵ CBS Outdoor لە ساڵی ٢٠٠٦ و پێشتر Viacom Media) و خزمەتگوزاری چەترەپاسەکانی تۆرۆنتۆیان دامەزراندووە. نزیکەی ٤١٠٠ چەترەپاس لەلایەن گواستنەوەی تۆرۆنتۆوە بەڕێوە دەبرێت شاشەکانی ھەندێک لە چەترە پاسەکان بە وزەی خۆر کار دەکەن و پیشاندانی گەیشتنی پاسی داھاتوو لەخۆ دەگرێت.

چوار جۆری سەرەکی و لاوەکی چەترە پاس ھەیە لە تۆرۆنتۆ بەم شێوازە:
* دیزاینی ھاوبەشگای کرامەر لەگەڵ ئێل تی دی/کە بنمیچەکەی شێوەی کەوانەیییە.
* دیزاینی ھاوبەشگای کانتیلیڤەر کە بنمیچەکەی کەوانەیییە - لە ھێڵی شەقامی کلێر ٥١٢ بەکار ھاتووە.
* دیزاینی بنمیچی بەرمیلی ھاوچەرخ لەلایەن ھاوبەشگای دەیتێکەوە دامەزراو ھەروەھا لەلایەن ڤیاکۆم/سی بی ئێس زیاتر پەرەی پێ دراوە بە زۆری لە وێستگەکانی قەراخی شار دەدۆزرێنەوە وەک سکاربۆرۆ.
* دیزاینی قوومبی بەرمیلی قاز – بەرزی وێستگەکان یەکسانە لەگەڵ سەکۆی پاسەکان.
* توانای بەرزی نەریتی - بەکارھاتووە لە ٥١٠ ھێڵی پاسی شەقامی سپەداینا
* چەترەپاسە کلاسیکەکان کە کۆنترین ڤێرژنن بەبێ ڕیکلام و زیاتر لە دەوروبەری شار دانراون.

پتر لە دەیان ئاودەستی گشتی لە وێستگەکانی تی تی سی دانراون (ژنان و پیاوان) ژووری دەستشۆری و سەرئاوی سادە لە زۆرینەی وێستگەکانی ژێرزەوی دروست کراون.

### بارەگاو دەزگاکان
پاسەکانی تی تی سی و گالیسکە کارەبایییەکان لە ژمارەیەک گەراج و خانووی ترومبێلی ڕادەگیرێن کە دەکەونە دەوروبەری شارەکە و لە چەندین شوێنی تر خزمەتیان دەکرێت. ڕێگا ڕووکەشەکان دابەش کراون بۆ چەند بەشێک. دابەشکارییە تاکەکان بەڕێوەبەرێک و سەرپەرشتیاری تایبەتی خۆیان ھەیە کە پەیوەندیان ھەیە بە ناوەندی پەیوەندییەکانی CIS و بنکەی گەراجیان ھەیە کە ئەرکی بەڕێوەبردنی کەشتییە بارھەڵگرەکان و ڕێگاکانی ئەو دابەشکارییە یان ھەیە.
وێنۆک|200px
نوسینگەی تی تی سی لە باڵاخانەی ویلیام مکبراینە، دەکەوێتە یەکتربڕی شەقامی یانگ و شەقامی دەیڤسڤیل، کە لە ساڵی ١٩٥٧ کراوەتەوە وێستگەی داڤیسڤیڵ بەشێک لە زەوی باڵەخانەکەی داگیرکردووە بارەگای پێشووی تی تی سی لە یانگ و شەقامی پێشەوە بوو لە بلۆکی تۆرۆنتۆ بۆ بینای بازرگانی.

پلان ھەیە بۆ گۆڕینی و گواستنەوەی نوسینگەی سەرەکی بۆ شوێنێکی نوێ لە شەقامی ٤٠٥٠ یانگ لە نزیک ڕێگای یۆرک میلز شوێنەکە شوێنی وەستانی ڕێبوارە لەگەڵ چوونەژوورەوەی تی تی سی بۆ وێستگەی یۆرک میلز کۆمپانیای بیڵ تۆرۆنتۆ تاوانبار دەکرێت بە ھاوکاریکردنی کۆمسیۆنەکە بۆ ئەوەی شوێنی خۆی بپاڵێون، بەڵام لەلایەن چەندین کاندیدی سەرۆک شارەوانییەوە ڕووبەڕووی دژایەتی سیاسی بووەتەوە.

### شوێنی وەستانی ڕێبوار
شوێنەکانی وەستانی پاس لە تۆرۆنتۆ بە ناوی TTC 30 شوێنی وەستانی پاسەکان لە شوێنی نزیک وەستانی ڕێبواران دەبێت کە ھەموویان لە وێستگەکانی میترۆن، بە گشتی ١٣٩٨١ شوێنی وەستانی پاس ھەیە ھەروەھا زۆرینەی وێستگەکان شوێنی ڕاگرتنتی ترومبێلی گشتیان ھەیە بۆ ھاوڵاتیان کە بە خۆرایی بوون بەڵام لە ١ ی نیسانی ٢٠٠٩ ڕاگرتنی ترومبێل بوو بە پارە و لەکاتی قەرەباڵغی زۆری پاسەکان دەکرێت تەنھا پاسەکان ڕای بگرن لە شوێنی وەستانی ترومبێلەکان کە لەکاتی ئیستادا ئازاری ٢٠٢١ نرخی وەستانی ترومبێل ٧ دۆلاری کەنەدییە لە نێوان پێنجی ئێوارە بۆ سێی بەرەبەیانی لە ڕۆژانی ھەفتەدا، لەگەڵ پێشکەشکردنی زۆر داشکان یان وەستانی بێ بەرامبەر لە کاتی تر.

## سەلامەتی
### بەرنامەکانی سەلامەتی
تایبەتمەندییەکانی سەلامەتی کە دابینکراون لەلایەن تی تی سی بریتین لە:
* داواکردنی وەستان: ھەموو ئەو سەرنشینانەی بە تەنیا لە ڕێگا چۆڵەکان (٩ی ئێوارە – ٥ی پێش نیوەڕۆ) دەتوانن داوا لە شۆفێرەکە بکەن لە خاڵەکانی نێوان وەستانی پاسەکان بوەستێنێت بەرنامەکە لە ساڵی ١٩٩١ دەستی پێکرد بەھۆی کردارەکانی دەستدرێژی و کوشتن ئەمیش دوای کوشتنی پۆل بێرناردۆ لە ١٣ ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ دا پاش داواکارییەکی زۆر لەلایەن ھاوڵاتیانەوە کە دواجار نامەیەکی گرووپی مافی ئەی ئێف ئەی کویەر ئۆنتاریۆ، تی تی سی ڕایگەیاند کە بەرنامەی داوا وەستاندنی بۆ ھەموو سەرنشینەکانی پێویست ئامادە کرد؛ لە ساڵی ١٩٩١ تا ٢٠١١ بەرنامەکە تەنیا بۆ ژنان بەردەست بوو.
* ناوچە چاوەڕوانکراوە دیاریکراوەکان (DWA) لەسەر سەکۆخێراکانی گواستنەوە کە بەباشی ڕووناکن و لەژێڕ چاودێری دان لەلایەن کامێرای ئاسایشەوە چاودێرییان دەکرێت، ھەروەھا نزیکن لەو شوێنەی کە ئۆتۆمبێلی پاسەوانی لێ دەوەستێت
* پزیشکی فریاکەرانی تۆرۆنتۆ: لە شوێنی سەرەکی لە ناو سیستەمی ژێرزەوی دا لە کاتی بەیانی و ئێوارەدا بە پەلە بۆ یارمەتیدان لە حاڵەتی لەناکاوی پزیشکی و پێدانی وەڵامی خێراتر ئەمەش دواکەوتن لەسەر سیستەمی خێرایی گواستنەوە کەم دەکاتەوە.
* وێستگەکانی کاتی کارەبا: کە بە بیکۆنێکی شین دیاری کراوە و دەکەوێتە ھەردوو سەرەکەی ھەموو سەکۆخێراکانی گواستنەوە بە تەلەفۆنێکی بێ ھێل دەتوانرێت پەیوەندی بە ھێڵی فریاکەوتنی ناوەندی کۆنترۆڵی گواستنەوەی (٣٥٥٥)بکرێت.
* زەنگی فریاکەوتنی زەرد (پێشتر "زەنگی یارمەتی ڕێبوارەکان"): شریتێکی زەردە لەسەر ھەموو گالیسکەکانی میترۆ و ئاڕ تی لە ساڵی ١٩٧٧ و دانراون.
* میکانیزمەکانی وەستانی فریاکەوتن (سەرنشین/پاسەوان و فریاکەوتن یان پی جی ئیڤ): لەسەر شەمەندەفەرەکانی T1 و ھێڵی سێی سکاربۆرۆ (جگە لە شەمەندەفەری ڕۆکێتی تۆرۆنتۆ، کە دوو سایدی پەیوەندی کردن لەگەڵ دەستەی شەمەندەفەرەکە بەکار دەھێنێت وەک گالیسکەی کارەبایی فلیکسیتی)
* نزیکەی ١٢ ھەزار کامێرای چالاک چاودێری ھاوڵاتیان دەکەن لە وێستگەکانی میترۆ و لە ناو پاسەکان و گالیسکە کارەبایییەوکان.
* نامەکانی ئاگادارکردنەوەی ژێرزەوی: لە شاشەی ڤیدیۆی سەکۆی میترۆکە نمایش کراوە بۆ ئاگادارکردنەوەی سەرنشینەکان دەربارەی تاوانباران.
* یەکەی جێبەجێکردنی تی تی سی: پێکھاتووە لە پشکنەرانی کرێی و جێگیری تایبەت

#### بەستەری قەیرانەکان
تی تی سی لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١١ دا بەرنامەیەکی نوێی خۆپاراستنی خۆکوژیی بە ناوی " Crisis Link " ڕاگەیاند بە ئامانجی ئەو کەسانەی کە لە وێستگەیەکدان و لە مەترسی دەستبەجێی ئەنجامدانی خۆکوشت دان. دوگمەی تایبەت بۆ داواکردنی خێرایی تەلەفۆنەکان لە شوێنی چاوەڕوانی دیاریکراو دانراون کە پەیوەندیکەرەکە بە خزمەتگوزاری ڕاوێژکاری قەیرانەکان ٢٤ کاتژمێر بەردەستە لەلایەن سەنتەری تەنگانەوە لە تۆرنتۆ. ھەروەھا سینەج لە ناوچە مەترسیدارەکانی سەکۆی وێستگەکە دانراوە بۆ ئەو کەسانە لە مەترسیدان. بەرنامەکە ١٤١ دوگمەی خێرایی لێدانی تێدایە لەسەر پایفۆنەکانی سیستەمەکە و ٢٠٠ پۆستەر لەسەر سەکۆی وێستگەکان داندراون دەربارەی چۆنییەتی کارکردنیان.

#### دەسپێشخەری و ئەپلیکەیشنی مۆبایلی SafeTTC
لە ئەیلوولی ٢٠١٧ دا تی تی سی کاربەرنامەی iOS/iPadOS و Androidی بەناوی ThisIsWhere دروستکرد کە ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات ڕاپۆرتی شلۆڤەکردن و ڕووداوەکانی تری سەلامەتی کەسی بۆ تی تی سی بنێرن. دواتر ناوەکە گۆڕا بۆ "SafeTTC" و لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧ دا دەستی پێکرد.

### یەکەی جێبەجێکردنی گواستنەوە
لە ساڵی ١٩٩٧ تا ٢٠١١ تی تی سی دەستەیەکی تایبەتیان دامەزراند کە بەرپرس بوون لە سەلامەتی و ئاسایش کە ھەمان ھێزی یاساییان ھەبوو بۆ ئەفسەرانی خزمەتگوزاری پۆلیسی تۆرۆنتۆ. لە قۆناغی دەرەوەی دەستەی تایبەت، پۆلیسی تۆرێنتۆ دووبارە یەکەی ئێشکگریی گواستنەوەی خۆی کردەوە، کە لە ناوەڕاستی ساڵی ١٩٩٠دا ھەڵوەشێنرابوویەوە ڕێپێدراوە تایبەتەکان لە شوێنی ئەفسەرەکان دانران کە بە ئەفسەری سەپاندنی گواستنەوە ناسراون، وەک بەشێک لە یەکەی جێبەجێکردنی گواستنەوەی تی تی سی

دانوستانی نێوان تی تی سی و ئەنجومەنی خزمەتگوزاری پۆلیسی تۆرۆنتۆ لە ساڵی ٢٠١٣ دا ئەنجام درا و لە ئەنجامدا باری تایبەتی کۆنستپڵ و دەسەڵاتی ئەفسەری ئاشتیی بۆ گەڕایەوە.

#### جێبەجێکارانی یاسا
تی تی سی بەپێی یاسای ژمارە یەکی یاسای حوکم کردنی کاری سەرنشین و فەرمانبەران لەکاتێکدا کە لەسەر میلاکاتی کۆمیسیۆنن. دەکرێت بە «دەسەڵاتێکی گونجاو» کە لە یاسادا پێناسە کراوە و جێبەجێ دەکرێت: «کارمەندێک یان بریکارێکی تی تی سی کە جلوبەرگی تی تی سی لەبەردایە یان ھەڵگری ناسنامەیەک کە لەلایەن تی تی سی ەوە دەرچووە یان ئەفسەرێکی پۆلیسی شارەوانی» یاسا بسەپێنێت سەبارەت بە کرێی پارەدان و بەڕێوەبردن لەکاتێکدا لە سیستەمەکەدا ١٢ ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ ی کاریگەر، وەشانی ھەموارکراوی یاسای بۆ دەرچوو. پێداچوونەوەکان بریتین لە قەدەغەکردن لە دژی بەکارھێنانی زمانی ھێرشبردن و پێویستی جێھێشتنی کورسییەکەی بۆ کەسێکی کەمئەندام یان دووگیان.
وێنۆک|200px

### پەیوەندییەکان
تی تی سی سێ سیستەمی پەیوەندی دەنگی سەرەتایی و زانیاری بەکاردێنێت. یەکەمیان ئەو سیستەمەیە کە لەلایەن پرۆسەکان و ئاسایش بەکاردەھێنرێت. ئەم سیستەمە لەسەر پێنج فریکوێنسی ئاسایی UHF کار دەکات. کەناڵەکانی ١، ٣، ٤ و ٥ بۆ ئۆپەراسیۆنەکانی ڕۆژانە بەکاردەھێنرێ، لەکاتێکدا کەناڵ ٢ بۆ خزمەتی ویڵ-ترانس تەرخان کراوە.

سیستمی دووەم، سیستمی پەیوەندی و زانیاری (CIS)، بە پاس و گالیسکە کارەبایییەکان بەستراوە بەکاردەھێنرێت بۆ ئاسانکاریی گواستنەوە لە ھەموو شارەکەدا. لە کۆتایییەکانی ١٩٧٠ کان بە تەواوی جێبەجێ کراوە، لە ساڵی ١٩٩١ دا لە یەکەیەکی کۆمپیوتەری سەر پاس و گالیسکەکان جێگیر کراوە، کە پێی دەوترێت مایکرۆپرۆسێسەری یەکگرتووی ڕادیۆی ترانزێت (ترەمپ) ئەمە ھاوپێچ کراوە بە وەرگری ترانسپۆنەر، کە ڕێگە بە بەکاربەران CIS دەدات شوێنی ئۆتۆمبێلەکە دیاری بکەن. یەکەی ترامپ ھەروەھا ڕێگا بە پاس و کارپێکەری CIS دەدات کە نامە نوسراوەکان بۆ ئەو شتانە بنێرن و وەرگرن وەک سووڕی کورت و ڕێوشوێنی ڕێکخستن. ھەروەھا ھەڵبژاردنی پەیوەندی دەنگ لە نێوان پاس و کارپێکەرەکانی CIS ھەیە. لەگەڵ پێشەکی تەکنەلۆژیای NextBus بۆ دابینکردنی زانیاری گەیشتنی کاتی ڕاستەقینە، سی ئای سی ئی نوێکراوەتەوە بۆ بەکارھێنانی کۆمەڵێک لە داتای GPS و سیستەمی ژمێریاری مردووی پێشوو (signpost-based) لە کاتی بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکانی تی تی سی لە ناوخۆدا، یەکەی ترەمپ لە تۆڕی CDMAی بل مۆبیلیتی کار دەکات بۆ پەیوەندی کردن لەگەڵ ئۆپەراسیۆنە دابەشکارییەکان و کۆنترۆڵی گواستنەوە.

لە ساڵی ٢٠١٢ دا تی تی سی دەستی کرد بە توێژینەوە سەبارەت بە چۆنییەتی گواستنەوە لە کۆنەوە بۆ سیستەمی نوێی کە بە ھاوکاری نێردەی یارمەتی کۆمپیوتەر (CAD) کار دەکات، بەکارھێنانی ئەم تەکنەلۆژیایە یارمەتیدەر دەبێت لە باشترکردنی ڕێگاکانی تی تی سی، دابینکردنی پەیوەندی باوەڕپێکراوتر و ڕێگەدان بە سەرپەرشتیارانی بەشەکان بۆ چاودێریکردنی شوێنی پاسەکان (سیستەمی ئێستای GPS ھەموو ٢٠ چرکە جارێک خۆی نوێ دەکاتەوە)، دواتر ناوی سیستمەکە کرا بە سیستەمی زانیاری پاس و تۆڕی ئۆپەراسیۆنە یەکگرەوەکان (VISION)، کە لە ساڵی ٢٠١٦دا دەستیپێکرد.

سیستەمی سێیەم کە بە «سیستمی وەی ساید» ناسراوە، لە سێ ھێڵی ژێر زەوی یو ئێچ ئێف ئێم تی-١٣٢٧ ی ڕادیۆی ترۆنکینگ پێکھاتووە کە لەلایەن سێ ھێڵی ژێر ھێڵی شەمەندەفەری قورسەوە بەکار دەھێنرێن ئەوان ئامێرە کۆنەکانیان گۆڕییەوە بە سیستەمی شەمەندەفەری سێیەم.

ھەموو ئەم سیستەمانە دەتوانرێت لەلایەن سکانەرێک چاودێری بکرێت کە توانای ھەیە لە باندی نزمی UHF (406-430&nbsp;MHz). کۆدەکانی ژمارەیی—زۆرجار ئاماژە بۆ خەڵک یان شوێنەکان بکەن وەک نموونە (٢٩٩ بلۆور – میترۆ ھێڵی میکانیکی لە بلۆور)-ھەروەھا لە ڕێگای ڕادیۆ و سیستەمی سەروی پێڵەوە ڕادەگەیەنرێت. تی تی سی ھەروەھا چەندین "پلان" ("پلان ئەی" لە ڕێگەی "پلان جی") ھەیە کە لە کاتی لەناکاودا بەکار دەھێنرێ بەڵام لەسەر سیستەمی PA ڕانەگەیاندراوە و تەنھا لە ڕادیۆدا ئاماژەی بۆ کراوە.

#### سیستەمی ڕاگەیاندنی OneStop
TTC بە ھاوبەشی لەگەڵ پاتیسۆن OneStop (کە پێشتر گرووپی میدیای OneStop) بوو، لە زۆربەی وێستگەکانی ژێرزەوی دا شاشەی تەلەفزیۆنی گەورەی ئێڵ سی دی لە ھەموو سیستەمەکە جێگیر کردووە جگە لە ھێڵی سێی سکاربۆرۆ و لە وێستگەکانی تۆرۆنتۆ - یۆرک سپادینا میترۆی درێژکراوەی میترۆ (داونسڤیو پارک بۆ ناوەندی ڤۆوگان میترۆپۆلیتن). سیستەمی نوێی ڕاگەیاندن جێگەی سیستەمی کۆنی «میترۆ ئۆنلاین» ی گرتەوە.

نیشانەکان ڕیکلام و مانشێتی ھە واڵ نیشان دەدەن ھەر لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە تا ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ ھەواڵ و ڕیکلام بۆ بەرنامەکانی تەلەڤیزیۆن، بە گرێبەستێک لەگەڵ خزمەتگوزاری ھەواڵی تەلەفزیۆنی ناوخۆیی بێڵ میدیا (CP24) کە ٢٤ کاتژمێر پەخشی ھەیە دابین کرا. لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ەوە ئەو خزمەتگوزارییە لەلایەن تەلەفزیۆنی جیھانی تۆرۆنتۆ و پێشکەش کراوە، کە کۆمپانیای "Corus Entertainment" خاوەنی 41-CIII-DTە ئاماژەکان زانیاری تایبەت بە تی تی سی سەبارەت بە گۆڕانکاری خزمەتگوزاری و دواکەوتنەکان و زانیاری پەیوەست بە بەکارھێنانی سیستمەکە دەدەن، و خزمەتگوزاری پۆلیسی تۆرۆنتۆ ئاگادار دەکاتەوە دەربارەی گومانلێکراوەکان. ھەروەھا دەتوانرێت سیستەمەکە بەکاربھێنرێت کاتێک ئاگادارکردنەوەیەکی لەناکاو دەردەکرێت.

لە ئەیلوولی ٢٠٠٨ دا وێستگەی دەنداس یەکەم جار سیستەکە بەردەست خرا کە یەکێک بوو لە تایبەتمەندییەکانی ڕاگەیاندنی «شەمەندەفەری دواتر» کە لە ناو نیشانەکەدا دەرکەوت. سیستەمەکە لە سەرەتای دەرچوونەوە بۆ چەندین وێستگەی تر فراوان کراوە. لە ناوەڕاستی تەممووزی ٢٠٠٩ و، زۆرینەی وێستگەکان ئەم خزمەتەیان بۆ کراوە و لە کانوونی دووەمی ٢٠١٨ەوە - ھاوشان لەگەڵ گۆڕینی دابینکەری ناوەڕۆک لە CP24 ەوە بۆ گلۆباڵ نیوز - ئاگادارییەکانی کاتی گەیشتنی شەمەندەفەری داھاتووش نوێکرانەوە بۆ دابینکردنی ژمارەی ھێڵ و شوێنی شەمەندەفەری داھاتوو وێستگەکانی TYSSE شاشەی ھەیە کە کاتی گەیشتن بۆ دوو سێ شەمەندەفەری داھاتوو پیشان دەدات. جیاواز لە شاشەی کۆن، ئەم شاشانە نە ھەواڵەکان و نە مانشێتی کەشوھەوا کە لەلایەن گلۆباڵ نیوزەوە دابینکراوە، نمایش ناکرێن.

## دەسەڵات
وەک ھەر کۆمسیۆنێکی تری شاری تۆرنتۆ، شارەوانی تۆرۆنتۆ دەسەڵاتی تەواوی ھەیە بەسەر فەرمان و پێکھاتەی تی تی سی و تی تی سی بەرپرسە لە ئەنجومەنی شاری تۆرۆنتۆ لە ڕێگەی بۆردەکەی کە لە ئەندامانی ئەنجومەن و ھاوڵاتیان پێکھاتووە.

### پاڵپشتی یاسایی
شارەوانیی شاری تۆرۆنتۆی مەزن "کۆمسیۆنی گواستنەوەی تۆرۆنتۆ" لە ساڵی ١٩٥٤ دا دامەزراند. کاتێک کە لە ساڵی ٢٠٠٦ دا شاری تۆرۆنتۆ ئاکت نوێکرایەوە، تی تی سی بەردەوام بوو لەژێر ئەو کارە نوێکراوەدا. کۆدی شارەوانی تۆرۆنتۆ، بەشی ٢٧٩ مەرجی دارایی و سیاسەتی زیادە ی بۆ تی تی سی دانا، ھەروەھا مەرجەکانی بۆردی تی تی سی دیاری کرد. تی تی سی خۆی بەکارھێنانی سیستمەکەی ڕێکدەخا لە ڕێگەی کۆمسیۆنی گواستنەوەی تۆرۆنتۆ بە یاسای ژمارە یەک، کە ئێستا پێداچوونەوەی ساڵی ٢٠٠٩ یە.

### ئەندام و بەرێوەبردنی دەزگاکە
ئەنجومەنی بەڕێوەبەری تی تی سی، یان کۆمیسیۆن، لە ١٠ ئەندام پێکدێت: ٦ ئەندامی ئەنجومەنی شار و ٤ ھاووڵاتی. ئەندامانی ھاووڵاتی لە ڕێگەی پرۆسەی گشتی سەربەخۆوە لەلایەن لیژنەی چاوپێکەوتنی مەدەنییەوە دەپاڵێورێت. ئەنجومەنی شارەکە کورسی تی تی سی دیاری دەکات لە ئێستادا کە دەبێت کورسییەکە ئەندامی ئەنجومەنی شار بێت. ئەنجومەنەکە جێگرێک لەنێو ئەندامانی خۆی ھەڵدەبژێرێت.

## بەڕێوەبردن و کارمەندانی
تی تی سی پتر لە ١٢ ھەزار کارمەندی ھەیە. زۆربەیان کرێکارن، بەڵام کۆمسیۆنەکە سەرپەرشتیار و پاسەوان و کەسانی بازرگانیی زۆر و لێزان بەکاردەھێنێت کە کار لەسەر پاس و ژێرخانەکەی بکەن.

ئۆپەراسیۆنە ڕۆژ بە ڕۆژەکانی تی تی سی لەلایەن سەرۆکی جێبەجێکار (پێشتر سەرۆکی گشتی بەڕێوەبەر یان CGM) بەڕێوەدەبرێت، لە ئێستادا ڕیک لیری، کە لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٨ دا ئاندی بیفۆردی بەدەستھێنا

### کارمەندانی جێبەجێکار
جیم ڕۆس، سەرۆکی ئەفسەری کار

ڕیچارد لیری، سەرۆکی جێبەجێکار

### بەڕێوەبەرانی وێستگەکان
لە ساڵی ٢٠١٣ دا تی تی سی بەڕێوەبەری وێستگەی دیاری کرد لە زۆربەی ھێڵەکانی ژێر زەوی:

ھێڵەکانی یەک یانگ–یونیڤێرسیتی و چواری شیپەرد

فینچ بۆ سەینت کلێر لە ھێڵی یەک، و ھێڵی چوار

سەینت ئەندرو بۆ سەمەرھیل

یۆرکدەیل بۆ ئۆسگوود

ڤاوگان ناوەندی میترۆپۆلیتان بۆ ویلسن

ھێڵەکانی دوو بلۆور-دانفۆرس و سێی سکاربۆرۆ

برۆدڤیو بۆ کەنەدی لە ھێڵی دوو و ھێڵی سێ

کیتەدل فرانک بۆ سپەداینا

باترست بۆ کیپلینگ

### کێشە کرێکارییەکان
کرێکارانی سەندیکای کرێکارانی تی تی سی لە ساڵی ١٩٥٢ ەوە تا ئێستا چەندین جار چالاکی مانگرتنیان ئەنجام داوە. لەسەر داوای سەرۆکی شارەوانی ڕۆب فۆرد و ئەنجومەنی شاری تۆرۆنتۆ، لە ٣٠ ی ئازاری ٢٠١١ دا، پارێزگای ئۆنتاریۆ یاسای پۆلێنکردنی تی تی سی بە خزمەتگوزارییەکی بنەڕەتی پەسەند کرد، کە داواکاری مانگرتوانی جێبەجێکرد.

### بیمە ساختەکانی ٢٠١٨
لە ساڵی ٢٠١٨دا، لە ئەنجامی تێوەگلانیان بە خشتەیەکی تەندروستی ساختە، ٢٢٣ کارمەند لە کار دوورخرانەوە یان ناچاربوون زوو خانەنشین بن، ھاوکات دە کارمەندیش ڕووبەڕووی تۆمەتی تاوان بوونەوە.

## ھاوبەشگا لاوەکییەکان
لە پاڵ کردارە سەرەکییەکانی گواستنەوە، تی تی سی چەند ھاوبەشگایەکی لاوەکی ھەیە:
* ھاوبەشگای دڵنیایی TTC سنووردار — مامەڵە لەگەڵ مەترسییەکانی دڵنیایی لە کردارەکان دەکات؛ ١٩٩٤ دامەزراوە
* تۆرۆنتۆ ترانزێت بۆ ژێرخانی سنووردار — خزمەتگوزاری ڕاوێژکاری دابین دەکات لەسەر پڕۆژەکانی ژێرخان.
* تێرمیناڵ کۆکراوەی تۆرنتۆکۆچە — کرداری تێرمیناڵی تۆرۆنتۆکۆچ چارەسەر دەکات

## ئەمانەش ببینە
* پێرستی میترۆکان
* میترۆلینکس

## سەرچاوەکان