ڕۆڵی یەکێتیی قوتابییانی کوردستان لە ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١

**ڕۆڵی یەکێتیی قوتابییانی کوردستان لە ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١** یەکێکە لە ناسراوترین چەمکەکان کە لەنێو کۆمەڵگەی کوردیدا بەر گوێمان دەکەوێت، ھەردەم بەگرنگییەوە باسی لێوە دەکرێت و چاوی تێدەکرێت.

ساڵی ١٩٩١، ساڵی ھات بوو بۆ گەلی کورد و کوردستانیانی بەشی باشوور. ساڵی وەدەستھێنانی گەورەترین دەستکەوت بوو. جاڕدانی گەورەترین بەڵێی ئازادیی بوو. مەزنترین -نا- بوو، بەڕووی داگیرکەردا. لەو ساڵەدا، گەلی کورد لە بەشی باشوور، یەکدەست و یەکھێز و یەک ئارمانج بەرامبەر بە بەعسی فاشیست و داگیرکەر ھاتەدەست و لە نیشتمان وەدەرینا.

ڕاپەڕین مەزنترین دەستکەوتی نەتەوەیی بوو، بۆ ئەو قۆناغە، کە تێیدا کورد توانی لە سێبەریدا خۆبەڕێوەبەریی و سەرخۆبوون بەدەستبێنێ. لە ٥ی ئازاری ١٩٩١، ڕاپەڕین دژ بە حکوومەتی عێراقی و بەعسی داگیرکەر و فاشیست لە شاری ڕانیە دەستی پێکرد و لە ٢١ی ئازار، بە ڕاپەڕینی شاری کەرکووک کۆتاییی پێھات.
ڕۆژمێری ڕاپەڕین
* -٥ی ئازاری ١٩٩١ ڕاپەڕینی شاری ڕانیە
* -٦ی ئازاری ١٩٩١ ڕاپەڕینی (بازیان، چوارقوڕنە و دەشتی پشدەر)
* -٧ی ئازاری ١٩٩١ ڕاپەڕینی شاری سلێمانی
* -٨ی ئازاری ١٩٩١ ڕاپەڕینی (چەمچەماڵ، ھەڵەبجە، عەربەت، زەڕایەن، سمود، نەسر و پیرەمەگرون)
* -٩ی ئازاری ١٩٩١ ڕاپەڕینی (کۆیە، شەقڵاوە و کفری)
* -١٠ی ئازاری ١٩٩١ ڕاپەڕینی (مەسیف، ھەریر، باتاس، خەلیفان، ڕەواندز، سۆران، چۆمان، حاجی ئۆمەران، مێرگەسۆر، ئاغجەلەر، قەرەھەنجیر و تەقتەق)
* -١١ی ئازاری ١٩٩١ ڕاپەڕینی شاری ھەولێر
* -١٢ی ئازاری ١٩٩١ ڕاپەڕینی (مەخموور، جەلەولا، خانەقین، ئاکرێ و شێخان)
* -١٣ی ئازاری ١٩٩١ ڕاپەڕینی (زاخۆ، پردێ، کۆڵەجۆ و جەبارە)
* -١٤ی ئازاری ١٩٩١ ڕاپەڕینی شاری دھۆک
* -٢١ی ئازاری ١٩٩١ ڕاپەڕینی شاری کەرکووک.

## ڕۆڵی یەکێتیی قوتابییانی کوردستان لە ڕاپەڕیندا
لە مانگی شوباتی ساڵی ١٩٩١ یەکێتییەکەمان وێڕای لایەن و ڕێکخراوەکانی تر، مەزەندەی تەقینەوەیەکی گەورەی جەماوەری کرد دژی دام و دەزگا داپڵۆسێنەر و سەرکوتکەرەکانی ڕژێم و بە دەرھاویشتەیەکی بەجێی سەرجەم بارو دۆخەکەی دادەنا. ھەر بۆیە لیژنەی ڕاپەڕاندنی (یەکێتی قوتابیان و لاوانی دیموکراتی کوردستان) سێیەم کۆبوونەوەی سازدا بۆ لێکۆڵینەوە لە بارو دۆخەکە و خوێندنەوەی واقیعەکە و ئەگەری ڕووداو و گۆڕانکاری و داڕشتنی بەرنامە و پلان بۆ ھەر ڕووداو و گۆڕانکارییەک کە لە بارو دۆخەکە ڕوو بدەن و نەخشەی ھاتنەوە ناو وڵات و لە کاتی پێویستیش بۆ ناو شارەکانیش. ١

بۆ ئەو مەبەستە لە کۆبوونەوە لیژنەی ڕاپەڕاندندا، میحوەر بۆ کاری ھەڤاڵانی یەکێتیی قوتابییان و لاوانی دیموکرات دادەنرێت، لەگەڵ دەستنیشانکردنی ناوی نھێنیی بۆ کاتی پێوەندیکردن، بەم شێوەیەی خوارەوە:

ھەڤاڵان (ڕێبوار یەڵدا) بەناوی نھێنی (کۆڕەک) و (ڕەفعەت سەعید) بەناوی نھێنی (ئاوارە) و (کوردستان پیرداود) بەناوی نھێنیی (شیراز) لە مەرکەز دەمێننەوە، کە ناوی نھێنیی ناوەند (١٠٠) بووە.

میحوەرەکانیش بەم شێوەیە دابەشکرابوون:
# میحوەری ھەولێر، بەناوی نھێنیی (٢٤٢ە)، بەسەرپەرشتی ھەڤاڵ (عەبدوڵا خەلیل/ کێوەڕەش) و (عادل عەلی/ ھەورامان).
# میحوەری سلێمانی، بەناوی نھێنیی (٤٤٤س) و بەسەرپەرشتی ھەڤاڵان (حاجی عەبدوڕەحمان/ ژیاون) و (فریاد شەفیع/ جووتیار).
# میحوەری دھۆک، بەناوی نھێنیی (١٧١ د) بەسەرپەرشتی ھەڤاڵ (ئیحسان عەبدوڵا/ مەتین).
# میحوەری کەرکووک، بەناوی نھێنیی (٣٧٣ک)، بەسەرپەرشتی ھەڤاڵان (ئیبراھیم مستەفا/ خاڵحاڵان) و (دژوار فائق/دیلمان). ٢

دوای ئەوەی بڵێسەی ڕاپەڕین سەرجەم شار و شارۆچکەکانی کوردستان دەگرێتەوە و پێشمەرگە و جەماوەر یەکدەست دێنە مەیدان، ھەڤاڵانی یەکێتیی قوتابییانی کوردستان ھاوشان لەگەڵ پێشمەرگە بەھانای خەڵکی ڕاپەڕیو دەھاتن. یەکێتییەکە ھەر لەگەڵ گەیشتنیان بە شار و شارۆچکەکان وەخۆ دەرکەوتن لە ڕێکخستنی قوتابیان و لاوان و بڵاوکردنەوەی ئارک و دروشم و چاپەمەنییەکان و دانانی بارەگای سکرتارییەت و گواستنەوەی بۆ قووڵایی کوردستان.

دەتوانین ڕۆڵی یەکێتیی قوتابییان و لاوانی دیموکراتی کوردستان لە ڕاپەڕینی ئازادی کوردستاندا لەچەند خاڵێکدا پوخت بکەینەوە:
* بەشداریکردنی یەکێتییەکە وەکوو توێژی قوتابییان و لاوان و ھەمەڕەنگتربوونی ڕاپەڕینەکە.
* بەپیل وەچوونی جەماوەریی ڕاپەڕیو ھاوشانی لەگەڵ ھێزی پێشمەرگە.
* کارکردنی بە بەرنامە لەڕێگەی ھەر چوار میحوەرەکەی یەکێتییەکە، بۆ ھاندان و پاڵپشتی جەماوەریی ڕاپەڕیو.
* ھاتنەوە ناوەوەی وڵات و شار و قووڵایی شارە ئازادکراوەکان و پێداگری و دانانی بارەگا.

یەکەم بارەگای مەکتەبی سکرتارییەت

لەگەڵ ڕاپەڕین و وەدەرنانی حکوومەتی عێراقی داگیرکەر، بۆ یەکەم جار بارەگای مەکتەبی سکرتارییەت، لە ھاوینەھەواری پیرمام دانرا و ھەر لەگەڵ دانانی یەکەم پێشەنگەی پۆستەر و نیگارکێشانی کردەوە.

دوای ئازادکردنی شاری کەرکووکیش لە ٢١ی ئازاری ١٩٩١ بارەگای مەکتەبی سکرتارییەت گوێزرایەوە شاری ھەولێر و تا ئێستاش ماوەتەوە.

## سەرچاوەکان
- ڕۆڵی یەکێتی قوتابیانی کوردستان لە ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، نووسینی: پێشەوا ئیبراھیم، گۆڤاری خەباتی قوتاب