پشکنەری مانگەکانی بارام

**کەشتی ئاسمانی گەڕانی مانگەکانی ھەسارەی بارامی** (بە ئینگلیزی: Martian Moons Exploration) کورتکراوەی (mmx) گووزارشت لە کەشتیەکی ئاسمانی دەکا لە گەردووندا کە لە ساڵی ٢٠١٥ لەلایەن ووڵاتی یابانەوە بڕیاری دروستکردنی درا.

## زانیاری گشتی لەسەر کەشتیەکە
ئەو کەشتیە ئاسمانیە لەلایەن دەزگای بۆشاییی ژاپۆنەوە دروست دەکرێ و سەرپەرشتی دەکرێ، ئەو دەزگایە لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٥ رایگەیاند کە دەستدەکەن بە دروستکردنی ئامێرەکی تایبەت بە مانگەکانی بارام و ھەسارەی بارام وە پاشی لێکۆڵینەوە کەشتیە ئاسمانیەکە بگەرێتەوە سەر ھەسارەی زەوی، ھەروەھا بەرپرسەکانی دەزگاکە و بەرپرسانی یابانی لە ١٩ی شووباتی ٢٠٢٠ رەزامەندیان لەسەر جێبەجێکردنی ئەو کەشتیە ئاسمانیە دەربری.

### ھەنگاوەکان
ئەو کەشتیە ئاسمانیە سەرەتا لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ دەنێردرێتە دەرێی زەوی، یەکەمین گەڕانی زانستی ئەو کەشتیە چوونە ناو خوولگەی ھەسارەی بارامە پاشی لێکۆڵینەوە لەسەر ژینگە و کەشوھەوای بارام. ھەسارەکە بەجێدەھێڵێت و بەرەو مانگی فۆبۆس بەرێدەکەوی، لەوێ جارەک یاخوود ٢ جار ھەوڵ دەدا پێکھاتەکەی ھەڵبگرێ وەک: لم بیخاتە ناو تاقیگە تایبەتەکی بە ھۆکاری دەمانچەیەکی ھەوایی سادە، دواتر کەشتیەکە دەنێردرێتە سەر مانگی دیمۆس پێش ئەوەی بگەرێندرێتەوە سەر ھەسارەی زەوی و لەوێش لێکۆڵینەوە دەربارەی مانگەکە دەکا و دواتر لە تەممووزی ٢٠٢٩ دەگەرێندرێتەوە لۆ سەر زەوی.

### یەکە تایبەتاکنی کەشتیەکە
ئەو کەشتیە ئاسمانیە دروستدەکرێ لە سێ یەکە:
* یەکەی دەرچوون: ئەو بەشەی کەشتیەکە پێکدێ لە دەرچوون لە زەوی و کێشی تەواوی ئامێرەکانی ئەو بەشە دەگاتە (١٠٨٠٠ کیلۆگرام)
* یەکەی گەڕان و دۆزینەوە: ئەو بەشەی کەشتیەکە ئاسمێرە تایبەتەکانی کەشتیەکەی لەسەرە و پێوسیتە ئەو ئامێرانە دواتر بگەرێنەوە سەر زەوی ئەوانیش کێشی تەواوی ئامێرەکان دەگات (١٥٠ کیلۆگرام)
* یەکەی گەڕانەوە: ئەوەش پێکدێ لەو ئامێر و مووشک و وزەی خۆری بۆشاییانەی کە ئامێرەکە دەگەرێنەوە سەر ھەسارەی زەوی ئەوەش کۆی کێشی ئامێرەکانی دەگاتە (١٠٥٠ کیلۆگرام)

## ھاوکاریە نێودەوڵەتیەکان
ئەو کەشتیە ئاسمانیە لەلایەن وڵاتی یابان و دەزگای بۆشاییی ژاپۆنەوە دروستدەکرێ، بەڵام ھەر یەک لە ئاژانسی فرینناسی نیشتیمانی ئەمریکا ناسا و ناوەندی نیشتمانی بۆ لێکۆڵینەوەی بۆشایی وڵاتی فەرەنسا بەژدار لە یارەمتیدانی ئەو کەشتیە دەکەن.
* وڵاتی ئەمریکا :بە ئامێری شەبەنگی تیشکی گاما و تیشکی نیۆترۆن بەژداری دەکا
* وڵاتی فەرەنسا: بە ئامێری تیشکی ژیر سۆر بەژداری دەکا
ھەروەھا فەرەنسا بەژداری دەکا بە ھێلکاری فرین و دابەزنی کەشتیەکە وە خوولانەوە ونیشتنەوە.

## ئامێرەکانی سەر کەشتیەکە
ھەڵگری ئامێرە زانستیەکان لە بەشی وڵاتی یابان و وڵاتانی نێودەوڵەتی، کاردەکەن بە ھۆکاری وزەی خۆری بۆشایی
ئامێرەکان:
* شەبەنگی تیشکی گاما و نیترۆنات لەلایەن دەزگای بۆشایی ئەمریکا ناساەوە دروستدەکرێ
* کامێرای گۆشەی فراوان (WAM)
* شەبەنگی تیشکی ژێر سۆر (MacrOmega) لەلایەن وڵاتی فەرەنساەوە پەرەی پێدەدرێ
* پێوانی تیشکی بینین کە لە ئامێری ڤیدیۆگری رەنگی (OROCHI) وەردەگیرێ
* تەلیسکۆبەکی ناوازە لۆ جیۆمۆرفۆلۆجی
* دۆزینەوەی رووناکی و لێدان **ئامێری وەک لێزەر** (LIDAR)
* ئامێری چاودێریکردنی تۆزی بارام (مەریخ) (CMDM)
* شیکردنەوەی شەبەنگی بارستایی (MSA)

## سەرچاوەکان
* ماڵپەری فەرمی ئامێری گەڕانی مانگەکانی بارامی 

## بەستەرە دەرەکییەکان
* فووجیمەوتەو، مۆسۆکی (کانوونی دووەم ١١، ٢٠١٧) گەڕانی دوو مانگەکەی مارس، لەگەڵ نموونە لە فەوبەوس " دێتەوە (پ د ف) مانگ و پەیمانگای پەیوەندی ھەیە بە ھەسارەکان. گێڕایانەوە لە ٢٠١٧-٠٣-٢٣.
*ڕاکێشانی زەوی ھەردووک زۆر بەھێز و زۆر بێھێز: دەنیشنەوە لەسەر مانگی مەریخی. جاخا :ھەواڵی ٣١ی ئابی ٢٠١٧
* جاخا پلان دادەنێ لۆ ئەوەی نمونە بینتەوە لەسەر مانگەکانی ھەسارەی بارام  ١٠ حوزەیران ٢٠١٥ – لەلایەن Japan Times Online.
* کاریگەریێکی زەبەلاح: نھێنیەکە ھی چۆن مانگی مارس چارەسەر دەکات " پێکیان ھێنا. زانست ڕۆژانە تەممووز ٤، ٢٠١٦. گێڕایانەوە ٢٠١٧-٠٣-٢٣.

پۆل:گەردوون
پۆل:نمونەی ئەرکەکانی گەڕانەوە
پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان