open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
خانای قوبادی

**خانای قوبادی** **(ناوی تەواو: ''محەممەد کوڕی قوباد بەگ کوڕی سەید ئەحمەد بەگی یەکەمی جاف کوڕی سەید عەلی یەکەم کوڕی ئێناقی ئەسڵی یەکەم کوڕی سەید ھانم ئەناعمە'')** (١٦٦٨ – ١٧٥٤)، بە ڕەچەڵەک نەوەی قوباد بەگە لە بنەماڵەی بەگزادەکانی جافی قوبادی. ھۆنراوەنووسێکی بەناوبانگی کورد بووە لە شاری جوانڕۆ زمانەکانی فارسی، عەرەبی و تورکی زانیوە ھەروەھا زۆربەی ھۆنراوەکانی بە شێوەزاری گۆرانین کە شێوەزاری ھۆنراوە و وێژەی ئەو سەردەمە بووە. خانای قوبادی لە سەدەی ۱۷دا ژیاوە. گرنگترین بەرھەمی «شیرین و خەسرەو»ە. بیروڕاکان سەبارەت بە ڕێکەوتی لەدایکبوون و مردنی جیاوازن. بەپێی دەستنووسێکی کۆن کە بە دەستی مامۆستا سدیق بۆرەکەیی کەوتووە، لە ساڵانی (١٠٨٣ — ١١٦٨) کۆچیی ژیاوە.

## بەرھەمەکان
سەبارەت بەو بەرھەمانەی خانا کە تاکو ئێستا لەبەردەستان، بریتین لە ئەمانای خوارەوە:
١- **بەشێک لە دیوانی شیعری خانا**، لە ئامادەکردن و لێکۆڵینەوەی کاروان عوسمان خەیات (ڕێبین)، چاپی یەکەمی بەم بەشە لە زنجیرەی بڵاوکراوەکانی کۆمەڵەی ڕووناکبیری و کۆمەڵایەتیی کەرکووک، ساڵی (٢٠١٢) چاپ و بڵاو کراوەتەوە.
٢- **خوسرە و شیرین**، ئەم بەرھەمە چەند جارێک چاپ و بڵاو کراوەتەوە. یەکەمین جار موحەممەدی مەلا عەبدولکەریمی مودەڕیس لە ساڵی (١٩٧٥)دا بڵاوی کردەوە. ئەم بەرھەمە لە بڵاوکراوەکانی کۆڕی زانیاریی کوردە، زنجیرەی ژیاندنەوەی کەلەپووری ئەدەبیی کورد – ژمارە (٢) بووە.
٣- **لەیلا و مەجنوون**، ئەم بەرھەمە  ساڵی (٢٠١١) غەففار ئیبراھیمی لە بنکەی ژین چاپی کردووە.
٤- **سوڵتان ئیبراھیم و تۆش ئافەرین**، ئەم بەرھەمە لە لایەن مامۆستا موحەممەد ڕەشیدی ئەمینیی پاوەییەوە ئامادەی چاپ کراوە، دەزگای ئاراس لە ھەولێر ساڵی (٢٠١١) چاپی کردووە.
٥- **یووسف و زوڵەیخا**، ئەم بەرھەمە مامۆستا حەکیم مەلا ساڵح لە ساڵی (٢٠٠٦) ئامادەی کردووە، کۆڕی زانیاریی کوردستان 
بە ژمارە (١٧) لە کتێبەکانی خۆیدا لە ھەولێر چاپی کردووە.
٦- **شیرین و فەرھاد** حەکیم مەلا ساڵح دەڵێت 
کۆپیی نوسخەیەکی ئەم بەرھەمەم لەبەردەستدایە، تاکو ئێستا چاپ نەکراوە.
٧- **ئەسکەندەر نامە**، ئەم بەرھەمە تا ئێستا نوسخەی بەردەست نەکەوتووە.

## نموونەی ھۆنراوە
نموونە شیعرێکی دڵداری خانای قوبادی:

ئەم دوو بەیتەی خانای قوبادی زۆر بەناوبانگن:

## ئەمانەش ببینە

* پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان
* 

پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی
پۆل:شاعیرەکانی کوردیی گۆرانی
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٠٠
پۆل:مردووانی ١٧٥٩
پۆل:شاعیرانی کورد
پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی
پۆل:فەیلەسووفانی کورد
پۆل:زانا کوردەکان
خۆراسان

وێنۆک|خۆراسان لە سەدەکانی سەرەتای ئیسلام
**خۆراسان** () ناوچەیەکی مێژوویییە لە باکووری ڕۆژھەڵاتی ئێران، کە بێجگە لە ئێران لە بەشێکی گەورەی وڵاتانی ئەفغانستان، تورکەمەنستان، ئوزبەکستان و تاجیکستان پێکدێت.

## ڕیشەناسی
وشەی خۆراسان لە بواری زمانەوانی دا لە "خۆرهەڵسان"ەوە هاتووە، ئەویش ئەگەرێتەوە بۆ سەردەمانێک کە دەسەڵاتی مادەکان هەبووە و چوونکا خۆراسان لە ڕۆژهەڵاتی وڵاتدا بووە هەر لە بەر ئەم هۆکارەش ناوی خۆرهەڵسانیان لێ ناوە. فەخرەدین ئەسعەدی گورگانی شاعیری فارسیش لە شێعرێکدا ئەو بیرۆکەیە دووپات دەکاتەوە و دەڵێت:

## ئەمانەش ببینە
* پارێزگای خۆراسان
* پارێزگای خۆراسانی ڕەزەوی
* پارێزگای خۆراسانی باکوور
* پارێزگای خۆراسانی باشوور
* کوردانی خۆراسان

## سەرچاوەکان

*
پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکانی ئەفغانستان
پۆل:مێژووی پارێزگای بەلخ
پۆل:مێژووی ئاسیای ناوەندی
پۆل:مێژووی ھەرات
پۆل:مێژووی ئێران
پۆل:مێژووی نەیشابوور
پۆل:جوگرافیای ڕۆژاوای ئاسیا
پۆل:مێژووی تورکمانستان
پۆل:مێژووی ڕۆژاوای ئاسیا
پۆل:بەرزاییە ئیرانییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئۆزبەکستان
پارێزگای حەلەب

**پارێزگای حەلەب** (بە عەرەبی:)یەکێک لە پارێزگاکانی کوردستان. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتووانی ئەم پارێزگایە ٤٬٧٤٤٬٠٠٠ کەس بووە. ناوەندی پارێزگای حەلەب شاری حەلەبە.

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیای ئینگلیسی

پۆل:مانگیلەی بەپیت
پۆل:پارێزگای حەلەب
پۆل:پارێزگاکانی سووریا
پۆل:پارێزگاکانی ڕۆژاوای کوردستان
پارێزگای دێرەزۆر

**پارێزگای دێرەزۆر** یان **پارێزگای دێرەزوور** () یەکێک لە پارێزگاکانی سووریایە کە لە ڕۆژھەڵاتی ئەم وڵاتە ھەڵکەوتووە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتووانی ئەم پارێزگایە ١,٢٠٢,٠٠٠ کەس بووە. ناوەندی پارێزگای دێرەزۆر شاری دێرەزوورە.

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:مانگیلەی بەپیت

پۆل:پارێزگاکانی سووریا
پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو
پارێزگای حومس

**پارێزگای حومس** (بە عەرەبی:) یەکێک لە پارێزگاکانی سووریایە کە لە ناوەڕاستی ئەم وڵاتە ھەڵکەوتووە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتووانی ئەم پارێزگایە ١,٧٦٣,٠٠٠ کەس بووە. ناوەندی پارێزگای حومس شاری حومسە.

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیای ئینگلیسی

پۆل:مانگیلەی بەپیت
پۆل:پارێزگای حومس
پۆل:پارێزگاکانی سووریا
پارێزگای قونەیترە

**پارێزگای قونەیترە** () یەکێک لە پارێزگاکانی سووریایە کە لە باشووری ڕۆژاوای ئەم وڵاتە ھەڵکەوتووە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتووانی ئەم پارێزگایە ٨٧,٠٠٠ کەس بووە. ناوەندی پارێزگای قونەیترە شاری قونەیترەیە.

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیای ئینگلیسی


پۆل:پارێزگاکانی سووریا
پارێزگای حەسیچە

**پارێزگای حەسیچە** یان **پارێزگای حەسەکە** ()، (بە عەرەبی: ) یەکێک لە پارێزگاکانی سووریایە کە لە باکووری ڕۆژھەڵاتی ئەم وڵاتە ھەڵکەوتووە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتووانی ئەم پارێزگایە ١،٤٧٧،٠٠٠ کەس بووە. ناوەندی پارێزگای حەسکە شاری حەسیچەیە.
پارێزگای حەسکە دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتی سوریا زۆرینەی دانیشتووان کورد و عەرەبن. کوردی موسڵمان و ئێزیدی. ئەم پارێزگایە کراوە بە چوار بەش:
قەزای حەسکە کە بریتیە لە ناحیەکانی: تەلتەمر - شەدادا‌- مەرقەدا - بیر حلو
قەزای قامشلو کە دەبێتە ناحیەکانی: تەلحمیس ، عامودا و تربەسپی (قەحتانیە)
قەزای سەرێکانی (رأس العین) و ناحیەی: دەرباسیە
قەزای دێرک (مالکیە) کە بریتیە لە دوو ناحیە: جل ئاغا (جەوادیھ)‌ و تەلکۆچک (یەعربیە).

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیای ئینگلیسی

پۆل:مانگیلەی بەپیت
پۆل:پارێزگاکانی سووریا
پۆل:پارێزگاکانی ڕۆژاوای کوردستان
پۆل:پارێزگای حەسیچە
پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو
پارێزگای دیمەشق

**پارێزگای دیمەشق** (بە عەرەبی:) یەکێک لە پارێزگاکانی سووریایە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٧ ژمارەی دانیشتووانی ئەم پارێزگایە ٦,٥٠٠,٠٠٠ کەس بووە. ناوەندی پارێزگای دیمەشق شاری دیمەشقە.

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیای ئینگلیسی

پۆل:مانگیلەی بەپیت
پۆل:پارێزگای دیمەشق
پۆل:پارێزگاکانی سووریا
پۆل:دیمەشق
حەبیب تۆمی

**حەبیب یوسف تۆمی**، لەساڵی ١٩٤٣ لە شاری قوش لەدایکبووە. سەرەتایی و ناوەندی لە وێ  تەواوکردووە، ئامادەیی لە شاری بەغداد توواوکردووە.

## نووسراوەکان
* 
* لە ژێر چاپ دایە: 
* ئامادەیە بۆ چاپ: 

## سەرچاوەکان
لقاء مع الكاتب حبيب تومي رئيس الاتحاد العالمي للكتاب والادباء الكلدان
پارێزگای ئیدلیب

**پارێزگای ئیدلیب** () یەکێک لە پارێزگاکانی سووریایە کە لە باکووری ڕۆژئاوای ئەم وڵاتە ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتووانی ئەم پارێزگایە ١,٤٦٤,٠٠٠ کەس بووە. ناوەندی پارێزگای ئیدلیب شاری ئیدلیبە.

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیای ئینگلیسی

پۆل:مانگیلەی بەپیت

پۆل:پارێزگاکانی سووریا
تێل ئەڤیڤ

**تێل ئاڤیڤ** یان **تەلئەبیب** (بە عیبری: תֵּל־אָבִיב-יָפוֹ) پڕ دانیشتووترین شارە لە ناوچەی گەورەی گوش دان لە ئیسرائیل. دەکەوێتە کەنارەکانی دەریای ناوینی ئیسرائیل و ژمارەی دانیشتووانی ٤٩٥ ھەزار و ٦٠٠ کەسە، ناوەندی ئابووری و تەکنەلۆژیای وڵات و ناوەندێکی تەکنەلۆژیای بەرزی جیھانییە. ئەگەر قودسی ڕۆژھەڵات بە بەشێک لە ئیسرائیل ھەژمار بکرێت، تەلئەبیب دووەم شاری زۆرترین دانیشتوانی وڵاتەکەیە، دوای قودس؛ ئەگەر نا، تەلئەبیب پڕ دانیشتووترین شارە، پێش قودسی ڕۆژاوا کەوتووە.

تەلئەبیب لەلایەن شارەوانی تەلئەبیب-یافۆ بەڕێوەدەبرێت کە سەرۆکی شارەوانی ڕۆن ھولدای سەرۆکایەتی دەکات و زۆربەی باڵیۆزخانە بیانییەکانی ئیسرائیل تێیدا نیشتەجێیە.  شاری جیھانی بێتا+ و لە پلەی ٥٣ی پێوەرەکانی ناوەندە داراییە جیھانییەکانە لە ساڵی ٢٠٢٢. تەلئەبیب خاوەنی سێیەم یان چوارەم گەورەترین ئابوورییە و گەورەترین ئابووریی بۆ تاک لە ڕۆژھەڵاتی ناویندا ھەیە. لە پلەی چوارەمی سەرەکیی ناوەندەکانی سیستمی ژینگەیی بۆ کۆمپانیاکانە لە جیھانیدا. لە ئێستادا ئەم شارە بەرزترین تێچووی ژیانی لە جیھاندا ھەیە. ساڵانە زیاتر لە ٢.٥ ملیۆن سەردانیکەری نێونەتەوەیی وەردەگرێت. شوێنی زانکۆی تەلئەبیبە کە گەورەترین زانکۆی ئەو وڵاتەیە و زیاتر لە ٣٠ ھەزار خوێندکاری تێدایە.

## حکوومەتی ناوخۆیی
[وێنۆک|ڕاست|[گۆڕەپانی ڕابین و ھۆڵی شارەوانی تێل ئەڤیڤ کە سەیری باکووری ڕۆژاوا دەکەن]]
تێل ئەڤیڤ لەلایەن ئەنجومەنی شارێکی ٣١ ئەندامییەوە بەڕێوەدەبرێت کە بۆ ماوەی پێنج ساڵ بە ھەڵبژاردنی ڕێژەیی ڕاستەوخۆ ھەڵدەبژێردرێت، و سەرۆکی شارەوانییەک کە بۆ ھەمان خول بە ھەڵبژاردنی ڕاستەوخۆ لەژێر سیستەمی دوو خولیدا ھەڵدەبژێردرێت. وەک ھەموو سەرۆک شارەوانییەکانی دیکەی ئیسرائیل، ھیچ سنوورێکی ماوەی سەرۆکایەتی شارەوانی تەلئەبیب نییە. ھەموو ھاووڵاتیانی ئیسرائیلی کە تەمەنیان لە سەرووی ١٧ ساڵەوەیە و لانیکەم ساڵێک لە تەلئەبیب نیشتەجێن، مافی دەنگدانیان ھەیە لە ھەڵبژاردنی شارەوانییەکان. شارەوانی بەرپرسیارە لە خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان، بەرنامە کۆمەڵایەتییەکان، ژێرخانی گشتی، پلاندانانی شارەکان، گەشتیاری و کاروباری ناوخۆیی دیکە. ھۆڵی شارەوانی تەلئەبیب دەکەوێتە گۆڕەپانی ڕابین. ڕۆن ھولدای لە ساڵی ١٩٩٨ەوە سەرۆکی شارەوانی تەلئەبیب بووە. حولدای بۆ خولی پێنجەم لە ھەڵبژاردنی شارەوانییەکانی ساڵی ٢٠١٨دا ھەڵبژێردرایەوە، بە شکستھێنان بە جێگری پێشووی ئەساف زەمیر، دامەزرێنەری پارتی ھایر. شاری ھولدای بووەتە درێژخایەنترین سەرۆکی شارەوانی شارەکە، کە ماوەی ١٩ ساڵەی شلۆمۆ لاھاتی تێپەڕاندووە. کورتترین پۆستەکەی دەیڤید بلۆچ بوو، کە بۆ ماوەی دوو ساڵ لە پۆستەکەیدا بوو، ١٩٢٥–١٩٢٧.

لە ڕووی سیاسییەوە تەلئەبیب بە قەڵایەکی چەپ ناسراوە، لە ھەردوو بابەتی ناوخۆیی و نیشتمانیدا. دەنگی چەپ بە تایبەتی لە گەڕەکە دەوڵەمەندەکانی ناوەڕاست و باکووری شارەکەدا باو بووە، ھەرچەندە بۆ گەڕەکە چینی کرێکارییەکانی باشووری ڕۆژھەڵات کە مەیلیان ھەیە دەنگ بە پارتە ڕاستڕەوەکان بدەن لە ھەڵبژاردنە نیشتمانییەکاندا، وا نییە. لە دەرەوەی کیبوتزیم، مێرێتز لە تەلئەبیب دەنگی زیاتر وەردەگرێت لە چاو ھەر شارێکی دیکەی ئیسرائیل.

## ئەمانەش ببینە
* گۆڕەپانی ڕابین
* ھۆڵی شارەوانی تێل ئەڤیڤ

## سەرچاوەکان

*
پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
پۆل:شارەکانی ئیسرائیل
ڕامەڵڵا

**ڕامەڵڵا** () پایتەختی دەسەڵاتی نیشتمانیی فەلەستینە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٧، ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٢٧،٤٦٠ کەس بووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

 

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٦یەم
پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
پۆل:شارەکانی فەلەستین
پۆل:شارەکانی کەناری ڕۆژاوا
پۆل:شارەوانییەکانی دەوڵەتی فەلەستین
یەریڤان

**یەریڤان** () گەورەترین شار و پایتەختی وڵاتی ئەرمەنستانە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١١، ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ١٬٠٦٠٬١٣٨ کەس بووە. شاری یەریڤان لەلایەن یوونێسکۆ وەکوو پایتەختی جیھانی کتێب لە ساڵی ٢٠١٢ ھەڵبژێردرا. یەریڤان شارێکی‌ کیشوەری ئاسیایە

## پێشانگا

Yerevan-Republic Square-16-Government-2019-gje.jpg|گۆڕەپانی کۆماری
Yerevan-Cascade-02-2019-gje.jpg|کاسکەیدی یەریڤان
Yerevan-Cascade-34-2019-gje.jpg|دیمەنی کاسکەیدی یەریڤان
Yerevan-2800th anniversary park-10-2019-gje.jpg|2800th anniversary park
Yerevan-Matenadaran-02-2019-gje.jpg|Matenadaran
Yerevan-Cathedral-12-nordwest-2019-gje.jpg|Cathedral
Yerevan-St Sarkis-02-2019-gje.jpg|St. Sarkis
Yerevan-Tsitsernakaberd-28-2019-gje.jpg|تسیتسێرناکابەرد



## ئەمانەش ببینە
* ئاڵای یەریڤان
* کاتنامەی یەریڤان

## سەرچاوەکان

پۆل:یەریڤان
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئەرمەنستان
پۆل:پارێزگاکانی ئەرمەنستان
پۆل:دامەزرانەکانی دەیەی ٧٨٠ی پ.ز
پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٨ەمی پ.ز
پۆل:پارێزگای ئێریڤان
مەسقەت

**مەسقەت** (بە عەرەبی:) پایتەختی وڵاتی عومانە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ١,٠٩٠,٧٩٧ کەس بووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٢یەم
پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
پۆل:مەسقەت
پۆل:شارەکانی بەندەری عەرەبی
عەشقاباد

**عەشقاباد** یان **عیشقاباد** گەورەترین شار و پایتەختی وڵاتی تورکمانستانە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ٩٠٩،٠٠٠ کەس بووە.

## گالێری وێنەیی

Image:Aschgabat01.JPG
Image:Aschgabat02.JPG
Image:Aschgabat03.JPG


پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
پۆل:جوگرافیای تورکمانستان
پۆل:عەشقاباد
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٨١
پۆل:دامەزرانەکانی ھەزارەی ١ەمی پ.ز
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ١ەمی پ.ز
سیئۆل

**سۆول** یان **سۆل** یان **سەول** یان **سیئۆل** (؛ ؛ وەرگێڕانی وشەبەوشە: «پایتەخت»)  بە فەرمی بە **شاری تایبەتی سۆول** ناسراوە، پایتەخت و گەورەترین کۆریای باشوورە. بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠٢٠، ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ٩٬٩ ملیۆن کەس بووە.

## مێژوو
مێژووی شاری سۆول دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٨ی پێش زایین. سۆول لەلایەن شانشینی بایکجی دروست کرا کە پێی دەگوترا (وی ڕی سۆنگ) کە پایتەخی شانشینی بایکجی بوو، ھەردوو شانشینەکەی تریش چاویان بڕیبووە شاری سۆول. لە ساڵی ٣٩٢ی زایینی گۆگۆریۆ شاری سۆولی داگیرکرد بەسەر کردایەتی پاشا گوانگیتۆ دواتر شیلا لە ساڵی ٥٥١ ز شاری سۆولی داگیر کرد کە ناوەکەی گۆڕی بۆ ھانیانگ. لە سەردەمی شانشینی گۆگۆریۆش دا پایتەختی گۆگۆریۆ لەسەردەمی پاشا سوگ جۆنگ لە ساڵی ١١٠٤ سۆول ناوی نام گیۆنگ بوو لە سەردەمی جۆسۆنیش لە ساڵی ١٣٩٤ سۆول پایتەختی جۆسۆن بوو ناوی ھانسۆنگ بوو. سۆول ئێستا پایتەخی وڵاتی کۆریای باشوورە کە ناوەندێکی گرنگی سیاسی و بازرگانی و ئابوورییە. ڕێژەیی ژمارەی دانیشتووانی شاری سێئول بەپێی ئاماری ساڵی ٢٠١٣ ڕێژەیی دانیشتووانی ١٠٫٣٨٥٬٤٩٤ کەسە ڕووبەری شارەکە ١٨ کیلۆمەتر دووجایە و زۆرترین ژمارەی دانیشتووانی ھەیە لە ھەموو شارەکانی تری کۆریای باشوور.

## سەرچاوەکان

پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
پۆل:ناوچەی پایتەختی سێئول
پۆل:شارە تایبەت و شارەوانییەکان لە کۆریای باشوور
کریپتۆگرافی

**کریپتۆگرافی** (لە یۆنانییەوە: κρυπτός، کریپتۆس، "شاراوە، نھێنی"؛ و γράφειν، گرافیێن، "نووسین") توێژینەوە سەبارەت بە شاردنەوەی زانیارییە. ئەمڕۆکە کریپتۆگرافی لەگەڵ بیرکاری، کۆمپیوتەرزانی و ئەندازیاریی کارەبا لە چەند خاڵی ھاوبەشدا پێک دەگەن و یەک دەبیننەوە. زۆرترین کاربەریی کریپتۆگرافی لە کارتەکانی ATM، تێپەڕوشەکانی کۆمپیوتەر و بازرگانیی ئەلەکترۆنیکدایە.

پێش سەردەمی نوێ کریپتۆگرافی لەگەڵ *[[نھێنیکاری]]*دا ھاوواتا بوو؛ نھێنیکاری واتە گۆڕینی فۆرمی زانیاریی شیاوی خوێندنەوە بە چەشنێک کە کەس لێی تێنەگا و نەتوانێ بیخوێنێتەوە. لە شەڕی یەکەمی جیھانییەوە و لەگەڵ دەرکەوتنی کۆمپیوتەردا، ئەو میتۆدانەی کە لە کۆنەوە بۆ نھێنیکاری بەکار ئەھێنران زۆر ئاڵوزتر بوونە و بەکاربەیشیان بەربڵاوتر بووە.

کریپتۆگرافیی نوێ بەگرانی لەسەر بیردۆزەکانی ماتماتیک و زانستی کۆمپیوتەردا بناغەی گرتووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:کریپتۆگرافی
پۆل:زانستی کۆمپیوتەر
پۆل:ماتماتیکی بەکاربراو
پۆل:زانستی شێوەیی
شاری کووەیت

**شاری کووەیت** () پایتەخت و گەورەترین شاری کووەیتە. ئەم شارە وەکوو ناوەندی سیاسی، فەرھەنگی و ئابووری لە کووەیتدا دەناسرێت و زۆرتری دایرەکان، ڕێکخراوەکان و بانکە ناوەندییەکان لە ئەو شارە جێیان گرتووە. شاری کووەیت لە قەراخی کەنداوی کووەیت و کەنداوی فارس ھەڵکەوتووە.

## مێژوو
لە ساڵی ١٦١٣ شارۆچکەی کوێت لە شاری کوەیتی مۆدێرن دامەزرا وەک گوندێکی ماسیگر کە ماسیگرەکان تێیدا نیشتەجێ بوون. لە ساڵی ١٧١٦ بەنی ئوتوبەکان لە کوێت نیشتەجێ بوون. لە کاتی هاتنی ئوتوبەکاندا، کوێت هێشتا چەند ماسیگرێکی تێدا نیشتەجێ بوو و بە پلەی یەکەم وەک گوندێکی ماسیگر کاریاندەکرد. لە سەدەی هەژدەهەمدا، کوێت ئاوەدانی کرد و بە خێرایی بوو بە ناوەندی بازرگانی سەرەکی بۆ ترانزێتی کاڵا لە نێوان هیندستان،  بەغدا و عەرەبستان. تا ناوەڕاستی ساڵانی ١٧٠٠، کوێت پێشتر خۆی وەک ڕێڕەوی بازرگانی سەرەکی لە کەنداوی فارسەوە بۆ حەلەب جێگیر کردبوو.

لە کاتی گەمارۆدانی بەسرە لەلایەن فارسەکانەوە لە ساڵانی ١٧٧٥-١٧٧٩، بازرگانانی عێراقی پەنایان بۆ کوێت برد و بەشێکیان ڕۆڵی کاریگەرییان هەبوو لە فراوانکردنی چالاکییەکانی بەلەمسازی و بازرگانی کوێت. لە ئەنجامدا بازرگانی دەریایی کوێت گەشەی کرد. لە نێوان ساڵانی ١٧٧٥ بۆ ١٧٧٩، ڕێگا بازرگانییەکانی هیندستان لەگەڵ بەغدا، حەلەب، سمیرنە و قوستەنتینیە بەرەو کوێت گۆڕدرا. کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی هیندستان لە ساڵی ١٧٩٢دا ئاراستەی کوێت کرا. کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی هیندستان ڕێگا دەریاییەکانی نێوان کوێت و هیندستان و کەناراوەکانی ڕۆژهەڵاتی ئەفریقای مسۆگەر کرد. دوای کشانەوەی فارسەکان لە بەسرە لە ساڵی ١٧٧٩، کوێت بەردەوام بوو لە ڕاکێشانی بازرگانی دوور لە بەسرە.

## وەرزش

ئەم شارە خانووی یانەی ئەلکووەیتە کە وەکوو نەریتێک یاریکەرە گرنگەکانی بە ھەڵبژاردەی تۆپی سەبەتەی کووەیت دەدات.
 
لە ١٣ ھەتا ١٥ی شوباتی ٢٠٢٠ یەکەمین خەڵاتی گەورەی قارەمانی ئاکیۆبایک لە شاری کووەیت بەڕێوەچوو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی کووەیت
پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی کووەیت
پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی کەنداوی فارس
پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
پۆل:شاری کووەیت
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٦١٣
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٧٥٢
تبلیس

**تبلیس** یان **تبلیسی** یان **تفلیس** (بە گورجی:თბილისი) پایتەخت و گەورەترین شاری گورجستانە و دەکەوێتە کەناری ڕووباری کورا و ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی یەک ملیون و نیو کەسە. تفلیسی لە سەدەی پێنجەمدا لەلایەن ڤاختانگی یەکەم گۆرگاسالی پاشای شانشینی ئیبەریەوە دامەزراوە، لەو کاتەوە بووەتە پایتەختی شانشینی و کۆمارە جیاوازەکانی جۆرجیا. لە نێوان ساڵانی ١٨٠١ بۆ ١٩١٧ کە لە ژێر دەسەڵاتی ئیمپراتۆریەتی پێشووی ڕووسیادا بوو، تفلیسی کورسی حاکمی ئیمپراتۆری بوو، کە فەرمانڕەوایی ھەردوو باشوور و باکووری قەوقاز دەکرد.

بەھۆی ھەڵکەوتەی لە گۆڕەپانی ئەورووپا و ئاسیا و نزیکیی لە ڕێگا بازرگانییە قازانج بەخشەکانی نێوان ڕۆژھەڵات و ڕۆژاوا، تفلیسی لە مێژوودا خاڵێکی ململانێی نێوان زلھێزە جیاوازەکانی جیھان بووە. شوێنی شارەکە تا ئەمڕۆش پێگەی خۆی وەک ڕێڕەوێکی گرنگی تێپەڕین بۆ پڕۆژەی جۆراوجۆری وزە و بازرگانی مسۆگەر دەکات. مێژووی ھەمەچەشنی تفلیسی لە تەلارسازییەکەیدا ڕەنگ دەداتەوە، کە تێکەڵەیەک لە تەلارسازی کۆن و کلاسیک و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و ھونەری نۆڤۆ و ستالینی و مۆدێرنیستییە.

لە ڕووی مێژووییەوە، تفلیسی ماڵی خەڵکی جۆراوجۆری باوەڕە کولتووری و نەتەوەیی و ئایینییەکان بووە، ھەرچەندە لە ئێستادا زۆرینەی ڕەھای مەسیحییەکانی ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵاتن. شوێنە گەشتیارییە دیارەکانی بریتین لە کاتدراییلەکانی سامێبا و دار، گۆڕەپانی ئازادی کلاسیکی، شەقامی ڕوستاڤێلی، شەقامی ئاگماشێنبێلی، قەڵای سەدەی ناوەڕاستی ناریکالا، ئۆپێراخانەی مۆری و مۆزەخانەی نیشتمانی جۆرجیا.

## سەرچاوەکان

پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی گورجستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی گورجستان
پۆل:ھەرێمەکانی گورجستان
پۆل:تبلیس
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٥ەم
پۆل:شارە پیرۆزەکان
پۆل:پایتەختەکانی ئەورووپا
پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم
باڵەخانەی سالار سەعید

300px|thumb|مۆزەخانەی سنە یا باڵەخانەی سالار سەعید، دیوی ژوورەوە
وێنۆک|300px|باڵەخانەی سالار سەعید، دیوی دەرەوە
300px|وێنۆک|شمشێری سەردەمی برۆنز، مۆزەخانەی سنە
**باڵەخانەی سالار سەعید**، کە لە شاری سنە ھەڵکەوتووە، ئێستا جێگای مووزەخانەی ئەم شارەیە کە ئاسەوارە مێژوویەکانی پارێزگای کوردستان و شوێنەکانی‌تری ئێرانی لێ نیشان دەدرێت. ئەم مۆزەخانەیە کۆمەڵێک کەرەستەی مێژوویی لە سەردەمانی پێش مێژووەوە ھەتا دەورەی ئیسلامیی لە خۆدا ڕاگرتووە.
## سەرچاوەکان

پۆل:سنە
پۆل:مۆزەخانەکان
پۆل:باڵەخانە کۆنەکانی سنە
پۆل:مۆزەخانەکانی کوردستان
پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پارێزگای کوردستان
نەجمەددین ئەییووب

thumb|نەجمەددین ئەییووب
**نەجمەددین ئەییووب** کوڕی شادی کوڕی مەروان سەرباز و سیاسەتوانێکی کوردی لەدایکبووی شاری دوین و باوکی سەلاحەددینی ئەییووبی بوو. ساڵی ١١٧٣ مرددوە.

پۆل:مردووانی ١١٧٣
پۆل:سیاسەتوانانی کورد
پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٢یەم
پۆل:موسڵمانانی کورد
ئولانباتۆر

شاری ئولانباتور گەورەترین شار و پایتەختی وڵاتی مەنگۆلیایە. بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٨ دانیشتووانی ئەم شارە بە زیاتر لە ١،٤٠٠،٠٠٠ کەس دەگا.

## وینە

## ئەمانەش ببینە
* مەنگۆلیا

## سەرچاوەکان

پۆل:مەنگۆلیا
پۆل:پارێزگاکانی مەنگۆلیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٦٣٩
پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
بەڕازیلیا

[چەپ|250px|وێنۆک|چەند دیمەنێکی شاری [بەڕازیلیا]]
**بەڕازیلیا** پایتەختی وڵاتی بەڕازیلە. لە ساڵی ١٩٦٠ دا، پایتەخت لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ وە گواسترایەوە بۆ ئەم شارە. بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٨ دانیشتوانی ئەم شارە دەگاتە ٢،٥٥٧،٠٠٠ کەس.

## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی پایتەختەکان
* شانۆی نیشتمانی کلۆدیۆ سانتۆرۆ
* کاتدراڵی بەڕازیلیا

## سەرچاوەکان

*
پۆل:شارەکانی بەڕازیل
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٦٠
پۆل:پایتەختەکانی ئەمریکای باشوور
پۆل:پایتەختە داڕێژراوەکان
عومەر چنگیانی

**عومەر فەقی محەممەد ڕەسووڵ عەبدولڕەحمان** ناسراو بە **عومەر چنگیانی** ساڵی ١٩٥٤ لە شاری سلێمانی لەدایکبووە. خوێندنی مەلایەتی لە سلێمانی تەواو کردووە. ساڵی ١٩٧٤_دا بەشداری لە شۆڕشی ئەیلوول کردووە و لە ساڵی ١٩٨٠_یشدا بۆ خوێندنی بەکالۆریۆسی چۆتە مەدینە و ھەر لەوێ لە کۆلێژی "" بە پلەی "جید جودا" تەواو کردووە.

## پیشە
عومەر چنگیانی لە ساڵی ١٩٨٣ لە مزگەوتێکی سلێمانی بووە بە مەلا و لە ساڵی ١٩٩٥-شدا بۆ خوێندنی ماستەر لە ئایینەکانی دیکەدا، ڕۆیشتووەتە بۆ وڵاتی سوودان.

عومەر چنگیانی ئەندام و ڕاوێژکاری ڕاگەیاندنی کۆڕبەندی ھزری ئیسلامییە و ڕاوێژکاری ئایینی مەکتەبی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستانە.
لە ساڵی ٢٠٠٥_دا تا ٢٠١٩، حەفتانە لە کەناڵی زاگرۆس تی‌ڤی بەرنامەی "ئایین و کۆمەڵ"ی پێشکەش دەکرد.

## ماڵپەڕی فەرمی
* www.chngiyani.com

## سەرچاوەکان
تەرابلوس

[چەپ|220px|وێنۆک|وێنەی شاری [تەرابلوس]]
**تەرابلوس** بە ئینگلیزی (Tripoli) پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی لیبیایە. ناوی تەرابلوس بە مانای (سێ شار) دێت. بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦ دانیشتوانی ئەم شارە دەگاتە ١،٠٦٥،٤١٥ کەس.

## سەرچاوەکان

پۆل:تەرابلوس
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٧ەمی پ.ز
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
مەکسیکۆ سیتی

**مەکسیکۆسیتی** (بە ئیسپانیایی: Ciudad de México) گەورەترین شار و پایتەختی وڵاتی مەکسیکە. بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٩ دانیشتوانی ئەم شارە دەگاتە نزیکەی ٨.٨ ملیۆن کەس.

پۆل:پایتەختەکانی ئەمریکای باکوور
پۆل:مەکسیکۆ سیتی
پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە مەکسیک
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٥٢١
پۆل:دامەزرانەکانی ١٥٢١ لە ئیسپانیای نوێ
پۆل:شارەکانی مەکسیک
دووشەنبە

**دووشەنبە** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی تاجیکستانە. تا ساڵی ١٩٢٩ ئەم شارە پێی دەوترا ستالین ئاباد. وە ناوی دوشەنبە بە مانای دوو شەممە دێت بە زمانی تاجیکی. ئەم مانای ئەوە دێت کە ئەم شارە لە کۆندا دێیەک بووە و لە ڕۆژانی دوو شەممەدا خەڵکێکی زۆر سەردانیان کردووە بۆ شت کڕین. بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٨ دانیشتوانی ئەم شارە دەگاتە ٦٧٩،٤٠٠ کەس.

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی تاجیکستان
پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
لووساکا

چەپ|220px|وێنۆک|وێنەی ناوچەی بازرگانی لە شاری لوساکا
شاری **لوساکا** گەورەترین شار و پایتەختی وڵاتی زامبیایە. بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٠ دانیشتووانی ئەم دەگاتە نزیکەی ١٫٧ ملیۆن کەس. لەم شارەدا دوو زمانی سەرەکی قسەی پێ دەکرێ ئەوانیش ئینگلیزی و نیانژیین.

## سەرچاوەکان

* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی زامبیا
پۆل:ناوەندی پارێزگاکانی زامبیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٠٥
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:لووساکا
نایرۆبی

چەپ|220px|وێنۆک|دیمەنی شاری نایرۆبی
**نایرۆبی** گەورەترین شار و پایتەختی وڵاتی کینیایە. ناوی ئەم شارە بە مانای «شوێنی ئاوە سازگارەکان» دێت. ھەروەھا ئەم شارە ناسراوە بە «شاری سەوز لە خۆردا». بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٩ دانیشتوانی ئەم شارە دەگاتە ٣، ١٣٨، ٢٩٥ کەس.

پۆل:نایرۆبی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای نایرۆبی
پۆل:پارێزگاکانی کینیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٩٩
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
نایپییدۆ

**نایپییدۆ** (بە بورمەیی:70px) پایتەختی وڵاتی میانمارە. بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ٩٢٥،٠٠٠ کەس بووە.

پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
پۆل:پایتەختە داڕێژراوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ٢٠٠٥
نیامەی

چەپ|230px|وێنۆک|وێنەی شاری نیامەی
**نیامەی** گەورەترین شار و پایتەختی وڵاتی نیجەرە. ئەم شارە دەکەوێتە سەر ڕووباری نیجەر. بە مەزەندەی دانیشتووانی ساڵی ٢٠٠٦ دانیشتووانی ئەم شارە دەگاتە ٧٧٤٬٢٣٥ کەس.

## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی نیجەر
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:نیامەی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ٢یەم
مۆنرۆڤیا

چەپ|230px|وێنۆک|وێنەی یەکێک لە شەقامەکانی شاری مۆنرۆڤیا
شاری **مۆنرۆڤیا** پایتەختی وڵاتی لیبەریایە کە دەکەوێتە ڕۆژئاوای کیشوەری ئەفریقا. بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٨ دانیشتوانی ئەم شارە دەگاتە ١،٠١٠،٩٧٠ کەس.

پۆل:مۆنرۆڤیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی لیبێریا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی دەیەی ١٨٢٠
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
گابۆرۆن

**گابۆرۆن** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی بۆتسوانایە. بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١١ دانیشتوانی ئەم شارە دەگاتە ٢٣١٬٦٢٦ کەس.

پۆل:شارەکانی بۆتسوانا

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٦٤
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:پایتەختە داڕێژراوەکان
سوودانی باشوور

**سوودانی باشوور** بە فەرمی **کۆماری سوودانی باشوور** وڵاتێکە لە ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا.‌ ناوەندی ئەم وڵاتە شاری جوبایە. ئەم وڵاتە لە ڕۆژھەڵاتدا لەگەڵ ئەتیۆپیا، لەباشووردا لەگەڵ وڵاتانی کینیا، ئوگاندا و کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ، لەڕۆژاوادا لەگەڵ کۆماری ئەفریقای ناوەڕاست و لەباکووردا لەگەڵ وڵاتی سوودان ھاوسنوورە.
thumb|نەخشەی باشووری سوودان
## سەربەخۆیی
لە رۆژی ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ ھاوڵاتیانی باشووری سوودان لە ڕاپرسی گشتی بە ڕێژەی لە%٩٨ دەنگیان بۆ جیابونەوە لە سوودان‌دا و لە ڕۆژی شەممە،‌ ڕێکەوتی ٩ی تەمموزی ٢٠١١، لە شاری جوبای پایتەخت بە بەشداری بانکیمۆن سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان و نوێنەرانی زۆربەی وڵاتانی جیھان و عومەر بەشیر، سەرۆکی سوودان سەربەخۆیی خۆی ڕاگەیاند و بە فەرمی بوو بە ئەندامی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان.

* لەدوای ڕاگەیاندنی فەرمی سەربەخۆیی باشووری سوودان شادی و خۆشی، تەواوی شاری جوبای پایتەختی گرتووەتەوە.
* باراک ئۆباما سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان ھاوکات لەگەڵ بەردەوامبوونی ئاھەنگ و ڕێوڕەسمی تایبەت بە سەربەخۆیی باشووری سوودان دانپێدانانی وڵاتەکەی بە سەربەخۆیی ئەم وڵاتەی لە ڕێکەوتی ٩/٧/٢٠١١ ئاشکرا کرد.
* مەسعوود بارزانی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان بە بۆنەی سەربەخۆیی باشووری سوودان نامەیەکی پیرۆزبایی ئاڕاستەی سالڤا کیر سەرۆک کۆماری ئەم وڵاتەی کرد.

## دانیشتووان
بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی باشووری سوودان ٨،٢٦٠،٤٩٠ کەسە.

## ئایین

## سەرچاوەکان

پۆل:داگیرگەکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:وڵاتانی لە حاڵی گەشەکردن
پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی یەکێتیی ئەفریقا
پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان
پۆل:وڵاتەکانی ئینگلیزی ئاخێو
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ٢٠١١
پۆل:باشووری سوودان
پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی عەرەبی ئاخێو
پۆل:وڵاتەکانی ئەفریقای ناوەندی
پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا
پۆل:کۆمارە فێدراڵەکان
ڤیلنیوس

**ڤیلنیوس** پایتەختی وڵاتی لیتوانیایە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٥٦٠.١٩٠ کەس بووە.

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیای ئینگلیسی

پۆل:ڤیلنیوس
پۆل:پایتەختەکانی ئەورووپا
پۆل:شارەکانی لیتوانیا
لاپاز

**لاپاز** پایتەختی وڵاتی بۆلیڤیایە. بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦ دانیشتوانی ئەم شارە دەگاتە ٢٤٧،٣٠٠ کەس.

پۆل:بۆلیڤیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٥٤٨
پۆل:پایتەختەکانی ئەمریکای باشوور
پۆل:لاپاز
ڕۆژژمێری ئیسلامی

**ڕۆژژمێری ئیسلامی** یان **ڕۆژژمێری کۆچی** ڕۆژژمێرێکە موسڵمانان بە کاری دەھێنن و دابەش دەبێت بۆ کۆچی ھەیڤی (قەمەری) و کۆچی ھەتاوی (شەمسی).

ڕۆژژمێری کۆچی یان ئیسلامی دەست پێدەکات بە کۆچی پێغەمبەری ئیسلام محەمەد لە مەککەوە بۆ مەدینە.
و کۆچەکەی دەست پێکرد لە ڕۆژی پێنج شەممە ٢٦ی سەفەری ساڵی ١ی کۆچی مانگی بەرامبەر؛
* ٢٠ی سونبلە (شەھریور) ساڵی ١ی کۆچی ھەتاوی
* ١٢ی ئەیلولی ٦٢٢ زایینی.

و گەیشتە قەبا لە نزیک مەدینە لە دووشەممە ٨ی ڕەبیعولئەوەل و گەیشتە مەدینە لە ١٢ی ڕەبیعولئەوەلی ھەمان ساڵدا، لەبەر ئەمە بە ڕؤژژمێری کۆچی ناونراوە.

## ڕۆژژمێری کۆچی ھەیڤی

ڕۆژژمێری کۆچی ھەیڤی پشت ئەبە ستێت بە خولی مانگ بۆ دیاریکردنی مانگەکان، و موسڵمانان لە ھەموو شوێنێک بە کاری دەھێنن بەتایبەت بۆ دیاریکردنی بۆنە ئاینییەکان، و شانشینی سعودیەی عەرەبی تاکە دەوڵەتە لە جیھاندا کە ئەو رۆژژمێرە بەکار دەھێنێت.

ئەم ڕۆژژمێرە لەلایەن خەلیفە عومەری کوڕی خەتابەوە دانراوە و یەکەم ڕۆژی ئەم ڕۆژژمێرە ھەینی ١ی موحەڕەمی ساڵی ١ی کۆچی مانگی بوو بەرامبەر؛
* ٢٧ی تیری ساڵی ١ی کۆچی ھەتاوی
* ١٩ی تەمموزی ٦٢٢ی زایینی

## ڕۆژژمێری کۆچی ھەتاوی

ڕۆژژمێری کۆچی ھەتاوی ڕۆژژمێرێکی ھەتاوییە (پەیوەندی ھەیە بە خولی ھەتاو (خۆر) ەوە)، موسڵمانان بەکاری ئەھێنن بۆ دیاریکردنی کاتە شەرعیەکانی پەیوەندییان بە ھەتاو و ڕۆژە ھەتاوییەکانەوە ھەیە، و لە ئێستادا دوو دەوڵەت بەکاری دەھێنن، ئەوانیش؛ کۆماری ئیسلامی ئێران و ئەفغانستانن.

یەکەم ڕۆژی ئەم ڕۆژژمێرە ١ی فروردینی ساڵی ١ی کۆچی ھەتاوییە، بەرامبەر؛
* ٢٩ی شەعبان ساڵی ١ی پێش کۆچ
* ٢٢ی ئازاری ٦٢٢ی زایینی

یەکەم ساڵی ئەم ڕۆژژمێرە ساڵی کۆچی پێغەمبەرە لە مەککەوە بۆ مەدینە.

## ئەم بابەتانەش ببینە
* ڕۆژژمێر
* ڕۆژژمێری زایینی

## سەرچاوەکان
* بەسەرھاتی کۆچ

پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
پۆل:بابەتە ئیسلامییەکان
پۆل:ڕۆژژمێرەکان
*
پیۆنگیانگ

**پیۆنگیانگ** (بە کۆری:평양) گەورەترین شار و پایتەختی وڵاتی کۆریای باکوورە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٣,٢٥٥,٣٨٨ کەس بووە.

## پێشانگا

file:Heijo Station.JPG|
File:Heijo City Hall.JPG|
File:Heijo Tram.JPG|
File:Pyongyang tram pre-ww2.jpg|
File:View of Heijo1.JPG|
File:YongmyongsaPyongyang.png|
File:Omaki no Chaya.JPG|
File:PyongYang-Arch of Triumph.jpg|
File:Arch of Reunification.jpg|
File:May-day Stadium at night.jpg|
File:Kumsusan_Memorial_Palace,_Pyongyang.jpg|
File:Tomb of King Tongmyong, Pyongyang, North Korea-1.jpg|
File:Monument WPK edit3.jpg|
پەڕگە:MetroPyongyang.jpg|


## ئەمانەش ببینە
* پێڕستی پایتەختەکان

## سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی Pyongyang

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
پۆل:کۆریا
پۆل:ئاسیا
پۆل:کۆریای باکوور
پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١٢ی پێش زایین
پۆل:پیۆنگیانگ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ٢یەمی پ.ز
ئانتاناناریڤۆ

**ئانتاناناریڤۆ** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی ماداگاسکارە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١١ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٩٠٣,٤٥٠ کەس بووە.

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی دەیەی ١٦٢٠
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
جەزائیر (شار)

**جەزائیر** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی جەزائیرە. بە بەپێی ئامارەکان ژمارەی دانیشتووانەکەی بۆ ساڵی ٢٠٢٢ نزیکەی ٣،٣٣٥،٤١٨ ملیۆن کەس بووە.
## مێژوو
مێژووی دامەزرانی ئەم شارە دەگەڕێتەوە بۆ ئەفسانەی یۆنانی، کە باس لەوە دەکات کە شارەکە لەلایەن ٢٠ ھاوەڵانی ھێرکۆلیسەوە دامەزراون و لە سەردەمی نیشتەجێبوونی فینیقییەکان لە جەزائیر، شوێنێکی بچووکی بازرگانی بووە، و لە سەردەمی کارتاجیدا ھەمان گرنگی ھەبوو.

لە ساڵی ٢٠٢ پێش زایین ڕۆمەکان دەستیان بەسەردا گرت و لەژێر دەسەڵاتی یوبای یەکەم و بەتلیمۆسدا بوو، کە ھەوڵیان دا ھۆزەکانی مەغراوە بەربەرەکان کۆنتڕۆڵ بکەن کە لە دەوروبەری شارەکەدا بوون.

جەزائیری پایتەخت گەواھیدەری شەڕی زۆر بوو لە ھەوڵی کۆنترۆڵکردنیدا، ھەروەھا گەواھیدەری فەتحە ئیسلامییەکان بوو لە ساڵی ٧١٠ی زایینیدا، ئەو کاتەی کەوتە ژێر ڕکێفی مەغراوییە زەناتییەکانەوە، ئەوانیش لەلایەن زیری بن مەنادی سەنھاجی شکستیان ھێنا کە دڵسۆزی فاتمییەکان بوو.

بەپێی ئەوەی ئیبن خەلدون باسی کردووە، ھۆزەکانی سەنھاجە لەگەڵ فەرمانڕەوایەتی بنەماڵەی زەیرییەکان لە جەزائیر ژیاون و لەسەر دەستی ئەبی زەیری بن مەناد سێ شاریان دامەزراندووە، کە بریتین لە دوورگەکانی بەنی مەزغەنە، مێدیا، و میلیانە لە دوای دەرکردنی زەناتەکان.

لە ساڵی ١١٥١ ئەمیری ئەلموەحیدەکان عەبدولموئمین کوڕی عەلی ئەلکومی توانی جەزائیر کۆنتڕۆڵ بکات دوای ئەوەی لە دەستی مورابیتەکانی دەرھێنا و دواتر وڵاتانی مەغریب و ئەندەلوسی لەژێر دەسەڵاتی خۆیدا یەکخست.

لە سەدەی سێزدەھەمدا سوڵتانەکانی بەنی زەیان لە تلێمسێنەوە کۆنترۆڵی جەزائیریان کرد و وەک بەشێک لە سوڵتانییەتی تلێمسێن ناسرا.
## ناو
ناوی جەزائیر بە زمانی فینیقی ئیکۆسیم بووە، لە زمانی یۆنانییشدا ناوەکەی ئیکۆزیۆن بووە کە بە واتای بیست دێت و یەکەم کەس کە پێشنیاری ناوی ئیکۆسیمی کردووە لە جەزائیردا جۆن ھاردوین بووە.

ئەو ناوانەی پێشتر باسمان کرد تەنیا ئەو ناوانە نەبوون کە بە شاری جەزائیر دراوە، لە سەدەی سێیەمی پێش زایین پونیسییەکان تێیدا نیشتەجێ بوون و ناویان لێنابوو «یکسۆم»، و پێیان وایە واتای ناوی یکسۆم دوورگەی کوندەپەپووە کە وەرگێڕدراوە بۆ سەر زمانی لاتینی.

## دانیشتووان
جەزائیری پایتەخت بەپێی ئامارەکان ژمارەی دانیشتووانەکەی بۆ ساڵی ٢٠٢٢ نزیکەی ٣،٣٣٥،٤١٨ ملیۆن کەسە، بەڵام کۆبوونەوەی شارەکان نزیکەی ٦.٧ ملیۆن کەسە.

ئەمەش بەپێی پۆلێنکردنی ١٠٠ گەورەترین شاری جیھان ھاتووە، سەبارەت بە ھۆکاری چڕی دانیشتوانی شاری جەزائیر، چونکە ناوەندێکی گەورەی ئابووری و کۆمەڵایەتییە لەو وڵاتەدا.

## سەرچاوەکان

پۆل:داگیرگەکانی ئیسپانیا
پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە جەزائیر
پۆل:دامەزرانەکانی ٩٤٤
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٠یەم
ئەکرا

**ئاکرا** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی گانایە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١١ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٣,٩٦٣,٢٦٤ کەس بووە.

پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٥یەمی پ.ز
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:کۆلۆنیەکانی پێشوی دانیمارک
ئەسمەرە

**ئەسمەرە** یان **ئاسمارا** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی ئەریتریایە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٦٤٩,٠٠٠ کەس بووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئارت دێکو
پۆل:ئەسمەرە
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٨ەمی پ.ز
باماکۆ

**باماکۆ** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی مالییە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ١,٨٠٩,١٠٦ کەس بووە.

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی مالی
پۆل:ھەرێمەکانی مالی
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:باماکۆ
بانگی

**بانگوئی** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی کۆماری ئەفریقای ناوەڕاستە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٦ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٦٢٢,٧٧١ کەس بووە.

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٨٩
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
بیساو

**بیساو** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی گینێ بیساوە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٧ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٤٠٧,٤٢٤ کەس بووە.

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی گینێ بیساو
پۆل:ھەرێمەکانی گینێ بیساو
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٦٨٧
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:بیساو
بلوومفۆنتەین

**بلۆیمفۆنتین** یەکێک لە سێ پایتەختی (دادوەری) ئەفریقای باشوورە کە لە ناوەندی ئەم وڵاتە ھەڵکەوتووە. بلۆیمفۆنتین ھەروەھا ناوەندی پارێزگای فری ستەیتە. بە پێی سەرژمێرییەکان، ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٣٦٩,٥٦٨ کەس بووە.

پۆل:شارەکانی ئەفریقای باشوور
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی بلوومفۆنتەین
پۆل:ناوەندی پارێزگاکانی ئەفریقای باشوور
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٤٦
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
بوجومبورا

**بوجومبورا** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی بوروندییە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ١٩٩٠ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٢٣٥,٤٤٠ کەس بووە.

پۆل:دەریاچەی تانگانیکا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی بوروندی
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:پایتەختە پێشووەکان
پۆل:بوجومبورا
کۆناکری

**کۆناکری** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی گینێیە. کە پێشتر ناسراو بوو بە تومبو ، بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ١،٦٦٠،٩٧٣کەس بووە.

کۆناکری لە پێنج شارەوانی سەرەکی پێکدێت: کالوم (ناوەندی شار)، دیکسین کە زانکۆی کۆناکری و زۆرێک لە باڵیۆزخانەکانی لەخۆدەگرێت، ڕاتۆما، ماتام و ماتۆتۆ کە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کۆناکری هەیە.وێنۆک
## سەرچاوەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی گینێ
پۆل:بەندەرەکان و لەنگەرگاکانی گینێ
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:کۆناکری
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٠یەم
بانجول

**بانجول** (****, )، بە فەرمی **شاری بانجول** وە کە پێشووتر بە باسەرست ناسراوبوو، پایتەختی وڵاتی گامبیایە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٣ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٤١٣٬٣٩٧ کەس بووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی ئۆقیانووسی ئاتلانتیک
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی گامبیا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨١٦
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:بانجول
برازاڤیل

**برازاڤیل** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی کۆماری کۆنگۆیە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠١ ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ١٬٠١٨٬٥٤١ کەس بووە.

پۆل:برازاڤیل
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی کۆماری کۆنگۆ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٨٣
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٨٠
داکار

**داکار** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی سینیگالە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٥ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ١,٠٣٠,٥٩٤ کەس بووە.

پۆل:داکار
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سێنیگال
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٥٧
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٥یەمی پ.ز
کەیپ تاون

**کەیپ تاون** دووەم پڕدانیشتووانترین شارە لە ئەفریقای باشوور، لەپاش جۆهانیسبێرگەوە، و هەروەها شاری سەرەکی و پایتەختەی کەیپی ڕۆژئاوایە. بەهۆی ئەوەی کە ئەنجومەنی نیشتمانی وڵاتەکە لەم شارە نیشتەجێیە، بە پایتەختێکی یاسایی وڵاتەکەش دادەنرێت. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٧ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٣,٤٩٧,٠٩٧ کەس بووە.

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٦٥٢
پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی ئۆقیانووسی ئاتلانتیک
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەفریقای باشوور
پۆل:ناوەندی پارێزگاکانی ئەفریقای باشوور
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:کەیپ تاون
فریتاون

**فری‌تاون** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی سیەرالیۆنە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ١.٢ ملیۆن کەس بووە.

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سیەرالیۆن
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٧٩٢
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:فریتاون
جیبووتی (شار)

**جیبووتی** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی جیبووتییە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٥٦٧٬٠٠٠ کەس بووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:جیبووتی (شار)
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی جیبووتی
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٨٨
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
ھەراری

**ھەرارێ** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی زیمبابوییە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٦ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە 	١,٦٠٠,٠٠٠ کەس بووە.

هەرارێ گەورەترین و گرنگترین ناوەندی دارایی و بازرگانی و پەیوەندییەکانی زیمبابۆیە، هەروەها ناوەندێکی بازرگانییە بۆ توتن، گەنمەشامی، لۆکە، و میوەی لیمۆ.  کاڵا دروستکراوەکان بریتین لە قوماش و پۆڵا و ماددە کیمیاییەکان و زێڕیش لەو ناوچەیەدا دەردەهێنرێت.  دەوڵەمەندترین گەڕەکەکان لە باکوورن.  زانکۆی زیمبابۆی کە کۆنترین زانکۆی وڵاتەکەیە (لە ساڵی ١٩٥٢ دامەزراوە) لە ماونت پلێزانت دایە کە نزیکەی ە باکووری ناوەندی شارەوە دوورە.  یاریگای سەرەکی وڵاتی تێست کریکیت، یانەی وەرزشی هەرارێ لە شارەکەدایە.  داینامۆس ئێف سی.  لە هەرارێ سەرکەوتووترین تیپی تۆپی پێی کۆمەڵە زیمبابۆیە.
## سه‌ر‌چاوه‌کان

## سەرچاوەکان

پۆل:ھەراری
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٩٠
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی زیمبابوی
پۆل:پارێزگاکانی زیمبابوی
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:زیمبابوی
دۆدۆما

**دۆدۆما** پایتەختی وڵاتی تانزانیایە کە لە ناوچەی دۆدۆما ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٢ ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ٣٢٤٬٣٤٧ کەس بووە.

## جوگرافیا
شارۆچکەکە دەکەوێتە ناوەندی وڵات و ٤٥٣ کیلۆمەتر (٢٨١ میل) لە ڕۆژاوای پایتەختی پێشوو لە دار سەلام و ٤٤١ کیلۆمەتر (٢٧٤ میل) لە باشووری ئاروشا کە بارەگای کۆمەڵگەی ڕۆژھەڵاتی ئەفریقایە دوورە. ٢٥٩ کیلۆمەتر (١٦١ میل) لە باکووری ئیرینگاوە لە ڕێگەی متێراوە دوورە. ھەروەھا ٢٦٠ کیلۆمەتر (١٦٠ میل) لە ڕۆژاوای مۆرۆگۆرۆ دوورە. ڕووبەرەکەی ٢٦٦٩ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە (١٠٣١ میل چوارگۆشە) کە ٦٢٥ کیلۆمەتر چوارگۆشەی (٢٤١ میل چوارگۆشە) شارستانییە.

## مێژوو
وێنۆک|دۆدۆما لە ساڵی ١٩١٢.
دۆدۆما لە ساڵی ١٩١٠ دامەزراوە واکاتی و ئوکۆلۆنی و جێرمانی کاما کیتۆ کوێنێ ڕێلی یا کاتی پێنێ کارهانا یا ڕێلی.  تانگو ساڵ ١٩١٢ بێوێتا ماکاو ماکو یا مکۆا و دۆدۆما و D.O.A. 

مواکا ١٩١٣ دۆدۆما ئیکولا نا پۆستا، سیمو، هۆتێلی نا ماکولا ٢٦ (مۆجا یا مزونگو، مینگەنۆ یا واهیندی نا وارابو).  کیکۆسی چا پۆلیس کیلیکووا نا ئەسکاری 59.

دۆدۆما ئیمێندەلا کوا مجی مدۆگۆ مپاکا کودێنبێگا کوا مجی مکو.  ئازیمیۆ هیلی لیلیلێتا بیناسازی و ماوفیسی ساریجایا یا سێلیمانی.

کوا هۆکار;ساکوبا نی یا کوامبا ساسابو و سێمیلیوا نا واناسیاسا والیۆ وێنگی هاوکوپێندا کیواوا کاتیکای جیجی حەلیسی نا کوهامیا مجی ئوموا نی مبالی سانا نا ساریوا والیۆیازۆیا.  پیا سەهلۆه یا فینانالیا یالیسایدییە کوتانگاس نیا یا یا کوهامیا لاکینی کوباکی پالێپالێ.

هالی هالی بونگە کیوالێ لیناکوتانا دۆدۆما لاکینی ماکاو یا کیکازی یا سێلیکانی یا تانزانیا یالیباکی دارئێس سەلام پامۆجا نا ئیکولو یا ڕایس هادی ساڵ 2016. ندیپۆ کوا ئەمری یا ڕایس مپیا، جۆن ماگوفولی، کێکهی کوبوا یا ئۆفیسی زا ویزارا زیمێپێلووا دۆدۆما.  ئۆفیسی نیگی زیمێجێنگوا کاتیکای کاتا یا متومبا، نزیکەی ٣٠ کم.

## سەرچاوەکان

## ئەمانەش ببینە
* زانکۆی دۆدۆما

پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:دۆدۆما
پۆل:پایتەختە داڕێژراوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٠٧
پۆل:تانزانیا
ھەرگیسا

**ھەرگیسا** دوھەمین شاری گەورەی سۆمالیلاندە. ئەم شارە پایتەختی سۆمالیلاندە کە بە کردەوە کۆمارێکی سەربەخۆیە و لە ئاستی نێونەتەوەییدا وەک بەشێک لە خاکی سۆمالیا دەناسرێ. بە پێی سەرژمێرییەکان، ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ١,٣٠٠,٠٠٠ کەس بووە.

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیای ئینگلیسی

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سۆماڵیا
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
جووبا

**جوبا** پایتەختی کۆماری باشووری سوودانە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٦ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٢٥٠,٠٠٠ کەس بووە.
thumb|پردی جوبا

پۆل:جووبا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٢٢
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
جەیمستاون

**جەیمستاون** پایتەختی مەڵبەندی ئەوپەڕ زەریاکانی بریتانیایە لە باشووری ئۆقیانووسی ئاتلانتیک کە لە دوورگەی سەینت ھێلێنانا ھەڵکەوتووە. ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە لە ساڵی ٢٠٠٨دا ٧١٤ کەس بووە کە لە چاو ساڵی ١٩٩٨ کە ٨٨٤ کەس بووە ژمارەی دانیشتوانەکەی که‌م بووه‌ته‌وه‌.

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیای ئینگلیزی

پۆل:پایتەختەکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٦٥٩
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
کامپالا

**کامپالا** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی ئوگاندایە کە لە کەنار زرێچەی ڤیکتۆریا ھەڵکەوتووە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ١,٦٥٩,٦٠٠ کەس بووە.

پۆل:کامپالا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئووگاندا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی زەریاچەی ڤیکتۆریا
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
کیگالی

**کیگالی** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی ڕواندایە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە 	٩٦٥,٣٩٨ کەس بووە.

پۆل:کیگالی
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٠٧
پۆل:پارێزگاکانی ڕواندا
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
لیبرێڤیل

**لیبرێڤیل** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی گابۆنە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٥ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە 	٥٧٨,١٥٦ کەس بووە.

پۆل:گابۆن
پۆل:لیبرێڤیل
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی گابۆن
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٤٨
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
کینشاسا

**کینشاسا** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆیە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ١٠٬٠٧٦٬٠٩٩ کەس بووە.

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:کینشاسا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٨١
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
لیلۆنگوێ

**لیلۆنگوێ** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی مالاوییە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە 	٩٠٢,٣٨٨ کەس بووە.

پۆل:لیلۆنگوێ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی مالاوی
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٠٦
لۆبامبا

**لۆبامبا** پایتەختی نەریتخوازی و پاڕڵمانی وڵاتی سوازیلاندە. بە پێی سەرژمێرییەکان ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٥,٨٠٠ کەس بووە.

پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
مالابۆ

**مالابۆ** دووەم گەورەترین شاری وڵاتی گینێی ئیستوایییە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٨ ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ٢٩٧٬٠٠٠ کەس بووە. سیوداد دێ لاپاز لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ بە فەرمی وەک پایتەختی گینێی ئیستوایی ناسێندرا لە جێگەی مالابۆ.

## سەرچاوەکان

پۆل:داگیرگەکانی شانشینی یەکگرتوو
پۆل:مالابۆ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی گینێی ئیستوایی
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٢٧
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:پایتەختە پێشووەکان
لۆمێ

**لۆمێ** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی تۆگۆیە. بە پێی سەرژمێرییەکان ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٧٣٧,٧٥١ کەس بووە.

پۆل:لۆمێ
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٨یەم
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
لواندا

**لواندا** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی ئەنگۆلایە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٧ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٤,٧٩٩,٤٣٢ کەس بووە.

پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی ئەنگۆلا
پۆل:ناوەندی پارێزگاکانی ئەنگۆلا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٥٧٥
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:لواندا
مامۆدزۆ

**مامۆدزۆ** پایتەختی مایۆتە. ئەم شارە مەڵبەندی ئەوپەڕ زەریاکانی فەڕانسەیە.

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی مایۆت
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:پارێزگاکانی فەڕەنسا
ماپوتۆ

**ماپوتۆ** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی مۆزامبیکە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٦ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ١,٢٤٤,٢٢٧ کەس بووە.

پۆل:ماپوتۆ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی مۆزامبیک
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەفریقا
پۆل:پارێزگاکانی مۆزامبیک
پۆل:ناوەندی پارێزگاکانی مۆزامبیک
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٧٦
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٧٨١
مبابانێ

**مبابانێ** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی ئێسواتینییە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٣ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٩٥,٠٠٠ کەس بووە.

پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٠٢
ماسێرو

**ماسێرو** پایتەختی وڵاتی لیسۆتۆیە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٦ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٢٢٧,٨٨٠ کەس بووە.

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی لیسۆتۆ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٦٩
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:ماسێرو
مۆگادیشۆ

**مۆگادیشۆ** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی سۆمالیایە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٢١ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٢,٣٨٨,٠٠٠ کەس بووە.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئۆقیانووسی ھیند
پۆل:مۆگادیشوو
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سۆماڵیا
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ١ەم
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:شارەکانی سۆماڵ
مۆرۆنی

**مۆرۆنی** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی دوورگەکانی قەمەرە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٣ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٦٠,٢٠٠ کەس بووە.

پۆل:مۆرۆنی، دوورگەکانی قەمەر
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
نجامێنا

**نجامێنا** پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی چادە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٩٩٣,٤٩٢ کەس بووە.

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی چاد
پۆل:ھەرێمەکانی چاد
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٠٠
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
نواکشۆت

**نواکشۆت** پایتەخت و گەورەترین شاری مۆریتانیایە، بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٣ ژمارەی دانیشتووانی ٩٨٥٬٠٠٠ کەس بووە کە دەکاتە ڕێژەی ٪‏٢٧ ھەموو دانیشتووانی مۆریتانیا. لە ساڵی ١٩٥٧ بۆیەکەمجار ناوچەی کەناراوییەکانی نواکشۆت ھەڵبژێردرا بۆ دروستکردنی شارێک تا ببێتە پایتەخت. بە گەورەترین شاری ھەموو ناوچەی بیابانی گەورە دادەنرێت و ناوەندێکی گرنگی کارگێری و ئابووری مۆریتانیایە. کەوتووەتە سەرھێلی ١٨ و ٦ ی باکوور، ١٥ و ٥٧ خۆڕئاوا. ھەریەک لە موختار وەلەد دادا (یەکەم سەرۆکی مۆریتانیا) وسەرۆکی ئەوکاتی فەڕەنسا شارڵ دیگڵ بەردی بناغەی شارەکەیان داڕشت لە ٥مارچی ١٩٥٨ و بڕیاریاندا ناوچەکە لە گوندێکی بچووکەوە بیکەن بە شارێکی مەزن و گرنگ، ناوچەی نەواکشۆت ناوچەیەکی وشکی بیابانی چۆڵەوان بوو بەدەست کەمی ئاوی خواردنەوە دەیناڵاند، بەڵام لە ماوەی تەنھا سێ ساڵ گۆڕانکاری بەرچاوی بەخۆوە بینی.

## مێژوو
کۆنترین شوێنەواری مێژوویی کە دۆزرابێتەوە لەناوچەکە شوێنەواری کۆمەڵە مرۆڤێکی ڕەشپێستی ئەفریقایین کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە سەردەمی بەردین. ھۆزە ئەفەریقایییەکان ھەر لەکۆنەوە لە کەناراوەکانی خۆڕھەڵاتی نیشتەجێ بووینە و توانیویانە گوندێک دروستبکەن بەناوی «ئیمراگن» بەڵام سەرچاوەی مێژوویی تر ھەیە کە ئاماژە بەوە دەکەن ئەمازیغییەکان کۆنترین مرۆڤی نیشتەجێی ناوچەکەن.

### مێژووی دێرین
لە ھەزارەی یەکەمی پێش زایین ھۆزە خێلەکییەکان لە باکووری ئەفریقیاوە کۆچیان کردەوە بۆ ناوچەکە، ئەم ھۆزانە حوشتر و کەلوپەلەکانیان لەگەڵ خۆیان ھێنا و دامەزراون لەناوچەکە و توانیویانە ھەژموونیان بەسەر ڕەشت پێستەکانی ئەفریقیا زیادبکەن. دوای سەدەیەک لە نیشتەجێ بوونیان توانیویانە دەست بەسەر ڕێگا بازرگانییەکانی ناوچەکەدا بگرن.

### ھاتنی ئیسلام
لەسەرەتای سەدەی سێزدەھەم ھۆزە عەرەبییەکان ڕوویان لەناوچەکە کرد. لەسەدەی شازدەھەم ھۆزەکانی بەنی حەسەن دەستیان بەسەر تەواوی ناوچەکەدا گرت.

### چاخەکانی ناوەڕاست
نواکشۆت بەشێک بووە میرنشینی تەرارزە، کە میرنشینێکی بچووک بوون پشتیان دەبەست بە ماسی گری و ڕاوشکاری.
وێنۆک|200x200پیکسڵ|دیمەنێکی کەشی نواکشۆت

### کەشوھەوا

ناوەڕاست|وێنۆک|570x570پیکسڵ|'''کۆمەڵە ترومبێلێک لە نواکشۆت.'''
وێنۆک|بازاڕێکی میللی.
وێنۆک|باڵاخانەیەکی نیشتەجێبوون لە نواکشۆت.


پەڕگە:Nkttst3.jpg|شەقامێک لە نواکشۆت
پەڕگە:Nkttroad.jpg|ھێلی خێرای ژمارە یەک لەدەروازەی نواکشۆت.


وێنۆک|یاریگای نواکشۆت.


پەڕگە:Nkttauberge.jpg|کۆمەڵگەیەکی گەشتیاری لەسەر کەناراوەکانی نواکشۆت.
پەڕگە:Nkttbeach.jpg|کەناراوەکانی نواکشۆت
پەڕگە:Nkttnovotel.jpg|میوانخانەی نۆڤۆتێل لە نواکشۆت.


*  مدرید، إسبانیا
*  توسن، أریزونا، الولایات المتحدة الإمریکیة
*  لانزھو، الصین
*  عمان، الأردن (١٩٩٩)

## سەرچاوەکان

## کتێبنامە

;بە ئینگلیزی
*  
* 
* 
*  (Photos of Nouakchott)
* 

;بە فەرەنسی
* 
*  
*  
*  
* 
*  
* 

## بەستەرە دەرەکییەکان

پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی مۆریتانیا
پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:نواکشۆت
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٦٥٩
واگادووگوو

**ئۆئاگادۆگۆ** پایتەختی وڵاتی بورکینافاسۆیە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٣ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ١,٤٧٥,٢٢٣ کەس بووە.

پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١١یەم
ئەتلەتیک بیلباو

**ئەتلەتیک بیلباو** یەکێک لە یانەکانی تۆپی پێی ئیسپانیایە، بنکەی ئەم یانەیە دەکەوێتە ھەرێمی باسک لە شاری بلباو.

## دەستکەوتەکان
* خولی تۆپی پێی ئیسپانیا، ٨ جار
* شای ئیسپانیا، ٢٣ جار
* جامی بچووکراوە بۆ یانەکانی جیھان، ١ جار

## سەرچاوەکان
*ماڵپەڕی سەرەکی یانەی ئەتلەتیکۆ بیلباو

پۆل:یانەکانی لا لیگا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ئیسپانیا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٨٩٨
پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٩٨ لە ئیسپانیا
ئەتلەتیکۆ مەدرید

**ئەتلەتیکۆ مەدرید**() یەکێک لە یانەکانی پیشەگەری تۆپی پێی ئیسپانیایە، بنکە و شوێنی یاریگای یانەکە دەکەوێتە شاری مەدرید، ئەم یانەیە بەشدارە لە خولی تۆپی پێی ئیسپانیا ناسراو بە لالیگا. یانەکە لە ڕۆژی ٢٦ نیسانی ١٩٠٣ لەلایەن سێ خوێندکاری باسکی کە لە مەدرید دەژیان دامەزرا. یاریگای مێترۆپۆلیتانۆ یاریگای تایبەتی یانەکەیە کە شوێنی ٦٨،٤٥٦ هاندەر دەبێتەوە.

لە ڕوانگەی بەدەستهێنانی نازناوەکانی لالیگا، ئەتلەنتیکۆ ناوی لە سێیەم یانە دێت لە دوای یانەکانی ڕیاڵ مەدرید و بارسێلۆنا. یانەکە بووەتە براوەی دە جار خوولی یانەکانی ئیسپانیا. لە ساڵی ١٩٩٦، یانەکە خوول و جامی شای ئیسپانیای بەیەکەوە بردەوە. یانەکە دە جار بۆتە پاڵەوانی جامی شای ئیسپانیا و دوو جاریش جامی سووپەری ئیسپانیای بەدەستهێناوە. لە ساڵانی، ١٩٧٤، ٢٠١٤ و ٢٠١٦ یانەکە پلەی دووەمی لە چامپیۆنز لیگ بەدەستهێناوە. لە ساڵانی ٢٠١٠، ٢٠١٢ و ٢٠١٨ یانەکە بووەتە پاڵەوانی خولی ئەورووپا هەروەها لەساڵانی ٢٠١٠، ٢٠١٢ و ٢٠١٨ بووەتە پاڵەوانی جامی سووپەری ئەورووپا.

درێسی یانەکە لە سوور و سپی هێڵدار پێکدێت هەروەها بە شۆرتێکی شینەوە، لەگەڵ گۆرەوییەکی شین و سوور، ئەم ڕەنگی درێسە لەوەتەی ساڵی ١٩١١ بەم شێوەیە ماوەتەوە. لەوەتەی ساڵی ٢٠٠٣، فلیپی شەشەمی ئیسپانیا بەشێوەی فەخری/شانازی کراوەتە سەرۆکی یانەکە.

ئەتلەنتیکۆ مەدرید پێشتر خاوەندارییەتی هاوبەشی لە یانەی ئەتلەنتیکۆ دی کالکەتای دەکرد لە هیندستان، ئەو یانەیە لە خوولی سووپەری هیندی یارییان دەکرد و دووجار بوونە پاڵەوانی خوولەکە. دواتر لە ساڵی ٢٠١٧، ئەتلەنتیکۆ مەدریدی ئیسپانی لە پشتگیریکردن و خاوەندارییەتی هاوبەشی یانەکە کشایەوە.

## مێژوو
ە ڕۆژی ٢٦ نیسانی ١٩٠٣ لەلایەن سێ خوێندکاری باسکی کە لە مەدرید دەژیان دامەزرا. بیرۆکەی دامەزراندنی یانەکە لەوە سەری هەڵدا، کە ئەو سێ خوێندکارە ئەو یانە نوێییان بە جێگرەوەی یانەی منداڵییان ئەتلەنتیکۆ بیلباو دەهاتە پێش چاو. پێشتر دامەزرێنەرەکان یانەکە، تەنیا یاری کۆتایی جامی شای ئیسپانیای ١٩٠٣ بەچاوی خۆیان بینی بوو.

## دەستکەوتەکان
### جامە ناوخۆییەکان
* جامی ئیسپانیا دە جار: ١٩٣٩–٤٠, ١٩٤٠–٤١, ١٩٤٩–٥٠, ١٩٥٠–٥١, ١٩٦٥–٦٦, ١٩٦٩–٧٠, ١٩٧٢–٧٣, ١٩٧٦–٧٧, ١٩٩٥–٩٦, ٢٠١٣–١٤
* جامی ئیسپانیا پلە دوو یەک جار: ٢٠٠١–٠٢
* جامی شای ئیسپانیا دە جار: ١٩٥٩–٦٠, ١٩٦٠–٦١, ١٩٦٤–٦٥, ١٩٧١–٧٢, ١٩٧٥–٧٦, ١٩٨٤–٨٥, ١٩٩٠–٩١, ١٩٩١–٩٢, ١٩٩٥–٩٦, ٢٠١٢–١٣
* جامی سووپەری ئیسپانی دوو جار: ١٩٨٥, ٢٠١٤
* جامی پاڵەوانەکانی ئیسپانیا (یاری نێوان ئەتلەتیکۆ مەدرید و ئیسپانیۆل) یەک جار: ١٩٤٠–٤١
* جامی سەرۆک یەک جار: ١٩٤٧
* جامی ئێڤا دوارت یەک جار: ١٩٥١
* جامی کۆپا دی لا لیگا دوو جار: ١٩٨٤, ١٩٨٥

### جامە ئەوڕووپییەکان
جامی پاڵەوانەکانی یوفا یەک جار: ١٩٦١–٦٢

جامی یۆرۆپا لیگ سێ جار: ٢٠٠٩–١٠, ٢٠١١–١٢, ٢٠١٧–١٨

جامی سووپەری یوفا سێ جار: ٢٠١٠, ٢٠١٢, ٢٠١٨

جامی کیشوەرەکان یەک جار: ١٩٧٤

## سەرچاوەکان

پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠٣ لە ئیسپانیا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٠٣
پۆل:ئەتلەتیکۆ مەدرید
پۆل:یانەکانی لا لیگا
ڕیال بێتیس

**ڕیال بێتیس بالۆمپیێ**، ناسراوە بە **ڕیال بێتیس** () یانیش تەنیا **بێتیس**، یانەیەکی تۆپی پێی شاری سێڤیلیای وڵاتی ئیسپانیایە. ئەم یانەیە لە ساڵی ١٩٠٧ دامەزراوە و ئێستا لە خولی لا لیگای ئیسپانی یاریی دەکات.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* Official website 
* Real Betis at La Liga 
* Real Betis at UEFA 

پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠٧ لە ئیسپانیا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٠٧
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ئیسپانیا
پۆل:یانەکانی لا لیگا
پۆل:ڕێکخراوەکان بە پشتگیری پاشاییەتی بنکەیان دەکەوێتە ئیسپانیا
یانەی تۆپی پێی ئێسپانیۆل

**ئیسپانیۆل** (بە کاتالۆنیایی:Reial Club Deportiu Espanyol de Barcelona) یانەی تۆپی پێی شاری بەرشەلۆنەی وڵاتی ئیسپانیایە. ئەم یانەیە لە ساڵی ١٩٠٠ دامەزراوە و ئێستا لە خولی لالیگای ئیسپانیا یاری دەکا.

پۆل:یانەکانی لا لیگا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی بەرشەلۆنا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی کەتەلۆنیا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ئیسپانیا
پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٠٠
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠٠ لە ئیسپانیا
پۆل:ڕێکخراوەکان بە پشتگیری پاشاییەتی بنکەیان دەکەوێتە ئیسپانیا