open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
جان لێرۆند دالامبر

**جان لێرۆند دالامبر** () (لەدایکبووی ١٦ی تشرینی دووەم ١٧١٧ لە پاریس؛ کۆچی دوایی ٢٩ی تشرینی یەکەم ١٧٨٣ لە پاریس)، ماتماتیکزان و فیزیکزانی فەڕانسەوی و ھەروەھا فەیلەسووفی سەردەمی ڕووناکبیری بوو. ڕێسای دالامبر بۆ شیکاریکردنی ھاوکێشەی شەپۆل بە ناوی دالامبر کراوە.
## سەرچاوەکان
* *Jean d'Alembert* by Ronald Grimsley. (1963)

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ماتماتیکزانانی فەڕەنسی
پۆل:ماتماتیکزانانی سەدەی ١٨یەم
پۆل:فیزیکزانانی فەڕەنسی
پۆل:لەدایکبووانی ١٧١٧
پۆل:مردووانی ١٧٨٣
پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٨یەم
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زمانی فەڕەنسی
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس
پۆل:نووسەرانی پاریسی
پۆل:فەیلەسووفانی فەڕەنسی
پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی
پۆل:ئەو پەڕانەی کێشەیان ھەیە لە پەراوێزەکاندا
ڕۆبێرت بەرنز

**ڕۆبێرت بەرنز** ( • – ) ھەروەھا ناسراوە بە **ڕابی بەرنز**، ھۆزانڤان و ھۆنراوەنووسێکی سکۆتلەندی بووە و ناسراوە بە چەندین کاری ھونەری، ئەو بە نووسەری ناوخۆیی ناسراوە و بەدرێژایی سکۆتلەندا ساڵانە ئاھەنگی بەسەردا دەگێڕدرێت. ئەو باشتر ناسراوە بەو ھۆنراوانەی کە بە زمانی سکۆتلەندی نووسیوێتی، ھەرچەندە زۆربەی نووسراوەکانیشی بە زمانی ئینگلیزین. ئەو بە شێوازێک دەینووسی کە خەڵکانێک کە لە دەرەوەی سکۆتلەندا بوون دەیانتوانی لێی تێبگەن، بە شێوازی ستانداردی ئینگلیزی. لە نووسینەکانیدا باوەڕە سیاسییەکان و شارستانییەکانی تۆخترین بوون.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٥٩
پۆل:مردووانی ١٧٩٦
مزگەوتی موفتی (کۆیە)

**مزگەوتی موفتی** یەکێکە لەمزگەوتە دێرینەکانی ناوچەی بایز ئاغای سەربە قەزای کۆیە لە پارێزگای ھەولێر، لە ساڵی ١٧٦٢ی زاینی مەلا یوسف زاھد دروستی کردووە، ناوی موفتی دەگەڕێتەوە بۆ مەلا ساڵەح موفتی کە نەوەی مەلا یوسفە و تا مردنی لەساڵی ١٩١٨ی زاینی فەتوای داوە.

مزگەوتەکە لەساڵی ١٨٦٥ی زاینی لەلایەن ئۆمەری کوڕی مەلا ساڵەحەوە نوێکراوەتەوە و ڕووبەری گشتی مزگەوتەکە ٦٠٠ مەتری چوارگۆشەیە.

## سەرچاوە
* .

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق
پۆل:مزگەوتەکانی عێراق
مزگەوتی باڵەکیانی کۆن

**مزگەوتی بالەکیانی کۆن** دەکەوێتە گوندی باڵەکیانی شارۆچکەی دیانا سەر بە قەزای سۆران لە پارێزگای ھەولێر، مێژووی دروستکردنی بۆ ٢٠٠ ساڵ دەگەڕێتەوە و میر محەممەد پاشا دروستی کردووە. ڕووبەری مزگەوتەکە ١٠٠٠ مەتری چوارگۆشەیە و پێنج نوێژە نووسراوەکە و نوێژی ھەینی تێدا ئەنجام دەدرێت.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق
پۆل:مزگەوتەکانی عێراق
مزگەوتی گەورە (چوارتا)

**مزگەوتی گەورەی چوارتا** دەکەوێتە قەزای چوارتای سەر بە پارێزگای سلێمانی، لە ساڵی ١١٧١ی کۆچی دروستکراوە. ڕووبەری گشتی مزگەوتەکە ١٠٠٠ مەتری چوارگۆشەیە و پێنج نوێژە نووسراوەکە و نوێژی ھەینی و دوو جێژنەکەی تێدا ئەنجام دەدرێت.

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق
پۆل:مزگەوتەکانی عێراق
مزگەوتی خانەقای کفری

**مزگەوتی خانەقای کفری** یەکێکە لەمزگەوتە دێرینەکانی قەزای کفری، کە سەر بە پارێزگای سلێمانیە، لەساڵی ١٨٨٩ی زاینی و لەسەردەمی شێخ عومەری بیارە (نیزامەدین) دروستکراوە.

مزگەوتەکە لەساڵی ٢٠١٠ لەلایەن وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئاینی نۆژەنکراوەتەوە، پێنج نوێژە نووسراوەکە و نوێژی ھەینی و دوو جێژنەکەی تێدا ئەنجام دەدرێت.

## سەرچاوە
* .

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق
پۆل:مزگەوتەکانی عێراق
خەلیفە کەیخەسرەوی ئیمامی

[300px|وێنۆک|گۆڕی خەلیفە کەیخەسرەوی ئیمامی (بەئیحتیمالی زۆر) یان کوڕەکەی خەلیفە یانی خەلیفە هۆمەری ئیمامی (بەئیحتیمالی کەم) لە نزیکیی و ناوبەینی دو گوندی کولور و کانی سالار سەر بە بەشی کڵاشی [شارستانی جوانڕۆ لە پارێزگای کرماشان. لە دواهەمین سنووری ئێران و عێراق و لە گۆی دوو ڕووباری لێڵە و سیروان.]]
**خەلیفە کەیخەسرەوی ئیمامی** (بە فارسی: خلیفە کیخسرو امامی) شاعیر و عارفی کورد، کە لە تیرە و ھۆزی ئیمامیەکان بووە و لە لای شێخ عەبدولڕەحمانی‌ تاڵەبانی تەریقەتی وەگرتووە و لە ناوچەی ئیمامیدا ژیاوە، شاعیری ھاودەەم و ھاوچەرخی مەولەی تاوگۆزی بوو و ھەر وەھا لەگەڵ مەولەوی نامەگۆڕینەوە و موشاعیرەیان بوو. شیعری تەڕ و بەتامی زۆری بووە بەڵام ھێچی لێ نەماتەوە.

خەلیفە کەیخەسرەو لە تیرەی ئیمامی  و مەولەوی لە تیرەی تاوگۆزی، دو تیرەی ھاوسێ لە دەڤەری ڕووباری لێڵە، زمکان و سیروان بوون، و ھەروەھا خەلیفە لە گەل مەولەوی دۆست و ھاوسێ بوون و بۆ یەک شیعریان وتووە و ھناردووە. مەولەوی لەم پارچەھەڵبستەی خوارەوە وەڵامی نامەیێک خەلیفە کەیخەسرەو دەداتەوە. لە ساڵانی شەستەکاندا، مەلا سەعید زمناکۆیی لە ڕۆژنامەی «ژین»ی کاکەی فەلاح ئەم قەسیدە بڵاو دەکاتەوە. ئەمەی خوارەوە بەشێکە لەم ئەم ھەڵبەستە:

ئەمیش وەڵامی خەلیفە کەیخەسرەوە بۆ نامەکەی مەولەوی. ئەم نامە گۆڕینەوەی مەولەوی و خەلیفە کەیخەسرەو لە ڕێکەوتی ساڵی ١٣٠٠ی کۆچی مانگیدا روویداوە، کە لە ئەو کاتە مەولەوی مردووە و لەوانەیە کە ئەمە دواھەمین نامە نووسینی بووبێ. خەلیفە کەیخەسرەو ٣ ساڵ پێش مردنی خۆی، لەم ھەڵبەستە خوارەوە، وشەی «غەرقاب» ئەکا بە مێژووی ساڵی مردنی خۆی، کە بە پێتەکانی ئەبجەد ئەکاتە ١٣٠٣، واتە خەلیفە کەیخەسرەو سێ ساڵ دوای مردنی مەولەوی لە ساڵی ١٣٠٣ی کۆچی مانگی، مردووە.

سەبارەت چۆنیەی مردنی خەلیفە کەیخەسرەو، ڕۆژێک خەلیفە ئەیەوێ بە سەر ڕووباری لێڵە تێبپەڕێت و بەرەو ئەو دێوی بچێتم، یەک دوو داری پردەکە ئەشکێت، خەلیفە ئەکەوێتە خوار و ئاو دەیبات و ئەکەوێتە ناوی ڕووباری سیروان. دوای ئەمە کە ھەواڵ ئەدەنەوە خەڵکی سێ ھۆزی ئیمامی، تاوگۆزی و نەوڕۆڵی بە شوێن تەرمی خەڵیفە ئەڕۆن تا بیدۆزنەوە. دوای دوو ڕۆژ گەڕیان کە نایدۆزنەوە، خزمێکی مەولەوی کە لەم ڕووداوە ئاگا دەبێتەوە، ئەڵێت بە شوێنم کەون تا بە گێژی «وڵوەر» دەگێن و لەوێ ئەیدۆزنەوە. دوای ماوەیێک کە لە خزمەکەی مەولەوی ئەپرسن کە چۆن زانیوتە تەرمی خەلیفە لەو گۆمەدایە، وەڵام دەداتە: سێ ساڵ ئەم ڕۆژە، خەلیفە خۆی لە نامەیێکدا بۆ مەولەوی نووسیوەتی:

## ئەمانەش ببینە
* یوسف بەگی ئیمامی
* خاڵۆ حوسێن کۆکەن

## سەرچاوەکان

* ''ئەو شیعرانەی دراونەتە پاڵی مەولەوی:'' خاڵۆی سەردەفتەر نازک خەیاڵات  لە ڤەژین بۆکز (ناوەندی فەرھەنگی ھونەریی ڤەژین).
* ریسالەی عشق لە مەولەویناسیدا، سۆران سنەیی (سۆران کوردستانی)، بڵاوکراوکردنەوە سلاحەدینی ئەییوبی (ناوەندی بڵاوکردنەوەی فەرھەنگ و ئەدەبی موردی). ساڵی چاپ: ١٩٩٩.
* دیوانی مەولەوی تاوگۆزی، لە لایەن محەممەد ئەمین ئەردەلانی کراوە بە سۆرانی (کوردیی ناوەندی)، پێداچوونەوە و دەستکاری: گۆڕان عەبباس. بڵاوکردنەوە ئێحسان، تاران، چاپی یەکەم ٢٠٠٩.

پۆل:شاعیرانی کورد
پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی
پۆل:شاعیرەکانی کوردیی گۆرانی
پۆل:شاعیرە کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:موسڵمانانی کورد
پۆل:موسڵمانانی ئێرانی
پۆل:مردووانی ١٨٨٥
پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی
پۆل:خەڵکی جوانڕۆ
فرێد ترامپ

**فرێدرێک کرایست "فرێد" ترامپ** (بە ئینگلیزی: Frederick Christ "Fred" Trump)، لەدایکبووی ١١ی ئۆکتۆبەری ١٩٠٥. لە برۆنکس، نیویۆرک. گەشەپێدەری خانووبەرە و خێرخوازێکی بە ڕەگەز ئەڵمانی-ئەمریکییە. باوکی ٤٥مین سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان دۆناڵد ترامپە.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Fred Trump

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٥
پۆل:مردووانی ١٩٩٩
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:مەرگەکان بە سیەسۆ
پۆل:خێزانی ترامپ
پۆل:میلیاردێرە ئەمریکییەکان
پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم
پۆل:کۆمارییەکانی نیویۆرک (ویلایەت)
بڕیاری دەرچووی ١٣٧٦٩

thumb|نەخشەی ئەو وڵاتانەی کە بڕیارەکە کاری ئەکاتە سەر

**بڕیاری دەرچووی ١٣٧٦٩ ** یان **بڕیاری پاراستنی نەتەوە لە چوونەژوورەوەی تیرۆریستی بیانی بۆ ناو ویلایەتە یەکگرتووەکان** (بە ئینگلیزی: Protecting the Nation from Foreign Terrorist Entry into the United States)، فەرمانێکی بەجێگەیاندنە لەلایەن سەرۆکی ویلایەتە یەگرتووەکان دۆناڵد ترامپ واژوو کراوە لە ڕێکەوتی ٢٧ کانوونی دووەمی، ٢٠١٧. سنووردارە بۆ کەسانی پەنابەر و گەشتیار بۆ هەندێ وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئەفریقیا. فەرمانەکە ڕاگیراوە لەلایەن بەرنامەی ڕێپێدانی چوونەژوورەوەی پەنابەران بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان ناسراوە بە (USRAP) بۆ ماوەی ١٢٠ ڕۆژ، بۆ هەریەکە لە عێراق، ئێران، لیبیا، سۆماڵیا، سوودان و یەمەن.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Executive Order 13769

پۆل:کارەکانی ٢٠١٧
سامسۆنگ گالاکسی نۆت ٧

250px|بێچوارچێوە|چەپ
250px|وێنۆک|سامسۆنگ گالاکسی نۆت ٧

**سامسۆنگ گالاکسی نۆت ٧** (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy Note 7) مۆبایلێکی ھۆشمەندی ئەندرۆیدە، دوستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، ئەم مۆبایلە بڵاوکراوەتەوە لە ١٩ی ئابی، ٢٠١٦. وەکوو شوێنگرەوەیەک بۆ سامسۆنگ گالاکسی نۆت ٥.

ئەم مۆبایلە بە فەرمی لەلایەن سامسۆنگەوە ڕاگیراوە لەبەر مەترسی تەقینەوە و ئاگر کەوتنەوە

## تایبەتمەندییەکان
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ١٦ مێگاپیکسلی هەییە و ڤیدیۆی کوالێتی 4K.
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ٥ مێگاپیکسلی هەییە.
* پرۆسێسەر: هەشت کرۆک (٢،٣ Mongoose گێگاهێرتز چوارکڕۆک + ١،٦ Cortex-A53 گێگاهێرتز چوارکڕۆک)
* سیستەمی کارپێکەری: ئەندرۆیدی ٦،٠،١ مارشمالۆو
* بارستایی: ١٦٩ گرام
* بیرگەی ناوەکی: ٦٤ گێگابایت
* بیرگەی دەرەکی: تا ٢٥٦ گێگابایت

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Samsung Galaxy Note 7

پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان
پۆل:مۆبایلەکانی سامسۆنگ نۆت
پۆل:مۆبایلەکانی سامسۆنگ
پۆل:سامسۆنگ گالاکسی
پۆل:مۆبایلەکانی ٢٠١٦
ئەندرۆید مارشمالۆو

250px|بێچوارچێوە|چەپ

**ئەندرۆید ٦.٥ - ٦.٠.١ "مارشمالۆو"**، وەشانێکی ئەندرۆیدی سیستەمی کارپێکەری مۆبایلـە، گەشەپێدراوە لەلایەن گووگڵ، بڵاوکرایەوە لەلایەن گووگڵ لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥.

## سەرچاوە

*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Android Marshmallow

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:سیستەمی کارپێکەری مۆبایل
پۆل:ئەندرۆید
پۆل:گووگڵ
پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١٥
مزگەوتی عەبدوڵڵا کوڕی عومەر

**مزگەوتی عەبدوڵڵای کوڕی عومەر** یەکێکە لە مزگەوتە مێژووییەکانی پارێزگای کرماشان کە لە شارستانی داڵاھۆ لە دەڤەری شاری ڕێژاو بوونی هەیە. مێژووی درستکردنی مزگەوتەکە دەگەڕیتەوە بۆ سەردەمی خەلافەتی ڕاشدین، لە کاتی خیلافەتی کوڕی عومەر خەتتاب واتە عەبدوڵڵای کوڕی عومەر. وادیارە ئەم دروستکراوەیە، بەر لە هاتنەی ئیسلام بوونی بووە و لە دوای هاتنی ئسیلام بە گۆڕان کراوە.

## ئەمانەش ببینە
* تاڤگەی پیران

## سەرچاوەکان

* بەکارھێنەرانی ویکیپیدیا، وتاری «مسجد عبدالله بن عمر»، ویکیپیدیای فارسی (٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧).

پۆل:شارستانی داڵاھۆ
پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پارێزگای کرماشان
پۆل:مزگەوتەکانی ئێران
پۆل:مزگەوتەکانی سەدەی ٧ەم
ماھیرە خان

**ماھیرە خان** (لەدایکبووی ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٤). خانمەئەکتەر پاکستانیە. ماھیرە یەکێکە لەو کچەئەکتەرانەی لەپاکستان زۆرترین پارەیان پێدەدرێت لەبەرامبەر کارەکەیان. ماھیرە چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە. لە ساڵی ٢٠٠٦ لەبەرنامەی (MTV's Most Wanted) وەک پێشکەشکاری تەلەفزیۆنی دەرکەوت. ماھیرە لەچەندین درامای و فیلمی پاکستانی دەرکەوتووە. لە کانوونی دووەمی ٢٠١٧ لەفیلمی ڕەئیس شانبەشانی شاروخ خان دەردەکەوێت لەیەکەم فیلمی بۆلیوودی خۆیدا. بەڵام بەھۆی کێشەی سیاسیی نێوان ھیند و پاکستان ماھیرە نەیتوانی لەبەبازاڕکردنی فیلمەکە بەشداریبکات.

## ژیان
ماھیرە لە ساڵی ١٩٨٤ لەخێزانی ئوردوو زمان لەدایکبووە. باوکی کەناوی حافز خان لەدایکبووەی دەلھییە لەکاتی دەسەڵاتی بەریتانیا بەسەر ھیندستان و دابەشکردنی ھیندستان لە ساڵی ١٩٤٧ کۆچدەکات بۆ پاکستان.

ماھیرە ماوەیە چووەتە ئەمریکا بۆ خوێندنی بەکالۆریۆس بەڵام تەواوی نەکردووە و لە ٢٠٠٨ گەڕاوەتەوە پاکستان، لەم ماوەی لە ئەمریکابووە کاری کاشێری لە ماڕکێت و پاککردنەوەی توالێت و چەندین کاری دیکە کردووە.

لە ساڵی ٢٠٠٧ ھاوسەرگیری دەکات لەگەڵ عەلی ئەکسەر لەسەر شێوازی ئیسلامی، باوکی ماھیرە بەم ھاوسەرگیرییە ڕازی نەبووە. لە ساڵی ٢٠١٥ ماھیرە لەگەڵ عەلی جیادەبێتەوە.

## فیلمۆگرافی

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:پەشتوون
پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
جێری لویز

**جێری لوئیس** () ئەکتەر، گاڵتەجاڕ، بەرھەمھێنەر، نووسەر و دەرھێنەری ناسراوی ئەمریکایییە. ناوبراو زۆرتر بەھۆی کایە لە فیلمەکومێدییەکانی دەھەکانی ١٩٥٠ و ١٩٦٠ ی زایینی و بیچمە پێکەنیناوییەکانی و دامەزروای چاکەکارییەکەی بەناوبانگە.

جێری لوئیس لە ماوەی تەمەنی پیشەیی خۆیدا خەڵاتگەلێ زۆری لە مێھرەجانی فیلمی کومیدی ئەمریکا، دووربینی زێڕین، یەکێتیی ڕەخنەگەرانی فیلمی لۆس ئانجلەس و مێھرەجانی فیلمی ڤێنیزی بەدەست ھێناوە و لە بەشی یادگاریی بەناوبانگانی ھالیوود ئەستێرەیەکی بۆ خۆی ھەیە. سیارکی ١١٥٤٨ بۆ ئەو ناودێر کراوە.

لوئیس ئێستا لە لاس ڤێگاس، نێڤادا ژیان بەسەر دەبا. لوئیس لەساڵی ١٩٤٦ لەگەڵ دین مارتین جووتێکی باشیان پێک ھێنا. ئەم دووانە لە پاڵ پڕۆگرامی شەوانە کە زۆر دڵخوازی خەڵک بوو، لە چەن فیلمێکی کومیدی دەرکەوتن کە لە سەرکەوتوویییەکی باش بەھرەمەند بوون. ئەم گرووپە دووکەسییە دە ساڵ دواتر ھەڵوەشاوە.

## سەرچاوەکان

*

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژانی جوو
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٦
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:مردووانی ٢٠١٧
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:چاکەکارانی ئەمریکی
پۆل:مۆسیقاژەنە جووە ئەمریکییەکان
پۆل:چالاکوانە جووەکان
پۆل:پاڵێوراوانی هۆڵی ناوبانگ لە نیوجێرزی
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کۆمیدی
پۆل:وەرگری خەڵاتی ڕێزلێنانی ئەکادیمیا
پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:سیناریۆنووسە جولەکەکانی ئەمریکا
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەری کۆمیدی پیاوی ئەمریکی
پۆل:جووە ئەمریکییەکان
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە
پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان
پۆل:هونەرمەندان لە کۆمپانیای دیکا ریکۆردز
پۆل:پاڵێوراوانی ھۆڵی ناوبانگ لە نیوجێرزی
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ھونەرمەندان لە کۆمپانیای دیکا ریکۆردز
مزگەوتی گەورە (دیانا)

**مزگەوتی گەورەی دیانا** یەکێکە لەمزگەوتە دێرینەکانی پارێزگای ھەولێر کە دەکەوێتە ناحیەی دیانای سەر بە قەزای سۆران لە ساڵی ١٩٧٩دا دروستکراوەتەوە پاش ئەوەی ڕووخا.

ڕووبەری مزگەوتەکە دەگاتە ١٠٠٠ مەتری چوارگۆشەیە، پێنج نوێژە نووسراوەکە و نوێژی ھەینی و دوو جێژنەکەی تێدا ئەنجام دەدرێت.

## سەرچاوە
* .

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق
پۆل:مزگەوتەکانی عێراق
بووتستراپ

وێنۆک|نموونەی بووتستراپ.

**بووتستراپ** چوارچێوەیەکی/فرەیموۆرکێکی خۆڕایی و سەرچاوەکراوەیە لەسەر وێب، کە بەبەکارھێنانی ئەیچ تی ئێم ئێڵ و سی ئێس ئێس دیزاینی ماڵپەڕەکانی ئینتەرنێتی پێ دەکرێت. بووتستراپ بۆ دیزاینکردنی سەرەوە و خوارەوەی ماڵپەڕ بەکاردێت. ھاوکات جاڤا سکریپتیش یەکێکە لەو زمانانەی کە دەکرێت لەگەڵ کۆدەکانی بووتستراپ بنووسرێن. وەشانی پێنج

، نوێترین وەشانی بووتستراپە. بووتستراپ لەنێو پڕۆژەکانی گیتھەب، ١٣٥ ھەزار ئەستێرەی پێ دراوە و لە پلەی شەشەمی پڕۆژەکانی ئەم ماڵپەڕە دێت.

کاری بووتستراپ ئەوەیە ئەو ماڵپەڕانەی کە کۆدی HTML و CSSیان تێدا بەکاردێت، لەسەر شاشە جیاوازەکان وەک مۆبایل، تابلێت و کۆمپیوتەر بگونجێنێت (یان ڕیسپۆنسیڤ بکات). بۆ ئەوەش بووتستراپ لەکاتی دیزاینکردن شاشەکان بۆسەر ١٢ ستوون دابەش دەکات کە پێی دەوترێت Grid system.

بەپێی ئامارەکانی ئەلێکسا، لە ساڵی ٢٠١٩ ماڵپەڕی بووتستراپ لە ئەمریکا لە ڕیزبەندی ٢٠٠٠ەمی وێبگەکان دێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەیچ تی ئێم ئێڵ
پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١١
پۆل:ئێچ تی ئێم ئێڵ
پۆل:تویتەر
پۆل:داڕشتنی وێب
پۆل:گەشەپێدانی وێب
مزگەوتی گەورە (دھۆک)

**مزگەوتی گەورەی دھۆک** یەکێکە لەمزگەوتە دێرینەکانی ھەرێمی کوردستان و عێراق، دەکەوێتە بازاڕی عەسری لەناوەندی پارێزگای دھۆک. ساڵی ١٦٨٤ی زایینی لەلایەن حاجی ئەبووبەکر محەممەد عەمادییەوە دروستکراوە و لە ساڵی ١٩٧١ی زایینی وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینی نۆژەنی کردووەتەوە.
ڕووبەری مزگەوتەکە دەگاتە ٢٥٠٠ مەتری چوارگۆشە، ئێستا پێنج نوێژە نووسراوەکە و نوێژی ھەینی و دوو جێژنەکەی ئەنجام دەدرێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق
پۆل:مزگەوتەکانی عێراق
ئەمادیوس (فیلم)

**ئەمادیوس** فیلمێکی ١٩٨٤ی ئەمریکییە لە جۆری درامای مێژوویی. لە ڤیەننا و ئەستریا جێگە دەگرێت لە سەدەی ١٨ھەمدا، ژیاننامەیەکی خەیاڵییە لەبارەی ڤۆڵفگانگ ئەمادیوس مۆتسارت. مۆسیقاکانی مۆزارت لە دروستکردنی فیلمەکەدا بەکارھێنراوە.

## پەراوێزەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین فیلم
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ئەمریکا بۆ تۆمارکردنی فیلمی نەتەوەیی
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٨٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٨٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان)
پۆل:براوەکانی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین فیلمی درامی
پۆل:فیلمەکان بە براوەی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین نمایشی ئەکتەری درامیی
پۆل:فیلمەکان لە ڤییەنا دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین دیزاینی جلوبەرگ بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین تێکەڵکردنی دەنگ بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەری ھونەرییان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرھێنانی ھونەری بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بۆ باشترین دەرھێنەر بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە نووسەرەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین سیناریۆی گونجاوی بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە پراگ وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ڤیەنا وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای شانۆنامە دروستکراون
مزگەوتی گەورە (ڕەواندز)

**مزگەوتی گەورەی ڕەواندز** یەکێکە لە مزگەوتە دێرینەکانی پارێزگای ھەولێر و دەکەوێتە قەزای ڕەواندز، نزیکەی ٢٥٠ ساڵ پێش ئێستا لەلایەن یەکێک لەمیرەکانی میرنشینی سۆرانەوە دروستکراوە، وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئاینی لە ساڵی ١٩٧٠دا دروستی کردووەتەوە لەپاش ڕووخانی.

مزگەوتی گەورەی ڕەواندز فراوانە و ڕووبەرەکەی دەگاتە ١٠٠٠ مەتری چوارگۆشە، پێنج نوێژە نووسراوەکە و نوێژی ھەینی و دوو جێژنەکەی تێدا ئەنجام دەدرێت.

## سەرچاوە
* .

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق
پۆل:مزگەوتەکانی عێراق
نیکۆس ڤێرتیس

**نیکۆس ڤێرتیس** (بە یۆنانی: Νίκος Βέρτης؛ بە ئینگلیزی: Nikolaos "Nikos" Vertis)، لەدایکبووی ٢١ی ئۆگستی ١٩٧٦، لە خۆرکوم، ھۆلەندا. گۆرانیبێژێکی بەناوبانگی یۆنانییە.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Nikos Vertis

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی یۆنانی
داعش لێرە بوو

**داعش لێرە بوو** بەرنامەیەکی ٢٤ خولەکیی تۆڕی میدیاییی ڕووداوە، باسی ئەو پاشماوە و کاولکارییانە دەکات کە چەکدارانی داعش لە دوای خۆیان لەو ناوچانەی کە دەستیان بەسەر داگرتبوو دوای ئازاد کردنەوەیان لەلایەن ھێزە عێراقییەکان و پێشمەرگە ئاشکراییان دەکات. فەرمان عەبدولڕەحمان پێشکەشکاری بەرنامەکەیە، و ئاوارە نەبی حەسەن کاری مۆنتاژ و دەنگی بۆ دەکات.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە کوردییەکان
وڵات بۆ پیرەمێردان نییە (فیلم)

**وڵات بۆ پیرەمێردان نییە** (بە ئینگلیزی: No Country for Old Men) ناونیشانی فیلمێکی ساڵی ٢٠٠٧ی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە لە ژانەری ھەستبزوێن و ڕۆژئاوایی، لە دەرھێنان و نوسینی جۆڵ کۆھن و ئیزان کۆھنە (برایانی کۆھنە)، بنەمانی فیلمەکە لە ڕۆمانێکەوە وەرگیراوە بە ھەمان ناو لە نوسینی کۆرماک ماککارسی، فیلمەکە لە ڕۆڵگێڕانی جۆش برۆلن و خاڤیەر باردم و تۆم لی جۆنس و کێلی ماکدۆناڵدە.

وڵات نییە بۆ پیاوی پیر سەرەتا لە فێستیڤاڵی فیلمی کان نمایشکرا لە ڕێکەوتی ١٩ی ٥ی ٢٠٠٧، لە دەورەی ھەشتاھەمینی خەڵاتەکانی ئۆسکار توانی چوار خەڵات دەستەبەر بکات ناونیشانەکە لە ھۆنراوەیەکی ھۆنراوەوانی ئیرلەندی ویلیام بەتلەر یێتسە وەرگیراوە بە نێوی سەوڵ لێدان بەرەو بێزەنتیە

## چیرۆک
لێولن ماس (جۆش برۆلن) کاتێک خەریکی ڕاوە بە ڕێکەوت کۆمەڵێک جەستەی مردوو دەدۆزێتەوە کە پاشماوەی مامەڵەیەکی ناسەرکەوتوی مادە ھۆشبەرەکانە، کاتێک لێولن نزیک دەکەوێتەوە دەبینێت ھەموان مردون جگە لە یەک کەس کە بە سەختی بریندارە و داوای ئاو لە لێولن دەکات بەڵام لێولن دەڵێت ئاوم پێنییە و لەدوای سەیارەکە جانتایەکی پڕ لە پارە دەدۆزێتەوە لەگەڵ بڕێکی زۆر مادەی ھۆشبەر، لێولن جانتا پارەکە دەباتەوە ماڵەوە بەڵام شەو ناتوانێت بخەوێت و دەگەڕێتەوە تا ئا بۆ بریندارەکە ببات بەڵام کۆمەڵێک لە مامەڵەکەرەکان چاودێری دەکەن و دوای دەکەون و برینداری دەکەن، پاش ئەوەی لێولن دەگەڕێتەوە ماڵەوە و دەزانێت کارەکە مەترسیدارە ژنەکەی دەنێرێتە ماڵی دایکی و خۆشی دەچێتە ھۆتێلێکی نزیک.

ئانتوان چیگور (خاڤیەر باردم) کە مرۆڤکوژێکی لێھاتو و نا میھرەبانە دانراوە تا پارەکان بگەڕێنێتەوە و شوێنی لیۆلن ماس ھەڵدەگرێت و بە تێپەڕبونی کات چەندین کەس دەکوژێت لە لایەکی دیکەشەوە ئەفسەرێک دیاریکراوە بۆ لێکۆڵینەوە لە کەیسەکە و بریکارێکیش دانراوە بۆ گرتنی ئانتوان

## کاست
* جۆش برۆلن ڕۆڵی لیۆلن ماس
* خاڤیەر باردم ڕۆڵی ئانتوان چیگور
* تۆم لی جۆنس ڕۆڵی رۆم بێڵ
* کێلی ماکدۆناڵد ڕۆڵی کارلا (ھاوسەری لیۆلن)
* ودی ھارلسن ڕۆڵی کارسن وێڵز

## خەڵاتەکان

سەد و حەفتاو پێنج خەڵاتی دیکەش

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٧
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین فیلم
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەکسیک گیراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە تەکساس لە ئەمریکا نمایش دەکرێن
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە مەکسیکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان
پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان)
پۆل:فیلمەکان کە لە ساڵی ١٩٨٠ داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەکسیک داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە بیابانەکاندا ڕوودەدەن
پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی بافتای بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە نووسەرەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین سیناریۆی گونجاوی بەدەستھێناوە
پۆل:فیلمەکان بە چەشنی ڕۆژاوایی نوێ
پۆل:ئەو فیلمانەی لە تێکساس، ئەمریکا نمایش کراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیو مەکسیکۆ وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکان کە لە لاس ڤێگاس ڤالی وێنەیان گیراوە
نیشتمانپەروەرەکە (فیلمی ٢٠٠٠)

**نیشتمانپەروەرەکە** (بە ئینگلیزی: The Patriot)، فیلمێکی داستانی، مێژوویی، جەنگییە. لەلایەن ڕۆناڵد ئێمرێک لە ساڵی ٢٠٠٠ بەرھەمھێنراوە، مێڵ گیبسن، ھیت لێجەر و جەیسن ئیساکس ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن لە فیلمەکەدا.

## چیرۆک
لەماوەی شۆڕشی ئەمریکادا لە ساڵی ١٧٧٦، بینجامین مارتین جەنگاوەرێکی کۆنی جەنگی فەڕەنسا-ھیندە و لەگەڵ حەوت منداڵەکەی بەتەنھا دەژیێت.

## سەرچاوەکان
* ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ (The Patriot (2000 film

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە
پۆل:فیلمە درامییە جەنگییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە نایابەکان لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جۆن ویلیامزەوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکان کە لە ویلایەتی کارۆلینای باشوور ڕوودەدەن
پۆل:فیلمەکان کە لە ڤێرجینیا داندراون
پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی دین دیڤلین
پۆل:فیلمە جەنگییەکان سەبارەت بە ڕووداوە ڕاستەقینەکان
پرشنگی نووری خودا

**تەفسیری پرشنگی نووری خودا** پەرتووکێکی وەرگێڕان و تەفسیری قورئانە کە لە لایەن زانا، فیزیکزان و نووسەری کوردی ئێرانی، موزەفەر پەرتەوماھ بە زمانی کوردی لە ٨٤٣ لاپەڕە نوسراوە و بۆ یەکەمین جار لە لایەن بڵاوکردنەوەی پەرتەو بەیان لە دوای مردنی پەرتەوماە، لە ساڵی ١٣٨٦ لە سنە بڵاو بووتەوە.

واھینە کە لە پێشەکی پەرتووکە ھاتووە، مووزەفەر پەرتەوماە نووسینی ئەم تەفسیرەی لە مێژووی مانگی کانوونی یەکەم ساڵی ١٩٩٥ زایینی (بەفرانباری ١٣٧٤ی ک. ھەتاوی) دەسپێکردووە و بە بەدواھێنانی نووسینی سورەتی تاھا، لە مێژووی ٢٥ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٩٨ی زایینی (١٥ی بەفرانباری ١٣٧٦ی ک. ھەتاوی) کاری دەستنووسی کتێبەکە لە شاری نیۆیۆرکی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا بە دوای ھێناوە.

چاپێکی دیکەی ئەم کتێبە لە دوای مردنی پەرتەوماە، لە ٢٦ی ڕەشەمەی ١٣٨٨ ک. ھـ بەرامبەر بە ١٣ی ئازاری ٢٠١٠ لە لایەن بڵاوکردنەوەی پەرتەو بەیان لە ٨٤٣ لاپەڕە بڵاو بووتەوە.

کەسایەتیانێک وەکوو حەسەن ئەمینی، سەید عەبدوڵڵا قورەیشی، فەرەیدوون سپەری، محەممەد بەرزنجی و موشیر موستەفا گلالی (مشیر مصطفی گلالی) لە سەر ئەم پەرتووکە پێشەکی و وتاریان نووسیوە.

## ئەمانەش ببینە
* ته‌فسیری خاڵ
* تەفسیری نوور
* پەیامەکانی نوور
* وەرگێڕاوەکانی قورئان بۆ زمانی کوردی

## پەراوێزەکان

* *‏پەرتووکی پرشنگی نووری خودا*: وەرگێڕاو و لێکدراوی قورئانی پیرۆز لە لایەنی دوکتەر مزەفەری پەڕتەوماە، سنە، بڵاوکردنەوەی پەرتەو بەیان، ١٣٨٦.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:قورئان
پۆل:دەقە ئیبراھیمییەکان
پۆل:دەقە ئایینییەکان
پۆل:کتێبە ئێرانییەکان
پۆل:کتێبە ئایینییەکان
پۆل:کتێبە کوردییەکان
پۆل:وەرگێڕانی قورئان بە زمانی کوردی
پۆل:تەفسیرە کوردییەکان
ئەبوو عەمر بەسری

**زەببان کوڕی عەلا کوڕی عەممار کوڕی عوریان** ناسناویشی **ئەبوو عەمڕ**، ()، لە ساڵی ٦٨ یان ٧٠ـی کۆچی لە مەککە لە دایک بووە و لە بەسرە نیشتەجێ بووە و لە کووفە کۆچی دوایی کردووە. یەکێکە لە حەوت ئیمامە گێڕەوەکانی قورئان، ھەروەھا یەکێک بوو لە نەحوییەکانی مەدرەسەی بەسڕی، لەلای زۆر کەس قورئانی خوێندووە لەوانە حەسەنی بەسڕی و عاسم بن ئەبی نجود کووفی و ئیبن کەسیری مەککی و سەعید بن جوبەیر، ھەروەھا زۆریش لای ئەو خوێندوویانە، بەناوبانگترینیان کە لێیان ڕیوایەت کردووە ھەردوو ئیمام دووری و سووسی.

## سەرچاوەکان
* شبکە الالوکە
* سیر اعلام النبلاء-شەمسەددین زەھەبی-بەرگی شەشەم-لاپەڕە: ٤٠٧
* ترجە الامام ابو عمر البصری

پۆل:مردووانی ٧٧٠
پۆل:لەدایکبووانی ٦٩٠
پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٨ەم
مارلا مێیپڵز

**مارلا ئان مەیپلز** (بە ئینگلیزی: Marla Ann Maples)، لەدایکبووی ٢٧ی ئۆکتۆبەری ١٩٦٣ لە داڵتن، جۆرجیا. خانمەئەکتەرێکی ئەمریکییە و بۆ ماوەی شەش ساڵان هاوسەری ٤٥مین سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان دۆناڵد ترامپ بوو.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Marla Maples

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
پۆل:زیندووان
پۆل:خێزانی ترامپ
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
ڕامین جەوادی

**ڕامین جەوادی** (بە ئینگلیزی: Ramin Djawadi؛ بە فارسی: رامین جوادی)، لەدایکبووی ١٩ی جولای ١٩٧٤، لە دیسبورگ، ئاڵمانیای ڕۆژاوا. ناوبانگی دەرکرد بەھۆی کارەکانی بۆ کۆمپانیای ئێچ بی ئۆ لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی گەمەی تەختە پاشایەتییەکان و جیھانی ڕۆژاوا.

## سەرچاوە
* [//en.wikipedia.org/wiki/Ramin_Djawadi ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Ramin Djawadi]

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:ڕامین جەوادی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:ئاوازدانەرانی ئاڵمانی
پۆل:زیندووان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
تەفسیری نامی

**تەفسیری نامی** پەرتووکێکی وەرگێڕان و تەفسیری قورئانە کە لە لایەن زانا و نووسەری کوردی مەلا عەبدولکەریم مودەریس بە زمانی کوردی لە ٦ بەرگدا لە ٣٣٦٠ لاپەڕە نوسراوە و بە ئامادەکردنی محەممەد عەلی قەرەداغی  لە بەغدا لە چاپ دراوە.وە هندێک لە تەفسیرەکانی چەند هەڵەیەکی بچووکی تێدایە کە دەبێ ئاگاداریان بیت لەکاتی خوێندنەوە. یەکەمین جار لە ئێران لە ساڵی ١٣٦٦ ھەتاوی لە لایەن بڵاوکردنەوەی محەممەدی لەچاپ دراوە.

## ئەمانەش ببینە
* تەفسیری خاڵ
* تەفسیری نوور
* پەیامەکانی نوور
* قورئانی پیرۆز بە کوردی
*تەفسیری قورئانی پیرۆز لێکدانەوەی مامۆستا مەلا عوسمان عەبدولعەزیز 

## سەرچاوەکان
* پەرتووکی *‏دەقی تەفسیری نامی (٦ بەرگی)*: دانراوی مەلا عەبدولکەریم مودەریس، سنە، بڵاوکردنەوەی کوردستان، ١٣٨٩.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:قورئان
پۆل:دەقە ئیبراھیمییەکان
پۆل:دەقە ئایینییەکان
پۆل:کتێبە ئێرانییەکان
پۆل:کتێبە ئایینییەکان
پۆل:کتێبە کوردییەکان
پۆل:وەرگێڕانی قورئان بە زمانی کوردی
پۆل:تەفسیرە کوردییەکان
تەفسیری شنەی ڕەحمەت

**تەفسیری شنەی ڕەحمەت** پەرتووکێکی وەرگێڕان و تەفسیری قورئانە کە لە لایەن زانا و نووسەری کوردی موستەفا خوڕەمدڵ بە زمانی کوردی لە ٢ بەرگدا لە ٩٠٢ لاپەڕە نوسراوە و  لە ئێران لە ٢٥ی جۆزەردانی ١٣٩٤ ھەتاوی لە لایەن بڵاوکردنەوەی ئێعسان لەچاپ دراوە.

## ئەمانەش ببینە
* تەفسیری خاڵ
* تەفسیری نوور
* پرشنگی نووری خودا
* وەرگێڕاوەکانی قورئان بۆ زمانی کوردی

## پەراوێزەکان

* پەرتووکی *شنەی رەحمەت*: نووسراوی موستەفا خوڕەمدڵ، تاران، بڵاوکردنەوەی ئێحسان، ١٣٩٤.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:قورئان
پۆل:دەقە ئیبراھیمییەکان
پۆل:دەقە ئایینییەکان
پۆل:کتێبە ئێرانییەکان
پۆل:کتێبە ئایینییەکان
پۆل:کتێبە کوردییەکان
پۆل:وەرگێڕانی قورئان بە زمانی کوردی
پۆل:تەفسیرە کوردییەکان
گەشتیاری

وێنۆک|گەشتیارێک لە شوێنێکی دێرینناسیدا خەریکی گرتنی وێنە و ڤیدیۆیە
**گەشتیاری** () گەشتکردنە بۆ خۆشی. ھەروەھا تیۆری و کردەی گەڕان، بازرگانی ڕاکێشان و جێ بۆ تەرخانکردن و سەرگەرمکردنی گەشتیارەکانە. گەشت و گوزار گورينى شوينە لە ناوچەى نيشتەجى بوونەوە بو ناوچەى گەشت كردن.
## سەرچاوەکان

پۆل:کاتی بەتاڵی
پۆل:گەشتیاری
ئێریک ترامپ

**ئێریک فرێدرێک ترامپ** (بە ئینگلیزی: Eric Frederick Trump)، لەدایکبووی ٦ی جانواریی ١٩٨٤، لە شاری نیویۆرک، نیویۆرک. بازرگانێکی ئەمریکییە سێیەم کوڕی ٤٥مین سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان دۆناڵد ترامپە، و دووەم کوڕی خانمەنمایشکاری جلوبەرگ ئیڤانا زاڵنیچکۆڤایە.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Eric Trump

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:زیندووان
پۆل:خێزانی ترامپ
پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بەڕێوەبەرانی كۆمپانیا ئەمریكییەكان
پۆل:کۆمارییەکانی نیویۆرک (ویلایەت)
دۆناڵد ترامپ جوونیۆر

**دۆناڵد جۆن "دۆن" ترامپ جونیۆر** (بە ئینگلیزی: Donald John "Don" Trump Jr)، لەدایکبووی ٣١ی دیسەمبەری ١٩٧٧، لە شاری نیویۆرک، نیویۆرک. بازرگانێکی ئەمریکییە کوڕە گەورەی ٤٥مین سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان دۆناڵد ترامپ و ئیڤانا زاڵنیچکۆڤایە.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ .Donald Trump Jr

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:زیندووان
پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی
پۆل:خێزانی ترامپ
پۆل:خوێندکارێکی پێشووی قوتابخانەی وارتۆن لە زانکۆی پێنسلڤانیا
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی
پۆل:کۆمارییەکانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی
تیفانی ترامپ

**تیفانی ئاریانا ترامپ** (بە ئینگلیزی: Tiffany Ariana Trump)، لەدایکبووی ١٣ی ئۆکتۆبەری ١٩٩٣، لە وێست پالم بیچ، فلۆریدا. دووەم کچی ٤٥مین سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان دۆناڵد ترامپە لە دووەم هاوسەری مارلا مێیپڵز.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Tiffany Trump

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣
پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:زیندووان
پۆل:خێزانی ترامپ
پۆل:دەرچووانی زانکۆی پێنسلڤانیا
پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە مۆدێلەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:کۆمارییەکانی نیویۆرک (ویلایەت)
شەھێن

**شەھێن** باڵندەی ڕاوکردنن لە پۆلی زانستی Falco، کە نزیک ٤٠ توخمی جیاواز دەگرێتەوە. بە گشتی شەھێن دابەش بوون بەسەر کیشوەرەکانی زەویدا جگە لە ئەنتارکتیکا (بەستەڵەکی باشوور).

شەھێنی باڵق باڵی باریک، گونجاویان ھەیە کە وایان لێ ئەکا بە خێرایی بفڕن و بە خێراییش ئاراستە بگۆڕن. بەچکە شەھێن، لە ساڵی یەکەمی فڕینیاندا، پەڕی فڕینەکانیان درێژترە، کە وا دەر دەکەون باڵندەی تری باڵ-فراوان بن. ئەمەش بۆخۆی وا ئەکا ئاسانتر بفڕن کە بتوانن ئەو ئەزموونە قورسانە فێربن کە پێویستە کاتێ دەبنە ڕاوچی باڵق.

پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی عەرەبستانی سعوودی
پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە
باز

وێنۆک|بازێکی پێست تیژ
**باز** کۆمەڵێک باڵندەی ڕاوکردنی نیمچە قەبارەی ڕۆژگەر ئەگرێتەوە  لە توخمی زانستی Accipitridae، کە بە گشتی بڵاون بە جیهاندا و قەبارەیان ئەگۆڕێت. 
* بەشە خێزانێک لە Accipitrinae بریتین لە جۆرێک لە شەهێن (بە ئینگلیزی goshhawk)، چۆلەکەشەهێن و جۆری تر لە شەهێن.  
* ئەمانە بە گشتی باڵندەی ناو دارن بە کلکی درێژ و توانای بینینی بەهێز، کە بە گشتی لە بەرزاییەوە بەخێرایی دائەبەزن بۆ ڕاوکردن.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
کیسائی

ئیمام و شێخی قیڕائە و عەرەبی، ئەبولحەسەن **عەلی بن حەمزە بن عەبدوڵڵا بن بەھمەن بن فەیروز ئەسدی**، ()، لە کووفە لە دایک بووە دەوروبەری ساڵانی ١٢٠ـی کۆچی، یەکێک لە حەوت گێڕوەکانی قورئان، لەلای ئیبن دەبی لەیلا و حەمزەی کووفی و عاسم بن دەبی نجود کووفی و ھی تریش خوێندوویەتی، ھەروەھا یەکێک بوو لە پێشەواکانی قیڕائەت و نەحو لە مەدرەسەی کووفی، جا گووتراوە کە لەبەر ئەوە پێی گووتراوە "کیسائی" (الکسائی) لەبەر پۆشاکێک کە دەیپۆشت ("کساء" بەعەرەبی واتا پۆشاک)، ئیمامەتی قیڕائەت و عەرەبی دوای حەمزە بۆ ئەو مایەوە، زۆر کەسیش لای ئەو خوێندوویانە، لێشیان گێڕاوەتەوە، بەناوبانگترینی گێڕەوەکانی ھەردوو ئیمام حەفسی دووری و ئەبولحاریس لەیس.

## سەرچاوەکان
* شبکە الالوکە
* سیر اعلام النبلاء-بەرگی نۆیەم-لاپەڕە-١٣١
* ترجمة الإمام الکسائی

## کتێبناسی
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:مردووانی سەدەی ٩یەم
پۆل:زمانی عەرەبی
پۆل:ھاروون ڕەشید
پۆل:کووفە
پۆل:سەردەمی زێڕینی ئیسلام
پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان
پۆل:ئێرانییەکانی سەدەی ٩یەم
ھێنری کارڤڵ

**ھێنری ویلیام داگڵیێش کاڤیل** (بە ئینگلیزی: Henry William Dalgliesh Cavill)، لەدایکبووی ٥ی مەیی ١٩٨٣، لە جێرزی، دوورگەکانی مانش. ئەکتەرێکی بەریتانییە، سەرەتای کاری ئەکتەری لە فیلمی (The Count of Monte Cristo)ی ساڵی ٢٠٠٢دا دەستپێکرد، پاشان ڕۆڵی بینی لە چەند بەرنامەیەکی تەلەفزیۆنیدا، لە بەرنامەی (The Inspector Lynley Mysteries) بۆ کەناڵی بی بی سی، و بەرنامەی (Midsomer Murders) لە کەناڵی ئای تی ڤی. پاشان بۆ فیلمە سوپەرھیرۆیەکانی کۆمپانیای دی سی وەک پیاوی پۆڵا وە باتمان دژی سوپەرمان: کازیوەی دادپەروەری.
## پەروەردە
کاڤیل لە دوورگەی جێرسی لە دوورگەکانی کەناڵی ئینگلیزی لەدایکبووە. چوارەم منداڵی خێزانەکەیە. دایکی بەناوی ماریان سکرتێری بانکە و باوکی بەناوی کۆڵین دەڵاڵی بۆرسەیە. لە قوتابخانەی ئامادەکاری سانت مایکل لە ویلایەتی جێرسی خوێندوویەتی پێش ئەوەی بچێتە قوتابخانەی شەوانە لە شاری باکینگھامشایری ئینگلتەرا. کاڤیل لە قۆناغی ناوەندیدا دەستی بە نواندن کردووە لە شانۆنامەکانی قوتابخانەدا و ڕای گەیاندووە، ئەگەر نەبوایە بە ئەکتەر، پەیوەندی بە سوپاوە دەکرد یان دەچووە زانکۆ بۆ خوێندنی مێژووی کۆن، بە تایبەتی میسرناسی.

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛Cavill Henry

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣
پۆل:زیندووان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین
جارید کەشنەر

**جارید کۆری کەشنەر** (بە ئینگلیزی: Jared Corey Kushner)، لەدایکبووی ١٠ی جانواریی ١٩٨١، لە لیڤینگستن، نیوجێرسی. وەبەرهێنەر و گەشەپێدەری خانوبەرەیە، وە ڕاوێژکاری سەرەکی خەزوری سەرۆک دۆناڵد ترامپە.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Jared Kushner

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١
پۆل:خێزانی کەشنەر
پۆل:زیندووان
پۆل:خێزانی ترامپ
پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:سەرۆکی کۆمپانیا ئەمریکییەکان
پۆل:وەبەرھێنەرە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھارڤارد
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:کۆمارییەکانی نیویۆرک (ویلایەت)
دێتگزم

**دێتگزم** () فیلمێکی ترسناک-کۆمێدی نیوزلەندییە کە نووسراوە و دەرھێنراوە لەلایەن جەیسن لی ھۆدێن. کەسایەتە سەرەکییەکانی فیلمەکە لەلایەن مایلۆ کۆترن و جەیمز بلەیکەوە دەنوێندرێت، وەک دوو گوێگری مۆسیقای ھێڤی مێتاڵ کە بەبێ ئاگایی بانگی شەیتانێک دەکەن. یەکەم لێدانی فیلەمە لە ١٤ی ئازاری ٢٠١٥ بوو.

## پەراوێزەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ٢٠١٥
پۆل:فیلمە کۆمێدییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیوزیلاند گیراون
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ساڵی ٢٠١٥
پۆل:جنۆکە لە فیلمەکاندا
پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠١٥
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ئۆکلاند داندراون
پۆل:فیلمە سەربەخۆییەکانی نیوزیلاند
پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سرووشتییەکانی دەیەی ٢٠١٠
خێزانی دۆناڵد ترامپ

**خێزانی دۆناڵد ترامپ**، بنەماڵەیەکی ناسراوی ئەمریکی چالاکن لە بواری خانووبەرە و بازرگانی و سیاسەتدا. ئەم بنەماڵەیە بنەچەیان ئەگەڕێتەوە بۆ ئەڵمانییەکان، وە ئێستا خێزانی یەکەمی ویلایەتە یەکگرتووەکانن

## ئەندامانی خێزان
### مێلانیا ترامپ

:سێیەم هاوسەری دۆناڵد ترامپە، لەدیکبووی ٢٦ی ئاپریلی ١٩٧٠ لە نۆڤۆ مێستۆ, سلۆڤێنیا، یووگۆسلاڤیا (لە ڕۆژگاری ئێستادا سلۆڤێنیا). خانمێکی سلۆڤێنی-ئەمریکییە، پێشووتر مۆدێل بووە ئێستاش خانمی یەکەمی ویلایەتە یەکگرتووەکانە

### منداڵەکان

:**ترامپ** پێنج منداڵی هەییە لە سێ هاوسەری جیاوازدا دۆناڵد ترامپ جوونیۆر، ئیڤانکا وە ئیرێک لەگەڵ ئیڤانا ترامپ، وە تیفانی لەگەڵ مارلا مێیپڵز، وە بارۆن لەگەڵ مێلانیا ترامپ.

### ئیرێک، ئیڤانکا، دۆن

:سێ منداڵە گەورەکەی **دۆناڵد ترامپە** لەگەڵ یەکەم هاوسەری **ئیڤانا ترامپ**، ڕۆڵیکی گەورەیان هەبوو لەگەڵ ترامپدا لە کاتی هەڵمەتی هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ساڵی ٢٠١٦.

### تیفانی ترامپ

:تاکە منداڵی **دۆناڵد ترامپ** و **مارلا مێیپڵز**، تیفانی کەم دیار بوو لە کاتی هەڵمەتی هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی، چونکە سەرقاڵ بوو بۆ ئامادەبوون لە زانکۆی پێنسیلڤانیا.

### بارۆن ترامپ

:**بارۆن ویلیام ترامپ** لەدایکبووی ٢٠ی ئاداری ٢٠٠٦، بچووکترین منداڵی دۆناڵد ترامپ و یەکەم منداڵی مێلانیا ترامپە. بە ڕەچەڵەک ئەڵمانی و سکۆتلەندی لە باوکییەوە وە لە دایکییەوە سلۆڤێنیاییە.

### نەوەکان
:**دۆناڵد ترامپ** هەشت نەوەی هەییە، کە پێنجیان هی دۆنن، وە سیانیشیان هی ئیڤانکان

## نەژاد

نەژادی **دۆناڵد ترامپ** لە باوکییەوە ئەگەڕێتەوە بۆ کاڵستات دێیەکە لە پالاتینات، ئەڵمانیا. سەرناوی ترامپ لە سەدەی ١٧م تۆمارکراوە.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Family of Donald Trump

پۆل:خێزانە ئەمریکییەکان
پۆل:خێزانی ترامپ
فرێدرێک ترامپ

**فرێدرێک ترامپ** (بە ئەڵمانی: Friedrich Trump؛ بە ئینگلیزی: Frederick Trump)، لەدایکبووی ١٤ی مارچی ١٨٦٩ لە کاڵستات، پەلاتنات، شانشینی بایرن، وە ٢٧ی مەیی ١٩١٨ لە وودهێڤن، کوینز، نیویۆرک کۆچی دوایی کرد. بازرگانێکی ئەڵمانی-ئەمریکیبوو. سەرتاش وە خاوەن چێشتخانەکان و ئۆتێلەکان بوو، باوکی فرێد وە جۆن، باپیرەی ٤٥مین سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان دۆناڵد ترامپە.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Frederick Trump

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٩
پۆل:مردووانی ١٩١٨
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە کەنەدا
پۆل:سەرتاشەکان
پۆل:خێزانی ترامپ
پۆل:لەشفرۆشی
پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم
پۆل:ئەو ئەمریکییانەی خاوەنی چێشتخانەن
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەڵمانیایان لە دەستداوە
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ئێلیزابێت کرایست ترامپ

**ئێلیزابێت کرایست ** (بە ئینگلیزی: Elisabeth Christ)، لەدایکبووی ١٠ی ئۆکتۆبەری ١٨٨٠ لە کاڵستات، شانشینی بایرن، ئیمپراتۆریەتیی ئاڵمانی، وە ٦ی جوونی ١٩٦٦ لە مەنهاسێت، نیویۆرک، کۆچی دوایی کرد. خانمەبازرگانێکی ئەڵمانی-ئەمریکیبوو، لە ١٩٠٢ هاوسەرگیری کرد لەگەڵ فرێدرێک ترامپ.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Elizabeth Christ Trump

پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٠
پۆل:مردووانی ١٩٦٦
پۆل:خێزانی ترامپ
جۆن جی ترامپ

**جۆن جۆرج ترامپ** (بە ئینگلیزی: John George Trump)، لەدایکبووی ٢١ی ئابی ١٩٠٧ لە شاری نیویۆرک، وە ٢١ی شوباتی ١٩٨٥ لە بۆستن، کۆچی دوایی کرد. ئەندازیاری کارەبا، فیزیکزان و داهێنەرێکی ئەمریکیبوو. وە مامی ٤٥مین سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان دۆناڵد ترامپە

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ John G. Trump

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٧
پۆل:مردووانی ١٩٨٥
پۆل:ئەندازیارانی کارەبای ئەمریکی
پۆل:داھێنەرانی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:فیزیکزانانی ئەمریکی
پۆل:خێزانی ترامپ
پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست
پۆل:داھێنەرە ئەمریکییەکان لە سەدەی ٢٠می زایینی
خێزانی ترامپ

**خێزانی ترامپ** (بە پالاتینات: [ˈdrʊmpʰ]؛ بە ئەڵمانی: [ˈtʁʊmp]؛ ئەمریکی: /Trump-/ˈtrʌmp)، خێزانێکی ئەڵمانی و ئەڵمانی-ئەمریکیین کە ڕەچەڵەکیان ئەگەڕێتەوە سەر **یۆهان فیلیپ ترامپ**ەوە لە کاڵستات (ئێستا ئەکاتە ڕاینلەند-پالاتینات، ئەڵمانیا.)

## مێژوو

ترامپ، نازناوێکی ئەڵمانییە لە ووشەی (Drum)ەوە هاتووە ناوەکە تۆمارکراوە لە کاڵستات لەسەدەی ١٧، وە بەچەند شێوەیەکی جیاواز ڕێنووسکراوە پێکدێن لە "Drumpf، Drumpff، Drumpft، Drumb، Tromb، Tromp، Trum، Trumpff، Dromb وە Trump"

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Trump family

پۆل:خێزانی ترامپ
پۆل:خێزانە ئەڵمانییەکان
پۆل:خێزانە ئەمریکییەکان
ئیمپیریزم

[چەپ|وێنۆک|[جۆن لۆک، فەیلەسووفی بریتانیی پێشەنگی ئیمپیریزم.]]
لە مەعریفەتناسیدا، **ئیمپیریزم** یا **ئەزموونباوەڕی** ئەو تیۆرییەیە کە دەڵێ زانایی یا پاساو لە پلەی یەکەما تەنیا دەگەڕێتەوە بۆ ئەزموونکردن لە ڕێگای ھەستەکانەوە.  ئیمپیریزم و ڕاسیۆنالیزم و سکێپتیزم چەند ڕوانگەی جیاجیا و لە ھەندێ ڕووەوە دژبەیەکن لە مەعریفەتناسیدا. لە جیاتیی فیترەت و داوونەریت، ئیمپیریزم جەخت لە ڕۆڵی ئەزموون دەکاتەوە لە شێوەگرتنی ئایدیاکاندا.

فەیلەسووفانی ئیمپیریست باوەڕیان ئەوەیە کە ناسیاریی ئینسان بەناچار لە ڕێگەی ڕوانینەوە بەرھەم دێ. ناسیارییەک کە بە ھۆی ھەستەکانەوە لە جیھان بە دەستی دێنین سەرەتاییترین شێوەی ناسیارییە. ئەزموونی ھەستەکی، لە کردەوەدا، ھەمووی ئەو شتەیە کە لە بەردەستمانە و، ئاخێزگەی سەرەکیی ھەموو ماریفەتی مرۆڤە. ڕەنگە جیھان ھیچ لەو وێنەیە کە دێتە پێش چاوی مرۆڤ نەچێت. ئیمپیریستەکان دەڵێن بەتەواوی ئیمکانی ئەوە ھەیە کە جگە لە من ھیچ شتێ دیکە نەبێ.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:بزووتنەوە فەلسەفییەکان
پۆل:فەلسەفەی زانست
پۆل:یاسا ئەزموونییەکان
پۆل:تیۆرە ئیپیستمۆلۆژییەکان
پۆل:قوتابخانە و نەریتە فەلسەفییەکان
پۆل:ئیمپیریزم
پۆل:پاساو
پۆل:مێژووی زانست
دووانەی شەیتانەکە (فیلم)

**دووانەی شەیتانەکە** فیلمێکی بەلجیکی-ھۆلەندییە لە ساڵی ٢٠١١ لەلایەن لی تاماھۆری دەرھێنانی بۆ کراوە، و نووسینی مایکڵ تۆماسە، دۆمینیک کووپەر ڕۆڵی سەرەکی وەکو عودەی سەددام حوسێن و لەتیف یەحیا دەبینێت.

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ The Devil's Double

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١١
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە بەلجیکییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ھۆڵەندییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری بەغدا داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە ماڵتا وێنەیان گیراوە
گەمارۆدانی بەغدا (١٢٥٨)

**گەمارۆدانی بەغدا**، کە لە ٢٩ی کانوونی دووەم تا ١٠ی شوباتی ١٢٥٨ی زایینی خایاند، بریتی بوو لە داگیرکردن، تاڵانکردن و وێرانکردنی بەغدا، پایتەختی ئیمپراتۆریەتیی عەباسی لەلایەن ئیلخانەکانی مەغۆلەوە بە ھاوکاری ھاوپەیمانەکانیان. مەغۆلەکان لەلایەن ھۆلاکۆوە سەرکردایەتی دەکران.

ھۆلاکۆ ھەڵمەتی خۆی لە فارس لەدژی قەڵای نزاری ئیسماعیلییەکان دەستپێکرد، کە قەڵای عەلاموتیان لەدەستدا.  پاشان ڕێپێوانێکی کرد بۆ سەر بەغدا و داوای کرد ئەلمستەعسیم پابەند بێت بەو مەرجانەی کە مۆنگکە بەسەر عەباسییەکان سەپاندوویەتی. ھەرچەند عەباسییەکان نەیانتوانیبوو خۆیان بۆ ئەو لەشکرکێشییە ئامادە بکەن، بەڵام خەلیفە پێی وابوو بەغدا ناتوانێت بکەوێتە دەست ھێزە داگیرکەرەکان و ئامادەنەبوو خۆی ڕادەست بکات. دواتر ھۆلاکۆ شارەکەی گەمارۆدا و دوای ١٢ ڕۆژ خۆیان بەدەستەوەدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:کۆمەڵکوژیەکان لە عێراق
ناوچەکانی دژەفڕینی عێراق

**ناوچەکانی دژە-فڕینی عێڕاق** (بە ئینگلیزی: Iraqi no-fly zones). دووناوچەی سەربازی بوون کەلەلایەن وڵاتانی *ئەمریکا*، *بەریتانیا*، *فەڕەنسا* دروستکرا. بەمەرامی پارێزگاریکردن لە کوردەکان لە باکووری عێراق و شیعە موسڵمانەکان لە باشووری عێراق.
لەکاتی ھاتنی ھەر ھێرشێکی ھێزەکانی پێشووی ڕژێمی بەعسەوە بەسەر ھەردوو ناوچەکە.
مێژووی درستبوونی ھەردوو ناوچەکە دەگەڕێتە بۆساڵی ١٩٩٢ کاتێک شەڕی کەنداو کۆتایی ھات کە تێیدا وڵاتی عێڕاق کووێتی داگیرکردبوو.

## سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی.

## ئەمانەش ببینە
* ھێزی ئاسمانی عێڕاقی.
* شەڕی کەنداو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرەکان بە دەرەوە
*Full-text of Resolution 688

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:فڕین لە عێراق
پۆل:شەڕی عێراق
گرافی فانکشن

لە بیرکاریدا **گرافی فانکشن** () یان وێنەی ڕوونکردنەوەی فانکشنێکی دیاریکراو وەکوو f بریتییە لە کۆمەڵەی جووتەڕێکخراوەکانی (x,f(x)) کە وێنەی ڕوونکردنەوەی فانکشنەکە  لەسەر سیستەمی پۆتان پێک دەھێنن. فانکشنێک پێناسە دەکرێت بە ھۆی وێنەی ڕوونکردنەوەیی کاتێک بەھای گۆڕەکی ئازاد لەسەر تەوەری xەکان و بەھای گۆڕەکی پەیوەست لەسەر تەوەری yەکان بن. بە زمانی بیرکاری بەم شێوە پێناسە دەکرێت:

:G(f)=\{(x,f(x))|\ x\in X\},

کە ژێرکۆمەڵێکە لە X\times Y (لێکدانی دێکارتی).
## نموونە
### فانکشنی یەک گۆڕەکی
چەپ|وێنۆک|250px|گرافی ڕادەداری
گرافی ڕادەداری سێجای 

: f(x) = x^3 - 9x \, 

بریتییە لە

:  \{ (x, x^3 - 9x) : x \text{ is a real number} \}. \, 

### فانکشنی دوو گۆڕەکی
[چەپ|وێنۆک|250px|گرافی [فانکشن (ماتماتیک)|فانکشنی f(x,y) = sin(x^{2}) \, cos(y^{2})]]
وێنەی ڕوونکردنەوەی فانکشنی سێگۆشەیی دوو گۆڕەکی بە ڕێسای

f(x,y) = sin(x^{2}) \, cos(y^{2})، 

لێرەدا x و y ژمارەی ڕاستەقینەن.

thumb|250px|

:  f(x,y) = -(\cos(x^2) + \cos(y^2))^2 \, 

## ئەمانەش ببینە
* گرتە
* ئێپی گراف
* لێژی

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فانکشن و نەخشەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
مادلێن ئۆڵبرایت

**مادلێن جانا کۆربال ئۆڵبرایت** (بە ئینگلیزی: Madeleine Jana Korbel Albright)، لەدایکبووی ١٥ی ئایاری ١٩٣٧ -مردن ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٢) . دیپلۆماس و سیاستمەدارێکی ئەمریکییە یەکەم ئافەرت بوو کە بتوانێ ببێتە وەزیری دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان. خرایە سەرکار لەلایەن سەرۆکی ئەوکاتەی ئەمریکا بیل کلینتۆن لە ٥ی کانوونی یەکەمی، ١٩٩٦ و بەتێکڕای دەنگی ئەنجومەنی پیرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە ٩٩ دەنگ قبوڵکرا.ئۆلبرایت، ئه‌ندازیاری رێككه‌وتنی واشنتنی نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان و یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان بوو، كه‌ له‌ ۱۹۹٨ له‌ كۆشكی سپی له‌ نێوان مسعود بارزانی و جه‌لال تاڵه‌بانی واژوو كرا و کۆتایی بە شەڕی ناوخۆی نێوان ئەم دوو ھێزەی ھەرێمی کوردستان ھێنا 

## سەرچاوە

*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Madeleine Albright

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ژن
پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی
پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:ژنە ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیست و یەکەم
پۆل:ژنە ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم
پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە
پۆل:مردووانی ٢٠٢٢
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ژنە ئەمریکییە سیاسەتوانە زانستخوازەکان
پۆل:نووسەرانی ناخەیاڵی ئەمریکا لە سەدەی ٢١
پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک چیک-جوولەکە
پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
میشێل فایفەر

**میشێل ماری فایفەر** (بە ئینگلیزی: Michelle Marie Pfeiffer)، لەدایکبووی ٢٩ی ئاپریلی ١٩٥٨، سانتا ئانا، کالیفۆرنیا. خانمەئەکتەر، گۆرانیبێژ وە بەرهەمهێنەرێکی ئەمریکییە، سەرەتای دەستپێکردنی پیشەی ئەکتەرایەتی لە ١٩٧٨ بوو، یەکەم ڕۆڵ بینینی لە فیلمی (Grease 2) لەساڵی ١٩٨٢.

## سەرچاوە
*ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Michelle Pfeiffer

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا
پۆل:باشترین خانمەکتەران لە وەرگری خەڵاتی ورچی زیو
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
ڕێگای مەرگ

**ڕێگای مەرگ** (). (). بە فەرمی بە شەقامی-٨٠ ناسراوە. کەوتووەتە نێوان ھەردوو شاری کووەیت لە وڵاتی کووەیت بۆ شارۆچکەی سەفوان لە شاری بەسرە لە باشووری عێراق. 
شەقامەکە لەساڵی ١٩٩٠دا لەلایەن ھێزەکانی پێشووی عێراقەوە بەکارھێندرا بۆ دەستبەسەرداگرتنی کووەیت.
لە ڕێکەوتی (٢٦–٢٧ی ٢ی ١٩٩١) زیاد لە ١٠ ھەزار سەربازی سووپای عێراق کە لە ڕێگەدابوون بۆ گەڕانەوە بۆ ناو عێراق کرانە ئامانجی ھێزە ئاسمانییەکانی ئەمریکا و کەنەدا. 
جگە لەو ژمارە گەورەیەی قوربانیانی ھێرشەکە، ژمارەیەکی زۆر لە ئۆتۆمۆبێل و چەند کەرەستەیەکی تر لەناوچوون.

## ئەمانەش ببینە
* شەڕی کەنداو

## سەرچاوەکان

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:کووەیت لە ١٩٩١
پۆل:مێژووی کووەیت
دەریای ئاڕاڵ

**دەریای ئاڕاڵ** (بە ئینگلیزی: Aral sea). دەریایێکی گەورەیە کەوتۆتە نێو خاکی وڵاتانی کازاخستان، قیرخستان، تاجیکستان، تورکمانستان، ئۆزبەکستان، ئەفغانستان و پاکستان.
دەریایەکە پێش وشکبوونی ڕۆڵێکی گەورەی ھەبوو لە بژێوی خەڵکی بەتایبەت پیشەسازیی ماسی و گواستنەوەی کەلوپەل و گەشتیاری، بەڵام دوای کەمبوونی ڕێژەیەکی زۆر لە ئاوەکەی، دەریای ئاڕاڵ جیابووەوە بۆ دوو بەش، بەشی باکوور (ئاڕاڵی بچووک) و بەشی باشوور (ئاڕاڵی گەورە).
جگەلەمانە وشوونی دەریاکە زیانێکی زۆری تەندروستی بەدوادا ھات بەتایبەت پاشەڕۆی ئەو کارگانەی نزیک دەریاکە، کە پاشەڕۆکەیان لەگەڵ ئاوەکە ھیچی تر تێکەڵ نەدەبوو.

## وشکبوون
لە ساڵی ١٩٢٠دا دوو کاربەدەستی پێشووی یەکێتی سۆڤیەتی کە ناسرابوون بە *ئام* و *سیر* پێشنیارێکیان خستەڕوو بۆ بەکارھێنانی ئەو ڕووبارانەی کە سەرچاوەی دەریای ئاڕاڵ بوون، کە پێشتر یەکێک بوو لە گەورەترین دەریاکانی جیھان. at the bottom of the Aral.
وەلەساڵی ١٩٢٠دا وشبوونەکە ھەستی پێکرا کاتێک نۆکەندەکان.

### درووستکردنی نۆکەند

یەکێک لە ڕێگاکانی بەکارھێنانی ئاوی ڕووبارەکانی سەرچاوەی ئاڕاڵ، درووستکردنی چەند نۆکەندێک بوو کە ئاوی ڕووبارەکەیان بەڕێژەیەکی بەرچاو بۆخۆیان دەبردو ئاوی دەریای ئاڕاڵ بەرەو کەمبوونەوەیکی خێراچوو.

## چارەسەرکردن
لەساڵ ٢٠٠٥دا ھەوڵی زۆۆردرا بۆ پاراستنی ئاوی دەریاکە. لە بانکی جیھانیەوە بڕێکی پارەی زۆۆر تەرخانکرا بۆ دبووارە ژیانەوەی دەریاکە.
وەک دەگوترێت کە یەکێک لە کاربەدەستەکانی ناوچەکە جارێکیان ڕووی خۆی کردە دەریاچەکەو گووتی:
  **ئەگەر ھەر کاربەدەستێک، ستڵێک ئاوی ھەڵگرتباو خستیبا نێو دەریاکە. ئێستا دەریای ئاڕاڵ پڕلە ئاو دەبووەوە**.

ئەندازیارەکانی تایبەتی بوژانەوەی دەریاکە ھەڵسان بە نۆژەنکردنەوەی ئەو نۆکەندە خراپانەی کە درووستکرابوون لەسەڕ سەرچاوە ئاویەکانی دەریاکە.
چونکە بەشێکی ئەو نۆکەندانە ڕژەیەکی زۆۆری ئاویان لەڕێگەکەیاندا بەفیڕۆ داەدا و ھیچ کەسێک سووی لێ نەدەبینی.
دواتر ١٣ کیلۆمەتر بەنداو لەبەشی باشووری دەریاکەیان درووسکرد بۆ پارێزگاریکردن و کەمکردنەوەی ئەو ئاوەی کەبە فیڕۆ دەچوو.
ئەو ھۆکارانە بوونەھۆی ئەوەی کە جوتیارەکان ئاوی تەواویان دەستبکەوێت بۆ دووبارە کشتوکاڵ کردنەوە لە ناوچەکە.
ڕێژەی بەرزبوونەوەی ئاوی دەریاچەکە لەبەرزبوونەوە بوو کە ساڵی ٢٠٠٥ ڕێژەی قوڵی ئاوی دەریاچەکە لە ٣٠مەترەوە زیادبوو بۆ ٤٠ مەتر.
دووبارە پیشەسازی ماسی لەدەریاکە دەستی پێکردەوە. بەڵام گشت چارەسەرەکان نەبوونە ھۆی گەڕانەوەی ئاوی تەواوی دەریاکە وەک بێشوو.

## پێشانگا

File:Aral sea 1985 from STS.jpg| دەریای ئاڕاڵ ساڵی ١٩٨٥ لە بۆشایی ئاسمانەوە.
File:AralSea(1997)_NASA_STS085-503-119.jpg| دەریای ئاڕاڵ لەساڵی ١٩٩٧ لە بۆشایی ئاسمانەوە.
File:Aral Sea Continues to Shrink, August 2009.jpg| دەریای ئاڕاڵ لەساڵی ٢٠٠٩ لە ئاسمانەوە.


## سەرچاوەکان

* ویکیپیدای ئینگلیزی.

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:دەریاچەکانی کازاخستان
پۆل:جوگرافیای ئاسیای ناوەندی
پۆل:سنووری ئۆزبەکستان-کازاخستان
ئاڕاستەبڕی ئیقلیدسی

thumb
**ئاڕاستەبڕی ئیقلیدسی** ()، لە زانستی بیرکاری، فیزیک و ئەندازیاریدا  بڕێکە بە درێژی و ئاڕاستە دیاری دەکرێت. ئاڕاستەبڕ دەتوانرێت بە پارچە ڕاستەھێڵێکی ئاڕاستەکراو وێنە بکرێت. درێژی ئاڕاستەبڕ بریتییە لەو دوورییەی دەکەوێتە نێوان خاڵی سەرەتا و خاڵی کۆتایی، ئەم ژمارەیە لە ئاڕاستەبڕدا بە شێوەی \overrightarrow{AB} یان \overrightarrow{a} دەنووسرێت.

## کۆکردنەوەی ئاڕاستەبڕەکان
کۆکردنەوە لە ڕێگای لەسەرەوە بۆ کلک، لێرەدا خاڵی سەرەتای ئاڕاستەبڕی دووەم لەسەر خاڵی کۆتایی ئاڕاستەبڕی یەکەم دادەنێین، بەرەنجامەکە بریتییە لەو ئاڕاستەبڕەی خاڵی سەرەتاکەی خاڵی سەرەتای ئاڕاستەبڕی یەکەمە و خاڵی کۆتاییەکەی، خاڵی کۆتایی ئاڕاستەبڕی دووەمە.
250px|چەپ

ڕێگایەکی تری کۆکردنەوەی ئاڕاستەبڕەکان ڕێگای لاھاوبەرەیە، لێرەدا بەرئەنجامەکە بریتییە لەو ئاڕاستەبڕەی کە خاڵی سەرەتاکەی خاڵی ھاوبەشی دوو ئاڕاستەبڕەکەیە و خاڵی کۆتاییەکەی لایەکەی تری تیرەکەیە.

## سەرچاوەکان

* بیرکاری بۆ ھەمووان پۆلی یازدەھەمی زانستی 

پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:جەبری ھێڵی
پۆل:چەمکە فیزیکییەکان
پۆل:ئەندازەی سەرەتایی
پۆل:ئاڕاستەبڕەکان
پۆل:ژمێرەی ئاڕاستەبڕەکان
پۆل:جەبری پەتی
پۆل:ئەندازەی شیکارانە
پۆل:ئەندازەی ئیقلیدسی