Dalaketnon (Engkanto)

Ang mga Dalaketnon maoy dautang mga engkanto. Ang mga Dalaketnon usa ka kaliwatan sa mga nilalang nga susama sa mga engkanto sa mitolohiya sa Pilipinas. Sa kultura sa mga Bisaya, tuohan silang mga gwapo ug maanindot nga mga nilalang nga sama sa mga datu ug hari sa wala pa ang panahon sa mga Kastila. Naga-puyo sila sa mga kahoy nga Dalakit (nga nailhan usab nga Balete o Dakit), mao nga gitawag silang Dalaketnon, nga ang buot ipasabot "taga-kahoy nga Dalakit o Dakit."

Kini nga mitolohikal nga kaliwatan nagpakita ug kaibahan sa lawas (sexual dimorphism): ang mga lalaki puti ug panit apan itom kaayo ug buhok, samtang ang mga babaye kay lapuyot-ug-kwartang panit ug kayumangging buhok. Sa mga sugilanon, gihulagway sila nga adunay mga dalunggan nga pinahiuyon sa dagway sa dahon pait ug hait.

## Mga Modernong Paglarawan

Misteryoso nga mga nilalang gikan sa Sidlakang mga Bisaya nga nagpuyo sa mga kahoy nga balete, nga makita nga ilang dako nga palasyo. Sila tan-awon nga taas, gwapo nga mga lalaki ug maanindot nga mga babaye nga adunay hapsay nga puti nga panit, ug elegante nga sinina nga hinimo sa bulawan ug salapi.

Sa modernong mga laraw, gilarawan sila isip mga gothic nga taas, gwapo nga mga lalaki ug mga maanindot nga babaye. Nagsul-ob sila og uso nga sinina, nagpuyo sa mga balay nga sama og hitsura sa haunted house, ug nagpaningkamot nga makig-uban sa katilingban sa mga tawo. Ang uban mituo nga ang bugtong paagi aron makaadto sa ilang puy-anan nga Dalaket, mao ang pagsulod sa kahoy nga Dalaket. Gituohan nga kini nga mga nilalang mamunit og mga tawo, dalhon sa ilang kalibutan, diin sila magpahigayon og bangkete para sa ilang mga biktima ug pugsun nga mokaon og Itom nga Humay, aron sila masakop ug mahimong bihag.
Sa mga modernong hulagway, ang mga Dalaketnon kanunay gilarawan nga makapabungog sa kaanindot, puti nga mga nilalang nga nagsul-ob og mga halangdon nga sinina nga sama sa mga principalía o mga maharlika sa panahon sa panahon sa Kastila sa Pilipinas. Ilado sila sa ilang magarbo nga mga bangkete o panyapon, ug sa ilang pagpangilad sa mga tawo aron mokaon sa ilang pagkaon. Kon mokaon ang tawo, siya masakop sa ilang langyaw nga kalibutan. Ang mga Dalaketnon ilado sa ilang katahom ug pagka-elitista. Aduna silay mga abilidad sama sa telekinesis ug corporeal duplication, nga nagtugot kanila sa paghimo og tinuod ug buhi nga kopya sa ilang kaugalingon nga walay kataposan. Ang ilang buhok ug mata mamuti inig mogula ang ilang gahum.
Ang mga Dalaketnon kanunay nga adunay kontak sa mga tawo nga wala kahibalo sa ilang tinuod nga kinaiya isip mga engkanto. Sumala sa mga sugilanon, ang mga katigulangan mituo nga ang mga Dalaketnon adunay gahum sa pagbag-o sa kasagarang tawo ngadto sa ilang matang gamit ang mahiwagang itom nga humay. Gituohan usab sila nga mga mortal nga kaaway sa mga buotan nga engkanto. Gikan sa linya sa mga hari sa mga dautang engkanto, sila ang mga lider niini. Nalambigit usab sila isip mga agalon sa lainlaing matang sa dautang mga nilalang sama sa *[[Tiyanak]]*, *[[Aswang]]*, *[[Bal-Bal]]*, *[[Wak Wak]]*, *[[Manananggal]]*, *[[Amalanhig]]*, ug apil pa ang *[[Tiktik]]*.

## Dalaketnon sa Popular nga Kultura

Ang mga Dalaketnon usa ka lahi nga gipakita sa *[[Da Adventures of Pedro Penduko|Pedro Penduko]]* *ug sa *Pedro Penduko Engkantao* nga serye, diin sila gipakita isip mga [[Elf|engkantado]] nga kasagaran nagsul-ob og [[Goth subculture|gothic]] nga estilo sa panapton ug naga-host og elegante nga mga panyapon nga sama sa [[Spanish occupation of the Philippines|Kastila nga panahon]]. Ilado sila sa ilang katahom ug elitistang batasan—usa sa mga karakter, si Josef, dili ikalahi. Usa ka medyo *coño*, adunay siya'y telekinesis ug gahum sa corporeal duplication, nga nagtugot kaniya sa paghimo og tinuod nga kopya sa iyang kaugalingon nga walay kinutuban. Inig gamit sa iyang gahum, mamuti ang iyang buhok ug mata. Apan adunay kabalhinan—magdugo ang iyang ilong isip epekto sa paggamit niini.*