ھێرشی تەوری دھۆک ٢٠٢٥

لە ١ی نیسانی ٢٠٢٥، ھاووڵاتییەکی سووری زنجیرەیەک ھێرشی کورتخایەنی دژی ئاشوورییەکان دەستپێکرد کە فێستیڤاڵی ساڵانەی خاب نیسانیان لە دھۆک بەڕێوەدەبرد. لە ھێرشەکاندا دوو کەس بریندار بوون لەکاتێکدا سەرچاوەکانی تر ئاماژە بەوە دەکەن کە کەسی سێیەم لە ھێزەکانی ئاسایش بریندار بووە. دوای چەند ڕۆژێک لە ھێرشەکە، دەرکەوت کە ئەنجامدەرەکە پەنابەرێکی سوورییە و خەڵکی شاری دھۆک بووە و پێش ئەنجامدانی ھێرشەکە لەلایەن داعشەوە مەشقی پێکراوە.

## ھێڵی کاتی
### ھێرش
ھێرشبەرەکە لە سەرەتادا چەکەکانی لە جانتایەکدا شاردبووەوە تا گەیشتە شوێنی ئاھەنگەکانی سەری ساڵی ئاشووری. گرتە ڤیدیۆییەکانی ھێرشەکە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا دەرکەوتن کە ھێرشبەرەکەیان نیشان دەدا کە ھاواری دەکرد «دەوڵەتی ئیسلام»یان «دەوڵەتی ئیسلامی» لەکاتی ڕاکردن بەرەو ئاپۆرای ڕێپێوانەکە، پێش ئەوەی ئاشوورییەکان لە شوێنی ڕووداوەکەدا بیخەنە سەر زەوی. سێ کەس ھێرشیان کردە سەر، لەنێویاندا کەسێکی کەم تەمەن، کە بینرا خوێن لە جەستەی بە ئاڵای ئاشووری دەسڕی. دواتر ئاڵا خوێناوییەکە لە ماوەی نمایشەکەدا وەک ھێمای خۆڕاگری بەرزکرایەوە و لە گرتە ڤیدیۆییەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانیشدا ھەبوو. دوای ھێرشەکە، ئاھەنگەکانی ئەکیتۆ وەک پلانی بۆ دانرابوو بەردەوام بوو، ئامادەبووان بەردەوام بوون لە شەکاندنەوەی ئاڵاکان و پێشکەشکردنی سەمای نەریتی.

### لێکۆڵینەوە
سەرچاوەیەکی نزیک لە ئاژانسی شەفەق نیووزی عێراقی ڕای گەیاند کە ھێرشبەرەکە ھێرشەکەی وەک کردەوەیەکی تیرۆریستی پەیوەست بە داعش ئەنجامداوە. ھەروەھا لێکۆڵینەوەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی ھەرێمی کوردستان ئیدیعای ھاوشێوەیان خستەڕوو.

ڕاپۆرتە سەرەتاییەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە ھێرشبەرەکە ھاووڵاتییەکی سووریایە و لە کەمپی پەنابەرانی دۆمیز لە دھۆک دەژی، کە ژمارەیەک پەنابەری کوردی سووریای تێدایە کە لە شەڕی ناوخۆیی سووریا ھەڵاتوون. لە ١٠ی نیسان، لیژنەی ئاسایشی ھەرێمی کوردستان ھێرشبەرەکەی بە ناوی لووئەی عەبدولڕەحمان ناساند و ھەمان ڕۆژ دانپێدانانێکی ڤیدیۆییی بڵاوکردەوە. لە ڤیدیۆکەدا عەبدولڕەحمان باسی لەوە کرد کە دوای بەدواداچوونی ئەکاونتەکانیان لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و خوێندنەوەی بڵاوکراوەکانیان، کەوتۆتە ژێر کاریگەریی داعش. لە کۆتاییدا بەیعەتی دا بە ئەمیرێک و «خولەکانی ئایینی و جیھادی»ی بینی، و ھەڵبژاردنی ئەنجامدانی ھێرشەکە لە ١ی نیسان بوو چونکە دەیزانی کە لەکاتی فێستیڤاڵەکانی ئەکیتۆدا دەبێت.

لێکۆڵینەوەکان برینداربوونی لایەنی کەم دوو کەسیان پشتڕاستکردەوە، ھەرچەندە ھەندێک لە ڕاپۆرتەکان باس لەوە دەکەن کە ھەر سێ ھێرشبەرەکە بریندار بوون؛ کوڕێکی تەمەن ١٧ ساڵان خەڵکی بەخدیدا و ژنێکی تەمەن ٧٥ ساڵان خەڵکی عەین بەقرە، گوندێکی نزیک ئەلقۆش، تووشی شکانی کەللەسەریان بوون، ھەروەھا یەکێک لە ئەندامانی ھێزە ئەمنییە ناوخۆییەکانیش لە ھێرشەکاندا بریندار بوو. سیاسەتمەداری پێشوو سروود مەقدیسی ناسنامەی قوربانییانی ھێرشەکەی لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ تۆڕی میدیایی ڕووداو پشتڕاستکردەوە.

## کاردانەوەکان
پارێزگاری دھۆک عەلی تەتەر بە ئاشکرا ھێرشەکەی ئیدانە کرد و بە ترسنۆکانە وەسفی کرد و جەختی لەسەر پێویستی پێکەوەژیانی نێوان گرووپە نەتەوەیی و ئایینییەکانی ناوچەکە کردەوە. ھەروەھا نێردەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ ھاریکاری عێراق (یوونامی) ئیدانەی ڕووداوەکەی نووسی و داوای لە دەسەڵاتە پەیوەندیدارەکان کرد کە دڵنیابن لەوەی کەسی بەرپرسیار لە ڕووداوەکە لێپرسینەوەی لەگەڵ دەکرێت.

ئەندامانی کۆمەڵگەی ئاشووری بە توندی ھێرشەکەیان ئیدانە کرد، بەتایبەتی لە دەرەوەی وڵات، کە دوای ھێرشەکە ڕووبەڕووی شەپۆلێک لە وتاری ڕق و کینە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بوونەوە. ھەروەھا ڕووداوەکە نیگەرانییەکانی سەبارەت بە سەلامەتی ئەو ئاشووریانەی کە لە عێراق ماونەتەوە، و ئامادەیی ئەوانەی دەرەوەی وڵات بۆ گەڕانەوە بۆ ژیان لە وڵات یان سەردانیکردنی بۆ ئاھەنگەکان وروژاند. ماوەیەکی کەم دوای ھێرشەکە، بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشووری ڕووداوەکەی ئیدانە کرد و ئاماژەی بەوەدا کە یەکەمجارە لە جۆری خۆیدا لەوەتەی ئاھەنگە گشتییەکانی سەری ساڵی ئاشووری لە دھۆک لە ساڵی ١٩٩٢ دەستی پێکردووە. حیزبەکە داوای کرد کە وتاری ڕق و کینە و توندڕەوی بە تاوان ھەژمار بکرێت، و داوای شەفافیەتی گشتیی کرد سەبارەت بە لێکۆڵینەوەکان. ھەروەھا یەکێتیی نیشتمانیی بێت نەھرین ئیدانەی ھاوشێوەی دەربڕی و جەختی لەوە کردەوە کە تاوانبار دەبێت بەپێی ماددەی ٣١ی یاسای سزادانی عێراقی سزای زیندانی ھەتاھەتایی بەسەردا بسەپێنرێت.

## سەرچاوەکان