Zana ai

🇹🇯 زانا ئەی ئای (ZanaAI
زانا ئەی ئای (بە ئینگلیزی: ZanaAI) نەرمەکاڵایەکی پێشکەوتووی زیرەکی دەستکرد و بەرھەمھێنانە، کە لەلایەن FLKRDSTUDIO (فاست لێرنینگ کوردی ستۆدیۆ) لە مێرگەسۆر، ھەرێمی کوردستان پەرەی پێدراوە. ئەم سیستەمە لەلایەن ئەندازیار زانا فارووقـەوە دیزاین کراوە و ئامانجی سەرەکی دابینکردنی تواناکانی زیرەکی دەستکردی فرە-جۆرە (Multimodal) بە شێوازێک کە بەتەواوی لەگەڵ زمانی کوردی و کولتووری ناوچەکەدا گونجابێت.[1]

بەھۆی دیزاینە شووشەییەکەی (Glassmorphism) و تێکەڵبوونی قوڵ لەگەڵ بەرهەمەکانی ئەپڵ، زانا ئەی ئای بە "نەوەی نوێ"ـی تەکنەلۆژیای کوردی دادەنرێت و ھەوڵدەدات بۆشایی تەکنەلۆژی لە بواری زیرەکی دەستکرد بۆ کورد پڕ بکاتەوە.[2]

مێژوو
بیرۆکەی زانا ئەی ئای لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٢٠ـەوە دەستی پێکرد، کاتێک زانا فارووق ھەستی بە نەبوونی ئامرازێکی زیرەکی دەستکردی بەهێز کرد کە بە زمانی کوردی کار بکات. پڕۆژەکە لە ژێر چاودێری FLKRDSTUDIO گەشەی پێدرا، کە تاقیگەیەکی تەکنەلۆژییە لە مێرگەسۆر. لە ساڵی ٢٠٢٦، وەک بەرهەمێکی تەواو بڵاوکرایەوە.

تایبەتمەندییە سەرەکییەکان
کارلێکی فرە-جۆر
زانا ئەی ئای سێ ڕێگەی سەرەکی بۆ پەیوەندی پێشکەش دەکات:

دەق و شیکارکردن: توانای چارەسەرکردنی کێشەی ئاڵۆز، کۆد نووسین، و وەرگێڕانی هەیە. پشتیوانی لە هاوکێشە بیرکارییەکان دەکات.
بینین (Vision): بەکارهێنەر دەتوانێت وێنە بنێرێت و زیرەکییەکە شیکردنەوەی بۆ دەکات.
دەنگ: تایبەتمەندی گفتوگۆی دەنگی ڕاستەوخۆ بە زمانی کوردی و ئینگلیزی.
گونجاندنی کولتووری
بەرەوڕووی مۆدێلە جیهانییەکان، زانا ئەی ئای خاوەنی "بزوێنەرێکی کەسایەتی" (Persona Engine)ـیە. ئەم بزوێنەرە دڵنیایی دەدات کە وەڵامەکان بە شێوازێکی بەڕێز و گونجاو لەگەڵ دابونەریتی کۆمەڵگای کوردی دەدرێنەوە.

پلاتفۆرمەکان
iOS/iPadOS: ئەپڵیکەیشنێکی ڕەسەن (Native) کە بە Swift دروستکراوە. پشتگیری تەواو لە تایبەتمەندییەکانی ئایپاد دەکات.
وێب: ماڵپەڕێکی خێرا و کارا کە بە تەکنەلۆژیای React بنیات نراوە.
بزوێنەری زیرەکی زانا (Zana Intelligence Engine)
خاڵی جیاکەرەوەی ئەم نەرمەکاڵایە تەلارسازی مۆدێلە تایبەتەکەیەتی. بە پێچەوانەی ئەپڵیکەیشنە ئاساییەکان، زانا ئەی ئای پشت بە سیستەمێکی ڕاهێنانی تایبەت دەبەستێت:

پێشخستنی زمانی کوردی: داتاسێتێکی تایبەت لە ئەدەبیات، هەواڵ، و زمانی قسەکردنی ڕۆژانەی کوردی بەکارهێنراوە بۆ ئەوەی ئاستی تێگەیشتنی مۆدێلەکە بگاتە ئاستی مۆدێلە جیهانییەکان.
ھۆشیاری دەقی: مۆدێلەکە توانای ئەوەی هەیە وردەکارییەکانی پەیوەست بە هەرێمی کوردستان و ویستی بەکارهێنەر لەبیر بکات.
شیکاری تێکەڵ: سیستەمەکە دەتوانێت بە شێوەیەکی داینامیکی لە نێوان مۆدێلی خێرا (بۆ چات) و مۆدێلی قوڵ (بۆ کۆد و نووسین) بگۆڕێت بەپێی پێویستی بەکارهێنەر.
تەلارسازی تەکنیکی (Technical Architecture)
زانا ئەی ئای لەسەر ژێرخانێکی هەوری (Cloud Infrastructure) تەواو سەربەخۆ کار دەکات کە لەسەر سێرڤەرەکانی Alibaba Cloud میوانداری کراوە. سیستەمەکە پشت بە هیچ APIـیەکی دەرەکی نابەستێت بۆ زیرەکییە سەرەکییەکەی.

ناوەڕۆکی زیرەکییەکە لەلایەن Zana Large Model (ZLM) بەڕێوەدەبرێت، کە مۆدێلێکی گەورەی زمانە و بەتەواوی لەلایەن FLKRDSTUDIOـەوە مەشق و ڕاهێنانی پێکراوە. ئەم تەلارسازییە ڕێگە دەدات بە:

سەروەری داتا: سەرجەم پڕۆسەکان لەسەر سێرڤەری تایبەت و پارێزراو ئەنجام دەدرێن.
ڕاھێنانی تایبەتمەند: مۆدێلەکە لەسەر داتاسێتێکی کوردی دەوڵەمەند ڕاھێنراوە.
خێرایی: کۆنترۆڵی تەواو بەسەر سیستەمەکەدا هەیە بۆ دابینکردنی خێراترین وەڵام.
پاراستنی نهێنی
پاراستنی زانیاری بەکارهێنەران لە پێشینەی کارەکانی FLKRDSTUDIOـیە. زانا ئەی ئای پشت بە بەڕێوەبردنی کلیلەکان لەسەر ئامێرەکە (Local Key Management) دەبەستێت و زانیارییە ھەستیارەکانی وەک شوێن (Location) تەنها بە ڕەزامەندی بەکارهێنەر بۆ خزمەتگوزارییەکان بەکاردەهێنرێن.[4]

سەرچاوەکان
بەڵگەنامە فەرمییەکانی زانا ئەی ئای. FLKRDSTUDIO. 2026.
"هەڵکشانی تەکنەلۆژیای کوردی". گۆڤاری تەکنەلۆژیای هەولێر. ٢٠٢٦.
فارووق، زانا. "زیرەکی دەستکرد بۆ زمانە ناوخۆییەکان". ٢٠٢٦.
سیاسەتی پاراستنی نهێنی زانا ئەی ئای (٢٠٢٦).
بەستەرە دەرەکییەکان
زانا ئەی ئای لە ئەپ ستۆر
ماڵپەڕی فەرمی

Comment
⌥⌘M