open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
زاک پێن

**زاک پێن** (زاک پێن) سیناریۆنووسێکی ئەمریکییە، لە ٢٣ی ئازاری ١٩٦٨ لەدایک بووە. پێن *فیلمی Incident at Loch Ness* و *The Grand* نووسی و دەرھێنانی بۆ کردووە، سیناریۆی فیلمەکانی *[[ھاڵکی باوەڕپێنەکراو (فیلم)|هاڵکی باوەڕپێنەکراو]]* ی نووسیوە، ھاوبەشی نووسینی سیناریۆی فیلمەکانی *X2* و *X-Men: The Last Stand* و چیرۆکی فیلمەکانی *[[تۆڵەستێنەکان (فیلم)|تۆڵەستێنەکان]]* بووە. لەگەڵ مایکل کارنۆ، پێن ھاوبەشی دروستکەری زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی *ئەلفاسە* لە تۆڕی سایفای بووە.

پێن لە شاری نیویۆرک لەدایکبووە. کوڕی بازرگان و پارێزەری نیویۆرک ئارسەر پێنە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:زیندووان
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨
لویس لێتەریەر

**لویس لێتەرییەر** ( ; (لەدایکبووی ) بەرھەمھێنەر و دەرھێنەرە و خەڵکی فەرەنسایە.

لەنێو ئەو فیلم یان بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە ڕۆڵی تێدا بینیوە، دەتوانین ئاماژە بە *[[ھاڵکی باوەڕپێنەکراو (فیلم)| ھاڵکی باوەڕپێنەکراو]]* (٢٠٠٨)، *Clash of the Titans* (2010) و *Now You See Me* (2013) بکەین.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:دەرھێنەرانی فیلمە ئەکشنییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی فەڕەنسی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:زیندووان
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمە فەڕەنسییەکان
گەیل ئان ھێرد

**گەیل ئان ھێرد** (لەدایکبووی ٢٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٥) بەرھەمھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە، دامەزرێنەری کۆمپانیای ڤالھالا ئینتەرتەینمەنتە، و پێشتر سکرتێری تۆمارکردن بووە بۆ سەندیکای بەرھەمھێنەرانی ئەمریکا.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:زیندووان
پۆل:ژنە ئەمریکییە سیناریۆنووسەکان
پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥
بەنگڵەلیژە (روەک)

وێنۆک|بەنگڵەلیژە
alt=Wild Drimia Maritima, Iran|وێنۆک| بەنگڵەلیژەى کێوی لە ئێران
***بەنگڵەلیژە،*** بە عەرەبی الباصول  ناوی زانستى: Drimia maritima جۆرێکە لە ڕووەکی گوڵدار لە خێزانی Asparagaceae, ژێر خێزانی Scilloideae (پێشتر خێزانی Hyacinthaceae). ئەم جۆرە بە چەندین ناوی باو ناسراوە : پیازى بەرازى (خوگانە)   پیازی دەریایی, پیازى سور  و پیارۆڵ (یان باسۆڵ)  چونکە  گوڵی ڕەنگ سوور بەرهەم دەهێنێت لەبری سپی.  زێدى باشووری ئەوروپا و ڕۆژئاوای ئاسیا و باکووری ئەفریقایە. لە چیاکانى کوردستانیش هەیە.

## وەسف
alt=Wild Drimia Maritima Flowers|وێنۆک| گوڵی بەنگڵەلیژەى کێوی
ئەم ڕووەکە لە تۆپک (گۆپک)ێکى گەورەوە گەشە بکات تا دەگاتە ٢٠ سانتیمەتر پانى و کێشی یەک کیلۆگرام . ڕەنگە چەندین تۆپک (گۆپکە)ى بە کۆمەڵ گەشە بکەن و بەزۆری تەنها لە ژێر ڕووی خاکەکەدا بن. لە بەهاردا هەر گۆپکەیەک کولیلکێک بەرهەم دەهێنێت کە نزیکەی دە گەڵاـ درێژی هەریەکەیان دەگاتە مەترێک. ڕەنگیان سەوزی تۆخ و لە پێکهاتەدا چەرمین.

## ژینگە
بێجگە لە ناوچە وشکانیە بەرزەکانى وەک هەرێمى زاگرۆس، ئەم ڕووەکە  لە شوێنی نیشتەجێبوونی بەردینی کەنار دەریاکانیش گەشە دەکات، بە تایبەت لە حەوزی دەریای ناوەڕاست, . لە شوێنی کراوە و  لە شوێنە زۆر سێبەرەکاندا گەشە دەکات. خووی بەرهەمهێنانی گەڵا لە بەهاردا و گوڵ لە پاییزدا خۆ گونجاندنێکە لەگەڵ کەشوهەوای دەریای ناوەڕاستی ، کە هاوینى گەرم و وشکە. 

## بەکارهێنان
ئەم ڕووەکە وەک ژەهر و وەک چارەسەری دەرمانی بەکارهاتووە. پێکهاتە چالاکە سەرەکییەکان بریتین لە گلایکۆسایدەکانی دڵ ، لەوانەش بوفادینۆلیدەکانی ناوازە وەک گلوکۆسیلارین A، پرۆسیلاردین A ، سیلارین A، سیلیگلۆکۆساید و سیلیفایۆساید. ڕووەکەکە دەتوانێت ڕێژەی گلایکۆسایدی دڵی هەبێت کە دەگاتە ٣٪. Scilliroside, گرنگترین پێکهاتە ژەهراویەکان، لە هەموو بەشەکانی ڕووەکەکەدا هەیە.  گەڵا پانەکانی ئەم ڕووەکە کاتێک بە تەواوی وشک دەبنەوە ژەهراویبوونیان لەدەست دەدەن و لەلایەن ئاژەڵ و مەڕوماڵات دەخورێن.  لە فەلەستین ، جووتیارانی عەرەب ئەو ڕووەکە بەکاردەهێنن وەک ناوبڕ بۆ سنووری زەوییە کشتوکاڵییەکانیان، بەهۆی تایبەتمەندییە جیاوازەکانی ڕووەکەکە.  لاى گوڵفرۆشەکان بۆ رازاندنەوە و جوانکارى هەیە. 

### دەرمانسازی
ئەم جۆرە لە کۆنەوە وەک ڕووەکێکی دەرمانی بەکارهاتووە. لە سەدەی ١٦ی پێش زاییندا ئاماژەی پێکراوە کە یەکێکە لە کۆنترین دەقە پزیشکییەکانی میسری کۆن .  فیساگۆرس لە سەدەی شەشەمی پێش زایین لەسەری نووسیوە.  هیپۆکراتس بۆ چارەسەرکردنی زەردوویی و تەشەنوج و تەنگەنەفەسی بەکاری هێناوە .  هەروەها تیۆفراستۆس ئاشنای بوو.  بەکارهێنانی سەرەتایی دەرمانی وەک چارەسەرێک بوو بۆ ئاوسان,.  تێکەڵەى بەنگڵەلیژە و سرکە بۆ چەندین سەدە چارەسەرێکی باو بوو.  هەروەها ئەم ڕووەکە وەکو دژەقەبزى و دژەبەڵغەم بەکاردەهێنرا . 

### ژەهر
هەروەها ئەم ڕووەکە وەک ژەهر بەکارهێنراوە . زۆر تاڵە، بۆیە زۆربەی ئاژەڵەکان خۆیان لێی بەدوور دەگرن. بەڵام مشکەکان بە ئامادەیی دەیخۆن، و پاشان بەدەست سیلیرۆسایدی ژەهراوی دەمێننەوە. ئەمەش وایکردووە ئەم ڕووەکە ببێتە مێشوولەکوژێکی بەناوبانگ بۆ ماوەی نزیکەی ئەو ماوەیەی کە وەک دەرمان بەکاردەهێنرێت.

## گەلەری

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣
پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان
پۆل:گژوگیاو دەرمان
پۆل:گژوگیاکانی لوبنان
پۆل:گژوگیاکانی ئەفریقای باکوور
پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە
یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٩

**یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٩** کۆتا یاریی خولی پاڵەوانەکانی ئەوروپا وەرزی ٢٠١٨-١٩ بوو  . لە یاریگای میترۆپۆلیتانۆ لە مەدرید, ئیسپانیا لە 1ی حوزەیرانی ٢٠٠٩ئەنجامدرا،  لە نێوان  یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر (لە یەکەم یاری کۆتایی خولی پاڵەوانەکانی ئەوروپا) و لیڤەرپوول (لە نۆیەمین یاری گشتی و دووەم یاری لەسەریەک ). ئەوە حەوتەمین یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەوروپا  و چوارەم یاریی کۆتاییی ئەو دەیە بوو – کە دوو  یانەی هەمان کۆمەڵە بەشدارییان تێدا کرد، و دووەم یاریی کۆتاییی نێوان دوویانەی ئینگلیزیی بوو (یەکەمیان لە ساڵی ٢٠٠٨ بوو ). هەروەها لەدوای ساڵی ٢٠١٣ ەوە یەکەم یاریی کۆتاییی بوو کە لانیکەم یەک یانەی ئیسپانی بەشداری نەکات، ڕیال مەدرید و یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا پێنج نازناوی پێشوویان لەنێوانیاندا هاوبەش کردووە.

لیڤەرپوول بە ئەنجامی ٢-٠ سەرکەوتنی بەدەستهێنا، گۆڵەکان لە ڕێگای هەردوو یاریزان محەممەد سەلاح و دیڤۆک ئۆریگی تۆمارکران.  

## یانەکان
*لەم خشتەیەی خوارەوەدا یارییەکانی کۆتاییی هەردوو یانە نیشان دەدات تا ساڵی ١٩٩٢  جامی ئەورووپایە، ساڵی ١٩٩٣ لە سەردەمی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپایە.*

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* 
* 2019 final: Madrid, UEFA.com
کێڤن فایگی

**کێڤن فیج** () (لەدایکبووی ٢ی حوزەیرانی ١٩٧٣) بەرھەمھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە کە لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە سەرۆکی ستۆدیۆکانی مارڤێڵ بووە و بەرھەمھێنەری سەرەکی فیلمی گەردوونی سینەمایی مارڤێڵ بووە. ئەو فیلمانەی بەرھەمی ھێناوە کۆی گشتی زیاتر لە  لە بۆکس ئۆفیسی جیھانیدا بەدەستیھێناوە. دوای *[[تۆڵەستێنەکان: کۆتاییی یارییەکە]]* کە زۆرترین داھاتی ھەبووە تا ئێستا، بووە زۆرترین داھاتی بەرھەمھێنەر لە ھەموو کاتێکدا.

فیگ ئەندامی کۆمەڵەی بەرھەمھێنەرانی ئەمریکییە. لە ساڵی ٢٠١٨ پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم بەھۆی بەرھەمھێنانی فیلمی *[[پڵنگی ڕەش (فیلمی ٢٠١٨)|پڵنگی ڕەش]]*, یەکەم فیلمی سوپەرکەسایەتییە کە پاڵێوراو بوو بۆ باشترین فیلم و یەکەم فیلمە لە گەردوونی سینەمایی مارڤێڵ کە خەڵاتی ئۆسکاری بەدەستھێنا. لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ بووە بەڕێوەبەری داھێنەری کۆمپانیای مارڤێڵ ئینتەرتەینمەنت.

## سەرەتای ژیان
فیگ لە شاری بۆستن لە ویلایەتی ماساشوستس لەدایکبووە و لە وێستفیڵد لە ویلایەتی نیوجرسی گەورە بووە، لە تەمەنی ھەشت ساڵیدا ڕووی لە نیوجرسی کردووە و تا تەمەنی ھەژدە ساڵی لەوێ ژیاوە لە قوتابخانەی ئامادەیی وێستفیڵد دەرچووە. باپیرەی لە لای دایکییەوە، ڕۆبەرت ئی. شۆرت لە ساڵانی ١٩٥٠دا بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی بووە، کاری لەسەر فیلمە دراماکان کردووە.

دوای خوێندنی ئامادەیی، داواکاری پێشکەش کرد بۆ زانکۆی باشووری کالیفۆرنیا بۆ قوتابخانەی ھونەرە سینەمایییەکان، کە ئەلما مەتەری دەرھێنەرە دڵخوازەکانی بوو: جۆرج لوکاس، ڕۆن ھاوارد و ڕۆبەرت زێمێکیس دوابەدوا بوون. پێنج داواکاری یەکەمی ڕەتکرایەوە، بەڵام لە شەشەمدا وەرگیرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ستۆدیۆکانی مارڤڵ
پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ھونەرە جوانەکانی زانکۆی یو ئێس سی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خەڵکی دیزنی
پۆل:زیندووان
جەیسن مۆموا

**جۆزێف جەیسۆن ناماکا مۆمۆا** ( ; لەدایکبووی ١ی ئابی ١٩٧٩) ئەکتەر و سینەماکاری ئەمریکییە. لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی *بای واچ* (١٩٩٩–٢٠٠١) دەستی بە نواندن کرد و بەھۆی ڕۆڵی لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی *[[کایەی تەختە پاشایەتییەکان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|کایەی تەختە پاشایەتییەکان]]* (٢٠١١–٢٠١٢) ناوبانگێکی زۆری بەدەستھێنا. لە زنجیرە درامای مێژوویی *مێرز* (٢٠١٦–٢٠١٨) و زنجیرە درامای زانستی خەیاڵی *بینینی* ساڵ (٢٠١٩–٢٠٢٢) ڕۆڵی گێڕاوە.

لە ساڵی ٢٠١٦ەوە مۆمۆا ڕۆڵی ئاکوامانی لە گەردوونی فراوانکراوی دی سی بینیوە. فیلمی ئەسڵی ئەم کارەکتەرە بە ناوی *ئاکوامان* لە ساڵی ٢٠١٨ و بەدواداچوونەکەی بە ناوی *ئاکوامان و شانشی ونبوو* لە ساڵی ٢٠٢٣ نمایش کرا. ھەروەھا لە فیلمی زانستی خەیاڵی *[[تەپۆڵکەلم (فیلمی ٢٠٢١)|تەپۆڵکەلم]]* (٢٠٢١) ڕۆڵی بینیوە.

## ژیان
جەیسن مۆمۆا کە ناوی تەواوی جۆزێف جەیسۆن ناماکا مۆمۆایە، لە یەکەمی ئابی ١٩٧٩ لە شاری ھۆنۆلولو لە ھاوایی لە ئەمریکا لەدایکبووە. کاتێک منداڵ بوو، دایک و باوکی جیابوونەوە و جەیسن لەگەڵ دایکیدا لە شاری نۆروک لە ویلایەتی ئایۆوا ژیاوە. دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی، لە زانکۆی ھاوایی لە مانۆا، بایۆلۆجی دەریایی خوێندووە.

مۆمۆا لە ساڵی ٢٠٠٥ دەستگیرانی لیزا بۆنێت بوو. دەرئەنجامی ئەم پەیوەندییە کچێکە کە لە ساڵی ٢٠٠٧ لەدایک بووە و کوڕێک لە ساڵی ٢٠٠٨ لەدایک بووە. ئەو دوو ھاوسەرە لە ساڵی ٢٠١٧ لە مەراسیمێکی تایبەتدا ھاوسەرگیریان کرد، دوای ١٢ ساڵ پێکەوەبوون. ڕۆژی ١٣ی ١ی ٢٠٢٢، دوای ١٦ ساڵ ھاوسەرگیری، ڕایان گەیاند کە جیابوونەتەوە. https://www.sarpoosh.com/art-cinema/actors-director/actors-director1400102272.html 

شارەزایی تەواوی لە ھونەرە جەنگییەکان ھەیە و لە ساڵی ٢٠١٧ەوە فێری جیو جیتسۆی بەڕازیلی بووە.

لە ساڵی ٢٠٠٨ لە کافێیەکدا کەسێک بە پارچە شووشەی خواردنەوەیەکی شکاوەوە ھێرش دەکاتە سەر جەیسۆن مۆمۆا و دەموچاوی بریندار دەکات. لەم ڕووداوەدا ١٤٠ درز لە ڕوخساری مۆمۆا کراوە و ناچار بووە نەشتەرگەری جوانکاری بۆ بکرێت.

لە ساڵی ١٩٩٨ مۆمۆا لەلایەن دیزاینەرێکی نێودەوڵەتی بە ناوی تاکیۆ کیکوچی دۆزرایەوە و دەستی بە کاری مۆدێل کرد. مۆمۆا لە ساڵی ١٩٩٩ وەک باشترین مۆدێلی ساڵ ناسێندرا. تا ئێستا ھاوکاری لەگەڵ براندە بەناوبانگەکان کردووە. لە تەمەنی ١٩ ساڵیدا، جگە لە کاری مۆدێل، بە شێوەیەکی نیوە کاتیی لە فرۆشگایەکدا کاری کردووە. وەک مۆدێلێک بۆ براندە بەناوبانگەکانی وەک گوچی و لویس ڤیتۆن کاری کردووە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
بنکەدراوەی خەیاڵی بیرکرنەوەییی ئینتەرنێت

**بنکەدراوەی خەیاڵی بیرکردنەوەییی ئینتەرنێت** (**ISFDB**) بنکەیەکی زانیارییە لە زانیارییە کتێبییەکان لەسەر ئەو ژانرانەی کە بە خەیاڵی بیرکردنەوەیی دادەنرێت، لەوانەش زانستی خەیاڵی و ژانرە پەیوەندیدارەکانی وەک فانتازیا، مێژووی جێگرەوە و خەیاڵی ترسناک. ISFDB ھەوڵێکی خۆبەخشانەیە، کە بنکەدراوە کراوە دەبێت بۆ دەستکاریکردنی مامناوەند و بەشداریکردنی بەکارھێنەر، و ویکییەک کە ڕێگە بە دەستکاریکەرانی بنکەدراوە دەدات لەگەڵ یەکتردا ھەماھەنگی بکەن.  ماڵپەڕەکە ٢٬٠٠٢٬٣٢٤ ناونیشانی چیرۆکی لە ٢٣٢٬٨١٦ نووسەرەوە کەتەلۆگ کردبوو.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٥ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
برووس بانەر

**بڕوس بانەر** () کارەکتەرێکی خەیاڵییە، زیاتر بە سوپەرکەسایەتی ھاڵک لە فیلمەکانی مارڤڵ کۆمیکسدا ناسراوە. لەلایەن ستان لی و جاک کیربی دروست کراوە، بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٦٢ لە فیلمی The Incredible Hulk #1 دەرکەوتووە. بانەر زانایەکی درەوشاوەیە و لە کاتی تاقیکردنەوەیەکدا بەر تیشکی گاما کەوتووە، ئەمەش دەبێتە ھۆی ئەوەی ببێتە ھاڵک. ھاڵکیش بوونەوەرێکی گەورەیە و پێستی سەوزە و ھاوشێوەی مرۆڤی ھەیە، ھێز و مانەوەی باوەڕپێنەکراوی ھەیە. کاتێک دەگۆڕێت بۆ ھاڵک، بانەر کۆنترۆڵی لەدەست دەدات و دەتوانێت ھێزێکی لەناوبەری کۆنتڕۆڵنەکراو بێت. جگە لە فۆڕمی ھاڵکەکەی، بروس بانەر کەسێکی زیرەک و بەزەیییە کە لەگەڵ ناسنامە دووانەیییەکەیدا ململانێ دەکات. بەردەوام بەدوای چارەسەری حاڵەتەکەیدا دەگەڕێت، بەو پێیەی دەیەوێت کۆنترۆڵی ژیانی خۆی بکاتەوە ئەم کارەکتەرە لە فیلم و بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە جیاوازەکاندا ڕۆڵی گێڕاوە، بە ڕۆڵی سەرنجڕاکێش لەلایەن بیل بیکسبی لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ساڵانی حەفتاکان و مارک ڕوفالۆ لە فیلمی گەردوونی سینەمایی مارڤڵ. بروس بانەر وەک یەکێک لە کارەکتەرە بەناوبانگ و ئایکۆنییەکانی ناو کۆمیکەکان دەمێنێتەوە، خۆشەویستە لەلایەن ھەوادارانەوە بەھۆی ئاڵۆزییەکانی و ململانێی بۆ ھاوسەنگکردنی دوو ناسنامەکەی.

چیرۆکی پشتەوەی بروس بانەر توخمێکی بنەڕەتییە لە پەرەپێدانی کارەکتەرەکانیدا. لە ماڵێکی پڕ لە کێشەدا گەورە بووە، باوکێکی توندوتیژی ھەبووە، ئەمەش بەشداربووە لە سروشتی خۆگۆڕ و ترسنۆکییەکەی. سەرەڕای ئەوەش، زیرەکی خۆی بەکارھێنا بۆ ئەوەی لە خوێندنەکەیدا سەرکەوتوو بێت و لە کۆتاییدا ببێتە زانایەکی دیار. دوای ئەو ڕووداوەی کە گۆڕی بۆ ھاڵک، ژیانی بروس بانەر بۆ ھەمیشە گۆڕا و ناچار بوو لەگەڵ سروشتی دووانەیی بوونی خۆیدا ڕوبەڕو بێتەوە. ھەستی بە تاوانباری دەکرد بەھۆی ئەو زیانانەی کە ھاڵک ھێناوییەتی و ئەو مەترسییەی کە لەسەر کەسانی دەوروبەری دروستی کردووە، ئەمەش بارگرانی سۆزداری زیاتری کردووە. جگە لە ململانێکانی لەگەڵ کەسایەتی خودی خۆی، بروس بانەر کارەکتەری ئامرازی بووە لە ھێڵەکانی چیرۆکی مارڤڵ کۆمیکس. لە چەندین بۆنەدا لەگەڵ تۆڵەسەندنەوەکان و پاڵەوانە سەرەکییەکانی دیکە کاریان کردووە بۆ ڕزگارکردنی جیھان لە کارەساتەکانی وەک لەشکرکێشی نامۆ و ھەڕەشەی کۆتاییھێنان بە جیھان. بە درێژایی دەرکەوتنەکانی لە کتێبە کۆمیکەکاندا، درەوشاوەیی و زانیاری زانستی بروس بانەر بۆ چارەسەرکردنی کێشە ئاڵۆزەکان و دۆزینەوەی چارەسەر بۆ دۆخە بەڕواڵەت مەحاڵەکان زۆر گرنگ بووە. ئیمکانات و داھێنەرییەکەی وای لێدەکات ببێتە سەرمایەیەکی بێ نرخ بۆ کۆمەڵگەی سووپەرھیرۆکان. کەوانە کارەکتەرە ناوازەکەی بروس بانەر، ململانێکانی لەگەڵ کەسایەتی خۆی، زیرەکییەکەی و ئیمکاناتەکەی، وای لێدەکات ببێتە یەکێک لە کارەکتەرە سەرنجڕاکێش و خۆشەویستەکانی گەردوونی مارڤڵ.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای ناوەکی یان تیشکدانەوەیان ھەیە
پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم
پۆل:کەسایەتییەکانی جیھانی سینەماییی مارڤڵ
یانەی وەرزشیی خاک

**یانەی وەرزشیی خاک** یانەیەکی تۆپی پێی عێراقییە کە بنکەکەی لە کەرکووکە، لە خولی پلە سێی عێراق و خولی پلەیەکی کوردستان یاری دەکات. لە ساڵی ١٩٩٢ دامەزراوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* Khak SC لە وێبگەی گۆڵز

پۆل:یانەکانی تۆپی پێ لە کەرکووک
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی کوردستان
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی عێراق
پێگەیشتوویی لە مرۆڤدا (ئیسلام)

**باڵغبوون** یان تەمەنی پێگەیشتن لەئیسلامدا ئەو تەمەنەیە موسڵمان ھەموو حوکمە شەرعییەکان لەسەر جێبەبێدەکرێ و ئەوەی ئیسلام داوایدەکات لێی داواکراوە، لەوانە فەرزبوونی نوێژ و ڕۆژوو و حوکمەکانی تر.

## سەرچاوەکان

پۆل:شەریعەتی ئیسلامی
کاپتن ئەحاب

**کاپتن ئەحاب** () کارەکتەری خەیاڵییە لە ڕۆمانی کلاسیکی «مۆبی دیک»ی ھێرمان مێلڤیل کە لە ساڵی ١٨٥١دا بڵاوکرایەوە، ئەحەب کاپتنی کەشتییە نەھەنگ ڕاوییەکانە کە پیکودە و وەسوەسەی ڕاوکردن و کوشتنی نەھەنگێکی زەبەلاحی سپێرم سپی دەبێت کە ناوی لێنراوە مۆبی دیک، کە بووە ھۆی ئەوەی لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی پێشوودا یەکێک لە قاچەکانی لەدەست بدات. ئەحاب وەک کارەکتەری ئاڵۆز و ئەشکەنجەدراو وێنا دەکرێت، کە بەھۆی ئارەزووی چڕ و پڕی تۆڵەسەندنەوە لە بەرامبەر ئەو بوونەوەرە نەزانراوە کە ئەوەندە ئازاری بۆ دروست کردبوو، باسدەکرێت.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم
پۆل:پەل-بڕاوە خەیاڵییەکان
دۆک سامسن

**دۆک سامسۆن** () کارەکتەرێکی خەیاڵییە لە مارڤێڵ کۆمیکس کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٧١ دەرکەوتووە، لەلایەن ڕۆی تۆماس و ھێرب تریمپەوە دروست کراوە. ناوی ڕاستەقینەی د. دۆک سامسۆن قژی سەوزە و ھێزێکی جەستەیی باوەڕپێنەکراوی ھەیە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:پزیشکانی دەروونی خەیاڵی ئەمریکی
پۆل:گۆڕانکارییەکانی کۆمیکی مارڤڵ
ماڕک ڕافاڵۆ

**مارک ڕافاڵۆ** () ئەکتەرێکی ئەمریکییە و بە ڕۆڵی بڕوس بانەر/ھاڵک لە فیلمەکانی گەردوونی سینەمایی مارڤڵ ناسراوە. بۆ یەکەمجار وەک کارەکتەری فیلمی "The Avengers" لە ساڵی ٢٠١٢ دەرکەوت و لەو کاتەوە ڕۆڵی لە چەندین فیلمی مارڤڵدا دووبارە کردەوە، لەوانە "تۆڵەستێنەکان: سەدەی ئاڵترۆن "، "تۆر: ڕاگنەرۆک"، "تۆڵەستێنەکان: جەنگی بێکۆتا" و "تۆڵەستێنەکان: گۆتایی یارییەکە". ." ڕوفالۆ ستایشی زۆری لێدەکرێت کە ڕەھەندێکی نوێی ھێناوەتە ناو کارەکتەری بروس بانەر، وەک پیاوێکی زیرەک و بەزەییدار وێنا دەکات کە لەگەڵ دوو ناسنامەکەیدا خەبات دەکات. ھەستی نوکتەیی و لاوازی ھێناوەتە ناو ڕۆڵەکەوە، ئەمەش وایکردووە کە ھەوادارانی دڵخواز بێت لە گەردوونی مارڤڵدا. جگە لە ڕۆڵی لە گەردوونی سینەمایی مارڤڵ، ڕوفالۆ لە چەندین فیلم و بەرنامەی تەلەفزیۆنیدا بەشداری کردووە. پاڵێوراوی سێ خەڵاتی ئۆسکار بووە، لەنێویاندا بەھۆی ڕۆڵی لە فیلمەکانی "منداڵەکان ھەموو ڕاستن" و "فۆکسکاتچەر". جگە لەوەش، ڕوفالۆ داکۆکیکارێکی چالاک بووە بۆ چەندین ھۆکاری کۆمەڵایەتی و سیاسی، لەوانە ژینگەپارێزی، وزەی نوێبووەوە، و مافەکانی LGBTQ+. پلاتفۆرمی خۆی بۆ ھۆشیارکردنەوەی خەڵک لەو بابەتانە کەڵکی وەرگرتووە و لە چەندین بزووتنەوە بۆ بەرەوپێشبردنی گۆڕانکاری کۆمەڵایەتی بەشدار بووە. مارک ڕوفالۆ ئەکتەرێکی بەتوانایە و لەسەر شاشە و دەرەوەی شاشە کارێکی سەرنجڕاکێشی ھەبووە. وێناکردنی بروس بانەر/ھاڵک جێگەی سەرنجی گەردوونی سینەمایی مارڤڵ بووە و خۆبەخشییەکەی بۆ پێشخستنی گۆڕانکاری کۆمەڵایەتی وای لێدەکات ببێتە نموونەیەک بۆ زۆر کەس.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەو ئەکتەرانەی کە تووشی ناڕێکی خوێندنەوە بوونە
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:چاکەکارانی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک
پۆل:پیاوە فێمینیستەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری سەرەکی لە کورتەزنجیرەیەک یان فیلمێک
پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان
سپایدەرمان: دوور لە نیشتمان

وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم

**پیاوی جاڵجاڵۆکە: دوور لە نیشتمان**  () نوێترین قۆناغی گەردوونی سینەمایی مارڤڵە (MCU) و تۆم ھۆڵاند وەک پیتەر پارکەر/سپایدەرمان ڕۆڵی تێدا دەبینرێت. درێژەی فیلمی سپایدەرمان: گەڕانەوە بۆ نیشتمان لە ساڵی ٢٠١٧یە، و ڕووداوەکانی فیلمی تۆڵەستێنەکان: کۆتایی یارییەکە بەدوای خۆیدا دەھێنێت.

لە فیلمەکەدا پیتەر بەشداری ھاوپۆلەکانی دەکات لە گەشتێکی قوتابخانەدا بۆ ئەورووپا، بەو ھیوایەی پشوویەک لە ئەرکەکانی سووپەرھیرۆەکەی وەربگرێت و دان بە ھەستەکانیدا بنێت بۆ ئێم جەی؛ بەڵام پلانەکانی دەبڕدرێن کاتێک لەلایەن نیک فیورییەوە وەرگیراوە بۆ ئەوەی یارمەتی دابەزاندنی کۆمەڵێک بوونەوەری توخمیی بدات کە وێرانکاری لە کیشوەرەکەدا دەکەن، شانبەشانی پاڵەوانی نوێ میستێریۆ (کە جەیک گیلنھال ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت). فیلمی پیاوی جاڵجاڵۆکە: دوور لە نیشتمان لەلایەن بینەران و ڕەخنەگرانەوە پێشوازییەکی باشی لێکرا، بەھۆی نوکتە و ئەکشن و نمایشەکانی لەلایەن کاستەوە ستایشی لێکرا. ھەروەھا چەند ئەگەرێکی سەرنجڕاکێش بۆ داھاتووی MCU دادەنێت.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سووپەرھێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٩
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩
پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە کۆمیدییە گەنجانەکانی ئەمریکا
پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز
پۆل:فیلمە درۆنەکان
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن مایکل جیاکینۆوە تۆمارکراون
پۆل:فیلمەکان لە ساڵی ٢٠٢٤ دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە بەرلین دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەکسیک داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی دەکەونە پراگ
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی وارنەر برۆس لە شاری لیڤسدن وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکان کە لە بەرلین وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکان کە لە نیوجیرسی وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە پراگ وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە ئیسپانیا وێنەیان گیراوە
پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ڤێنیز وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکان لە کۆماری چیک وێنەگیراون
پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن
پۆل:فیلمەکانی ئایماکس
پۆل:گەردوونی سینەمایی مارڤڵ: قۆناغی سێ
پۆل:فیلمەکانی پیاوی-جاڵجاڵۆکە
پۆل:فیلمی پاڵەوانە ھەرزەکارەکان
پۆل:فیلمە ھۆشیارەکانی دەیەی ٢٠١٠
بەھەشت لە ئیسلامدا

**بەھەشت لە ئیسلامدا** ئەو شوێنەیە کە وەک پاداشت بۆ موسڵمانان ئامادەکراوە دوای مردن و زیندووبوونەوە، یەکێکە لە شتە نادیارەکان و بەڵگەی ھەبووە لە قورئان و فەرموودەدا ھەیە، باوەڕبوون بە بەھەشت بەشێکە لە باوەڕبوون بە ڕۆژی دوایی لەئیسلامدا، موسڵمانان باوەڕیان وایە کە بەھەشت شوێنی کامڵبوونە ھیچ کەموکوڕییەکی تێدانییە بۆ موسڵمانان ئامادەکراوە، کە نەھیچ چاوێک بینیویەتی و نە وێنای کردووە نە بەمێشکی کەسدا ھاتووە، چەند ناوێکی ھەیە لەوانە: جەناتول فیردەوس، جەناتول نەعیم، جەنەتول مەئوا، جەنەتول خولد و داروسەلام.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:بەھەشت لە ئیسلامدا
تۆنی ستارک

**تۆنی ستارک** ھەروەھا بەپیاوی ئاسنین ناسراوە () کارەکتەرێکی بەھێزە لە گەردوونی سینەمایی مارڤڵ، کە ڕۆبەرت داونی جونیۆر ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت، ستارک داھێنەرێکی نابغە و ملیاردێر و خێرخوازە کە لە کۆتاییدا دەبێتە پاڵەوانێکی سەرسووڕھێنەر بە بەکارھێنانی تەکنەلۆژیا و سامانەکەی بۆ دروستکردنی ھی ڕۆپوشە ئاسنینەکەی. بە درێژایی فیلمەکانی MCU، کارەکتەری ستارک گەشەیەکی بەرچاوی بەسەردا دێت. ئەو وەک پلەی بۆیییەکی تا ڕادەیەک خۆبەخش دەست پێدەکات کە زیاتر حەزی لە ئاھەنگگێڕان و پارە پەیداکردنە نەک پاڵەوان؛ بەڵام ئەزموونەکانی لە شەڕکردن لەگەڵ خراپەکارانی وەک ئۆبادیا ستان و ماندارین و تانۆس دەبێتە ھۆی ئەوەی کە بیر لە ئەولەوییەتەکانی بکاتەوە و زیاتر خۆبەخش بێت. ھەروەھا ستارک بە ژیری و زیرەکی و کەسایەتی دڵڕفێن ناسراوە. یەک لاینەرە گاڵتەجاڕییەکانی و ئاماژەکانی کلتوری پۆپ بوونەتە ھێمایەکی بازرگانی کارەکتەرەکە، توخمێکی گاڵتەجاڕانەی بۆ فیلمەکان زیاد کردووە. ڕەنگە یەکێک لە لایەنە ھەرە گرنگەکانی کارەکتەری تۆنی ستارک پەیوەندییەکەی لەگەڵ پاڵەوانەکانی دیکەی MCU بێت، بەتایبەتی لەگەڵ پیتەر پارکەر/سپایدەرمان. داینامیکی ڕاھێنەریان بەشێکی سەرەکییە لە ھەردوو فیلمی پیاوی جاڵجاڵۆکە: گەڕانەوە بۆ نیشتمان و پیاوی جاڵجاڵۆکە: دوور لە نیشتمان و ھاوڕێیەتی نێوان دوو کارەکتەرەکە ھەم دڵخۆشکەر و ھەم کاریگەرە. تۆنی ستارک کارەکتەرێکی خۆشەویستە و ڕۆڵێکی بەرچاوی لە MCU گێڕاوە، و میراتەکەی بەردەوام دەبێت تەنانەت دوای مردنە دڵتەزێنەکەی لە فیلمێکی تۆڵەستێنەکان.

کە لە کۆتاییدا دەبێتە سووپەرھیرۆیەک بە دروستکردنی عەزی زرێپۆشی خۆی و بەکارھێنانی سامان و تۆنی ستارک ناسراو بە پیاوی ئاسن یەکێکە لە کارەکتەرە ئایکۆن و خۆشەویستەکانی گەردوونی سینەمایی مارڤێڵ (MCU). لە ساڵی ٢٠٠٨ تا ٢٠١٩ لە ٩ فیلمی MCU بەشداری کردووە لە لایەن ئەکتەری بەتوانا ڕۆبەرت داونی جونیۆرەوە، سەرەتا لە فیلمی Iron Man دەستی پێکرد و بە فیلمی Avengers:    Endgame کۆتایی هات . تەکنەلۆژیای خۆی بۆ بەرەنگاربوونەوەی تاوان و ڕزگارکردنی جیھان. کارەکتەری بە یەک لاینەری ژیرانە و کەسایەتی دڵڕفێن و زیرەکی باوەڕپێنەکراو ناسراوە. بە درێژایی فیلمەکانی MCU، ستارک گۆڕانکارییەکی بەرچاوی بەسەردا دێت، لە بەرھەمھێنەرێکی چەکی خۆ ھەڵمژەوە بۆ پاڵەوانێکی خۆنەویست کە ھەموو شتێک دەکاتە قوربانی بۆ پاراستنی ئەو کەسانەی خۆشیان دەوێت و ئەو جیھانەی تێیدا دەژی، ھێڵی چیرۆکەکەی یەکێکە لە ھەستیارترین فیلمەکانی MCU، کە بە مردنە دڵتەزێنەکەی لە فیلمی تۆڵەستێنەکان: کۆتایی یارییەکە گەیشتە لووتکە. میراتی تۆنی ستارک لە MCU قووڵە، ڕۆڵێکی گرنگی ھەبووە لە داڕشتنی گەردوون و پاڵەوانەکانی. ھەروەھا پەیوەندی جۆراوجۆری دڵخواز و خۆشەویستەکانی ھەوادارانی لە MCU دامەزراندووە، تۆنی ستارک کارەکتەری ناوازە و فرەلایەنەیە کە کاریگەرییەکی بەردەوامی لەسەر MCU و ھەوادارانی بەجێھێشتووە. ژیری و زیرەکی و بوێرییەکەی لەدەست دەچێت، بەڵام میراتەکەی بەردەوام دەبێت لە ئیلھامبەخشین بۆ نەوەکانی داھاتووی پاڵەوانە سەرەکییەکان.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کارەکتەرە کوڕە ئەمریکییەکان لە تەلەڤیزیۆن
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکانی لۆس ئەنجلۆس
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە تووشی نەخۆشی فشاری دەروونی دوای کارەسات بوون
پۆل:ھاکەرە خەیاڵییەکان
پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم
پۆل:کەسایەتییەکانی جیھانی سینەماییی مارڤڵ
شێخ شەمسەدینێ ئەخلاتی

**شێخ شەمسەدینێ قوتبی ئەخلاتی** (١٥٨٨ خەلات - ١٦٧٤ دھۆک) نووسەر و شاعیرێکی کورد بوو. شاعیرێکی کۆنی ئەدەبییاتی کوردییە، یەکەم شاعیری تەریقەتی خێڵەوەتییە لە ئەدەبیاتی کوردی.

## ژیان
شێخ شەمسەدین لە ساڵی ١٥٨٨ لە ناحیەی خەلات بدلیس لە دایک بووە. بەھۆی شەڕەکانی دەوڵەتی عوسمانی و سەفەوییەکان خێزانەکەی کۆچیان کرد بۆ چیاکانی گەڤەر. شێخ شەمسەدین خوێندنی لە ئەندامانی خێزانەکەی وەرگرتووە ڕۆشەنبیر بوونە، بەڵام لە ساڵی ١٦٢٠ لەگەڵ براکەی چوونە ئامێدی لە بادینان، لە ساڵی ١٦٧٤ لە تەمەنی ٨٦ ساڵیدا، لە باشووری کوردستان، لە گوندی بیریفکان (لە ناوچەی بادینان) کە دەکەوێتە شاری دھۆک چووە بەر دلۆڤانی خودێ.

شێخ شەمسەدین ھاوچەرخی مەلای جزیری و فەقێی تەیرانە.

دیوانەکانی بە کورمانجی نووسیووە.

## ھەڵبەست
### پەند
کو ئەو ڕووڤی بەلاڤی کی تبن مانندە شێر

ڕەخت مێران گەر بپۆشیت پیرەژن نابیتە مێر

مەعنا مێران تشی صورەت نەدیر ئیعتبار

لالێ صەڕڕافێ یەقین قەلبێ دەغل ناییێن ب کێر

کۆک ل دەعوا کەز شاھی وەقتم ئەبلەھست

قەت بلا ڤی شەخصێ برسی بێ گومان نابیتە تێر

ھشتیمە تاکو ھەستن مەعریفەت نایێ ژتە

لاڤ ئینسانێ مەکە حەیوان ئاساھد ب چێر

خەلوەتی ئیرشاد پیرخۆ بکەر موحکەم ب دەست

گو لە خەلقی قەت مەدێر مادام کو باقی بیت لێر

## سەرچاوەکان

پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی
پۆل:شاعیران
پۆل:شاعیرانی کورد
پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی
پۆل:کوردستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٥٨
پۆل:مردووانی ١٦٧٤
پۆل:سۆفییە کوردەکان
جووڵێنەری نەجووڵ

**جووڵێنەری نەجووڵ** (بە یۆنانیی کۆن: *ὃ οὐ κινούμενον κινεῖ*، ھۆ ئو کینۆمینۆن کینەی، «ئەوەی دەجووڵێنێ بەبێ ئەوەی بجووڵێ») یا **جووڵێنەری یەکەم** چەمکێکە لە فەلسەفەی ئەرەستوودا  بە مانای **ھۆکاری سەرەتایی** یا **یەکەم ھۆکاری بێھۆکار** یا جووڵێنەری گشت جووڵەکان لە گەردووندا. ھەر بەو جۆرە کە لە ناوەکەشیەوە دیارە، جووڵێنەری نەجووڵ شتەکانی تر دەجووڵێنێ، بەڵام خۆی بە ھۆی ھیچ کردەوەیەکی پێشووترەوە نەجووڵاوە. لە کتێبی ۱۲ی میتافیزیکەکەیدا، ئەرەستوو بەم شێوەیە جووڵێنەری نەجووڵ وەسف دەکا: یەکجار جوانییەکی بێگەردی ھەیە، دابەش ناکرێ و، ھەر تەنیا لە بێخەوشترین شت ڕادەمێنێ، یانی لە خۆی.

مەبەستی ئەرەستوو ڕوونکردنەوەی ئەو جووڵانەوە و گۆڕانەیە کە ھەموو جیھانی ماددیی داگرتووە. لە ڕوانگەی ئەوەوە، ھەموو جیھان وەکوو کاروانێک وایە کە لە لێھاتوویی و لێوەشاوەیی و کەموکووڕی و نوقسانەوە بەرەو بەدیھاتوویی و فیعلییەت و کامڵبوون دەڕوات. جووڵێنەری یەکەمیش بەدیھاتووییی پەتییە و ئەم کاراوانە بەرەو لای خۆی دەکێشێت. جووڵێنەری نەجووڵ ھۆکاری دوایین یا کۆتایییە، نەک ھۆکاری فاعیلی. 

## سەرچاوەکان

پۆل:ھۆدارێتی
پۆل:چەمکەکان لە مێتافیزیک
ھاڵک (فیلم)

**ھاڵک** () فیلمێکی سووپەرھیرۆ بوو لە دەرھێنانی ئانگ لی و ئێریک، بروس بانەر ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا، ئەو زانایەی کە کاتێک توڕە دەبێت یان سترێس دەبێت دەگۆڕێت بۆ ئەھریمەنێکی سەوزی زەبەلاح کە بە ھاڵک ناسراوە. ھەروەھا لە فیلمەکەدا جێنیفر کۆنیلی ڕۆڵی بێتی ڕۆس، خۆشەویستی بانەر و تالبۆت وەک باوکی کە سەربازە بۆ ڕاوکردنی ھاڵک، ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن. فیلمەکە بە کاریگەرییە بینراوەکانی داھێنەرانە دیار بوو، کە تەکنەلۆژیای گرتنی جووڵەی بەکارھێنا بۆ ئەنیمەیشنکردنی جووڵەکانی ھاڵک. ھەروەھا CGI Hulk بە شێوەیەک دیزاین کرابوو کە زیاتر لە وەشانی کتێبی کۆمیکی کارەکتەرەکە بچێت، بە ڕێژەیەکی زیادەڕەوی و جەستەیەکی گەورە و ماسولکەیی.

ھەرچەندە فیلمەکە لە نێو بینەران و ڕەخنەگراندا تا ڕادەیەک جەمسەرگیری بوو، بەڵام بە گشتی بەھۆی تەماح و بوێرییەکەیەوە ستایشی زۆری لێکرا. ھەندێک ستایشی گەڕانی فیلمەکەیان کرد بۆ بابەتەکانی دەروونی و ھەوڵەکانی بۆ ئەوەی ھاڵک بکاتە کارەکتەری ئاڵۆزتر؛ بەڵام ھەندێکی تر ھەستیان بەوە دەکرد کە فیلمەکە زۆر درێژخایەنە، و نەیتوانیوە ئەو کردار و وروژاندنە پێشکەش بکات کە چاوەڕوان دەکرێت لە فیلمێکی سووپەرھیرۆیی ھەبێت. سەرەڕای پێداچوونەوەی تێکەڵاو، فیلمی ھاڵک لە ساڵی ٢٠٠٣ سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستھێنا لە بۆکس ئۆفیسەکاندا، داھاتی زیاتر لە ٢٤٥ ملیۆن دۆلاری لە سەرانسەری جیھاندا بەدەستھێنا. لەو کاتەوە بووەتە کلاسیکێک لەنێو ھەوادارانی کتێبی کۆمیک و سینەمادۆستان، و وەک وەرگرتنی بوێرانە و ناتەقلیدی لە ژانری سوپەرھێرۆدا لەبیر دەکرێت.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمە سووپەرھیرۆکانی دەیەی ٢٠٠٠
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٣
پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە ناکارامەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ
پۆل:فیلمەکان دەربارەی ئەندازیاری بۆماوەیی
پۆل:فیلمەکان دەربارەی شەڕی ناوەکی و چەکەکان
پۆل:فیلمەکان دەربارەی شێوەگۆڕین
پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کۆمیکی ئەمریکی
پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی ئاڤی ئاراد
پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی گەیڵ ئان ھێرد
پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی ٢٠٠٣
پۆل:فیلمەکان کە لە سان فرانسیسکۆ داندراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون
پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن
پۆل:فیلمەکانی ھاڵک (کۆمیک)
پۆل:فیلمی لایڤ ئەکشن لەسەر بنەمای کۆمیکەکانی ماڕڤڵ
پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ھاوایی وێنەیان گیراوە
لیمبۆ (کایەی ڤیدیۆیی)

وێنۆک

**لیمبۆ** () کایەیەکی ڤیدیۆییی سەکۆی مەتەڵە کە لەلایەن ستۆدیۆی سەربەخۆی پلەیدێد پەرەی پێدراوە و لە سەرەتادا لەلایەن ئێکس بۆکس گەیم ستۆدیۆز بۆ ئێکس بۆکس ٣٦٠ بڵاوکراوەتەوە. یارییەکە لە مانگی تەممووزی ٢٠١٠ لەسەر ئێکس بۆکس لایڤ ئەرکەید بڵاوکرایەوە، لەو کاتەوە لەلایەن پلەیدەیدەوە گواستراوەتەوە بۆ چەند سیستەمێکی دیکە، لەوانە پلەی ستەیشن ٣ و لینوکس و مایکرۆسۆفت ویندۆز.

## سەرچاوەکان

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٠
پۆل:یارییەکانی ئەندرۆید
پۆل:یارییەکانی ئای ئۆ ئێس
پۆل:کایەکانی لینوکس
پۆل:کایەکانی مەک ئۆئێس
پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣
پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٤
پۆل:یارییەکانی تۆڕی پلەیستەیشن
پۆل:کایەکانی پلەی ستەیشن ڤیتا
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان
پۆل:یارییەکانی ویندۆز
پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس ٣٦٠
پۆل:گەمەکانی ئێکس بۆکس وان
پۆل:کایەکانی نینتێندۆ سویچ
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە ترسناکەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی بۆ باشترین کایەی ڤیدیۆییی ئەنیمەیشن
پۆل:کایە ھونەرییەکان
پۆل:ئەو کایە ڤیدیۆیانەی سەبارەت بە منداڵانن
یاریگای ئۆڵۆمپیی کەرکووک

**یاریگای ئۆڵۆمپیی کەرکووک** یاریگایەکی فرەکارەیە لە کەرکووک، باشووری کوردستان، عێراق. یاریگای یانەی وەرزشیی کەرکووکە و جێگەی نزیکەی ٢٥٬٠٠٠ کەسی تێدا دەبێتەوە. لە ١٩٨٢ دروست کراوە و لە ٢٠١١ەوە دەست بە نۆژەنکردنەوەی کراوە.

دوای ڕووخانی ڕژێمی سەددام حوسێن لە ٢٠٠٣، لانیکەم ٥٠٠ ھاووڵاتیی کورد کە دەربەدەر کرابوون، گەڕانەوە بۆ کەرکووک و بۆ ماوەی زیاتر لە شەش ساڵ لە یاریگاکەدا نیشتەجێ بوون.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی یاریگاکانی تۆپی پێ لە عێراق

## سەرچاوەکان

پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی عێراق
پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێ، تەواوبوونی ١٩٨٢
پۆل:کەرکووک
پۆل:بینا و پێکھاتەکانی پارێزگای کەرکووک
یانەی تۆپی پێی سپاھان

**یانەی تۆپی پێی سپاھان** () بە فەرمی **یانەی تۆپی پێی فوولادی موبارەکەی سپاھانی ئەسفەھان** (بە فارسی: باشگاه فوتبال فولاد مبارکه سپاهان اصفهان) یانەیەکی تۆپی پێی نیشتەجێی ئەسفەھان لە ئێرانە کە لە خولی نایابی کەنداوی فارس بەشدارە. ئەو یانەیە لە ساڵی ١٩٥٣دا دامەزراوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:وەرزشی ئێران
مۆسیقای کایەی ڤیدیۆیی

**[[مۆسیقایyuvyɡj|مۆسیقای]] کایەی ڤیدیۆیی** ھەریەک لە تراکی دەنگی و مۆسیقای پاشبنەما لەخۆدەگرێت کە بۆ یارییەکی ڤیدیۆیی دروستکراون. ئەم مۆسیقایانە دەتوانن کۆمەڵێک مۆسیقا و مێلۆدی خاو تا پارچە خێراکان لەخۆ بگرن. ئەم مۆسیقایانە بە ئامێر و کەرستەی جۆراوجۆر بۆ ژەنینی گۆرانی ئامادە دەکرێن، کە بەپێی شارەزایی ئاوازدانەر بەکاردێت. پرۆسەی ئامادەکردن و دروستکردنی مۆسیقا بۆ یارییە کۆمپیوتەرییەکان لەگەڵ دروستکردن و دیزاینکردنی یارییەکاندا پێشکەوتووە. بەم شێوەیە یارییە کۆنەکان گۆرانی کۆنتر و سادەتریان ھەبوو کە بە ڕیتمێکی بنەڕەتی پێشکەش دەکران؛ ئەمەش لە کاتێکدایە لە ساڵانی ڕابردوودا پڕۆسەی دروستکردنی میوزیک بۆ یارییە کۆمپیوتەرییەکان پێشکەوتنی زۆری بەخۆیەوە بینیوە، بەجۆرێک بۆ ئەم مەبەستەش گرووپ و تیمی تایبەتمەند لە بواری دیزاینی مۆسیقای یارییەکاندا بەکاردەھێنرێن. ئەم کەسانە کە بە تایبەتی سەرنجیان لەسەر پرسی دروستکردنی پارچە موزیکەکانە، کۆمەڵێک مۆسیقای باکگراوند و گۆرانی باکگراوند بەپێی پرەنسیپە پیشەیییەکانی نواندنی دەنگی و ھاوئاھەنگی لەگەڵ چیرۆک و پرۆسەی یارییەکەدا دیزاین و جێبەجێی دەکەن.

## سەرچاوەکان
*
پلەیدێد

**پلەیدەد** ناوی ستۆدیۆیەکی سەربەخۆی یاری دانیمارکییە ، کە ئۆفیسەکەی لە شاری کۆپنهاگنە . ئەم ستۆدیۆیە لە ساڵی ٢٠٠٦ لەلایەن Arndt Jensen و Dino Patti دامەزراوە، و لە ساڵی ٢٠١٠، یەکەم یاری خۆی بە ناوی لیمبۆ لە Xbox Live بڵاوکردەوە، کە پێداچوونەوەی زۆر باشی لێکرا.    بەرهەمێکی دیکەی بەناوبانگی ئەم ستۆدیۆیە بریتییە لە (ئینساید).  

## سەرچاوەکان

* 

 

پۆل:کۆمپانیاکانی پەرەپێدانی کایەی ڤیدیۆیی
پۆل:کۆمپانیاکانی دانمارک
پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ٢٠٠٦
شی ھاڵک

**شی ھاڵک** بە ناوی ڕاستەقینەی **جێنیفر واڵتەرز** () کارەکتەری سووپەرھیرۆی خەیاڵییە لە کتێبە کۆمیکییەکانی ئەمریکادا کە لەلایەن مارڤێڵ کۆمیکسەوە بڵاوکراونەتەوە. کارەکتەری شێ- *ھالک* لەلایەن نووسەر ستان لی و ھونەرمەند جۆن بوسێما دروست کراوە، بۆ یەکەمجار لە *Wild She-Hulk* #1 (شوباتی ١٩٨٠) دەرکەوتووە. *جێنیفر واڵتەرز* ئامۆزای یەکەمی ڕۆبەرت بروس بانەر یان ھاڵکی باوەڕپێنەکراوە. سەرەڕای جیاوازی تەمەنی پێنج ساڵ، جێنیفر و بروس لە منداڵییەوە وەک خوشک و برایەک پێکەوە گەورە بوون. کاتێک واڵتەرز خوێنێکی زۆری لەدەستدا بەھۆی برینێکی تەقەیەکەوە، خوێنی بەپەلەی لە بروس وەرگرت، لە ئەنجامدا وەشانێکی سووکتری ھالک دروست کرا.

یەکەم دەرکەوتنی سینەمایی ئەم کارەکتەرە لە گەردوونی سینەمایی مارڤێڵ و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی *[[شی ھاڵک: پارێزەری ڕێسا|شی ھاڵک]]* (٢٠٢٢) لە خزمەتگوزاری دیزنی پڵەس، کە تاتیانا مەزلانی ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت.

وەکو ھاڵک،  *شی-ھاڵک* ھێز و خێرایی و بەرگەگرتن و چالاکی و چاکبوونەوەی خێرا و بەرگەگرتنی سەروو مرۆیی ھەیە. لە ڕواڵەتدا، شی-ھۆڵک خاوەنی ھێزی سەرووی زۆرە و دواتر، بە مەودایەکی دوور، کاتێک باری دەروونی بە ڕادەیەکی پێویست لەبارە، لە ڕووی جەستەیییەوە بە بەھێزترین کارەکتەری مێینە لە گەردوونی مارڤێڵ کۆمیکس دادەنرێت. بە پێچەوانەی بروس بانەر، نزیکەی ھەمیشە زیرەکی و کەسایەتی ڕاستەقینەی خۆی وەک شی-ھالک دەپارێزێت. ھەروەھا توانای گۆڕینی ھەیە لە شی-ھاڵکەوە بۆ *جێنیفر واڵتەرز*, بەڵام ھەمیشە توانای کۆنترۆڵکردنی گۆڕانکارییەکەی نییە. شی ھالک ھونەرمەندێکی جەنگی پیشەگەرە و لەلایەن کارەکتەرەکانی وەک کاپتن ئەمریکا و گامۆرا ڕاھێنراوە. تەنانەت جێنیفر واڵتەرزیش لە باری سروشتی خۆیدا بە ڕادەی پێویست لێھاتوویی لە ھونەری جەنگیدا ھەیە و لەم بوارەدا توانای شەڕکردنی لەگەڵ کەسانی گەورەتر لە خۆی ھەیە.

ھەروەھا سکارلێت ویچ سیحرێکی لەسەر شی-ھالک داناوە بۆ ئەوەی کەس نەتوانێت زیانی پێ بگەیەنێت و ناوی جێنیفر واڵتەرز بناسێنێت. بەڵام کاریگەرییە لاوەکییەکانی ئەم جادووە وای لە جێنیفر کرد داوای یارمەتی لە دکتۆر ستڕەینج بکات بۆ لابردنی ئەو جادووە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کۆمیکەکان دەربارەی ژنان
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکانی لۆس ئەنجلۆس
پۆل:ئەو کارەکتەرانەی لەلایەن ستان لی دروستکراون
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای ناوەکی یان تیشکدانەوەیان ھەیە
پۆل:گۆڕانکارییەکانی کۆمیکی مارڤڵ
ھاڵکی باوەڕپێنەکراو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)

***ھاڵکی باوەڕپێنەکراو*** () زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە کە لەسەر بنەمای کارەکتەری مارڤێڵ کۆمیکس ھالک دروست کراوە. زنجیرەکە لە تۆڕی تەلەڤیزیۆنی سی بی ئێس پەخشکرا و بیل بیکسبی ڕۆڵی دکتۆر دەیڤید بانەر و لو فێریگنۆ ڕۆڵی ھالک و جاک کۆلڤین ڕۆڵی جاک مەکگی گێڕا.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:بەرنامەکانی سی بی ئێس
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان
پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی سی بی ئێس
خولی نایابی کەنداوی فارس

**خولی نایابی کەنداوی فارس** () ھەروەھا ناسراو بە **خولی نایابی ئێران** () بەرزترین بەشی پیشەگەرانەی تۆپی پێ لە ئێرانە کە بە ڕکابەریی ١٦ یانە بەڕێوە دەچێت. ھەموو ساڵێک یانەی براوە دەبێتە پاڵەوانی تۆپی پێی ئێران و دوو یانەی خوارە دەکەونە خولی ئازادەگان.

لە ساڵی ٢٠١٣ەوە خولەکە لە ١٦ یانە پێکھاتووە. براوە و پلەی دووەمی خولی نایابی کەنداوی فارس لەگەڵ پاڵەوانی خولی حەزفی بۆ قۆناغی کۆمەڵەکانی خولی پاڵەوانەکانی ئاسیا سەردەکەون. یانەی سێیەمی خولەکە بۆ قۆناغی پلەی ئۆفی خولی پاڵەوانەکانی ئاسیا سەردەکەوێت. دوو یانەی خوارەوەی خولەکە بۆ خولی ئازادەگان دادەبەزن. یانەی پێرسپۆلیس سەرکەوتووترین یانەی خولە کە ٨ نازناوی بردنەوەی لە دوای شێوەی نوێ بەدەستھێناوە کە دەکاتە کۆی گشتی ١٥ بردنەوە.

## پاڵەوانەکان
زۆرترین بەدەستھێنانی پلەی یەکەم ھەتا سێیەم لە ٢٢ وەرزی خولی نایاب لەلایەن یانەکانی ئیستقلال (١٧ جار)، پێرسپۆلیس (١٣ جار) و سپاھان (١١ جار) بووە. پێڕستی یانە سەرکەوتووەکان بەپێی پلە بەدەستھاتووەکان بەو جۆرەیە:

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وێبگەی فەرمی

پۆل:کەنداوی فارس
پۆل:وەرزش لە ئێران
پلەیستەیشن ڤیتا

**پلەیستەیش ڤیتا** کۆنسۆڵێکی یاری دەستییە کە لەلایەن کۆمپانیای سۆنی بەرھەم ھێنراوە و پێشکەش دەکرێت. ئەم کۆنسۆڵە یارییە دەستییە لە ڕاستیدا جێنشینی کۆنسۆلی یارییە دەستییەکانی پێشووی سۆنییە کە ناوی پلەیستەیشن بوو. ئەم پلەیستەیشە دەستییە لە ساڵی ٢٠١١ لە ژاپۆن و لە ساڵی ٢٠١٢ لە وڵاتانی دیکە بڵاوکرایەوە. یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی ئەم بەرھەمە خاوەنی دوو دەستە ئەنالۆگ و مۆنیتەری شاشەی تاچ OLED ی ٥ ئینجە. پلەیستەیشن ڤیتا ئاسانکارییەکانی وەک بلوتوز و وای فای و سێ جی ھەیە و پرۆسێسەرێکی چوار ناوەکی بەھێزی ھەیە. دیزاینی گشتی پلەیستەیشن ڤیتا ھاوشێوەی دیزاینی کۆنسۆلی دەستی پێشووی سۆنییە.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:بەرھەمەکان، ناساندنی ٢٠١١
پۆل:کۆنسڵەکانی سۆنی
پۆل:کایەکلێکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:پلەیستەیشن (بڕاند)
یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣

**یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣** یارییەکی تۆپی پێ بوو بۆ دیاریکردنی براوەی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣  . یارییەکە لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣ لە یاریگای ماراکانا لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە نێوان  بەڕازیل و ئیسپانیا بەڕێوەچوو  .   بەرازیل بە گۆڵەکانی فرێد و نەیمار بە ئەنجامی ٣-١ لە ئیسپانیای بردەوە، بەم شێوەیەش ژمارەی پێوانەیی ئیسپانیای شکاند کە ٢٩ یاریی بەبێ دۆڕان ئەنجامدا. ئەم یارییە پێنجەم یاری بەڕازیل بوو لە یاریی کۆتاییی(دوای ساڵانی ١٩٩٧ و ١٩٩٩ و ٢٠٠٥ و ٢٠٠٩ ). لە کاتێکدا یەکەمین بەشداری ئیسپانیا بوو لە یاریی کۆتاییی. بەم بردنەوەیە بەڕازیل سێیەم جار لەسەریەک جامی کیشوەرەکانی بردەوە. 

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣

پۆل:جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٣
فەرحان سەعدی

وێنۆک**فەرحان سەعدی** (١٨٥٦–٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٣٧) شەڕکەرێکی فەلەستینی بوو لە کۆمەڵەی عیزەددین قەسسام، بەشداری لە بەرانگاربوونەوەی زایۆنیزم و بەریتانیا کردووە. یەکێک بووە لە سەرکردەکانی شۆڕشی ١٩٣٦ی فەلەستین، دواتر لەلایەن بەریتانییەکان لەسێدارە درا.

## ژیاننامە
شێخ فەرحان لە گوندی ئەلمەزار لە جەنین لەدایک بووە، ھەر لە منداڵییەوە تێکەڵی زانستی ئایینی وکۆبونەوە بووە لەگەڵ پیاوانی ئایینی لە مزگەوتدا، لەنێو خەڵکیدا لەبەر ئەوەی قورئان و فەرموودەی لەبەر بووە پێیان وتوە شێخ فەرحان.

لەپاش دەرچوونی لە زیندان پەیوەندی لەگەڵ عیزەددین قەسسام بەست و پەیوەندی پێوەکرد بۆ ئەوەی لەژێر ئاڵاکەیدا لە شاری حەیفا شەر بکات، دواتریش لە پاش شەھید بوونی عیزەددین قەسسام سەرکردایەتی کۆمەڵەکەی گرتە دەست. شێخ فەرحان بەشێوەیەکی بەردەوام بەشداری خۆپیشاندانی کردووە لە جەنین دژی داگیرکاری بەریتانیا، لە شۆڕشەکەی ساڵی ١٩٢٩ کۆمەڵەیەکی تێکۆشانی دروستکرد بەرامبەر دەسەڵاتدارانی داگیرکار و لێیان یاخی بوو، لەبەر ئەم ھۆیە ھێزەکانی بەریتانیا دەستگیریان کردوو بۆ ماوەی ٣ ساڵ زیندانییان کرد.

شێخ فەرحان خۆی و کۆمەڵێک لە تێکۆشەران ھێرشیان کردە سەر کاروانێکی یەھوودی، کە بەھۆی ئەم ڕووداوە شۆڕشی ساڵی ١٩٣٦ ھەڵسا، دواتر خۆی و کۆمەڵەکەی پەنیان بردە بەر شاخ لەبەر زەبر و زەندی ھێزەکانی بەریتانی، تاوەکو ساڵی ١٩٣٧ ھێزەکانی داگیرکار توانیان دەستی بەسەر دابگرن.

## سێدارەدان
وێنۆک|پێش لە سێدارەدانی شێخ فەرحان ساڵی ١٩٣٧
لە پێناو فەلەستین شێخ فەرحان سەعدی گەورە و سەرکردەی جووڵانەوەی بەرگریکارانی فەلەستینی دژی داگیرکاری بەریتانی و چەتەکانی زایۆنی دوای ٣ ڕۆژ لە دادگاییکردنی ڕووکەشی لەلایەن دەسەڵتدارانی داگیرکاری بەریتانی لە ٢١ی ڕەمەزان ساڵی ١٣٥٦ کۆچی بەزمانی بەڕۆژوو لە تەمەنی ٨٠ ساڵیدا لە فەلەستین لە سێدارەدرا. 

## سەرچاوەکان

پۆل:فەلەستین
پۆل:شۆڕشگێڕەکان
پۆل:١٩٣٧
پۆل:شۆڕشگێڕانی لەسێدارەدراو
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٨٦٠
پۆل:مردووانی ١٩٣٧
پۆل:خەلکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی
پۆل:خەڵکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی
چێرگ

**چێرگ** (ناوی زانستی: Otis tarda) مەلێکی دەشتیی گەورەیە. ئەم پەلەوەرە لە دەشتەکان و کێڵگەکاندا ھێلکە دەکات و جووجەڵەکانی گەورە دەکات. ژینگەی چێرگ بریتییە لە لە باکووری مەغریب و باشوور و ناوەڕاستی ئەوروپا و تا دەگاتە ئاسیای ناوەڕاست. لە ساڵی ١٩٩٦ەوە وەک جۆرێکی لە مەترسیی لەناوچووندا لە لیستی سووری IUCNدا تۆمار کراوە. یەکێک لە دوایین ژینگەکانی ئەم پەلەوەرە لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا ناوچەی دەشتی سووتاوە لە نزیکی بۆکان لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بەپێی ئامارێک ژمارەی ئەم پەلەوەرانە لە وڵاتی ئێران ھاتووەتە ژێر ٣٠ دانە و ھەمووی ئەوانەی ماون لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان دەژین. 

## سەرچاوەکان

پۆل:ئای یوو سی ئێن لیستی سووری جۆرە لاوازەکان
پۆل:مەلەکانی کوردستان
پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
پۆل:جۆرە مەترسیدارەکانی پێڕستی سووری ئای یوو سی ئێن
پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە
مەلا حەبیبوڵڵا

**مەلا حەبیبوڵڵا** پیاوێکی ئایینی بێتاوانی ئەفغانی (پەشتوون) بوو کە لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢ لەلایەن ئەمریکییەکانەوە ئەشکەنجە درا.

پشکنینی جەستەی حەبیبوڵڵا دوای دوو ڕۆژ لە مردنی ئەنجامدرا، و مردنەکەی وەک کوشتن پۆلێنکرا. پزیشکێک دەڵێت ھۆکاری مردنەکەی «ئیمبۆلیزمی سییەکان بووە بەھۆی برینداربوونی ھێزی بێدەنگ بۆ قاچەکان». ئەمریکییەکان سەرەڕای زانینی مردنی حەبیبوڵڵا بەردەوام بوون لە بەکارھێنانی سزاکە و دوای چوار ڕۆژ، دووەم ئەفغانی بە ناوی دڵاوەر یەعقووبی لە ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢ لە ھەمان بارودۆخدا کۆچی دوایی کرد. ئەو پزیشکەی پشکنینی دلاوەری کردووە، ئاماژەی بەوەکردووە، ئەویش زیانی ھاوشێوەی بە پیاوێک بینیوە کە قاچەکانی بە پاسێکدا کەوتووە.

ھەموو ئەو ١٥ ئەمریکییەی کە حەبیبوڵڵایان کوشتووە، سزایەکی زۆر سووکیان وەرگرتووە و بە خێرایی لە زیندان ئازادکراون.

## ھەروەھا ببینن
* دڵاوەر یەعقووبی
* عەبدولوەلی ئەفغانی

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووانی ٢٠٠٢
ھاڵکی باوەڕپێنەکراو (تراکی دەنگی)

ساوند تراکی فیلمی *[[ھاڵکی باوەڕپێنەکراو (فیلم)|ھاڵکی باوەڕپێنەکراو]]* ە کە لەلایەن کرایگ ئارمسترۆنگەوە ئامادەکراوە. کرایگ ئارمسترۆنگ ڕێکخەری فیلمی Massive Attack بوو کە دەرھێنەری گرووپێک بوو کە لویس لێتێریێر زۆر حەزی لێ بوو و ھاوکاری لەگەڵ کردبوو لە فیلمی *Unleashed* لە ساڵی ٢٠٠٥. ئارمسترۆنگ یەکەم ھەڵبژاردەی دەرھێنەرەکە بوو، ئەمەش مارڤێڵی سەرسام کرد، چونکە نەیاندەزانی کاری بۆ فیلمی ئەکشنیش کردووە و ئێستاش ھاتووە کە ئاواز بۆ ئەم فیلمە دادەڕێژێت.

## سەرچاوەکان
*
کیلیان مێرفی

**کیلیان مێرفی** () ئەکتەرێکی ئێرلەندییە. یەکەم دەرکەوتنی پیشەگەرانەی خۆی لە شانۆنامەی «دیسکۆ پیگز» لە ساڵی ١٩٩٦ی «ئەندا والش» ئەنجامدا، ھەروەھا لە فیلمێکی وەرگێڕدراوی سەر شاشە لە ٢٠٠١ بە ھەمان ناو بەشداربوو. فیلمە سەرەتایییە دیارەکانی بریتین لە: فیلمی ترسناکی دوای ٢٨ ڕۆژ (٢٠٠٢)، کۆمیدیای ڕەشی ئینتەرمیسیۆن (٢٠٠٣)، ھەستبزوێنی چاوی سوور (٢٠٠٥)، درامای جەنگی ئێرلەندی «ئەو بایەی کە جۆ دەھەژێنێت» (٢٠٠٦) و فیلمی ھەستبزوێنی تیشکی خۆر (٢٠٠٧). لە فیلمی کۆمیدی-درامی نانی بەیانی لەسەر پلۆتۆ (٢٠٠٥)، ڕۆڵی ژنێکی ڕەگەزگۆڕاوی ئێرلەندی بینیووە؛ کە بووە ھۆی ئەوەی پاڵێوراو بێت بۆ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦
پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو
پۆل:زیندووان
پۆل:ڕێبازەکانی ئەکتەران
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی باشترین ئەکتەری فیلمی دراما
پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری ئەی ئەی سی تی ئەی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری بافتا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی نمایشی نایاب لەلایەن ئەکتەری پیاو لە ڕۆڵێکی پێشەنگی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر
پۆل:باشترین ئەکتەرانی براوەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ئەی ئەی سی تی ئەی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشی نایابی کاستێک لە فیلمێکی سینەماییدا
یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧

**یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧** یارییەکی تۆپی پێ بوو بۆ دیاریکردنی براوەی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧, دەیەمین و کۆتا خولی جامی کیشوەرەکانی فیفا کە لەلایەن فیفا ڕێکخرابوو . یارییەکە لە یاریگای کرێستۆڤسکی لە شاری سەنت پیتەرزبورگ لە ڕووسیا لە ٢ی تەمموزی ٢٠١٧   لە نێوان هەڵبژاردەی تۆپی پێی چیلی و ،  و ئەڵمانیا بەڕێوەچوو.  ئەڵمانیا بە گۆڵێکی بێ بەرامبەر سەرکەوتنی بەدەستهێنا و یەکەم و تاکە نازناوی جامی کیشوەرەکانی فیفای بەدەستهێنا.  ئەمە دوایین یاری پاڵەوانیەتییەکە بوو دواتر بەبڕیاری فیفا هەڵوەشایەوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* سایتی فەرمی
* بەڵگەنامەی فەرمی و بەڵگەنامەی یارییەکان (ئەرشیف)
* وێنەکان (ئەرشیف کراون)
* گرینگترین شتەکانی یارییەکە (ئەرشیڤ کراوە)
* MatchCast (ئەرشیڤ کراوە)
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی چیلی

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی چیلی** (    ) نوێنەرایەتی چیلی دەکات لە پێشبڕکێ نێودەوڵەتییەکانی تۆپی پێی پیاوان و لەلایەن لەلایەن فیدراسیۆنی تۆپی پێی چیلی سەرپەرشتی دەکرێت. کە لە ساڵی ١٨٩٥ دامەزراوە.    چیلی لە نۆ پاڵەوانێتی جامی جیھانیی فیفا بەشداری کردووە و میوانداری جامی جیھانیی فیفای ١٩٦٢ بووە و تێیدا پلەی سێیەمی بەدەستهێناوە، ئەمەش باشترین ئەنجامی هەڵبژاردەکەیە لە جامی جیهانیی فیفا.

چیلی یەکەم نازناوی جامی ئەمریکای لەسەر خاکی خۆی لە جامی ئەمریکای ٢٠١٥ بەدەستهێنا و لە یاری کۆتاییدا لە ئەرژەنتینی بردەوە. لە جامی کوپا ئەمریکای سەدە ساڵی دواتر لە ئەمریکا سەرکەوتنی بەدەستهێنا و  بۆ جارێکی دیکە نازناوەکەی بەرزکردەوە. لە ئەنجامی بردنەوەی جامی ئەمریکای ٢٠١٥، بەشداری  جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٧ كرد، کە تێیدا پلەی دووەمی بەدەستهێنا، لە دوای ئەڵمانیا, لە یەکەم یاریدا.

## سەرچاوەکان

## بەستەری دەرەکی

* ماڵپەڕی فەرمی هەڵبژاردەی تۆپی پێی شیلی
* وێب سایتی هەڵبژاردەی تۆپی پێی نیشتمانی لە ANFP 
* پڕۆفایلی فیفای چیلی
* ئەرشیفی ئەنجامەکانی RSSSF 1910–2003
* ئەرشیفی RSSSF لە زۆربەی یاریزانانی کاپ و بەرزترین گۆڵکاران

پۆل:تیمەکانی تۆپی پێی یەکێتی نیشتمانی ئەمریکای باشوور
پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ڕووسیا

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ڕووسیا** () نوێنەرایەتی ڕووسیا دەکات لە تۆپی پێی نێودەوڵەتی پیاوان. لەلایەن لەلایەن فیدراسیۆنی تۆپی پێی ڕووسیاوە سەرپەرشتی دەکرێت. ھەرچەندە لە ساڵی ١٩١٢ەوە ئەندامی فیفا بووە (وەک ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا پێش ساڵی ١٩١٧، وەک کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا لە ساڵانی ١٩١٧–١٩٢٤ و وەک یەکێتی سۆڤیەت لە ساڵانی ١٩٢٤–١٩٩١)، بەڵام ڕووسیا بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٥٨ بەشداری جامی جیھانیی فیفا کرد. ١١ جار سەرکەوتنیان بۆ پاڵەوانێتییەکە بەدەستھێناوە، باشترین ئەنجامیشیان لە ساڵی ١٩٦٦ پلەی چوارەمی بەدەستھێناوە. ڕووسیا لە ساڵی ١٩٥٤ەوە ئەندامی یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپایە. لە ساڵی ١٩٦٠ یەکەم خولی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بەدەستھێنا و لە ساڵانی ١٩٦٤ و ١٩٧٢ و ١٩٨٨ پلەی دووەمی بەدەستھێنا. لە دوای ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتی سۆڤیەتەوە باشترین ئەنجامی ڕووسیا لە ساڵی ٢٠٠٨ بوو، کاتێک تیپەکە پلەی سێیەمی بەدەستھێنا. لە ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢ بە پێی «ڕاسپاردە»ی لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتی (IOC)، فیفا و یوفا بەشداریکردنی ڕووسیایان لە پێشبڕکێکانیان ڕاگرت. یەکێتی تۆپی پێی ڕووسیا تانەیان لە قەدەغەکردنی فیفا و یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپا دا لە دادگای ناوبژیوانی وەرزشی و دادگای نێودەوڵەتیش قەدەغەکردنەکەی پشتڕاستکردەوە و نەیتوانی داواکەی بباتەوە. لەو کاتەوە تا ئێستا چەندین یاری دۆستانەیان بەرامبەر ھەڵبژاردەکانی ئاسیا ئەنجامداوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ماڵپەڕی فەرمی
* پرۆفایلی فیفا
* پرۆفایلی یوفا
* ھەڵبژاردەی نیشتمانی ڕووسیا 
* ھەڵبژاردەی نیشتمانی ڕووسیا  
* تیپە نیشتمانییەکانی تۆپی پێی ڕووسیا ١٩١٢– 
* ھەڵبژاردەی نیشتمانی تۆپی پێی ڕووسیا
* ھەڵبژاردەی ھەڵبژاردەی ڕووسیا ١٩١٢- ١٩١٢. 
* ئەرشیفی ئەنجامەکانی RSSSF 1912–2003
* ئەرشیفی RSSSF لە زۆربەی یاریزانانی کاپ و بەرزترین گۆڵکاران
* ئەرشیفی مۆندیالی پلانێت لە ئەنجامەکانی مۆندیال
* ئەرشیفی مۆندیالی پلانێت لە پێکھاتەکانی مۆندیال
* ئەرشیفی مۆندیالی پلانێت لە ئەنجامەکانی پاڵاوتنەکانی مۆندیال
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نیوزیلاند

**ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پیاوانی نیووزیلاند** نوێنەرایەتی نیوزلەندا دەکات لە پێشبڕکێ نێودەوڵەتییەکانی تۆپی پێی پیاوان. تیپەکە لەلایەن دەستەی بەڕێوەبەری تۆپی پێی نیوزیلاند (NZF) بەڕێوەدەبرێت، ئەندامی فیفا و یەکێتی تۆپی پێی ئۆقیانووس (OFC)یە. ھەڵبژاردەکە بەشداری کردووە لە پاڵەوانێتییەکانی جامی جیھانیی فیفا لە ساڵانی ١٩٨٢ و ٢٠١٠ و جامی کیشوەرەکانی فیفا لە ساڵانی ١٩٩٩ و ٢٠٠٣ و ٢٠٠٩ و ٢٠١٧.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* تۆپی پێی نیووزلەندا
نووس

**نووس** یا **نۆس** (بە یۆنانی: νοῦς)، کە ھەندێ جار بە ھاوسەنگی ئاوەز یا ژیری ڕەچاو دەکرێ، لە فەلسەفەی کۆنی یۆناندا، ئاماژە بەو توانایییەی زەینی مرۆڤ دەکات کە بۆ تێگەیشتن لەوەی دروست و واقیعییە، پێویست و زەروورە. 

لە فەلسەفەدا، «فام» و «زەین» و، بڕێ جاریش «ھزر» یا «ئاوەز» (بە مانای ئەو شتەی کە دەئاوەزێ، نەک کاری ئاوەزان) -ی پێ دەوترێ. ھەروەھا، وەک پێحەسیان و پێزانینێک وەسف کراوە کە لە ناو زەیندا ڕوو دەدات. ئەوەش وتراوە کە مانا سەرەکییەکەی شتێکە وەک ئاگایی. دەکرێ ڕۆڵی لە یۆنانی کۆندا لەگەڵ مانای ئەمڕۆی وشەی بیناودا ھەڵبسەنگێنرێ. 

لە کارە بەبایەخەکانی ئەرەستوودا، کە سەرچاوەی سەرەکیی مانا فەلسەفییەکانی دوای خۆیانن، نووس بەوردی لە ھەستپێکردن و خەیاڵ و ئاوەز جیا کراوەتەوە، ئەگەرچی ئەم وشانە لە نزیکەوە پێکبەستراوی و لێکگرێدراوییان ھەیە. وا دیارە وشەکە پێش ئەرەستوو لە لایەن فەیلەسووفانی سەرەتایییەوە دانرابێ، وەک پارمێنیدیس کە زۆربەی بەرھەمەکانی ون و لەناوچوون. لە باسەکان و وتووێژەکانی پاش ئەرەستوو، سنووری نێوان ھەستپێکردن و تێگەیشتن لە ھەستپێکراو و ئاوەزان ھەمیشە لەگەڵ پێناسەکانی ئەرەستوودا یەک ناگرێتەوە، ھەرچەند کە ئەو زاراوانەی ئەو دایناون کاریگەر و بەبایەخ ماونەتەوە. 

لە سیستمی فەلسەفیی ئەرەستوودا، نووس ئەو ئاگایییە یا ئەو تێگەیشتوویییە بنەڕەتییەیە کە ڕێگە بۆ مرۆڤ دەکاتەوە تا لە بابەت شتەکانەوە ئاقڵانە بیر بکاتەوە. ئەمە بۆ ئەرەستوو جیاواز بوو لە ڕێکخستنی ھەستپێکراوەکان و بیرھێنانەوە، کە لە گیانلەبەرانی تریش دەوەشێتەوە. ئەو باسی «نووس»ی دەبردەوە بۆ ئەوە کە چۆن زەینی مرۆڤ بە شێوەیەکی گونجاو و شیاوی ڕاگەیاندن پێناسەکان دیاری دەکات و، ئاخۆ پێویستە مرۆڤ لە سکی دایکەوە ھەندێ لێھاتووییی تایبەت لەگەڵ خۆیا بێنێ تا بتوانێ لە پۆلەکان و کاتەگۆرییە تێکڕایییەکان تێ بگات یا نا؟ ھەر بەم بۆنەوە، ھەندێ جار لە فەلسەفەی سەدەکانی ناویندا، وا بەڵگە دەھێنرایەوە کە «نووس»ی تاکەکەس پێویستی بە یارمەتیی جۆرێکی خوایی یا مەعنەوی ھەیە. ھەروەھا، دەوترا نووس یا ھەمان تێگەیشتن لە مرۆڤدا بە چەشنێ ھەر لەم نووسە گەردوونییەوە چەکەرەی کردووە. ڕوونکردنەوەگەلێکی وەک ئەمانە، لە سەدەکانی ناویندا، کاریگەر بوون لە پەرەسەندنی پاساوەکانی خوا و نەمریی ڕۆح و تەنانەت جموجووڵی ئەستێرەکانیشدا. 

## سەرچاوەکان
Nous

پۆل:ژیری
پۆل:ئەفلاتوونیزمی نوێ
پۆل:ھەبوونناسی
پۆل:ئەفلاتوونیزم
پۆل:ئاوەزان
عومەر مەتین

**عومەر میر سدیق مەتین** (بە پەشتۆ: ***عمر میر صديق متين***؛ ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٨٦ – ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦) پیاوێکی ئەفغانییە و لە ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦ لە یانەیەکی شەوانەی هاوڕەگەزەکان لە ئۆرلاندۆی ویلایەتی فلۆریدا ٤٩ کەسی کوشت و ٥٣ کەسی دیکەی بریندارکرد، پێش ئەوەی لە تەقەکردن لەگەڵ پۆلیسدا بکوژرێت.

## ژیان
لە 16ی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٨٦ لە نیویۆرک لەدایکبووە. دایک و باوکی پەشتوون بوون و لە ئەفغانستان لەدایکبوون. باوکی میر سەدیق مەتین لە ساڵانی هەشتاکانی سەدەی ڕابردوو لە ئەفغانستانەوە هاتۆتە ئەمریکا. و لە ١٧ی تشرینی دووەمی ١٩٨٩ بووەتە هاووڵاتی ئەمریکی. میر سدیق مەتین خاوەنی کەناڵی تەلەفزیۆنی «پەیامی ئەفغان» بوو، کە تێیدا ڕقی خۆی لە پاکستان دەربڕی. ناسیۆنالیستە پشتونەکان ڕقیان لە پاکستانە بەهۆی داگیرکردنی خاکی پەشتونەکانی پاکستان. عومەر خاوەنی ٣ خوشک و برا. دوای ئەوەی بۆ چەند ساڵێک لە نیویۆرک گەورە بووە، لەگەڵ خێزانەکەیدا ڕوویان لە فلۆریدا کردووە لە ساڵی ١٩٩١. خێزانەکەی بە تەنها موسڵمان وەسف کرا بە ناو، بەڵام ئایینی نەبوون.

مەتین جارێک لە مانگی ئازاری ٢٠١١ و بۆ جاری دووەم لە مانگی ئازاری ٢٠١٢ سەردانی سعوودییەی کردووە. سەردانی مەککە و مەدینەی کردووە. هەروەها چووەتە ئیمارات. بەرپرسانی سعودیە هاوکاری ئێف بی ئای یان کرد بۆ لێکۆڵینەوە لە گەشتەکانی مەتین.

لە ساڵی ٢٠١١ مەتین لە ماڵپەڕێکی ئۆنلاین هاوسەرەکەی نووڕ زاهی سەلمانی ناسی و لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١١ ئەو دووانە لە کالیفۆڕنیا هاوسەرگیریان کرد. نووڕ سەلمان لە کالیفۆرنیا گەورە بووە، وەک کچی کۆچبەرە فەلەستینییەکان. لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠١٥ عومەر مەتین بەجێدەهێڵێت، لە کاتی کۆچی دواییدا عومەر مەتین کوڕێکی تەمەن سێ ساڵانی لەگەڵ نووڕ سەلمان هەبووە.

عومەر مەتین هەمیشە لە منداڵییەوە بیری ڕەگەزپەرستی و هۆمۆفۆبی دەربڕیبوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:مردووانی ٢٠١٦
پۆل:ئەندامانی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)