٣ی موحەڕڕەم

**٣ی موحەڕڕەم** یان **٣ موحەڕڕەم حەرام** یان **١/٣ (سێیەم ڕۆژی مانگی یەکەم)** سێیەم ڕۆژی ساڵە بەپێی ڕۆژژمێری کۆچی. تا کۆتایی ساڵ ٣٥١ یان ٣٥٢ ڕۆژی ماوە.

## ڕووداوەکان
# ٢٤ی کۆچی - موسڵمانان بەیعەتیان بە عوسمان کوڕی عەفان دا بۆ خەلافەت.
# ٦٤٨ کۆچی - موسڵمانان لە کاتی جەنگی خاچپەرستی حەوتەمدا لە فەراسکور لە میسردا شکستیان بە خاچپەرستان ھێنا و پاشای فەرەنسا لویسی نۆیەمیان لە مەنسوورە بۆ ماوەی دە ساڵ گرت، دوای ئەوە دەبێتە پیرۆز.
# ١٣٢١ی کۆچی - گۆڤاری ژنان «خانمان و کچان» لە ئەسکەندەرییە دەرچوو، لەلایەن لوبنانی «ڕۆزا ئەنتۆنی ” دەرچوو، بەڵام لە کۆتایی ساڵی دووەمیدا وەستا، پاشان لە ساڵی ١٩٢٠ لەژێر ناوێکی نوێدا گەڕایەوە بۆ چاپکردن، “خانمان و پیاوان.»
# ١٣٦٠ی کۆچی - ئاگربەستێک بە سەرپەرشتی ژاپۆن ئەنجامدرا بۆ کۆتاییھێنان بەو شەڕەی کە لە نێوان تایلەند و ھیندۆچینای فەرەنسیدا ڕوویدا لە بەرامبەردا ژاپۆنییەکان برنج و لاستیک و خەڵوز و کانزایان لە ھیندۆچین بەدەستھێنا.
# ١٣٦٢ی کۆچی - حەبیب بۆرگویبا لەگەڵ سەرۆکی فاشیستی ئیتاڵیا مۆسۆلینی لە کۆشکی یسبێرگ کۆبووەوە، دوای ئەوەی ھێزەکانی ئەڵمانیا ئازادیان کرد دوای دەستگیرکردنی لە فەرەنسا.
# ١٣٧٢ی کۆچی - کامیلی شامون بە سەرۆکی کۆماری لوبنان ھەڵبژێردرا، چەند ڕۆژێک دوای دەستلەکارکێشانەوەی سەرۆک بێچارا خوری لەژێر فشاری شەقامەکاندا.
# ١٣٧٦ی کۆچی - سەربەخۆیی سەنگافورە لە مالیزیا.
# ١٣٨٣ کۆچی - دامەزراندنی ڕێکخراوی یەکێتی ئەفریقا کە دوای ٣٩ ساڵ لە دامەزراندنی یەکێتی ئەفریقا ھەڵوەشایەوە ئامانجی ئەم ڕێکخراوە کۆتاییھێنان بە کۆلۆنیالیزم و نەھێشتنی سیستەمی جیاکاری ڕەگەزی بوو.
# ١٣٨٤ کۆچی - ئاھەنگ گێڕان بە لادانی ڕووباری نیل لە بەنداوی بەرز، بە ئامادەبوونی سەرۆکی سۆڤیەت نیکیتا خرۆشۆڤ. کەناڵی گواستنەوە ئاوێک بوو کە ڕێگەی بە کارپێکردنی گەورەترین وێستگەی کارەبای ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست دەدا.
# ١٣٩٠ کۆچی - حکوومەتی عێراق ڕێککەوتنێکی لەگەڵ چەکدارانی کورد لە باکووری عێراق واژووکرد کە بە ڕێککەوتنی ١١ی ئازار ناسراوە، کە مافی خۆبەڕێوەبەریی کوردەکانی دیاریکردووە، ڕێککەوتنەکە لەلایەن سەدام حوسێن و حکوومەت و مەلا مستەفا بارزانی واژووکرا.
# ١٤١٨ کۆچی - بوومەلەرزەیەک لە باکووری ڕۆژھەڵاتی ئێرانی گرتەوە و بەھۆیەوە ٢٤٠٠ کەس گیانیان لەدەستدا.
# ١٤٢٢ی کۆچی - ئەمریکا ڤیتۆی خۆی لە دژی بڕیارنامەیەکی ئەنجومەنی ئاسایش بەکارھێنا کە داوای ناردنی چاودێرانی نێودەوڵەتی دەکرد بۆ پاراستنی فەلەستینییەکان و ھۆکاری ڕەتکردنەوەی ئەوە بوو کە بڕیارنامەکە ناھاوسەنگ و کارپێنەکراو بوو.
# ١٤٢٨ کۆچی - لیبیا نیازی خۆی بۆ دوورخستنەوەی ٤٠٠ ھەزار کارمەندی حکوومەت ڕاگەیاند کە نوێنەرایەتی یەک لەسەر سێی ھێزی کار دەکەن، ئەمەش ھەنگاوێکە کە ئامانجی کەمکردنەوەی خەرجییەکانە.
# ١٤٣١ کۆچی - سەعد دین حەریری سەرۆکوەزیرانی لوبنان سەردانێکی فەرمی بۆ سووریا ئەنجامدا، کە یەکەم سەردانەکەیە لە دوای تیرۆرکردنی باوکی، سەرۆکوەزیرانی پێشووی ڕەفیق حەریری، و دواتر ئەو تۆمەتانەی ئاراستەی سووریا کرا سەبارەت بە پەیوەندییەکەی بە تیرۆرەکەوە لەگەڵ بەشار ئەسەد سەرۆکی سووریا.
# ١٤٣٣ی کۆچی - یەکەم خولی ھەڵبژاردن بۆ ئەنجومەنی گەلی میسر بەڕێوەچوو، کە یەکەم ھەڵبژاردنی یاسادانان بوو کە میسر دوای شۆڕشی ٢٥ی ژانویە شاھیدی بوو.
# ١٤٣٦ کۆچی - یەکەم ھەڵبژاردنی یاسادانانی تونس دوای دەستووری نوێ و دووەم ھەڵبژاردنی دوای شۆڕش بۆ ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی گەل بەڕێوەچوو.
# ١٤٤٣ کۆچی - جەزائیر سێ ڕۆژ ماتەمینی ڕاگەیاند، دوای مردنی لانیکەم ٦٥ کەس لە ئەنجامی شەپۆلی دووەمی ئاگرکەوتنەوە لە دارستانەکان کە باکووری وڵاتەکەی گرتەوە.
# ١٤٤٤ کۆچی - ئەیمەن زەواھیری سەرۆکی ڕێکخراوی قاعیدە لە تەمەنی ٧١ ساڵیدا لە ھێرشێکی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئەمریکیدا لە کابولی پایتەختی ئەفغانستان کوژرا.
# ١٤٤٥ کۆچی - خۆپیشاندەرانی عێراق ھەڵیانکوتایە سەر باڵیۆزخانەی سوید لە بەغدا دوای ئەوەی قورئانیان لە سوید لەلایەن پەنابەرێکی مەسیحی عێراقییەوە سووتاند.

## لەدایکبوونەکان
# ١٣٠٨ی کۆچی - ئیبراھیم عەبدولقادر مەزنی شاعیر و ڕەخنەگر و ڕۆژنامەنووس و ڕۆماننووسی میسری.
# ١٣١٤ کۆچی - ڕازی یاسین، شەرعزانی موسڵمانی عێراقی.
# ١٣١٥ کۆچی - ئەسعەد ڕوستوم مێژوونووسی لوبنانی.
# ١٣٣١ی کۆچی
## ساڵح جەودەت شاعیری میسری.
## فواد جارداک شاعیر و ڕۆژنامەنووسی لوبنانی.
# ١٣٣٣ی کۆچی - عەبدوڵڵا عەلایلی، زمانزان و پۆلیمات و شەرعزانی لوبنانی.
# ١٣٤٠ کۆچی - شاژنە فەریدە، یەکەم ھاوسەری شا فاروقی یەکەم.
# ١٣٦٨ کۆچی - ئەحمەد تومانی تۆرێ سەرۆکی وڵاتی مالی.
# ١٣٨٨ی کۆچی - جوولیا بۆترۆس گۆرانیبێژی لوبنانی.
# ١٣٨٩ کۆچی - عەلی دائی یاریزان و ڕاھێنەری تۆپی پێی ئێران.
# ١٣٩١ی کۆچی -
# بەدریا تۆلبا ئەکتەری میسری.
# وائیل ئەبوو غەزالە ئەکتەری سووری.
# ١٣٩٥ کۆچی - ناسر محەممەد ئەکتەری قەتەری.
# ١٣٩٩ کۆچی - دیما بەیا، ئەکتەری سووری.

## مردن
# ٢٣٩ کۆچی - عوسمان بن محەممەد بن دەبی شەیبا، فەرموودە گێڕەرەوە و وەرگێڕ.
# ١٢٨٩ی کۆچی - موسا موحسینی، شەرعزانی جەعفەری، نووسەری ئایینی و شاعیری ئێرانی.
# ١٣٠٥ی کۆچی - ئەحمەد فارس شیدیاق، ڕۆژنامەنووس و نووسەری لوبنانی.
# ١٣٨٦ کۆچی - نایما عاکف، ئەکتەری میسری.
# ١٣٩٠ کۆچی - محەممەد یووسف شورەیقی، شەرعزان و سیاسەتمەدار و شاعیرێکی سووری -ئۆردنی.
# ١٣٩٧ی کۆچی - محەممەد تابیعی، نووسەری میسری.
# ١٤١٨ کۆچی - زیاد مەولەوی ئەکتەری سووری.
# ١٤١٩ی کۆچی - نزار قەببانی، نووسەر و شاعیر و دیپلۆماتکاری سووری.
# ١٤٣١ی کۆچی -
## حەمەد تەیار، گۆرانیبێژی سعودی.
## حسێن عەلی مونتەزەری دەسەڵاتدارێکی شیعەی ئێران.
# ١٤٤٤ کۆچی - ئەیمەن زەواھیری دووەم سەرۆکی قاعیدە.

## بەستەرە دەرەکییەکان
* ماڵپەڕی چیرۆکی ئیسلام: لە مانگی موحەڕەمدا ڕوویدا.

پۆل:موحەڕڕەم