open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کاترین بیگەلۆو

**کاترین بیگەلۆو** (؛ لە دایکبووی ٢٧ی تشرینی دووەمی ١٩٥١) کەسایەتی خانمە دەرھێنەر، بەرھەمھێنەر و سیناریۆنووسی ئەمریکییە. لە ساڵی ٢٠٠٨، فیلمی *دۆڵابی ئازار* *The Hurt Locker)* دەرھێنا، بەھۆی ئەم فیلمەوە بووە یەکەم ژن لە مێژوودا کە ببێتە براوەی خەڵاتی ئۆسکار لە پۆلینی باشترین دەرھێنەر. جگە لە ئۆسکار بەھۆی فیلمەکەوە، بووە یەکەم ژنە دەرھێنەر بۆ بردنەوەی خەڵاتەکانی بافتا و خەڵاتی بژاردەی ڕەخنەگرانیشی بردەوە لە پۆلینی باشترین دەرھێنەر.

کاترین بیگەلۆو لە ساڵی ١٩٨١، بۆیەکەمینجار وەک دەرھێنەر بە فیلمی (*The Loveless)* دەستی پێکرد، لەم فیلمەدا بەھاوبەشی لەگەڵ مۆنتی مۆنتگۆمەری کاری دەرھێنانی کرد. کاترین لە ماوەی ١٩٨٩ بۆ ١٩٩١، ھاوسەری دەرھێنەر جەیمز کامیرۆن بوو.

کاترین بیگەلۆو لە ساڵی ٢٠١٠، ناوی لە لیستی کاریگەرترین کەسایەتی ساڵ ھات بەپێی ئەو لیستەی کە گۆڤاری تایم بڵاوی کردەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرھێنەر
پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١
پۆل:ژنە ئەمریکیە دەرھێنەرەکانی فیلم
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا
پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا
پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەرویجی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمە ئەکشنییەکان
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
پۆل:ژنە ئەمریکییە سیناریۆنووسەکان
ھێلین ھەیز

**ھێلین ھەیز مەکئەرتەر** (١٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٠–١٧ی ئازاری ١٩٩٣) خانمەکتەرێکی ئەمریکی بوو، ئەو ماوەی ٨٠ ساڵ لە بواری نواندن و بەشداریکردن لە فیلمەکان بەردەوام بوو. ئەو نازناوی «یەکەم خانمەکتەری شانۆی ئەمریکا» پێدرا بوو. ئەو یەکێک بووە لەو ١٦ کەسەی کە خەڵاتێکی ئێمی، خەڵاتێکی گرامی، خەڵاتێکی ئۆسکار، ھەروەھا خەڵاتێکی تۆمی بردبێتەوە. ھێلین یەکەم خانمە ئەکتەرە کە سێ تاجی نواندنی وەرگرتبێت. لەلایەن سەرۆککۆماری ئەمریکا، خەڵاتی مێدالیای سەرۆککۆماری بۆ ئازادی پێدراوە، بەرزترین خەڵاتی شانازییە بۆ ھاوڵاتییانی سڤیل لە ئەمریکا، مێدالیاکەشی لە ساڵی ١٩٨٦ لەلایەن سەرۆککۆمار ڕۆناڵد ڕێیگن پێبەخشرا. لە ساڵی ١٩٨٨، مێدالیای نەتەوەیی بۆ ھونەری پێدرا.

ھێلین بۆ یەکەمینجار لە ساڵی ١٩١٠، لە فیلمی سینەمایی (*Jean and the Calico Doll)* دەرکەوت*.* لە ساڵی ١٩٣١، دوای بەشداربوونی لە فیلمی (*The Sin of Madelon Claudet*) خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەر وەرگرت.

لە ساڵی ١٩٨٤، خەڵاتێکی ساڵانە بەنناوی خەڵاتەکانی ھێلین ھەیس ڕێکخرا بۆ باشترینانی شانۆی واشینگتن. لە ساڵی ١٩٥٥، شانۆی فەلتۆن لە ٤٦ەمین شەقامی برۆدوەی نیویۆرک سیتی، ناوی گۆڕدرا بۆ شانۆی ھێلین ھایس. ھێلین بەیەکێک لە ھەرە مەزنترین خانمەئەکتەرەکانی سەددەی بیستەم دادەنرێت لەناو شانۆدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی پەیڕەوی کلێسەی کاسۆلیکی ڕۆم
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٠
پۆل:مردووانی ١٩٩٣
پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی
پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران
پۆل:ئەو ئەمریکییانەی پەیڕەوی کڵێسای کاتۆلیکی ڕۆم دەکەن
جولیان مۆر

**جولیان ئان سمیت** ناسراو بە **جولیان مۆر** (لە دایکبووی ٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٠) خانمەکتەر و نووسەری ئەمریکییە. لە ماوەی ژیانی ئەکتەریدا، چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە لەوانە خەڵاتێکی ئۆسکار، دوو جار خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم، ھەروەھا دوو جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب. لە ساڵی ٢٠١٥، لەلایەن گۆڤاری تایم جولیان وەک یەکێک لە لە ١٠٠ کاریگەرترین کەسایەتییەکانی جیھان دیاری کرا. لە ساڵی ٢٠٢٠، نیویۆرک تایمز ناوی ئەوی لە پلەی ١١ەم لە کۆی ٢٥ مەزنترین ئەکتەرانی سەددەمی بیست و یەکەم ھێنا.

دوای ئەوەی لە زانکۆی بۆستن خوێندنی تەواوکرد، ئەوا مۆر لە ماوەی ساڵانی ١٩٨٥ بۆ ١٩٨٨ لە چەند زنجیرەیەکی تەلەفزیۆنیی دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٩٠، جولیان بۆیەکەمینجار لە فیلمی (*Tales from the Darkside: The Movie*) بەڕۆڵێکی بچووک دەرکەوت، مۆر تا چوار ساڵان لەسەر ڕۆڵگێڕانی کورت بەردەوام بوو. فیلمی قەدبڕەکان (*Short Cuts)،* یەکەم فیلمی دیاری جولیان بووە. لە ساڵی ١٩٩٥ بەبەشداریکردنی لە فیلمی نۆ مانگ، ھەروەھا لە ساڵی ١٩٩٧ بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی *جیھانە ونبووە:جێراسیک وۆرلد،* مۆر توانی شوێنی خۆی لە ڕیزی پێشەوەی خانمەئەکتەرانی ھۆلیوود بکاتەوە.

جولیان لە ساڵی ٢٠١٤، لە فیلمی *ھێشتا ئاڵیس* بەڕۆڵی سەرەکی دەرکەوت، کە بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی ئۆسکاری پێدرا وەک باشترین خانمەئەکتەر. ھەر لەو ساڵەدا دوای بەشداریکردنی فیلمی (*Maps to the Stars*)، خەڵاتی کان بۆ باشترین خانمەئەکتەر پێدرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەکتەرە دەنگییە ئەمریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆیەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠
پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی
پۆل:بێدینەکان
پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم
پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان
پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم
پۆل:دەرچووانی زانکۆی کۆلێژی ھونەرە جوانەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
پۆل:باشترین خانمەکتەران لە وەرگری خەڵاتی ورچی زیو
پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران
پۆل:مولحیدانی ئەمریکا
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:چالاکوانانی ئەمریکی بۆ کۆنترۆڵکردنی دەمانچە
پۆل:نووسەرانی مانھاتن
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمریکییەکان لە کایە ڤیدیۆییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵێکی پێشەنگ
پۆل:بێخوایانی ئەمریکی
ئۆھ یۆن سو

**ئۆھ یۆن سو** (لەدایکبووی ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٧١) خانمەکتەرێکی کۆرییە.

## کارەکان
ئۆھ یۆن سو بۆ یەکەم جار دەرکەوت وەک ئەکتەرێک لە ساڵی ١٩٨٩دا لەگەڵ کۆمەلێک ئەکتەردا دوای بڕینی خولێکی نمایشکردن کە لەلایەن ئێم-بی-سییەوە سازکرابوو و ھەرزوو بەناوبانگ بوو بۆ ئەو وێنایەی وەک کەسێکی سادە دەردەکەوت. بەڵام لە پاش ھاوسەرگیرییەکەیەوە لەگەڵ ئەکتەرێکی ھاوپیشەی خۆی بەناوی سۆن جی چانگ گۆڕانکاری بەسەر کارەکەییدا ھات و زیاتر ڕۆڵی کەسانی پێگەیشتووی لە فیلمەکاندا دەبینی. لە فیلمی *دووەمین داوای ھاوسەرگیری* ڕۆڵی دایکێک دەبینێت، و ڕۆڵی ژنێکی ناقەناعەت دەبینێت کە لە ململانێدایە لەگەڵ سەماکارێک لە *شاژن دەگەڕێتەوە* و ڕۆڵی گرنگی ھەبوو لە ھەردوو زنجیرە درامای مێژوویی جومۆنگ و گایباک. بەڵام ئەو زیاتر ناسراوە بە ڕۆڵبینینی ژنێکی خێزاندار لە فیلمەکانی *ژیانێکی تاڵ و شیرین* و *پیاوی خراپ*.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* 
* 
* 
* 
* 

پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)
پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور
پۆل:خەڵکی سێئول
پۆل:خانمەکتەرانی سێئول
ماری دریسلر

**ماری دریسلر** (ناوی کاتی لەدایکبوون؛ لێلا ماری کۆیەربەر؛ ٩ی تشرینی دووەمی ١٨٦٨–٢٨ی تەممووزی ١٩٣٤) خانمەئەکتەری شانۆ و سینەما، کۆمێدیاکاری کەنەدی بوو، ئەو لەسەردەمی بێبازاڕیی مەزن و سەرەتاکانی فیلمی بێدەنگ چالاک بوو. ماری سێیەمین براوەی خەڵاتی ئۆسکارە بۆ باشترین خانمەکتەر.

ماری کاتێک تەمەنی ١٤ ساڵان بوو، ماڵەوەی جێھێشت، لەگەڵ گرووپی شانۆیە گەڕۆکەکان گەشتی دەکرد، بەمھۆیەوە بەھرەی خۆی دۆزییەوە لە بواری کۆمێدی و شانۆ، ھەروەھا خەندە خستە لێوی خەڵکی. دواتر ئەزموونەکەی لەڕێی شانۆی برۆدوەی پەرەپێدا و پاشان چووە ناو بواری فیلمی سینەمایی کە لەسەرەتادا بە فیلمی بێدەنگ دەستی پێکرد. لە ساڵی ١٩١٤، لە فیلمێکی کۆمێدی بێدەنگ بەناوی (*Tillie's Punctured Romance*) لەپاڵ چارلی چاپلن دەرکەوت.

لە دەیەی بیستەکان، چالاکییەکانی تەواو کەمی کرد، تەنیا بەھۆی پاشەکەوتەکانییەوە دەیتوانی لە شوقەی ھاوڕێیەکی درێژە بەژیانی بدات. لە ساڵی ١٩٢٧، گەڕایەوە بۆ کارکرد لە فیلمە سینەمایییەکان، ئەوکاتە تەمەنی ٥٩ ساڵان بوو، بەڵام توانی سەرکەوتنی گەورە بەدەست بھێنێت. لە ساڵی ١٩٣٠، بەھۆی بەشداریکردی لە فیلمی مین و بیڵ (Min and Bill)، توانی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر بەدەست بھێنێت.

ماری لە ساڵی ١٩٣٤، بەھۆی نەخۆشی شێرپەنجەوە کۆچی دوایی کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:مردووانی ١٩٣٤
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٨
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کالیفۆرنیا
پۆل:بەخاک سپاردن لە پارکی یادگاری فۆڕێست لاون (گلێندەیل)
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
کلاودێت کۆلبێرت

**کلاودێت کۆلبێرت** (١٣ی ئەیلوولی ١٩٠٣–٣٠ی تەممووزی ١٩٩٦) خانمەکتەری ئەمریکی بوو. یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار.

کلاودێت کۆلبێرت لە کۆتایییەکەی دەیەی بیستەم لە سەدەی بیستەم، سەرەتای کارەکانی وەک ئەکتەر دەستی پێکرد لە بەرھەم و شانۆکانی برۆدوەی. لە سەرەتاکان کاری بۆ کۆمپانیای پاراماونت پیکچەرز کرد، دواتر وەک خانمەئەکتەرێکی سەربەست کارەکانی درێژەپێدا. لە ساڵی ١٩٣٤، خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەکتەر وەرگرت بەھۆی بەشداریکردنی لە فیلمی (*It Happened One Night*). دواتر لە دوو فیلمی دیکەیدا پاڵێوراوکرایەوە بۆ خەڵاتی ئۆسکار، ئەمەش لە فیلمەکانی *جیھانە تایبەتەکان* (١٩٣٦)، ھەروەھا *لەوکاتەی کە تۆ ڕۆیشتیت* (١٩٤٦) بوو. دوو لە فیلمە دیارەکانی دیکەشی بریتین لە *کیلۆپاترا* (١٩٣٤)، ھەروەھا فیلمی *چیڕۆکی کەناری پالم* (١٩٤٢) بوون.

بە دەم و چاوە خڕ، چاو گەورە و شێوە ئۆرۆستۆکراتییەکەی، کلاودێت خۆی لە فیلمە کۆمێدی و سۆزدارییەکان سەلماند. ئەو لە دەیەی سییەکان و چلەکان بووە یەکێک لە گرانترین خانمەئەکتەرانی جیھان. ئەو لە زیاتر لە ٦٠ فیلمدا ڕۆڵی گێڕا. لە نێویاندا، لەگەڵ ئەکتەر فرێد مەکمورای، لە حەوت فیلمدا بەیەکەوە بەشداریان کرد، ئەمەش لە نیوان ساڵانی ١٩٣٥ بۆ ١٩٤٩ بوو، ھەروەھا لەگەڵ ئەکتەر فرێدریک مارچ لە چوار فیلمدا بەیەکەوە دەرکەوتن لە نێوان ساڵانی ١٩٣٠ بۆ ١٩٣٣.

لە ساڵی ١٩٩٩، پەیامانگای فیلمی ئەمریکی ناوی کۆلبەرت لە ڕیزی ١٢ مەزنترین خانمەئەکتەرانی سینەمای ھۆڵیوودی کلاسیک دانا.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٣
پۆل:مردووانی ١٩٩٦
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە
پۆل:کۆمارییەکانی نیویۆرک (ویلایەت)
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
حیزبی پان ئێرانیست

**پارتی پان ئێرانیست** () پارتێکی ڕامیاریی لە وڵاتی ئێرانە کە لەسەر بنەمای ئایدیۆلۆژیای ناسیۆنالیزمی ئێرانی دامەزراوە. ئەم پارتە ناسیۆنالیستە لە سەرەتادا لەژێر ناوی *قوتابخانەی پان ئێرانیزم* لە ٧ی ئەیلوولی ١٩٤٧ دامەزرا و لە مانگی دەی لە ساڵی ١٣٣٠ی کۆچیی ھەتاوی (نێوان ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٥١ ھەتا ٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٥٢) ناوی خۆی گۆڕی بۆ پارتی پان ئێرانیست. پان ئێرانیست پارتێکی بچووکی دژ بە حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێرانە، کە لە پێڕستی پارتە یاسایییەکانی حکوومەتی ئێرانیش دانەنراوە. بەڵام ئەو پارتە لە ناو تاران و چەند شارێکی دیکەی ئێران کە نەتەوە کەمینەکان تێیدا دەژین، نووسینگە و بنکەی ھەیە و کۆنگرەکانی خۆی بەڕێوە دەبات.

لە سەردەمی حکوومەتی پەھلەویدا ئەم پارتە لە پەرلەمانی ئێراندا، پەرلەمانتاری ھەبووە و وەکو نیوە دژێک لەناو ڕێژیمدا، تاوەکوو کاتی سەربەخۆییی بەحرێن ھێشتنی چالاکی پێدرابوو. پارتی پان ئێرانیست ناچار بوو چالاکییەکانی تەواو کات و لە ساڵی ١٩٧٥دا لە پارتی ئیحیادا تێکەڵ وەبێت.

ئەم پارتە لە ھەندێک جاردا لە بەرەی نیشتمانی ھاندەری کردووە، ھەروەھا لەلایەن ئایدیۆلۆژیاوە پارتێکی ناسیۆنالیزم و فاشیزم بووە. پارتی پان ئێرانیست یەک ڕێکخراوەی دژی کۆمۆنیزم بوو و لە زۆربەی کاتدا لە شەقامەکانی تاران لەگەڵ پارتی توودەی ئێران شەڕی دەکرد.

پارتی پان ئێرانیزم لە ساڵی ٢٠٠٩دا قسەی لە بزاڤی سەوزی ئێران کرد و ئەم قسانە لە ساڵی ٢٠١٠دا لەلایەن شۆپپارێزە ئێرانییەکان زیندوو کرایەوە کە بە جۆرێکی تاکتیکی لایەنگیری خۆیان لە نێوان پێکداچوونەکانی ئێران و عەرەبستان نیشاندا.

## دانیشتنەکانی پارت
پارتی پان ئێرانیست لە دوو دەزگا فەرمی لەناو ئێراندا
چالاکیی ھەیە.

## ئەمانەش ببینە
* پان ئێرانیزم

## سەرچاوەکان

پۆل:پان ئێرانیزم
پۆل:حیزبە پان ئێرانیزمەکان
پۆل:بیردۆزە سیاسییەکان
ڕەوشان چەلیکەر

**ڕەوشان چەلیکەر** (، یان *ڕەوشەن*) گۆرانیبێژ، میوزیکژەن، گۆرانینووس و کەمانژەنێکی باکووری کوردستان و تورکیایە. لە دەڤەری تووختەوانی سەر بە بەدلیس لە دایک بووە.

## ژیان
ڕەوشان لە ساڵی ١٩٨٠ لە تووختەوانی سەر بە پارێزگای بەدلیس لەدایکبووە و ھەتا تەمەنی ١٣ ساڵی لە بەدلیس ژیاوە. لە منداڵییەوە خولیای میوزیک و گۆرانی و کاری ھونەری بووە، لە تەمەنی ١٣ ساڵییەوە لەگەڵ خێزانەکەی بەرەو مێرسین دەڕۆن، دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی، بەشی ڕاوێژکاری و ڕێنمایی دەروونی لە زانکۆی ئەنقەرە دەخوێنێت. لە ماوەی خوێندنی بەکالۆریۆسدا، چەلیکەر دەست دەکات بە ڕاھێنانی مۆسیقا و شانۆ.

## بەرھەمەکان
### ٢٠١٨
#### ئاخ لێ وەسێ
* لۆ بەردە
* ئاخ لێ وەسێ
* دەستمالا من
* خمخمێ تۆرەڤانێ
* کراسێ تە

### ٢٠٢٠
#### تۆڤ
* ئاخ ئەمان
* گولیزەرا من
* گولێ
* یار بێزارێ
* وەخت لازم بوو
* باڤێم
* تاخا فیلا
* دەچم دەچم
* وەسا دەخوازم
* دنیا ھایە

### ٢٠٢٣
#### ھەنار
* تو بخێر ھاتی
* ئەڤ دەر ستەنبۆلە
* دل مقابلێ دلە
* بێری
* ئەز ل ڤرم
* چارمەدۆر
* شەشێ سبێ

### [[تاکەگۆرانی]]
* کراسێ تە
* ئەزیزەکەم
* بنگۆل
* دەسمالا من (٢٠١٩)
* کەڤر (٢٠٢٢)
* یارێ (٢٠٢٢)

### فیلمۆگرافی
* شم شمێ تۆرەڤان (٢٠١٧)
* ئاخ لێ وەسێ (٢٠١٧)
* لۆ بەردە (٢٠١٨)
* ئۆرۆر (٢٠١٨)
* سەلێمۆ لاۆ (٢٠١٨)
* نوبار نوبار (٢٠١٨)
* سینێ (٢٠١٨)
* کراسێ تە (٢٠١٨)
* ئەزیزەکەم (٢٠١٨)
* بنگۆل (٢٠١٩)
* نەورۆزە نەورۆزە (٢٠١٩)
* دەستمالا من (٢٠١٩)
* وەخت لازم بوو (٢٠٢٠)
* گولێ (٢٠٢٠)

### بەڵگەفیلم
* دەنگێ باکوور (٢٠٠٤)

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کوردیی باکووری
پۆل:خەڵکی تووختەوان
پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی کورد
پۆل:ژنە گۆرانیبێژەکان
پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان
پۆل:ژنە کوردەکانی تورکیا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠
پۆل:ژەنیارانی کورد
ماری پیکفۆرد

**گلایدس ماری سمیت** ناسراو بە **ماری پیکفۆرد** (٨ی نیسانی ١٨٩٢ لە تۆرنتۆ، کەنەدا - ٢٩ی ئایاری ١٩٧٩، لە سانتا مۆنیکا، کالیفۆرنیا، ئەمریکا) خانمەکتەر و بەرھەمھێنەری کەنەدی-ئەمریکییە. یەکێکە لە ناوە دیارەکانی سینەمای ئەمریکی، ماوەی پێنج دەیە لە بواری نواندن و بەرھەمھێنان کاری کرد. ئەو یەکێکە لە دامەزرێنەرانی کۆمپانیای پیکفۆرد-فەیربانکس ستۆدیۆ ھەروەھا یونایتد ئارتیستس، ھەروەھا یەکێکە لە ٣٦ دامەزرێنەرانی ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جوڵاو.

لە سەردەمی فیلمی بێدەنگدا، بە ماری دەگوترا «خۆشەویستەکەی ئەمریکا»، یانیش «کچە قژ لوولەکە». ھەر وەک چۆن ئەو لە پێشەوەی کەندییەکان بوو کە گەیشتبنە ھۆڵیوود، ئەوا ئەو یەکێک بوو لە یەکەمین ئەستێرەکانی سینەما کە لەژێر ناوی تاکەکەسی خۆیەوە کرێی کارەکانی پێبدرێت، ماری یەکێکیش بووە لە یەکەمین خانمە ئەکتەرەکانی دەیەی دەیەم و بیستەمی سەدەی بیستەم کە نازناوی «شاژنی فیلمەکان» ی پێدرابێت.

لە ساڵی ١٩٢٩، خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەر بەدەستھێنا، ئەمەش دوای بەشداریکردنی بوو لە یەکەم فیلمی دەنگداری بەناوی *Coquette،* ئەو بووە دووەمین کەس کە ئەم خەڵاتەی پێبدرێت. لە ساڵی ١٩٧٦، خەڵاتی ئۆسکاری شانازی پێدرا لەمەڕ کۆی بەشدارییەکانی لە سینەمای ئەمریکی. لە ساڵی ١٩٩٩، پەیمانگای فیلمی ئەمریکی ئەوی لە پلەی ٢٤ ڕیزکرد لە کۆی ١٠٠ لە گەورەترین ئەستێرەکانی سەدە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٢
پۆل:مردووانی ١٩٧٩
پۆل:مەرگەکان بە سەکتە
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی فیلمی بێدەنگ
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:کۆچبەرە کەنەدییەکان بۆ ئەمریکا
پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم
پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:وەرگری خەڵاتی ڕێزلێنانی ئەکادیمیا
پۆل:بەخاک سپاردن لە پارکی یادگاری فۆڕێست لاون (گلێندەیل)
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە
پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ژنە ئەمریکییە سیناریۆنووسەکان
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
مایەرلیس ئەنگاریتا

**مایەرلیس ئەنگاریتا** (Mayerlis Angarita) کەسایەتی ژنە چالاکوانی مافەکانی مرۆڤی کۆلۆمبییە. ئەو لەدوای ئەوەی دایکی ونبوو لەکاتی شەڕێکی ناوخۆیی، باوکی لە شارەکەی خۆیدا دوور خرایەوە، ھەموو ئەوانە پاڵنەربوون بۆ مایەریس کە کار لەسەر مافەکانی ژنان و قوربانییانی جەنگ بکات. مایەریس ڕێکخراوێکی دامەزراند بەناوی (گێڕانەوە بۆ ژیان). ئەو لە نزیکەوە کار لەگەڵ ڕێکخراوی ژنانی نەتەوە یەکگرتووەکان دەکات.

لە ڕۆژی جیھانیی ژنان، واتە ٨ی ئازاری ٢٠٢١ ئەوا مایەرلیس لەلایەن جیل بایدن، خانمی یەکەمی ویلایەتەیەکگرتووەکانی ئەمریکا، لەپای کارەکانی بۆ مافەکانی ژنان ئەوا خەڵاتی نێونەتەوەیی ژنانی ئازای بە مایەرلیس بەخشی.

مایەرلیس بەھۆی کارەکانییەوە چەندجارێک لە تیرۆرکردن ڕزگاریی بووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠
پۆل:ژنان لە پاراستنی مافی مرۆڤ
ئەلیسا ڤاکاس مۆرۆ

**ئەلیسا ڤاکاس مۆرۆ** (؛ لەدایکبووی دەورووبەری ١٩٧٢) ژنە پەرستیار و سەرۆکی سیستەرەکانی کۆمبۆنی، ئەو لە ئیسپانیا لە دایکبووە. ئەو وەک پەرستیار لە میسر و بەیت عبرە بووە.

لەکاتی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا، ئەو بۆ یارمەتیدان چووە ئیتالیا. لە ئازاری ٢٠٢١، لەلایەن وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ھەروەھا جیل بایدن، خاتوونی یەکەمی وڵات خەڵاتی نێونەتەوەیی ژنانی ئازای پێبەخشرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
ئۆلیڤیا کۆلمەن

**ئۆلیڤیا کۆلمەن** (لە دایکبووی ٣٠ی کانوونی دووەمی ١٩٧٤) خانمەکتەری ئینگلیزە. ئەو لەماوەی کارکردنیدا، چەند خەڵاتێکی بردووەتەوە، لە نێویاندا جارێک خەڵاتی ئۆسکار، سێ جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، سێ جار خەڵاتی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی، دوو جار خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم، یەک جار خەڵاتی سکرین ئەکتەرز گیلد، ھەروەھا چوار جار خەڵاتی فیلمی سەربەخۆی بەریتانی.

ئۆلیڤیا لە ساڵی ٢٠٠٦، وەک ئەکتەری پاڵپشت لە فیلمی *Confetti* دەرکەوت. ئەو لە ساڵی ٢٠١٨، لە فیلمی (*The Favourite)* بەشداریکرد*،* کە تێیدا ڕۆڵی ئان شاژنی بریتانیای مەزنی گێڕا، بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەر پێدرا. ھەر بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتەکانی گۆڵدن گلۆبی وەک باشترین خانمەئەکتەر بۆ فیلمی کۆمێدی-میوزیکاڵ، ھەروەھا خەڵاتی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی وەک باشترین خانمەئەکتەر بەڕۆڵی سەرەکی پێدرا.

کۆلمان جگە لە فیلمی سینەمایی لە چەندین بەرنامە و زنجیرەی تەلەفیزیۆنیی و شانۆگەرییەک لە لەندەن بەشداربووە.

ئۆلیڤیا کۆلمەن لە ساڵی ٢٠١٩، لە زنجیرەی تۆڕی نێتفلێکس (The Crown)، ڕۆڵی شاژنە ئێلیزابێتی دووەمی گێڕا. خەڵاتی مێدالیای لەلایەن دەسەڵاتی شاھانەی بەریتانیا پێدراوە.

## ژیانی تاکەکەسی
لە ئابی ٢٠٠٣، کۆلمان لەگەڵ ئێد سینکلێر ھاوسەرگیری کرد، بەیەکەوە خاوەنی سێ منداڵن. ئەوان لە باشووری لەندەن دەژین.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:باشترین خانمەکتەران لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمیای بەریتانی بافتا (تەلەڤیزیۆن)
پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ئیمپراتۆریەتی بەڕیتانی بە پلەی فەرماندە
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن
نۆرما شیرەر

**ئێدیت نۆرما شیرەر** (١٠ی ئابی ١٩٠٢–١٢ی حوزەیرانی ١٩٨٣) خانمەئەکتەری کەنەدی – ئەمریکی بوو، کە لە ماوەی ساڵانی ١٩١٩ بۆ ١٩٤٢ چالاک بوو. زۆربەی ڕۆڵەکانی وەک کەسایەتییەکی خانمی گەنجی ناسک و ورووژێنەر دەردەکەوت. نۆرما شیرەر لە چەند بەرھەمێک بەشداربوو، کە سەرچاوەیان لە ویلیام شێکسپیر بوون. ئەو یەکەم کەس بووە کە پێنج جار ببێتە پاڵێوراوی خەڵاتی ئۆسکار، لە ساڵی ١٩٣٠ لە فیلمی ژنە تەڵاقدراوەکە (*The Divorcee*) بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەر.

نۆرما بۆیەکەمینجار لە ساڵی ١٩١٩ بە کورتە فیلمێکی بێدەنگ بەناوی (*The Star Boarder)* دەرکەوت. ئەو لە ساڵی ١٩٣٨، بەھۆی بەشداریکردنی لە فیلمی مارییە ئەنتۆینیتی (Marie Antoinette)، خەڵاتی باشترین خانمەئەکتەری پێدراوە لە فیستیڤاڵی فیلمی ڤێنیس. ساڵی ١٩٤٢، فیلمی (*Her Cardboard Lover*) بووە کۆتا فیلمی ژیانی ئەکتەری.

ڕەخنەگری ئەمریکی بۆ کۆی کارەکانی نۆرما شیرەر وتوویەتی، «نموونەی ئافرەتی ئاڵۆز و جیاوازی ١٩٣٠... ئەو بەنێو خۆشەویستی و سێکسدا ڕاستگۆیانە گەڕاوە، دەکرێت وەک کەسێکی ستانداردێکی ھاوچەر لێی بڕوانین». نۆرما شیرەر وەک کەسایەتییەکی پێشەوا لە فێمێنیست ھەژمار دەکرێت، بەوەی یەکەم خانمەکتەری ئەمریکی بووە کە قبووڵی ئەوەبکات وەک کەسێکی سەڵت و ناپاکیزە دەربکەوێت لەسەر شاشەی سینەما.

## سەرچاوەکان

پۆل:مردووان بەھۆی تەشەنەکردن لە کالیفۆرنیا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مردووانی ١٩٨٣
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٢
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی فیلمی بێدەنگ
پۆل:کۆچبەرە کەنەدییەکان بۆ ئەمریکا
پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران
پۆل:ژنە مۆدێلە ئەمریکییەکان
پۆل:بەخاک سپاردن لە پارکی یادگاری فۆڕێست لاون (گلێندەیل)
پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ئێما گۆڵدمان

**ئێما گۆڵدمان** (؛ ١٨٦٩–١٤ی ئایاری ١٩٤٠) ژنە نووسەر و چالاکوانیی سیاسیی ئەنارکی بوو. ئەو ڕۆڵی بەرچاوی ھەبوو لە گەشەپێدانی فەلسەفەی سیاسیی ئەنارکیزم لە ئەمریکای باکوور و ئەورووپا لە نیوەی یەکەمی سەدەی بیستەمدا.

ئێما لە دایکبووی خێزانێکی جوولەکەی شاری کاوناس، لە ئیمپراتۆری ڕووسیا (ئەمڕۆ دەکەوێتە لیتوانیا). ئەوان لە ساڵی ١٨٨٥ کۆچیان بەرەو ئەمریکا کرد. لەدوای ڕووداوەکەی ھایمارکێت لە شیکاگۆ، ئێما ھاتە پاڵ ئەنارکیزم کرد. دواتر گۆڵدمان بوو بە نووسەر و وانەی تایبەتی لەسەر فەلسەفەی ئەنارکی، مافەکانی ژنان و کێشە کۆمەڵایەتییەکان دەگووتەوە، ئەو سەرنجی ھەزاران کەسی بەلای خۆیەوە ڕاکێشا بوو. ئەو لەگەڵ ئەلێکساندەر بێرکمان، نووسەری ئەنارکی پلانیان داننا بۆ تیرۆرکردنی سەرمایەدار ھێنری کلای فریک، بەڵام فریک ڕزگاری بوو، لە ئەنجامدا حوکمی ٢٠ ساڵ زیندانیکردن بۆ ئەلێکساندەر دەرچوو، ھەروەھا ئێماش چەند جارێک دەستگیرکرا بەتۆمەتی نانەوەی ئاژوەگێڕی و بڵاوکردنەوەی زانیاریی نایاسایی لەسەر کۆنتڕۆلی ھۆرمۆن. لە ساڵی ١٩٠٦، ئێما گۆڤارێکی ئەنارکی بەناوی *دایکی زەوی (Mother Earth)* دامەزراند.

## سەرچاوەکان

پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە فەڕەنسا
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە کەنەدا
پۆل:ڕەخنەگرانی ئایینەکان
پۆل:شۆڕشگێڕە ڕووسەکان
پۆل:فەیلەسووفانی جوو
پۆل:کۆچەرانی ئەمریکی لە شانشینی یەکگرتوو
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٩
پۆل:مردووانی ١٩٤٠
پۆل:مەرگەکان بە سەکتە
پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی
پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە
پۆل:فێمینیستە جووەکان
پۆل:نووسەرانی ژنی ئەمریکی
پۆل:نووسەرانی ئەمریکی
پۆل:مولحیدانی ئەمریکا
ڕێنێ زێلوگر

**ڕێنێ کاتلین زێلوگر** (لە دایکبووی ٢٥ی نیسانی ١٩٦٥) ئەو لەماوەی کارکردنیدا، چەند خەڵاتێکی بردووەتەوە، لە نێویاندا دوو جار خەڵاتی ئۆسکار، ھەروەھا چوار جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب. لە ساڵی ٢٠٠٧، ناوی وەک یەکێک لە گرانترین خانمە ئەکتەرانی جیھان ھات.

ڕێنێ لە تێکساس لە دایک بووە، بەشی ئەدەبیاتی ئینگلیزی لە زانکۆی تەکساس لە ئۆستن تەواو کردووە. لە سەرەتادا نیازی ئەوەی ھەبوو ببێتە ڕۆژنامەنووس، بەڵام دواتر پەلکێشی ناو بواری نواندن بوو. ئەو لە ساڵی ١٩٩٣، بۆیەکەمینجار لە فیلمی (*Dazed and Confused)* بە ڕۆڵێکی کورت دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٩٤، بۆیەکەمینجار بەڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی (*Texas Chainsaw Massacre: The Next Generation)* بەشداری کرد. لە ساڵی ٢٠٠٠، بەھۆی بەشداریکردنی لە فیلمی *پەرستیار بێتی،* یەکەمین خەڵاتی گۆڵدن گلۆبی بەدەست ھێنا.

ڕێنێ لە ساڵی ٢٠٠٠، لە فیلمی *چیای سارد* بەشداری کرد، بەھۆی فیلمەکەوە خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەکتەری پاڵپشتی بەدەستھێنا. لە ساڵی ٢٠١٩، لە فیلمی ژیاننامەیی جودی دەرکەوت، بەھۆی ئەم فیلمەشەوە دووەم خەڵاتی ئۆسکاری بەدەستھێنا، بەڵام ئەمجارەیان لە پۆلینی باشترین خانمەکتەر. لە ٢٤ی ئایاری ٢٠٠٥، ناوی ڕێنێ لە مەرمەڕەی بەناوبانگی ھۆلیوود لە شێوەی ئەستێرە نووسرا.

## ژیانی کەسی
ڕێنێ لە ساڵانی ١٩٩٩ و ٢٠٠٠ مارەبڕی جیم کاری بوو. لە ساڵی ٢٠٠٣، لە پەیوەندییەکی کورت بوو لەگەڵ گۆرانیبێژی ئەمریکی جاک وایت. لە ئایاری ٢٠٠٤، ڕێنێ ھاوسەرگیری لەگەڵ کینی چیزنی ئەنجامدا. دوای چوار مانگ ھاوسەرگیرییەکەیان ڕەت کردەوە. لە ماوەی ٢٠٠٩ بۆ ٢٠١١، پەیوەندی خۆشەویستی ھەبوو لەگەڵ برادلی کووپەر. لە ماوەی ٢٠١٢ بۆ ٢٠١٩، لە پەیوەندی دابووە لەگەڵ مۆسیقار دۆیل براھماڵی دووەم.

لە ساڵی ٢٠١٥، ڕێنێ لە کەمپەینێک بۆ ڕووبەڕوو بوونەوەی ڤایرۆسی ئایدز بەشداری کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:زیندووان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی
پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی
پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا
پۆل:باشترین خانمەکتەر لە بردنەوەی خەڵاتی گۆلدن گڵۆب (فیلم)
پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەرویجی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵێکی پێشەنگ
پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەران بۆ نمایشی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵی پاڵپشتی شاشە
بێتی دەیڤز

**ڕوت ئیلیزابێت «بێتی» دەیڤز** (٥ی نیسانی ١٩٠٨–٦ی تشرینی یەکەمەی ١٩٨٩) خانمەکتەرێکی ئەمریکی بوو، ئەو لە ماوەی ٥٠ ساڵدا چالاکیی ھەبوو، لە نزیکەی ١٠٠ فیلمدا بەشداربووە. ئەو بە ڕۆڵگێڕانی کارەکتەری کۆمێدی دەناسرایەوە، لەگەڵ ئەوەشدا لە زۆر ژانەری دیکەشدا ڕۆڵی گێڕاوە وەک میلۆدراما، مێژوویی، ترسناک، دراما و ڕۆمانس. ئەو دووجار بووەتە براوەی خەڵاتی ئۆسکار، ھەروەھا یەکەم ئەکتەرە کە ١٠ جار پاڵێوراوبێت بۆ ئەو خەڵاتە.

بێتی سەرەتا لە شانۆی برۆدوەی دەرکەوت، لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا، واتە لە ساڵی ١٩٣٠ ڕوویکردە فیلم و ھۆلیوود. لە ساڵی ١٩٣١، بۆیەکەمینجار لە فیلمی خووشکی خراپ (*Bad Sister*) دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٣٤، بە فیلمی بەندایەتی مرۆڤ (*Of Human Bondage)،* لەلایەن ڕەخنەگرانەوە ستایشکردنی باشی وەرگرت.

لە ساڵی ١٩٣٥ بە فیلمی ترسناک (*Dangerous)،* ھەروەھا لە ساڵی ١٩٣٨ بەبەشداربوونی لە فیلمی جیزابێل (*Jezebel*) بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەر. لە کانوونی دووەمی ١٩٤١، بووە یەکەم ژن کە ببێتە سەرۆکی ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جوڵاو. ئەو یەکەم ژنە ئەکتەرە کە خەڵاتی ڕێزلێنانی ئەی ئێف ئای بۆ سەرجەم بەرھەمەکانی ژیانی لەلایەن پەیمانگای فیلمی ئەمریکی پێدرابێت. لە ساڵی ١٩٩٩، بێتی ناوی لەدوای کاترین ھەپبێرن ھات وەک مەزنترین خانمەئەکتەران لە سەردەمی سینەمای ھۆلیوودی کلاسیک.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٨
پۆل:مردووانی ١٩٨٩
پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە فەڕەنسا
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی مەمک
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ڕێزلێنانی سیزار
پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان
ئەنجێلا دەیڤز

**ئەنجێلا دەیڤز** (؛ لەدایکبووی ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٤٤) کەسایەتی چالاکوانی سیاسیی، فەیلەسووف، ئەکادیمی و نووسەری ئەمریکییە. ئەو مامۆستای زانکۆیە لە زانکۆی کالیفۆرنیا، سانتاکروز. ئەو ھەڵگری بیری مارکسییە، ماوەیەکی زۆر ئەندام بوو لە حیزبی کۆمۆنیستی ئەمریکا (CPUSA). ئەو ئەندامی دامەزرێنەرانی کۆمیتەی ھاوبەشی دیموکراسی و سۆسیالیزمە (CCDS). ئەنجێلا تا ئێستا دە کتێبی نووسەر لەسەر چینی کۆمەڵایەتی، فێمێنیزم، نەژاد، ھەروەھا سیستمی زیندانیی ئەمریکا.

لە ناوەڕاستی ١٩٧٠، دەیڤز ناوبانگی جیھانیی پەیداکرد بەوەی لە ڕووداوێکی کوشتن و ڕفاندن تێوەگلابوو، ئەو بووە یەکێک لە داواکراوترین کەسەکانی ئێف بی ئای، دواتر لە تشرینی یەکەمی ١٩٧٠ لە نیویۆرک سیتی دەستگیرکرا. دوای پڕۆسەی دادگایی کردن، ئەوا ١٨ مانگ زیندانیی کرا. ئەو لە ساڵی ١٩٨٠ خۆی پاڵاوت بۆ پۆستی جێگری سەرۆکی پارتی کۆمۆنیستی ئەمریکا، بەڵام لە ھەڵبژاردنەکان سەرکەوتنی بەدەست نەھێنا.

لە ساڵی ٢٠٢٠، لەلایەن گۆڤاری تایم ناوی ئەنجێلا دەیڤز بە یەکێک لە کاریگەرترین کەسایەتییەکانی ساڵ دیاری کرا، ھەروەھا لەلایەن ھەمان گۆڤار بەژنی ساڵ بۆ ساڵی ١٩٧١ ھەڵبژێردرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە فەڕەنسا
پۆل:زیندووان
پۆل:سۆسیالیستە ئەمریکییەکان
پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤
پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی
پۆل:نووسەرانی مارکسیست
پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم
پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە
پۆل:چالاکوانانی مافە مەدەنییە ئەفریقی-ئەمریکییەکان
پۆل:چالاکوانانی ئەمریکی دژە جەنگی ڤێتنام
پۆل:ژنە ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
شەڕی تیرۆر

**شەڕی تیرۆر** کە بە جەنگی جیھانی تیرۆر و شەڕی ئەمریکا بۆ تیرۆر ناسراوە، ھەڵمەتێکی سەربازی نێونەتەوەیییە کە لە دوای ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوولەوە لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە دەستی پێ کردووە. ئامانجی ھەڵمەتەکە لە بنەڕەتدا گرووپە چەکدارە توندڕەوە ئیسلامییە سوننەکانن کە دەکەونە ھەموو جیھانی موسڵمانانەوە، کە بەرچاوترین ئەو گرووپانە گرووپی رێکخراوەی ئەلقاعیدە و دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام و تاڵیبانن. جۆرج دەبلیو بۆشی سەرۆکی ئەمریکا سەرەتا لە ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٠١دا دەستەواژەی «جەنگی تیرۆر»ی بەکارھێنا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ئەفغانستان لە ٢٠٠١
پۆل:ئەفغانستان لە ٢٠٠٢
پۆل:ئەفغانستان لە ٢٠٠٣
پۆل:ئەفغانستان لە ٢٠٠٤
پۆل:ئەفغانستان لە ٢٠٠٥
پۆل:ئەفغانستان لە ٢٠٠٦
پۆل:ئەفغانستان لە ٢٠١٠
پۆل:ئەفغانستان لە ٢٠١١
پۆل:تیرۆریزم
پۆل:سیاسەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان
تیرۆر
تیرۆر
تیرۆر
تیرۆر
تیرۆر
تیرۆر
تیرۆر
تیرۆر
تیرۆر
تیرۆر
تیرۆر
پۆل:عێراق لە ٢٠٠٣
پۆل:عێراق لە ٢٠٠٤
پۆل:عێراق لە ٢٠٠٥
پۆل:عێراق لە ٢٠٠٦
پۆل:عێراق لە ٢٠٠٧
پۆل:عێراق لە ٢٠٠٨
پۆل:عێراق لە ٢٠٠٩
پۆل:عێراق لە ٢٠١٠
پۆل:عێراق لە ٢٠١١
پۆل:ململانێکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:٢٠٠٧ لە ئەفغانستان
پۆل:سەدەی ٢١ەم لە عێراق
پۆل:ململانێکانی جیھانی
پۆل:سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ
پۆل:سەرۆکایەتیی جۆ بایدن
پۆل:شەڕەکانی عەرەبستانی سعوودی
پۆل:شەڕەکانی سووریا
جینجەر ڕاجەرز

**ڤیرجینیا کاترینن مەکمات** ناسراو بە **جینجەر ڕاجەرز** (١٦ی تەممووزی ١٩١١–٢٥ی نیسانی ١٩٩٥) خانمەئەکتەر و سەماکەرێکی ئەمریکی بوو، ھەروەھا گۆرانیبێژی سەردەمی زێڕینی ھۆلیوود و بە یەکێک لە ئایکۆنەکانی ئەمریکا دادەنرێت. لە ماوەی ژیانیدا، جارێک بووەتە براوەی خەڵاتی ئۆسکار. ئەو زیاتر لە سییەکانی سەددەی بیستەم لەڕێی فیلمە میویکاڵییەکان ناسرا. لە ماوەی ژیانی کارکردنیدا لە شانۆ، ڕادیۆ و تەلەفزیۆنیش دەرکەوتنی گرنگی ھەبوو.

جینجەر لە ساڵی ١٩٢٥ بووە براوەی خەڵاتی پێشبڕکێیەکی سەماکردن. لە ساڵی ١٩٣٠، بۆیەکەمینجار بە فیلمی *گەنجەکەی مانھاتن* (Young Man of Manhattan) بەشداری کرد. لە ساڵی ١٩٣١، بەھۆی بەشداری کردنی لە شانۆی برۆدوەی *کچی شێت (Girl Crazy)* ناوبانگی پەیدا کرد، ئەمەش وایکرد گرێبەستێکی کۆمپانیای پاراماونت پیکچەرز بۆ بەشداری کردن لە پێنج فیلمی کۆمپانیاکە بەدەست بھێنێت.

جینجەر ڕاجەرز لە ساڵی ١٩٤٠ لە فیلمی *کیتی فۆیل (Kitty Foyle)* بەڕۆڵی سەرەکی بەشداری کرد، بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەکتەر پێدرا. دوای بردنەوەی ئۆسکار، ناوبانگی ئەو زیاتر بەربڵاوبوویەوە و بەم ھۆیەوەش بوو بە یەکێک لە گرانترین خانمەئەکتەرانی جیھان ھەروەھا یەکێک لە سەرکەوتووترینانی بۆکس ئۆفیسی ئەمریکا.

لە ماوەی ژیانی ھونەریدا، جینجەر بەشداری لە ٧٣ فیلمدا کرد، لەلایەنن پەیمانگای فیلمی ئەمریکییەوە ناوی لە ڕیزبەندی ١٤ەمی مەزنترین خانمە ئەکتەرانی سینەمای ئەمریکی کلاسیک ھات.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١١
پۆل:مردووانی ١٩٩٥
پۆل:کچە ئەمریکیە سەماکارەکان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
پۆل:مەسیحییە ئەمریکییە زانستخوازەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:کچە ئەمریکییە سەماکارەکان
پۆل:خانمەکتەرانی کالیفۆڕنیا
گریر گارسۆن

**ئیلینن ئێڤلین گریر گارسۆن** (٢٩ی ئەیلوولی ١٩٠٤–٦ی نیسانی ١٩٩٦) گۆرانیبێژ و خانمەئەکتەرێکی ئینگلیز بوو. ئەو لە چەند بەرھەمێکی گەورەی کۆمپانیای مێترۆ گۆلدوین مایەر لە کاتی جەنگی جیھانیی دووەم بەشداری کرد، لەم فیلمانەدا ژنانی بەشێوەی ئازا و پاڵەوان نیشان دەدا. لە ماوەی ژیانیدا حەوت جار بووەتە پاڵێوراوی ئۆسکار، ئەمەش لە نێو خانمە ئەکتەرەکان چوارەم زۆرترین ژمارەیە. گریر خاوەنی خەڵاتێکی ئۆسکارە.

گریر لە ساڵی ١٩٣٩، بۆیەکەمینجار لە فیلمی *ماڵئاوا بەڕێز چیپس* (*Goodbye, Mr. Chips)* دەرکەوت، لەم فیلمەدا گریر بەڕۆڵی سەرەکی بەشداربوو، وێڕای ئەوەی یەکەم فیلمی بوو بەڵام بەم ھۆیەوە پاڵێوراو کرا بۆ خەڵاتی ئۆسکار لە پۆلینی باشترین خانمەکتەر. لە ساڵی ١٩٤٢، لە فیلمی *خاتوو مینیڤەر* (*Mrs. Miniver*)، ئەم فیلمە لە دەرھێنانی ویلیام ویلەر بوو، گریر لە پاڵ والتەر پیگۆن ڕۆڵی سەرەکی گێڕا، ھەر بەھۆی ئەم فیلمەوە گریر خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەکتەر بەدەست ھێنا.

جگە لە فیلمە سینەمایییەکان، گریر گارسۆن لە کاری شانۆ و بەرھەمی تەلەفزیۆنییش دەرکەوتنی ھەبوو. گارسۆن لە فیلمکردن تا ھەشتاکانیش بەردەوام بوو، لە ساڵی ١٩٨٢ لە دوایین فیلمیدا بەناوی بەلەمی خۆشەویستی (*The Love Boat)* دەرکەوت.

## سەرچاوەکان

پۆل:دەرچووانی کۆلێجی کینگز لەندەن
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:مردووانی ١٩٩٦
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٤
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن
پۆل:خەڵکی بەریتانی دوور لە وڵاتی خۆیان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ئیمپراتۆریەتی بەڕیتانی بە پلەی فەرماندە
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە
پۆل:کەسایەتییە بەڕیتانییەکان بە ڕەگەز ئێرلەندی
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ئنگرید بێرگمان

**ئنگرید بێرگمان** (٢٩ی ئابی ١٩١٥–٢٩ی ئابی ١٩٨٢) خانمەکتەرێکی سوێدی بوو، کە لە چەندین فیلمی ئەورووپی و ئەمریکی، فیلمی تەلەفزیۆنی و شانۆ بەشداری کرد بوو. ئەو ماوەی پێنج دەیە چالاک بووە لە کارکردنی لە بواری نواندن. ئەو ھەندێکجار ناوی وەک یەکێک لە کاریگەرترین کەسەکانی سینەما ھاتووە. ئەو لە ماوەی ژیانی ھونەریدا چەندین خەڵاتی بەدەست ھێناوە، لە نێویاندا سێ جار خەڵاتی ئۆسکار، دوو خەڵاتی ئێمی پرایم تایم، خەڵاتێکی تۆنی، چوار جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، ھەروەھا یەک جاریش خەڵاتی خەڵاتەکانی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی ناسراو بە بافتا.

ئنگرید لە ستۆکھۆڵم، سوێد لە خێزانێکی باوک سوێدی و دایکێکی ئەڵمانی لە دایکبوو. لە سەرەتادا لە فیلمە سوێدی و ئەڵمانییەکان دەستی بە نواندن کرد. دواتر لە ساڵی ١٩٣٩، لەڕێی فیلمی ئینتەرمیزۆ (*Intermezzo)،* ئنگرید بە بینەرانی سینەمای ئەمریکی ناسێنرا. لە ساڵی ١٩٤٢، لە فیلمی کازابلانکا بەڕۆڵی سەرەکی لەپاڵ ھەمفری بۆگارت بەشداری کرد. بێرگمان لە دەیەی چلەکان لە فیلمگەلێکی باشی درامی دەرکەوت، لەوانە *For Whom the Bell Tolls* (١٩٤٣)، *Gaslight* (١٩٤٤), *The Bells of St. Mary's* (١٩٤٥)، ھەروەھا *Joan of Arc* (١٩٤٨)، لە نێویاندا لە فیلمی گاسلایت خەڵاتی ئۆسکاری وەک باشترین خانمەئەکتەر بەدەست ھێنا.

لە ساڵی ١٩٥٦، بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی مێژوویی-درامی *ئەناستاسیا* (*Anastasia)،* دووەم خەڵاتی ئۆسکاری وەک باشترین خانمەئەکتەر بەدەست ھێنا. لە کۆتا ساڵەکانی وەک ئەکتەر، سێیەم خەڵاتی ئۆسکاری بەدەستھێنا، بەڵام ئەمجارەیان وەک باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت، ئەمەش لە ساڵی ١٩٧٤ بوو بەھۆی فیلمی تیرۆرکردنێک لەسەر ھێڵی شەمەندەفەری تایبەت (*Murder on the Orient Express).*

لە ساڵی ١٩٩٩، لەلایەن پەیمانگای فیلمی ئەمریکی، ئنگرید بێرگمان بە چوارەم مەزنترین خانمەئەکتەری سەدە لە مێژووی سینەمای ھۆلیوودی کلاسیک ھەژمارکرا.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٥
پۆل:مردووانی ١٩٨٢
پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ئینگلستان
پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی
پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ناسترۆ دی ئەرجێنتۆ
پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم
پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران
پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی مەمک
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ڕێزلێنانی سیزار
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی سوێدی
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی سوێدی
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
جێنیفەر جۆنز

**فیلیس لی ئزلی** ناسراو بە **جێنیفەر جۆنز** (٢ی ئازاری ١٩١٩ - ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩) خانمەئەکتەرێکی ئەمریکی بوو، ھەروەھا کاری لەسەر گرنگیدان بە ساخیی دەروون دەرکرد. لە ماوەی پێنج دەیە لە کارەکانی، جێنیفەر پێنج جار پاڵێوراو کرا بۆ خەڵاتی ئۆسکار، لە نێویاندا جارێک بووە براوەی خەڵاتەکە. ئەو یەکێکە لە گەنجترین وەرگرانی خەڵاتی ئۆسکار، کاتێک کە خەڵاتەکەی پێدرا ئەوا تەمەنی ٢٥ ساڵان بوو.

جێنیفەر بەر لەوەی بێتە ناو بواری نواندنەوە ئەوا خەریکی کاری نمایشکردنی جلووبەرگ (مۆدێل) بوو، دواتر لە ساڵی ١٩٣٩ بۆیەکەمینجار لە فیلمی (*New Frontier)* دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٤٣ دوای ڕۆڵگێڕانی سەرەکی لە فیلمی گۆرانییەکەی بێرنادیتی (*The Song of Bernadette*)، خەڵاتی ئۆسکاری پێدرا لە پۆلینی باشترین خانمەکتەر، ھەر بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی گۆڵدن گلۆبیشی بەدەست ھێنا. لە دەیەی چلەکان بەشداریی لە چەند فیلمێک کرد، کە پەسن و ستایشی باشی ڕەخنەگرانەی وەرگرت، لە نێویاندا لە سێ فیلمدا پاڵێوراو کرا بۆ وەرگرتنی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر، ئەمەش لە فیلمەکانی Since You Went Away (١٩٤٤)، Love Letters (١٩٤٥)، ھەروەھا Duel in the Sun (١٩٤٦) بوو.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەمریکییەکانی پەیڕەوی کلێسەی کاسۆلیکی ڕۆم
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٩
پۆل:مردووانی ٢٠٠٩
پۆل:مەرگەکانی پەیوەندیدار بە نەخۆشی لە کالیفۆرنیا
پۆل:دەرچووانی زانکۆی قوتابخانەی نۆرسوێسترن بەشی گەیاندن
پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:بەخاک سپاردن لە پارکی یادگاری فۆڕێست لاون (گلێندەیل)
پۆل:ئەو ئەمریکییانەی پەیڕەوی کڵێسای کاتۆلیکی ڕۆم دەکەن
بەیان سامی عەبدولڕەحمان

**بەیان سامی عەبدولڕەحمان** (لەدایکبووی ١٩٦٥ لە بەغداد، عێراق) ژنە سیاسەتوان و دیپلۆماتکارێکی کوردە. ئەو لە ئێستادا نوێنەری حکوومەتی ھەرێمی کوردستانە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بەرلەوەش لە ھەمان پۆستدا بووە لە بەریتانیا.

بەیان کچی سامی عەبدولڕەحمان، کەسایەتی سیاسیی کورد بوو. لە ناوەڕاستی حەفتاکان بنەماڵەکەیان عێراق بەرەو ئێران جێدەھێڵن، لەوێ ماوەیەکی کەم دەمێننەوە و پاشان بەرەو بەریتانیا کۆچیان کردووە، بەیان بەشی مێژووی لە زانکۆی لەندەن تەواو کردووە. لە ساڵی ٢٠١٠، بەیان بە ئەندامی ئەنجومەنی سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستان ھەڵبژێردرا. بەیان ماوەیەک ڕۆژنامەنووس بووە لە دەزگای فاینەشیال تایمز.

## سەرچاوەکان

پۆل:زیندووان
پۆل:ژنانی سیاسیی کورد
پۆل:ژنانی کورد
پۆل:کورد
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥
پۆل:کوردەکانی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
پێوەری ژمارە زانین

وێنۆک|کات-بەردەوام بوون لەم کاتژمێرەدا پێوەری ژمارە زانین بەکاردەھێنرێت

لە بیرکاریدا، سیستەمێکی بیرکارییە بۆ ژمارەی تەواو، کە تێیدا ژمارەکان «سووڕ» دەسوڕێتەوە لەکاتی گەیشتن بە بەھایەکی دیاریکراو، پێی دەوترێت *پێوەر*. ڕێگای مۆدێرن بۆ ئەرستۆیمۆلار لەلایەن *کارل فریدریش گاوس* لە کتێبەکەیدا *Disquisitiones Arithmeticae* دا پەرەی سەند، کە لە ساڵی ١٨٠١ دا چاپ کراوە.

بەکارھێنانێکی ئاشنایی ژمێریاری پێوەر لە کاتژمێر ١٢ کاتژمێردایە، کە تێیدا ڕۆژ بەسەر دوو ماوەی ١٢ سەعاتدا دابەش دەبێت. ئەگەر کاتەکەی ئێستا ٧ بێت، ئەوا ٨ کاتژمێر دواتر دەبێت بە کاتژمێر ٣ خستنە سەرێکی سادە دەبێتە ھۆی 

## سەرچاوەکان
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:تیۆری گرووپ
پۆل:تیۆریی گرووپ
ماکسیمیلیانە نگۆ مبی

**ماکسیمیلیانە نگۆ مبی** (Maximilienne Ngo Mbe) کەسایەتی ژنە چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ و کەمپەینسازی کامیرۆنییە. ئەو سەرۆکی ڕێکخراوێکی مافەکانی مرۆڤە بەناوی (REDHAC). لە ئازاری ٢٠٢١، ماکسیمیلیانە لەلایەن وەزارەتی دەرەوەی حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، خەڵاتی نێونەتەوەیی ژنانی ئازای پێدرا. خەڵاتەکە لەلایەن خانمی یەکەمی ئەمریکا، جیڵ بایدن بەخشرا.

ئەو سەرپەرشتی خەزێنەی تۆڕی دیموکراسی ئەفریقا دەکات. لە ساڵی ٢٠١٣، بۆ پارستنیان منداڵەکانی ناردە فەڕەنسا. بەھۆی کارەکانییەوە چەند جارێک لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دووچاری ڕەخنە و سووکایەتی بووەتەوە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
پۆل:زیندووان
پۆل:چالاکوانەکانی مافی مرۆڤ
پۆل:ژنان لە پاراستنی مافی مرۆڤ
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢
فەرموودەی مەشھوور

**فەرموودەی مەشھور** بریتییە لەو فەرموودەیەی کە لە ھەموو بەشەکانی ڕشتەکەیدا سێ کەس یان زیاتر ھەبێت بەمەرجێک نەگەشتبێتە ئاستی فەرموودەی موتەواتر.

بۆ نموونە پێغەمبەر صلی اللە علییە وسلم دەفەرموێت «خوای گەورە زانست_مەبەست پێی زانستی شەرعییە_ ھەڵناکێشێ لە دڵی زانایاندا بەڵکو زانست لە ناوتاندا ناھێڵێت بە مراندنی زانایان، ھەتا کاتێک کە ھیچ زانایەک نەمایەوە خەڵکی پرسیار لە کەسانی نەزان دەکەن و دەیانکەن بە گەورەی خۆیان، پرسیاریان لێ دەکرێت فەتوا دەدەن بەبێ زانست، خۆیان گومڕا بوون و خەڵکیشیان گومڕا کرد» بە عەرەبی «إن اللە لا یقبض العلم انتزاعا ینتزعە من صدور العلماء، ولکن یقبض العلم بقبض العلماء، حتی إذا لم یبق عالما اتخذ الناس رءوسا جھالا، فسئلوا فأفتوا بغیر علم، فضلوا وأضلوا» ئەم فەرموودەیە ئیمامی بوخاری گێڕاوییەتییەوە لە ئیبن دەبی ئوەیس لە مالکەوە لە ھیشامی کوڕی عوڕوە لە عوڕوەوە لە عەبدوڵڵای کوڕی عەمر، و ئیمامی موسلیم گێڕاوییەتەوە لە قوتەیبەی کوڕی سەعید لە جەریر لە ھیشامی کوڕی عوڕوە لە عوڕوەوە لە عەبدوڵڵای کوڕی عەمر. ئیمامی تەبەڕانی گێڕاوییەتییەوە لە محەممەدی کوڕی عەمر لە بابییەوە لە عەلائی کوڕی سولەیمانی ڕەقییەوە لە زوھری لە دەبوو سەلەمە لە دەبوو ھورەیرە. و ئیمامی ئەحمەد گێڕاوییەتییەوە لە عەبدوڵڵا لە بابییەوە لە وەکیعەوە لە ئەعمەشەوە لە سالمەوە لە زیادی کوڕی لەبید. و خەتیبی بەغدادی گێڕاوییەتییەوە لە بەکری کوڕی سەدەقە لە عەبدوڵڵای کوڕی سەعد لە موسای کوڕی عوقبە لە عوڕوەی کوڕی زوبەیر لە عائیشەوە. ھەمووشیان لە پێغەمبەرەوە صلی اللە علییە وسلم. بەم شێوەیە ئەم فەرموودەیە ھەموو بەشەکانی ڕشتەکەی سێ کەس یان زیاتری تێدایە.

## حوکمی فەرموودەی مەشھور
فەرموودەی مەشھور مەرج نییە فەرموودەیەکی سەحیح بێت. دوای لێکۆڵینەوە دەردەکەوێت فەرموودەکە سەحیح یان زەعیف یان لەوانەیە فەرموودەیەکی مەوزوع بێت.

## دیارترین ئەو کتێبانەی دەربارەی فەرموودەی مەشھور نوسراون
١_المقاصد الحسنة فیما اشتھر علی الألسنة. سخاوی.

٢_کشف الخفاء ومزیل الإلباس فیما اشتھر علی ألسنة الناس. العجلونی.

٣_تمیز الطیب من الخبیث فیما یدور علی ألسنة الناس من الحدیث. ابن الدبیع الشیبانی.

ئەم کتێبانە دەربارەی ئەو فەرمودانەن کە لەسەر زمانی خەڵکی بڵاون. نەک ئەو فەرمودانەی کە لە ھەموو بەشێک لە بەشەکانی ڕشتەکەیدا سێ کەس یان زیاتر ھەبێت، چونکە زانایان ھیچ کتێبێکیان دەربارەی ئەو جۆرە فەرموودانە نەنوسیوە.

= سەرچاوەکان =

پۆل:زاراوەکانی فەرموودە
لویز ڕەینەر

**لویز ڕاینەر** (١٢ی کانوونی دووەمی ١٩١٠–٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤) خانمەکتەرێکی ئەڵمانی-ئەمریکی-بەریتانی بوو. ئەو یەکەم ئەکتەرە کە توانیبێتی دوو ساڵ لەسەر یەک دوو جار خەڵاتی ئۆسکار بەدەست بھێننێت. ئەو سێزدە ڕۆژ بەر بوونی بە ١٠٥ ساڵ کۆچی دوایی کرد، ئەو زۆرترین ساڵ ژیانی بەسەر بردووە لەنێو وەرگرانی خەڵاتی ئۆسکار.

ڕاینەر کاتێک تەمەنی شازدە ساڵان بووە، لە ئەڵمانییەوە چووەتە ناو بواری نواندن لە شانۆ. ئەو لە ئەڵمانیا و نەمسا شانۆگەر پێشکەش کرد. لە ساڵی ١٩٣٥، واژووی گرێبەستی سێ ساڵەی لەگەڵ کۆمپانیای مێترۆ گۆڵدوین مایەر ئەنجامدا بۆئەوەی بچێتە ئەمریکا و لە ھۆلیوود کاربکات. لە ساڵی ١٩٣٥، بۆ یەکەمینجار لە فیلمی (*Escapade*) دەرکەوت. بۆ ساڵی دواتر لە فیلمی ژیاننامەیی-مۆسیقی (*The Great Ziegfeld*) بەشداربوو، وێڕای ئەوەی ڕۆڵەکەی کەم بوو بەڵام بەو نواندنەی بینەرانی سەرسام کرد، ھەربەھۆی ئەم فیلمەشەوە خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەکتەر پێدرا. لە ساڵی ١٩٣٧، بەشداریکرد لە فیلمی *خاکێکی باش* (*The Good Earth*)، لە سەرەتادا کۆمپانیای بەرھەمھێنەر ڕازی کەوتە ناکۆکی لەگەڵ دەرھێنەر بۆ بەشداریپێکردنی لویز بەکارەکتەری ژنی جوتیارێکی چینی، بەڵام دوای بەرھەمھێنانی فیلمەکە ئەوا سەرکەوتنی باشی دەستەمۆ کرد، لویز ڕاینەر بۆ دووەمجار خەڵاتی ئۆسکاری بردەوە وەک باشترین خانمەئەکتەر.

## سەرچاوەکان

پۆل:مەرگەکان بە سیەسۆ
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:مردووانی ٢٠١٤
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٠
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی بەڕیتانی
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان
سووزان دیکینسۆن

**سوزان ھانتینگتۆن گیلبێرت دیکینسۆن** (؛ ١٩ی کانوونی یەکەمی ١٨٣٠–١٢ی ئایاری ١٩١٣) نووسەر، شاعیر و سەرنووسەری خەڵکی ئەمریکا بوو. ئەو ھەروەھا براژنی ئێمیلی دیکینسۆنی شاعیر بوو.

## ژیان
سوزان ھانتینگتۆن گیلبێرت لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ١٨٣٠دا لە شاری دیێرفیڵدی کۆن (مێژوویی) لە ویلایەتی ماساچوسێتس لەدایکبووە. بنەماڵەکەیان پێنج مناڵی تریان بوو. لە تەمەنی یازدە ساڵاندا باوک و دایکی مردن و ھەتیو کەوت. سەرەتا دایکی لە ساڵی ١٨٣٧ و دوایی باوکی لە ساڵی ١٨٤١دا کۆچی دوایی کرد. لە ١٨٥٣دا بوو بە دەستگیرانی ئاستین دیکینسۆنی برای ئێمیلی دیکینسۆن و دواتر لە ١٨٥٦دا زەماوەندیان کرد.

## کارەکان
سووزان لە ماوەی ژیانیدا چەند کاری خۆی چاپ کردووە و دوای مردنی ئێمیلی دیکینسۆن لە چاپی شێعرەکانی ئەو شاعیرەدا ڕۆڵی ھەبوو.

## پەیوەندی لەگەڵ ئێمیلی دیکینسۆن
سووزان جگە لەوەی کە ھاوڕێیەکی نزیکی ئێمیلی دیکینسۆن بوو، ھاندەری ئەو بوو بۆ نووسینی ھۆنراوە. ئێمیلی دیکینسۆن شێعری زۆری دەربارەی سووزان نووسیوە. بڕێک بڕوایان وایە کە پەیوەندییەکەی ئەو دوانە ڕەنگە ڕۆمانتیکییش بووبێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:ئێمیلی دیکینسۆن
پۆل:ژنانی شاعیری خەڵکی ئەمریکا
پۆل:شاعیرانی ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٠
پۆل:مردووانی ١٩١٣
ئۆلیڤیا دی ھاڤیڵاند

**ئۆلیڤیا دی ھاڤیڵاند** (١ی تەممووزی ١٩١٦–٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٠) خانمەکتەرێکی بەریتانی – ئەمریکی بوو. زۆرینەی ژیانی کارکردنی لە نێوان ساڵانی ١٩٣٥ بۆ ١٩٨٨ بوو. ئەو لە ٤٩ فیلمدا دەرکەوتووە، بەیەکێک لە دیارترین و باشترین خانمە ئەکتەرانی سەردەمی خۆی دادەنرێت. ئۆلیڤیا یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار. ئەو خووشکە بچووکی خانمەکتەری ھۆڵیوود جوان فۆنتەین بوو. ئۆلیڤیا لەپاڵ کارەکانی لە فیلم، لە بواری شانۆ و تەلەفزیۆنیش سەرکەوتووبوو.

ئۆلیڤیا بۆیەکەمینجار لە ساڵی ١٩٣٥ بە فیلمی (*Alibi Ike*) دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٣٩، بەشداریکرد لە فیلمی (*Gone with the Wind)،* بەھۆی فیلمەکەوە ناوبانگی زیاتر دەرکرد، وێڕای ئەوەی ڕۆڵەکەشی پاڵپشت بوو، ئۆلیڤیا لە فیلمەکە بە کارەکتەری مالینە ھامیڵتن ڕۆڵی گێڕا، ھەر بەھۆی فیلمەکەوە یەکەمین پاڵێوراوی بۆ پێنج خەڵاتی باشترین خانمەکتەری پاڵپشت وەرگرت لە خەڵاتەکانی ئۆسکار. لە ساڵی ١٩٤٦، دوای بەشداریکردنی بە ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی (*To Each His Own)،* ئۆلیڤیا دی ھاڤیڵاند بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر. دواتر لە ساڵی ١٩٤٩، بەھۆی فیلمی (*The Heiress*) ھەمان خەڵاتی بردەوە.

ئۆلیڤیا دی ھاڤیڵاند لەلایەن حکوومەتی فەڕەنسا، ئەمریکا و بەریتانیا خەڵاتی مێدالیای ڕێزلێنانی پێدراوە لەپای کارە ھونەرییەکانی.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تۆکیۆ
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی
پۆل:کۆچەرانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٦
پۆل:مردووانی ٢٠٢٠
پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم
پۆل:خانمەکتەرانەی کە خەڵاتی دەیمھودی بەریتانیان بردۆتەوە.
پۆل:دەیمەکانی فەرماندەی نیشانەی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی
پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران
پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە
پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ڤیڤیان لی

**ڤیڤیان مارلی ھارتلی** ناسراو بە **ڤیڤیان لی** (٥ی تشرینی دووەمی ١٩١٣–٨ی تەممووزی ١٩٦٧) خانمەکتەرێکی شانۆ و فیلمی بەریتانی بوو. لە ماوەی ژیانی ھونەریدا، دوو جار بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار. ئەو بە بەرجەستەکردنی کارەکتەر سکارلێت ئۆ'ھارا لە فیلمی (Gone with the Wind) ھەروەھا بلاننچی دوبۆیس لە فیلمی (A Streetcar Named Desire)، لە ساڵانی ١٩٣٩ و ١٩٥١، بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر. ڤیڤیان لە شانۆی وێست ئێندی لەندەنن و برۆدوەی نیویۆرک نواندنی کردووە، لە ساڵی ١٩٦٣ بەھۆی ڕۆڵگێڕانی لە شانۆی برۆدوەی (Tovarich)، خەڵاتی تۆنی پێدرا.

دوای تەواوکردنی بەشی دراما، ڤیڤیان لە ساڵی ١٩٣٥ دەستی کرد بە نواندن لە شانۆ و فیلم، لەو ساڵەدا (*The Green Sash*) بووە یەکەم شانۆی ئەو، ھەروەھا (Things Are Looking Up) بووە یەکەم فیلمی سینەمایی بۆ ڤیڤیان لی. لە سەرەتادا بە ڕۆڵی کورت دەرکەوت، لە ساڵی ١٩٣٧ بەبەشداربوونی لە فیلمی *ئاگر بەسەر ئینگلتەڕا* (*Fire Over England)* بە ڕۆڵی سەرەکی دەرکەوت.

ڤیڤیان لە ماوەی ژیانیدا تووشی ئاڵۆزیی دووجەمسەری و دەردەباریکە ھاتبوو، لە تەمەنی لاویدا، کە بەھۆی نەخۆشی دووەمیان لە تەمەنی ٥٧ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.

وێڕای ئەوەی لە چەند ساڵێک بێ بەرھەم و فیلم بوو، بەڵام لە ساڵی ١٩٩٩، لەلایەن پەیمانگای فیلمی ئەمریکی ڤیڤیان ناوی لە ڕیزبەندی ١٦ەمین لە پێرستی مەزنترین خانمەئەکتەرانی سینەمای ھۆلیوودی کلاسیک ھات.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:مردووانی ١٩٦٧
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٣
پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای شاھانەی ھونەری درامی
پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران
پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دوو جەمسەرییان ھەیە
ئانا مانیانی

**ئانا مانیانی** (٧ی ئازاری ١٩٠٨–٢٦ی ئەیلوولی ١٩٧٣) خانمەکتەرێکی ئیتالی بوو.

ئانا لە ڕۆما لە دایکبووە، بەڵام ھەندێک سەرچاوە ناکۆکن لەوەی لە میسر لەدایک بووبێت. لە ڕێگای ئەکادیمیای ھونەری دراماتیکی لە ڕۆما، لە سەرەتادا لە یانە شەوانەکان گۆرانی دەگووت، لەو دەمە تاقە منداڵەکەی تووشی ئیفلیجی ھاتبوو. لە ساڵی ١٩٣٤، بۆیەکەمینجار لە فیلمێکی ئیتالی بەناوی ژنە کوێرەکەی سۆرینتۆ (*The Blind Woman of Sorrento)* لەسەر شاشەکان دەرکەوت. دوای ئەم فیلمە، لە ساڵی ١٩٤٥ لە ئاستی جیھان ناوی دەرکەوت بەھۆی بەشداربوونی لە فیلمی *ڕۆما، شارە کراوەکە (Rome, Open City)*

لە ساڵی ١٩٥٥، بەھۆی بەشداریکردنی لە فیلمی *زە ڕۆس تاتۆ* (*The Rose Tattoo)*، سەرکەوتن و ناوبانگی لە ئەمریکا بەربڵاوبوو، ئەمەشی بەتایبەت دوای ئەوەی بەھۆی فیلمەکەوە خەڵاتی ئۆسکاری وەک باشترین خانمەکتەر بەدەست ھێنا، بەمەش بووە یەکەم ئەکتەری ئیتالی لە مێژوودا بتوانێت خەڵاتی ئۆسکار بباتەوە.

ئانا وەک ئەکتەرێک زیاتر بە ڕۆڵگێڕانی کەسانی خاکی، ھەژار و چینی ناوەڕاست ناودەنگی دەرکردبوو. لە سەردەمی دەسەڵاتی بێنیتۆ موسۆلینی، ئانا بە گالتە بێپەردەکانی لەبەرامبەر حیزبی فاشیزمی ئیتالی ناسراوبوو.

لە ٢٦ی ئەیلوولی ١٩٧٣، ئانا لە ڕۆما و لە تەمەنی ٦٥ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر
پۆل:مردووانی ١٩٧٣
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٨
پۆل:خانمەکتەرە ئیتاڵییەکان لە سەدەی بیستەم
پۆل:مردنەکان بە شێرپەنجەی پەنکریاس
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ناسترۆ دی ئەرجێنتۆ
پۆل:باشترین خانمەکتەران لە وەرگری خەڵاتی ورچی زیو
پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران
پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ