ھێرشکردنە سەر کۆنگرێسی ئەمریکا لەلایەن لایەنگرانی دۆناڵد ترامپ (٢٠٢١)

وێنۆک
لە ٥-٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، لایەنگرانی دۆناڵد ترامپ، سەرۆکی ئەمریکا لە واشنتۆنی دی سی  ئەمریکا کۆبوونەوە، بۆ دەربڕینی ناڕەزایی بەرامبەر ئەنجامی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ساڵی ٢٠٢٠ و پشتگیری کردن لە داواکارییەکەی ترامپ بۆ مایک پێنس جێگری سەرۆک کۆمار و کۆنگرێس بۆ ڕەتکردنەوەی سەرکەوتنی جۆ بایدن- ی سەرۆک کۆماری هەڵبژێراولە بەرەبەیانی ٦ی کانوونی دووەم (EST) خۆپیشاندەران بە دروشمی "ئەمەریکا ڕزگار بکە" کۆبوونەوە دواتر توانیان هێرشبکەنە سەر کۆنگرێس بچنە ناوی ئەمەش بووە هۆی دروستت بوونی پشێوی .راگرتنی کۆبوونەوەکە بۆ ماوەیەکی کاتی . 
ئەم ناڕەزاییەتیانە لەو کاتەدا هات کە کۆنگرێس لە کۆبوونەوەدا بوو بۆ پەسەندکردن یاخود ڕەتکردنەوەی  ئەنجامی هەڵبژاردنەکان دۆناڵد ترامپیش بە بەردەوامی ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی ڕەتدەکردەوە ئەمشە زیاتر هانی لایەنگرانی ترامپی دا  بەمەبەستی ڕێگری کردن لەو کۆبوونەوەیە خۆپیشاندانیان لە بەردەم باڵاخانەی کۆنگرێس ئەنجامدا دواتر توانیان بچەنە ژوورەوە کۆبوونەوەکە پەک بخەن . لە ئەنجامی ئەم هەڵکوستانە سەر کۆنگرێس چوار کەس گیاننیان لەدەست دا و چەند کەسێکی دیکەش بریندار بوون هەروەها ٥٠ کەس لە لایەن هێزە ئەمنیەکانەوە دەستگیرکران . دۆناڵد ترامپ دوای ئەوەی ڕەوشەکە بەرەو ئاڵۆزی زیاتر هەنگاوی نا داوای لە لایەنگرانی کرد بچنەوە ماڵەکانیان و سوپاسی هەڵوێست کردن .

## کاردانەوەکان
### دۆناڵد ترامپ

لە ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ دا لە کاتژمێر ٢:٣٨ی پاش نیوەڕۆ دۆناڵد ترامپ لە تویتێکدا گوتی «تکایە پشتگیری پۆلیسانی کۆنگرێس بکەن و پابەندی یاسا بن. ئەوان بەڕاستی لە بەرەی وڵاتەکەمانن. بە ئاشتیانە مامەڵە بکەن». دواتر ترامپ کاتژمێر ٣:١٣ی پاش نیوەڕۆ لە تویتێکدا گوتی: "داوا لە ھەموو کەسێک دەکەم لە کۆنگرێسی ئەمریکا بە ئارامی بمێنێتەوە. بئ توندوتیژی. لەبیرتان بێت، ئێمە پارتی یاسا و ڕێکخراوەیین. ڕێز لە یاسا و پۆلیسەکانمان بگرن. سوپاس». لە کاتژمێر ٤:٢٢ی پاش نیوەڕۆ، ترامپ پەیامێکی ڤیدیۆیی بڵاوکردەوە و ھانی لایەنگرانی دا کە "بە ئاشتی بڕۆنەوە ماڵەوە" و پێیانی گووت "ئێمە خۆشمان دەوێن، زۆر تایبەتن لامان».

دواتر ترامپ لە تویتەکەیدا گووتی: "ئەمانە ئەو ڕووداوانەن کە ڕوودەدەن کاتێک کەسێک لە ھەڵبژاردنێکدا سەرکەوتنی تەواو مسۆگەر دەکات بەڵام ھەڵبژاردنەکە بەبێ ڕوویی و دڕندانە دەدزرێت لە نیشتیمانپەروەران کە بۆ ماوەیەکی زۆرە بەخراپی و نادادپەروەری مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت». ترەمپ دواتر گووتی «بڕۆنە ماڵەوە بە ئاشتییانە. ئەم ڕۆژەتان ھەمیشە لەبیربێت». ڕاوێژکارێکی ترامپ ڕایگەیاند کە ترامپ نەیویست لەوە زیاتر بکات بۆ ھێورکردنەوەی ئاژاوەکان.

پاش ماوەیەکی کەم لە بارکردنی، پەیامە ڤیدیۆییەکەی ترامپ لەلایەن تویتەر و فەیسبووک و یوتیووبەوە سڕدرایەوە بەھۆی پێشێلکردنی سیاسەتەکانی ماڵپەڕەکانیان لەسەر «سەرڕاستی لەگەڵ پڕۆسە و بۆنەکان» و زانیاری ھەڵە لەسەر ھەڵبژاردن. گای ڕۆزنی جێبەجێکاری فەیسبووک ڕایگەیاند، کە ڤیدیۆکە سڕدرایەوە چونکە "وەک بەشێک لە ئاژاوەکە دیاربوو نەک ئەوەی ھێوری بکاتەوە". ھەمان ئێوارە تویتەر بۆ ماوەی دوازدە کاتژمێر ھەژماری فەرمی دۆناڵد ترامپی ڕاگرت و ھەڕەشەی لە سڕینەوەی ھەمیشەیی کرد بەھۆی "پێشێلکاری بەردەوام و توندی سیاسەتی سەرڕاستی لەگەڵ پڕۆسە و بۆنەکان". تویتەر ھەروەھا مەرجی سڕینەوەی سێ تویتی بۆ ترەمپ دانا تاوەکو دوای دوازدە کاتژمێر ھەژمارەکەی کارا بکاتەوە.

کەمێک پاش ئەوەی کۆنگرێس سەرکەوتنی جۆو بایدنی لە ھەڵبژاردنەکان بە فەرمی ناساند، دان سکاڤینۆی گوتەبێژی دۆناڵد ترامپ بەیاننامەیەکی بەناوی ترامپەوە بڵاو کردوە، کە تێیدا ترەمپ دانی بە "کۆتایی" چاوەڕوانکراوی ماوەی سەرۆکایەتیەکەیدا ناوە و بەڵێنی "گواستنەوەیەکی ڕێکخراوی دەسەڵات  لە ٢٠ی کانوونی دووەم" داوە، لەگەڵ ئەوەی ترەمپ جەختی کردەوە کە "ڕاستییەکان" "ناکۆکن لەگەڵ ئەنجامی ھەڵبژاردن".

### مایک پێنس
مایک پێنس لە کاتژمێر ٣:٣٥ی ٦ی کانوونی دووەم لە تویتەرەکەیدا گووتی: «ئەم ھێرشە بۆ سەر کۆنگرێس قبوڵ ناکرێت و ئەوانەی دەستیان تێیدا ھەبوو بەوپەڕی توندی و یاسایی مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت».

پێنس قسەی لەگەڵ ئەنجومەنی پیران کرد لە کاتی کۆبوونەوەیان لە شەوی ٦ی کانوونی دووەم و گووتی: «ئەمڕۆ ڕۆژێکی رەش بوو لە کۆنگرێسی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا... بۆ ئەوانەی ئەمڕۆ لە کۆنگرێسمان وێرانەیان درووست کرد، ئێوە سەرکەوتنتان بەدەست نەھێنا. توندوتیژی ھەرگیز ناباتەوە».

### جۆو بایدن و کامڵا ھاریس
لە ٦ی کانونی دووەم کاتژمێر ٤:٠٦ی پاش نیوەڕۆ جۆو بایدنی سەرۆکی ھەڵبژێردراو لە شاری ویڵمینگتۆنی دیلاوەرەوە ڕووداوەکانی بە سەرھەڵدان ناوھێنا و گووتی: «دیموکراسی ئێمە لەژێر دەستدرێژییەکی بێ وێنەدایە". داوای لە ترامپ کرد، کە بچێتە سەر تەلەڤیزیۆنەکانی وڵات و داوای کۆتایی ھێنان بە خۆپیشاندانەکان بکات. چەند خولەکێک دواتر، کامڵا ھاریسی جێگری سەرۆکی ھەڵبژێدراو لێدوانەکانی بایدنی دووبارە کردەوە و نووسی کە خۆپیشاندانەکان «دەستدرێژیی کردن بۆ سەر کۆنگرێس و خزمەتکاری گشتی نەتەوەکەمان».

### کۆنگرێس
thumb|وتاری چەک شومەر لە دوای ھێرشەکەی سەر کۆنگرێس

میچ ماککۆنێلی سەرۆکی زۆرینەی ئەنجومەنی پیران، ھەڵکوتانە سەر کۆنگرێسی بە "سەرھەڵدانی شکستخواردوو" ناوبرد و گووتی: "ئێمە گەڕاینەوە سەر پۆستەکانمان، ئێمە بەپێی دەستوور و بۆ گەلەکەمان ئەرکەکەمان ڕادەپەڕێنین و ئەمشەویش ئەنجامی دەدەین (ئەنجامەکە یەکلایی دەکەینەوە". سەرۆکی کەمینەی ئەنجومەنی پیران چەک شومەر و نانسی پێلۆسی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران داوایان لە ترامپ کرد کە "داوا بکات ھەموو خۆپیشاندەران دەستبەجێ کۆنگرێس و دەورووبەری بەجێ بێڵن".

کۆنگرێسمان کۆری بۆش نیازی خۆی لە تویتێکدا ڕاگەیاند بۆ ڕاگەیاندنی پڕۆژە بڕیارێک بۆ کردنەدەرەوەی "ئەندامانی کۆمارییەکان لە کۆنگرێس کە ئەم ھێرشە تێرۆریستییە ناوخۆییەیان درووستکردووە لە ڕێگەی ھەوڵەکانیان بۆ ھەڵوەشانەوەی ھەڵبژاردن".

ئادەم کینزینگەر کۆنگرێسمانی کۆماریی ئەمریکا ئیدانەی ئەو توندوتیژییانەی کرد و ڕووداوەکانی بە «ھەوڵێکی کودەتا» وەسفکرد. سیناتۆر لیندزی گراھامی ھاوڕێی ترامپ ڕایگەیاند ئەو کەسانەی ئەم ھێرشەیان ئەنجام دا دەبێت بناسرێنەوە بە توندترین شێوە مامەڵەیان لەگەڵ بکرێت، ئەمە لەگەڵ ئەوەی دوای ھێرشەکە لە کۆنگرێس گووتی من و ترەمپ بە چەندین قۆناغدا پێکەوە تێپەڕین، پێم ناخۆشە بەم شێوەیە دەبێت بەڵام من چیتر بەشێک نیم لەمە، ئیتر بەسە. ژنە ئەندامی کۆنگرێس و ئەندامی کۆمارییەکان لیز چێنی گووتی «ھیچ گومانێک نییە سەرۆک (ترامپ) ئەم ھێرشکارانەی ڕێکخستووە، سەرۆک ھانی داون، سەرۆک قسەی بۆ کردن، ئەو ئاگرەکەی ھەڵگیرساند". کۆنگرێسمان مایک گالاگەر لە لێدوانێکدا لەسەر ئاژاوەگێڕییەکان گووتی «کە شتی وام نەبینیوە لەو کاتەوەی کە نێردرام بۆ عێراق». ژنە ئەندامی کۆنگرێس کاسی ماکمۆریس ڕۆجەرز کە پلانی ئەوەی ھەبوو دژی ئەنجامی ھەڵبژاردن دەنگ بدات، ڕایگەیاند کە چیتر دژی ئەنجامەکان نابێت دوای ئەو ڕووداوە «شەرمەزارکەر و نا-ئەمریکییانە" کە لە ٦ی کانوونی دووەمدا ڕوویاندا. جگە لە ئەم ھەریەک لە سیناتۆران کێڵی لۆفلەر و ستیڤ داینس و جەیمس لانکفۆرد و مارشا بلاکبێرن و مایک براون و سینتیا لومیس کە ھەموویان دەنگی خۆیان گۆڕی دوای ھێرشەکە. سیناتۆر میت ڕۆمنیی ویلایەتی یووتا ڕایگەیاند: «ئەوەی ئەمڕۆ لە کۆنگرێسی ئەمریکا ڕوویدا سەرھەڵدانێک بوو کە لەلایەن سەرۆکی ئەمریکاوە ھاندرابوو" و بەشێک بوو لەو «ھێرشە چاوەڕوان نەکراوەی لەسەر دێموکراسیمانە».

## سەرچاوەکان

پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢١
پۆل:دۆناڵد ترامپ
پۆل:سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ