open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
خانەشان

**خانەشان** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری تەڵاتەپە، ناوچەی نازی، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## جوگرافیا

**خانەشان** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ دەریاچەی ورمێ. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی حیسار سپورغان.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ دەریاچەی ورمێ. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی دوویران.

## دانیشتوان

* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٤٨) کەس و (١٢٩) خێزان بووە.
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە ئازەری پێکھاتووە.
* بە ئازەری دەدوێن.

## ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(شیعە)پێکھاتووە.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی ورمێ
ورمێ
ورمێ
پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
کۆمەڵەی ڤێرجین

وێنۆک|لۆگۆی ڤیرجین
وێنۆک|وێنەیەکی بارەگای ڤێرجین

**کۆمەڵەی ڤێرجین** (بە ئینگلیزی: Virgin Group) کۆمەڵەیەکی بەڕیتانی سەرمایەیی وەبەرھێنانی جۆراوجۆرە کە کار دەکا بە شێوەیەکی ڕێکخراو، ئەو کۆمەڵەیە سەرکردایەتی دەکرێ لەلایەن ڕیچارد چارڵز نیکۆلاس برانسۆن ملیاردێرەکی بەڕیتانییە کارکردنی سەرەکی لە بواری فڕین و گەشت و گوزارە، لە ساڵی ١٩٨٩ کۆمەڵەی ڤیرجین بوونیادنرا، لە ئێستادا ئەو کۆمەڵەیە بوونی ھەیە لە زۆرترین وڵاتی جیھان و ٤٠٠ کۆمپانیا و بارەگایی ھەیە و بارەگایی سەرەکی لە شاری لەندەنە.

## سەرچاوەکان
* زانیاری لەسەر کۆمپانیا  ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ کۆمەڵەی ڤێرجین.

## بەستەرە دەرەکییەکان
*
ڕیچارد برانسۆن

وێنۆک|وێنەیەکی ڕیچارد لە کۆمپانیای ڤیرجین ئەتلانتیک گڵۆباڵ

**ڕیچارد چارڵز نیکۆلان برانسن** (بە ئینگلیزی: Richard Charles Nicholas Branson) لە ١٨ی تەممووزی ١٩٥٠ لە ئینگلتەرا لە دایک بووە، پیاوەکی بازرگانی بەڕیتانییە سەرۆکی کۆمەڵەی ڤیرجینە کە ٤٠٠ کۆمپانیای تێدایە، برانسۆن کۆمەڵەیەکی ناوەندی تۆمارکردنی دامەزراند لە حەفتایییەکانی سەدەی ڕابردوو بە ناوی ڤیرجین ڕیکۆردس (Virgin Records) پاشان ناوی گۆڕی لۆ ڤیرجین مێگاستۆر (Virgin Megastores) پاشان کردنەوەی ڤیرجین ئەنتلانتیکی تایبەت بە فرۆکەوانی ڕاگەیاند لە ساڵی ١٩٨٤، ڕیچارد لە ڕیزبەندی ٢٤٥مین دەوڵمەندترین کەسە لە جیھان بەپێی لیستی ڕۆژنامەی فۆربسی ئەمریکی بە سەروەتی ٢٫٨ ملیار دۆلاری ئەمریکی.

## سەرچاوەکان
* ڕیچارد برانسۆن ٤ی ئازاری ٢٠٢٠، دەزگایی پێڕستی خوێندنی باڵا

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ڕیچارد برانسۆن لە ماڵپەری IMDb (ئینگلیزی)
* ڕیچارد برانسۆن لە ماڵپەری Encyclopædia Britannica Online (ئینگلیزی)

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دیسلێکسیان هەیە
پۆل:پێدانی بەڵێندەر
پۆل:ئەندامانی فەرمانی ئیمپراتۆریەتی بەریتانی
پۆل:خەڵک لە پیشەسازی بۆشایی ئاسماندا
پۆل:پارێزەرانی بۆشایی ئاسمان
پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دیسلێکسیان ھەیە
ئەمجەد زەھاوی

**ئەمجەد زەھاوی** (١٨٨٢ بەغدا، عێراق - ١٧ تشرینی دووەمی ١٩٦٧) ناوی ئەمجەد کوڕی محەممەد سەعید کوڕی محەممەد فەیزی زەھاوییە، نەوەی سلیمان پاشای گەورەیە. ڕەچەڵەکی دەگەڕێتەوە بۆ خالید کوڕی وەلید، سەرۆکی ڕابیتەی زانایانی عێراق، و سەرۆکی ئەنجومەنی پەروەردەی ئیسلامی، و زانا و بانگخوازی ئیسلامی.

## ژیان
لە ساڵی ١٨٨٢ لە بەغدا لەدایکبووە، دەرسی لەلای بابی و زانایانی سەردەمی خۆی کە بریتین لە مەحموود شوکری ئالوسی، عەبدولوەھاب نائیب، عەباس حیلمی ئەفەندی خوێندووە. ساڵی ١٩٠٦ زانکۆی یاسای لە ئەستەنبول تەواو کردووە و کاری دادوەری لە مووسڵ و بەغدا ئەنجام داوە.

## کارەکان
سەرۆکی ڕابیتەی زانایانی عێراق بووە، و ئەندامی کۆمەڵەی برایەتی ئیسلامی بووە، و لەدامەزرێنەرانی ڕابیتەی زانایانی مسوڵمان. بەمەبستی بەدواداچوون بۆ کاری مسوڵمانان سەردانی ھەر یەک لە میسر، تورکیا، ئوردن، ئیندۆنیسیا، سووریا، لوبنان، پاکستان، ھیندستانی کردووە.

## مردن
لە ١٧ تشرینی دووەمی ١٩٦٧ لەبەغدا کۆچی دوایی کردووە لە گۆرستانی خەیزەران نێژراوە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:خەڵکی بەغدا
پۆل:دادوەرانی عێراقی
پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان
پۆل:زانا کوردەکان
پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٢
پۆل:مردووانی ١٩٦٧
ھان یۆ-ریوم

ھان یۆ-ریوم خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* پەڕەی ھان یۆ ریوم لە بنکەدراوەی فیلمی کۆری

پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣
٦٧٨

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

## سەرچاوەکان


پۆل:ساڵەکان
مریەم قازی

**مریەم قازی** چیرۆکنووس، ڕەخنەگری وێژەیی، چالاکی مەدەنی و بواری مافی ژنان و حەوتەمین کچی قازی محەممەد و مینا قازی بوو. لە ساڵی ١٩٤٥ لە مەھاباد لەدایکبووە. واتا شەش مانگ پێش دامەزراندنی کۆماری کوردستان لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. کۆتایەمین و بچووکترین منداڵی قازی محەممەد بوو.

## ژیان
مریەم قازی دانیشتووی شاری مەھاباد بوو لە بنەماڵەی پێشەوا قازی محەمەد. پسپۆر لەبواری ئەدەبیات و چیرۆكنووس بوو. بۆ ماوەی ٧ ساڵ وەكو نووسەری كەناڵی تەلەفزیۆنی مەھاباد كاری كردووە. مریەم لەگەڵ سەردار بەگی جاف لە تاران ھاوسەرگیری کرد و خاوەنی سێ منداڵ بە ناوەکانی سیروان، سەیران و سۆما بوو. خاوەنی دوو پەرتووکی چیرۆکە بە ناوەکانی *هاتنە ژوور قەدەغەیە* و *زیندە بە گۆڕ*. 

## مردن
مریەم قازی لە ڕۆژی دووشەممە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ لە تەمەنی لە عەممانی پایتەختی ئوردن بەھۆی نەخۆشیی شێرپەنجە کۆچی دوایی کرد. دوای ئەوەی تەرمەکەی لە ڕێگەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانییەوە گەڕێنرایەوە ھەرێمی کوردستان لە ڕێوڕەسمێکدا لە تەنیشت گۆڕی ھاوسەرەکەی (سەردار بەگی جاف) لە کەلاری کۆن بەخاکسپێردرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥
پۆل:مردووانی ٢٠١٨
پۆل:خەڵکی مەھاباد
پۆل:بنەماڵەی قازی
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:ڕۆشنبیرانی کورد
ھاریسو

**لی کیونگ-ئیون** (لەدایکبووی ١٧ی شوباتی ١٩٧٥) ناوی سەر شانۆ ھاریسو (ھانگول: 하리수;  ، ھانجا:河莉秀) مۆدێل، گۆرانیبێژی پۆپ، خانمەکتەری کۆرێکی کۆریای باشوورە 

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* Harisu Official Blog (Japan) 
* 
* 
* Harisu discography at FormulaRecordings 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژەکانی کەی-پۆپ
پۆل:خەڵکی سیۆنگنام
پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمە گۆرانیبێژە پۆپەکانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمە گۆرانیبێژەکانی سەدەی ٢١ەم لە کۆریای باشوور
پۆل:خەڵکی کۆریای باشوور دوور لە وڵاتی خۆیان لە ژاپۆن
پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی چینی
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم
پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنی ترانسجێندەر و ترانسێکشوال
ھیۆ گا-یوون

**ھیۆ گا-یوون** (لەدایکبووی ١٨ی ئایاری ١٩٩٠) خانمەکتەر، گۆرانیبێژی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژەکانی سێئول
پۆل:خانمەکتەرانی سێئول
پۆل:مۆدێلەکانی سێئول
پۆل:ھونەرمەندەکانی چێژبەخشی کیوب
پۆل:ئەندامەکانی فۆرمنت
پۆل:دەرچووانی زانکۆی دۆنگگوک
پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمە گۆرانیبێژەکانی سەدەی ٢١ەم لە کۆریای باشوور
پۆل:گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:کچە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمە گۆرانیبێژە پۆپەکانی کۆریای باشوور
پۆل:گۆرانیبێژانی ریتم و بلوسی کۆریای باشوور
پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خەڵکی گۆیانگ
ھیۆ جونگ-ئیون

**ھیۆ جونگ-ئیون** (بە : لەدایکبووی ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٧) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* eo Jung-eun at Rising Star Entertainment 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٧
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرە منالەکانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
ژیان بەدەم زریانەوە

**ژیان بەدەم زریانەوە** ڕۆمانێکی کوردییە لە نووسینی تەیفوور بەتحایی. بۆ یەکەمجار ساڵی ١٩٩٣ لە ستۆکھۆڵم بڵاو کراوەتەوە.

وێنۆک|ڕووبەرگی چاپی یەکەم
وێنۆک|بەرگی پشتەوەی چاپی یەکەم

## ناوەرۆک
چیمەن کچێکی خەڵکی شاری سنە، داوی شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران و چۆڵکردنی شار لەلایەن پێشمەرگەوە لەگەڵ پێشمەرگە دەکەوێت و دەبێتە ھاوڕێی خەبات. لە ڕێگەی چیرۆکی چیمەنەوە، بارودۆخی سیاسی و کۆمەڵایەتیی ئەوکاتی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و نەورۆزی خوێناوی سنەیش، دەکەوێتە بەر باس.

## کەسایەتییەکان
* چیمەن
* سیامەک
* حەمەڕەش
* حاجی مونسوور
* کاک شەریف
* ئامە
* شوانە
* شیرین
* مزێ
* جەماڵ
* حەسەن
* خەلیل
* نازێ
* مرواری
* حەمە غەریب
* مەعسوومە
* ژیان

## چاپەکان
* چاپی یەکەم: (بەرگی یەکەم) ١٩٩٣ لە سوید
* چاپی دووەم: (بەرگی یەک و دوو) ٢٠١٩

## وەرگێڕانەکان
* ژیلا فەرەجی بەرگی یەک و دووی ڕۆمانەکەی بە ناوی «زندگی در باد» وەرگێڕاوەتە سەر فارسی و ساڵی ٢٠٢٠ لەلایەن چاپەمەنیی ناوەندی فەرھەنگیی ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە لەندەن بڵاو کراوەتەوە.

## کورتە

## سەرچاوەکان

پۆل:ڕۆمانە کوردییەکان
پۆل:کتێبە کوردییەکان
پۆل:ڕۆمانەکان
پۆل:تەیفوور بەتحایی
ھۆنگ ئاھ-ریوم

ھۆنگ ئاھ-ریوم (لەدایکبووی ٢٨ی ئایاری ١٩٨٩) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی سێئول
پۆل:دەرچووانی پەیمانگای ھونەرەکانی سێئول
ھۆنگ ئیون-ھی

**ھۆنگ ئیون-ھی** (لەدایکبووی ١٧ی شووباتی ١٩٨٠) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

*  
* Hong Eun-hee  at Namoo Actors 
* 
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرە منالەکانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور
پۆل:دەرچووانی پەیمانگای ھونەرەکانی سێئول
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
ھۆنگ ئین-یۆنگ

**ھۆنگ ئین-یۆنگ** (لەدایکبووی ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٥) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
ھیۆ یی-جەی

ھیۆ یی-جای (بە کۆری:허이재، ٩ی شووباتی ١٩٨٦) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوور بوو.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 
* 

پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی سێئول
پۆل:خانمەکتەرانی سێئول
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧
ئیمپراتۆریەتیی ماوریا

وێنۆک|نەخشەی ئیمپراتۆریەتیی ماوریا، لە دەورووبەری ٢٥٠ ساڵ پێش زایین.
**ئیمپراتۆریەتیی ماوریا** (بە ئینگلیزی: *Maurya Empire*) دەسەڵاتدارێکی گەورەی باشووری ئاسیا بوو لە سەردەمی ئاسن، لە ساڵی ٣٢٢ پێش زایین لەلایەن چاندراگوپتە ماوریا دامەزرا.  بوونی ئیمپراتۆریەتییەکە مایەوە تاوەکوو ساڵی ١٨٥ی پێش زایین. پاتالیپورتا (ئەمڕۆ دەکاتە شاری پاتنا) وەک ناوەند و پایتەختی دەسەڵات دانرابوو. لە دەرەوەی پایتەخت، ئەوا ئیمپراتۆریەتییەکە بۆ کۆنتڕۆڵکردنی ناوچە فراوانەکەی ئەوا پشتی بە سەرباز و ئەفسەرە دڵسۆزەکانی دەبەست.

لە ماوەی دەسەڵاتداریی فەرمانڕەوا ئەشۆکا، ئەوا ئیمپراتۆرییەتەکە دەسەڵاتی بەسەر زۆربەی ناوچەکانی نیمچەکیشوەری ھیندی هەبوو جگە لە هەندێ ناوچەی باشوور نەبێت.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئیمپراتۆریەتییە پێشووەکان
پۆل:مێژووی بەنگلادێش
پۆل:مێژووی بەنگال
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی سەدەی ٤ەمی پ.ز
ئیبلیس

**ئیبلیس** () بەپێی ئایینی ئیسلام، گەورەی شەیتانەکانە. سەرەتا لە جنۆکە خواپەرستەکان بووە، بەڵام دواتر بەھۆی بێفەرمانیکردنی خوا لە کڕنوش بردن بۆ ئادەم، خوا لە بەزەییی خۆی دەری کرد. ھەروەھا ھۆکاری کرانە دەرەوەی ئادەم و حەوا بوو لە بەھەشتدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:جنۆکە
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:فریشتەکان لە ئیسلامدا
پۆل:فریشتەی کەوتوو
پۆل:شەیتان
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (بەیت لەحم)

**[[مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (جەوف)|مزگەوتی]] عومەر کوڕی خەتتاب** کۆنترین مزگەوتی شاری بەیت لەحمە.

## ناونیشان و مێژوو
مزگەوتەکە بە حەزرەتی عومەر کوڕی خەتتاب ناونرا  کە دووەم خەلیفەی راشدە. ئەم مزگەوتە لە ساڵی ١٨٦٠ دروستکراوە، تا ساڵی ١٩٥٤ لە ژێر ئیدارەی ئوردنی شارەکە بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:چاندی ئیسلامی
پۆل:مزگەوتەکان
پۆل:١٨٦٠
پۆل:نژیاروانیی ئیسلامی
تەسدیق

لە مەنتیقدا، **تەسدیق** بریتییە لەوەی کە شتێک بخرێتە سەر (یا بدرێتە پاڵ) شتێکی تر، وەک تەسدیقی ئەوەی کە «زەوی تەخت نییە» و «زەوی لەگەڕە». بەو شتەی کە شتێکی تر دەخرێتە سەری دەڵێن *بابەت* یا *دانراو* یا *مەوزووع*، وەک «زەوی» لە نموونەکانی پێشوودا. بەو شتەش کە دەخرێتە سەر بابەت دەڵێن *بار* یا *ھەڵگیراو* یا *مەحموول*، وەک «تەخت» و «لەگەڕ» لە نموونەکانی پێشوودا. لە ڕوانگەی لۆژیکی شێوەیییەوە، ناسیاری مرۆڤ دوو ڕووی ھەیە: تەسەوور و تەسدیق. تەسەوور ناسیارییەکی سادە و سەربەخۆ لە ھەر چەشنە ناسیارییەکی ترە و، تەسدیق ناسیارییەکی لێکدراو و داگری حوکم و داوەرییە. تەسدیق خۆی بەستراوە بە سێ تەسەوورەوە: تەسەووری بابەت و تەسەووری بار و تەسەووری پێوەندیی ئەم دوانە.

## سەرچاوەکان
کورسی (ئیسلام)

**کورسی** () دووەم گەورەترین دروستکراوە لەدوای عەرش، لەقورئاندا باسکراوە  و بەپێی باوەڕی مسوڵمانان کورسی شوێنی پێیەکانی خوایە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
ڕووباری کەوسەر

**کەوسەر** () بەپێی باوەڕی مسوڵمانان، ڕووبارێکە لە بەھەشتدا کە بە پێغەمبەر محەممەد دراوە. لە قورئاندا باس کراوە:  بە ژمارەی ئەستێرەکان پەرداخی لێیە و مسوڵمانان ئاوی لێ دەخۆنەوە و دواتر ھەرگیز تینوو نابنەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:بەهەشت لە ئیسلامدا
پۆل:بەھەشت لە ئیسلامدا
پۆل:گۆمەکان
پۆل:محەممەد
ھۆنگ جی-یوون

**ھۆنگ جی-یوون** خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە لەژێر کۆمپانیای KeyEastـدا.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:پێشکەشکارانی تەلەڤیزیۆن لە کۆریای باشوور
پۆل:ژنە پێشکەشکارەکانی تەلەڤیزیۆن لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
ھۆنگ جین-کیونگ

**ھۆنگ جین-کیونگ** (لەدایکبووی ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٧) خانمەکتەر، مۆدێل، خاوەنی پرۆگرامی تەلەفزیۆن، کۆمیدیاکار، بازرگانی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور
پۆل:ژنە کۆمیدکارەکانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:پێشکەشکارانی تەلەڤیزیۆن لە کۆریای باشوور
پۆل:ژنە پێشکەشکارەکانی تەلەڤیزیۆن لە کۆریای باشوور
پۆل:پێشکەشکارانی ڕادیۆ لە کۆریای باشوور
پۆل:ژنەکانی کۆریای باشوور لە بازرگانی
پۆل:خەڵکی سێئول
پۆل:دەرچووانی زانکۆی دۆنگگوک
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:کەسە بازرگانەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە بازرگانەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە پێشکەشکارەکانی ڕادیۆ
پۆل:مۆدێلەکانی سێئول
پۆل:کچە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی سێئول
جیڤان گاسپاریان

**جیڤان گاسپاریان** (؛ ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٨ – ٦ی تەممووزی ٢٠٢١) موسیقاژەن و ئاوازدانەرێکی ئەرمەنی بوو. گاسپاریان بە «*مامۆستای دوودووک*» دەناسرێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وێبگەی فەرمی
* 
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٨
پۆل:مردووانی ٢٠٢١
دیلیپ کۆمار

**محەممەد یووسف خان** (؛ ١١ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٢ – ٧ی تەممووزی ٢٠٢١) ناسراو بە **دیلیپ کۆمار** () ئەکتەر و بەرھەمھێنەرێکی فیلمی ھیندی بوو، کە زیاتر لەبەر کارکردن لە بۆلیووددا دەناسرا. ئەو وەکوو «پاشای تراژیدی» و «یەکەمین خان» دەناسرێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢
پۆل:مردووانی ٢٠٢١
پۆل:ئەکتەرانی پیاوی فیلمی ھیندی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی خەڵکی مۆمبای
پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ھیندی
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ھیندییەکانی خەڵکی مومبای
پۆل:ئەکتەرانی پیاوی هیندی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ھیندییە ھیندۆسەکان
پۆل:ئەکتەرانی پیاوی ھیندی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ئەکتەر-سیاسەتمەدارەکانی ھیندستان
پۆل:ڕێبازەکانی ئەکتەران
ڤلادیمیر مێنشۆڤ

**ڤلادیمیر وەلێنتینۆڤیچ مێنشۆڤ** (؛ ١٧ی ئەیلوولی ١٩٣٩ – ٥ی تەممووزی ٢٠٢١) ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ڕووسی و سۆڤیەت بوو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩
پۆل:مردووانی ٢٠٢١
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ڕووس
پۆل:سیناریۆنووسانی ڕووس
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی سۆڤیەتی
پۆل:دەرھێنەرانی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی
پۆل:زیندووان
من دەفکرم، واتە ھەم

دەستەواژەی **من دەفکرم، واتە ھەم** () وتەیەکی فەیلەسوف و بیرکاریزانی فەرەنسی، ڕێنێ دێکارتە کە وەرگێڕانەکەی بە کوردی دەبێتە «من بیر دەکەمەوە، کەواتە بوونم ھەیە». وتەکە لە بنەڕەتدا بە فەرەنسی دەرکەوتووە کە je pense, donc je suis بووە و لە نووسینەکەی «ئاخاوتن دەربارەی مێتۆد» (بە )دا ھاتووە، بۆ ئەوەی کەوا زۆرتر خوێنەری ھەبێت وەک ئەوەی ئەگەر بە لاتینی بنووسرایە. دواتریش لە «پرەنسیپەکانی فەلسەفە»دا بە لاتینی ھەر ھاتووە.

دەربارەی گرنگی وتەکە و ساتە وەختی دەرکەوتنی، بێرتراند ڕەسڵ پێی وایە سەرەتای گۆڕانکاری فەلسەفی لە بیرکردنەوەی دەستەییەوە بۆ تاکگەرایی لەم وتەیەی دیکارت دا دەر ئەکەوێت. پاشخانی ئەم گۆڕانکاریەش لە دەستەییەوە بۆ تاکگەرایی کە حەراری جۆرە "مرۆڤپەرستی"یەکەی وەک ئاینی سەردەم پێناسەی دەکات، ڕەسڵ دەی گەڕێنێتەوە بۆ پرۆتێستانیزم کە یەکەم جار بانگەشەیان کرد کە ئەکرێ "شوڕا هەڵە بن و تاک ڕاست بن."

## سەرچاوەکان

*
پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی
پۆل:فەلسەفەی ڕۆژاوا
پۆل:ھزر
پۆل:ھەبوونناسی
پۆل:تیۆرە ئیپیستمۆلۆژییەکان
پۆل:چەمکەکانی دەروونناسی
ھۆنگ ڕی-نا

**ھۆنگ ڕی-نا** (بە کۆری:홍리나) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:زیندووان
پۆل:پێشکەشکارەکانی کۆریای باشوور
پۆل:پێشکەشکارانی تەلەڤیزیۆن لە کۆریای باشوور
پۆل:ژنە پێشکەشکارەکانی تەلەڤیزیۆن لە کۆریای باشوور
ھۆنگ جین-یۆنگ

**ھۆنگ جین-یۆنگ** (لەدایکبووی ٩ی ئابی ١٩٨٥) خانمەکتەر، بازرگانی کۆریای باشوورە

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* Official YouTube Channel

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥
پۆل:زیندووان
پۆل:ھونەرمەندانی چێژبەخشی ئێم بی کەی
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:گۆرانیبێژ-نوسەری گۆرانی لە کۆریای باشوور
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێم نێتی مۆسیقا لە ئاسیا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی میلۆنی مۆسیقا
پۆل:گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمە گۆرانیبێژەکانی سەدەی ٢١ەم لە کۆریای باشوور
پۆل:گۆرانیبێژ و نووسەری گۆرانی کچ لە کۆریای باشوور
پۆل:کچە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور
ھۆنگ سیونگ-ھی

**ھۆنگ سیونگ-ھی** (لەدایکبووی ١٩ی ئابی ١٩٩٧) خانمەکتەر و مۆدێلی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب
عەرش

**عەرش** () گەورەترین دروست کراوە لەلای مسوڵمانان، و لە قورئاندا باس کراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:وشە و دەستەواژە قورئانییەکان
پۆل:بەھەشت لە ئیسلامدا
پۆل:تەختی پاشا
ھۆنگ سوو-ئاھ

**ھۆنگ سوو-ئاھ** (لەدایکبووی ٣٠ی حوزەیرانی ١٩٨٦) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* Hong Soo-ah at Glovic Entertainment
* 
* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی شانۆگەری میوزیکی لە کۆریای باشوور
پۆل:دەرچووانی زانکۆی کۆنکوک
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
ھان جی-ئان

**ھان جی-ئان** (لەدایکبووی ١٧ی ئایاری ١٩٩١) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* Official website 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١
پۆل:زیندووان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی دۆنگگوک
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
ھۆنگ سوو-ھیون

**ھۆنگ سوو-ھیون** (لەدایکبووی ١٥ی شووباتی ١٩٨١) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:ژنە گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی شانۆگەری میوزیکی لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ژنانی دۆنگدوک
ھان جی-ئیون

**ھان جی-ئیون** (بە کۆری: لەدایکبووی ٣ی حوزەیرانی ١٩٩٠) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە کە لە ٢٠١٠وە دەستی بە ڕۆلگێران کردووە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* Han Ji-eun on Daum 
* 

پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ژنانی دۆنگدوک
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧
پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب
ھان ھێ-رین

**ھان ھێ-رین** (لەدایکبووی ٦ی ئەیلوولی ١٩٨٨) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* Han Hye-rin  at Koen Group 
* 
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ژنانی دۆنگدوک
پۆل:خەڵکی بوسان
پۆل:خانمەکتەرانی بوسان
حاجیاوا، نازی

**حاجیاوا** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەمێ نازی، ناوچەی نازی، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## جوگرافیا

**حاجیاوا** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی پەڕ. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی پیرمۆراد.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی فەقبەلی. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی قەسرک.

## دانیشتوان

* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٧٨) کەس و (٩٧) خێزان بووە.
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە کورد و ئازەری پێکھاتووە.
* بە کوردی(کورمانجی)، ئازەری دەدوێن.

## ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە و شیعە)پێکھاتووە.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی ورمێ
ورمێ
ورمێ
پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
نەکیر و مونکەر

**نەکیر و مونکەر** () بەپێی باوەڕی مسوڵمانان دوو فریشتەن کە لەناو گۆڕدا دەربارەی خوا و ئایین و پێغەمبەر پرسیار لە مردوو دەکەن. (إن العبد إذا وضع في قبره وتولى عنه أصحابه وإنه ليسمع قرع نعالهم أتاه ملكان فيقعدانه فيقولان ما كنت تقول في هذا الرجل لمحمد صلى الله عليه وسلم فأما المؤمن فيقول أشهد أنه عبد الله ورسوله فيقال له انظر إلى مقعدك من النار قد أبدلك الله به مقعدا من الجنة فيراهما جميعا قال قتادة وذكر لنا أنه يفسح في قبره ثم رجع إلى حديث أنس قال: وأما المنافق والكافر فيقال له ما كنت تقول في هذا الرجل فيقول لا أدري كنت أقول ما يقول الناس فيقال لا دريت ولا تليت ويضرب بمطارق من حديد ضربة فيصيح صيحة يسمعها من يليه غير الثقلين) واتە «ئەگەر بەندە خرایە ناو گۆڕ و کەسوکارەکەی ڕۆشتنەوە گوێی لە تەپەی پێڵاوەکانیان دەبێت، دوو مەلائیکەت پرسیاری لێ دەکەن.»

## ئەمانەش ببینە
* بەرزەخ

## سەرچاوەکان

پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:فریشتەکان لە ئیسلامدا
پۆل:ژیانی دوای مردن
دەنگبێژی

[وێنۆک|دەنگبێژێک لە [ئامەد.]]
**دەنگبێژی** جۆرێک مۆسیقای کوردییە. ھەروەھا دەنگبێژ ئەو کەسەیە کە گۆرانیبێژی دەنگبێژییە. کەسی گۆرانیبێژ لە ڕێی دەنگبێژییەوە چیڕۆکێک دەگێڕێتەوە. دەنگبێژی وەک ڕێگایەک بەکارھاتووە بۆ گێڕانەوەی مێژوو و فۆلکلۆری کوردی، بەتایبەت لەو سەردەمانەی کە زمانی کوردی قەدەغە کرابوو. لەبەر ئەوەی بەشێک لە مێژووی کورد بە بەڵگە نەکراوە، ئەوا لەڕێی ئەو دەنگبێژییانەی کە ھەن شیکارییان بۆ دەکرێت. لە دەنگبێژیدا، لە بارەی جوگرافیای کورد و کوردستان، مێژوو، جەنگ، ڕووداوە تازەکان، ھەروەھا وەک لایلایە و گێڕانەوەی داستانی ئەوینداریش بەکاردێت.

دەنگبێژی بەزۆری لە باکووری کوردستان دەبیسترێت.

## ئەمانەش ببینە
* حەیران

## سەرچاوەکان

پۆل:مۆسیقای کوردی
پۆل:مۆسیقای فۆلکلۆری کوردی
پۆل:زمانی کوردی
پۆل:وشە و دەستەوشە کوردییەکان
شانزێلیزێ

وێنۆک

**شانزێلیزێ** () شەقامێکی فەڕەنسایە بە درێژاییی ١٫٩ کیلۆمەتر، کە بەھۆی کافە، شانۆخانە و دووکانە لووکسەکانییەوە ناسراوە. ھەروەھا ھەموو ساڵێک ڕژەی ئەرتەشی فەڕەنسا لەم شەقامە بەڕێوە دەچێت. زۆر کەس پێیان وایە کە ئەم شەقامە جوانترین شەقامی جیھانە.

## سەرچاوەکان
ھۆران (گۆرانیبێژ)

**چۆی سوو-جین** (بە کۆری:최수진 لەدایکبووی ٥ی تەمموزی ١٩٧٩) خانمەکتەر و گۆرانیبێژی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کۆری
پۆل:گۆرانیبێژەکانی کەی-پۆپ
پۆل:خانمە گۆرانیبێژە پۆپەکانی کۆریای باشوور
پۆل:میوزیکژەنە ئەلیکترۆنییەکانی کۆریای باشوور
پۆل:گۆرانیبێژانی جاز لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:پێشکەشکارانی تەلەڤیزیۆن لە کۆریای باشوور
پۆل:ژنە پێشکەشکارەکانی تەلەڤیزیۆن لە کۆریای باشوور
پۆل:پێشکەشکارانی ڕادیۆ لە کۆریای باشوور
پۆل:گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:دەرچووانی زانکۆی یۆنسێی
پۆل:خانمە گۆرانیبێژەکانی سەدەی ٢١ەم لە کۆریای باشوور
پۆل:ژنە پێشکەشکارەکانی ڕادیۆ
پۆل:کچە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور
ھیۆ یۆنگ-جی

**ھیۆ یۆنگ-جی** گۆرانیبێژ و کەسایەتی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 
* Hur Young-ji on Facebook

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٤
پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی گۆیانگ
پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی
پۆل:ئەندامانی کارا (لقێکی کۆریای باشوور)
پۆل:کچە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور
پۆل:میوزیکژەنە سەماکەرەکانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمە گۆرانیبێژە پۆپەکانی کۆریای باشوور
پۆل:گۆرانیبێژەکانی کەی-پۆپ
پۆل:گۆرانیبێژانی ریتم و بلوسی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:سۆپرانۆکانی کۆریای باشوور
پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی پێشکەشکردنی ھونەرەکانی سێئول
پۆل:گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمە گۆرانیبێژەکانی سەدەی ٢١ەم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
ھوانگ سیۆک-جیۆنگ

**ھوانگ سیۆک-جیۆنگ** (لەدایکبووی ٢ی شووباتی ١٩٧١) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور
پۆل:دەرچووانی زانکۆی نیشتمانی سێئول
پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب
پۆل:خانمەکتەرانی بوسان
ھوانگ ئین-یۆنگ

**ھوانگ ئین-یۆنگ** (لەدایکبووی ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٧٨) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە کە لە ١٩٩٩ دەستی بە ڕۆلگێران کرد، بەشداری لە فیلم و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی و شانۆگەری کرد لە کۆریای باشوور

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
*  
* Hwang In-young Fan Cafe at Daum 
* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور
پۆل:خەڵکی سیۆنگنام
ھوانگ سیونگ-ئیۆن

**ھوانگ سیونگ-ئیۆن** (لەدایکبووی ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە. کە بەشداری لە ژمارەیەک فیلم و زنجیرە تەلەڤیزیۆن، بەرنامەکانی تەلەڤیزیۆن، مۆسیقادا کردووە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨
پۆل:زیندووان
پۆل:خەڵکی سێئول
پۆل:دەرچووانی زانکۆی کیونگ ھی
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب
پۆل:ھونەرمەندەکانی چێژبەخشی وای جی
پۆل:خانمەکتەرانی سێئول
پۆل:مۆدێلەکانی سێئول
پۆل:گۆرانیبێژەکانی سێئول
ھوانگ سون-ھی

**ھوانگ سون-ھی** (لەدایکبووی ١٥ی ئابی ١٩٨٦) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* Hwang Sun-hee at Prain TPC
* 
* 

پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:زیندووان
پۆل:ھونەرمەندانی کۆمپانیای ئای ئێچ کیو
ھوانگ وو-سیول-ھێ

**ھوانگ وو-سیول-ھێ** (لەدایکبووی ١٠ی ئابی ١٩٧٩) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* Hwang Woo-seul-hye at Huayi Brothers 
* 
* 
* 
*  

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
پۆل:خانمەکتەرانی سێئول
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:دەرچووانی زانکۆی کۆنکوک
ھوانگ یۆنگ-ھی

**ھوانگ یۆنگ-ھی** خانمەکتەر و مۆدێلی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
جیۆنگ دا-بین

**جیۆنگ دا-بین** (لەدایکبووی ٤ی ئایاری ١٩٨٠ بۆ ١٠ی شووباتی ٢٠٠٧) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 
* 

پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠
پۆل:مردووانی ٢٠٠٧
پۆل:خەڵکی سیۆنگنام
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
یوون سێ-ئاھ

**یوون سێ-ئاھ** (لەدایکبووی ٢ی کانوونی دووەمی ١٩٧٨) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە. بەھۆی ڕۆلەکانی لە ھۆڵی شار (City Hall)، ھاوسەرەکەم دەگەڕێتەوە (Wife Returns), بێگانە (Stranger)، قەڵای ئاسمان (Sky Castle).

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ
پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس
پۆل:دەرچووانی زانکۆی یۆنگ ئین
یوون جی-مین

**یوون جی-مین** (لەدایکبووی ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧) خانمەکتەر و مۆدێلی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* Yoon Ji-min at Cyworld
* Yoon Ji-min at S&U Entertainment
* 

پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور
پۆل:دەرچووانی زانکۆی ژنانی دۆنگدوک
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧
جۆ ئان

**جۆ ئان** (لەدایکبووی ١٤ی ئەیلوولی ١٩٨٢) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* Jo An  on KeyEast
* 
* 
* 

پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)
پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:دەرچووانی زانکۆی چونگ-ئانگ
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
سووسک سمۆ

**سووسک سمۆ** (بە کرمانجی: Sûsika Simo)، (١٩٢٥ - ١٩٧٧) ژنە گۆرانیبێژی کوردی ئەرمەنستان بوو لە یەکێتیی سۆڤیەت. ئەو بەیەکەم دەنگبێژی ژن دادەنرێت لەناو کورد.

## ژیان
سووسیکا لە دایکببووی ١٩٢٥ لە گوندی میرەکێدا، ھەرێمی ئەلەگەز کۆماری سۆسیالیستیی ئەرمینیا، یەکێتیی سۆڤیەت. ئەو لە خێزانێکی کوردی ئێزدی پەنابەر بوو. لە تەمەنی ٢١ ساڵیدا دەستی کرد بە گۆرانی گوتن. سووسیکا دەنگبێژیش بووە، ھەندێک جار بە دەنگبێژە سۆسیالیستییەکەی یەکێتیی سۆڤیەت دەناسرێتەوە. ئەو لە گۆڕەپانی سوور لە مۆسکۆ گۆرانی گوتووە. سووسیکا گۆرانییەکیشی بۆ شۆڕشی ڕووسیا و ڤلادیمێر لێنین وتووە بەناوی «لێنین ڕابوو، ئێمە ڕزگاربووین».

لە ساڵی ١٩٧٧، سووسیکا لە یەریڤان کۆچی دوایی کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٥
پۆل:مردووانی ١٩٧٧
پۆل:دەنگبێژان
پۆل:کوردەکانی ئەرمەنستان
کیم یوو-ری

**کیم یوو-ری** (لەدایکبووی ٢٩ی ئابی ١٩٨٤) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:باشترین تازە ھاتووەکان لە براوەی خەڵاتی ئەستێرەیی ئاپان
پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:خەڵکی بوسان
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی بوسان
زگ

وێنۆک
وێنۆک|زگی مرۆڤ و ئەندامەکانی دەوروبەری
**زگ** (ھەروەھا پێی دەگوترێت **زک**، **سگ**، **سک**، **ھورگ** یان **ورگ**) بەشێک لە لەشە کە لە نێوان دەفەی سینگ و لەگەنە، لە مرۆڤ و ھەموو بڕبڕەدارانی تردا جێی گرتووە. بە ئەو شوێنەی کە زگ تێدا ھەڵکەوتووە، سکەکەلێن دەڵێن. لە گرێپایان ئەوە دواتری تاگمای لەشە؛ لە دەفەی سینگ یان سەرسینگ پەیڕەوی دەکات.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

*
پۆل:توێکاریی گیانلەبەر
پۆل:توێکاریی مرۆڤ
دوویران

**دوویران** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نازیا ئەڤراز، ناوچەی نازی، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## جوگرافیا

**دوویران** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ دەریاچەی ورمێ. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی گویجە یاران.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی خانەشان. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی ڕەحیماباد.

## دانیشتوان

* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٨٤) کەس و (٩٢) خێزان بووە.
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە ئازەری پێکھاتووە.
* بە ئازەری دەدوێن.

## ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە پەیڕەوی ئایینی ئیسلام(شیعە) دەکەن.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی ورمێ
ورمێ
ورمێ
پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
میکائییل

وێنۆک
**میکائییل** () بەپێی باوەڕی موسڵمانان یەکێکە لە فریشتە ڕێزدار و گەورەکان لەلای خوا، و تایبەت کراوە بە باراندنی باران و سەوزکردنی گژوگیا. لە قورئاندا باسکراوە:: 

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:فریشتەکان لە ئیسلامدا
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
دوێتچە بان

وێنۆک|ھێڵی خێرای ناوشار A
**دوێتچە بان** (، یانیش ھەر بە کورتکراوەی ناوە بازرگانییەکەی **DB**) ھاوبەشگایەکی بواری گواستنەوەی جیھانییە و بارەگای سەرەکی لە شاری بەرلینی پایتەختی ئەڵمانیایە. ھاوبەشگاکە لە ساڵی ١٩٩٤ دامەزرا ئەمیش دوای ئەوەی ھەردوو ھاوبەشگەی ھێڵی ئاسنینی ئەڵمانی (ڕۆژھەڵات و ڕۆژاوا) یەکیان گرت. ھاوبەشگاکە دووەم گەورەترین ھاوبەشگای بواری شەمەندەفەرە لە جیھان، ئەمیش دوای ھاوبەشگای دوێتچە پۆستی ئەڵمانی کە گەورەترین ھاوبەشگای ھێڵی ئاسنینە لە جیھاندا. ھاوبەشگاکە لەلایەن حکوومەتی ئەڵمانیاوە خاوەندارییەتی دەکرێت و بەھێزترین ھاوبەشگای ھەموو ئەورووپایە لە بواری ژێرخاندا.

پتر لە ٥٠٠ ھاوبەشگای بچووکی تر ھەن کە کار بۆ دوێتچە بان دەکەن وەک ھاوبەشگاکانی گواستنەوەی گەشتیاران و کەلوپەل. دوێتچە بان لە سێ بەشی سەرەکی پێک دێت: یەکەم گواستنەوەی گەشتیاران لە لایەن ھاوبەشگای دی بی ڕێگیۆ DB Regio کە گرنگی بە گواستنەوەی ناوەخۆیی دەدەن لە سەرانسەری ئەڵمانیا. ھەروەھا گواستنەوەی گەشتیاران لەلایەن دی بی فێرن فێرکھەر DB Fernverkehr کە گرنگی بە گواستنەوە دەدات لە سەرانسەری ئەورووپا دووەم گواستنەوەی کەلوپەل کە بە ھاوبەشگای DB Schenker Rail ناسراوە کە کەلوپەل دەگوازێتەوە لە سەرانسەری ئەڵمانیا و ئەورووپا. سێیەم گواستنەوەی گشتی کە بە DB Schenker Logistics ناسراوە ئەو بەشەی دوێتچە بانی ئەڵمانی پتر گرنگی دەدەن بە گواستنەوەی ئاوی و وشکانی و ئاسمانی لە سەرانسەری جیھاندا. بەشی سێیەمی ھاوبەشگاکە تایبەتە بە دروستکردن و نۆژەنکردنەوە و ژێرخان کە بە DB Netze ناسراوە.

بارەگای ھاوبەشگاکە پێشتر لە شاری فرانکفۆرت بوو لە ھەرێمی ھیسین، لە ساڵی ٢٠٠٠ ھاوبەشگاکە گوێزرایەوە بۆ بەرلینی پایتەخت. بارەگاکەی بەرلین خاوەنی تەلارێکی سەرنج ڕاکێشی شووشەیییە کە ناوبانگێکی زۆری ھەیە بەناوی Bahntower دەکەوێتە گۆرەپانی بۆتسدام. سەرەرای ئەمەش ئێستا ھەندێک یەکەی کارگێڕی لە فرانکفورت ھەر ماون.

سەرمایەی ھاوبەشگاکە نزیکەی ٢٫١٥ ملیار یۆرۆیە کە بەسەر ٤٣٠ ملیۆن پشک دابەش کراوە و سەرجەمیان لەلایەن حکوومەتی ئەڵمانیاوە خاوەندارییەتی دەکرێت.

## پێشانگا

پەڕگە:Deutsche Reichsbahn DDR.svg|
پەڕگە:Deutsche Reichsbahn Gesellschaft logo.svg|
پەڕگە:Deutsche Bahn AG-Logo.svg|
پەڕگە:Deutsche Bundesbahn.svg|


## سەرچاوەکان
شانگنو

**شانگنو** () ئەو دەشتەکییانە بوون کە لە سەدەی سێی پێش زایین تا ٤٦٠ی زایینی لە باکووری چین ژیان. زەوییەکانیان ھیچ بەپیت نەبوون، بۆیە چەندین جار ھەوڵیاندا ھێرش بکەن بۆ سەر چین. بەبینینی ئەمە وەک ھەراسانکردنی چین، یەکەم ئیمپراتۆری چین بەناوی چین شی ھوانگ دیواری مەزنی چینی لە دەوروبەری ٢١٤ تا ٢٠٦ پ. ز بنیات نا بۆ ئەوەی لە چین بەدووریان بگرێت. ھەندێک لە ئیمپراتۆرییەکانی ھان ھەوڵیاندا شەڕەکان بوەستێنن و دۆستایەتیان لەگەڵ دروست بکەن، بەڵام شانگنووەکان ھێشتا بەردەوامیان بە ھێرشەکانیان دا.

لە دەوروبەری ٦٠ پ. ز، ململانێی دەسەڵات دروست بوو و شانگنو دابەش بوو بەسەر پێنج ھۆزدا. ساڵی ٢٠٢ سەرکردەی باشووری شانگنو خۆی ڕادەستی سەرۆک وەزیرانی ھان کرد کە ناوی ساو ساو بوو. ئێستا ژمارەیەکی زۆری شانگنو بەشێکن لە خەڵکی مەغۆلن، لەگەڵ ئەوەشدا ھەندێکیان بۆ ژیانێکی باشتر کۆچیان کردووە بۆ چین.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:خەڵکی دێرینی چین
پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ٣یەمی پ.ز
پۆل:مێژووی چین
پۆل:مێژووی مەنگۆلیا
پۆل:وڵاتەکانی پێشوو لە مێژووی چین
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی سەدەی ٣یەمی پ.ز
پۆل:زمانە کۆنەکان
پۆل:ئیمپراتۆریەتی ھان
مەمنوون حوسێن

**مەمنوون حوسێن** (؛ ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٤٠ – ١٤ی تەممووزی ٢٠٢١) سیاسەتوان و پیشەگەرێکی پاکستانی بوو کە لە ساڵی ٢٠١٣ ھەتا ٢٠١٨ وەکوو دوازدەھەمین سەرۆک کۆماری پاکستان خزمەتی کرد. ئەو لە حوزەیرانی ١٩٩٩ لەلایەن سەرۆک کۆمار ڕەفیق تەرار بوو بە پارێزگاری سیند، بەڵام لەبەر کودەتای سەربازیی ١٩٩٩ی پاکستان لەسەر پۆستەکەیان لابرد. حوسێن لە تەممووزی ٢٠١٣ بوو بە کاندیدای سەرۆک کۆماری پاکستان. حوسێن لەدوای سوێندخواردن کە لەلای سەرۆکی دادگای پاکستان لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٣ بەڕێوەچوو، بوو بە دوازدەھەمین سەرۆک کۆماری پاکستان. حوسێن کاتێک سەرۆک کۆمار بوو، کەسایەتییەکی کەم قسە بوو و ڕۆڵەکەی لە سیاسەتی نیشتمانیی پاکستاندا بە کەمی دەبیندرا، گەرچی ئەو لە یەک بەرنامەی بنبڕکردنی شەپڵەی منداڵان بەشداری ھەبووە.

## ژیان
مەمنوون حوسێن لە ساڵی ١٩٤٠ لە ئاگرای ھیندی ژێر دەسەڵاتی بەریتانیا لە بنەماڵەی وەستا زەفەر حوسێن لەدایکبووە. پیشەی باوباپیرانی بنەماڵەکەی بازرگانیکردن بوو بە پێستە و پێڵاو. لە ساڵی ١٩٤٩دا گواستیانەوە بۆ کەراچی. دوای ئەوەی لە ماڵەوە خوێندی، حوسێن لە زانکۆی کەراچی ناوی تۆمارکرد و لەوێ بڕوانامەی بازرگانی بەدەستھێنا. دوای تەواوکردنی زانکۆ لە ساڵی ١٩٦٣دا، چووە ناو بەرنامەی ماستەر لە پەیمانگای کارگێڕی کار «IBA» لە کەراچی و لە ساڵی ١٩٦٥دا بڕوانامەی ماستەر لە کارگێڕی کاری بەدەستھێنا.

لە سەرەتادا پشتیوانی و بەھێزکردنی کارەکەی باوکی دەکرد، دواتر کۆمپانیای قوماشی خۆی لە کەراچی دامەزراند. دواتر لە ساڵی ١٩٧٠دا پەیوەندی بە «ڕابیتەی ئیسلامیی پاکستان»ی ڕاستڕەوی ناوەندەوە کرد و وەک ئەندامێکی پارتەکە کاری دەکرد. لە ساڵی ١٩٩٧دا، وەک سەرکردەیەکی بازرگانی ناوبانگی دەرکرد کاتێک بە سەرۆکی ژووری بازرگانی و پیشەسازی کەراچی ھەڵبژێردرا و تا ئایاری ١٩٩٩ لەو پۆستەدا مایەوە.

## مردن
لە ١٤ی تەممووزی ٢٠٢١، مەمنوون حوسێن لە کەراچی لە تەمەنی ٨٠ ساڵیدا گیانی لەدەستدا. لە شوباتی ساڵی ٢٠٢٠، ئەو تووشی نەخۆشیی شێرپەنجە بوو و چوو ژێر دەرمان.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی پاکستان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠
پۆل:مردووانی ٢٠٢١
پۆل:موسڵمانانی پاکستانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١
پۆل:خەڵکی ئاگرە
کریستیان بۆلتانسکی

**کریستیان بۆلتانسکی** (٦ی ئەیلوولی ١٩٤٤ – ١٤ی تەممووزی ٢٠٢١) پەیکەرساز، وێنەکێش، وێنەگر و سازکەرێکی فیلمی فەڕەنسی بوو. ئەو زیاتر لەبەر وێنەگریی ئینستالەیشن و ھونەری چەمکیی فەڕەنسای ھاوچەرخ دەناسرا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤
پۆل:مردووانی ٢٠٢١
پۆل:جووە فەڕەنسییەکان
پۆل:وێنەگرانی فەڕەنسی
ھوا توۆ

**ھوا توۆ** پزیشکێکی چینی بوو لە سەردەمی ڕۆژھەڵاتی ھان، بەگوێرەی تۆماری مێژوویی سێ شانیشنەکە و کتێبی مێژوویی ھان باس لەوە دەکات کەوا ھوا توۆ یەکەم پزیشکە لە چین کەوا ڕێگەی ھۆشبڕی بەکاربێنێ لەکاتی نەشتەرگەرییەکانی.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 

پۆل:پەیوەندیدارەکان بە چاوۆ چاوۆ
پۆل:پزیشکەکانی ئانھوی
پۆل:خەڵکی بۆژۆو
پۆل:پزیشکەکانی چین لە سەدەی سێیەمی پێش زایین
پۆل:پزیشکەکانی چین لە سەدەی دووەمی پێش زایین
پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتیی ھان پەیوەیست بە سێ شانشینەکە
کورسی

250px|وێنۆک|کورسییەکی دارین
**کورسی** یان **ئەسکەمپیل** کەلوپەلێکە بۆ لەسەر دانیشتن بەکاردێت. لە دوو پارچەی سەرەکی پێکدێت کە لە ماددەی پتەو دروست کراون، پارچەیەکی ئاسۆیی بۆ لەسەر دانیشتن و ئەوەی دیکەش ستوونییە، بۆ ڕاگرتنی پشت. گۆشەی نێوان دوو پارچەکە ٩٠ پلە یان کەمێک زیاترە. بەگشتی پارچەی دانیشتن لەڕێی چوار پایەوە لەسەر زەوی جێگیر دەکرێت.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی کورسییەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:کورسییەکان
پۆل:کەلوپەل
من بەر لە تۆ (فیلم)

***من بەر لە تۆ*** () فیلمێکی درامی ئەمریکایییە، لە دەرھێنانی تیا شرۆک. چیرۆکی فیلمەکە لە ڕۆمانێک بە ھەمان ناوەوە، بەرھەمی جۆجۆ مۆیز وەرگیراوە. ئیمیلیا کلارک، سام کێلفلین، جانت مەک تیر و چارڵز دانس لەم فیلمەدا ڕۆڵیان گێڕاوە.

## چیرۆک
چیرۆکی فیلمەکە لەبارەی ویلیام ترەینۆرە، لاوێک کە لە لوتکەی تەندروستی و دەوڵەمەندی و جوانیدا، بەھۆی ڕووداوێکی ماتۆرسیکلێتەوە، ئیفلیج دەبێت.
## ئەکتەرەکان
* ئیمیلیا کلارک ڕۆڵی لوییزا کلارک
* سام کێلفلین ڕۆلی ویلیام ترەینۆر
* جینا کۆلمەن ڕۆڵی کاترینا کلارک
* جانت مک‌تیر ڕۆڵی کامێلا ترەینۆر
* چارڵز دانس ڕۆڵی ئێستیوێن ترەینۆر
* مەتیۆ لوئیس ڕۆڵی پاتریک
* برەندن کویل ڕۆڵی بێرنارد کلارک
* وێنسا کربی ڕۆلی ئالیسیا
* ئێستیڤ پیکاک ڕۆڵی ناتان
* سامانتا ئێسپیرۆ ڕۆڵی جوزی کلارک
* جوانا لامبی ڕۆڵی ماری ڕاولینسۆن
## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 

پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان
پۆل:فیلمە بەریتانییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئۆکسفۆردشایر وێنەگیراون
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠
پۆل:فیلمە درامییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان
پۆل:مشتومڕی فیلمەکان
پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە کەمتوانی
پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە بەڕیتانییەکان
پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە ڕۆمانسییەکان
پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن کرایگ ئارمسترۆنگ تۆمارکراون
پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکان کە لە شاری سوری وێنەیان گیراوە
پۆل:فیلمەکانی نیو لاین سینەما
پۆل:ئەو فیلمانەی لە پاریس داندراون
پۆل:فیلمەکان کە لە شاری باکینگھامشایر وێنەیانگیراوە
پۆل:فیلمەکان کە لە شاری سووری وێنەیان گیراوە
پۆل:فیامەکانی مێترۆ-گۆلدوین مایەر
ئی (کانا)

**ئی** (بە ھیراگانا:**い**  بە کاتاکانا:**イ**) یەکێکە لە پیتەکانی زمانی ژاپۆنی. لە ھیراگانا (い) لەسەر ستایلی سۆشۆی کانجی (以 -ئیی) ھاتووە، لە کاتاکانا (イ) لەبەشی چەپی کارەکتەری ( 伊) کانجی ھاتووە.

## شێوازی نوسین
چۆنیەتی نووسینی (ئی) لە ژاپۆنی بەھەردوو شێوەی ھیراگانا و کاتاکانا

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:زمانی ژاپۆنی
ئو (کانا)

**ئو** (بە ھیراگانا:**う** بە کاتاکانا:**ウ**) یەکێکە لە پیتەکانی زمانی ژاپۆنی

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:زمانی ژاپۆنی
دۆنگ فێنگ (پزیشک)

**دۆنگ فێنگ** (بە چینی:董奉;) پزیشکێکی بەناوبانگی چینی بوو لەسەردەمی ڕۆژھەڵاتی ھان بەیەکەوە لەگەڵ پزیشکانی سەردەمی خۆی ھوا توۆ و ژانگ ژۆنگجینگ

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:خەڵکی فوژۆو
پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتی ھان
پۆل:خەڵکی ڕۆژھەڵاتی وو
پۆل:پزیشکەکانی چین لە سەدەی سێیەمی پێش زایین
پۆل:پزیشکانی فوجیان
ژیاننامەی ژنانی نموونەیی

**ژیاننامەکانی ژنانی نمونەیی** ( بە چینی:列女傳; خوێندنەوە: لیێ-نو ژوان) کتێبێکە لەلایەن زانای ئیمپراتۆریەتی ھان لیو سیانگەوە گەشەی پێدراوە، کە تیایدا ژیاننامەی ١٢٥ ژنی نموونەیی تیایە کە لە مێژوویی دێرینی چین ژیاون، کە کتێبەکە پشت بە سەرچاوە مێژوویەکانی وەک (تۆماری مێژوویی بەھار و پایز، زوۆ ژوان، شیجی) دەبەستێت

## سەرچاوەکان

* 

* Carlitz, Katherine. (1991). "The Social Uses of Female Virtue in Late Ming Editions of *Lienu Zhuan*." *Late Imperial China* 12.2: 117-48.
* Raphals, Lisa. (1998). *Sharing the Light: Representations of Women and Virtue in Early China*. SUNY Press.
* O'Hara, Albert Richard, tr. (1945). *The position of woman in early China: according to the* Lieh nu chuan, *"The biographies of Chinese women"*. Washington, DC: Catholic University of America Press. 1955 reprint. Hong Kong: Orient Publishing Co. 1980 reprint. Westport, CT: Hyperion Press.


## بەستەرە دەرەکییەکان

* ''Lienü Zhuan'', زانکۆی ڤێریجینا
* ''Lienü Zhuan'', زانستنامەی-چین

پۆل:دەقەکانی ئیمپراتۆریەتیی ھان
پۆل:دەقە چینییە کلاسیکەکان
پۆل:وێژەی ئیمپراتۆریەتیی ھان
پۆل:کتێبەکان لە سەدەی ١ەمی پێش زایین
پۆل:ژنان لە چین
پۆل:ژیاننامە فەرھەنگییەکانی ژنان
پۆل:مێژووی کۆمەڵایەتیی چین
ژانگ ژۆنگجینگ

**ژانگ ژۆنگجینگ** (؛ ١٥٠ – ٢١٩) بە فەرمی ژانگ جی (張機), پزیشک، داھێنەر، نووسەر، دەرمانسازێکی چینی بوو لە سەردەمی ڕۆژھەڵاتی ھان دەژیا یەکێک بوو لە بەناوبانگترین پزیشکە چینییەکان لەسەردەمی دواکاتی ئیمپراتۆریەتی ھان.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:پزیشکەکانی چین لە سەدەی سێیەمی پێش زایین
پۆل:پزیشکەکانی ھێنان
پۆل:دەرمانناسە دێرینەکان
پۆل:ڕووەکناسەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٠
پۆل:مردووانی ٢١٩
پۆل:نووسەرانی نانیانگ، ھێنان
پۆل:نووسەرە زانستخوازەکانی ئیمپراتۆریەتیی ھان
پۆل:پزیشکەکانی چین لە سەدەی دووەمی پێش زایین
پۆل:داھێنەرە چینییەکان
پۆل:نووسەرە پزیشکییە چینییەکان
پۆل:دەرمانناسە چینییەکان
خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢١ی ئەفریقای باشوور

**خۆپیشاندانەکانی ئەفریقای باشوور** لە ٩ی تەممووزی ٢٠٢١ لە لە چەند شارێکی باشووری ئەفریقا بەھۆی دەستگیرکردنی جەیکەب زووما سەرۆکی پێشووی باشووری ئەفریقا ئەنجام درا. ناڕەزایییەکان سەرەتا لە ئێوارەی ٩ی تەممووزی ٢٠٢١ لە پارێزگایی کوازولو-ناتالی دەستی پێکرد، پاشان پەرەی سەند بۆ شارەکانی دیکە. ئەمەش دوای ئەوەی حکوومەت دەستی کرد بە لێکۆڵینەوە لە دەنگۆی بوونی گەندەڵی لە ماوەی سەرۆکایەتی کۆماری جەیک زووما (٢٠٠٩–٢٠١٨) لە بەرامبەر ھەڵوێست و بێڕێزی کردنی جەیکەب بە دادوەران و دادگاکانی ئەفریقای باشوور لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ سزای ١٥ مانگ بەندکردن بەسەریدا سەپاند، لە بەرامبەردا لایەنگرانی بەمەبەستی ھەڵوەشاندنەوەی ئەو بڕیارە دەستیان بە خۆپیشاندان کرد، لە ئەنجامی ئەمەش پێکدادانان لە نێوان ناڕەزاییان و ھێزە ئەمنییەکان ڕوویدا و ژمارەیەکی زۆر کوژرا و برینداری لێکەوتەوە، ژمارەیەکی زۆریش دەستگیرکران. دادگای دەستووری ئەو وڵاتە لە ١٢ی تەممووزی ٢٠٢١ داوای زووماری بۆ ھەڵوەشاندنەوەی سزاکەی ڕەتکردەوە. بەھۆی ئەو خۆپیشاندانە ٣٣٧ کەس گیانیان لەدەستدا و ٣٬٤٠٧ کەسیش دەستبەسەر کران.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢١
پۆل:پشێوییەکانی خۆراک
جی بێن

**جی بێن** پزیشکێکی شاھانەی سەردەمی ڕۆژھەڵاتی ھان بوو لەمێژووی دێرینی چین.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:مردووانی ٢١٨
پۆل:پەیوەندیدارەکان بە چاوۆ چاوۆ
پۆل:پزیشکەکانی چین لە سەدەی سێیەمی پێش زایین
پۆل:خەڵکی سینیانگ
پۆل:پزیشکەکانی شێنسی
پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتیی ھان پەیوەیست بە سێ شانشینەکە
ھانگفو می

**ھوانگفو می** (٢١٥ بۆ ٢٨٢) پزیشک، نووسەر، مێژووناس، شاعیری چینی بوو لە کۆتا سەردەمی ڕۆژھەڵاتی ھان، سێ شانشینەکە و سەرەتای سەردەمی ڕۆژاوای جین دەژیا، لە خێزانێکی ھەژار لەدایک بوو ھەروەھا ھانگفو می نووسەری کتێبی (ژیاننامەی ژنانی نموونەیی)ـیە 

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ٢١٥
پۆل:مردووانی ٢٨٢
پۆل:مێژووناسە چینییەکانی سەدەی ٣یەم
پۆل:پزیشکەکانی چین لە سەدەی سێیەمی پێش زایین
پۆل:مێژووناسەکانی چاوۆ وێی
پۆل:شاعیرانی چاوۆ وێی
پۆل:نووسەرە زانستخوازەکانی چاوۆ وێی
پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتیی ھان پەیوەیست بە سێ شانشینەکە
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتی جین (٢٦٦-٤٢٠)
پۆل:نووسەرە زانستخوازەکانی ئیمپراتۆریەتی جین (٢٦٦-٤٢٠)
پۆل:مێژووناسەکانی ئیمپراتۆریەتی جین (٢٦٦-٤٢٠)
سون سیمیاوۆ

**سون سیمیاوۆ** (بە چینی سادەکراو: 孙思邈;  چینی دێرین:孫思邈; خوێندنەوە: سون سیمیاۆ) پزیشک و نووسەری ئیمپراتۆریەتی سوی و ئیمپراتۆریەتی تانگ بوو، وەک **پاشای پزیشکی** (药王; 藥王, یاوۆ-وانگ) ناوی لێنرابوو، بەھۆی بەشدارییە بەرچاوەکانی لە گرنگی پێدان بە نەخۆشەکان بە شێوەیەکی نایاب.

## سەرچاوەکان

* 


## بەستەرە دەرەکییەکان

*  (بە چینی)

پۆل:مردووانی ٦٨٢
پۆل:پزیشکە چینییەکان لە سەدەی ٧ەمی زایینی
پۆل:نووسەرە چینییەکان لە سەدەی ٧ەمی زایینی
پۆل:نووسەرە پزیشکییە چینییەکان
پۆل:پزیشکانی ئیمپراتۆریەتی سوی
پۆل:نووسەرانی ئیمپراتۆریەتیی سوی
پۆل:خەڵکی باکووری وێی
پۆل:خەڵکی باکووری ژۆو
پۆل:پزیشکەکانی شێنسی
پۆل:نووسەرە زانستخوازەکانی ئیمپراتۆریەتیی تانگ
پۆل:نووسەرانی تۆنگچوان
چێن شۆو

**چێن شۆو** (بە چینی: ٢٣٣ بۆ ٢٩٧) مێژووناس، سیاسەتوان، نووسەرێکی چینی بوو لە سەردەمی سێ شانشینەکە و ئیمپراتۆریەتی جین لە مێژووی دێرینی چین، چێن شۆو بەھۆی بەشدارییە نایابەکانی لە تۆماری مێژوویی سێ شانیشنەکە، ناسراوە کە تۆماری مێژووی سەردەمی کۆتا ڕۆژھەڵاتی ھان و سەردەمی سێ شانشینەکە دەکات چێن شۆو تۆمارەکەی بەشێوەیەکی سەرەکی لەسەر ژیاننامەی کەسە ناسراوەکانی ئەو سەردەمە نووسیوە

## سەرچاوەکان

* 



## بەستەرە دەرەکییەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ٢٣٣
پۆل:مردووانی ٢٩٧
پۆل:مێژووناسە چینییەکانی سەدەی ٣یەم
پۆل:مێژووناسەکانی سیچوان
پۆل:مێژووناسەکانی ئیمپراتۆریەتی جین (٢٦٦-٤٢٠)
پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی جین (٢٦٦-٤٢٠)
پۆل:خەڵکی سێ شانشینەکە
پۆل:سیاسەتوانەکانی نانچۆنگ
پۆل:سیاسەتوانەکانی شوھان
پۆل:نووسەرەکانی نانچۆنگ
پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتیی حین (٤٢٠-٢٦٦)
پۆل:نووسەرانی نانچۆنگ
قیشلاقا شوکور

**قیشلاقا شوکور** گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نازیا ئەڤراز، ناوچەی نازی، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.

## ناو

## جوگرافیا

**قیشلاقا شوکور** ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی وقاسلی ئەڤراز. 
* لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی حەیدەرلی بەیلەر.
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی کەلوان. 
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ شارەدێی نۆشینشار.

## دانیشتوان

* بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٣٨) کەس و (٣٢) خێزان بووە.
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە ئازەری پێکھاتووە.
* بە ئازەری دەدوێن.

## ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە پەیڕەوی ئایینی ئیسلام(شیعە) دەکەن.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ

## سەرچاوەکان

پۆل:شارستانی ورمێ
ورمێ
ورمێ
پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ
پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ڕان

وێنۆک|
**ڕان** شوێنێکە لە نێوان پشتێنەی حەوز (لەگەنە) و ئەژنۆ ھەڵکەوتووە. لەلای توێکارییەوە بەشێک لە لاقی مرۆڤە.

بە تاقە ئێسکی ھەڵکەوتوو لە ڕان، ئێسکی ڕان دەڵێن. ئەو ئێسکە زۆر بەھێز و قایمە (لەبەر ڕێژەی زۆری شانەی ئێسکی) و جومگەی تۆپی، پشتێنەی حەوز و یەک جومگەی دوولایی چاککراو لە ئەژنۆدا پێکدێنێت.

## پێشانگا

Thigh muscles front.png|
Thigh muscles back.png|
Gray432.png|
Sobo 1909 573-574.png|
Gray436.png|


## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:توێکاریی پەلی خوارەوە
مانگە کوردییەکان

**مانگە کوردییەکان** بریتین لە ١٢ مانگی ٣٠ ڕۆژە کە ٥ ڕۆژی دواھەمی ساڵ پێ زێدە دەکرێت. مانگە کوردییەکان لە ناوچە کوردنشینەکانی جۆراوجۆر ناوەکانی جیاوازیان ھەیە، بەڵام ھەموویان ھاوکاتن و ھەروەھا ھەموویان بەگوێرەی گەڕینی خۆر و لە ڕۆژی نەوڕۆژەوە ژمارە دەکرێن.

## ناوەکانی مانگە کوردییەکان لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستان

ھەر کام لەم مانگانە ٣٠ ڕۆژی ھەیە و ٥ ڕۆژی دواھەمینی ساڵیش کە ھەر چوار ساڵ یەک جار دەبێتە ٦ ڕۆژ «پەنجە» یان «پەنجەمانگ» ناوێندرێت.

## ئەمانەش ببینە
* ڕۆژژمێری کوردی
* ڕۆژژمێری کوردیی گەرمێنیی سولتانی
* ڕۆژژمێری کۆچی ھەتاوی
* ڕۆژژمێری ھیجری ھەتاوی

## سەرچاوەکان

*
پۆل:ڕۆژژمێری کوردی
پۆل:ڕۆژژمێری کۆچی ھەتاوی
من لە باخچەی ئاژەڵان

«**من لە باخچەی ئاژەڵان**» () یەکەم ڤیدیۆیە کە لە یووتیووب بڵاوکرابێتەوە، لە ٢٣ی نیسانی ٢٠٠٥، ٨:٣١:٥٢ د.ن. بەکاتی ناوچەی کاتیی پاسیفیک، کە ٢٤ی نیسانی ٢٠٠٥ ٣:٣١:٥٢ پ.ن. دەکات بە کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو. ڤیدیۆکە لەلایەن جاوید کەریمی دامەزرێنەری یاریدەدەری وێبگەکەوە بڵاوکراوەتەوە، لە کەناڵێک بەناوی «jawed»ەوە، کە لە ھەمان ڕۆژدا دروست کراوە. تۆمارکراو لەلایەن یاکۆڤ لاپیتسکی ھاوڕێی دواناوەندی جاوید لە باخچەی ئاژەڵانی سان دیێگۆ بە کامێراکەی جاوید، لە ڤیدیۆکەدا جاوید دەردەکەوێت لەپێش چەند فیلێکدا، و سەرنجێک لەسەر لمۆزە درێژەکانیان دەدات. لاپیتسکی، کە قوتابییەکی دکتۆرای فەلسەفەی زانکۆی دێڵاوێر بوو لەو کاتەدا، لە سان دیێگۆ بوو بۆ گەیاندنی لێکۆڵینەوەکەی بۆ کۆمەڵگای کیمیای ئەمریکا.

## ڕوونووس
ڕوونووسی ڤیدیۆکە بەم شێوەیەیە:

## پێشوازی
*لۆس ئانجلەس تایمز* لە ٢٠٠٩دا ڤیدیۆکەی بەم شێوەیە مەزندە کردووە: «وەک یەکەمین ڤیدیۆ کە لە یووتیووب بڵاوکرابێتەوە، ڕۆڵێکی سەرەکی بینیوە لە گۆڕانی شێوەی بەکارھێنانی ڕەنگاڵە لەلایەن خەڵکییەوە و بووەتە ڕێنیشاندەرێکی ڤیدیۆی ٦٠ چرکەییی سەردەمی ئاڵتوونی». *دە ئۆبزێرڤەر* کوالیتی بەرھەمھێنانەکەی بە خراپ باسکردووە. *دیجیتاڵ ترێندز* بە ڤیدیۆیەکی «ھیچکە» و «گالتەجاڕانە» باسی کردووە کە «پێشبینییەکە بۆ داھاتووی یووتیووب».

ڤیدیۆکە زیاتر لە ١٧٠ ملیۆن بینەری ھەبووە لە یووتیووب .

## دراوەی ڤیدیۆ

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 
* 
* 

پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٥
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠