Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia

Ang **Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía** (**MNCARS**), nga sagad nailhan nga **Museo Reina Sofía**, usa ka Espanyol nga museo sa arte sa ika-20 nga siglo ug kontemporaryong arte. Nahimutang kini sa siyudad sa Madrid, Espanya.

Ang museo nahimutang sa daan nga General Hospital sa Madrid, usa ka dako nga neoclassikal nga bilding gikan sa ika-18 nga siglo. Ang bilding anaa sa lugar sa Atocha sa siyudad, duol sa estasyon sa tren sa Atocha ug sa estasyon sa metro sa Arte. Ang ospital una nga gidisenyo ni José de Hermosilla ug gipahimutang ni Francesco Sabatini. Karon kini nailhan nga *bilding Sabatini* sunod niining Italian nga arkitekto. Ang museo opisyal nga gibuksan niadtong 1992, bisan tuod ang bilding naghupot na og temporaryong mga eksibisyon sa miaging mga tuig. Niadtong Setyembre 2005, ang museo gipadako pinaagi sa pagbukas sa *bilding Nouvel*, nga gidisenyo sa arkitekto nga Jean Nouvel.

Ang Reina Sofía mao ang habagatan nga punto sa gitawag nga *[[Art Triangle (Madrid)|Art Triangle]]* sa Madrid, nga naglakip usab sa duha ka laing bantog nga museo: ang Prado ug ang Thyssen-Bornemisza. Bahin kini sa *Paisaje de la Luz* (Talan-awon sa Kahayag), usa ka kultural nga talan-awon nga gideklarar nga UNESCO World Heritage Site niadtong Hulyo 25, 2021.

Ang permanenteng koleksyon sa museo nagpunting sa dagkong Espanyol nga mga artista sa ika-20 nga siglo, labi na si Pablo Picasso, Salvador Dalí, ug Joan Miró. Ang koleksyon naglakip usab og importanteng mga obra sa Surrealismo, Kubismo, ug uban pang modernong mga kalihukan. Niadtong 2025, ang museo gibisita og 1,601,732 ka beses.

Ang museo karon gimandoan ni Manuel Segade, nga gitudlo niadtong 2023, nga mipuli kang Manuel Borja-Villel human sa napulog-lima ka tuig sa posisyon.

## Kasaysayan

Ang mga gigikanan sa MNCARS nagsugod sa **Museum of Modern Art (MAM)**, usa ka institusyon nga gitukod niadtong 1894 ug gibuksan upat ka tuig sa ulahi. Nahimutang kini sa Palacio de Biblioteca y Museos Nacionales. Sa daghang mga tuig, ang koleksyon milambo aron maglakip sa daghang mga obra sa ika-20 nga siglo.

Niadtong 1951, ang museo gibahin sa duha: ang National Museum of 19th Century Art ug ang **National Museum of Contemporary Art**. Niadtong 1968, ang duha ka koleksyon gihiusa pag-usab aron mahimong **Spanish Museum of Contemporary Art (MEAC)**.

Ang kasamtangan nga bilding opisyal nga gibuksan niadtong Mayo 26, 1986, isip **Centro de Arte Reina Sofía**, nga ginganlan alang sa Reyna Sofía sa Espanya. Niadtong 1988, usa ka royal decree ang nagbag-o niini ngadto sa usa ka pambansang museo, nga naghatag niini sa kasamtangan nga ngalan. Gibuksan kini sa publiko niadtong Setyembre 10, 1992.

Niadtong 2001, nagsugod ang pagtukod sa dako nga extension nga gidisenyo sa Pranses nga arkitekto nga Jean Nouvel. Gibuksan kini niadtong Setyembre 26, 2005. Ang bag-ong bilding nagdugang sa luna sa museo og labaw sa 60%, gikan sa 51,297 m² ngadto sa 84,048 m².

## Koleksyon

Ang koleksyon nagtabon sa arte gikan sa ulahing bahin sa ika-19 nga siglo hangtod sa karon, nagpadayon kung asa nahunong ang koleksyon sa Museo del Prado. Niadtong Setyembre 2014, ang imbentaryo sa museo naglakip sa 18,145 ka obra, lakip ang 3,408 ka pintura, 1,654 ka eskultura ug instalasyon, 3,148 ka drawing, 5,502 ka print, ug 3,630 ka litrato.

### Picasso, Dalí, Miró, ug Gris

Ang pinakabantogang obra sa museo mao ang *[[Guernica (Picasso)|Guernica]]* ni Picasso, usa sa pinaka-importante ug iconic nga mga obra sa modernong arte. Gipintura ni Picasso kini niadtong 1937 alang sa Spanish Republican Pavilion sa Paris International Exhibition. Ang pintura gipadayon sa daghang mga dekada sa MoMA sa New York ug miabot sa Espanya niadtong 1981. Una kining gipakita sa Casón del Buen Retiro, ug dayon gibalhin niining museo niadtong 1992.

Ang koleksyon sa mga obra ni Salvador Dalí dako nga bahin tungod sa panulundon sa pintor, tungod kay gibiyaan niya ang iyang kabtangan sa estado sa Espanya, gibahin tali niining museo ug sa Dalí Theatre-Museum sa Figueres. Mga bantog nga obra naglakip sa *Hulagway ni [[Luis Buñuel]]*, *[[Girl at the Window]]*, ug *[[The Great Masturbator]]*.

Ang koleksyon ni Joan Miró una nga gitukod gikan sa mga obra nga gidonar niadtong 1985 sa iyang balo, si Pilar Juncosa, ug uban pang mga manununod: 24 ka pintura ug 203 ka print. Ang koleksyon karon naglakip sa kalim-an ug lima ka pintura.

### Internasyonal nga arte

Ang museo naghupot usab og mga obra sa daghang importanteng internasyonal nga mga artista, lakip si Francis Bacon, Mark Rothko, Roy Lichtenstein, Andy Warhol, Alexander Calder, Lucio Fontana, Yves Klein, ug Diego Rivera, nga nagrepresentar sa mga kalihukan sama sa Surrealismo, Kubismo, Pop art, Minimalismo, Arte Povera, ug Konsepto nga Arte.

## Bilding

Ang pangunahong bilding mao ang daan nga General Hospital sa Madrid, usa ka dako nga neoclassikal nga bilding sa ika-18 nga siglo nga gisugo ni Haring Carlos III. Usa lamang ka bahin sa orihinal nga proyekto ang gitukod, mao nga ang bilding adunay simple ug walay dekorasyon nga dagway.

Ang bilding naluwas gikan sa pagkaguba sa dihang gideklarar kini nga usa ka protektado nga bilding. Ang mga pagbag-o nagsugod niadtong 1980, ug ang mga bahin sa bag-ong museo gibuksan sa publiko niadtong 1988.

Ang extension sa bilding Nouvel adunay triangular nga floor plan ug nagpakita og sentral nga patio ubos sa usa ka talagsaon nga pula nga atop.

Ang museo adunay usab duha ka espasyo sa eksibisyon sa Retiro Park: ang Crystal Palace ug ang Velázquez Palace, nga gitukod sa arkitekto nga Ricardo Velázquez Bosco. Kining mga lugar nagpahigayon og temporaryong mga eksibisyon.

## Librarya ug Sentro sa Dokumentasyon

Ang Librarya ug Sentro sa Dokumentasyon sa MNCARS usa ka espesyalidad nga librarya sa kontemporaryong arte. Sukad niadtong 2005, nahimutang kini sa bilding Nouvel. Naglakip kini og labaw sa 100,000 ka libro, 3,500 ka rekording sa tunog, mga 1,000 ka video, 2,500 ka periodiko, ug 10,500 ka dokumento sa archive.

Niadtong 2022, gilunsad sa museo ang *LaDigitaldelReina*, usa ka digital nga plataporma nga naglakip og labaw sa 27,000 ka digital nga mga butang lakip ang mga libro, pintura, magasin, audio, ug video.

## Tan-awa Usab

* Museo del Prado
* Museo Thyssen-Bornemisza
* Art Triangle (Madrid)

## Mga Pakisayran

## Mga Sumpay sa Gawas

*