لیستی شۆفێرانی فۆرمولا 1

[وێنۆک|300x300پیکسڵ|ئەو وڵاتانەی کە بە زێڕ تیشک خراوەتە سەر ئەو وڵاتانەی کە پاڵەوانی جیهانی فۆرمۆلا یەکیان بەرهەم هێناوە. ئەو وڵاتانەی بە ڕەنگی سەوز تیشک خراوەتە سەر ئەو وڵاتانەی کە براوەی پێشبڕکێی فۆرمۆلا یەکیان بەرهەم هێناوە، لە کاتێکدا ئەو وڵاتانەی بە ڕەنگی شین تیشک خراوەتە سەر ئەو وڵاتانەی کە تەنها ڕکابەری فۆرمۆلا یەکیان بەرهەم هێناوە. ئەڵمانیای [ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات|ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا لەگەڵ ئەڵمانیای ئێستادا تێکەڵکران و بوونە یەک وڵات، لە کاتێکدا زیمبابۆی ئێستا وەک بەدیلێک بۆ ڕۆدێسیا تیشک دەخرێتە سەر.]]
 
فۆرمولا 1 کە کورتکراوەتەوە بە F1، بەرزترین پۆلی پێشبڕکێی ماتۆری تایەی کراوەیە کە لەلایەن Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) پێناسە کراوە، کە دەستەی بەرێوەبەری جیهانی وەرزشی ماتۆرانە.  "فۆرمولا" لە ناوەکەدا ئاماژەیە بۆ کۆمەڵێک یاسا کە دەبێت هەموو بەشداربووان و ئۆتۆمبێلەکان پابەندبن پێیەوە. وەرزی پاڵەوانێتی جیهانی فۆرمۆلا یەک ساڵانە بەڕێوەدەچێت. پێکدێت لە زنجیرەیەک پێشبڕکێ، کە بە گراند پری ناسراوە، بە شێوەیەکی گشتی لەسەر بازنەکانی دروستکراوی مەبەست و لە هەندێک حاڵەتدا، لەسەر شەقامە داخراوەکانی شارەکان ئەنجام دەدرێن. شۆفێران بەپێی شوێنی کۆتاییهێنانیان لە هەر پێشبڕکێیەکدا خاڵیان پێدەدرێت و ئەو شۆفێرەی زۆرترین خاڵ لە هەر پێشبڕکێیەکدا کۆدەکاتەوە تاجی پاڵەوانی جیهانی شۆفێرانی ئەو ساڵەی لەسەرە.  تا ساڵی 2025ی پێشبڕکێی گەورەی هەنگاریا، 781 شۆفێری فۆرمۆلا یەک لە41 نەتەوەی جیاوازدا هەبوون کە لانیکەم یەکێکیان لە 1139 پێشبڕکێی پاڵەوانێتی جیهانی FIA دەستپێکردووە لە دوای یەکەم پێشبڕکێی لەو جۆرە، پێشبڕکێی گەورەی بەریتانیا لە ساڵی 1950.

مایکل شوماخەر و لویس هامیلتۆن کە حەوت جار پاڵەوانن، ژمارەی پێوانەیی زۆرترین پاڵەوانێتییان بەدەستەوەیە. هەروەها هامیلتۆن خاوەنی ژمارەی پێوانەیی زۆرترین سەرکەوتنی بەدەستهێناوە بە 105 بردنەوە، زۆرترین بردنەوەی هەیە بە 104، زۆرترین Grands Prix بە 4,971.5، پۆدیۆمی بەدەستهێناوە بە 202 دەست پێدەکات (415). شانشینی یەکگرتوو زۆرترین وڵاتی نوێنەرایەتی هەیە، کە 163 شۆفێری بەرهەمهێناوە. نۆ وڵات تەنها بە یەک وڵات نوێنەرایەتی دەکرێن. چین بووە دوایین وڵات کە شۆفێرێک نوێنەرایەتی دەکات کاتێک ژۆو گوانیو یەکەم یاری خۆی لە فۆرمۆلا یەک لە پێشبڕکێی گەورەی بەحرەین لە ساڵی 2022 ئەنجامدا و شۆفێری بۆ ئەلفا ڕۆمیۆ کرد. دوایین شۆفێران کە یەکەم یاری خۆیان لە فۆرمۆلا یەکدا ئەنجامداوە بریتین لە کیمی ئەنتۆنێلی و گابرێل بۆرتۆلێتۆ و ئیسحاق هاگار کە یەکەم یاری خۆیان لە پێشبڕکێی گەورەی ئوسترالیا لە ساڵی 2025 ئەنجامدا.

ئەم لیستە هەموو ئەو شۆفێرانە دەگرێتەوە کە بەشدارییان لە پێشبڕکێیەکی پاڵەوانێتی جیهانیدا کردووە، لەنێویاندا 104 بەشداربووی پێشبڕکێی ئیندیاناپۆلیس 500 لە نێوان 1950 بۆ 1960 کاتێک کە خولێکی پاڵەوانێتی جیهانی پێکهێناوە (هەرچەندە بەپێی یاساکانی فۆرمۆلا یەک بەڕێوەنەچووە یان لەلایەن FIA سزا نەدراوە).
پەڕگە:Michael_Schumacher_2005_United_States_GP_(19872855)_(cropped).jpg|link=ملف:Michael_Schumacher_2005_United_States_GP_(19872855)_(cropped).jpg|alt=Michael Schumacher won seven World Drivers' Championship titles between 1994 and 2004.| مایکل شوماخەر لە نێوان 1994 بۆ 2004 حەوت نازناوی پاڵەوانێتی جیهانی شۆفێرانی بەدەستهێنا.
پەڕگە:Lewis_Hamilton_2016_Malaysia_2.jpg|link=ملف:Lewis_Hamilton_2016_Malaysia_2.jpg|alt=Lewis Hamilton has won seven World Drivers' Championship titles since 2008.| لویس هامیلتۆن لە 2008 ەوە تا ئێستا حەوت نازناوی پاڵەوانێتی جیهانی شۆفێرانی بەدەستهێناوە.
پەڕگە:Juan_Manuel_Fangio_(circa_1952).jpg|link=ملف:Juan_Manuel_Fangio_(circa_1952).jpg|alt=Juan Manuel Fangio won five World Drivers' Championship titles between 1951 and 1957.| خوان مانوێل فانگیۆ لە نێوان 1951 بۆ 1957 پێنج نازناوی پاڵەوانێتی جیهانی شۆفێرانی بەدەستهێنا.
پەڕگە:Alain_Prost_2009_MEDEF_cropped.jpg|link=ملف:Alain_Prost_2009_MEDEF_cropped.jpg|alt=Alain Prost won four World Drivers' Championship titles between 1985 and 1993.| ئالان پرۆست لە نێوان 1985 بۆ 1993 چوار نازناوی پاڵەوانێتی جیهانی شۆفێرانی بەدەستهێنا.
پەڕگە:Sebastian_Vettel_2010_Japan.jpg|link=ملف:Sebastian_Vettel_2010_Japan.jpg|alt=Sebastian Vettel won four consecutive World Drivers' Championship titles from 2010 to 2013.| سێباستیان ڤێتێل لە 2010 تا 2013 چوار جار لەسەریەک نازناوی پاڵەوانێتی جیهانی شۆفێرانی بەدەستهێنا.
پەڕگە:2024-08-25_Motorsport,_Formel_1,_Großer_Preis_der_Niederlande_2024_STP_3973_by_Stepro_(headshot2).jpg|link=ملف:2024-08-25_Motorsport,_Formel_1,_Großer_Preis_der_Niederlande_2024_STP_3973_by_Stepro_(headshot2).jpg|alt=Max Verstappen has won four consecutive World Drivers' Championship titles from 2021 to 2024.| ماکس ڤێرستاپن لە 2021 تا 2024 چوار جار لەسەریەک نازناوی پاڵەوانێتی جیهانی شۆفێرانی بەدەستهێنا.


## شۆفێران

ئەم لیستە وردە لەگەڵ پێشبڕکێی گەورەی هەنگاریا بۆ ساڵی 2025. ئەو شۆفێرانە ناگرێتەوە کە تەنها بەشدارییان لە مەشقی هەینیدا کردووە و لە ڕاستیدا ناویان بۆ پێشبڕکێکە تۆمار نەکردووە.

## بە پێی وڵات
شۆفێران لە 41 وڵاتەوە چوونەتە پێشبڕکێکانی پاڵەوانێتی جیهانی. شانشینی یەکگرتوو زۆرترین نوێنەرایەتی هەیە و 163 شۆفێری تێدایە.  ئەمریکا بە 160 شۆفێر لە دوای ئەوەوە دێت. لە نێوان ساڵانی 1950 و 1960، ئیندیاناپۆلیسی ئەمریکی 500 کە بە دەگمەن لەلایەن شۆفێرانی دەرەوەی ئەمریکاوە کێبڕکێی لەسەر دەکرا، بەشێک بوو لە پاڵەوانێتی جیهانی (بەڵام لەلایەن FIA سزا نەدرا و لەبری ئەوە لەلایەن AAA لە ساڵانی 1950-1955 یان USAC لە 1956-1960سزادرا). بەگشتی 58 شۆفێری ئەمریکی دەستیان بە پێشبڕکێکانی پاڵەوانێتی جیهانی کردووە کە لەلایەن FIA گەمارۆدراوە. ئیتاڵیا بە 100 شۆفێر پلەی سێیەمی گرتووە. نۆ لەو وڵاتانە نوێنەرایەتیان کرد لە یەکەم پێشبڕکێی پێشبڕکێی گەورەی بەریتانیا لە ساڵی 1950, و دوایین وڵات کە نوێنەرایەتیان کرد چینە، لەگەڵ ژۆ گوانیۆ یەکەم جار لە پێشبڕکێی گەورەی بەحرەین لە ساڵی 2022 بەشداری کرد. ئامارەکان لە پێشبڕکێی گەورەی هەنگاریا لە ساڵی 2025 دا وردن.

## تێبینی

## ئاماژەکان

; گشتی

* 
* 
* 
* 
* Twite, Mike. "De Tomaso: Italian Precision with Brute Force", in Northey, Tom, editor. *World of Automobiles*, Volume 5, pp.&nbsp;531–2. London: Orbis, 1974.

; تایبەت

## بەستەری دەرەکی

* 
* FIA official website نسخة محفوظة 13 August 2022 على موقع واي باك مشين.

پۆل:CS1 Japanese-language sources (ja)