LGBT

Nagapasabot ang **LGBT** sa mga tawhanong "**L**esbiyana, **G**ay, **B**isekswal, ug mga **T**ranshenero" (*[[lesbiyana|tomboy]]*, *[[gay|bayot]]*, *[[Bisekswalidad|maibog sa duha ka kinatawhan]]*, ug mga *[[Transhenero|nagbalhin og kinatawhan]]*). Gigamit sukad sa napuloan-1990, ang inisyalismo, sama sa pipila sa kasagarang mga laing nglan niini, naglihok isip termino alang sa sekswalidad ug pagkailhanan sa kinatawhan.

Ang termino sa LGBT mao ang usa ka pagpahiangay sa inisyalismo nga ******, nga gisugdan ang pag-ilis sa termino nga *gay* (o bayot ug lesbiyana) sa paghisgot sa kinatibuk-an sa mga komunidad sa LGBT sugod sa tunga-tunga hangtod sa ulahing bahin sa napuloan-1980. Ginagamit gihapon ang *LGB* kon wala gilakip ang mga tawhanong transhenero, kaysa sa *LGBT*.

Nagatumbok lamang kini nianang komunidad sa mga katawhang dili heterosekswal (labing ginatawag pa og *straight*).  Usa ka kasagarang inisyalismo mao ang ******, gidugang ang letrang *Q* alang sa mga nagpaila nga isip *[[queer]]* o *[[:simple:Questioning (sexuality and gender)|questioning]]* (nagpangutana) sa ilahang sekswalidad o pagkailhanan.

## Kaagi
Ang unang mikaylap nga paggamit sa pulong nga *[[homosekswalidad|homosekswal]]*, usa karon ka termino nga pangunang ginagamit sa konteksto sa kaalamdag, usahay kini nagdala og negatibong kahulogan sa Tinipong Bansa. Ang *[[gay]]* nahimong ginagamit nga termino niadtong napuloan-1970.

Samtang ang mga lesbiyana nagmugna'g dugang pang publikong identidad, ang hugpong sa mga pulong nga *gay and lesbian* nahimong mas nailhan pa. Usa ka panaglalis kon ang nag-unang tumbok sa ilahang politikanhong tumong mao ba ang peminismo o mga katungod sa bayot misangpot sa pagkabungkag sa pipila ka kapunongang lesbiyana, lakip ang Daughters of Bilitis, nga gitukod nila Del Martin ug Phyllis Lyon, apan nabungkag niadtong napuloan-1970 nunot sa mga panaglalis diin nga tumong ang kinahanglang unahon. Tungod kay ang panagsama usa ka pagkauna alang sa mga lesbiyang peminista, ang kalainan sa mga tahas taliwala sa kalalakin-an ug kababayen-an o ang *[[:en:Butch and femme|butch ug femme]]* gitan-aw ingong patriarkal. Gilikayan sa mga lesbiyang peminista ang mga tahas sa kinatawhan nga mikaylap sa mga dapit sama sa gituohang chauvinismo sa mga lalaki nga bayot; daghang mga lesbiyang peminista ang midumili sa pagtrabaho kauban ang mga lalaki nga bayot o sa pagkuha sa ilang mga kawsa.

Ang mga panglantaw gikan sa mga lesbiyanang-peminista kanunay nga gitan-aw nga makadaot sa hinungdan sa mga katungod sa bayot pinaagi sa mga lesbiyana nga naghupot og ideyalistang pagtuo nga natawo sila nga *homosekswal* ug migamit sa terminong "lesbian" sa pagpasabot sa usa ka sekswalidad. Ang mga tawhanong bisekswal ug transhenero nangayo usab nga ilhon isip mga lehitimong mga kategoriya sulod sa kinadak-ang minoriya nga komunidad.

Sa ulahing bahin sa napuloan-1970 ug sa unang bahin sa napuloan-1980, pagkahuman sa kahinam sa kausaban human sa gipangbuhat sa grupo sa kagubot sa Dakbayan sa New York niadtong 1969, pipila ka mga bayot ug lesbiyana nahimong dili kaayo modawat sa mga  bisekswal o transhenero. Ang matag komunidad nanlimbasug sa pagpalambo sa ilang kaugalingon nga pagkailhanan lakip na kon, ug unsaon, sa pagpahiuyon sa ubang mga komunidad nga nakabase sa kinatawhan ug sekswalidad, usahay wala'y labot ang ubang mga kaubang grupo; kining mga panagsumpaki nagpadayon hangtod karon. Ang mga aktibista ug mga artista sa LGBTQ naghimo'g mga *poster* aron mapataas ang kahimatngon bahin sa mga problema sukad nagsugod ang kalihokan.

Gikan sa tuig 1988, gisugdan sa mga aktibista ang paggamit sa inisyalismo nga *LGBT* sa Tinipong Bansa. Hangtod sa napuloan-1990 sa sulod sa kalihokan ang mga *gay*, *lesbiyana*, *bisekswal*, ug *transhenero* makabaton og patas nga pagtahod. Nagdasig kini sa pipila ka mga kapunongan aron bag-ohon ang mga ngalan, sama sa GLBT Historical Society niadtong 1999. Bisan kon ang komunidad sa LGBT nakakita'g daghang kontrobersiya bahin sa malukpanon nga pagdawat sa lain-laing mga pundok (mga tawhanong bisekswal ug transhenero, ilabina usahay dili gilakip sa mas dako nga komunidad sa LGBT), ang lugpong nga *LGBT* mao ang usa ka positibong simbolo sa paglakip.

Bisan pa sa kamatuoran nga ang LGBT wala  naglangkob sa tanang mga sakop sa gagmay'ng mga komunidad (tan-awa ang 'Mga lain-laing ngalan' sa ubos), ang termino sa kasagaran gidawat nga naglakip niadtong wala espesipikong giila sa upat ka-letra nga termino. Sa kinatibuk-an, ang paggamit sa terminong *LGBT*, sa paglabay sa panahon, dakog tabang sa pagdala sa mga indibiduwal nga nahimulag sa kadaghanan ngadto sa kinatibuk-ang komunidad.

Niadtong 2016, ang GLAAD nag-ingon nga *LGBTQ* mao'y gipalabi nga inisyalismo, nga aron ilakip ang mga batan-ong sakop sa mga komunidad nga midawat sa pulong nga *[[queer]]* isip usa ka tighubit sa kaugalingon. Bisan pa, ang ubang mga tawo naghuna-huna nga ang *queer* mao ang usa ka makapasipala nga pulong nga naggikan sa sinultihang pagdumot ug gisalikway kini, ilabina taliwala sa mga tigulang nga sakop sa komunidad.

## Mga lain-laing ngalan
### Pagpamubo sa lugpong
Kon wala maglakip ang mga tawhanong *transgender* sa kinatibuk-an, ang lugpong usahay gipamub-an lamang sa "LGB".
### Ubang mga titik
Daghang uban pang mga letra ang gidugang sa lugpong, mao nga gihubit kini og "alphabet soup" sa uban. Ang pipila sa ubang mga letra nga gidugang mao ang:
* '''Q'''ueer o *[[:simple:Questioning (sexuality and gender)|*'Q**uestioning]]''— gidugang sa lugpong aron maapil kini.
* [[Interseks|**I**nterseks]]— natala nga paggamit sa lugpong sukad niadtong 1999.
* [[Asekswalidad|**A**sekswal]], [[Aromantiko|**A**romantiko]] o [[Ahenero|**A**henero]]
* [[Polyamorya|**P**olyamoroso]] o  [[Pansekswalidad|**P**ansekswal]]— bisan pa niana, ang "**pansekswal**" kasagarang gihunahuna nga usa ka kategoriya sa "**bisekswalidad**", ingon man ang mga terminong "[[Omniseskwalidad|omnisekswal]]" ug "***fluid***" (Sinugboanon: ''mabalhin-balhin'').
* ''[[Non-binary|**N**on-binary]]''
* [[Demisekwalidad|**D'''emisekswal]]

Dili tanan nagkauyon kon unsa ang kinahanglan o dili kinahanglan nga tabonan sa pinamubong pulong, o unsang han-ay ang kinahanglan nga i-sulod sa mga letra.

## Tan-awa usab
* Mga katungod sa LGBT sa Pilipinas
* LGBT sa Pilipinas
* Komunidad sa LGBT
* SOGIE Equality Bill
## Mga pakisayran

## Mga sumpay sa gawas

* Mga tinagoan sa glbtq.com, ang ensiklopedya nga GLBTQ 
* Directory of U.S. and international LGBT Community Centers 
* American Psychological Association's Lesbian, Gay, Bisexual and Transgender Concerns Office