open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لویس فێرناندۆ

وێنۆک|لویس فێرناندۆی سێرڤادۆری  لە ٢٠١٩
**لویس فێرناندۆ فلۆریس ئەلڤارادۆ** ( بە ئینگلیزی  **Luis Fernando Flores Alvarado)**لەدایکبووی ٧ی تەمموزی ١٩٩٣، زیاتر بەفێرنانفلۆ ناسراوە، یوتیوبەری یاری و کۆمیدی سەلڤادۆرییە. بە گشتی زیاتر لە ١٠ ملیار بینەری هەیە و زیاتر لە ٥٤٤ ڤیدیۆ و ٤٦ ملیۆن سەبسکرایبی هەیە.تا مانگی تەمموزی ٢٠٢٣، کەناڵەکەی ٤٨ پربینەرترینە لە یوتیوب، و چوارەم کەناڵی زۆرترین پربینەرترینە بە زمانی ئیسپانی لە دوای ئێل ڕێنۆ ئینفانتیل، بادابون و جوێگائەڵمانی.لە ئێستادا زۆرترین سەبسکرایبی کەناڵە لە ئیل سەلڤادۆر.

## پیشە
لە 1ی ئایاری 2011 کەناڵی یوتیوبی خۆی بەناوی "فێرنانفلۆ" دروستکرد، کە ناوەکەی تێکەڵەیەک لە ناوەکانی فێرناندۆ فلۆریسە. فێرنانفلۆتەنها لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا دەستی بە کاری یوتیوب کرد بە بارکردنی فێرکاری ڤیدیۆیی و هەروەها کورتە کلیپی دیمەنە ئەکشنەکان بەکاریگەری تایبەت. یەکەم ڤیدیۆی "کابوس – دیمەنی کورتە کردار" بوو. دواتر ناوەڕۆکەکەی گۆڕی بۆ یاریکردنی یارییە ڤیدیۆییەکانی وەکCall of Duty، God of War III و Mortal Kombat، ناوبانگێکی زۆری لە دیمەنی یوتیوبی ئیسپانی زماندا بەدەستهێنا.[citation needed].بە گشتی زیاتر لە ١٠ ملیار بینەری هەیە و زیاتر لە ٥٤٤ ڤیدیۆ و ٤٦ ملیۆنسەبسکرایبی هەیە.تا مانگی تەمموزی ٢٠٢٣، کەناڵەکەی ٤٨ پربینەرترینە لە یوتیوب، و چوارەم کەناڵی زۆرترین پربینەرترینە بە زمانیئیسپانی لە دوای ئێل ڕێنۆ ئینفانتیل، بادابون و جوێگائەڵمانی.لە ئێستادا زۆرترین سەبسکرایبی کەناڵە لە ئەلسەلڤادۆر.لە ساڵی ٢٠١٥ کۆمپانیای Fernanfloo بە هاوبەشی لەگەڵ BBTV ئەپێکی بە ناوی The Fernanfloo Game خستە بازاڕەوە، کە لەماوەی هەفتەی یەکەمی بڵاوکردنەوەیدا ٢.٣ ملیۆن دابەزاندنی بەدەستهێنا، هەروەها لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا لە ١٧ وڵاتدا پلەی یەکەمیبەدەستهێنا. لە ساڵی ٢٠١٦ پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی هەزار ساڵەی ئێم تی ڤی، لە بەشی "ئایکۆنی دیجیتاڵی ساڵ". لە ساڵی ٢٠١٧جارێکی دیکە پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی هەزار ساڵەی ئێم تی ڤی، لە بەشی "ئایکۆنی میاو بۆ ساڵ" و "تەحەدای ناوداران".

## ژیانی تایبەت
لویس فێرناندۆ فلۆریس ئەلڤارادۆ لە ٧ی تەمموزی ١٩٩٣ لە شاری سان سەلڤادۆر لە ئەلسەلڤادۆر لەدایکبووە. فێرنانفلۆ خۆی بە(ئەگنۆستیک ) کە ئەم دەستەواژەیە بەکاردێت بۆ کەسێکی  سەروتوانی مرۆڤی هەبێ.

## سەرچاوەکا


پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣
پۆل:زیندووان
ڕیچارد گۆردۆن

**ڕیچارد گۆردۆن** (بە ئینگلیزی : Richard F. Gordon Jr ) (٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٩ - ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧) یەکێک بوو لەو کەشتیوان ئەمریکییانەی کە لە کاتی بەرنامەی ئەپۆلۆدا ئەرکی نیشتنەوە لەسەر مانگ ئەنجامدا، ڕیچارد جۆردن لە ٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٩ لە شاری سیاتڵ لە واشنتۆن لە بەشی ڕۆژئاوای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لەدایک بووە، گۆردۆن سەرکردایەتی تیمی ئەرکی ئەپۆلۆ ١٢ی کرد بۆ سەر مانگ، ئەمەش دووەم گەشت بوو کە مرۆڤ لەسەر ڕووی مانگ بنیشێتەوە، گۆردۆن سێیەم کەس بوو کە پێی داناوە لەسەر ڕووی مانگ، دوای ئەویش هاتە سەر ڕووی مانگ هاوکارەکەی لەم گەشتەدا، ئالان بین، کە بەم شێوەیە چوارەم کەس بوو کە لەسەر ڕووی مانگ ڕۆیشت، ئەمەش لە مانگی تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٦٩ بوو، واتە چوار مانگ دوای نیشتنەوە نیل ئارمسترانگ و هاوکارەکەی باز ئاڵدرین لەسەر مانگ.
## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* لاپەرەی ڕیچارد گۆردۆن لە ئێمبد
* لاپەرەی ڕیچارد گۆردۆن لە  Encyclopædia Britannica Online ئینگلیزی
* لاپەرەی ڕیچارد گۆردۆن لە Munzinger IBA ئەڵمانی
* لاپەرەی ڕیچارد گۆردۆن لە بنکەدراوەی فیلم ئینگلیزی

پۆل:گەردوون
پۆل:ژیاننامە
پۆل:ناسا
پۆل:کەشتیوانی ئاسمان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩
پۆل:گەشتی واڵایی لە ١٩٦٦
پۆل:گەشتی واڵایی لە ١٩٦٩
پۆل:مردووانی ٢٠١٧
پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم
پۆل:کیمیازانانی ئەمریکی
ستار فۆکس (کایەی ڤیدیۆیی)

**ستار فۆکس** () زنجیرەیەکی کایەی ڤیدیۆیی بەناوبانگە کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە دروست کراوە، بە یاریکردنی لەسەر بنەمای فڕینی بۆشایی و کارەکتەرە ئاژەڵییە مرۆیییەکان ناسراوە. زنجیرەکە بەدوای سەرگەرمییەکانی تیمی ستار فۆکسدا دەگەڕێت کە فۆکس مەکلۆد سەرۆکایەتی دەکات، کاتێک لە دژی دوژمن و ھەڕەشە جۆراوجۆرەکان لە سیستەمی لایلاتدا شەڕ دەکەن.

یارییەکان بە کردارە خێراکان و ھێڵی چیرۆکە سەرنجڕاکێشەکانیان و میکانیکی یاریکردنی داھێنەرانە ناسراون. یاریزانان کەشتی ئاسمانی ئایکۆنی ئاروینگ کۆنتڕۆڵ دەکەن کاتێک بەناو شەڕەکانی بۆشایی ئاسماندا دەڕۆن و بەشداری ئەرکەکانی شەڕی زەمینی دەکەن. زنجیرەکە بەھۆی گرافیک و دیزاینی دەنگ و ئەزموونی یاریکردنی گەورەوە ستایشی زۆری لێکرا.

ستار فۆکس بووەتە زنجیرەیەکی خۆشەویست و ھەوادارانی تایبەتی ھەیە، کارەکتەرەکانیش لەوانە فۆکس مەکلۆد، فالکۆ لۆمباردی، پیپی ھێر و سلیپی تۆد، بوونەتە کەسایەتییەکی ئایکۆنی جیھانی یارییەکان. ھەروەھا زنجیرەکە یاری جۆراوجۆری وەرچەرخان و کاڵا و تەنانەت زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئەنیمەیشنی لێکەوتووەتەوە. بۆیە ستار فۆکس کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر پیشەسازی یارییەکان ھەبووە و تا ئێستاش وەک بەشێکی بەنرخی پێکھاتەی فرەنچایزە ئایکۆنییەکانی نینتێندۆ دەمێنێتەوە. تێکەڵە ناوازەکەی لە سەرگەرمی خەیاڵی زانستی و کارەکتەرە لەبیرنەکراوەکان بەردەوامە لە سەرسامکردنی یاریزانان لە سەرانسەری جیھان.

## یاریکردن
یاریکردنی ستار فۆکس بە شەڕە بۆشایییە خێرا و پڕ لە کردارەکانی و ئەرکەکانی شەڕی زەمینی ناسراوە. یاریزانان کۆنترۆڵی کەشتی ئاسمانی ئایکۆنی ئاروینگ دەکەن، کە دەتوانێت مانۆڕی جۆراوجۆر وەکو ڕۆڵکردنی بەرمیل و سۆمەرساڵت و وەرگەڕانی U ئەنجام بدات بۆ ئەوەی خۆی لە ئاگری دوژمن بپارێزێت. ھەروەھا یارییەکە بەشەکانی سەر «ڕێلەکانی» تێدایە کە یاریزانەکان بەناو کێڵگە ئەستێرەیییەکان و بنکەکانی دوژمن و بەربەستەکانی دیکەدا دەڕۆن.

جگە لە ئاروینگ، یاریزانەکان دەتوانن لە ھەندێک ئەرکدا فڕۆکەوانی کەشتی دیکەی وەک تانکی لاندماستەر و ژێردەریایی بلو مارینیش بکەن. ھەر کەشتییەک ئەزموونێکی جیاوازی یاریکردن پێشکەش دەکات، کە جۆراوجۆری بۆ یارییە گشتییەکە زیاد دەکات. ھەروەھا زنجیرەکە بە شەڕەکانی سەرۆکەکانی ناسراوە، کە زۆرجار پێویستی بە بیرکردنەوەی ستراتیژی و ڕەفڵەکسی خێرا ھەیە بۆ شکستپێھێنانی دوژمنە بەھێزەکان. یارییەکان چەندین جۆری چەک و پاوەر ئەپیان تێدایە کە دەتوانرێت کۆبکرێنەوە بۆ بەرزکردنەوەی تواناکانی یاریزانەکە و ھێزی تەقەکردن. ھەروەھا زنجیرەی ستار فۆکس ڕێڕەوی لقکردن و چەندین کۆتایی لەخۆدەگرێت، بەھای دووبارەکردنەوەی زیاد دەکات و ھانی یاریزانەکان دەدات بۆ گەڕان بەدوای ڕێگا جیاوازەکاندا لە ڕێگەی یارییەکەوە.

ئەم ڕێبازە ناھێڵییە بۆ یاریکردن ڕێگە بە ئەزموونێکی کەسیتر دەدات و قووڵی بۆ چیرۆکە گشتییەکە زیاد دەکات. بۆیە یاریکردنی ستار فۆکس گەورە و چالاکە و تێکەڵەیەکی ناوازەی شەڕی بۆشایی ئاسمان و گەڕان پێشکەش دەکات. زنجیرەکە بەردەوامە لە ئاھەنگگێڕان بەھۆی میکانیکە داھێنەرەکانی و یارییە سەرنجڕاکێشەکانی کە یاریزانەکان بەردەوام دەگەڕێننەوە بۆ زیاتر.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ١٩٩٣
پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان
پۆل:یارییەکانی سیستەمی سووپەر نێنتێندۆ ئینتەرتەیمێنت
پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان سەبارەت بە گیانلەبەران
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە لە بەریتانیا پەرەیان پێدراوە
حاجی بابە ئەفشار

****حاجی بابە ئەفشار** حاجی بابە ئەفشار پزیشکێکی ئێرانی بوو؛ کە یەکەم پزیشک بوو لە وڵاتەکەی شێوازی پزیشکی مۆدێرنی ئەوورووپی بەکاربێنێت. سەرۆکی پزیشکان بوو لە دادگای شازادەی [[قاجاڕەکان|قاجار]] [[عەباس میرزا]]**.'''

لەبەر ئەوەی حاجی بابە ناوێکە دەبەخشرێ لە یادکردنەوەی باپیر یان باپیرە گەورە، ناوی ڕاستی خۆی نەزانراوە. لە ١٨١١ خۆی و کۆمەڵێکی تر نێردران بۆ ئینگڵتەرا بۆ خوێندنی پزیشکی و کیمیا، لەسەر خەرجی شازادە عەباس.

ئەگەرچیش بۆ ماوەی ھەشت ساڵ لە ئینگڵتەرا ماوەیەوە، ھیچ بڕوانامەیەکی وەرنەگرت. لەکاتی گەڕانەوەی بۆ وڵاتەکەی لەژێر محەممەدشا. دەبێت بە پزیشکی کۆشک؛ و لە ١٨٤٢ یان ١٨٤٣ دەمرێت. دوو مناڵی ھەبوو، میرزا محەممەد موستەوفی و میرزا عەلی؛ و براکەی بەناوی جەعفر قۆڵی بەگ، کە لە ڕووسیا ئەندازیاری کانگا بوو.

حاجی بابە دەکرێت بووبێتە ھۆی باشترین شێوەی فرۆشتنی ڕۆمان، وەکوو ڕۆمانی سەرکێشییەکانی حاجی بابای ئەسفەھان (١٨٢٤) و سەرکێشییەکانی حاجی بابای ئەسفەھان لە ئینگڵتەڕا (١٨٢٨) کە لەلایەن جەیمس جەستنیان مۆرییەرەوە نووسراوە.

## سەرچاوەکان
* 

* 
* 
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:مردووانی سەدەی ١٩یەم
پۆل:پزیشکانی کۆشک
پۆل:مردووانی دەیەی ١٨٤٠
ئان-بیاترس کیھارا

**ئان-بیاترس کیھارا** پزیشک و پڕۆفیسۆرێکی کینیا کە سەرۆکی یەکێتی نێودەوڵەتی پزیشکی ئافرەتان و منداڵبوونە. خۆی تەرخانکردووە بۆ باشترکردنی باری تەندرووستی ژنان لە ئەفریقا.

## پیشە و لێکۆڵینەوە
لە ٢٠١٣، کیھارا بووە سەرۆکی کۆمەڵگای مناڵبوون و ئافرەتانی کینیا. کاری کردووە بۆ ڕێگریکردن لە مردنی دایکان و منداڵان و نەهێشتنی گواستنەوەی نەخۆشییە ڕاگوێزراوە سێکسییەکان لە دایک و باوکەوە بۆ منداڵ لەوانەش سفلیس و ڤایرۆسی نەمانی بەرگری لە مرۆڤ. لە ٢٠٢٠، بووە سەرۆکی یەکێتی ئەفریقی پزیشکی ئافرەتان و مناڵبوون.

لە ٢٠٢٣، کیھارا دەبێت بە سەرۆکی یەکێتی نێودەوڵەتی پزیشکی ئافرەتان و منداڵبوون. کاری کردووە بۆ پێشخستنی سەرکردایەتی و بەشداریکردنی ژنان لە داڕشتنی سیاسەت و هەروەها چۆنیەتی باشترکردنی دەستڕاگەیشتن بە ڕێگریکردن لە دووگیانی و زانیارییە تەندروستییەکان. ئەو ڕایگەیاندووە کە سەرنجی لەسەر گۆڕینی ئەزموونی ئەو ژنانە گەنجانە دەبێت کە بەدەست هاوسەرگیری منداڵان و خەتەنەکردنی مێینەییەوە دەناڵێنن. و پەرەی بە پەسەندکردنی پرۆتۆکۆڵی ماپوتو داوە کە یەکسانی جێندەری و مافی جێندەری بەرەوپێش دەبات.

## بڵاوکراوەکانی

* 
* 
* 

## سەرچاوەکان
* 


پۆل:ژنە پزیشکەکانی کینیا
پۆل:پزیشکی ئافرەتانی کینیا
پۆل:زیندووان
لایک ناستیا

وێنۆک|ئانستاژیا ناسراو  بە ( ڵایک ناستیا) یوتوبەری ڕووسی
**ئەنستاژیا سێرگیڤنا ڕادزینسکایا** (بە ئینگلیزی : Anastasia Sergeyevna Radzinskaya ) لە دایکبووی  ٢٠١٤، لە سۆشیاڵ میدیایە  (بە ڵایک ناستیا) ناسراوە، یوتیوبەرێکی ڕووسی-ئەمریکییە.

## ناوەڕۆک
کارەکانی ئەناستاژیا لە   گۆرانی منداڵان، کات بەسەربردنی پەروەردەی، کردنەوەی بۆکسەکان، ڤلۆگکردن و ڕۆڵگێڕان لەخۆدەگرێت. کەناڵەکانی بە زمانی ئەڵمانی، عەرەبی، بەنگلادشی، فەرەنسی، پورتوگالی، هیندی، ئیسپانی، کۆری، ڤێتنامی و ئەندەنوسیا دۆبلاژ دەکرێن.

## مێژوو
ئەناستاژیا لە شاری کراسنۆدار کرای باشووری ڕووسیا لەدایک بووە. بە هەڵە تووشی ئیفلیجی مێشک بووە؛ پزیشکەکانی ترسیان لەوەهەبوو کە هەرگیز نەتوانێت قسە بکات.پێش دەستپێکردنی کەناڵەکەیان، ئانا دایکی ئەناستاژیا خاوەنی ساڵۆنێکی بووک بوو لە شاری کراسنۆدار لەکاتێکدا سێرگی باوکیخاوەنی کۆمپانیایەکی بچووکی بیناسازی بوو. لە ساڵی ٢٠١٥ دایک و باوکی ئەناستاژیا کۆمپانیاکانیان فرۆشت و لە مانگی یەکی ساڵی٢٠١٦ کەناڵی یوتیوبی خۆیان دروست کرد کە  بە خێرایی هەواداریان گەشەی  کرد و زۆر بوو. خێزانەکە لە ساڵی ٢٠١٨دا گواستراونەتەوەبۆ شاری میامی لە ویلایەتی فلۆریدا.دایک و باوکی ئەناستاژیا گرێبەستیان لەگەڵ تۆڕی فرە کەناڵی یولا و کۆمپانیای سۆشیال میدیاجێلیسماک واژۆ کرد. بەگوێرەی ماڵپەڕی فۆربس، ئەناستاژیا "یەکێک بووە لە خێراترین دروستکەرەکانی جیهان، بەهۆی ڤیدیۆکانەوە بەحەوت زمان" لە ساڵی ٢٠١٩، بووە سێیەم یوتیوبەری زۆرترین مووچە لە جیهاندا، کە داهاتی ساڵانەی ١٨ ملیۆن دۆلارە.

## سەرچاوەکان


پۆل:لەدایکبووانی ٢٠١٤
پۆل:زیندووان
نیکۆلاسی یەکەمی ڕووسیا

**نیکۆلاسی یەکەم** (٦ی تەممووزی ١٧٩٦ ‒ ٢ی ئازاری ١٨٥٥) ئیمپڕاتۆر و فەرمانڕەوایی ڕووسیا و پاشای پۆڵەندا و دوورگەی فینلاند بووە. کوڕی سێیەمی پاڤڵی یەکەمی ڕووسیا و برای بچووکی ئەلێکساندەری یەکەمی ڕووسیا.

## ئیمپڕاتۆر و بنەماکان
وێنۆک|195x195پیکسڵ| مۆنۆگرامی ئیمپڕاتۆر

### سەرەتای حوکمڕانی
نیکۆلاس بە تەواوەتی بیروباوەڕ و ئامانجەکانی ھاوشێوەی براکەی نەبوو؛ ڕۆڵی خۆی بە سادەیی وەک ڕۆڵی خۆسەپێنێکی زۆرداریی ڕووسی دەبینی کە بە ھەر ڕێگەیەکی پێویست بێت حوکمڕانی گەلەکەی بکات. نیکۆلاسی یەکەم لە ١٤ی کانوونی دووەمی ١٨٢٥  وەک حوکمڕانی نوێی ڕووسیا دەست بە کار بوو. کە ئەو ڕۆژەش کەوتە ڕۆژێکی دووشەممە؛ لە ئەفسانەکانی ڕووسیا وا باو بوو کە ڕۆژانی دووشەممە ڕۆژانی بەدبەختین. ئەم دووشەممەیەش زۆر سارد بوو، ئەمە لەلایەن گەلی ڕووسیا وەک نیشانەیەکی خراپ بۆ حوکمڕانی داھاتوو سەیر دەکرا، کە ئەویش نیکۆلاسی نوێیە.

ڕێوڕەسمی ھاتنە سەر دەسەڵاتی نیکۆلاسی یەکەم بەھۆی خۆپیشاندانی ٣٠٠٠ گەنجی ئەفسەری سوپا و ھاووڵاتیان و بەشێک لە بیرمەندانی ئەوکاتە تێکچوو، ئەم خۆپیشاندانە ھەوڵێک بوو بۆ ناچارکردنی حکومەت بۆ پەسەند کردنی دەستور و شێوازێکی نوێی حکومڕانی. نیکۆلاس فەرمانی بە سوپای شاھانەی ئیمپڕاتۆریی ڕووسیا کرد کە خۆپیشاندانەکە شکست پێ بێنن. ڕاپەڕین درووست بوو و بەخێرایی سەرجەم شارەکانی تری ڕووسیای گرتەوە، نیکۆلاسی یەکەم کە لە یەکەم ڕۆژی دەسەڵاتی خۆیدا بوو، بڕیاریدا کۆمەڵگەی ھاووڵاتیانی ڕووسیا سنووردار بکات، تۆڕێکی گەورەی ھەواڵگیری دامەزراند و بەربەستی خستە سەر ھاووڵاتیانی ڕووسیا بە کۆنترۆڵکردنی پەروەردە و بڵاوکراوە و ھەموو دەرکەوتەکانی ڕۆژنامە و ناوەندەکان.

### پاشای پۆڵەندا
نیکۆلاس لە ١٢ی ئایاری ١٨٢٩ لە وارشۆ تاجی پادشای پۆڵەندای لەسەر داندرا. ئەو یەکەم پاشای ڕووسیا بوو بەفەرمی و بەپێی دەستووری دەستکاریکراوی پۆڵەندا، تاجی پادشای پۆڵەندای لەسەر دابندرێت.

## مەرگ
وێنۆک| نیکۆلاسی یەکەم لە دوا ساتەکانی مردنیدا (١٨٥٥)
نیکۆلاس لە ٢ی ئازاری ١٨٥٥ لە کاتی جەنگی کریمیا لە *کۆشکی زستانە* لە سەنت پیتەرزبورگ کۆچی دوایی کرد. لەرزێکی زۆری گرت، چارەسەری پزیشکی ڕەتکردەوە و بەھۆی ھەوکردنی سییەکان گیانی لەدەستدا. لە *کاتێدرالی پیتەر و پاڤڵ* لە شاری سانت پترسبۆرگ بە خاک سپێردرا. بۆ ماوەی ٣٠ ساڵ حوکمڕانی کرد، دوای ئەویش کوڕەکەی ئەلێکساندەری دووەمی ڕووسیا دەست بەکار بوو.

## ڕەچەڵەک




## سەرچاوەکان

پۆل:ئیمپراتۆرەکانی ڕووسیا
پۆل:مردووانی ١٨٥٥
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩٦
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی
کیدز دایانا شۆو

**ئیڤا دیانا کیدیسیوک** (لەدایکبووی ١ی نیسانی ٢٠١٤)، بە شێوەی ئۆنلاین بە Kids Diana Show (بە ئەڵمانی: Kinder-Diana-Show؛ ناسراوە لۆگۆی بە ✿ Kids Diana Show) ناسراوە، یوتیوبەرێکی ئەڵمانی-ئەمریکییە. لەگەڵ ڕۆمای برای کە (لەدایکبووی٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢) و دایک و باوکی ڤۆلۆدیمیر و ئۆلێنا، میوانداری چەندین کەناڵی یوتیوب دەکەن کە ناوەڕۆکی منداڵانپێکھاتوە و ڕۆڵ دەگێرن لە یوتووب. کەناڵە سەرەکییەکەی لە پلەی پێنجەمی زۆرترین بینەری ھەیە و لە پلەی پێنجەمی زۆرترین سەبسکرایبی جیھاندایە.

## چالاکییەکان
وێنۆک|ئیڤا دیانا یوتوبەری ئەڵمانی ناسراوە بە کیدز دیانا شۆۆ
پیشە و چالاکی دیانا بریتییە لە گۆرانی منداڵان، کردنەوەی بۆکس، ڤلۆگ، کات بەسەربردنی پەروەردەیی و ڕۆڵگێڕان. برا گەورەکەی، ڕۆما کیدیس یوک، کەناڵێکی یوتیوبی بەڕێوەدەبات بە ناوی Kids Roma Show (ستایلەکەی بەم شێوەیە ★ Kids Roma Show). ھەروەھا برایەکی بچووکی ھەیە بە ناوی ئۆلیڤەر (لەدایکبووی ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠) و کەناڵەکانی خێزانەکەی بە چەندین زمان دۆبلاژدەکرێن، لەوانە زمانی ھیندی، ژاپۆنی، ئەندەنوسیا، ڕووسی، ئیسپانی، ئەڵمانی، پورتوگالی، عەرەبی. دیانا پاڵێوراو بوو بۆ دەیەمین خەڵاتی ستریمی ساڵانەی ٢٠٢٠ لە بەشی منداڵ و خێزان و خەڵاتی کورتی ٢٠٢١ لە بەشی دایک و باوک، خێزان و منداڵان.

## سەرچاوەکان

* 

پۆل:لەدایکبووانی ٢٠١٤
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان
سووپەر ئێف ئێکس

چیپی **سووپەر ئێف ئێکس** () خێراکەرێکی گرافیکە کە لەلایەن کۆمپانیای ئارگۆناوت سۆفتوێر پەرەی پێدراوە و لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە بەرھەم ھێنراوە. بۆ یەکەمجار لە کایەی ڤیدیۆیی ستار فۆکس لە ساڵی ١٩٩٣ بۆ سیستەمی یاری سووپەر نینتێندۆ ئینتەرتەیمێنت سیستم (SNES) بەکارھات. چیپەکە ڕێگەی بە گرافیکی پێشکەوتووی سێ ڕەھەندی و کاریگەرییە بینراوەکان دەدا کە بە ڕەقامێرە ستانداردەکانی SNES نەدەکرا. چیپی سووپەر ئێف ئێکس وای لە SNES کرد کە فرەگۆشەی سێ ڕەھەندی ڕەندەر بکات، ئەمەش پێشکەوتنێکی بەرچاو بوو لە یاریکردنی کۆنسۆڵدا لەو کاتەدا. ئەم تەکنەلۆژیایە ڕێگەی بە یارییەکان دا کە گرافیکی ئاڵۆزتر و وردتریان ھەبێت، ھەروەھا توانای دروستکردنی کاریگەرییە بینراوەکانی سەرنجڕاکێش وەک خولانەوەی و قەبارەدانان و نەخشەسازی پێکھاتە. دوای سەرکەوتنی ستار فۆکس چەندین یاری دیکە پەرەیان پێدرا بۆ بەکارھێنانی چیپی سووپەر ئێف ئێکس، لەوانە ستار فۆکس ٢ و ستەنت ڕەیس ئێف ئێکس و یۆشی ئایلاند. تواناکانی چیپەکە کاریگەرییەکی بەردەوامی لەسەر پیشەسازی یاریکردن ھەبوو، کاریگەری لەسەر پەرەپێدانی تەکنەلۆژیای یارییە سێ ڕەھەندییەکانی داھاتوو ھەبوو. لە کاتێکدا چیپی سووپەر ئێف ئێکس بۆ سەردەمی خۆی پێشکەوتوو بوو، لە کۆتاییدا بەسەرچوو بەھۆی بڵاوبوونەوەی کۆنسۆلی نوێتر و بەھێزتر؛ بەڵام کاریگەرییەکەی لەسەر پەرەسەندنی گرافیکی سێ ڕەھەندی لە یارییە ڤیدیۆیییەکاندا حاشا ھەڵنەگرە و وەک بەشێکی گرنگی مێژووی یارییەکان دەمێنێتەوە.

## سەرچاوەکان
*
ئارگۆناوت گەیمز

ئارگۆناوت گەیمز ()یەکێکە لە گەشەپێدەرەکانی کایەی ڤیدیۆیییە بەریتانییەکان کە لە ساڵی ١٩٨٢ لەلایەن کۆمپانیای جێز سان دامەزراوە. کۆمپانیاکە ناوبانگێکی زۆری بەدەستھێنا بەھۆی یارییە داھێنەر و سەرنجڕاکێشەکانی لە ڕووی تەکنیکییەوە، ھەروەھا بەھۆی ڕۆڵی لە دروستکردنی چیپی سووپەر ئێف ئێکس، کە خێراکەرێکی گرافیکییە و شۆڕشێکی گەورەی لە یارییە سێ ڕەھەندییەکان لەسەر سیستەمی یارییەکانی سووپەر نینتێندۆ ئینتەرتەیمێنت سیستم SNES کرد.

یەکێک لە دەستکەوتە ھەرە دیارەکانی ئارگۆنۆت پەرەپێدانی یارییە ئەسڵییەکەی ستار فۆکس بوو بۆ SNES کە تواناکانی چیپی سووپەر ئێف ئێکسی پیشان دەدا. بەکارھێنانی فرەگۆشەی سێ ڕەھەندی و کاریگەرییە بینراوەکانی پێشکەوتوو لە یارییەکەدا لەو کاتەدا پێشکەوتوو بوو و یارمەتیدەر بوو لە دامەزراندنی ناوبانگی ئارگۆنۆت وەک پێشەنگێک لە تەکنەلۆژیای یاری سێ ڕەھەندیدا. جگە لە ستار فۆکس، کۆمپانیای ئارگۆنۆت گەیمز ناونیشانی سەرکەوتووی دیکەی پەرەپێدا وەک ستەنت ڕەیس ئێف ئێکس و ڤۆرتێکس و کرۆک: لێجند ئۆف گۆبۆس. شارەزایی تەکنیکی و دیدگای داھێنەرانەی کۆمپانیاکە لە یارییەکانیدا دیار بوو، کە زۆرجار سنوورەکانی ئەو شتانەی کە بە ڕەقامێر بەردەستەکان دەکرا پاڵ دەنا.

ھەروەھا کۆمپانیای ئارگۆنۆت گەیمز بەشدارییەکی بەرچاوی لە پەرەپێدانی تەکنەلۆژیای یارییە سێ ڕەھەندییەکانی سەرەتاییدا کردووە، لەوانە کارکردن لەسەر کۆنسۆلی ئەتاری جاگوار و پەرەپێدانی بزوێنەری گرافیکی سێ ڕەھەندی جۆراوجۆر؛ بەڵام سەرەڕای سەرکەوتنەکانی، کۆمپانیای ئارگۆنۆت گەیمز ڕووبەڕووی کێشەی دارایی بووەوە و لە کۆتاییدا لە ساڵی ٢٠٠٤دا چووە سەر کارگێڕی. میراتی کۆمپانیاکە لە ڕێگەی بەشدارییە کاریگەرەکانییەوە لە پیشەسازی یارییە ڤیدیۆیییەکاندا دەژی، بەتایبەتی لە بواری گرافیک و تەکنەلۆژیای سێ ڕەھەندیدا؛ بۆیە یارییەکانی ئارگۆنۆت ڕۆڵێکی سەرەکی بینی لە داڕشتنی دیمەنی یارییە سێ ڕەھەندییەکان و لە ڕێگەی یارییە داھێنەرەکانی و پێشکەوتنە تەکنەلۆژییە پێشکەوتووەکانییەوە جێپەنجەیەکی نەسڕاوەی لەسەر پیشەسازی بەجێھێشت.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:کۆمپانیا لەکارکەوتووەکانی کایەی ڤیدیۆیی بەریتانیا
پۆل:کۆمپانیاکانی پەرەپێدانی کایەی ڤیدیۆیی
سی ئێن سی ئۆ

وێنۆک|گڕووپی سی ئێن سی ئۆ (CNCO)لە کۆنسێرتی ٢٠١٩
**سی ئێن سی ئۆ (CNCO**) گرووپێکی کوڕانی ئەمریکای لاتینییە  کە بنکەکەی لە شاری میامی لە ویلایەتی فلۆریدا یە.گروپەکە پێکهاتبوو لە ڕیچارد کاماچۆ، ئێریک برایان کۆڵۆن، کریستوفر ڤێلێز و زابدیێل دی خیسۆس؛ جۆیل پیمنتێل . گرێبەستێکی تۆمارکردنی پێنج ساڵەیانلەگەڵ کۆمپانیای سۆنی میوزیکی لاتین واژوکرد دوای ئەوەی بوونە ڕکابەری براوەی وەرزی یەکەمی لاباندا. گرووپەکە لەگەڵ ڕیکی مارتنگەشتێکیان ئەنجامدا. یەکەم گۆرانی و دووەم تاکە گۆرانییەکانیان "تان فاسیل" و "کویسیێرا"، کە هەر زوو دوای یەکەم دەرکەوتنیان، بەباشی هاتنە ناو ڕیزبەندی گۆرانیبێژە بەناو بانگەکان. یەکەم ئەلبوومی خۆیان بە ناوی پریمێرا سیتا لە ٢٦ی ئابی ٢٠١٦ بڵاوکردەوە کەگۆرانییە بەناوبانگەکەی "Reggaetón Lento (Bailemos)"ی لەخۆگرتبوو.

گروپەکە دووەم ئەلبوومی ستۆدیۆیی خۆیان بە ناوی خۆیان لە ٦ی نیسانی ٢٠١٨ بڵاوکردەوە کە تاکە گۆرانییەکانی "Hey DJ" و"Mamita" و "Se Vuelve Loca"ی لەخۆگرتبوو. یەکەم ئەلبوومی EP یان Que Quiénes Somos کە تاکە گۆرانییەکانی "De Cero" و "Pegao" (بە بەشداری مانوێل توریزۆ) بوو لە 11ی تشرینی یەکەمی 2019 بڵاوکرایەوە، هەردوو ئەلبوومەکە بۆ یەکەمجار لەپلەی یەکەمی ئەلبوومە لاتینییەکان بوو وە  بیلبۆرد و 40 باشترین ئەلبوومەکانی جیهان .

لە ساڵی ٢٠٢٠  ئەلبوومەکەیان بەناوی Déjà Vu بڵاوکردەوە کە ئەلبوومێکی بەرگی بینراوی کلاسیکی پۆپی لاتینییە و سێ تاکە گۆرانی لەمانگی نۆڤەمبەرەوە تا مانگی کانوونی دووەم بڵاوکرایەوە. لە ٥ی شوباتی ٢٠٢١، گرووپەکە ئەلبوومی LP یان بڵاوکردەوە.

لە ٢١ی تەمموزی ٢٠٢٢ گروپەکە ڕایگەیاند کە جیا دەبنەوە بۆ ئەوەی سەرنجیان لەسەر کاری سۆڵۆیان بێت بەڵام بۆ ماوەی ساڵ و نیوێکیتر وەک گروپێک بەردەوام دەبن. لە مانگی ئابی ٢٠٢٢، لە ساڵیادی بڵاوبوونەوەی یەکەم ئەلبوومی کوڕان، دوایین ئەلبوومی ستۆدیۆیی خۆیانبە ناوی XOXO بڵاوکردەوە، کە تاکە گۆرانییەکانی "Toa La Noche"، "La Equivocada" و "Pluton"ی تێدابوو، کە گۆرانیبێژیشاری مەکسیکی کینیا ئۆسی تێدابوو. کۆتا گۆرانی "La Ultima Canción" لە مانگی ئایاری ٢٠٢٣ بڵاوکرایەوە، گروپەکە لە ١٧یتشرینی دووەمی ٢٠٢٣ بە فەرمی هەڵوەشایەوە. 

## گەلەری رەسمەکان
وێنۆک|ڕیچاڵد کاماچۆ یەکێکە لە ئەندامانی گرووپەکە
وێنۆک|ئێرێک برایان کۆڵۆن  یەکێک لە ئەندامانی گرووپ
وێنۆک|کریستۆڤەر ڤیڵێز
وێنۆک|زابدیێل دی خێسۆس
وێنۆک|جۆیل پیمنتێل
وێنۆک

## سەرچاوە


پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ٢٠١٥
جەلیل ھوشیار

**جەلیل ھوشیار :** (١٩٢١ - ١٩٩٦ ) دادوەر و چالاكی سیاسی 

## سەرەتای ژیان و خوێندنی
وێنۆک|'''جەلیل ھوشیار'''
جەلیل کوڕی یووسف ئەفەندیی قازییەکی سەردەمی عوسمانی بووە. ١٩٢١ لە قەڵای ھەولێر ھاتووەتە دنیاوە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیی لە ھەولێر و دواناوەندیی مەرکەزی و پاشتر خوێندنی زانکۆی لە کۆلیجی حقووق لە بەغدا تەواوکردووە.

## چالاكی سیاسی
لە سەرەتای لاوییەوە ھۆشیاریی نەتەوەیی و نیشتمانیی لا پەیدابووە و چووەتە ڕیزی حیزبی (ھیوا) و ناوی نھێنیی (ھۆشیار)ی تا مردن ھەڵگرتووە. ژیانی سیاسیی لە (پارتی دیموکراتی کورد)دا درێژە پێ‌داوە و لە دووەم (١٩٥١) و سێیەم (١٩٥٣) کۆنگرەی پارتی‌دا بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی ھەڵبژێردراوە، بەشداری گۆڕین و پەرەپێدانی پێڕەو و پڕۆگرامی پارتی بووە. لەبەر چالاکیی سیاسی و ھاوبەشیی لە جموجووڵی وەک خۆپیشاندان و کۆبوونەوەی جەماوەریی وەک یادکردنەوەی جەژنی نەورۆز و خوتبەخوێندنەوە لە ھەولێر و سلێمانی و بەغدا، چەند جارێک گیراوە و خراوەتە زیندان. ساڵانی ١٩٤٩-١٩٥١ی لەگەڵ ئیبراھیم ئەحمەد لە زیندان بەسەربردووە.

## دادوەریی
سەرەتای ژیانی پیشەییی، خەریکی پارێزەری بووە، پاشان لە وەزیفەدا دامەزراوە و بووە بە دادوەر لە دادگاکانی تێھەڵچوونەوە و بەرایی لە ناوچەکانی (کەرخ) و کازمییە (الكاظمية)ی شاری بەغدا. 

## ژیانی هاوسەرگیری
لە خاتوو گێلاسی کەریم‌بەگی سەعیدبەگی زانستی، سێ کچی بووە: ڕێزان، ڤیان و تارا. ئارەزووی بایەخدان بە باخچە و گوڵی ھەبووە و حەزی لە مۆسیقا و کەمانچەلێدان و خوێندنەوەیش کردووە.

## كۆچی دوایی
ڕۆژی ٥/١٠/١٩٩٦ لە بەغدا کۆچیدواییی کردووە .

## سەرچاوەکان
پاڤێلی یەکەمی ڕووسیا

**پاڤێلی یەکەم** ( ؛ 1ی تشرینی یەکەمی ١٧٥٤ – ٢٣ی ئازاری ١٨٠١) لە ساڵی ١٧٩٦ تا ساڵی ١٨٠١ ئیمپراتۆری ڕووسیا بووە. بە فەرمی، ئەو تاکە کوڕی پیتەری سێیەم و کاترینای دووەم بوو. پاڤێل زۆربەی ژیانی لە ژێر چاودێری دایکیدا ماوەتەوە و بەخێو کراوە. ئەو یاساکانی جێنشینی بۆ تەختی ڕووسیا پەسەند کرد، یاساکان تا کۆتایی دەسەڵاتی ڕۆمانۆڤ و ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا بەردەوام بوون. ھەروەھا دەستوەردانی لە شەڕەکانی شۆڕشی فەڕەنسی کرد، لە کۆتایی دەسەڵاتی خۆیدا.

## کاروباری دەرەوە
سیاسەتی دەرەوەی سەرەتایی پاڤێل، تا ڕادەیەکی زۆر دەتوانرێت وەک کاردانەوەیەک لە دژی سیاسەتی دایکی سەیر بکرێت. لە سیاسەتی دەرەوەدا، پاڤێل پێی وابوو لەبری ئەوەی ھاوشێوەی سیاسەتی دایکی، بکەوێتە پەلاماردان و شەڕ کردنەوە لەگەڵ وڵاتان وەک زلھێزێکی گەورەی جیھان، پێی باش بوو ڕێگای ئاشتیانە و دیبلۆماسیانە بگرێتەبەر. ڕاستەوخۆ لەگەڵ وەرگرتنی تەختی پاشایەتی، ھەموو سەربازەکانی لە دەرەوەی سنوورەکانی ڕووسیا کشاندەوە، لەو یەکە سەربازییانەش ئەو سەربازانە بوون کە کاترینی دووەم بۆ داگیرکردنی ئێرانی قاجاڕی لە ڕێگەی قەوقازەوە ناردبوونی، ھەروەھا کشاندنەوەی ئەو ٦٠ ھەزار سەربازەی کە بۆ ھێرش کردنە سەر فەرەنسییەکان نێردرا بوون. جگە لەمە پاڤێل دەیزانی فراوانبوونی فەرەنسا زیان بە بەرژەوەندییەکانی ڕووسیا دەگەیەنێت، بەڵام نەشیدەویست ھاوشێوەی سیاسەتی دایکی بکات، چونکە بە توندی دژی شەڕی فراوانخوازی بوو. و پێی وابوو کە ڕووسیا پێویستی بە چاکسازیی گەورەی حکومی و سەربازی نێوخۆیی ھەیە بۆ ئەوەی لە داڕمانی ئابووری و شۆڕش و یاخیبوون دوور بکەوێتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئیمپراتۆرەکانی ڕووسیا
پۆل:مردووانی ١٨٠١
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٥٤
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی
گۆگ دۆت کۆم

ماڵپەڕی **گۆگ دۆت کۆم** () کە پێشتر بە گوود ئۆڵد گەیمز ناسرابوو، سەکۆیەکی دابەشکردنی دیجیتاڵییە بۆ کایە ڤیدیۆیییەکان و فیلمەکان. ئەم سەکۆیە لە ساڵی ٢٠٠٨ لەلایەن سی دی پرۆجکت کە گەشەپێدەر و بڵاوکەرەوەی یارییە ڤیدیۆیییە پۆڵەندییەکانە و بە زنجیرەی ویچەر ناسراوە، خراوەتە بازاڕەوە.

گۆگ دۆت کۆم لە چەندین ڕووەوە جیاوازە لە پلاتفۆرمەکانی تری دابەشکردنی دیجیتاڵی. یەکێک لە تایبەتمەندییە سەرەکییەکانی بریتییە لە گرنگیدان بە پێشکەشکردنی یارییە ڤیدیۆیییە کلاسیک و کۆنەکان، کە زۆرجار باشتر دەکرێن بۆ ئەوەی لەسەر سیستەمی کارپێکردنی مۆدێرن کاربکەن. ئەمەش وای کردووە کە ببێتە شوێنێکی بەناوبانگ بۆ ئەو یاریزانانەی کە دەیانەوێت سەردانکردنەوە یان دۆزینەوەی ناونیشانە کلاسیکەکانی ساڵانی ھەشتاکان و نەوەدەکان بکەن. لایەنێکی دیکەی سەرنجڕاکێشی گۆگ دۆت کۆم پابەندبوونییەتی بە دابینکردنی ئەزموونێکی بێ DRM بۆ بەکارھێنەران. ئەمەش واتە کاتێک یارییەک لە پلاتفۆرمەکە دابەزێنرێت، دەتوانرێت یاری پێبکرێت بەبێ ئەوەی پێویستی بە ھێڵی ئینتەرنێت یان ھیچ ڕەسەنایەتییەکی زیادە ھەبێت. ئەم ڕێبازە دەنگی داوەتەوە لەگەڵ زۆرێک لە یاریزانان کە خاوەندارێتی و کۆنترۆڵکردنی کتێبخانەی یارییەکانیان بە نرخ دەزانن.

جگە لە یارییە کلاسیکییەکان، ماڵپەڕی گۆگ دۆت کۆم ھەڵبژاردەیەک لە ناونیشانە نوێیەکانیش پێشکەش دەکات، لەوانە یارییە ئیندییەکان و بڵاوکراوە سەرەکییەکان. پرۆسەی کۆکردنەوەی پلاتفۆرمەکە جەخت لەسەر کوالیتی و گونجان دەکاتەوە، دڵنیای دەدات لەوەی کە ئەو یارییانەی پێشکەش دەکرێن دوورن لە نەرمامێری دەستێوەردانی بەڕێوەبردنی مافی دیجیتاڵی (DRM) و باشتر کراون بۆ ئەوەی لەسەر ڕەقامێر و سیستەمی کارپێکردنی مۆدێرن کاربکەن. ھەروەھا ماڵپەڕی گۆگ دۆت کۆم پێشکەشکردنی خۆی فراوانتر کردووە بۆ ئەوەی فیلم و بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بگرێتەوە، کە بژاردەی کات بەسەربردنی بەرفراوانتر بۆ بەکارھێنەرانی دابین دەکات. بۆیە گۆگ دۆت کۆم شوێنێکی تایبەتی لە بازاڕی دابەشکردنی دیجیتاڵیدا ھەڵکەندووە بە گرنگیدان بە یارییە کلاسیکەکانی بێ DRM، پێشکەشکردنی ئەزموونێکی دۆستی بەکاربەر، و دابینکردنی سەکۆیەک بۆ یاریزانان بۆ دەستگەیشتن بە کۆمەڵێک ناونیشانی جۆراوجۆر لە سەرانسەری ژانر و سەردەمە جیاوازەکاندا. پابەندبوونی بە پاراستن و کردنی یارییە کلاسیکەکانی دەستڕاگەیشتن وای کردووە کە ببێتە سەکۆیەکی خۆشەویست لەنێو ئارەزومەندانی یارییە ڕیترۆیییەکان.

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:بڵاوکەرەوەی یارییە ڤیدیۆییەکان
کاتێدراڵی پاڤڵ و پیتەر، سانت پیتەرزبورگ

**کاتێدراڵی پاڤڵ و پیتەر** () کاتێدراڵێکی ئۆرتۆدۆکسیی ڕووسییە لە شاری سەنت پیتەرزبورگ لە ڕووسیا. یەکەم و کۆنترین شوێنەوارە لە سانت پیتەرزبورگ، لە نێوان ساڵانی ١٧١٢ بۆ ١٧٣٣ بە درێژایی ڕووباری نیڤا دروستکرا.

## تەلارسازی
بیناکە ئێستا یەکەم کڵێسای بەردینە لە شاری سانت پیتەرزبورگ، لەلایەن *ترێزینی* دیزاین کراوە و لە نێوان ساڵانی ١٧١٢ بۆ ١٧٣٣ دروستکراوە. تاوەرەکە بە زێڕ ڕەنگ کراوە و بەرزییەکەی دەگاتە ١٢٣ مەتر، و لە سەرەوەیدا فریشتەیەک بوونی ھەیە کە خاچێکی بەدەستەوەیە. ئەم فریشتەیە یەکێکە لە ھێما گرنگەکانی سانت پیتەرزبۆرگ.

## وێنە

پەڕگە:SPB_St._Peter_and_Paul_Cathedral,_photochrome_1896-1897_(LoC).jpg|alt=Old postcard
پەڕگە:Neva-StPetersburg2.JPG|alt=View across the Neva
پەڕگە:St_peter_and_paul_cathedral_royal_doors.jpg|alt=Upper portion of the iconostasis
پەڕگە:Peter_and_Paul_Cathedral_Interior1,_St._Petersburg,_Russia.jpg|alt=Holy Doors and lower portion of the iconostasis
پەڕگە:Peter_and_Paul_Cathedral_Angel.jpg|alt=Spire
پەڕگە:Peter_and_Paul_Cathedral_Interior3,_St._Petersburg,_Russia.jpg|alt=Mosaic ceiling and chandelier
پەڕگە:Resurrection_of_Christ_stained_glass_Saint_Peter_and_Paul_Cathedral_Saint_Petersburg.jpg| پەنجەرەیەکی ناوەوە 
پەڕگە:Burials_at_Peter_and_Paul_Cathedral_(St._Petersburg)_scheme_EN_by_shakko.jpg|alt=Scheme of tsars' graves|گۆڕی ئیمپڕاتۆرەکان لەناو کاتێدراڵەکە
پەڕگە:Peter_and_Paul_Cathedral.jpg|alt=Saints Peter and Paul Cathedral, Saint Petersburg.|دیوی دەرەوەی کاتێدراڵ


## سەرچاوەکان

پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی
پۆل:کڵێساکان
پۆل:کڵێساکان بەپێی وڵات
پۆل:ڕووسیا
ئەبستراکسیۆنیزم

**ئەبستراکسیۆنیزم** یا **تیۆریی دەرھەستکاری** یا **باوەڕمەندی بە دەرھەستکاری** (بە فارسی: ) بەو تیۆرییە دەڵێن کە دەڵێ چۆناوچۆنیی دامەزران و ڕێکھاتنی کردەوەی زانین ئاوەھایە کە مرۆڤ لە پێشدا شتەکان و تایبەتمەندیییەکانی شتەکان بەدی دەکات و پاشان، به یاریدەی دەرھەستکاری، چەمکەکان ساز دەکات. بۆ وێنە، دەبینین کە چەند شتی جیاجیا ڕەنگیان سوورە، یا بە واتایەکی تر، چەند شتی جیاجیا لە تایبەتمەندیی «سووری»دا لەگەڵ یەکا شەریکن. بە چاوپۆشین لە تایبەتمەندییەکانی تریان، لە ڕاستیدا، قۆڵی خۆمان ھەڵدەماڵین بۆ سازکردنی چەمکی سووری. کەوابێ، لە سازبوونی ئەم چەمکەدا، وای دادەنین کە ئێمە پێشتر شتگەلێکمان بەدی کردووە کە ڕەنگیان سوور بووە.

تیۆریی دەرھەستکاری لە نێوان فەیلەسووفەکاندا پشتیوانی زۆر نەبووە و ئەمڕۆکانێش بە دوودڵییەوە چاوی لێ دەکرێ. یەکێ لەو فەیلەسووفانە کە بە چەشنێ دژی «باوەڕمەندی بە دەرھەستکاری» وەستاوە، ئیمانوێل کانت بووە. کانت دەیوت ڕاستە زۆربەی چەمکەکانی مرۆڤ «ئەزموونی»ن و، بە ڕووتکردنەوە و دەرھەستکردنی ئەزموون دروست بووگن، بەڵام ھەندێ فۆرم و چەمکی پەتی (واتە ئاوێتەنەبوو لەگەڵ ھەست و ئەزموون) -ش ھەن کە مرۆڤ لە ڕێی دەرھەستکاریی ئەزموونەوە بە دەستی نەھێناوە و، بە چەشنی پێشینی، زەینی بەوانە تەیار بووە. وەک بۆشایی و کات، یا وەک چەمکی ھۆدارێتی.

## سەرچاوەکان

پۆل:دەرھەستکاری
پۆل:تیۆریی زەین
وەشانی زیندوو

وێنۆک|وەشانی زیندووی خزمەتگوزارانی ھێڵی ئاسنینی چین لە پەکین لە ساڵی ٢٠٢٢
**وەشانی زیندوو**، **پەخشی ڕاستەوخۆ** یان **لایڤ ستریمینگ** () بریتییە لە پەخشکردنی ڤیدیۆ یان دەنگ لە ساتی ڕاستەقینەدا یان نزیک لە ساتی ڕاستەقینەدا. زۆرجار بە سادەیی بە *ڕاستەوخۆ* یان *زیندوو* ناودەبرێت، ھەرچەندە ناوەڕۆکی تۆمارکراو، وەک ڤیدیۆ بەپێی داواکاری، ڤلۆگ و ڤیدیۆکانی یووتیووب، بە ھەمان شێوە وەشان دەکرێن بەڵام *ڕاستەوخۆ* نین.

خزمەتگوزارییەکانی وەشانی زیندوو چەندین بابەت لەخۆدەگرێت، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان تا یارییە ڤیدیۆیییەکان تا وەرزشی پیشەگەرانە تا ڵایڤ کاستینگ. پلاتفۆرمەکانی وەک وەشانی زیندووی فەیسبووک، پێریسکۆپ، کوایشۆ، دۆیو، بیلیبیلی بریتین لە پەخشکردنی پرۆمۆشن و بۆنە ناودارە بەرنامە بۆ داڕێژراوەکان ھەروەھا پەخشکردنی نێوان بەکارھێنەران، وەک ڤیدیۆ کۆنفراس. سایتەکانی وەک تویچ بوونەتە شوێنێکی بەناوبانگی سەیرکردنی یارییە ڤیدیۆیییەکانی بۆ خەڵک، وەک لە ئیسپۆرتس، لێتس پلەی-ستایل گەیمینگ یان سپێدڕەنینگ.

ژووری وتووێژ تایبەتمەندییەکی سەرەکییە لە وەشانی زیندوو دا، ڕێگە بە بینەران دەدات کارلێک لەگەڵ پەخشکەرەکەدا بکەن و بەشداریی وتووێژە بەردەوامەکان بکەن. ئەم ژوورانە زۆرجار ئیمۆجی و ئیمۆتی وەک ئامرازی پەیوەندی زیادە لەخۆدەگرن.

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان
ڕالف بەکشی

**ڕالف بەکشی** ئەنیمەیشن ساز و سینەماکار و نیگارکێشێکی ئەمریکییە. لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٣٨ لەدایک بووە، لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا، کەسایەتییەکی دیاری نێو جیھانی ئەنیمەیشن بوو. لە نێوان ساڵانی ١٩٧٢ و ١٩٩٤، دەرھێنانی نۆ فیلمی درێژی شانۆیی کردووە، کە زۆرینەیان دراما و فیلمی خەیاڵی بوون، کە پێنجیان خۆی نووسەرەکەی بووە. ھەروەھا بەشداری لە چەندین پڕۆژەی تەلەڤیزیۆنیدا کردووە وەک دەرھێنەر، نووسەر، بەرھەمھێنەر و ئەنیمەیشن ساز.

## سەرەتای ژیان
ڕالف بەکشی لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٨ لە شاری حەیفا لە ئیسرائیل لەدایکبووە، لە بنەماڵەیەکی جوولەکەی قرمچاقان. لە ساڵی ١٩٣٩ خێزانەکەی کۆچیان کردوە بۆ ئەمریکا و لە گەڕەکی براونزڤل لە بڕۆکلین گەورە بووە. لەوێ بەکشی سەرسام بووە بە ژینگەی شارەکە، لە منداڵیدا ئارەزووی لە پەڕتووکی کۆمیک بوو، زۆرجاریش لە زبڵدانەکاندا دەگەڕا بۆ دۆزینەوەی.

بەگوێرەی چاوپێکەوتنێکی ساڵی ٢٠٠٩، ڕالف ڕایگەیاند: "خێرانەکەم زۆر ھەژار بوون، من بە جۆرێک گەورە بووم، کاتێک دراوسێکانم دەبینی پاشماوەی خواردن فڕێ دەدەنە نێو زبڵدانەکانەوە، چەند ساتێک دواتر ڕامدەکرد بۆ زڵبدانەکە تا لە خواردنەکەی ئەوان بخۆم"

لە بەھاری ساڵی ١٩٤٧ باوک و مامی بەکشی بۆ دۆزینەوەی ھەلی کارکردن گەشتیان کرد بۆ واشنتۆن، تا دواتر لەوێ لە گەڕەکێکی ڕەشپێستەکان گیرسانەوە.

## ئەمانەش ببینە
* ئاگر و سەھۆڵ (فیلمی ١٩٨٣)

## بەستەری دەرەکی
* 
* 
* 
* 

* 
* Official page filmography Archived
* 
* 
* 'American Pop'... Matters: Ron Thompson, the Illustrated Man Unsung interview at *[[پاپ ماتەرز|PopMatters]]*
* ''Rotospective: Ralph Bakshi, Lessons in Artistry, Rebellion and Success'' a profile at AgentPalmer.com

## سەرچاوەکان

پۆل:بەرھەمھێنەرانی تەلەڤیزیۆنیی لە نیویۆرک
پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:سیناریۆنووسە جولەکەکانی ئەمریکا
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەنیمەیشن
پۆل:دەرھێنەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان
پۆل:کوڕە وێنەکێشە ئەمریکییەکان
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمەریکی
پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی
پۆل:نیگارکێشە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرانی ناخەیاڵی ئەمریکا لە سەدەی ٢١
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:نیگارکێشە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٨
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکان
ئەلفڕێد وۆردن

**ئەلفرێد وۆردن** (٧ی شوباتی ١٩٣٢ - ١٨ی ئازاری ٢٠٢٠) یەکێک بوو لەو کەشتیوانە ئەمریکییانەی کە گەشتەکانی بۆ سەر مانگ ئەنجامدا، وۆردن لە ٧ی شوباتی ١٩٣٢ لە شاری جاکسۆن لە ویلایەتی میشیگان لەدایکبووە. لە کۆتایی مانگی تەمموز و سەرەتای مانگی ئابی ساڵی ١٩٧١ فڕۆکەوانی مۆدیۆلی فەرماندەیی بۆ ئەرکی ئەپۆلۆ ١٥ کردووە. ئەو یەکێکە لەو ٢٤ کەشتیوانە کە تا ئێستا گەشتیان بۆ سەر مانگ کردووە.

## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* لاپەرەی ڕیچارد گۆردۆن لە ئێمبد
* لاپەرەی ڕیچارد گۆردۆن لە Encyclopædia Britannica Online  ئینگلیزی

پۆل:ناسا
پۆل:کەشتیوانی ئاسمان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٢
پۆل:مردووانی ٢٠٢٠
پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم
گۆڕستانی نیشتمانی ئارلینگتۆن

وێنۆک| گۆڕستانی نیشتمانی ئارلینگتۆن لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٢

**گۆڕستانی نیشتمانی ئارلینگتۆن** (بە ئینگلیزی :  Arlington National Cemetery)  یەکێکە لە گۆڕستانە نیشتمانییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، دەکەوێتە ناوچەی ئارلینگتۆن لە ویلایەتی ڤێرجینیا لە نزیک ڕووباری پۆتۆماک. ڕووبەرەکەی ٦٢٤ هێکتار (٢٥٣ دۆنم)ە. ئەو شوێنەیە کە مردووانی ململانێکان لە وڵاتەکەدا نێژراون، کە لە شەڕی ناوخۆی ئەمریکا و شەڕەکانی دیکەی پێشووەوە دەستی پێکردووە.

گۆڕستانەکە لە سەردەمی شەڕی ناوخۆی ئەمریکادا لە تەنیشت ماڵی ئارلینگتۆن دامەزراوە، کە بە وەسیەت بۆ بنەماڵەی ڕۆبەرت ئێدوارد لی بووە و هاوسەرەکەی ماری ئانا لی (نەوەکچی مارتا واشنتۆن) بووە خاوەنی موڵکەکە. گۆڕستانەکە دەکەوێتە تەنیشت ماڵی ئارلینگتۆن و پردی یادەوەری ئارلینگتۆن و یادگارییەکانی دیکە. ناوچەکە لە مانگی نیسانی ٢٠١٤دا لە تۆماری نیشتمانی شوێنە مێژووییەکان تۆمارکراوە.
## گرنگترین کەسایەتییەکان کە لە گۆڕستاندا نێژراون
### سەربازییەکان
* کرێیتۆن ئەبرامز
* هاری هامۆند هێس
* گرەیس هۆپەر
* لۆری تێرنی
* کلێر لی چێنۆت
* فیلیپ شێریدان
* ویلیام دۆنۆڤان
* چارڵز شایەت-لۆنگ
### هاوڵاتیانی مەدەنی
* جان ئێف. کێنیدی
* جاکلین کێنێدی
* جۆن فرێند ماهۆنی
* ڕۆبێرت ماکنامارا
* ئێدمۆند موسکی
* هێلین تافت
* ویلیام ڕۆجەرز
* گرێتا فریدمان
* تورگود مارشال
### بەنێوبانگەکان
* جاکلین کێنێدی
* جۆن کێنێدی
* ویلیام ھۆوارد تافت
* جۆرج مارشال
* ڕۆبێرت کێنێدی
## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* ماڵپەری فەرمی
* لینکی دۆزینەوەی گۆڕ (فەرمی)
* لیستی دارە یادگارییەکان (فەرمی)
* مێژووی گۆڕستانی ئارلینگتۆن و ماڵی ئارلینگتۆن لەلایەن خزمەتگوزاری پارکە نیشتمانییەکانەوە

پۆل:گۆڕستان
پۆل:مردووان
ئەشرەف داری

**ئەشرەف داری** (؛ لەدایکبووی ٦ی ئایاری ١٩٩٩) یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی مەغریبییە، بەرگریکاری یانەی بغێستی فەڕەنسی و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەغریبە.

کاروانی وەرزشیی داری لە یانەی ویدادەوە دەستی پێکرد، داری سەرەتا لە ھەڵبژاردەی لاوانی خوار ٢٠ و ٢٣ ساڵانی مەغریب دەستی پێکردووە، لە ٢٠٢١، بانگھێشتی ھەڵبژاردەی ناوخۆیی تۆپی پێی مەغریب کراوە.

## کاروانی وەرزشیی یانە
### ویداد
سەرەتای کاروانی پیشەگەریی داری لە یانەی ویدادەوە بوو، لە ٢٠١٧ دەرکەوت، لە ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢، یەکەم نازناوی کیشوەریی بەدەستھێنا کە جامی پاڵەوانەکانی ئەفریقای ٢٠٢٢ بوو، کە ٢-٠ بەرامبەر بە ئەھلی براوەبوون.

### بغێست
لە ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢، داری بە گرێبەستێکی ٤ ساڵە پەیوەندی بە یانەی بغێستی فەڕەنسییەوە کرد، ویداد ٢٫٧ ملیۆن یۆرۆی وەرگرت. یەکەم دەرکەوتنی لە ٧ی ئاب بوو. لە ٢١ی ئاب یەکەم گۆڵی بەرامبەر بە ئۆنژیس تۆمارکرد، کە ٣-١ براوەبوون.

## کاروانی وەرزشیی نێونەتەوەیی
یەکەم دەرکەوتنی داری لە ھەڵبژاردەی ناوخۆیی تۆپی پێی مەغریب لە جامی عەرەبی فیفای ٢٠٢١ بوو، کە بەرامبەر بە سعوودیە بوو، ١-٠ براوەبوون.

داری لە ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ بانگھێشتی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەغریب کرا، یەکەم دەرکەوتنی لە پاڵاوتنی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠٢٣ بوو، بەرامبەر بە لیبێریا بوو، کە ٢-٠ براوەبوون.

لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢، داری بانگھێشتکرا بۆ ھەڵبژاردەی مەغریب لە جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢، لەیاری دیاریکردنی پلەی سێیەم بەرامبەر بە کرواتیا، تاکە گۆڵی مەغریبی تۆمارکرد، کە ٢-١ دۆڕان و پلەی چوارەمیان بەدەستھێنا، ئەوەش یەکەم گۆڵی بوو لەگەڵ ھەڵبژاردەکەی.

## ئامارەکان
### گۆڵە نێونەتەوەییەکان

## سەرچاوەکان
* 

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەغریب
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
پۆل:یاریزانانی لیگ ١
ڤلادیسلاڤ گۆرانۆڤ

**ڤلادیسلاڤ گۆرانۆڤ** (بە بولگاری:: Владислав Иванов Горанов) (لەدایکبووی ٣٠ی نیسانی ١٩٧٧) ئابووریناس و سیاسەتمەدارێکی بولگارییە، کە تا کۆتایی مانگی تەممووزی ٢٠٢٠ وەک وەزیری دارایی کۆماری بولگاریا کاری کردووە. لە شوباتی ٢٠٢٣ گۆرانۆڤ بەھۆی تێوەگلانی بەرفراوانی لە گەندەڵی لە بولگاریا لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە سزای بەسەردا سەپێندرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧
پۆل:خەڵکی پلێڤێن
پۆل:زیندووان
کۆنگرێسی پۆڵەندا

**کۆنگرێسی پۆڵەندا** (؛ ) **ئەنجومەنی شانشینی پۆڵەندا** یان **پۆڵەندای ڕووسی**، بە شێوەیەکی فەرمی بە **شانشینی پۆڵەندا** ناسراوە، حوکومەتێکی سیاسیی ناوچەکە بوو کە لە ساڵی ١٨١٥ لەلایەن کۆنگرەی ڤیێنا وەک دەوڵەتێکی نیمچە سەربەخۆی پۆڵەندی دروست کرا. کاتێک دامەزرا کە فەرەنسییەکان بەشێک لە خاکی پۆڵەندایان بەخشی بە ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا دوای شکستی فەرەنسا لە جەنگەکانی ناپلیۆن. لە ساڵی ١٩١٥ لە کاتی جەنگی جیھانیی یەکەمدا، شانشینی ڕیجێنسی کە لەژێر کۆنترۆڵی ئەڵمانیادا بوو، جێگەی گرتەوە تاوەکو پۆڵەندا لە ساڵی ١٩١٨ سەربەخۆیی وەرگرتەوە.

دوای دابەشبوونی پۆڵەندا لە کۆتایی سەدەی ھەژدەیەمدا، پۆڵەندا بۆ ماوەی ١٢٣ ساڵ وەک نەتەوەیەکی سەربەخۆ، بوونی نەما. خاکەکە بە دانیشتووانی ڕەسەنی خۆیەوە دابەش بوون بەسەر دەسەڵاتی پاشایەتی ھابسبورگ و شانشینی پرووسیا و ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا. لە دوای ساڵی ١٨٠٤، ھاوتای کۆنگرێسی پۆڵەندا لەناو ئیمپراتۆرییەتی نەمسادا شانشینی گالیسیا و لۆدۆمێریا بوو، کە بە " پۆڵەندای نەمسایی " ناسراو بوو.

شانشینی پۆڵەندا بە شێوەیەکی کاریگەر، بە پاشەکشەیەکی گەورەی ھێزەکانی ڕووسیا لە ساڵی ١٩١٥ کۆتایی ھات و دوای ئەوە حکوومەتی گشتیی وارشۆ جێگای گرتەوە کە لەلایەن ئەڵمانییەکانەوە دامەزرا. لە ساڵی ١٩١٧ بەشێک لەم ناوە گۆڕدرا بۆ شانشینی پۆڵەندا کە تەمەنێکی کورتی ھەبوو، دەوڵەتێکی کاتیی زلھێزە ناوەندییەکان بوو، کە لەبری پاشا، ئەنجومەنی ڕاسپاردنی ھەبوو.

## ناو
ھەرچەندە ناوی فەرمی دەوڵەتەکە *شانشینی پۆڵەندا* بوو ()، بۆ ئەوەی لە شانشینییەکانی تری پۆڵەندا جیا بکرێتەوە، بە «کۆنگرێسی پۆڵەندا» ناسرا.

## ئابوری
[وێنۆک|250x250پیکسڵ| وێنەیەکی سەرەتایی کارگەیەکی قوماش لە شاری لۆدزی پۆڵەندا، شارەکە بە یەکێک لە گەورەترین ناوەندەکانی پیشەسازی قوماش لە ئەورووپا دادەنرا و نازناوی ''[مەنچستر|مانچستەری پۆڵەندی* لێنرا بوو.]]
سەرەڕای ئەوەی کە بارودۆخی ئابووری لە ھەندێک کاتدا جیاواز بوو، بەڵام کۆنگرێسی پۆڵەندا خاوەنی یەکێک لە گەورەترین ئابوورییەکانی جیھان بوو. لە ناوەڕاستی ساڵانی ١٨٠٠ ناوچەکە بە شێوەیەکی [[شۆڕشی پیشەسازانە|پیشەسازیانە]] پەرەی سەند، بەڵام کشتوکاڵ ھێشتا ڕۆڵێکی سەرەکی لە ئابووریدا ھەبوو جگە لەوەش ھەناردەکردنی [[گەنم]] و [[چاودار]] و بەرھەمەکانی دیکە لە سەقامگیرکردنی بەرھەمی داراییدا ڕۆڵی کاریگەری ھەبوو. ھاوبەشێکی بازرگانی گرنگی کۆنگرێسی پۆڵەندا [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیا]] بوو کە بە بڕێکی زۆر کاڵای ھاوردە دەکرد.

لە ساڵی ١٨٩٩دا کۆمپانیای *FOS* (*Fabryka Przyrządów Optycznych'' ‒ "کارگەی ئامێری بینایی") لە وارشۆ دامەزرا. تاکە کۆمپانیا بوو لە ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیادا کە کامێرا و تەلەسکۆپ و ئامێرەکان دروست بکات و بەرھەمە داھێندراوەکانی دەخستە بازاڕەوە. دوای سەرھەڵدانی جەنگی جیھانیی یەکەم، کارگەکە گواسترایەوە بۆ سەنت پیتەرزبورگ.

## سەرژمێری و دانیشتووان
بەپێی سەرژمێری ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا لە ساڵی ١٨٩٧، ژمارەی دانیشتووانی کۆنگرێسی پۆڵەندا ٩٬٤٠٢٬٢٥٣ کەس بووە.

## تێبینییەکان

## سەرچاوەکان

پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨١٥
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٨٦٧
پۆل:دابەشکارییەکانی ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی پۆڵەندی
باڵیۆزخانەی دانمارک لە عێراق

**باڵیۆزخانەی دانمارک لە عێراق** بەرزترین نوێنەرایەتی دیپلۆماسی دەوڵەتی دانمارکە لە عێراق. باڵیۆزخانەکە دەکەوێتە شەقامی زەیتوون لە ناوچەی سەوز لە بەغدا و ئامانجی بەرەوپێشبردنی بەرژەوەندییەکانی دانمارکە لە عێراق.
## سەرچاوەکان
سوننە لە عێراق

**سوننەکانی عێراق** ئەو ھاووڵاتییە عێراقییانەن کە سەر بە مەزھەبی سوننەن و لەگەڵ شیعەکان یەکێک لە گرنگترین مەزھەبە ئایینییەکانی عێراق پێکدەھێنن.

سەردەمی دەسەڵاتی عەرەبی سوننە لە عێراق تایبەتمەند بوو بە دامەزراندنی نیشتمانێکی ئاوەدان و بەھێز لە ڕووی ئابوورییەوە، بە تایبەت لە حەفتاکانی سەدەی بیستەمدا، بەو پێیەی عێراق لەو ماوەیەدا باشترین سیستمی تەندروستی لە ڕۆژھەڵاتی ناویندا ھەبوو، کە لەلایەن ھەموو ڕێکخراوە تەندروستییە نێونەتەوەیییەکانەوە پێیدراوە، جگە لە سیستمی پەروەردەی ناچاری، کە ڕێژەی نەخوێندەواری لە کۆمەڵگەی عێراقیدا کەمکردەوە لەو کاتەدا کە گەیشتە نزمترین ئاست، و ئەم قۆناغە شاھیدی کرانەوەی ئابووری عێراق بوو بەڕووی ئابووری جیھانیدا، ھەروەھا سوننە عەرەبەکان لە عێراق توانیان سوپای عێراق دابمەزرێنن کە بە پێنجەم بەھێزترین سوپای جیھان دادەنرا لە نێوان کۆتایی ساڵی ١٩٨٨ بۆ ١٩٩١، پێش دەستپێکردنی جەنگی کەنداو.

## ڕێژەی سوننەکان لە عێراق
زانیاری سەبارەت بە ئینتیمای مەزھەبی دانیشتووانی عێراق نادیارە. بەڵام ٩٥–٩٩٪ی دانیشتووانی موسڵمانن. بەپێی ئاماری حکوومەتی مالیکی شیعە لە ساڵی ٢٠١٣ لە بەیاننامەیەکی وەزارەتی پلاندانانی عێراق بە سەرۆکایەتی وەزیری شیعە عەلی شوکری، کە تێیدا ژمارەی دانیشتووانی عێراق گەیشتبووە نزیکەی ٣٤ ملیۆن کەس، کە ٧٠٪یان شوێنکەوتووی مەزھەبی سوننە بوون. عێراق بە یەکێک لە دامەزرێنەرانی مەزھەبی سوننە دادەنرێت، وەک خوێندنگەی حەنەفی و حەنبەلی و شافیعی کە ھەموو ئەم مەزھەبانە لە عێراق دامەزراون.

ئەمە ڕێژەی عەرەبی سوننەن لە عێراق بە پشتبەستن بە موڵک و ماڵی وەقفی سوننە بەپێی پارێزگاکان لە ساڵی ٢٠١٢:

* پارێزگای نەینەوا نزیکەی ٨٠٪
* پارێزگای ئەنبار نزیکەی ٩٩٪
* پارێزگای سەلاحەدین نزیکەی ٩٠٪
* پارێزگای دیالە نزیکەی ٧٠٪
* پارێزگای کەرکووک نزیکەی ٤٥٪
* پارێزگای بەغدا نزیکەی ٤٥٪ بووە، دوای ئەوەی پێش ساڵی ٢٠٠٣ نزیکەی  ٦٠٪؜ بوو.
* پارێزگای بابل نزیکەی ٣٥٪
* پارێزگای بەسرە نزیکەی ٣٥٪

جگە لە کەمینە عەرەبییە سوننەکانی دیکە لە کوردستانی عێراق و باقی پارێزگاکانی دیکەی باشووری عێراق.

## کوردەکان
نزیکەی ٩٨٪ی کوردەکانی عێراق ئیسلامی سوننە پەیڕەو دەکەن و ٢٪ی دیکەش ئیسلامی شیعە. بە درێژایی مێژوو ئیسلامی سوننە و بەتایبەت مەزھەبی شافیعی بەھۆی بڵاوبوونەوەی ئیسلام وەک ئایینی باڵادەست لەنێو دانیشتووانی کورددا سەری ھەڵدا. بۆ کورد ئیسلام ئایینی حیکمەتە و ھەروەھا شتێکی ڕۆحانییە و کورد فێرکارییە ڕۆحییەکانیان دەپارێزن و ناسنامەی نەتەوەیی خۆیەتی، کورد لە پراکتیز و بیروباوەڕی ئایینیدا چەندین لێکچوونی لەگەڵ عەرەبی سوننەدا ھەیە.
## سەرچاوەکان

پۆل:ئیسلام لە عێراق
پەیوەندییەکانی ھەرێمی کوردستان ‒ سووریا

**پەیوەندییەکانی ھەرێمی کوردستان و سووریا** پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان ھەرێمی کوردستان و سووریایە. ھەرێمی کوردستان و سووریا دراوسێی یەکترین، بەڵام کوردستان تەنھا ھاوسنوورە لەگەڵ خۆبەڕێوەبەریی ڕۆژاڤا کە لە دوای شەڕی ناوخۆیی سووریاوە دەستی بەسەر باکوور و خۆرھەڵاتی سووریادا گرتووە، و حوکومەتێکی ئۆتۆنۆمیی نافەرمی دامەزراندووە. ھەرێمی کوردستان و سووریا دوو دەروازەی سنوورییان ھەیە، و لە مانگی شوباتی ٢٠٢١دا، ٢٠٨٫٥٧٤ پەنابەری سووری نیشتەجێی ھەرێمی کوردستان بوون.

## مێژوو
بەھۆی ئاڵۆزی پەیوەندییەکانی نێوان سووریا و عێراق لە سەردەمی سەرۆکایەتی حافز ئەسەد و سەددام حوسێن، ئەسەد پشتگیری لە یاخیبووانی کورد دەکرد لە باشووری کوردستان، لەکاتێکدا ناکۆکییان لەگەڵ ھێزەکانی عێراقدا ھەبوو. لە ساڵی ١٩٧٥ یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دیمەشق لەلایەن جەلال تاڵەبانی دامەزرا و ڕژێمی سووریا پەیوەندی فەرمی لەگەڵ پارتی دیموکراتی کوردستان لە ساڵی ١٩٧٩ دامەزراند، بە سەردانیکردنی ئیدریس بارزانی بۆ دیمەشق. سووریا ھەوڵی یەکخستنی ھێزە کوردییە جیاوازەکانیی کوردی دا، کە لە عێراق لە دژی ڕژێمی عێراق دەجەنگان، بۆیە سووریا وەک ھاوکاری بۆیان نووسینگەی بۆ ھەردوو لایەنە سەرەکییە کوردییەکەیی باشووری کوردستانی کردەوە لە قامیشلۆ.

کاتێک شەڕی ناوخۆی سووریا لە ساڵی ٢٠١٢ گەیشتە ناوچە کوردنشینەکانی ڕۆژاوای سووریا، مەسعوود بارزانی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان، فراکسیۆنە جیاوازە کوردییەکانی سووریای لە ھەولێر کۆکردەوە بۆ ئەوەی لە دژی بەشار ئەسەد سەرۆکی سووریا خۆیان یەک بخەن. زۆرێک لە سەربازە سوورییە بە ڕەچەڵەک کوردەکان، لە قۆناغە سەرەتاییەکانی شەڕی ناوخۆی سووریا سەنگەرەکانیان بەجێ ھێشت و بەرەو ھەرێمی کوردستان ھەڵھاتن بۆ پێکھێنانی "پێشمەرگەکانی ڕۆژاڤا" کە لەلایەن ھەرێمی کوردستانەوە بودجەی بۆ دابین دەکرا. فەلاح مستەفا، وەزیری دەرەوەی ھەرێمی کوردستان ڕایگەیاند: "دەمانەوێت حکومەتێکی دیموکراسی و نوێنەرایەتی لە دیمەشق ببینین، و ئۆپۆزسیۆن دەبێت دانپێدانان و ماف و ئایندەی سەرجەم گروپە کەمینەکان لەبەرچاو بگرێت". لە وەڵامی گشتپرسیی سەربەخۆییی باشووری کوردستان لە ساڵی ٢٠١٧، ڕیاز تاوس، پەرلەمانتاری سووریا ڕایگەیاند، سووریا پشتگیری لە ڕیفراندۆمەکە ناکات، چونکە بڕیارێکی تاکلایەنەیە بەبێ ڕەزامەندی حوکومەتی عێراق ئەنجام دراوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:پەیوەندییەکانی دەرەوەی ھەرێمی کوردستان
پۆل:کوردستان
پۆل:ھەرێمی کوردستان
مێیسن تامز

**مێیسن تامز** ()  ئەکتەرێکی ئەمریکییە. زیاتر بە ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی ترسناکی کۆپانیای سکۆت دێریکسۆن *تەلەفونە ڕەشەکە* (٢٠٢١) ناسراوە.

## پیشە
تامز لە سێ ئەڵقەی وەرزی یەکەمی زنجیرەی ئەپڵ تیڤی+ بۆ ھەموو مرۆڤایەتی لە ساڵی ٢٠١٩دا بەشداری کرد.

تامز ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی ترسناکی کۆمپیانیا سکۆت دێریکسۆن *تەلەفونە ڕەشەکە* (٢٠٢١)دا بینی، شانبەشانی ئیتان ھۆک. ئەو ڕۆڵە ستایشی زۆری لێکەوتەوە و فیلمەکە بەگشتی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی ئەرێنی لێکرا. ھەروەھا لە دوو وەرزی یەکەمی واکەردا وەک یۆنگ واکەر بەشداری کردووە.

## سەرچاوە

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٧
ئیمی لاندێکەر

**ئیمی لاندێکەر** (؛ لەدایکبووی ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٦٩) ئەکتەری ئەمریکییە.

## سەرەتای ژیانی
لاندێکەر لە ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٦٩ لە شاری شیکاگۆ لە ویلایەتی ئیلینۆیس لەدایکبووە. کچی جۆن ڕیکۆردز لاندێکەرە کە کەسایەتییەکی ڕادیۆیی شیکاگۆیە. یەکێک لە باپیرە گەورەیەکانی لە ڕووی دایکیەوە پارێزەر جۆزێف ئێن وێڵچ بوو. لە زانکۆی ویسکۆنسێن-مادیسۆن خوێندوویەتی، شانۆی خوێندووە. باپیرەی لە لای باوکیەوە پەنابەرێکی جولەکە ئەڵمانی بوو.

## ژیانی تایبەتی
لاندێکەر لە ساڵی ٢٠١١ لە جاکسۆن لینچ جیابووەوە کە کچێکی لێی ھەیە، لە ساڵی ٢٠١٥ دەستی بە پەیوەندی خۆشەویستی کرد لەگەڵ ئەکتەری ناوداری ئەمریکی برادلی ویتفۆرد کە لە سێتی فیلمی شەفافدا ناسیبووی، لە مانگی ئازاری ٢٠١٨ دەستگیرانی خۆیان ڕاگەیاند و لە ١٧ی تەمموزی ٢٠١٩ ھاوسەرگیریان کرد.

## سەرچاوە

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
ھاری ھامۆند ھێس

**هاری هامۆند هێس** (بە ئینگلیزی : Harry Hammond Hess ) لە ٢٤ی ئایاری ١٩٠٦ - ٢٥ی ئابی ١٩٦٩ زانای جیۆلۆجی ئەمریکی و ئەفسەر بوو لە هێزی دەریایی ئەمریکا لە کاتیجەنگی جیھانیی دووەم، هێس بە یەکێک لە دامەزرێنەرانی تیۆری تەکتۆنیکی پلێت دادەنرێت، دەریاوان هاری هامۆند هێس کە لە نیویۆرک لەدایک بووە، بەناوبانگە بە تیۆری فراوانبوونی بنی دەریا، پسپۆڕە لە کارکردن لەسەر پەیوەندی نێوان کێشانی دوورگەکان و ناتەواوییەکانی کێشکردنی بنی دەریا، و بەردی مار و پەریدۆتایت. پێشنیاری کرد کە گواستنەوەی گەرمی لە بەرگەهەوای زەویدا هێزی بزوێنەری ئەم پرۆسەیە. ئەم کارە بنەمایەکی چەمکی بۆ پەرەپێدانی تیۆری تێکتۆنیکی پەڕەیی دابین کرد.

## ژیانی خوێندن
هێس بۆ ماوەی ساڵێک لە زانکۆی ڕوتگێرز (١٩٣٢-٣٣) لە ویلایەتی نیوجێرزی وانەبێژ بووە، ساڵێک وەک یاریدەدەری توێژینەوە لە تاقیگەی جیۆفیزیکی لە واشنتۆن بەسەر بردووە. پێش ئەوەی لە ساڵی ١٩٣٤ پەیوەندی بە فاکەڵتییەکە بکات لە زانکۆی پرینستۆن، تا کۆتایی ژیانی لەوێ بەردەوام بووە و وەک سەرۆکی بەشی جیۆلۆجی (١٩٥٠ - ١٩٦٦) کاری کردووە. مامۆستای سەردانکەر بووە لە زانکۆی کیپ تاون لە ئەفریقای باشوور (١٩٤٩-١٩٥٠) و زانکۆی کامبریج لە ئینگلتەرا (١٩٦٥).
## ژیانی سەربازیی
لە ساڵی ١٩٦٠دا هێس گرنگترین دەستکەوتی خۆی بەدەستهێنا، کە بە بەشێک لە پێشکەوتنێکی گەورە لە زانستی جیۆلۆجیدا دادەنرێت لە سەدەی بیستەمدا ، کە توێکڵی زەوی بە شێوەیەکی ئاسۆیی جووڵەی کردووە و بە درێژایی دوور کەوتۆتەوە، زەریای دەوروبەری بە شێوەیەکی گڕکان چالاکە.

## مردن
هاری هێس لە ٢٥ی ئابی ١٩٦٩ لە ویلایەتی ماساشوستس بەهۆی جەڵتەی دڵەوە کۆچی دوایی کرد، لەکاتێکدا سەرۆکایەتی کۆبوونەوەی ئەنجومەنی زانستی بۆشایی ئاسمانی ئەکادیمیای نیشتمانی زانستەکان دەکرد. لە گۆڕستانی نیشتمانی ئارلینگتۆن بە خاک سپێردرا و دوای مردنی خەڵاتی خزمەتگوزاری گشتی بەرزی بەڕێوەبەرایەتی فڕۆکەوانی و بۆشایی ئاسمانی نیشتمانی وەرگرت.

یەکێتی جیۆفیزیکی ئەمریکی لە ساڵی ١٩٨٤دا مەدالیای هاری هێسی بە یادی ئەو دامەزراند، بۆ ڕێزلێنان لێی بەهۆی دەستکەوتە دیارەکانی لە توێژینەوە و پەرەپێدانی زانستی زەوی و هەسارەی مەریخ
## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
* لاپەرەی هاری هامۆند هێس لە Encyclopædia Britannica Online

پۆل:سەربازی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٦
پۆل:مردووانی ١٩٦٩
کینگسلی بن عەدیر

**کینگسلی بن عەدیر** (؛  لەدایکبووی ٢٠ی تشرینی دووەمی ١٩٨٦) ئەکتەری بەریتانییە. 

## سەرەتای ژیانی و خوێندنی
بن عەدیر لە شاری کێنتیش تاون لە لەندەنی پایتەختی ئینگلتەرا لەدایک بووە. باپیرە و باپیرەی لە لای دایکیەوە خەڵکی ترینیداد و تۆباگۆ بوون. باپیر و باپیرەی لە لای باوکیەوە لە ئینگلتەرا لەدایکبوون. لە قوتابخانەی سەرەتایی شەقامی ڕیل لە شاری کێنتیش تاون لە لەندەن لە NW5 خوێندوویەتی.

لە قوتابخانەی ویلیام ئێلیس لە شاری گۆسپێل ئۆک لە باکووری ڕۆژئاوای لەندەن لە قۆناغی ناوەندی خوێندوویەتی. لە ساڵی ٢٠١١ لە قوتابخانەی مۆسیقا و درامای گیڵدھۆڵ دەرچووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
پۆل:زیندووان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز
پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
پۆل:جووە ئینگلیزەکان
پۆل:جامی چۆپارد بۆ براوەکانی پەردەلادراوی نێر
چاریترا چاندران

**چاریترا چاندران** (؛ لەدایکبووی ١٧ی کانونی دووەم ١٩٩٧) ئەکتەری بەریتانییە. ئەو بە ڕۆڵەکانی لە زنجیرە فیلمە سیخوڕییەکانی ئەمازۆن ئەلێکس ڕایدەر (٢٠٢١) و درامای سەردەمی نێتفلێکس بریجرتن (٢٠٢٢) ناسراوە. 

## سەرەتای ژیانی و خوێندنی
چاندران لە شاری پێرسی پایتەختی سکۆتلەندا لەدایکبووە، کچێکی پسپۆڕی پزیشکی ھیندی تامیل بووە. دایک و باوکی لە تەمەنی دوو ساڵیدا جیابوونەوە، لەگەڵ باوکیدا بەرەو ھیندستان بەڕێکەوت و لەوێ لەگەڵ باپیرەی لە تامیل نادو لە ھیندستان مایەوە. لەگەڵ گەڕانەوەی بۆ بەریتانیا کاتێک تەمەنی چوار ساڵ بوو، چووە قوتابخانە لە لیڤەرپوول. پاشان لە قوتابخانەی ئامادەکاری مۆریتۆن ھۆڵ لە شاری سۆفۆلک لە شەش بۆ یازدە کاتژمێر سواری بوو پێش ئەوەی لەگەڵ دایکیدا لە ئۆکسفۆرد نیشتەجێ بێت بۆ ساڵانی ھەرزەکاری لە کاتێکدا باوکی لە وێڵز دەژیا.

## سەرچاوەکان

پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧
پۆل:زیندووان
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەندامانی شانۆی نیشتمانیی گەنجان
سیێرا کاتۆو

**سیێرا کاتۆو** () ئەکتەری کۆمیدی و نووسەر و پۆدکاستی ئەمریکییە.

## سەرەتای ژیانی
سیێرا لین کاتۆو لە دایک و باوکی ڤینسێنت و کۆرین کاتۆو لە نەخۆشخانەی ھانتینگتۆن میمۆریال لە شاری پاسادینا لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایکبووە و نەوەی چوارەمی ئەمریکییە و چینی و ژاپۆنییە. لە شاری لا کانادا لە ویلایەتی لۆس ئەنجلۆس گەورە بووە. کاتۆو لە قوتابخانەی لا کانادا سەرەتایی و ئامادەیی لا کانادا، و زانکۆی ھارڤارد خوێندوویەتی، لە ساڵی ٢٠١٣ تا ٢٠١٤ دروستکەری کارتۆن بووە بۆ ڕۆژنامەی ھارڤارد کریمسۆن، و بڕوانامەی لە زانستی کۆمپیوتەر لە ساڵی ٢٠١٦ دەرچووە. لەکاتێکدا لە کۆلێژ دەخوێند، کاتۆو لە بۆستن و دەوروبەری ھۆلیوود نمایشی دەکرد کاتێک لە پشووی ھاویندا ماڵەوە بوو.

## سەرچاوە

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:بێژەرە ئەمریکییەکان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان
کرێیتۆن ئەبرامز

**کرێیتۆن ویلیامز ئەبرامز جونیۆر** (١٥ی ئەیلوولی ١٩١٤ - ٤ی ئەیلوولی ١٩٧٤) جەنەڕاڵێکی سوپای ئەمریکا بووە و لە ساڵی ١٩٦٨ تا ١٩٧٢ فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی شەڕی ڤیێتنام بووە و چاودێری دابەزینی هێزی سوپای ئەمریکای کردووە لە ٥٤٣ هەزارەوە بۆ ٤٩ هەزار، لە ساڵی ١٩٧٢ەوە وەک سەرۆکی ئەرکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، دوو ساڵ پێش مردنی. سوپای ئەمریکا ناوی تانکی سەرەکی ئێم١ ئابرامس بە ناوی ئەو جەنەڕالە ناوبرد، ئەمەش وەک ڕێزێک بۆ ئەو.

## سەرچاوە

## بەستەری دەرەکی
*  Encyclopædia Britannica Online ئینگلیزی
*  Munzinger IBA ئەڵمانی

پۆل:سەربازی
پۆل:ئەمریکا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤
پۆل:مردووانی ١٩٧٤