Basilica del Santo Niño

Ang ****, nga nailhan usab nga **Minor Basilica of the Holy Child** o simpleng gitawag og **Santo Niño Basilica**, usa ka minor basilica nga nahimutang sa Dakbayan sa Sugbo sa Pilipinas nga gitukod niadtong 1565 nila Fray Andrés de Urdaneta ug Fray Diego de Herrera. Kini mao ang labing karaan nga Simbahang Katoliko Romano sa nasod, nga giingong gitukod sa dapit diin nakit-an ang imahe sa Santo Niño de Cebú atol sa ekspedisyon ni Miguel López de Legazpi.

Kini nga imahe sa Bata nga si Hesus mao ra usab ang gihatag ni Ferdinand Magellan sa pangulo nga asawa ni Rajah Humabon sa okasyon sa ilang royal Baptism sa Roman Catholicismniadtong Abril 14, 1521. Ang imahe nakit-an ni usa ka sundalo nga nagngangalan og Juan de Camuz kap-atan ka tuig ang milabay, nga gipreserbar sa usa ka kahoy nga kahon, human gibungkag ni Legazpi ang usa ka lokal nga baryo.  Sa dihang si Pope Paul VI gihimo ang simbahan nga basilica niadtong 1965, iyang gideklarar kini nga "ang simbolo sa pagkahimugso ug pagtubo sa Kristiyanismo sa Pilipinas."

Ang kasamtangang building natapos niadtong 1740 ug gideklarar sa Banal nga See nga "Inahan ug Ulo sa Tanan nga mga Simbahan sa Pilipinas." Kini anaa sa hurisdiksyon sa Arkidiyosesis sa Sugbo ug sa Augustinian Province of Santo Niño de Cebu.

## Kasaysayan

Ang simbahan sa Santo Niño (nga orihinal nga gitawag nga San Agustin Church) gitukod ni Fray Andrés de Urdaneta, O.S.A. niadtong Abril 28, 1565, ang adlaw nga nakit-an ang imahe sa Santo Niño sa usa ka partially nga nasunog nga kubo. Pagkahuman sa pagdiskubre balik sa imahe niadtong Mayo 8, 1565, si Miguel Lopez de Legazpi nagsugod sa pagtukod sa unang Spanish nga pamuyo sa Pilipinas. Ang monasteryo sa Santo Niño sa Hesus pagkahuman gitukod sa dapit sa balay diin nakit-an ang imahe sa Santo Niño.

Ang unang simbahan nga gitukod sa dapit diin ang imahe sa Banal nga Bata nakit-an gisunog niadtong Nobyembre 1, 1566. Giingon nga kini gitukod ni Fr. Diego de Herrera gamit ang kahoy ug nipa. Si Fray Pedro Torres, O.S.A. nagsugod sa pagtukod sa usa ka bag-ong simbahan niadtong 1605. Nahuman kini niadtong 1626 apan gisunog usab niadtong Marso 1628. Si Fray Juan Medina, O.S.A. nagsugod sa pagtukod sa laing simbahan niadtong maong tuig, gamit ang mga bato ug ladrilyo, usa ka dakong inobasyon niadtong panahona. Ang pagtukod napahunong tungod kay ang estruktura nakit-an nga depektibo.

### Karon nga simbahan

Niadtong Pebrero 24, 1735, si Padre Provincial Bergaño, Gobernador-Heneral Fernando Valdes, Bishop Manuel Antonio Decio y Ocampo sa Sugbo ug Fray Juan de Albarran,  nagsugod sa mga pundasyon sa karon nga simbahan, gamit ang bato. Tungod kay walay igong kahimanan ang mga prayle sa pagkompleto sa simbahan, nangayo silag tabang sa mga parokyano sa Opon ug San Nicolas aron makaamot ug mga materyales, samtang ang mga taga Talisay miamot ug trabaho. Ang kakulang sa mga punoan nga artesano ug mga opisyal nagpugos kang Fray Albarran sa pagbaton ug pipila ka kahibalo sa arkitektura. Niadtong Enero 16, 1740, ang karon nga simbahan nahuman,  ug ang milagrosong larawan gipalingkod sa trono sa bag-ong simbahan.

Niadtong 1789, ang simbahan mihimo og usa ka renovasyon. Niadtong 1889, si Fray Mateo Diez, O.S.A. misunod og laing renovasyon. Ang orihinal nga mga bahin sa simbahan nagpabilin gawas lang sa mga bintana nga iyang gidugang. Niadtong 1965, ang simbahan ug kumbento mihimo og mas dako nga restorasyon sa pagsaulog sa ika-upat ka gatus ka tuig sukad sa pagkakristiyano sa nasud. Ang pagpaayo gihimo uban sa pinakataas nga pagtahod sa kasaysayanong dagway sa karaang estruktura.

Ang basilica, nga kaniadto nailhan nga San Agustin Church, gi-rededicar ni Kardinal Julio Rosales, kaniadto Arsobispo sa Sugbo, niadtong Pebrero 28, 1965.

Niadtong Abril 1, 1965, si Ildebrando Cardinal Antoniutti, Papal Legate sa Pilipinas, nagtugyan sa simbahan sa honorifikong titulo nga Minor Basilica Basílica Minore ubos sa awtoridad ni Pope Paul VI. Isip usa ka Minor Basilica, gihatagan kini og prayoridad labaw sa uban nga mga simbahan ug uban pang mga pribilehiyo. Gipahayag usab ni Presidente Ferdinand E. Marcos nga kini usa ka National Landmark. Gipahayag usab ni Paul VI nga ang basilica mao ang "simbolo sa pagkahimugso ug pagtubo sa Kristiyanismo sa Pilipinas." Sa iyang pontipikado, ang dokumento sa eklesiastikal nga Ut Clarificetur nagtudlo sa basilica ingon nga "Inahan ug Ulo sa Tanang mga Simbahan sa Pilipinas" (Mater et Caput... Omnium Ecclesiarum Insularum Philippinarum).

Ang Basilica del Santo Niño nagpabilin ubos sa pag-atiman sa mga Augustinian Friars.

### 2013 nga linog ug pagpasig-uli

Niadtong Oktubre 15, 2013, usa ka linog nga may kusog nga 7.2-magnitude ang mihapak sa Bohol; ang kusog niini nabati sa tibuok Visayas.  Kini nakapahinabo og kapin sa 220 nga mga namatay ug kadaut sa mga bilding, labi na sa mga kasaysayanong lugar ug simbahan sa Bohol. Sa Dakbayan sa Sugbo, kadaghanan sa kampanaryo ug atubangan sa Basilica naguba; ang pipila ka bungbong ug mga fresco nagkabitak.

Ang tanang Misa gipahigayon sa Pilgrim Center nga nahimutang tupad sa basilica. Niadtong Disyembre 24, 2014, Bisperas sa Pasko, giablihan pag-usab ang basilica samtang nagpadayon ang ayuhanan sa kampanaryo ug sa nag-unang pultahan sa tunga.

Ang pagpahiuli sa basilica usa sa 16 ka mga proyekto nga gipasiugdahan sa National Historical Commission of the Philippines sa lalawigan sa Sugbo niadtong 2015. Nagsugod ang mga buhat sa pag-ayo niadtong Hulyo.

Sa wala pa ang pagpahiuli, ang mga debris sa nangaguba nga kampanaryo gisupay sa mga laboratoryo aron masusi ang ilang komposisyon ug masiguro nga ang bag-ong materyales nga gamiton mosibo sa daan ug kasamtangang estruktura. Sa panahon sa pagpahiuli, gihimo ang mekanikal ug kemikal nga paglimpyo sa mga panlabas nga bungbong. Dugang pa, ang lime water gisulod sa sulod sa mga debris aron kini molig-on.  Ang kampanaryo hingpit nga napauli niadtong Oktubre 2016.

### Mga ngalan sa kabilin
Ang Simbahan ug Kombento sa Santo Niño gideklarar nga National Historical Landmark niadtong Agosto 1, 1973.

Niadtong Abril 14, 2021, sa ika-500 ka tuig nga anibersaryo sa unang Bunyag sa Pilipinas, kolektibong gideklarar sa National Museum of the Philippines ang Simbahan ug Kombento sa Santo Niño ug ang Magellan's Cross Pavilion isip National Cultural Treasures, isip kabahin sa quincentennial commemorations in the country.

## complex sa simbahan

### Pilgrim Center

Nagkadaghan ang mga deboto sa paglabay sa mga tuig ug dali ra nila mapuno ang Basilica. Aron matubag ang nagtubo nga gidaghanon sa mga deboto nga moanhi aron mamisa sa Basilica, usa ka pilgrim center ang gitukod sulod sa compound sa simbahan atbang sa Basilica.

Nahuman niadtong Setyembre 1990, ang kini nga open-air nga estruktura makadawat og 3,500 ka tawo. Ang basement sa Pilgrim's Center naglangkob sa Basilica Del Sto. Niño Museum.

### Museyo
Ang museo unang gitukod niadtong 1965 ni Fr. Ambrosio Galindez, O.S.A. alang sa paghinumdom sa Ika-kwatro nga Sentenaryo sa Kristiyanisasyon sa Pilipinas. Gikatiguman kini sa usa ka kwarto sa convento. Ang mga daang dokumento sa simbahan nga nagsugod pa sa ika-17 nga siglo, mga antigong gamit sa simbahan, mga antigong butang sa simbahan (sama sa Chalice, Altar Table, Thurible, ug uban pa), ug mga antigong vestment sa mga pari makita sa eksibit. Ang mga daang vestment sa Sto. Niño de Cebu nga gikan pa sa ika-17 nga siglo makita usab sa eksibit. Ang mga relikya ug estatwa sa nagkalain-laing mga santos makita usab. Ang mga replica sa Sto. Niño nga gigamit sa nagkalain-laing mga pilgrimage sa Pilipinas ug sa gawas sa nasud makita sa eksibit. Ang mga alahas nga gidonar ug mga dulaan nga gihatag sa Sto. Niño makita usab.

Ang Basilica del Sto. Niño Museum kasamtangang nahimutang sa basement sa Pilgrim Center.

### Librarya sa Basilica del Santo Niño
Sa sinugdanan, alang lamang sa eksklusibong paggamit sa mga fraile, sa tuig 2000, ang librarya sa simbahan giablihan sa tanan nga seryosong mga dili-clerical nga mga magtutuki. Ang koleksyon niini naglangkob sa mga relihiyosong hilisgutan ug mga dili-relihiyosong disiplina lakip na ang kasaysayan, siyensya, pilosopiya, Filipiniana, ug mga peryodiko.

## Lokasyon
Ang Basílica Minore del Santo Niño de Cebu Basilica Complex nahimutang sa usa ka city block nga gipalibutan sa Osmeña Boulevard, D. Jakosalem St, P. Burgos St. ug ang Plaza Sugbo diin nahimutang ang Magellan's Cross. Ang nag-unang entrada naa sa Osmeña Boulevard. Duha ka blocks sa amihanan sa basilika ang Cebu Metropolitan Cathedral, nga mao ang lingkuranan sa Roman Catholic Archdiocese of Cebu.

## Debosyon sa Balaang Bata

Ang debosyon sa Santo Niño de Cebú popular kaayo sa mga Romano Katoliko sa Cebu, ingon man sa tibuok nasod. Ang mga deboto magtukod og linya sa basilika, bisan pa sa pipila ka oras, aron makita ang imahe nga gibutang sa usa ka salamin nga kahon. Human niini, ang uban magpadayon sa simbahan ug moapil sa Misa. Ang uban magpadulong sa dagkutanan aron magpasiga sa ilang mga kandila, samtang ang uban magpaampo sa Santo Niño. Ang debosyon sa Santo Niño ginahimo matag Biyernes.

Ang Sinulog Festival ginaselebrar sa ikatulo nga Domingo sa Enero ug ginamarkahan sa mga prusisyon ug mga kalihokan. Samtang, matag Abril 28, ginaselebrar ang Kaplag ("pagdiskobre"), nga naghinumdom sa pagtukod ug pagdiskobre sa imahe. Ang mga Novena Masses ginahimo sa wala pa ang ilang tagsa-tagsa nga mga selebrasyon.

Ang mga Balaang Misa nga gisaulog sa Biyernes, Domingo, ug uban pang mga Relihiyosong Selebrasyon ginahimo sa Pilgrim Center nga naa sa gawas sa basilika.

Gawas sa debosyon sa Cebu, ang mga Agustinoy nga mag-uupò nagpakaylap sa debosyon sa Banal nga Bata ngadto sa ubang mga lugar, nga nagmugna sa pagtukod sa ubang mga simbahan nga dedikado sa Banal nga Bata sa Tondo ug Pandacan sa Manila, Tacloban, ug Arevalo sa Iloilo City.

## Gallery

Payl:Basilica_del_Santo_Niño_sanctuary_2024-07-05.jpg|alt=Nave and main sanctuary in 2024| Nave ug main sanctuary sa 2024
Payl:Santo_Niño_Church_and_Convent_Ceiling_Cebu_City.JPG|alt=The frescoes on the basilica ceiling| Ang mga fresco sa kisame sa basilica
Payl:Basilica_Minore_del_Santo_Niño_de_Cebu_inside_altar_(Osmeña_Boulevard,_Cebu_City;_01-14-2023).jpg|alt=Reredos| Redo
Payl:Candle_Lighting_for_Prayer_at_Sto._Nino_Church,_Cebu_Philippines.jpg|alt=Candle lighting for prayer at the Sto. Niño Church| Pagdagkot og kandila alang sa pag-ampo sa Sto. Niño nga Simbahan
Payl:Basilica_Minore_del_Santo_Niño_de_Cebu_Pilgrim_Center_night_view_Sinulog_2023_(Osmeña_Boulevard,_Cebu_City;_01-14-2023).jpg|alt=Novena Mass for the Feast of Santo Niño celebrated at the Pilgrim Center in front of the Basilica| Novena Mass alang sa Kapistahan sa Santo Niño nga gisaulog sa Pilgrim Center atubangan sa Basilica


## Tan-awa usab

### Ubang mga simbahan ug titulo sa Santo Niño

* Tondo Church — gipahinungod sa Santo Niño de Tondo
* Pandacan Church — gipahinungod sa Santo Niño de Pandacan
* Santo Niño Church (Tacloban) — gipahinungod sa Santo Niño de Tacloban
* Minor Basilica of the Immaculate Conception — usa ka *[[:en:Minor_basilica|minor basilica]]* sa Dakbayan sa Batangas nga gialagad usab sa hulagway sa Balaang Bata, ang **Santo Niño de Batangan**.
* Santo Niño de Arévalo — usa ka imahen sa Arevalo, Iloilo City

### May kalabotan

* Listahan sa mga Katoliko nga basilica
* Roman Catholic Archdiocese sa Sugbo
* Simbahang Katoliko sa Pilipinas

## Mga nota