ھیدرۆجینی شل

ھایدرۆجینی شل(LH2) لە حالەتی شلێتی دایە لە جۆرەکانی ھایدرۆجین  .ھایدرۆجین لە سروشت  لە گەردیلەی H2  ھاتووە.

بۆ ئەوەی دەرکەوێ وەک شل H2 دەبێ سارد بکرێت لە ژێر ٣٣ کلڤن. بۆ ئەوەی بە تەواوی ببێت بە شل  بێئەوەی چونە ژورەوەی پەستانی ئەتمۆسفیر.H2 پێویستی بە F: 423.17-  بۆ ئەوەی سارد بکرێت بۆ ٢٠.٢٨ کلڤن لە جۆرە ناودارە .و بۆ بەدەستھێنانی شلەی ھایدرۆجین پێویستمان بە پەستانە لە مەکینەی دەرەکی و بەکارەھێنانی  و بەکاردێت  بح خەزن کردنی ھایدرحجین .وەک گاز خەزن کردنی مساحەیەکی کەمتری پێویستە وەک لە  گاز گەرمی ئاسایی و پەستان.چری شلە زۆر کەمە بەراورد لەگەل بەنزین.دەتوانرێ بەدەست بێنرێت وەک شل لە پەرەپەستان و گەرمایی دابراو  .

دوو جۆر سپین ھایدرۆجینمان ھەیە :

شلەی ھایدرۆجین پێکھاتوە لە ٩٩.٧٩٪‏

پارەھایدرۆجین لەگەل ٠.٢١٪‏ ۆرفۆھایدرۆجین

## مێژوو
لە ١٨٨٥ زیگمونت فلۆرێنتی رۆبکەوسکی رایگەیاند ھایدرحجین گەرمکراوی ٣٣ Nbsp ک: پەستان ١٣.٣ئەتمۆرسفیر لەگەل بۆیلینگ پۆینت ٢٣.

ھایدرۆجین راگەیەندرا لەلایەن جەیمس دێوار لە سالی ١٨٩٨ لەگەل ساردکەرەوە  و ڤەکیوم فلاسک. یەکەم جار بوو لە ھایدرۆجینی شک و ۆارەھایدرۆجین داھێنرا لەلایەن پۆل ھارتێسک لەگەل کارل فرێدریک بۆنھێفێر لە ١٩٢٩.

## سورانەوەی ئایسۆمەری لە ھایدرۆجین
دوو گەرد لە دیگایدرۆجین دەتوانێ دوو جۆر سورانەوە ھەبێ کە ھەردوو گەرد پارەلێلن ،زحر جێگیرترە لە ۆرفۆھایدرۆجیین ،کە ھەردووکیان پارەلێلن ،لە پلەی گەرمای ژوور ھایدرۆجین لە حالەتی ۆرفۆئایسۆمەری بە ھۆی وزەی گەرمی .بەلام  ۆرفۆ تێکەلاو دەبێ تەنھا لە گەرمای نزم .بە ھێواشی دەچێتە حالەتی تر و دە بێتە پارە ئایسۆمەر . لە وزەی زۆر کە بلاو دەبێ گەرمایی وا لە شلە دەکات بکولێت بۆ دورکەوتنەوە لە دەستدانی شلە لە ماوەیەکی زۆری لە  خەزانە. بۆیە لە نێودەولەتی ناسراوە بە پارە ئایسۆمەر بەشێکە لە وەبەرھێنان.بە بەکارھێنانی کاتەلیست وەک ئاسن  ئۆکسید  کاربحنی چالاک   کانزا نیکل .

شلەی ھایدرۆجین ناوبانگە بە  شلەی ساروخ  بەنزین بۆ ساروخ لە ناسا و قواتی ئاسمانی ئەمریکا ژمارەیەکی زۆر  شلە ھایدرحجین بەکاردێ لە خەزان  کە مساحەکەی ٣.٨ ل .زۆربەی ساروخەکان بەنزینیان ھایدرحجینی شلە .سەرەتا سارد دەکرێ لە نوزل لەگەل پارچەی تر تێکەلاو دەکرێ  لەگەل ۆکسیدایزێر .زۆر بەی جار شلە ۆکسجین دەاوتێت بۆ بەرھەمھێنانی ئاو  و ترایسیس لە ۆزۆن  و ھایدرۆجین  . پراکتیکال H2-O2 ساروخ  محرک بە بەنزین دەولەمەندە بۆ ئەوەی گزۆز ھەندێک نەسوتاوی ھایدرۆجینی ھەبێ . بۆ خیاد بونی سوتان  و نوخل .لەگەل زیاد بونی قەبارەی  گەردەکان  لە گزۆز. ئەوە بە راستی وا دەکات زیاد بونی ئیمپولس. 

شلە ھایدرۆجین بەکاردێ وەک بەنزین لە بۆ محرک IC یان جانەی بەنزین.جۆری ٢١٢ سوبمەرین،جۆری ٢١٤ سوبمەرین لەگەل ئەوەی کە سیارەی ھایدرۆجین دروستکراوە بە بەکارھێنانی ئەم جۆرە ھایدرۆجینە وەژ BMW  بە ھۆی یەکسانی دروستکەرەکان دەتوانن ھەندێک جار مۆدیفای بکەن و بلاوی بکەنەوە  ئەو پێداویستیانە  لەگەل سیستەم دیساینەر بۆ گازی سروشتی .ھەرچەند بە ھۆی کەمی بارستایی وزە. بارستایی ھایدرۆجین پێویستی بە جێگای گەورە ھەیە .ھەرچەند راستەوخۆ بچێتە ژوورەوە بەکاربێت  گاز تەئسیری ھەیە و ھامپەرس بەرزکراو ھەناسەدان و زیادبوونی  لە دەستدانی مزەخە.

شلە ھایدرۆجین ھەروەھا بەکاردێ بۆ سارد کردنەوەی نیوترۆن بۆ ئەوەی بەکاربێت لە نیوترۆن سکاتتینگ.لەو کاتەی نیوترۆن لەگەل ھایدرۆجین وەک یەک قەبارەیان ھەیە ،وزە دەگۆرێ لەگەل زۆرترین.لە کۆتایی گەرم کردنی شلە ھایدرۆجین بەکاردێت لە زۆر بوبل چامبەر تاقیکردنەوە.

لە سەرەتا نەوەوی گەرمکراو ئیڤی مایک بەکاری ھێنا شلەی دیوتێریوم ھایدرۆجین-٢بۆ نەوەوی.

## تایبەتیەکان

لە بەرھەمھێنانی لە ۆکسجین بە تەنھا ئەوەیە ئاوی گەرمکراو لەگەک ۆکسجین و لەگەل نایترۆجین .کە دەتوانرێ سارد بکرێ لەگەل ھەندەک شلەی ھایدرۆجین .لەو کاتەی ئاو لە سروشت دۆزرایتەوە..محرک دەسوتێت و دەبێت سفر سوتان. ھەرچەند ئاوی گەرمکراو دەچێتە ئەتمۆسفیر و دەبێتە کارەسات .شلە گاز ھەروەھا رێژەی زیاتری وزەی تێدایە وەک لە گازەلین و گازی سروشتی یان دیزل 

چری شلەی ھایدرۆجین ٧٠.٩٩ گ/ل چری تایبەت تەنھا ٠..٧  و وزەی تایبەت دوو جار زیاترە لە بەنزین .ئەمەش شتێکی تایبەت پێشاندەدات .چری وزە ،زۆر وزە کەمتر.

شلەی ھایدۆجین پێویستی بەکری گێنیک خەزن تەکنەلۆژیا ەھەیە  وەک گەرمی جیاکراوی ھەبێتن و پێویستی بە دەستێکی تایبەتی بۆ کریۆگێنیک بەنزین .ئەوەش وەک  یان زیاتر لە شلە ۆکسجین .ھەرچەند  لەگەل گەرمی دابراوی ھەبێت ئەوە زەحمەتە بۆ ھێشتنەوەی لە گەرمی نزم .و ھایدرۆجین  دەرژێتن ھەروەھا.بلاوی دەکاتەوە بە زۆری وەک کێشەی سەلامەتی وەک شێوەکانی تری ھایدرۆجین،ھەتا وەکو سارد ببێتن . یانیش رەق ببێت کە دەتوانرێ بتەقێندرێتەوە.

سێیەمین  پۆینت ھایدرۆجین لە ١٣.٨١ک ٧.٠٤٢kpa.

## سلامەتی
لەبەر  پلەی گەرمی ساردی .شلەی ھایدرۆجین دەبێتە  سوتانی سارد .ھایدرۆچین وەک شل ئەوە بایۆلۆجیکالی  و تەنھا تەندرەستی مرۆڤ وەک گاز  وەکی ۆکسجین. نەتیجەکەی  اسفیکزێەشین لەبەر ئەوەی جێگیر دربێت ،شلە ھایدرۆجین دەبێت دوور بکرێت لە گەرما و سووتان.

## ھەروەھا ببینە

پۆل:ھایدرۆجین