open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sailor Moon

Ang **Sailor Moon** (Hapones: 美少女戦士セーラームーン, *Bishōjo Senshi Sērā Mūn*) maoy usa ka Hapones nga serye sa manga nga gisulat ug gihulagway ni Naoko Takeuchi. Kini orihinal nga serialized sa Kodansha's shōjo manga magazine Nakayoshi gikan sa 1991 ngadto sa 1997; ang 60 ka indibiduwal nga mga kapitulo (sa ulahi giorganisar pag-usab ngadto sa 52), uban sa pipila ka kilid nga mga istorya, gitigom sa 18 ka tomo.
Cardcaptor Sakura

***Cardcaptor Sakura*** (Hapones: カードキャプターさくら, *Kādokyaputā Sakura*), minubo nga **CCS**, maoy usa ka Hapon nga serye sa manga nga gisulat ug gihulagway sa manga grupo nga CLAMP. Serialized nga binulan sa shōjo manga magazine Nakayoshi gikan sa Hunyo 1996 hangtod Agosto 2000 nga mga isyu, gimantala usab kini sa 12 tankōbon volume ni Kodansha tali sa Nobyembre 1996 ug Hulyo 2000.
Kronosaurus

Ang ***Kronosaurus*** usa ka napuo nga genus sa dako nga mugbo nga liog nga pliosaur nga nabuhi sa panahon sa mga yugto sa Aptian hangtod Albian sa Early Cretaceous sa karon nga Australia. Ang una nga nahibal-an nga specimen nadawat kaniadtong 1899 ug gilangkuban sa usa ka partially napreserbar nga mandibular symphysis, nga una nga gihunahuna nga gikan sa usa ka ichthyosaur sumala ni Charles De Vis. Apan, niadtong 1924 nga pormal nga gihulagway ni Albert Heber Longman kini nga espesimen isip holotype sa usa ka dako nga pliosaurid, diin iyang gihatag ang siyentipikong ngalan nga *K. queenslandicus*, nga mao ra gihapon ang giila nga espisye karon.
Liopleurodon

Ang ***Liopleurodon*** kay napuo na nga genus sa carnivorous pliosaurid pliosaur nga nabuhi gikan sa Callovian stage sa Middle Jurassic hangtod sa Kimmeridgian stage sa Late Jurassic period (c. 166 to 155 mya). Ang matang nga espisye mao ang *L. ferox*, nga lagmit mao lamang ang balidong espisye. Ang ubang mga pagtuon naglakip usab sa ikaduhang espisye, apan kining naulahi gikonsiderar nga posibleng junior synonymtungod sa kakulang niini sa viable diagnosis. Ingon nga ang holotype specimen sa *L. ferox* naglangkob sa usa ka ngipon nga nagpreserbar sa kuwestiyonableng lahi nga mga bahin, ang bag-ong mga pagtuon busa nagrekomenda sa gikinahanglan nga pag-ila sa usa ka neotype aron mapreserbar ang balido sa genus.
Plesiosaurus

Ang ***Plesiosaurus*** (Griyego: πλησίος (*plesios*), duol sa + σαῦρος (*sauros*), butiki) maoy usa ka henero sa napuo na, dakong marino sauropterygian nga reptilya nga nabuhi panahon sa Unang Jurassic. Nailhan kini sa hapit kompleto nga mga kalabera gikan sa Lias sa England. Kini mailhan pinaagi sa gamay nga ulo, taas ug yagpis nga liog, lapad nga samag pawikan, mubo nga ikog, ug duha ka parisan sa dagko, taas nga paddle. Gipahulam niini ang ngalan niini sa order nga Plesiosauria, diin kini usa ka sayo, apan medyo kasagaran nga miyembro. Kini adunay usa lamang ka espisye, ang tipo, *Plesiosaurus dolichodeirus*.
Basilosaurus

Ang ***Basilosaurus*** kay usa ka genus sa dako, manunukob, gikan sa ulahing bahin sa Eocene, mga 41.3 ngadto sa 33.9 ka milyon ka tuig ang milabay (mya). Una nga gihulagway sa 1834, kini ang una nga archaeocete ug prehistoric whale nga nahibal-an sa siyensya. Ang mga fossil nga gipahinungod sa matang sa matang *B. cetoides* nadiskobrehan sa Estados Unidos. Gituohan sila sa sinugdan nga usa ka higante nga reptilya, busa ang suffix nga "-*saurus*", Karaang Griyego alang sa "tuko". Ang mananap sa ulahi nakit-an nga usa ka sayo nga mamalya sa dagat, nga nag-aghat sa mga pagsulay sa pag-usab sa ngalan sa binuhat, nga napakyas ingon nga ang mga lagda sa zoological nomenclature nagdiktar gamit ang orihinal nga ngalan nga gihatag.
Smilodon

An ***Smilodon*** in uska napuo nga genus han pamilya mga Felidae. Usa kini sa labing nailhan nga saber-toothed predator ug prehistoric mammals. Bisan tuod kasagarang nailhan nga tigre nga may saber-toothed, dili kini suod nga relasyon sa tigre o uban pang modernong mga iring, nga sakop sa napuo nga subfamily nga Machairodontinae, nga adunay gibanabana nga petsa sa pagkalahi gikan sa katigulangan sa buhing mga iring mga 20 ka milyon ka tuig ang milabay. Si Smilodon nagpuyo sa Amerika sa panahon sa Pleistocene (2.5 mya - 10,000 ka tuig ang milabay). Ang genus ginganlan niadtong 1842 base sa mga fossil gikan sa Brazil; ang generic nga ngalan nagpasabut nga "scalpel" o "duha ka sulab nga kutsilyo" inubanan sa "ngipon".
Josip Broz

Si **Josip Broz** (Serbo-Croatian Cyrillic: Јосип Броз, 7 Mayo 1892 - 4 Mayo 1980) kasagarang nailhan nga **Tito,** mao ang usa ka Yugoslav komunista rebolusyonaryo, Ikaduhang Gubat sa Kalibutan bayani, estadista ug diktador Kinsa ang Presidente sa Yugoslavia gikan sa 1953 hangtud sa iyang kamatayon sa 1980.

Si Josip Broz natawo sa usa ka dako nga pamilyang mag-uuma sa Kumrovec, Ang iyang Amahan nga si Franjo Broz usa ka Croat kansang pamilya nagpuyo sa baryo sulod sa tulo ka siglo, Ug ang iyang inahan nga si Marija Broz usa ka Slovene gikan sa baryo sa Podsreda, Ang iyang mga Ginikanan naminyo niadtong 21 Enero 1881

Gi-draft sa serbisyo militar, gipaila niya ang iyang kaugalingon, nahimong pinakabata nga sarhento nga mayor sa Austro-Hungarian Army niadtong panahona. Human grabeng nasamdan ug nadakpan sa mga Ruso panahon sa Unang Gubat sa Kalibutan, gipadala siya sa usa ka kampo sa pagtrabaho sa Ural Mountains. Miapil si Tito sa pipila ka panghitabo sa Rebolusyong Ruso niadtong 1917 ug sa misunod nga Gubat Sibil sa Rusya. at misulod siya sa bag-ong natukod nga Gingharian sa Yugoslavia, diin miapil siya sa Partido Komunista sa Yugoslavia

Human sa Gubat, nagserbisyo siya isip punong ministro (1945–1963), presidente (1953–1980; gikan sa 1974 nga presidente sa tibuok kinabuhi), ug marshal sa Yugoslavia, ang kinatas-ang ranggo sa Yugoslav People's Army (JNA).

Si Tito Nagpakita nga usa ka kontrobersyal nga tawo ug ang iyang mga panglantaw daw Awtoritarianismo ingon nga Diktador, samtang ang uban naghulagway kaniya isip usa ka mabuot nga diktador. Nakuha niya ang dugang nga internasyonal nga atensyon isip usa ka co-founder sa Non-Aligned Movement, kauban si Jawaharlal Nehru sa India, Gamal Abdel Nasser sa Egypt, Kwame Nkrumah sa Ghana, ug Sukarno sa Indonesia.
Iglulung-ag

Ang **iglulung-ag** () mao ang usa ka matang sa galamitong pangluto nga ginagamit sa awtomatikong paglung-ag og humay. Naglangkob kini og igpainit, sudlanang kaldero nga pagabutngan og bugas ug termostat nga magsukod sa temperatura sa kaldero nga mag-ulin usab sa kainit. Mas daghan og sensor ug kasangkapan ang mga labing sopistikado nga iglulung-ag ug mas daghay mabuhat inubanan sa mga espesyal nga kapuslanan.
Comatricha nigra

An ***Comatricha nigra*** in nahilalakip ha genus nga Comatricha, ngan familia nga Amaurochaetaceae. Sakop sa ka-ulo nga Amoebozoa, ug Una ning gihulagway ni Joseph Schröter ni adtong 1886.
Stemonitis axifera

Kaliwatan sa uhong ang ***Stemonitis axifera*** sakop sa ka-ulo nga Myxogastria, ug Una ning gihulagway ni Thomas Huston Macbride ni adtong 1899. Ang *Stemonitis axifera* sakop sa kahenera nga Stemonitis, ug kabanay nga Stemonitidaceae.
Michael Beint

Si **Michael Beint** (natawo 1925) usa ka artista sa Ingles.

Gisugdan niya ang iyang karera sa teatro sa mga amateur circle. Nag-arte siya isip relief actor sulod sa upat ka tuig. Sa West End nagpakita siya sa mga dula sama sa "You Prove It" ni Colin Morris ug "Rule of Three", usa ka triple bill sa mga dula ni Agatha Christie. 

Sa ulahi, si Beint nalambigit sa National Theatre, diin siya nagtrabaho sa dugay nga panahon. Ang una nga pagpakita sa screen ni Beint wala’y kredito, ang iyang una nga gi-kredito nga mga papel sa screen miabot sa telebisyon sa ikaduha nga katunga sa 1950s Nagpakita siya sa pipila ka mga bantog nga mga produkto sa telebisyon sama sa Adam Adamant Lives!, Coronation Street, Benny Hill ug Poirot. Sa dako nga screen, ang iyang mga kredito sa pelikula naglakip sa Night of the Prowler (1962), The Hi-Jackers (1963) ug Elizabeth (1998). Ang kataposang kredito sa pelikula ni Beint kay sa medical drama series nga Casualty niadtong 2010.

Si Michael Beint naminyo kang Doreen Williams sukad niadtong 1948. Sila adunay lima ka mga anak. Ang tanan nilang mga anak miadto sa show business sa usa ka paagi.

## Ang mga pakisayran

## Gikan sa gawas nga tinubdan
* 
* Michael Beint at Theatricalia
Kevin McCarthy

Si **Kevin Owen McCarthy** usa ka Amerikanong politiko nga nagsilbi nga ika-55 Speaker sa sa Balay sa mga Representante sa Tinípong Bánsà gikan sa Enero hangtod Oktubre 2023.

Giboto si McCarthy isip mamumulong kaniadtong Oktubre 3, 2023 sa daghang mga miyembro sa iyang kaugalingon nga partido. Ang iyang katungdanan mao ang ikatulo nga pinakamubo alang sa usa ka Speaker of the House sa kasaysayan sa Tinípong Bánsà, ug nahimo siyang unang mamumulong nga natangtang sa katungdanan atol sa sesyon sa lehislatibo. McCarthy mipahibalo nga moluwat siya sa Balay sa katapusan nianang tuiga. Ang iyang termino opisyal nga nagtapos sa iyang Karera sa Politika kaniadtong Disyembre 31, 2023.

## Ang mga gi basihan niini
Fumio Kishida

Si **Fumio Kishida** (Hapones: 岸田 文雄; natawo 29 Hulyo 1957) usa ka Hapones nga politiko nga nagserbisyo isip Punong Ministro sa Japan ug presidente sa Liberal Democratic Party (LDP) gikan sa 2021 hangtod 2024. Nahimo siyang miyembro sa House of Representatives sa ang National Diet sukad sa 1993. Si Kishida kaniadto nagserbisyo isip Minister for Foreign Affairs gikan sa 2012 ngadto sa 2017 ug isip acting Minister of Defense sa 2017. Gikan sa 2017 ngadto sa 2020, siya usab ang nangulo sa LDP Policy Research Council.https://thediplomat.com/2021/09/the-arrival-of-kishida-diplomacy/
President of Russia

Ang **presidente sa Rusya**, opisyal nga presidente sa Russian Federation (Rinuso: Президент Российской Федерации, giromansa: Presidente Rossiyskoy Federatsii), mao ang ehekutibo nga pangulo sa estado sa Russia. Ang presidente mao ang chair sa Federal State Council ug ang supremong commander-in-chief sa Russian Armed Forces. Kini ang pinakataas nga opisina sa Russia. Vladimir Putin mao ang kasamtangang presidente.https://web.archive.org/web/20120927014351/http://www.un.int/protocol/documents/Hspmfm.pdf
Myotis crypticus

Kaliwatan sa kwakniton ang ***Myotis crypticus***. Una ning gihulagway ni Juste, Ruedi, Puechmaille, Salicini & Ibáñez ni adtong 2019. Ang *Myotis crypticus* sakop sa kahenera nga Myotis, ug kabanay nga Vespertilionidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kasagaran kini giapod-apod sa mga nasod sa Europe nga nag-utlanan sa Dagat Mediteranyo, gikan sa Espanya sa kasadpan hangtod sa Austria, amihanan hangtod sa Switzerland, ug habagatan hangtod sa kadaghanan sa Peninsula sa Italya.
Scott Morrison

Si **Scott John Morrison** (natawo kaniadtong 13 Mayo 1968) usa ka kanhi politiko sa Australia nga nagsilbi isip ika-30 nga punong ministro sa Australia gikan 2018 hangtod 2022. Gipangulohan niya ang opisina isip lider sa Liberal Party of Australia ug miyembro sa parlamento (MP) para sa New South Wales nga dibisyon sa Cook gikan 2007 hangtod 2024.

## Ang mga gi basihan niini
Julia Gillard

Si **Julia Eileen Gillard** (nata sa 29 Setyembre 1961) usa ka kanhi politiko sa Australia nga mao ang ika-27 nga punong ministro sa Australia ug ang lider sa Labor Party (ALP) gikan 2010 hangtod 2013. Natawo sa Barry, Wales ug gipanganak sa Adelaide, siya ang miyembro sa parlamento (MP) para sa Victorian division sa Lalor gikan 1998 hangtod 2013. Siya usab ang ika-13 nga deputy prime minister sa Australia gikan 2007 hangtod 2010, ilawom ni Kevin Rudd. Siya ang una ug nag-inusarang babaye nga nakahawid sa bisan unsang opisina sa kasaysayan sa Australia.

## Ang mga gi basihan niini
Pyrochroa serraticornis

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Pyrochroa serraticornis***. Una ning gihulagway ni Giovanni Antonio Scopoli. Ang *Pyrochroa serraticornis* sakop sa kahenera nga Pyrochroa, ug kabanay nga Pyrochroidae. Walay nalista nga matang nga sama niini. Kini makita sa Europe.
Pentacrinites

Kahenera sa mga tunokogpanit ang ***Pentacrinites***. Ang *Pentacrinites* sakop sa kabanay nga Pentacrinitidae. Ang *Pentacrinites* usa ka napuo nga genus sa mga crinoid nga nabuhi gikan sa Hettangian hangtod sa Bathonian sa Asia, Europe, North America, ug New Zealand. Ang ilang mga punoan kay pentagonal hangtod sa pormag bituon sa cross-section ug mao ang kasagarang gipreserbar nga mga bahin.

## Mga espesye
**P. fossilis* Blumenbach, 1804 = *P. britannicus*
**P. dargniesi* (Hess, 1972) = *Extracrinus dargniesi*
**P. dichotomus* (McCoy, 1848)
**P. doreckae* Simms, 1989
**P. quenstedti* Oppel, 1856 = *Pentacrinus quenstedti*
Glyphea

Henero sa mga krustaseo ang ***Glyphea***. Ang *Glyphea* sakop sa kabanay nga Glypheidae. 

## Mga species

* *[[Glyphea alexandri]]* Taylor 1979 
* *[[Glyphea ambigua]]* Von Fritsch 1870 
* *[[Glyphea arborinsularis]]* Etheridge 1917 
* *[[Glyphea australensis]]* Feldmann and Et Al 1993 
* *[[Glyphea bathonica]]* De Ferry 1865 
* *[[Glyphea bicarinata]]* Van Straelen 1924 
* *[[Glyphea bohemica]]* Fritsch and Kafka 1887 
* *[[Glyphea calloviensis]]* Woods 1927 
* *[[Glyphea carinata]]* Tribolet 1874 
* *[[Glyphea carolinensis]]* Rathbun 1935 
* *[[Glyphea carteri]]* Bell 1863 
* *[[Glyphea christeyi]]* Feldmann and Maxwell 1999 
* *[[Glyphea couloni]]* Tribolet 1874 
* *[[Glyphea crassa]]* Oppel 1861 
* *[[Glyphea cretacea]]* McCoy 1854 
* *[[Glyphea damesi]]* Garassino 2001 
* *[[Glyphea eureka]]* Damborenea and Mancenido 1987 
* *[[Glyphea ferruginea]]* Blake and Judleston 1877 
* *[[Glyphea foresti]]* Feldmann and Saint Laurent 2002 
* *[[Glyphea franzini]]* Breton 2011 
* *[[Glyphea garasbaaensis]]* Garassino et al. 2008 
* *[[Glyphea georgianus]]* Taylor 1979 
* *[[Glyphea gussmanni]]* Schutze 1907 
* *[[Glyphea hennigi]]* Beurlen 1933 
* *[[Glyphea jeletzkyi]]* Feldmann and McPherson 1980 
* *[[Glyphea jurensis]]* Oppel 1861 
* *[[Glyphea liasina]]* Von Meyer 1840 
* *[[Glyphea lyrica]]* Blake 1876 
* *[[Glyphea magnevillii]]* Eudes-Deslongchamps 1835 
* *[[Glyphea mazetieri]]* Hee 1924 
* *[[Glyphea meyeri]]* Roemer 1836 
* *[[Glyphea michelae]]* Schweitzer and Feldmann 2001 
* *[[Glyphea micheleae]]* Schweitzer and Feldmann 2001 
* *[[Glyphea muensteri]]* Voltz 1835 
* *[[Glyphea munsteri]]* Voltz 1835 
* *[[Glyphea neocomiensis]]* Robineau-Desvoidy 1849 
* *[[Glyphea oculata]]* Woods 1957 
* *[[Glyphea prestwichi]]* Woods 1929 
* *[[Glyphea pseudoscylarus]]* Schlotheim 1822 
* *[[Glyphea pseudoscyllarus]]* Schlotheim 1822 
* *[[Glyphea regleyana]]* Desmarest 1822 
* *[[Glyphea reticulata]]* Feldmann and Gazdzicki 1997 
* *[[Glyphea riazi]]* Van Straelen 1924 
* *[[Glyphea rigoi]]* Garassino 2000 
* *[[Glyphea robusta]]* Feldmann and McPherson 1980 
* *[[Glyphea rosenkrantzi]]* Van Straelen 1929 
* *[[Glyphea rostrata]]* Phillips 1829 
* *[[Glyphea serratosai]]* Dupuy-Revilla 1956 
* *[[Glyphea solitaria]]* Oppel 1861 
* *[[Glyphea spinulosa]]* Van Straelen 1924 
* *[[Glyphea stilwelli]]* Feldmann 1993 
* *[[Glyphea stiwelli]]* Feldmann 1993 
* *[[Glyphea tantalus]]* Wohrmann 1892 
* *[[Glyphea tomesi]]* Woodward 1868 
* *[[Glyphea tonelloi]]* Garassino 1997 
* *[[Glyphea tricarinata]]* Garassino 1996 
* *[[Glyphea udressieri]]* Myer 1840 
* *[[Glyphea vectensis]]* Woods 1927 
* *[[Glyphea viohli]]* Polz 2000 
* *[[Glyphea willetti]]* Woodward 1878 
* *[[Glyphea yoshiakii]]* Kato and Karasawa 2006
Radiolites

Ang ***Radiolites*** sakop sa kabanay nga Radiolitidae.

## Mga espesye
* † *Radiolites acutocostata* Adkins 1930
* † *Radiolites angeoides* (Delapeirouse)
* † *Radiolites carsicus* Caffau et al. 1995
* † *Radiolites dario* Catullo 1834
* † *Radiolites macroplicatus* Whitfield 1987
* † *Radiolites praegalloprovincialis* Toucas 1908
* † *Radiolites spongicola* Astre 1954
Kosmoceras

Ang ***Kosmoceras*** maoy usa ka kasarangang nga ammonite genus gikan sa taas nga Callovian sa Europe nga adunay yano nga aperture ug dili regular nga ribbing nga gibalda sa dili regular nga laray sa lateral tubercles. Ang lig-on nga ventral tubercles gibulag sa usa ka hapsay nga depresyon nga nagdagan sa daplin.

## Mga espesye
* *K. aculeatum*
* *K. balticum*
* *K. cromptoni*
* *K. bizeti*
* *K. fibuliferum*
* *K. geminatum*
* *K. gemmatum*
* *K. grossouvrei*
* *K. interpositum*
* *K. jason*
* *K. lithuanicum*
* *K. medea*
* *K. obductum*
* *K. ornatum*
* *K. phaeinum*
* *K. proniae*
* *K. rowlstonese*
* *K. spinosum*
* *K. subnodatum*
* *K. weigelti*
Nummulites

Ang ***Nummulites*** sakop sa kabanay nga Nummulitidae. Sila ang mga kabhang sa fossil *Nummulites*, usa ka matang sa foraminifera. Ang mga *Nummulites* kasagarang lainlain ang diyametro gikan sa 1.3 cm (0.5 pulgada) hangtod 5 cm (2 pulgada) ug sagad sa Eocene hangtod Miocene nga mga bato sa dagat.

## Mga espesye
**[[Nummulites barroni]]* 
**[[Nummulites hyalinus]]* 
**[[Nummulites laevigata]]* 
**[[Nummulites lenticulus]]* 
**[[Nummulites niasi]]* 
**[[Nummulites tavertetensis]]*
John Howard

Si **John Winston Howard** (natawo 26 Hulyo 1939) usa ka Australian nga kanhi politiko nga nagsilbi nga ika-25 nga punong ministro sa Australia  gikan sa 1996 hangtod 2007. Naglingkod siya isip lider sa Liberal Party sa Australia, ang iyang onse ka tuig nga paglingkod isip punong ministro mao ang ikaduha nga pinakataas sa kasaysayan sa Australia, sunod lamang ni Sir Robert Menzies. Si Howard usab ang labing karaan nga buhi nga kanhi punong ministro sa Australia sukad sa pagkamatay ni Bob Hawke kaniadtong Mayo 2019.
Tony Abbott

Si **Anthony John Abbott** (/ ˈæbət /; natawo 4 Nobyembre 1957) usa ka kanhing politiko sa Australia nga nagsilbing ika-28 nga punong ministro sa Australia gikan sa 2013 hangtod 2015. Naghupot siya sa katungdanan isip lider sa Liberal Party sa Australia ug mao ang miyembro sa parlamento (MP) para sa New South Wales nga dibisyon sa Warringah gikan 1994 hangtod 2019.
Hippurites

Ang ***Hippurites*** usa ka napuo nga genus sa mga ukab-ukab nga mga kinhason gikan sa Late Cretaceous sa Africa, Asia, Europe, North America, ug South America.

## Mga espesye
**[[Hippurites atheniensis]]* 
**[[Hippurites colliciatus]]* 
**[[Hippurites cornucopiae]]* 
**[[Hippurites cornuvaccinum]]*
Stephen Harper

Si **Stephen Joseph Harper** (natawo kaniadtong Abril 30, 1959) usa ka politiko sa Canada nga nagsilbi isip ika-22 nga punong ministro sa Canada gikan sa 2006 hangtod 2015. Siya hangtod karon ang nag-inusarang punong ministro nga gikan sa modernong Conservative Party of Canada, nga nagsilbing unang lider sa partido gikan 2004 hangtod 2015.
Psilothrix viridicoerulea

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Psilothrix viridicoerulea***. Una ning gihulagway ni Étienne Louis Geoffroy ni adtong 1785. Ang *Psilothrix viridicoerulea* sakop sa kahenera nga Psilothrix, ug kabanay nga Melyridae. Walay nalista nga matang nga sama niini. Kini nga bakukang kasagaran anaa sa kadaghanan sa Uropa.
Thanasimus formicarius

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Thanasimus formicarius***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang Thanasimus formicarius sakop sa kahenera nga Thanasimus, ug kabanay nga Cleridae. Ang mga ulod ug mga hamtong kasagaran nga mga manunukob sa mga bakukang sa panit sa Uropa.
Donacia simplex

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Donacia simplex***. Una ning gihulagway ni Johann Christian Fabricius ni adtong 1775. Ang *Donacia simplex* sakop sa kahenera nga Donacia, ug kabanay nga Chrysomelidae. Ang maoy usa ka matang sa bakukang sa dahon nga lumad sa Uropa.
Mantura rustica

Espesye sa bakukang nga ***Mantura rustica***, una nga gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1766. Ang *Mantura rustica* sakop sa kahenera nga Mantura sa kabanay nga Chrysomelidae.
JO1

Ang **JO1** kay Japanese boy group nga naporma sa unang season sa ``Produce 101 Japan* sa joint venture [[Lapone Entertainment]]. [[Yoshimoto Kogyo]] ug [[CJ ENM]]. Ang grupo naglangkob sa onse ka miyembro: [[Issei Mamehara]], Ren Kawashiri, Takumi Kawanishi, Shosei Ohira, Shion Tsurubo, Ruki Shiroiwa, Keigo Sato, Shoya Kimata, [[Junki Kono]], Sukai Kinjo, ug Sho Yonashiro. Kini nga grupo mao ang una nga permanente nga *Produce 101'' winning group.

## Ang mga gi basihan niini
Me:I

Ang **Me:I** kay Japanese girl group nga naporma pinaagi sa reality competition show ``Produce 101 Japan The Girls*. Ang grupo naglangkob sa onse ka miyembro: Momona Kasahara, Rinon Murakami, Ayane Takami, Miu Sakurai, Suzu Yamamoto, Kokona Sasaki, Shizuku Iida, Keiko Shimizu, Ran Ishii, Tsuzumi Ebihara, ug Kokoro Kato. Sama sa nangaging mga mananaog sa ``[[Produce 101 Japan]]*, Me:Tumong nako nga mahimong stable nga grupo.

## Ang mga gi basihan niini
INI

Ang **INI** kay Japanese boy band nga naporma pinaagi sa reality competition show nga Produce 101 Japan 2. Ang grupo naglangkob sa onse ka miyembro: Masaya Kimura, Hiromu Takatsuka, Shogo Tajima, Kyosuke Fujimaki, Takumi Ozaki, Hiroto Nishi, Jin Matsuda, Xu Fengfan, Rihito Ikezaki, Yudai Sano, ug Takeru Goto. Sama sa mga mananaog sa unang season sa Produce 101 Japan, ang INI nagtinguha nga mahimong permanenteng grupo. Ang grupo gidumala sa Lapone Entertainment, usa ka joint venture tali sa Yoshimoto Kogyo ug CJ ENM.
Soloz: Game of Life

***Soloz: Game of Life*** is Malaysia biography and electronic drama 2025, sa direksyon ni Syafiq Yusof ug gihimo sa Key Billions, gipang-apod-apod sa Skop Productions ug nag-una nga gipasiugdahan ni Moonton. Kini nga salida gibidahan ni Hun Haqeem, Ikmal Amry, Syafie Naswip, Noki K-Clique, Hafeez Mikail, Jaa Suzuran, Wafiy, Imran Aqil, Kahoe Hon, Nia Atasha ug Jihaa Sham. Nagsugod ang istorya sa dihang ang usa ka tin-edyer nga Minangkabau nga ginganlag Muhammad Faris Zakaria (Soloz), gusto nga mahimong labing bantugan nga magdudula sa esport sa South East Asia.

Ang Soloz: Game of Life ipagawas sa 23 Enero 2025 sa Malaysia, Singapura ug Brunei. Nakadawat kini og mainit nga pag-abiabi sa Malaysia ug Brunei sa unang semana niini.
Pierre Trudeau

**Joseph Philippe Pierre Yves Elliott Trudeau** PC CC CH QC FRSC (Oktubre 18, 1919 - Setyembre 28, 2000) usa ka politiko, estadista, ug abogado sa Kanada nga nagsilbing ika-15 nga punong ministro sa Canada gikan sa 1968 hangtod 1979 ug gikan sa 1980 hangtod 1984. Taliwala sa iyang dili sunodsunod nga termino isip primer ministro, nagserbisyo siya isip lider sa Oposisyon gikan sa 1979 hangtod 1980.
Patrizia Scianca

**Patrizia Scianca** (natawo 1961) mao ang usa ka Italyano nga voice actress ug aktres, nga nailhan sa voicing Child Goku sa Dragon Ball ug Nico Robin sa One Piece.
Adan Santiagó

Si **Adan Santiagó Goc-ong Igut** (gipanganak kaniadtong Marso 12, 2009) kay usa ka Filipino nga aktor.

## Kinabuhi ug Edukasyon
Si Adan Santiagó Goc-ong Igut kay gipanganak sa Montevista, Davao de Oro ug ang iyahang ginikanan kay usa ka mga gagmayng negosyante.

Si Igut kay aduna'y tulo ka mga igsuon.

Siya kay usa ka miyembro sa simbahang Katoliko Romano.

Kadtong Septiyembre 17, 2024, nagsugod siyag post online mahitungod sa Palestine, nga nagpakita ug suporta para sa biktima. Pero dili siya angay sa mga teroristang Hamas.

Sa Enero 2025, iyahang giingon sa publiko na usa siya ka Pansexual.

## Mga Reperensiya
Enrique Mendiola

**Enrique José Mendiola y Victorino (3 Mayo 1859 — 30 Marso 1914)** usa ka Filipino nga magtutudlo, awtor sa mga basahon pang-edukasyon, ug politiko nga nangampanya alang sa katungod sa edukasyon sa Pilipinas. Siya gitawag nga *"Magtutudlo sa Rebolusyon sa Pilipinas."*

## Sayong Kinabuhi ug Edukasyon
Si Enrique Mendiola natawo niadtong Mayo 3, 1859, sa San Miguel, Maynila, anak ni Quintín Mendiola, usa ka panday, ug ni María Escolástica Victorino.

Nakadawat siya og degree nga Bachelor of Arts gikan sa Colegio de San Juan de Letran sa Manila. Nagsugod siya og pagtudlo human makagradwar sa University of Santo Tomas sa balaod ug sa ulahi nakakompleto og kurso sa pilosopiya ug literatura.

## Magtutukod og mga eskwelahan
Gitukod ni Mendiola ang eskuylahan nga gitawag og *La Invención de la Santa Cruz* (paghubad: Ang Pagkaplag sa Balaang Krus) nga nahimutang sa Ongpin Street sa Binondo, Manila — usa sa mga unang eskuylahan nga gipadagan sa mga Filipino niadtong panahona.  Kini nga eskuylahan nagtanyag og edukasyon gikan sa elementarya hangtod high school. Sa ikaduhang semestre sa akademikong tuig 1898-1899, nagsugod ang eskuylahan sa pagtanyag og kurso sa Iningles ubos sa usa ka Amerikano nga magtutudlo.

Si Mendiola nahimong direktor sa *Instituto Burgos* nga eskuylahan nga gitukod sa rebolusyonaryong kagamhanan sa Pilipinas sa Malolos, Bulacan. Human niini, sa pagsugod sa okupasyon sa Estados Unidos sa Pilipinas, iyang gitukod ang eskuylahan nga *Liceo de Manila* uban sa ubang bantugang mga personalidad sa Rebolusyon. Ang Presidente sa Estados Unidos, si Theodore Roosevelt, mikilaha ug mihimaya kang Mendiola pinaagi sa usa ka makasaysayanong sulat, alang sa iyang hinungdanon nga kontribusyon sa natad sa edukasyon.

## Panulundon
Si Enrique Mendiola gitudlo isip unang miyembro sa Board of Regents sa bag-ong natukod nga Unibersidad sa Pilipinas. Ang iyang mahinungdanong kontribusyon sa natad sa edukasyon sa Pilipinas gipanghimatud-an og dungog sa National Artist alang sa Historical Literature nga si Carlos Quirino sa iyang libro mahitungod sa bantugang mga personalidad sa kasaysayan sa Pilipinas.

Si Mendiola namatay niadtong 30 Marso 1914, ug ang Dalan Mendiola, ang makasaysayanong agianan nga paingon sa Malacanang Presidential Palace sa San Miguel, Manila, gi-ngalan kaniya sa ulahi.

## Mga libro nga gisulat ni Enrique Mendiola
*Mahimo kining lista nga molapad.*


* *Programa de Gramática Castellana* (1892) (pagsalin: **Programa sa Gramatika sa Espanyol**), usa ka libro sa gramatika sa Espanyol para sa unang kurso
* *Programa de Gramática Castellana y Latina* (1893) (pagsalin: **Programa sa Gramatika sa Espanyol ug Latin**)
* *Programa de Historia Universal* (1892) (pagsalin: **Programa sa Unibersal nga Kasaysayan**)
* *El Instructor Filipino* (1898) (pagsalin: **Ang Magtutudlo nga Filipino**)
* *Doctrina Civil* (1901), gisulat kauban si Ignacio B. Villamor (pagsalin: **Doktrina sa Sibil**)
* *A Puntes Sobre la Historia de Filipinas* (1910) (pagsalin:**Mga Nota sa Kasaysayan sa Pilipinas**)
* *Principios de moral y educacion civica* (1910) (pagsalin:**Mga Prinsipyo sa Moralidad ug Edukasyong Sibil**)

## Mga reperensya
Anser serrirostris

Kaliwatan sa itik ang ***Anser serrirostris***. Una ning gihulagway ni John Gould ni adtong 1852. Ang *Anser serrirostris* sakop sa kahenera nga Anser, ug kabanay nga itik. Ang *Anser setirostris* maoy usa ka gansa nga mosanay sa amihanang Siberia.
Brontotheriidae

Ang **Brontotheriidae** maoy pamilya sa napuo nga mga mamalya nga sakop sa order nga Perissodactyla, ang order nga naglakip sa mga kabayo, rinoseros, ug tapir. Sa taphaw, sila morag mga rhino nga adunay pipila nga nag-uswag nga mga sungay sa ilong, ug ang pipila sa labing una nga mga mammal nga nagbag-o sa daghang mga gidak-on sa lawas nga daghang tonelada. Nabuhi sila mga 56–34 ka milyon ka tuig ang milabay, hangtod sa kaduol sa Eocene.
Paraceratherium

Ang ***Paraceratherium*** sakop sa kabanay nga Hyracodontidae. Usa kini sa pinakadako nga terrestrial nga mammal nga naglungtad ug nabuhi gikan sa sayo hangtod sa ulahing bahin sa panahon sa Oligocene (34–23 milyon ka tuig ang milabay). Ang unang mga fossil nadiskobrehan sa karon nga Pakistan, ug ang mga nahibilin nakaplagan sa tibuok Eurasia tali sa China ug sa Balkan.
Ethobunus oaxacensis

Kaliwatan sa murag-kaka ang *** Ethobunus oaxacensis***. Una ning gihulagway ni Cruz-López, 2020. Ang *Ethobunus misticus* sakop sa kahenera nga *[[Ethobunus]]*, ug kabanay nga Zalmoxidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Monsta X

Ang **Monsta X**' (; gi-istilo nga **MONSTA X**) maoy usa ka South Korean boy group nga naporma pinaagi sa reality survival program nga *No.Mercy* ubos sa Starship Entertainment. Ang grupo karon gilangkoban sa unom ka miyembro: Shownu, Minhyuk, Kihyun, Hyungwon, Joohoney, ug I.M, uban sa kanhi miyembro nga si Wonho nga mibiya sa grupo niadtong Oktubre 2019.
Calonectris borealis

Kaliwatan sa langgam ang ***Calonectris borealis***. Una ning gihulagway ni Charles Barney Cory ni adtong 1881. Ang *Calonectris borealis* sakop sa kahenera nga Calonectris, ug kabanay nga Procellariidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.
Nagpanganak kini nga kolonyal sa kapupud-an sa Azores sa silangang Atlantiko. Sa gawas sa panahon sa pagpasanay kini kaylap sa Atlantiko.
Jaime Sin

Si **Jaime Lachica Sin**  (Agosto 31, 1928 – Hunyo 21, 2005), nga nailhan usab nga pormal nga **Jaime Kardinal Sin**, mao ang ika-30 nga Katoliko Romanong Arsobispo sa Manila, ug maoy ang ikatulong kardinal gikan sa Pilipinas. Usá siya sa mga nanguna sa Rebolusyon nga People Power nga nagpalagpot gikan sa poder sa diktadura ni Ferdinand Marcos ug nagbutang sa puwesto kay Cory Aquino nga misunod sa iya sa pagkapresidente sa Pilipinas.
Pulo sa Pag-asa

Ang **Pag-asa** (Ininggles: *Thitu Island*, Tinagalog: *Pulo ng Pag-asa*) usa ka pulo sa Pilipinas ug kabahin kini Kapupud-ang Kagawasan. Kabahin kini sa lalawigan sa Palawan ug lungsod sa Kalayaan. Pag-angkon pinaagi sa bansang Tsina, Taiwan ug Biyetnam.
Megalochelys

Ang ***Megalochelys*** ("dakong pawikan") usa ka napuo nga genus sa mga pawikan nga nabuhi gikan sa Miocene hangtod sa Pleistocene. Nailhan sila sa ilang higanteng gidak-on, ang kinadak-an nga nailhan sa bisan unsang pawikan, nga adunay kinatas-ang gitas-on sa carapace nga kapin sa 2 m (6.5 p) sa *Testudo atlas*.
Kees van dongen

Si **Kees van Dongen** natawo sa Delfshaven. Gikan sa 1892 hangtod 1897 nagtuon siya sa Royal Academy of Fine Arts sa Rotterdam; gikan niini nga panahon sa buhat ni van Dongen adunay nagpabilin nga daghang mga sketch sa mga talan-awon nga naglambigit sa mga marinero ug mga bigaon, nga gihimo sa artist sa red light district sa siyudad. Nadasig sa mga ideya sa anarkismo, niadtong 1895 iyang gihulagway ang Dutch nga edisyon sa Pyotr Kropotkin "Anarkiya".

Gikan sa 1899, si van Dongen nagpuyo sa Paris, nag-apil sa lainlaing mga eksibisyon, lakip ang bantog nga Salon d'Automne sa 1905, nga nagpakita usab sa mga buhat ni Henri Matisse. Ang hayag nga mga kolor sa ilang mga obra mahimong tinubdan sa ngalan sa bag-ong grupo sa mga pintor: Fauves. Ang mga dibuho naghatag ug pagbati sa kalig-on ug kusog ngadto sa mga tumatan-aw, mao nga ang Pranses nga kritiko Louis Vauxcelles nagtandi sa mga artista ngadto sa ihalas nga mga mananap ().

Sa samang panahon sa Fauvism, si van Dongen usa ka miyembro sa German Expressionist nga grupo nga The Bridge ug nagdrowing og mga karikatura alang sa Parisian nga mantalaan nga La Revue blanche. Niining panahona, si van Dongen nagpintal sa usa ka hulagway ni Fernande Olivier, nga, sumala ni Gertrude Stein sa The Autobiography ni Alice B. Toklas, nagdala kaniya sa kabantog. Matod ni Stein, si Van Dongen, siyempre, nanghimakak nga ang dibuho usa ka hulagway ni Fernande, bisan tuod siya nag-pose alang kaniya, ug daghang hilo ang gibubo mahitungod niini. Si Van Dongen pobre niadtong panahona, adunay Dutch vegetarian nga asawa, ug spinach lang ang ilang gikaon. Si Van Dongen kanunay nga nakaikyas gikan sa spinach ngadto sa pipila ka establisemento sa Montmartre diin siya mikaon ug nag-inom gamit ang kwarta sa mga babaye.

Niadtong 1911 naminyo siya sa artista nga si Augusta Preitinger, nga iyang nahimamat sa Academy. Duna silay duha ka anak. Ang iyang unang anak nga lalaki namatay pipila ka adlaw human sa iyang pagkahimugso niadtong Disyembre 1901, ug ang ilang anak nga babaye, si Dolly, natawo niadtong Abril 18, 1905. Sa panahon sa World War I si Dongen didto sa Rotterdam, ug human sa pagbalik sa Paris, ang mga adunahan nga mga tawo misugod sa pagduol kaniya, nga gustong mohimo sa ilang mga hulagway.

Uban sa pipila ka humor, iyang gipatin-aw ang iyang pagkapopular isip usa ka portraitist sa mga high society nga mga babaye: "Ang nag-unang butang mao ang pagpalugway sa mga babaye ug ilabi na sa paghimo kanila nga yagpis. Human niana, ang nahabilin mao ang pagdugang sa ilang mga alahas. Sila nalipay." Kini nga pahayag nagpahinumdum sa lain sa iyang mga panultihon: "Ang pagpintal mao ang labing matahum sa mga bakak." Niadtong 1926, gihulagway ni van Dongen ang Pranses nga edisyon sa kontrobersyal nga nobela ni Victor Marguerite nga La Garçonne (nobela) ni Victor Marguerite.

Niadtong 1929, si van Dongen nakadawat ug pagkalungsoranon sa Pransiya. Ang iyang ulahi nga mga buhat, sama sa 1958 nga hulagway ni Brigitte Bardot, malampuson kaayo sa Pransiya

## Mga pakisayran ug tinubdan
; References
Colwyn

Ang **Colwyn** ngalan niining mga mosunod:

* Colwyn (distrito), Wales
* Colwyn, Pennsylvania, Tinipong Bansa
* Colwyn Bay, pagklaro
Verivery

Ang **Verivery** (; gi-istilo sa all caps ug gipamubo usab nga **VRVR**) maoy usa ka South Korean boy band nga giporma sa Jellyfish Entertainment niadtong 2018.

## Ang mga gi basihan niini
Buteo plagiatus

Kaliwatan sa mandaragit ang ***Buteo plagiatus***. Una ning gihulagway ni Hermann Schlegel ni adtong 1862. Ang *Buteo plagiatu*s sakop sa kahenera nga *[[Buteo]]*, ug kabanay nga Accipitridae, makita gikan sa Costa Rica amihanan ngadto sa habagatan-kasadpan sa Estados Unidos.
Melanitta stejnegeri

Kaliwatan sa itik ang ***Melanitta stejnegeri***. Una ning gihulagway ni Robert Ridgway ni adtong 1887. Ang Melanitta stejnegeri sakop sa kahenera nga *[[Melanitta]]*, ug kabanay nga itik. Kini mas tingtugnaw sa habagatan sa kasarangan nga mga sona, sa Asia hangtod sa habagatan sa China.
Lagopus scotica

***Lagopus scotica*** maoy espesye sa langgam nga una nga gihulagway ni John Latham ni adtong 1787. Ang *Lagopus scotica* sakop sa kahenera nga *[[Lagopus]]* sa kabanay nga Phasianidae, nga makita sa heather moorland sa Great Britain ug Ireland.
Ciconia microscelis

Kaliwatan sa madre-madre ang ***Ciconia microscelis***. Una ning gihulagway ni George Robert Gray ni adtong 1848. Ang *Ciconia microscelis* sakop sa kahenera nga *[[Ciconia]]*, ug kabanay nga Ciconiidae. Giapod-apod kini sa lainlain nga mga puy-anan lakip ang mga lamakan sa kalasangan, mga lugar sa agrikultura, ug mga basa nga tubig sa tab-ang sa tibuuk nga Africa.
Panthera spelaea

Ang ***Panthera spelaea***, nga kasagarang nailhan nga *cave lion* (o dili kaayo kasagaran nga *steppe lion*), usa ka napuo nga espisye sa *[[Panthera]]* nga lumad sa Eurasia ug amihanan-kasadpang North America sa panahon sa Pleistocene. Ang genetic nga pagtuki sa karaang DNA nagpadayag nga bisan pag suod nga kalambigitan, kini maoy usa ka lahi nga espisye nga genetically isolate gikan sa modernong leon, nga adunay genetic divergence tali sa duha ka espisye nga gibanabana nga mga 500,000 ka tuig na ang milabay.
Buteo bannermani

Kaliwatan sa mandaragit ang ***Buteo bannermani***. Una ning gihulagway ni Harry Kirke Swann ni adtong 1919. Ang *Buteo bannermani* sakop sa kahenera nga *[[Buteo]]*, ug kabanay nga Accipitridae. Sumala sa gipasabot sa ngalan niini, kini lumad sa Cape Verde.
Anas albogularis

Kaliwatan sa itik ang ***Anas albogularis***. Una ning gihulagway ni Allan Octavian Hume ni adtong 1873. Ang *Anas albogularis* sakop sa kahenera nga *[[Anas]]*, ug kabanay nga itik, endemic sa Andaman archipelago sa Bay of Bengal.
Anastasia Starchenkova

Si **Anastasia Mikhailovna Starchenkova** (Rinuso: Анастасия Михаиловна Старченкова; natawo 1983, Kaluga) maoy usa ka Ruso nga kritiko sa pelikula ug industriya sa pelikula. Siya usa ka giila nga eksperto sa industriya.
## Mga pakisayran
Kimberella

Ang ***Kimberella*** usa ka napuo nga genus sa marine bilaterian nga nahibal-an lamang gikan sa mga bato sa panahon sa Ediacaran. Ang sama sa slug nga organismo nga gipakaon pinaagi sa pagkalot sa microbial nga nawong diin kini nagpuyo sa paagi nga susama sa mga gastropod, bisan kung ang pagkadugtong niini sa kini nga grupo makiglalis.
Musée des Arts et Métiers

Ang **Museyo sa mga Arte ug Crafts** (Prinanses: *Musée des Arts et Métiers*), maoy usa ka museyo sa Paris nga nagbutang sa mga koleksiyon sa Conservatoire national des arts et métiers, nga natukod niadtong 1794 isip tipiganan sa pagpanalipod sa mga kagamitan sa siyentipikanhon ug mga nadiskobrehan.

Sukad sa pagkatukod niini, ang museyo nahimutang sa kombento sa Saint-Martin-des-Champs sa rue Réaumur sa 3rd arrondissement sa Paris. Sa pagkakaron, ang museyo, nga miagi sa dagkong mga pagbag-o sa 1990, adunay usa ka sanga tapad sa monasteryo, nga adunay dagkong mga butang nga nahibilin sa monasteryo mismo.

Ang museyo adunay dul-an sa 80,000 ka mga butang ug 15,000 ka mga dibuho sa koleksyon niini, nga adunay 40,000 sa Paris. Lakip sa koleksyon mao ang orihinal nga bersyon sa Foucault pendulum.

Kini nga museyo makita sa sinulat nga mga buhat sama sa climactic scene sa nobela Foucault's Pendulum ni Umberto Eco.

Ang museyo mahimong ma-access pinaagi sa estasyon sa *Arts et Métiers* sa Paris Metro.

## Mga pakisayran

## Mga katayan

* Musée des Arts et Métiers
Distributed Acoustic Sensing

Ang **Distributed Acoustic Sensing** (**DAS**) usa ka teknolohiya nga naggamit sa mga optical fiber aron mahimo silang mga distributed acoustic sensors. Kini nagatugot sa pagkahibalo sa mga vibrasyon, tunog, ug uban pang mga panghitabo sa palibot nga gigamit sa mga industriya sa seguridad, pagmonitor sa pipeline, ug geoscience.

## Prinsipyo sa Pagtrabaho
Ang DAS nagpadala og optical pulses sa fiber optic cable ug nag-analisar sa mga pagsamok sa kahayag nga nagbalik tungod sa **Rayleigh Scattering**. Ang mga kabag-ohan sa optical signal nagapakita sa presensya sa vibrasyon, tunog, o paglihok sa palibot sa kable. Ang **katukma sa DAS napalambo pinaagi sa paggamit sa mga low-noise lasers ug high-sensitivity phase detectors**, nga nagapauswag sa signal processing ug noise reduction.

## Mga Aplikasyon
Ang Distributed Acoustic Sensing gigamit sa daghang mga sektor, lakip na ang:

* **Seguridad ug Depensa** – Pagsubay sa perimeter ug pagmonitor sa mga ilegal nga lihok.
* **Pagmonitor sa Infrastruktura** – Pagbantay sa mga tubo, riles sa tren, ug mga dalan alang sa mga kadaot o anomalya.
* **Pagtuon sa Yuta ug Linog** – Pagpahibalo sa mga kalihokan sa yuta, linog, ug uban pang natural nga katalagman.

## Mga Bentaha

* **Padayon nga Pagmonitor** – Wala’y kinahanglan nga dugang nga discrete sensors.
* **High Sensitivity** – Makadetect sa gamay nga mga vibrations ug tunog.
* **Gamita ang Nahimutangan nga Optical Fiber** – Makamenos sa gastos sa pagbutang og bag-ong sensors.
* **Advanced Data Analytics** – Naggamit sa mga modernong signal processing techniques aron mas mapalambo ang katukma sa datos.

## Teknolohiya ug Kaugmaon
Ang Distributed Acoustic Sensing nagapadayon sa pag-uswag pinaagi sa mga kabag-ohan sa **artificial intelligence ug advanced signal processing**, nga nagapalambo sa katukma sa datos ug sa interpretasyon sa mga panghitabo.

## Mga Pinulongan

## Mga Pinulongan

* 
* 
*
Porphyrio poliocephalus

Kaliwatan sa karab-abuhon ang ***Porphyrio poliocephalus***. Una ning gihulagway ni John Lattam ni adtong 1801. Ang *Porphyrio poliocephalus* sakop sa kahenera nga karab-abuhon, ug kabanay nga tikling nga nahitabo gikan sa Middle East ug sa subkontinente sa India hangtod sa habagatang China ug amihanang Thailand.
Numenius hudsonicus

***Numenius hudsonicus*** maoy espesye sa langgam nga una nga gihulagway ni John Latham ni adtong 1790. Ang *Numenius hudsonicus* sakop sa kahenera nga *[[Numenius]]* sa kabanay nga Scolopacidae, tingtugnaw sa mga baybayon sa habagatang North America ug South America.
Puffinus elegans

Espesye sa langgam ang ***Puffinus elegans***. Una ning gihulagway ni Giglioli ngan Salvadori ni adtong 1869. Ang *Puffinus elegans* sakop sa kahenera nga *[[Puffinus]]* sa kabanay nga Procellariidae nga misanay sa Tristan da Cunha, mga isla sa habagatang Indian Ocean ug New Zealand Subantarctic Islands.
Ošupis

Suba nga anhianhi ang **Ošupis** sa kasadpang Lithuania, sa munisipyo sa Palanga. Ang gitas-on sa sapa mao ang 5.4 km, ang dapit sa basin mao ang 7.5 km².
Produce 101 Japan The Girls

Ang **Produce 101 Japan The Girls**' (プロデュース ワンオーワン ジャパン ザ ガールズ; gi-istilo sa tanan nga mga takup) mao ang ikatulong season sa Japan nga Produce, Produce 1 101. Ang pasundayag naghiusa sa 101 ka mga contestant sa tuyo nga makahimo og permanenteng onse-membro nga grupo sa babaye.

Ang pasundayag gipasalida niadtong Oktubre 5, 2023, ug gisibya sa Netflix Japan matag Huwebes sa 21:00 JST (GMT+9).[2] Ang matag yugto gisubli sa YouTube nga adunay English nga mga subtitle pagkasunod Lunes sa 21:00 JST (GMT+9) ug ang matag yugto mahimong magamit sulod sa usa ka semana sa dili pa ibalhin sa pribado ug pulihan sa sunod nga yugto. Dugang pa, ang katapusan nga yugto gisibya sa TBS.

Ang nag-unang 11 nga mga mananaog nag-debut ubos sa ngalan nga  niadtong 2024.
Pterodroma gouldi

Espesye sa langgam nga ***Pterodroma gouldi*** una nga gihulagway ni Frederik Wollaston Hutton ni adtong 1869. Ang *Pterodroma gouldi* sakop sa kahenera nga *[[Pterodroma]]* sa kabanay nga Procellariidae ang endemic sa North Island sa New Zealand.
Jose Cabantan

**Si José Araneta Cabantan** (natawo sa Hunyo 19, 1957) usa ka Filipino nga prelate sa Simbahang Katoliko, nagsilbi nga arsobispo sa Latin Church Metropolitan Arkidyosises sa Cagayan de Oro sa Pilipinas. 

## Sayong kinabuhi
Si José Araneta Cabantan natawo sa Lagonglong, Misamis Oriental niadtong Hunyo 19, 1957. Nahuman niya ang iyang sekondaryang edukasyon sa Saint John the Baptist High School sa Lagonglong. Sunod, nakadawat siya sa iyang bachelor's degree sa chemical engineering gikan sa Cebu Institute of Technology sa Cebu City, sa iyang master's degree sa pastoral ministry gikan sa St. John Vianney Theological Seminary sa Cagayan de Oro, ug sa iyang Licentiate sa sacred theology gikan sa Loyola School of Theology sa Manila.

Gipaordinar siya isip pari niadtong Abril 30, 1990, sa Lagonglong para sa Metropolitan Archdiocese sa Cagayan de Oro.

Human sa usa ka tuig isip associate pastor sa katedral, siya nahimong administrador sa parokya sa San Roque sa Catarman, Camiguin gikan sa 1991 hangtod 1995. Gikan sa 1995 hangtod 1997, siya ang dean sa pagtuon sa San Jose de Mindanao Seminary sa Cagayan de Oro. Human sa tulo ka tuig nga pagtuon sa Loyola School of Theology ug usa ka tuig isip direktor sa San Jose Seminary sa Quezon City, siya nahimong formator sa St. John Vianney Theological Seminary sa Cagayan de Oro gikan sa 2000 hangtod 2007. Gikan sa 2007 hangtod 2010, siya ang pastor sa parokya sa Medalla Milagrosa sa Cagayan de Oro.

## Episkopiya
Gipili si Cabantan isip Obispo sa Malaybalay niadtong Pebrero 18, 2010, human sa pagretiro sa iyang gipuli nga si Honesto Pacana, S.J., ug siya gi-konsekra niadtong Abril 30 pinaagi ni Edward Joseph Adams, kaniadto nga Apostolic Nuncio sa Pilipinas.

Sulod sa Episcopal Conference sa Pilipinas, nagsilbi si Obispo Cabantan isip presidente sa Episcopal Commission para sa Basic Communities.

Niadtong Hunyo 23, 2020, gipili ni Pope Francis si Cabantan isip ikalimang Archbishop sa Metropolitan Archdiocese sa Cagayan de Oro human sa pagretiro sa iyang gipuli nga si Arkobispo Antonio Ledesma, ug siya canonical nga gi-install niadtong Agosto 28, 2020 pinaagi ni Orlando Cardinal Quevedo, Archbishop-emeritus sa Cotabato.

### Coat of arms
 File:Coat of Arms of Jose Cabantan.svg|Coat of arms isip Obispo sa Malaybalay 

## Mga pakisayran

## Dugang nga pagbasa
Davide Garbolino

Si **Davide Garbolino** (nata sa 1968) usa ka tagahatag og tingog ug host sa telebisyon nga Italyano. Nakilala siya tungod sa paghatag sa iyang tingog sa daghang mga karakter nga animated: si Ash Ketchum sa Pokémon, si Son Gohan sa Dragon Ball, ug si Nobita Nobi sa Doraemon.
Dromaeosaurus

Ang ***Dromaeosaurus***  maoy usa ka genus sa dromaeosaurid theropod dinosawryo nga nabuhi panahon sa Late Cretaceous period (tunga-tunga sa ulahing bahin sa Campanian ug Maastrichtian), mga panahon tali sa 80 ug 69 ka milyon ka tuig ang milabay sa Alberta, Estados Unidos ug Canada. Espesye sa matang mao ang *Dromaeosaurus albertensis*, nga gihulagway ni William Diller Matthew ug Barnum Brown ni adtong 1922. Ang mga fossil niini gikalot sa Hell Creek Formation, Horseshoe Canyon Formation ug Dinosaur Park Formation. Ang mga ngipon nga gipahinungod niini nga genus nakit-an sa Formation sa Prince Creek. Ang Dromaeosaurus mao ang tipo nga genus sa Dromaeosauridae ug Dromaeosaurinae, nga naglakip sa daghang mga genera nga adunay susama nga mga kinaiya sa *Dromaeosaurus* sama sa posible nga labing suod nga paryente nga *Dakotaraptor*. Ang Dromaeosaurus daghan kaayog pagkatukod, labaw pa kay sa ubang mga dromaeosaur nga susama sa gidak-on, sama sa *[[Velociraptor]]*.
Mauro Pezzè

**Si Mauro Pezzè** usa ka Italyanong siyentista sa kompyuter. Usa siya ka propesor sa faculty of informatics sa Università della Svizzera italiana, Switzerland diin nahimo siyang dean sa faculty of informatics gikan sa 2009 hangtod 2011. Usa usab siya ka propesor sa software engineering sa Università degli Studi di Milano-Bicocca ug, sukad sa 2019, sa Constructor Institute sa Schaffhausen. Nahimo siyang co-chair sa International Conference on Software Engineering . Si Pezzè mao ang co-author sa *Software testing and analysis: process, principles, and techniques* nga gipatik ni Wiley niadtong 2007. Ang iyang mga interes sa panukiduki nag-una sa software redundancy, self-healing ug self-adaptive software systems.

## References

## External links
* Mauro Pezzè
*
Elizabeth Ramsey

Si **Elizabeth Indino Ramsey** (Disyembre 3, 1931 – Oktubre 8, 2015) kay usa ka Pilipina nga mag-aawit, komedyante, ug aktres. Sa hapit unom ka dekada niya nga karera, natukod niya ang iyang kaugalingon isip  iladong personalidad sa showbiz ug maglilingaw. Ang talagsaong panagway ni Ramsey magikan sa iyang dugong Filipino-Jamaican, mga kalaki niya sa entablado, pasiaw niya nga komedya, ug mga punchline niya gamit ang Bisaya nga tonada maoy nagdala kaniya sa kabantogan sa industriyang kalingawan sa Pilipinas. Siya usab ang inahan sa sikat nga Filipina singer nga si Jaya.

## Kabatan-onan
Si Ramsey natawo niadtong Disyembre 3, 1931, sa San Carlos City, Negros Occidental, kagikan nilang Arturo C. Ramsey, usa ka komersyal na marinero sa Estados Unidos nga kaliwat ug Jamaican nga nadestino sa Pilipinas, ug Marcelina Rivera Indino; natawo sa San Carlos City nga kabanay sa Pilipino ug Espanyol nga kaliwat.

## Karera
Nagsugod ang karera ni Ramsey niadtong 1958 human makadaog og sangka sa pag-awit didto sa *Student Canteen*, ang unang pasundayag sa udto sa Pilipinong telebisyon. Human sa iyang kadaugan, gitanyagan dayon si Ramsey og usa ka luna para mahimong tig-perform sa Manila Grand Opera House nga sa kadugayan nahimong bantugan nga Clover Theater. Ang iyang pakarat nga tingog ug kiat na live nga pasundayag sa mga kantang rock and roll nakaangkon kaniya sa titulo isip "Queen of Rock and Roll" sa nasud. Pipila sa iyang mga kanta sa trademark naglakip sa "Proud Mary", "Razzle Dazzle", ug "Waray-Waray".

Kaniadtong 1961, nagsugod siya sa pagpasundayag didto sa Las Vegas ug sa lainlaing mga bahin sa Estados Unidos. Nahimo siyang unang Pilipino nga mibida sa produksyong Philippine Festival Las Vegas gidumala sa producer nga si Steve Parker, kanhi bana sa aktres nga si Shirley MacLaine . Nagkapasundayag siya alang sa mga sundawo sa mga baseng Amerikano sa Pilipinas ug usab sa USS ''Enterprise'' para sa mga nasamdang sundawong Amerikano niadtong panahong Gubat sa Vietnam . Si Ramsey nanimpalad usab sa pag-arte ug nibida sa mga sikat nga salida lakip ang *Prinsesa Naranja* (1960), *Reyna ng Pitong Gatang* (1980), ug *Ang Bukas ay Akin* (1963), diin siya nominado alang sa labing maayo nga ikaduhang aktres sa 1963 FAMAS Awards alang sa iyang pag-arte. Sa 1976, nakuha niya ang status sa iladong ngalan nga nailhan sa tanan pagkahuman sa iyang pag-arte isip Cleopatra sa usa ka sikat nga Superwheel Detergent Bar nga pahinumdom.

Sa dekadang 1990, mibalik siya sa Pilipinas human sa pipila ka tuig nga pagpuyo sa Estados Unidos ug nakahimong malampuson sa pagbalik pinaagi sa pag-apil sa daghang mga salida ug mga pasundayag sa TV.

## Personal nga kinabuhi
Si Ramsey adunay 4 ka mga anak (Isaac Johnson Jr., Mary Ann Johnson, Susan Johnson ug Maria Luisa Ramsey ). Naminyo siya sa Amerkanong Negro nga marinerong komersyal sa US military, Isaac Johnson, Sr.

## Kamatayon
Namatay si Ramsey kaniadtong Oktubre 8, 2015, sa iyang pagkatulog gikan sa hyperglycemic attack sa edad nga 83.

## Listahan sa mga Salida

### Salida

## Mga Reperensya

## Mga Links Panggawas

*