open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trigastrotheca molluginis

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Trigastrotheca molluginis***. Una ning gihulagway ni F. Müll.. Ang *Trigastrotheca molluginis* sakop sa kahenera nga *[[Trigastrotheca (tanom nga bulak)|Trigastrotheca]]*, ug kabanay nga Molluginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya
** State of Western Australia
** Northern Territory

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Claytonia peirsonii

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Claytonia peirsonii***. Una ning gihulagway ni Philip Alexander Munz ug Ivan Murray Johnston, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Stoughton. Ang *Claytonia peirsonii* sakop sa kahenera nga *[[Claytonia]]*, ug kabanay nga Montiaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. p. bernardinus*
* *C. p. californacis*
* *C. p. peirsonii*
* *C. p. yorkii*

## Ang mga gi basihan niini
Fearless (album)

Ang ***Fearless*** (Sinibwano: **wala'y kahadlok**) mao ang usa ka ika-duhang album nga istudyo gikan sa Amerikanhong mag-aawit nga si Taylor Swift. Gipagawas kini 'niadtong ika-11 sa Nobiyembre 2008 pinaagi sa Big Machine Records. Ang kinaunahang mag-usang huni mao ang "*[[Love Story (huni)|Love Story]]*", gipagawas 'niadtong ika-15 sa Septiyembre 2008.
Acleisanthes wrightii

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Acleisanthes wrightii***. Una ning gihulagway ni Asa Gray, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni George Bentham, Hook. fil. ug William Botting Hemsley. Ang *Acleisanthes wrightii* sakop sa kahenera nga *[[Acleisanthes]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tinípong Bángsà
** Texas
* Mehiko
** Estado de Coahuila de Zaragoza

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Reputation (album)

Ang ***Reputation*** mao ang usa ka ika-unom nga album nga istudyo gikan sa Amerikanhong mag-aawit nga si Taylor Swift sa ika-10 sa Nobiyembre 2017 pinaagi sa Big Machine Records. Ang singgol nga kinaunahan mao ang "*[[Look What You Made Me Do]]*", migula 'niadtong ika-24 sa Agosto 2017.
Bougainvillea buttiana

Kaliwatan sa bombil ang ***Bougainvillea buttiana***. Una ning gihulagway ni Richard Eric Holttum ug Paul Carpenter Standley. Ang *Bougainvillea buttiana* sakop sa kahenera nga bombil, ug kabanay nga Nyctaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Venezuela
** Estado Bolívar
* Colombia
* Trinidad (pulo sa Trinidad ug Tobago)
* Peru
* Belize
* Republika sa Tsina
* Nicaragua
* Ecuador
* Mehiko
* kasadpang Malaysiya
* Somaliya
* Ondoras

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Red (album)

Ang ***Red*** mao ang usa ka ika-upat nga album nga istudyo gikan sa Amerikanhong mag-aawit nga si Taylor Swift. Migula niadtong ika-22 sa Oktubre 2012 pinaagi sa Big Machine Records. Ang kinaunahang singgol niini mao ang *[[We Are Never Ever Getting Back Together]]*, migula 'niadtong ika-13 sa Agosto 2012 pinaagi sa YouTube.
Folklore (album)

Ang ***Folklore*** (Sinibwano: **kasugiran**) mao ang usa ka ika-walong album nga istudyo gikan sa Amerikanhong mag-aawit nga si Taylor Swift. Gipagawas kini 'niadtong ika-24 sa Hulyo 2020 pinaagi sa Republic Records. Ang kinaunahang mag-usang huni mao ang *[[Cardigan (huni)|Cardigan]]*, gipagawas 'niadtong ika-27 sa Hulyo 2020. Nagdasig siya sa pandemiya COVID-19 sa pag-himo niini.
Evermore (album)

Ang ***Evermore*** mao ang usa ka ika-siyam nga album nga istudyo gikan sa Amerikanhong mag-aawit nga si Taylor Swift. Gipagawas kini 'niadtong ika-11 sa Disyembre 2020 pinaagi sa Republic Records. Ang kinaunahang mag-usang huni mao ang "*[[Willow (huni)|Willow]]*", gipagawas 'niadto sa maong adlaw. Gipagawas dayon kaniya ang album sa sulod sa lima ka bulan human sa  *[[Folklore (album)|Folklore]]*.
Speak Now

Ang ***Speak Now*** (Sinibwano: **pakigsulti na karon**) mao ang usa ka ika-tulong album nga istudyo gikan sa Amerikanhong mag-aawit nga si Taylor Swift. Gipagawas kini 'niadtong ika-25 sa Oktubre 2010 pinaagi sa Big Machine Records. Ang kinaunahang mag-usang huni mao ang "*[[Mine (huni)|Love Story]]*", gipagawas 'niadtong ika-3 sa Agosto 2010.
1989 (album)

Ang "**1989**" mao ang usa ka ika-limang album nga istudyo gikan sa Amerikanhong mag-aawit nga si Taylor Swift. Gipagawas kini 'niadtong ika-11 sa Oktubre 2014 pinaagi sa Big Machine Records. Ang kinaunahang mag-usang huni mao ang "*[[Shake It Off]]*", gipagawas 'niadtong ika-19 sa Agosto 2014.
Guapira nitida

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Guapira nitida***. Una ning gihulagway ni Carl Friedrich Philipp von Martius ug Johann Anton Schmidt, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Cyrus Longworth Lundell. Ang *Guapira nitida* sakop sa kahenera nga *[[Guapira]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*habagatang & amihanan-sidlakang & habagatan-sidlakang Brasil
** Rio Grande do Sul (estado sa Brasil)
** Bahia (estado)
** Espírito Santo (estado)
** São Paulo
** Rio de Janeiro

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Guapira olfersiana

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Guapira olfersiana***. Una ning gihulagway ni Link, Klotzsch ug Christoph Friedrich Otto, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Cyrus Longworth Lundell. Ang *Guapira olfersiana* sakop sa kahenera nga *[[Guapira]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Colombia
** Departamento de Antioquia
* Peru
* Ecuador
* Venezuela
** Estado Barinas
** Estado Falcón
** Estado Guárico
** Miranda (estado)
** Estado Nueva Esparta
** Estado Yaracuy
** Estado Zulia

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Mirabilis acuta

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Mirabilis acuta***. Una ning gihulagway ni Karl Friedrich Carlos Federico Reiche, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Anton Heimerl. Ang *Mirabilis acuta* sakop sa kahenera nga *[[Mirabilis]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tśile
** Antofagasta (kapital sa rehiyon)
** Atacama Desert
** Coquimbo (lungsod)

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Mirabilis bracteosa

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Mirabilis bracteosa***. Una ning gihulagway ni August Heinrich Rudolf Grisebach, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Anton Heimerl. Ang *Mirabilis bracteosa* sakop sa kahenera nga *[[Mirabilis]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Argentina
** Provincia de Catamarca
** San Salvador de Jujuy
** La Rioja (rehiyon)
** Salta (kapital sa lalawigan sa Argentina)
** Provincia de Tucumán

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *M. b. micrantha*.

## Ang mga gi basihan niini
Mirabilis laevis

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Mirabilis laevis***. Una ning gihulagway ni George Bentham, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Mary Katherine Curran. Ang *Mirabilis laevis* sakop sa kahenera nga *[[Mirabilis]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Mehiko
** Estado de Baja California
** Estado de Baja California Sur
** Estado de Oaxaca
** Estado de Sinaloa
** Estado de Sonora

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *M. l. crassifolia*
* *M. l. retrorsa*
* *M. l. villosa*

## Ang mga gi basihan niini
Mirabilis linearis

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Mirabilis linearis***. Una ning gihulagway ni Frederick Traugott Pursh, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Anton Heimerl. Ang *Mirabilis linearis* sakop sa kahenera nga *[[Mirabilis]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Kanada
** Alberta (lalawigan)
** Manitoba
** Saskatchewan
* Tinípong Bángsà
** Arizona (estado)
** California
** Colorado (estado)
** Connecticut
** Illinois
** Indiana (estado)
** Kansas
** Michigan
** Mississippi (estado)
** Missouri (estado)
** Montana (estado)
** Nebraska
** Nevada (estado)
** New Jersey
** New Mexico
** New York (estado)
** North Dakota
** Oklahoma
** Pennsylvania
** South Dakota
** Tennessee
** Texas
** Utah
** Wisconsin (estado)
** Wyoming
* Mehiko
** Estado de Aguascalientes
** Chihuahua
** Estado de Coahuila de Zaragoza
** Estado de Durango
** Estado de Nuevo León
** Estado de San Luis Potosí
** Estado de Sonora
** Estado de Zacatecas

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *M. l. subhispida*.

## Ang mga gi basihan niini
Mirabilis pringlei

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Mirabilis pringlei***. Una ning gihulagway ni Weatherby. Ang *Mirabilis pringlei* sakop sa kahenera nga *[[Mirabilis]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Mehiko
** Estado de Guerrero
** Estado de Guanajuato
** Estado de Jalisco
** Estado de México (estado)
** Estado de Michoacán de Ocampo
** Estado de Nayarit
** Estado de Puebla

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Neea amplexicaulis

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Neea amplexicaulis***. Una ning gihulagway ni John Duncan Dwyer ug Hayden. Ang *Neea amplexicaulis* sakop sa kahenera nga *[[Neea]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Panama
* Colombia
** Departamento del Chocó

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Neea fagifolia

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Neea fagifolia***. Una ning gihulagway ni Anton Heimerl. Ang *Neea fagifolia* sakop sa kahenera nga *[[Neea]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Nicaragua
* Guatemala
* Ondoras
* Mehiko
** Estado de Campeche
** Estado de Chiapas
** Estado de Quintana Roo
** Estado de Yucatán

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Neea hermaphrodita

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Neea hermaphrodita***. Una ning gihulagway ni Spencer Le Marchant Moore. Ang *Neea hermaphrodita* sakop sa kahenera nga *[[Neea]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*amihanang & amihanan-sidlakang & kasadpan-sentrong & habagatan-sidlakang Brasil
** Roraima (estado sa Brasil)
** Pará (estado)
** Amazonas
** Tocantins (estado)
** Acre (estado sa Brasil)
** Rondônia
** Maranhão (estado)
** Mato Grosso (estado)
** Goiás (estado)
** Mato Grosso do Sul
** Minas Gerais
** São Paulo
* Peru
* Bolibiya
** El Beni
** La Paz (ulohang dakbayan)
** Santa Cruz
* Paraguay

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Neea hirsuta

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Neea hirsuta***. Una ning gihulagway ni Eduard Friedrich Poeppig ug Stephan Ladislaus Endlicher. Ang *Neea hirsuta* sakop sa kahenera nga *[[Neea]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Peru
*amihanang & amihanan-sidlakang Brasil
** Amazonas
** Bahia (estado)
* Bolibiya
** Departamento de Cochabamba
** Departamento de Pando

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Pisonia albida

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Pisonia albida***. Una ning gihulagway ni Anton Heimerl, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Nathaniel Lord Britton ug Paul Carpenter Standley. Ang *Pisonia albida* sakop sa kahenera nga *[[Pisonia]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Pisonia zapallo

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Pisonia zapallo***. Una ning gihulagway ni August Heinrich Rudolf Grisebach. Ang *Pisonia zapallo* sakop sa kahenera nga *[[Pisonia]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Argentina
** Provincia del Chaco
** Corrientes (kapital sa lalawigan)
** Republika sa Tsina
** San Salvador de Jujuy
** Provincia de Misiones
** Salta (kapital sa lalawigan sa Argentina)
** Provincia de Tucumán
*habagatang & kasadpan-sentrong Brasil
** Paraná (estado)
** Rio Grande do Sul (estado sa Brasil)
** Santa Catarina
** Mato Grosso (estado)
** Mato Grosso do Sul
* Paraguay
* Bolibiya
** El Beni
** Departamento de Chuquisaca
** Departamento de Cochabamba
** La Paz (ulohang dakbayan)
** Santa Cruz
** Departamento de Tarija
* Peru

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *P. z. guaranitica*.

## Ang mga gi basihan niini
Reichenbachia hirsuta

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Reichenbachia hirsuta***. Una ning gihulagway ni Spreng.. Ang *Reichenbachia hirsuta* sakop sa kahenera nga *[[Reichenbachia (tanom nga bulak)|Reichenbachia]]*, ug kabanay nga Nyctaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Peru
* Colombia
** Departamento del Atlántico
** Departamento de Bolívar
** Departamento del Magdalena
* Bolibiya
** Departamento de Chuquisaca
** Santa Cruz
* Argentina
** Provincia de Misiones
* Paraguay
*kasadpan-sentrong Brasil
** Mato Grosso do Sul

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Anisomeria (tanom nga bulak)

Kahenera sa mga tanom nga bulak ang ***Anisomeria***. Ang *Anisomeria* sakop sa kabanay nga Phytolaccaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Phytolacca exiensis

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Phytolacca exiensis***. Una ning gihulagway ni D. G. Zhang, L. Q. Huang ug D. Xie. Ang *Phytolacca exiensis* sakop sa kahenera nga *[[Phytolacca]]*, ug kabanay nga Phytolaccaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
** Hubei Sheng

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Acantholimon graecum

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Acantholimon graecum***. Una ning gihulagway ni F. K. Meyer. Ang *Acantholimon graecum* sakop sa kahenera nga *[[Acantholimon]]*, ug kabanay nga Plumbaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Albanya
* Gresya
* Republika sa Amihanan Makedoniya
* Montenegro
* Turkeya
** Anatolya
* Lebanon / Syria

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Armeria scabra

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Armeria scabra***. Una ning gihulagway ni Pall., Johann Jakob Roemer ug Schult.. Ang *Armeria scabra* sakop sa kahenera nga *[[Armeria]]*, ug kabanay nga Plumbaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Noruwega
* Finland
* Suwesya
*amihanang Rusya sa Uropa
* Rusya sa Asya
**kasadpang & sentrong Rusya sa Asya

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *A. s. glabricalyx*.

## Ang mga gi basihan niini
Limonium aureum

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Limonium aureum***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni John Hill. Ang *Limonium aureum* sakop sa kahenera nga *[[Limonium]]*, ug kabanay nga Plumbaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Rusya sa Asya
**sentrong Rusya sa Asya
* Pangmasang Republika sa Tsina
** Gansu Sheng
** Inner Mongolia Autonomous Region
** Ningxia Huizu Zizhiqu
** Shaanxi
** Shanxi Sheng
* Mongolia

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *L. a. maduoense*.

## Ang mga gi basihan niini
Limonium battandieri

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Limonium battandieri***. Una ning gihulagway ni Werner Rodolfo Greuter ug Hervé Maurice Burdet. Ang *Limonium battandieri* sakop sa kahenera nga *[[Limonium]]*, ug kabanay nga Plumbaginaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kapos sa datos.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Algyeriya
* Maruwekos

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Limonium brasiliense

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Limonium brasiliense***. Una ning gihulagway ni Pierre Edmond Boissier, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni O. Kuntze. Ang *Limonium brasiliense* sakop sa kahenera nga *[[Limonium]]*, ug kabanay nga Plumbaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Argentina
** Buenos Aires
** Provincia del Chubut
** Provincia de La Pampa
** Provincia de Mendoza
** Río Negro
** Santa Cruz
*habagatan-sidlakang Brasil
** Paraná (estado)
** Rio Grande do Sul (estado sa Brasil)
** Santa Catarina
** Rio de Janeiro
* Uruguay

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Limonium carolinianum

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Limonium carolinianum***. Una ning gihulagway ni Thomas Walter, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Britt.. Ang *Limonium carolinianum* sakop sa kahenera nga *[[Limonium]]*, ug kabanay nga Plumbaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Kanada
** New Brunswick (lalawigan)
** Newfoundland and Labrador
** Nova Scotia
** Prince Edward Island (lalawigan)
** Québec (lalawigan)
* Tinípong Bángsà
** Alabama
** Connecticut
** Delaware (estado)
** Florida
** Georgia (pagklaro)
** Louisiana (estado)
** Maine (estado)
** Maryland (estado)
** Massachusetts
** Mississippi (estado)
** New Hampshire
** New Jersey
** New York (estado)
** North Carolina
** Rhode Island
** South Carolina
** Texas
** Virginia (estado)
* Bermuda 

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Limonium chrysocomum

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Limonium chrysocomum***. Una ning gihulagway ni Grigorij Silych Karelin ug Ivan Petrovich Kirilov, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Carl Ernst Otto Kuntze. Ang *Limonium chrysocomum* sakop sa kahenera nga *[[Limonium]]*, ug kabanay nga Plumbaginaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *L. c. chrysocomum*
* *L. c. semenovii*

## Ang mga gi basihan niini
Limonium dregeanum

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Limonium dregeanum***. Una ning gihulagway ni Presl, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Carl Ernst Otto Kuntze. Ang *Limonium dregeanum* sakop sa kahenera nga *[[Limonium]]*, ug kabanay nga Plumbaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Aprika
** Eastern Cape
** Lalawigan sa Northern Cape
** Province of the Western Cape
* Namibya
* Nova Kaledoniya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Limonium reniforme

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Limonium reniforme***. Una ning gihulagway ni Frédéric de Girard, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Igor Alexandrovich Linczevski. Ang *Limonium reniforme* sakop sa kahenera nga *[[Limonium]]*, ug kabanay nga Plumbaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Iran
**sidlakang Iran
**amihanan-sidlakang Iran
**amihanang Iran
**kasadpang Iran
* Nasod nga Afghano
* Turkmenistan
* Tayikistan
* Osbekistan

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Limonium sinense

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Limonium sinense***. Una ning gihulagway ni Frédéric de Girard, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Carl Ernst Otto Kuntze. Ang *Limonium sinense* sakop sa kahenera nga *[[Limonium]]*, ug kabanay nga Plumbaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
** Fujian Sheng
** Guangdong Sheng
** Guangxi Zhuangzu Zizhiqu
** Hebei Sheng
** Jiangsu Sheng
** Liaoning Sheng
** Shandong Sheng
** Zhejiang Sheng
* Republika sa Tsina
* Ryukyu Islands

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *L. s. spinulosum*.

## Ang mga gi basihan niini
Limonium tetragonum

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Limonium tetragonum***. Una ning gihulagway ni Carl Peter Thunberg, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Arthur Allman Bullock. Ang *Limonium tetragonum* sakop sa kahenera nga *[[Limonium]]*, ug kabanay nga Plumbaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Nova Kaledoniya
* Habagatang Korea
* Amihanang Koreya
* Hapon
** Honshū Island
** Shikoku
** Kyushu
* Ryukyu Islands

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Limonium vulgare

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Limonium vulgare***. Una ning gihulagway ni Philip Miller. Ang *Limonium vulgare* sakop sa kahenera nga *[[Limonium]]*, ug kabanay nga Plumbaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Belhika
* Inglatera
* Dinamarka
* Alemanya
* Olandres
* Rumanya
* Suwesya
* Portugal
* Espanya
* Pransiya
* trop. Afr
* Kanada
** Ontario (lalawigan)
** Saskatchewan

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Neogontscharovia

Kahenera sa mga tanom nga bulak ang ***Neogontscharovia***. Ang *Neogontscharovia* sakop sa kabanay nga Plumbaginaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Plumbago indica

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Plumbago indica***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné. Ang *Plumbago indica* sakop sa kahenera nga *[[Plumbago (tanom nga bulak)|Plumbago]]*, ug kabanay nga Plumbaginaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Java (pulo sa Indonesya)
* Sumatra (pulo)
* Sulawesi
* Pilipinas
* Moluccas (kapuloan sa Indonesya)
* Lesser Sunda Islands
* Indya
* Bangladesh
* Sri Lanka
* Miyanmar
* Darjiling (distrito sa Indiya)
* Laos
* Viyetnam
* Pakistan
* Jamaica
* Peru
* Puerto Rico
* Haiti
* Dominikanhong Republika
* Virgin Islands
* Seychelles
* Fiji
* Nova Kaledoniya
* trop. Afr
* Marquesas Islands
* Society Islands
** Tahiti (pulo sa French Polynesia)
* Republika sa Tsina
* Trinidad ug Tobago

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Eriogonum ciliatum

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Eriogonum ciliatum***. Una ning gihulagway ni John Torrey ug George Bentham. Ang *Eriogonum ciliatum* sakop sa kahenera nga *[[Eriogonum]]*, ug kabanay nga Polygonaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Mehiko
** Estado de Coahuila de Zaragoza
** Estado de Nuevo León
** Estado de San Luis Potosí
** Estado de Tamaulipas

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Eriogonum microtheca

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Eriogonum microtheca***. Una ning gihulagway ni Thomas Nuttall. Ang *Eriogonum microtheca* sakop sa kahenera nga *[[Eriogonum]]*, ug kabanay nga Polygonaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tinípong Bángsà
** Idaho
** Oregon

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *E. m. alpinum*
* *E. m. ambiguum*
* *E. m. arceuthinum*
* *E. m. corymbosoides*
* *E. m. johnstonii*
* *E. m. lacusursi*
* *E. m. lapidicola*
* *E. m. laxiflorum*
* *E. m. panamintense*
* *E. m. phoeniceum*
* *E. m. schoolcraftii*
* *E. m. simpsonii*
* *E. m. tegetiforme*

## Ang mga gi basihan niini
Kalag (relihiyon)

Sa daghang relihiyon, pilosopikal, ug mitolohiya nga mga tradisyon, ang kalag mao ang dili lawasnon nga diwa sa usa ka buhi nga binuhat.
**Kalag** naglangkob sa mga abilidad sa panghunahuna sa usa ka buhi nga binuhat: rason, kinaiya, pagbati, panimuot, memorya, panglantaw, panghunahuna, ug uban pa.
Persicaria madagascariensis

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Persicaria madagascariensis***. Una ning gihulagway ni Carl Daniel Friedrich Meisner, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Santiago Ortiz Núñez ug J. A. R. Paiva. Ang *Persicaria madagascariensis* sakop sa kahenera nga *[[Persicaria]]*, ug kabanay nga Polygonaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Aprika
** Limpopo (lalawigan sa Habagatang Aprika)
** Gauteng
** Mpumalanga (lalawigan)
** Province of KwaZulu-Natal
** Lalawigan sa Northern Cape
** Province of the Western Cape
** Eastern Cape
* Eswatini
* Namibya
* Botswana
* Madagascar
* Senegal
* Sierra Leone
* Mali 
* Niger
* Chad
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* Ghana
*tingali Togo
* Nigyeriya
* Congo
** Republika sa Congo
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
** Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Uganda
* Kenya
* Tanzania
* Rwanda
*tingali Burundi
* Zambiya
* Zimbabwe
*tingali Mozambique
* Guinea-Bissau
* Guinea
* Burkina Faso
* Gabon
* Sudan
* Habagatang Sudan
* Anggola

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Persicaria neofiliforme

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Persicaria neofiliforme***. Una ning gihulagway ni Takenoshin Nakai, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Ohki. Ang *Persicaria neofiliforme* sakop sa kahenera nga *[[Persicaria]]*, ug kabanay nga Polygonaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
** Anhui Sheng
** Fujian Sheng
**habagatang Gansu Sheng
** Guangdong Sheng
** Guangxi Zhuangzu Zizhiqu
** Guizhou Sheng
** Henan Sheng
** Hubei Sheng
** Hunan Sheng
** Jiangsu Sheng
** Jiangxi Sheng
**habagatang Shaanxi
** Shandong Sheng
** Sichuan Sheng
** Yunnan Sheng
** Zhejiang Sheng
* Hapon
** Honshū Island
* Habagatang Korea

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Rumex kerneri

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Rumex kerneri***. Una ning gihulagway ni Vincze von Borbás. Ang *Rumex kerneri* sakop sa kahenera nga *[[Rumex]]*, ug kabanay nga Polygonaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Albanya
* Bulgaria
* Gresya
* Unggriya
* Yugoslavia 
* Republika sa Amihanan Makedoniya
* Montenegro
* Rumanya
* Ostriya
* Tinípong Bángsà
** California

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Rumex pyrenaicus

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Rumex pyrenaicus***. Una ning gihulagway ni Pierre André Pourret de Figeac ug Philippe Picot de Lapeyrouse. Ang *Rumex pyrenaicus* sakop sa kahenera nga *[[Rumex]]*, ug kabanay nga Polygonaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Espanya
* Pransiya
* Madeira (distrito)
*amihanan-kasadpang Aprika
* Canary Islands (rehiyon)
* Nasod nga Czech

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Portulaca giuliettiae

Kaliwatan sa olasiman ang ***Portulaca giuliettiae***. Una ning gihulagway ni T. Vieira ug A. A. Coelho. Ang *Portulaca giuliettiae* sakop sa kahenera nga olasiman, ug kabanay nga Portulacaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Brasil
** Bahia (estado)

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Tamarix arborea

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Tamarix arborea***. Una ning gihulagway ni Sieb. ug Christian Gottfried Ehrenberg, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Aleksandr Andrejevitj Bunge. Ang *Tamarix arborea* sakop sa kahenera nga *[[Tamarix]]*, ug kabanay nga Tamaricaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Gresya
* Sudan
* Etyopiya
* Ehipto
* Libya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
The Angry Birds Movie

Ang ***The Angry Birds Movie*** (2016) maoy Amerikano ug Finlandng karton nga pelikula.
## Cast
*Jason Sudeikis ingon Pula
**Aidan McGraw isip batan-ong Pula
*Josh Gad ingon Chuck
*Danny McBride ingon Bomb
*Maya Rudolph isip Matilda, Poppy
*Sean Penn ingon si Terence (agulo ug agulo)
**Nolan North isip tingog sa pag-awit ni Terence sa "The Mighty Red Song" (uncredited)
*Kate McKinnon ingon Stella
*Peter Dinklage ingong Mighty Eagle
*Bill Hader isip King Leonard Mudbeard / King Pig
*Tony Hale ingon si Ross
*Keegan-Michael Key isip Judge Peckinpah
*Blake Shelton isip Earl
*Charli XCX isip Willow
*Anthony Padilla isip Hal
*Ian Hecox isip Bubbles
*Tituss Burgess isip Photog
*Billy Eichner isip Chef Pig, Phillip
*Hannibal Buress ingon si Edward
*Ike Barinholtz isip Tiny
*Max Charles ingon Bobby
*Jillian Bell ingon Helene, Instruktor sa Yoga
*Cristela Alonzo isip Shirley
*Danielle Brooks isip Monica, Olive
*Kevin Bigley isip Greg
*Adam Brown isip Hug Trader
*Romeo Santos isip Early Bird
*Geoffrey Arend isip Day Care Teacher Bird
*Ava Acres ingon si Timoteo
*Alex Borstein ingon Sophie Bird, Peggy Bird
*Malena Brewer isip Arianna Bird
*Vincent Oswald isip Dylan Hatchling
*Samantha Cohen ingon Samantha Hatchling
*Josh Robert Thompson ingon Brad Bird, Dane ang Saxophone Bird
*Matt McCarthy isip Rodney Pig ug John Hamm (gi-kredito ingong Acrobat Pig)
*Maddie Taylor ingon Hamilton Pig ug Oinky (gi-kredito isip Acrobat Pig)
*Mckenna Grace isip Ella Bird
*Ali Wong isip Betty Bird
*Fred Tatasciore isip Monty Pig
*Bella Laudiero isip Maya Bird
*John Cohen ingon Johnny Bird
*Clay Kaytis ingon Clayton ang Waiter Bird
*Fergal Reilly isip Foreman Pig
*Catherine Winder ingon si Billy the Sign
*Carlos Alazraqui isip 2nd Brother ni Earl
*Eileen Marra, Indra Raval, Joaquin Raval ug Sofie Wolfe isip Hatchling Singers

## Galeriya sa hulagway


The_Angry_Birds_Movie.svg
Tom & Jerry (pelikula nga 2021)

Ang ***Tom & Jerry*** (2021) maoy Amerikanong pelikula gidirek ni Tim Story.

## Cast
*Chloë Grace Moretz ingon si Kayla Judith Forester, usa ka batan-ong tigplano sa kasal sa Royal Gate Hotel nga naghangyo kang Tom nga tangtangon si Jerry sa wala pa ang kasal
*Michael Peña isip Terence Mendoza, ang tagdumala sa kalihokan sa Royal Gate Hotel ug ang amo ni Kayla
*Colin Jost isip Ben, ang nobyo sa giplanong kasal sa Royal Gate Hotel ug tag-iya ni Spike
*Rob Delaney isip G. Henry Dubros, ang adunahang general manager ug tag-iya sa Royal Gate Hotel
*Pallavi Sharda isip Preeta Mehta, ang pangasaw-onon sa kasal, ug tag-iya ni Toots
*Jordan Bolger isip Cameron, usa ka bartender sa Royal Gate Hotel
*Patsy Ferran isip Joy the Bell Girl, usa ka awkward nga Royal Gate Hotel bellhop
*Ken Jeong isip Chef Jackie, usa ka chef ug panadero sa Royal Gate Hotel
*Tom isip usa ka iring nga nagdamgo nga mahimong pianista ug gi-enlist ni Kayla aron makuha si Jerry sa Royal Gate Hotel. Wala siyay papel sa pagsulti, apan gipalanog ni T-Pain ang iyang pag-awit, nga adunay archive nga mga vocal gikan sa ulahi William Hanna.
*Si Jerry ingon usa ka malimbungon nga ilaga nga naglihok sa Royal Gate Hotel
*Bobby Cannavale ingon Spike, ang American bulldog ni Ben
*Nicky Jam ingon si Butch, usa ka itom nga iring nga nanguna sa usa ka gang sa mga iring sa alley sa Manhattan nga nakigbatok kang Tom
*Lil Rel Howery isip Angel/Devil Tom, shoulder angel ug shoulder devil
*Utkarsh Ambudkar ingon Real Estate Rat
*Tim Story isip Pigeon Announcer
*Jeff Bergman isip Droopy (uncredited cameo)
Sing 2

Ang ***Sing 2*** (2021) maoy Amerikanong pelikula gidirek ni Garth Jennings.

## Cast
*Matthew McConaughey isip Buster Moon, usa ka malaumon nga koala nga tag-iya sa New Moon Theater
*Reese Witherspoon isip Rosita, usa ka baboy nga mibiya sa iyang tin-edyer nga mga pangandoy sa musika nga mahimong usa ka debotado nga asawa ug inahan sa 25 ka mga biik, apan karon paspas nga nagbalanse tali sa duha.
*Scarlett Johansson isip Ash, usa ka tin-edyer nga porcupine punk rock guitarist
*Taron Egerton ingon si Johnny, usa ka tin-edyer nga gorilya nga mibiya sa kriminal nga gang sa iyang amahan aron mahimong mag-aawit ug piyanista
*Bobby Cannavale isip Jimmy Crystal, usa ka lobo ug media mogul nga nagpadagan sa Crystal Entertainment
*Tori Kelly ingon si Meena, usa ka tin-edyer nga elepante nga adunay nindot nga tingog sa pagkanta, nga kaniadto nakabuntog sa grabe nga kahadlok sa entablado
*Nick Kroll isip Gunter, usa ka madasigon nga sayaw nga baboy ug kauban sa sayaw ni Rosita
*Pharrell Williams isip Alfonso, usa ka elepante ug tigbaligyag ice cream nga nahimong interes sa gugma ni Meena
*Halsey isip Porsha Crystal, usa ka lobo ug ang guba apan talento nga anak nga babaye ni Jimmy Crystal
*Chelsea Peretti isip Suki, ang mapahitas-ong saluki nga katabang sa iro ug talent scout ni Jimmy Crystal
*Letitia Wright isip Nooshy, usa ka streetwise lynx nga nagtabang kang Johnny nga mabalik ang iyang pagsalig samtang nagkat-on siya sa iyang choreography
*Eric André isip Darius, usa ka egocentric yak nga gisalida sa entablado nga produksiyon atbang ni Meena sa usa ka romantikong duet
*Adam Buxton isip Klaus Kickenklober, usa ka proboscis monkey ug instruktor sa sayaw nga nagtudlo kang Johnny unsaon pagsayaw. Gidungog usab ni Buxton si Stan, usa ka gorilya ug miyembro sa gang ni Big Daddy
*Garth Jennings isip Miss Crawly, usa ka tigulang nga iguana nga adunay salamin nga mata nga nagtrabaho isip administratibong katabang ni Buster
*Peter Serafinowicz isip Big Daddy, usa ka mobster gorilla ug ang amahan ni Johnny nga gibuhian sa trabaho nga miadto sa Redshore City aron suportahan si Johnny ug ang iyang mga higala sukad sa mga panghitabo sa unang pelikula
*Jennifer Saunders isip Nana Noodleman, usa ka karnero ug sikat nga mag-aawit nga nagsulti kang Buster nga sundon ang iyang mga damgo
*Nick Offerman isip Norman, baboy ug workaholic nga bana ni Rosita
*Bono ingon si Clay Calloway, usa ka puti nga tawo nga tigulang nga leyon nga kaniadto usa ka leyenda sa rock star hangtod namatay ang iyang asawa
*Julia Davis isip Linda Le Bon, usa ka kabayo ug host sa usa ka talk show nga nag-interbyu kang Jimmy bahin sa show ni Buster
*Spike Jonze isip Jerry (uncredited), usa ka iring nga maunongong personal nga katabang ni Jimmy Crystal
Saurauia bruneiensis

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Saurauia bruneiensis***. Una ning gihulagway ni Kamariah. Ang *Saurauia bruneiensis* sakop sa kahenera nga *[[Saurauia]]*, ug kabanay nga Actinidiaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Brunei

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *S. b. petiolata*.

## Ang mga gi basihan niini
Impatiens arunachalensis

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Impatiens arunachalensis***. Una ning gihulagway ni Hareesh, A. Joe, M. Sabu ug Gogoi. Ang *Impatiens arunachalensis* sakop sa kahenera nga *[[Impatiens]]*, ug kabanay nga Balsaminaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Indya
** State of Arunāchal Pradesh

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
The Angry Birds Movie 2

Ang ***The Angry Birds Movie 2*** (2019) maoy Amerikano ug Finlandng karton nga pelikula.
## Cast
*Jason Sudeikis ingon Pula
*Josh Gad ingon Chuck
*Danny McBride ingon Bomb
**Suzanne Waters isip Bomb's Opera Voice
*Rachel Bloom ingong Pilak
*Leslie Jones isip Zeta
*Bill Hader ingon si Haring Leonard Mudbeard
*Awkwafina isip Courtney
*Sterling K. Brown isip Garry
*Eugenio Derbez ingon si Glenn
*Tiffany Haddish ingon si Debbie
*Peter Dinklage isip Ethan "Mighty" Eagle
*Pete Davidson ingon si Jerry
*Zach Woods ingon Carl
*Maya Rudolph isip Matilda
*Tony Hale isip Mime
*Dove Cameron ingong Ella
*JoJo Siwa ingon Jay ug Kira
*Brooklynn Prince ingon Zoe
*Genesis Tennon isip Vincent
*Alma Varsano isip Samantha
*Faith Margaret Kidman-Urban isip Beatrice ug Sophie
*Sunday Rose Kidman-Urban isip Lily ug Isla
*Gaten Matarazzo isip Bubba
*Lil Rel Howery ingon Alex
*Nicki Minaj isip Pinky
*Beck Bennett ingon Hank ug Brad Eagleberger
*Anthony Padilla isip Hal
*Colleen Ballinger ingon si Roxanne
*David Dobrik ingon si Axel
*Mason Ramsey ingon si Oliver
*Alex Hirsch ingon Steve
*Thurop Van Orman isip Itik ug Selyo
*Ally Garrett isip Inahan sa Baboy ug mga Snakelets
*John Cohen isip Eagle Detector
*Sean Charmatz isip Dili Makita nga Baboy ug Magtutudlo
*Kelly Prizeman isip Bomb's Momb
*Nolan North ingon si Terence
*Josh Engel isip Dude Bird
*Asher Bishop isip Scott
*Hazel Van Orman ingon Hazel
*Leif Van Orman isip Leif
*David C. Smith isip Grumpy Dad
*John Rice isip Quad Bird
*Nova Reed isip Ally
*Kaci Simotas isip Anders
*Eliza Cohen ingon Jenny
*Samantha Cohen isip Bailey
*Isla Andrews ingon Eloise
Shortia (tanom nga bulak)

Kahenera sa mga tanom nga bulak ang ***Shortia***. Ang *Shortia* sakop sa kabanay nga Diapensiaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Diospyros blancoi

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang **kamagong** o ***Diospyros blancoi*** (Laing Ngalan *Diospyros discolor*).  Ang *Diospyros discolor* sakop sa kahenera nga *[[Diospyros]]*, ug kabanay nga Ebenaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Andaman Islands (kapuloan sa Indiya)
* Java (pulo sa Indonesya)
* Nicobar Islands (kapuloan sa Indiya)
* Trinidad ug Tobago
* Indya
* Republika sa Tsina
* Costa Rica
* Pilipinas
* Ondoras
* Nova Kaledoniya
* Malaysiya
* Borneo
* Belize
* Bangladesh
* Panama

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Diospyros hemicycloides

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Diospyros hemicycloides***. Una ning gihulagway ni Ferdinand von Mueller ug George Bentham, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni L.W. Jessup. Ang *Diospyros hemicycloides* sakop sa kahenera nga *[[Diospyros]]*, ug kabanay nga Ebenaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* State of Queensland

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Arbutus bicolor

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Arbutus bicolor***. Una ning gihulagway ni S. González, M. González ug P. D. Sørensen. Ang *Arbutus bicolor* sakop sa kahenera nga *[[Arbutus]]*, ug kabanay nga Ericaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Mehiko
** Chihuahua
** Estado de Durango
** Estado de Guanajuato
** Estado de Hidalgo
** Estado de México (estado)
** Estado de Michoacán de Ocampo
** Estado de Puebla
** Estado de Querétaro
** Estado de San Luis Potosí
** Estado de Sinaloa

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Erica grandiflora

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Erica grandiflora***. Una ning gihulagway ni L. fil.. Ang *Erica grandiflora* sakop sa kahenera nga *[[Erica (tanom nga bulak)|Erica]]*, ug kabanay nga Ericaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *E. g. grandiflora*
* *E. g. perfoliosa*

## Ang mga gi basihan niini
Taylor Swift (album)

Mao kini ang kinaunahang album sa Amerikanhong mag-aawit nga si Taylor Swift. Gipagawas kini niadtong Oktubre 11, 2008 pinaagi sa Big Machine Records sa Tinipong Bansa ug Kanada, ug tibuok kalibotan ika-18 sa Marso 2008. Ang kinaunahang singgol niini mao ang "*[[Tim McGraw (alawiton)|Tim McGraw]]*" migula niadtong ika-19 sa 
Hunyo 2008.
Gaultheria marticorenae

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Gaultheria marticorenae***. Una ning gihulagway ni Teillier ug P. W. Fritsch. Ang *Gaultheria marticorenae* sakop sa kahenera nga *[[Gaultheria]]*, ug kabanay nga Ericaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Argentina
** Provincia del Chubut
** Río Negro
* Tśile
** Coquimbo (lungsod)
** Maule (rehiyon)
** Los Lagos

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Gaultheria stenophylla

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Gaultheria stenophylla***. Una ning gihulagway ni P. W. Fritsch ug Lu Lu. Ang *Gaultheria stenophylla* sakop sa kahenera nga *[[Gaultheria]]*, ug kabanay nga Ericaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
** Yunnan Sheng
* Bhutan
* Indya
** State of Arunāchal Pradesh
* Sikkim

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Ratchet & Clank: Rift Apart

Ang ***Ratchet & Clank: Rift Apart*** mao ang usa ka dagitabnong dula nga gimugna sa Insomniac Games pinaagi sa Sony alang sa PlayStation 5.
Leucothoe (tanom nga bulak)

Kahenera sa mga tanom nga bulak ang ***Leucothoe***. Ang *Leucothoe* sakop sa kabanay nga Ericaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Rhododendron album

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Rhododendron album***. Una ning gihulagway ni Carl Ludwig von Blume. Ang *Rhododendron album* sakop sa kahenera nga *[[Rhododendron]]*, ug kabanay nga Ericaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Java (pulo sa Indonesya)

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Rhododendron agastum

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Rhododendron agastum***. Una ning gihulagway ni I. B. Balf. ug William Wright Smith. Ang *Rhododendron agastum* sakop sa kahenera nga *[[Rhododendron]]*, ug kabanay nga Ericaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
**tingali kasadpang Guizhou Sheng
**amihanan-sidlakang Yunnan Sheng

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *R. a. pennivenium*.

## Ang mga gi basihan niini
Rhododendron barbatum

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Rhododendron barbatum***. Una ning gihulagway ni Nathaniel Wallich ug George Don jr. Ang *Rhododendron barbatum* sakop sa kahenera nga *[[Rhododendron]]*, ug kabanay nga Ericaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*habagatang Tibet 
* Bhutan
* Indya
* Nepal
* Sikkim
* Darjiling (distrito sa Indiya)

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *R. b. imberbe*.

## Ang mga gi basihan niini
Rhododendron borneense

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Rhododendron borneense***. Una ning gihulagway ni J. J. Smith, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni G. Argentina, A. Lamb ug A. Phillipps. Ang *Rhododendron borneense* sakop sa kahenera nga *[[Rhododendron]]*, ug kabanay nga Ericaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *R. b. angustissimum*
* *R. b. borneense*
* *R. b. villosum*

## Ang mga gi basihan niini
Rhododendron culminicolum

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Rhododendron culminicolum***. Una ning gihulagway ni Ferdinand von Mueller. Ang *Rhododendron culminicolum* sakop sa kahenera nga *[[Rhododendron]]*, ug kabanay nga Ericaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* New Guinea (pulo)

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *R. c. angiense*
* *R. c. nubicola*

## Ang mga gi basihan niini
Rhododendron dilatatum

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Rhododendron dilatatum***. Una ning gihulagway ni Friedrich Anton Wilhelm Miquel. Ang *Rhododendron dilatatum* sakop sa kahenera nga *[[Rhododendron]]*, ug kabanay nga Ericaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *R. d. hypopilosum*
* *R. d. arborescens*
* *R. d. dilatatum*
* *R. d. satsumense*
* *R. d. boreale*
* *R. d. decandrum*
* *R. d. lasiocarpum*
* *R. d. nippoense*
* *R. d. occidentalitosaense*
* *R. d. ookuemontanum*

## Ang mga gi basihan niini
Pilipinong Amerikanhon

Ang sinultiang **Pilipinong Amerikano**, **Pilipino-Amerikanhon** kun **Pilipinhon–Estadounidense** (sa Iningles; ***Fil-Am*** kun ***Filipino American***)  mahimong magtumong sa mosunod:

* Pilipinhon nga gihimugso sa Tinípong Bángsà (*United States* o*US*);
* Pilipinhon nga gihimugso sa mga yutang-sakop sa US, lakip na ang Puerto Rico;
* Pilipinhon nga nagbag-o sa ilahang pagkalungsoranon ngadto sa pagka-Amerikano ug sa ulahi mipili sa pagpasig-uli sa pagka-Pilipino pinaagi sa pagbawi/pagkab-ot niini (*Petition for Re-Acquisition/Retention of Philippine Citizenship*);
* Pilipinhon nga aduna'y mga ginikanan nga Amerikano ug Pinoy;
* Pilipinhon nga aduna'y Filipino-American o Fil-Am nga ginikanan;
* Binugtong nga aduna'y duha ka pagkalungsoranon (*dual citizenship*) sa Nasodnong Amerika ug Pilipinas)
* Amerikanhon nga nanag-iyahan og pagkalungsoranon sa Pilipinas subay sa mga gituyo sa pamalaod sa Pilipinas.

## Kapanahonan
Ang mga Pilipino mao ang unang mga Asyanhong mulupyo sa Amihanang Amerika. Ang unang etikong pundok miabot 'niadtong 1587. Una silang nanimuyo sa Morro Bay, California ug unya sa ulahi mga 1763 sa Louisiana, sa dihang nag-alagad sila sa usa ka gubat 'niadtong 1812. Ginatawag sila isip mga *Manilamen* ug daghan kanila nagbuhat isip mga kawboy ug mga ranso. Daghang mga Pilipino nga mibalhin 'niadtong panahona ang mianhi sa Amerika tungod sa Tratado sa Paris (1898). 

Niadtong 1904, ang kagamhanan sa Amerika nagdala og katawhang Pilipino sa Amerika. Niadtong napuloan-1920, daghang mga Pilipino ang milalin sa Amerika. Mianhi sila ingong dili hanas nga mga trabahante ug mibalhin alang sa ilahang mga bánay balik sa ilang balay.

Human nahimong makinaugalingon ang Pilipinas, daghan na ang mga Pilipino sa Amerika. Nahimo silang mga lungsuranon ug nagbuhat isip mga nars, magtutudlo, magtatambal, ug manlalaban dinhi.

## Budaya

### Kapistahan

## Mga pakisayran

## Mga sumpay sa gawas
Thibaudia haughtii

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Thibaudia haughtii***. Una ning gihulagway ni Albert Charles Smith, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Luteyn. Ang *Thibaudia haughtii* sakop sa kahenera nga *[[Thibaudia]]*, ug kabanay nga Ericaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Colombia
** Departamento de La Guajira

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Brazzeia

Kahenera sa mga tanom nga bulak ang ***Brazzeia***. Ang *Brazzeia* sakop sa kabanay nga Lecythidaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Brazzeia congoensis

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Brazzeia congoensis***. Una ning gihulagway ni Henri Ernest Baillon. Ang *Brazzeia congoensis* sakop sa kahenera nga *[[Brazzeia]]*, ug kabanay nga Lecythidaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* Kamerun
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Congo
* Gabon

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Napoleonaea lutea

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Napoleonaea lutea***. Una ning gihulagway ni Baker f., John Hutchinson ug John McEwan Dalziel. Ang *Napoleonaea lutea* sakop sa kahenera nga *[[Napoleonaea]]*, ug kabanay nga Lecythidaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Nigyeriya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Mitrastemon matudae

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Mitrastemon matudae***. Una ning gihulagway ni Yamamoto. Ang *Mitrastemon matudae* sakop sa kahenera nga *[[Mitrastemon]]*, ug kabanay nga Mitrastemonaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Mehiko
** Estado de Chiapas
** Estado de Guerrero
** Estado de Oaxaca
* Guatemala
*kasadpang Colombia
** Departamento de Antioquia
* Ondoras

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Adinandra kamalae

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Adinandra kamalae***. Una ning gihulagway ni M. K. Pathak, Bhaumik ug G. Krishna. Ang *Adinandra kamalae* sakop sa kahenera nga *[[Adinandra]]*, ug kabanay nga Pentaphylacaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Indya
** State of Arunāchal Pradesh

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Androsace fedtschenkoi

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Androsace fedtschenkoi***. Una ning gihulagway ni Pavel Nikolaevich Ovczinnikov. Ang *Androsace fedtschenkoi* sakop sa kahenera nga *[[Androsace]]*, ug kabanay nga Primulaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
**amihanang Xinjiang Uygur Zizhiqu
* Khasakstan
* Kirgistan
* Mongolia
* State of Jammu and Kashmīr
* Rusya sa Asya
* Tayikistan

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Lysimachia monellii

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Lysimachia monellii***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni U. Manns ug Arne A. Anderberg. Ang *Lysimachia monellii* sakop sa kahenera nga *[[Lysimachia]]*, ug kabanay nga Primulaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *L. m. linifolia*
* *L. m. maritima*
* *L. m. monellii*

## Ang mga gi basihan niini
Primula intricata

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Primula intricata***. Una ning gihulagway ni Jean Charles Marie Grenier ug Godron. Ang *Primula intricata* sakop sa kahenera nga *[[Primula]]*, ug kabanay nga Primulaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. i. bergidensis*
* *P. i. impigrorum*
* *P. i. intricata*
* *P. i. lofthousei*

## Ang mga gi basihan niini
Diploön cuspidatum

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Diploön cuspidatum***. Una ning gihulagway ni Frederico Carlos Hoehne, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Arthur John Cronquist. Ang *Diploön cuspidatum* sakop sa kahenera nga *[[Diploön]]*, ug kabanay nga Sapotaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Peru
* Ecuador
*amihanan-sidlakang & habagatang & amihanang & habagatan-sidlakang Brasil
* Venezuela
* Bolibiya
* Guyana

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Donella

Kahenera sa mga tanom nga bulak ang ***Donella***. Ang *Donella* sakop sa kabanay nga Sapotaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Donella ubangiensis

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Donella ubangiensis***. Una ning gihulagway ni De Wild., ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni André Aubréville. Ang *Donella ubangiensis* sakop sa kahenera nga *[[Donella]]*, ug kabanay nga Sapotaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Kotidaybor
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* Uganda
* Guinea
* Kamerun
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Congo
* Ghana
* Liberya
* Nigyeriya
* Gabon

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Styrax ferrugineus

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Styrax ferrugineus***. Una ning gihulagway ni Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck ug Carl Friedrich Philipp von Martius. Ang *Styrax ferrugineus* sakop sa kahenera nga *[[Styrax]]*, ug kabanay nga Styracaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*amihanang & kasadpan-sentrong & habagatan-sidlakang & habagatang Brasil
** Rondônia
** Mato Grosso (estado)
** Goiás (estado)
** Mato Grosso do Sul
** Minas Gerais
** São Paulo
** Paraná (estado)
* Paraguay
* Bolibiya
** Santa Cruz

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini