Pamuno-Nasod sa Tinipong Bansa

Ang **Pamuno-Nasod sa Tinipong Bansa** mao'y ulohan sa estado ug ulohan sa kagamhanan sa Tinipong Bansa sa Amerika ug ang kumander sa hepe sa Armadong Kusog sa Tinipong Bansa. Ang presidente mao ang pangulo sa ehekutibo nga sanga sa pederal nga kagamhanan sa Tinipong Bansa ug mao'y tsirman sa kabinete sa maong nasod.

Si Grover Cleveland nag-alagad og duha ka dili sunodsunod nga termino sa katungdanan, ug giihap isip ika-22 ug ika-24 nga presidente sa nasod. Sa pagkakaron aduna'y lima ka buhi nga kanhing presidente. Ang kinabag-ohang kamatayon sa kanhing presidente mao ang kamatayon ni George H. W. Bush niadtong Nobiyembre 30, 2018. Siya usab ang kinabag-o nga nag-alagad nga presidente nga namatay.

Niadtong Nobiyembre 7, 2020, gipili si Joe Biden nga mahimong ika-46 nga presidente sa Tinipong Bansa. Pormal siyang ginagurahan niadtong Enero 20, 2021.

## Kinahanglanon
Ang Artikulo II, Seksyon 1, Klase 5 sa Konstitusyon nagtakda sa mga kinahanglanon aron makahupot sa katungdanan. Ang usa ka presidente kinahanglang:

* usa ka lungsuranon nga natural-natawo sa Tinipong Bansa. 
* labing menos katloan ug lima ka tuig ang panuigon. Si Theodore Roosevelt, 42, mao ang kamanghuran, ug si Joe Biden, 78, ang labing tigulang.
* usa ka permanente nga pumoluyo sa Tinipong Bansa sulod sa labing menos napulo ug upat ka tuig.

## Proseso sa piniliay ug mga termino
Ang presidente dili direkta nga gipili sa mga tawo pinaagi sa Botong Elektoral ngadto sa upat ka tuig nga termino, ug usa lamang sa duha ka nasodnong piniling pederal nga mga opisyal, ang usa mao ang Bise Presidente sa Tinipong Bansa. Ang usa ka presidente kinahanglang makadawat og labaw sa 270 ka mga boto sa kolehiyo sa elektoral aron makadaog sa piniliay. Si Ronald Reagan nakadawat og 525 ka mga boto nga mao'y pinakadaghang boto sa binsan kinsang presidente.

Ang usa ka presidente mahimo lamang magsilbi sa duha ka termino isip presidente, nga walo ka tuig. Si Franklin D. Roosevelt nag-alagad ug upat ka termino isip presidente. Namatay siya wala madugay human sa pagsugod sa iyang ikaupat nga termino. Human sa iyang kamatayon, gipasa sa Kongreso ang usa ka pagbag-o nga naglimite sa gidaghanon sa mga termino nga mahimo sa usa ka presidente. 

Si William Henry Harrison nagsilbi sa pinakamubo nga termino, usa ka bulan, tungod kay namatay siya sa katungdanan tungod sa pulmonya. 
## Inagurasyon
Opisyal nga nahimong presidente ang usa ka presidente human ma-inagurahan niadtong Enero 20. Kinahanglang hatagan ang presidente og panumpa sa katungdanan sa Chief Justice sa Tinipong Bansa. Tradisyonal kini nga gihimo sa Kapitolyo sa Tinipong Bansa.
## Pangunang gimbuhaton
*Ang pagpatuman sa mga balaod nga gipasa sa Kongreso sa Tinipong Bansa
*Pagpili sa Gabinete sa mga magtatambag
*Paghatag og mga pasaylo o pagbawi

Uban sa kasabotan sa Senado sa Tinipong Bansa siya makahimo:
*Paghimo'g mga tratado
*Pagpili sa mga langyaw nga nasod
*Pagpili sa mga maghuhukom, ug mga Hustisya sa Korte Suprema

## Pagsunodsunod
Kon ang presidente mamatay o moretiro sa tunga-tunga sa piniliay, o sa laing paagi matangtang sa katungdanan, ang naglihok nga presidente mahimong pamuno sa nasod, nga kasagaran bise presidente.

Siila Abraham Lincoln, James A. Garfield, William McKinley, ug si John F. Kennedy gipatay samtang anaa pa sa katungdanan. Sila William Henry Harrison,Zchary Taylor, Warren G. Harding ug si Franklin Roosevelt namatay tungod sa sakit samtang nag-presidente. Si John Tyler mao ang kinaunahang bise presidente sa Tinipong Bansa ng nahimong pamuno sa nasod. Si Calvin Coolidge nahimong presidente, sa dihang si Warren G. Harding, ang ika-29 nga presidente, namatay sa katungdanan.

Si Gerald Ford, ang bise presidente ni Richard Nixon, nahimong presidente human moluwat si Nixon. Si Nixon ang bugtong presidente nga moluwat.

Sila Andrew Johnson, Bill Clinton, ug Donald Trump mao lamaang ang mga presidente nga gipasanginlan.

## Pagpanaw
Ang usa ka presidente mobiyahe pinaagi sa pagbiyahe sa Air Force One, Marine One, o pinaagi sa sakyanan gikan sa *presidential state*. Sa tanang takna, ang presidente gipanalipdan sa mga ahente sa Secret Service. Usahay, ang presidente mahimong mobiyahe ngadto sa Camp David alang sa pagpahayahay o sa pagbuhat sa pipila ka buluhaton nga malinawon.

## Talaan sa mga presidente sa Tinipong Bansa

## Buhing mga kanhing presidente

File:Jimmy Carter, April 2014.tiff|Jimmy Carter(1977 – 1981)
File:Bill Clinton, August 2015.tiff|Bill Clinton(1993 – 2001)
File:George W. Bush, April 2014.tiff|George W. Bush(2001 – 2009)
File:Barack Obama in October 2016.jpg|Barack Obama(2009 – 2017)
File:Donald Trump October 2020.jpg|Donald Trump(2017 – 2021)

## Mga pakisayran

;**Saysay**

## Mga sumpay sa gawas

*  
*