سیمین دانیشوەر

**سیمین دانشوەر** (؛ لەدایکبووی ١٨ی ئازاری ٢٠١١) نووسەر و وەرگێڕێکی ئێرانی بوو. یەکەم ژنی ئێرانی بوو کە بە شێوەیەکی پیشەیی چیرۆکی بە زمانی فارسی نووسی. گرنگترین بەرھەمی ڕۆمانی *سۆشۆنە* کە نۆسینی سادەی ھەیە و بۆ ١٧ زمان وەرگێڕدراوە. *سووشۆن* بە یەکێک لە بەرھەمە خەیاڵییە پڕفرۆشەکانی ئێران دادەنرێت. دانشوەر لەگەڵ ھاوسەرەکەی جەلال ئەلئەحمەد ئەندامی کۆمەڵەی نووسەرانی ئێران بووە و لە یەکەم ھەڵبژاردن (نیسانی ١٩٦٨) وەک سەرۆکی کۆمەڵەی نووسەرانی ئێران ھەڵبژێردرا. وەک ڕێزلێنانێک بۆ خزمەتەکانی، بیرەوەرییەک بە ناوی *سیرۆ سیمین، بیرەوەرییەکانی دکتۆر سیمین دانشوەر* لە ساڵی ٢٠١٦ لەلایەن شاھین ئاریمنێشەوە بڵاوکرایەوە.

## ژیاننامە
### منداڵی و گەنجی
وێنۆک|308x308پیکسڵ|منداڵی سیمین
سیمین دانشڤار لە ٨ی ئایاری ساڵی ١٩٢١ لە شاری شیراز لەدایکبووە. منداڵی سێیەمی محەممەد عەلی دانشوەر (پزیشک) و قەمەر ئەلسوڵتان حکمەت (بەڕێوەبەری قوتابخانەیەکی ھونەری کچان، نیگارکێش؛ ئامۆزای عەلی ئەسغەر حکمەت و سەردار فاخر حکمەت) بووە. سێ برای بە ناوەکانی مەنوچێھر، ھۆشەنگ و خوسرۆ و دوو خوشکی بە ناوەکانی ھۆما و ڤیکتۆریا ھەبووە. قوتابخانەی سەرەتایی لە قوتابخانەی ئینگلیزی مێھراین تەواو کردووە. ھەر لە منداڵییەوە ئاشنای شیعرەکانی حافز و سەعدی و بەرھەمی نووسەرانی ئەدەبی کلاسیکی ئێرانی وەک ناسر خوسرەو و بەیحەقی بووە. لە کتێبخانەی باوکیدا بەرھەمی ھەردوو نووسەری ئێرانی و ھاوچەرخ ھەبوون. دوو کتێبفرۆشی مەرافەت و ئەحمەدی کە لە کتێبفرۆشە بەناوبانگەکانی شیراز بوون، ھاوڕێیەتی باوکی بوون و کتێبە تازە چاپکراوەکانیان بە دیاری دەدا. سیمین خولیایەکی زۆری بۆ خوێندنەوە ھەبوو و شارەزای زمانی ئینگلیزی بوو. بەم شێوەیە ھەر زوو ئاشنا بوو بە ئەدەبیاتی جیھانی. خوێندنی ئامادەیی لە ھەمان قوتابخانەی مێھرەین تەواو کردووە. لە ساڵی ١٩٣٧ یەکەم بابەتی خۆی بە ناوی *"زستان وەک ژیانی ئێمە نییە"* لە بڵاوکراوەیەکی ناوخۆییدا بڵاوکردەوە. بووە یەکەم خوێندکاری ھەموو وڵات لە تاقیکردنەوەی کۆتایی دبلۆم. ساڵی ١٩٣٨ لەگەڵ ھۆما و مەنوچێھر ھاتووەتە تاران. ھۆما پزیشکی خوێندووە، مانوچێھر لە شوێنەوارناسی خوێندووە. سیمین ماوەیەک لە بەشەناوخۆیی ئەمریکی لە تاران ژیاوە و زمانی ئینگلیزی خوێندووە. دواتر لە فاکەڵتی ئەدەبی زانکۆی تاران زمان و ئەدەبیاتی فارسی خوێندووە.

سیمین دانشوەر تەمەنی ٢٠ ساڵ بوو، کاتێک باوکی محەممەد عەلی دانشوەر کۆچی دوایی کرد. دوای مردنی باوکی، دایکی بەھەمان شێوە ھاتە تاران و لە شەقامی ئێرانشار نیشتەجێ بوو. ھەرچەندە ھیچ کێشەیەکی داراییان نەبوو، بەڵام سیمین بڕیاریدا کار بکات. لە ساڵی ١٩٤١ وەک جێگری بەڕێوەبەری بەشی ڕیکلامی بیانی لە ڕادیۆی تاران دامەزرا. عەلی ئەکبەر کسمای و ئەحمەد شاملوو لە ھاوکارەکانی لە ڕادیۆدا بوون. دوای دوو ساڵ و لە ساڵی ١٩٤٣ دەستی لە ڕادیۆ کێشایەوە و لە ڕۆژنامەی ئێران دەستی بە کارکردن کرد. لەم کاتەوە بە ناوی ساختەی **شیرازی بەینام** وتار بۆ بڵاوکراوە جۆراوجۆرەکان دەنووسێت و وەریگێڕاوە. مۆرتیزا کەیڤان ھانی دا کە چیرۆکە پەرشوبڵاوەکانی کۆبکاتەوە و بڵاوی بکاتەوە. ساڵی ١٩٤٨ یەکەم کتێبی خۆی بە ناوی *عەتاش خامش* (١٦ کورتە چیرۆکی لەخۆگرتووە) بڵاوکردەوە. *ئاتاش کیشام* یەکەم کۆمەڵە چیرۆکە کە نووسەرێکی ئێرانی چاپی کردووە. چیرۆکەکانی ئەم کۆمەڵەیە بە چەندین پێداچوونەوەی نەرێنی پێشوازییان لێکرا. دوای ساڵێک بڕوانامەی دکتۆرای لە ئەدەبیاتی فارسیدا بەدەستھێنا و دوای ساڵێک ھاوسەرگیری لەگەڵ جەلال ئەلئەحمەد، نووسەر و چالاکوانی کۆمەڵایەتی بەناوبانگی ئەو ساڵانە کرد.

## سەرچاوەکان

پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە
پۆل:خەڵکی شیراز
پۆل:دەرچووانی زانکۆی تاران
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١
پۆل:مردووانی ٢٠١٢
پۆل:نووسەرانی ژنی ئێرانی
پۆل:نووسەرانی ژنی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:نووسەرانی ژنی سەدەی ٢١ەم
پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
پۆل:وەرگێڕە ئێرانییەکان
پۆل:وەرگێڕەکانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی سەدەی ٢٠ەم
پۆل:ڕۆماننووسانی ئێرانی