بەیان سەلمان

**بەیان سەلمان** (لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٦١، لە کەرکووک) شاعیر، ڕۆماننووس و وەرگێڕی کوردە، کە بە سێ زمانی کوردی، عەرەبی و فەڕەنسی بەرھەمی بڵاو بوەتەوە. یەکەم بەرھەمی بەیان سەلمان لە ساڵی ١٩٩٦ نامیلکە شیعرێکی کوردی بەناوی «نامۆیی سەر وھەرەسی دیمەنەکان» ە.

## ژیاننامە
بەیان سەلمان ساڵی ١٩٦١ لە شاری کەرکووک لە دایکبووە. ھەر لەوێ خویندنگەی سەرەتایی و ناوەندی و ئامادەیی بە زمانی عەرەبی تەواوکردوە. لە ساڵی ١٩٨١ بۆ ١٩٨٦ لە زانستگای بەغدا، کۆلێژی ئابووری و بازرگانی تەواوکردوە و لە ساڵی ١٩٨٨ بۆ ١٩٩١ لە ئامادەیی بازرگانی رانیە مامۆستا بووە. لە ساڵی ١٩٩٢بۆ ١٩٩٨لە ڕێکخراوە مرۆڤایەتییەکاندا کاری کردووە و ھەر لە ھەمان ساڵدا لە مانگی (ئاڤریل) دا بەھاوشانی ھاوسەرەکەی بۆ ھەندەران ڕۆیشتن و ئێستا لە پاریس، پایتەختی فەڕەنسادا دەژی. لە کۆتایی ساڵی ٢٠١٦ خەڵاتی ڕۆماننووسین لە دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئەندێشە پێ بەخشرا.

## خوێندن
لە ساڵ ٢٠٠٠ بۆ ساڵی ٢٠٠١ دیپلۆمی ئەدەبی ھاوچەرخی لە زانکۆی پاریس٨(Université Paris-VIII) (سۆربۆن ھەشت) بەدەست ھێنا. لە ساڵی ٢٠٠١ بۆ ٢٠٠٢ دیپلۆمی لیسانسی بەدەست ھێنا. لە ٢٠٠٢بۆ ٢٠٠٤ دیپلۆمی بەکالۆریۆسی لە ئەدەبی ھاوچەرخ و ئەدەبی فەرەنسی، تایبەتمەندێتی لە ئەدەبی ژیاننامە و ژیاننامە و ئۆتۆفیکشن بەدەست ھێنا. لە ساڵی ٢٠٠٥ بۆ ٢٠٠٦ دیپلۆمی ماجستێری لە ئەدەبی ھاوچەرخ و ئەدەبی فەرەنسی، تایبەتمەندێتی لە ئەدەبی خەیاڵی بەدەست ھێنا.

## بەرھەمەکان
* ساڵی ١٩٩٦ نامیلکە شیعرێکی کوردی بەناوی *نامۆیی سەر وھەرەسی دیمەنەکان*
* ٢٠٠٢ بۆ ٢٠٠٤ چەند خوێندنەوەیەکی ڕەخەنی ئەدەبی بۆ ڕۆمانەکانی سەلیم بەرەکات بەزمانی عەرەبی لە گۆڤاری 'الکرمل" ولە ساڵی ٢٠٠٧ بۆ ٢٠٠٨ لە 'رۆژنامەی السفیر والنھار'
* ساڵی ٢٠٠٦ دیوانێکی شیعر بەزمانی عەرەبی بە ناونیشانی " انا کما فی حکایات الجنیة" لە چاپخانەی ڕەنج لە کوردستان چاپکراوە.
* ساڵی ٢٠٠٨ ژیاننامەیەکی کۆچ بە زمانی عەرەبی بە ناونیشانی " تلک الغیمة الساکنة" لە خانەی چاپەمەنی الزمان لە سوریا چاپکراوە.
* ساڵی ٢٠٠٨ وەرگێڕانی ڕۆمانێکی سەلیم بەرەکات لە زمانی عەرەبییەوە بۆ زمانی فەرەنسی بە ناونیشانی *کھوف ھایدا ھوداھوس" لەخانەی چاپەمەنی Actes Sud لە فەرەنسا چاپکراوە.*
* ساڵی ٢٠٠٨ ڕۆمانێک بە زمانی عەرەبی بە ناونیشانی "بوراق" لەخانەی چاپەمەنی الزمان، لە سوریا چاپکراوە.
* ساڵی ٢٠٠٩ لێکۆڵینەوەیەک بە زمانی فەرەنسی و عەرەبی و کوردی لە ژێر ناونیشانی"دەنگی شاراوەی ژنان" ئەم لێکۆڵینەوەیە لە دانیشگای ئۆسلۆ لە نەرویژ و لە ئەمنیستی ئینتەر ناشنال و شاری بیرگن لە ئۆسڵۆ پێشکەشکرا.
* ساڵی ٢٠١١ چاپکردنی ڕۆمانی نەوەکانی مادایی، دەزگای کۆنسێپت، چاپخانەی یاد.
* ساڵی ٢٠١٢ چاپکردنی ڕۆمانی بەسەرھاتەکانی خەزنە مەملووک، دەزگای کۆنسێپت، چاپخانەی یاد.
* ساڵی ٢٠١٣ چاپکردنی ڕۆمانی لەبەرزایی شووراکانەوە چاپخانەی بەڕیوبەرایەتی چاپ و بڵاوکردنەوەی سلێمانی، وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوان. ئەم ڕۆمانە وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی فەرەنسی و لە ساڵی ٢٠٢٥ لە چاپخانەی مایا بڵاوکرایەوە.
* ساڵی ٢٠١٤ وەرگێڕانی کتێبی *کاندید* نووسەر ڤۆلتێر، وەرگێڕانی لە فەرەنسییەوە، دەزگا و چاپی ئەندێشە. کوردستان/ سلێمانی.
* ساڵی ٢٠١٥ چاپکردنی ڕۆمانی *شەوانی ئادەم* دەزگا و چاپی ئەندێشە. کورستان/ سلێمانی. ئەم ڕۆمانە وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی فارسی لەلایەن بەهار بەهمەنی و ئەیوب زەندی و لەلایەن چاپەمەنی سارات لە تاران لە ساڵی ٢٠٢٥ بڵاوکراوەتەوە.
* ساڵی ٢٠١٦ چاپکردنی ڕۆمانی *شەقامی دوکانە تاریکەکان*، پاتریک مۆدیانۆ، وەرگێرانی لە فەرەنسییەوە، بۆ دەزگا و چاپی ئەندێشە. کورستان/ سلێمانی.
* ساڵی ٢٠١٨ ڕۆمانی کوردی یاداشتی *عەتر و ئاگر* دەزگا و چاپی ئەندێشە. کورستان/ سلێمانی.
* ساڵی ٢٠١٩ میتامۆرفۆس، ئۆڤید، چیرۆکی ئەفسانەکانی لاتین و گرێک، وەرگێڕانی لە فەرەنسییەوە، بۆ دەزگا و چاپی ئەندێشە. کورستان/ سلێمانی.
* ساڵی ٢٠١٩ دیوانێکی شیعری کوردی بە ناونیشانی *ئەڤین و جەنگ*. بۆ دەزگا و چاپی ئەندێشە. کورستان/ سلێمانی.
* ساڵی ٢٠٢٠ شانۆگەری یەک شاخ "کەرکەدەن" یۆژین یونیسکۆ، وەڕگێڕانی لە فەرەنسییەوە. چاپخانەی سەردەم. کورستان/ سلێمانی.
* ساڵی ٢٠٢٠ کتێبی "کڕۆنیک" کۆمەڵەگوتارێکن، بەیان سەلمان. چاپخانەی ژیان. کورستان/ سلێمانی.
* ساڵی ٢٠٢١ ڕۆمانی *دەریا و خەونە شاراوەکەی مەرجان* دەزگا و چاپی ڕەهەند. کورستان/ سلێمانی.
* ساڵی ٢٠٢١ ڕۆمانی *باڵندەکانیش دەنیشنەوە* دەزگا و چاپی ڕەهەند. کوردستان/ سلێمانی. ئەم ڕۆمانە لەلایەن توانا محەمەد نوری وەرگێڕادراوە بۆ سەر زمانی عەرەبی و لە ساڵی ٢٠٢١ لەلایەن وەزارەتی ڕۆشنبیری کوردی چاپکراوە.
* ساڵی ٢٠٢١ ئەو ھەورە کپە، ژیاننامەیەکی کۆچ، بە زمانی عەرەبی بە ناونیشانی «تلک الغیمة الساکنة». وەرگێڕانی لە عەرەبییەوە، کاروان بازیان، چاپی دەزگای رەهەند.
* ساڵی ٢٠٢٢ بە ھاوکاریی حامید درودی و فیلیپ دولارب فەرھەنگۆکی **، چاپ و بڵاوکراوەکانی دەزگای سەردەم.
* ساڵی ٢٠٢٣  ڕۆمانی ، دەزگا و چاپی ڕەهەند. کوردستان/ سلێمانی.
* ساڵی ٢٠٢٤  شانۆگەریی ، دەزگا و چاپی ڕەهەند. کوردستان/ سلێمانی.
* ساڵی ٢٠٢٤  شانۆگەریی ، دەزگا و چاپی ڕەهەند. کوردستان/ سلێمانی.
* ساڵی ٢٠٢٤  وەرگێڕانی کتێبێکی فۆتۆگرافی مێژوویی لە فەرەنسییەوە بۆسەر زمانی کوردی، ، دەزگا و چاپی ئۆدێسا. پاریس/ فەرەنسا.
* ساڵی ٢٠٢٤  ، کۆمەڵە چیرۆکێکی وەرگێڕاوە، دەزگا و چاپی ڕەهەند. کوردستان/ سلێمانی.

## سەرچاوەکان
* نارین موحەمەدی لە فەرەنسییەوە. http://bayansalman.wixsite.com/bayan-salman 
* سۆران ئازاد لە ئینگلیزییەوە.
* ھۆزان مەحموود لە ئینگلیزییەوە.
* چاوپێکەوتنەکانی نووسەر لە گۆڤار و ڕۆژنامەکان.
* سەرچاوەی کتێبەکانی نووسەر و بڵاوکراوەکانی.
* تۆمارێکی تایبەت بۆ کوردیپێدیا سەبارەت بە بەیان سەلمان لە لایەن (حامید درودی) لە: ١٠-٢-٢٠١٠ ١٢:٥٦:٠٣

پۆل:وتارە ھەتیوەکان