بێرنارد لیۆت

**بێرنارد فێردیناند لیۆت** (بە ئینگلیزی : Bernard Ferdinand Lyot ) (لە دایک بووی ٢٧ی شوباتی ١٨٩٧ لە پاریس &#x2013; ٢ی نیسانی ١٩٥٢ لە قاهیرە کۆچیی دوایی) فەلەکناسی فەرەنسی بووە.

## ژیاننامە
خوێنەرێکی بەئەمەکی بەرهەمەکانی کامیلی فلاماریۆن بوو، لە ساڵی ١٩١٥ بووە ئەندامی کۆمەڵەی فەلەکناسی فەرەنسا و یەکەم تێبینییەکانی بە بەکارهێنانی تەلەسکۆپی کۆمەڵگاکە لە ڕوی سێرپێنت لە پاریس ئەنجامدا.  زۆری نەخایاند ئۆتۆمبێلێکی  بەدەستهێنا تەلەسکۆپ و زۆری نەخایاند بەرزکرایەوە بۆ  . لە دەرچوونی لە ساڵی ١٩١٨ تا ساڵی ١٩٢٩ وەک نمایشکار لە پۆلیتەکنیکی ئیکۆل کاری کردووە و لە زانکۆی پاریس ئەندازیاری و فیزیا و کیمیای خوێندووە.

لە ساڵی ١٩٢٠ تا مردنی لە ڕوانگەی میودۆن کاری کردووە و لە ساڵی ١٩٣٠ نازناوی *فەلەکناسی هاوبەشی ڕوانگەی* بەدەستهێناوە . دوای بەدەستهێنانی نازناوەکە ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا کە شارەزای ڕووناکی جەمسەری و تاکڕەنگە. بە درێژایی ساڵانی ١٩٣٠، کاری زۆری کرد بۆ تەواوکردنی تاجە گوڵینە, کە داهێنانی بۆ چاودێریکردنی تاجە گوڵینە بەبێ ئەوەی چاوەڕێی خۆرگیران بکات. زۆربەی ئەم کارە ئاماژەیە بۆ چاودێریکردنی درێژخایەنی بە ئازار لە ڕوانگەی پیک دو میدی . شوێنێکی ناوازە باش بوو، دوور بوو لە هەردوو پیسبوونی هەوا و پیسبوونی ڕووناکی بەڵام لەگەڵ زیانێکیدا هات: لە سەردەمی نێوان جەنگەکاندا دەستڕاگەیشتن بە لوتکە واتای لێهاتوویی شاخەوانی و لەشجوانی بوو، بە تایبەتی لە زستاندا کاتێک دەستگەیشتن تەنها بە درێژخایەن و ماندووکردن بەدەست دەهات گەشتێکی خلیسکێنە لەسەر خلیسکێنەی سەر بەفری پێستی مۆر، تەکنیکێک کە لیۆت شارەزا بووە، وەرزشوانێکی بەئەمەک و شاخەوان.  شوێنی نیشتەجێبوون لە شوێنەکەدا تەنها دەتوانرێت بە سپارتایی وەسف بکرێت، پێش ئەوەی هێڵی کارەبا و پەناگەیەکی گەورەتر و تەلەفریک لە سەرەتای ساڵانی ١٩٥٠دا دروست بکرێت. لە ساڵی ١٩٣٨ فیلمێکی  لە کۆرۆنا لە کرداردا پیشانی یەکێتی فەلەکناسی نێودەوڵەتی دا. لە ساڵی ١٩٣٩ بۆ ئەکادیمیای زانستی فەرەنسی هەڵبژێردرا. لە ساڵی ١٩٤٣ بووەتە سەرۆکی فەلەکناسی لە ڕوانگەی میودۆن و لە ساڵی ١٩٤٧ مەدالیای بروس وەرگرتووە.

لیۆت لە ساڵانی ١٩٤٥-١٩٤٧ سەرۆک و بەڕێوەبەری کۆمەڵەی فەلەکناسی فەرەنسا بووە، کۆمەڵەی فەلەکناسی فەرەنسی. 

لە کاتی گەڕانەوەی لە گەشتێکی زانستی خۆرگیران لە وڵاتی سودان لە کیشوەری ئەفریقا تووشی جەڵتەی دڵ بوو و بەوهۆیەوە لە ٢ی نیسانی ١٩٥٢ لە تەمەنی ٥٥ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. 

## تێبینی و دەستکەوتەکان لەسەر Pic du Midi

* خاکی مانگ وەک تۆزی گڕکان هەڵسوکەوت دەکات.
* مەریخ زریانی خۆڵی هەیە.
* تاجە گوڵینەی خۆی باشتر کردووە .
* وێنەی جوڵاوی دروستکراوی دیارەکانی خۆر و کۆرۆنا .
* هێڵی سپێکتراڵ لە کۆرۆنادا دۆزرایەوە.

## داهێنانەکان
چەپ|وێنۆک| تەلەسکۆپ بێرنارد لیۆت

* کۆرۆناگراف
* فلتەری لیۆت
* لیۆت بوەستە
* دیپۆلاریزەری لیۆت

## خەڵات و ڕێزلێنان
**خەڵاتەکان**

* خەڵاتی لالاندێ لە ئەکادیمیای زانستی فەرەنسی 
* مەدالیای یانسن لە ئەکادیمیای زانستی فەرەنسی (١٩٣٠)
* Prix Jules Janssen, بەرزترین خەڵاتی کۆمەڵەی فەلەکناسی فەرەنسا (١٩٣٢)
* مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە (١٩٣٩) 
* مەدالیای هاوارد ن.پۆتس (١٩٤٢) 
* مەدالیای بروس (١٩٤٧) 
* مەدالیای هێنری دراپەر لە ئەکادیمیای نیشتمانی زانستەکان (١٩٥١) 

**ناوی لێنراوە**

* لیۆت (کانیاوی مانگ) .
* لیۆت (کانیاوی مەریخ) .
* هەسارەی بچووک 2452 لیۆت .

## سەرچاوەکان

پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی لالاند
پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی
پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
پۆل:مردووانی ١٩٥٢
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧