open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bothrus taiwanus

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Bothrus taiwanus***. Una ning gihulagway ni Keita Shibata ni adtong 1978. Ang *Bothrus taiwanus* sakop sa kahenera nga *[[Bothrus]]*, ug kabanay nga Anthribidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Brachylaenus

Kahenera sa mga bakukangon ang ***Brachylaenus***. Ang *Brachylaenus* sakop sa kabanay nga Anthribidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Adoretosoma atritarse

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Adoretosoma atritarse***. Una ning gihulagway ni Leon Fairmaire ni adtong 1891. Ang *Adoretosoma atritarse* sakop sa kahenera nga *[[Adoretosoma]]*, ug kabanay nga Rutelidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* kasarangan nga Asya
** Fujian Sheng
** Guizhou Sheng
** Hubei Sheng
** Hunan Sheng
** Jiangsu Sheng
** Jiangxi Sheng
** Sichuan Sheng
** Shanghai (kapital sa lalawigan sa Pangmasang Republika sa Tśina)
** Yunnan Sheng
** Zhejiang Sheng
** Tibet 
* Asya
** Viyetnam

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. a. dalatmontis*
* *A. a. erubescens*

## Ang mga gi basihan niini
Anomala valida

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Anomala valida***. Una ning gihulagway ni Hermann Burmeister ni adtong 1844. Ang *Anomala valida* sakop sa kahenera nga *[[Anomala]]*, ug kabanay nga Rutelidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Amerika
** Mehiko
** Nicaragua
** Costa Rica
** Panama
** Colombia
** Venezuela
** Ecuador

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *A. v. lineatopunctata*.

## Ang mga gi basihan niini
Anticheiroides adamsi

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Anticheiroides adamsi***. Una ning gihulagway ni Waterhouse ni adtong 1886. Ang *Anticheiroides adamsi* sakop sa kahenera nga *[[Anticheiroides]]*, ug kabanay nga Rutelidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Amerika
** Colombia
** Venezuela
** Ecuador

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. a. equatorianus*
* *A. a. lecourti*
* *A. a. nevinsoni*

## Ang mga gi basihan niini
Bolax (bakukangon)

Kahenera sa mga bakukangon ang ***Bolax***. Ang *Bolax* sakop sa kabanay nga Rutelidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Bolax albopilosa]]*
* *[[Bolax andicola]]*
* *[[Bolax angulata]]*
* *[[Bolax annoyeri]]*
* *[[Bolax audiberti]]*
* *[[Bolax boliviensis]]*
* *[[Bolax buckleyi]]*
* *[[Bolax campicola]]*
* *[[Bolax castaneicollis]]*
* *[[Bolax catharinae]]*
* *[[Bolax caurana]]*
* *[[Bolax costipennis]]*
* *[[Bolax cupreoviridis]]*
* *[[Bolax disgamia]]*
* *[[Bolax femoratus]]*
* *[[Bolax flaveola]]*
* *[[Bolax flavolineata]]*
* *[[Bolax foveolata]]*
* *[[Bolax gaudichaudi]]*
* *[[Bolax genieri]]*
* *[[Bolax glabripennis]]*
* *[[Bolax gonzalofideli]]*
* *[[Bolax goyana]]*
* *[[Bolax hirtula]]*
* *[[Bolax howdeni]]*
* *[[Bolax incogitata]]*
* *[[Bolax magna]]*
* *[[Bolax malkini]]*
* *[[Bolax massai]]*
* *[[Bolax matogrossensis]]*
* *[[Bolax meyeri]]*
* *[[Bolax mutabilis]]*
* *[[Bolax nigriceps]]*
* *[[Bolax oberthuri]]*
* *[[Bolax palliata]]*
* *[[Bolax phalerata]]*
* *[[Bolax piattellai]]*
* *[[Bolax pilosipennis]]*
* *[[Bolax pulla]]*
* *[[Bolax robackeri]]*
* *[[Bolax rutila]]*
* *[[Bolax salticola]]*
* *[[Bolax saucia]]*
* *[[Bolax sculpticollis]]*
* *[[Bolax sprecheri]]*
* *[[Bolax squamulifera]]*
* *[[Bolax sulcicollis]]*
* *[[Bolax sulcipennis]]*
* *[[Bolax tacoaraphaga]]*
* *[[Bolax tibialis]]*
* *[[Bolax variolosa]]*
* *[[Bolax vauriae]]*
* *[[Bolax vittipennis]]*
* *[[Bolax zoubkovi]]*

## Ang mga gi basihan niini
Chaetadoretus formosanus

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Chaetadoretus formosanus***. Una ning gihulagway ni Ohaus ni adtong 1914. Ang *Chaetadoretus formosanus* sakop sa kahenera nga *[[Chaetadoretus]]*, ug kabanay nga Rutelidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* kasarangan nga Asya
** Republika sa Tsina

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *C. f. sakishimanus*.

## Ang mga gi basihan niini
Lepadoretus

Kahenera sa mga bakukangon ang ***Lepadoretus***. Ang *Lepadoretus* sakop sa kabanay nga Rutelidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Lepadoretus abyssinicus]]*
* *[[Lepadoretus amoenus]]*
* *[[Lepadoretus arrowi]]*
* *[[Lepadoretus bhutanensis]]*
* *[[Lepadoretus bombinator]]*
* *[[Lepadoretus boops]]*
* *[[Lepadoretus chascoproctus]]*
* *[[Lepadoretus ciliatus]]*
* *[[Lepadoretus compressus]]*
* *[[Lepadoretus coronatus]]*
* *[[Lepadoretus digennaroi]]*
* *[[Lepadoretus dissidens]]*
* *[[Lepadoretus diversicolor]]*
* *[[Lepadoretus ermineus]]*
* *[[Lepadoretus faccai]]*
* *[[Lepadoretus fallaciosus]]*
* *[[Lepadoretus fuscoseriatus]]*
* *[[Lepadoretus griseosetosus]]*
* *[[Lepadoretus guttulatus]]*
* *[[Lepadoretus hoplioides]]*
* *[[Lepadoretus ignacei]]*
* *[[Lepadoretus illitus]]*
* *[[Lepadoretus khasmarensis]]*
* *[[Lepadoretus klossi]]*
* *[[Lepadoretus lepus]]*
* *[[Lepadoretus luteipes]]*
* *[[Lepadoretus machatschkei]]*
* *[[Lepadoretus maniculus]]*
* *[[Lepadoretus mavis]]*
* *[[Lepadoretus moultoni]]*
* *[[Lepadoretus nathaliae]]*
* *[[Lepadoretus nietneri]]*
* *[[Lepadoretus ovatoides]]*
* *[[Lepadoretus ovatus]]*
* *[[Lepadoretus paolii]]*
* *[[Lepadoretus pauliani]]*
* *[[Lepadoretus perrieri]]*
* *[[Lepadoretus pictipennis]]*
* *[[Lepadoretus piscator]]*
* *[[Lepadoretus popei]]*
* *[[Lepadoretus pulverulentus]]*
* *[[Lepadoretus ranunculus]]*
* *[[Lepadoretus scutellaris]]*
* *[[Lepadoretus simoni]]*
* *[[Lepadoretus simulans]]*
* *[[Lepadoretus sinicus]]*
* *[[Lepadoretus subcostatus]]*
* *[[Lepadoretus sudanicus]]*
* *[[Lepadoretus tenuimaculatus]]*
* *[[Lepadoretus vastus]]*
* *[[Lepadoretus vethi]]*
* *[[Lepadoretus vitticauda]]*
* *[[Lepadoretus wallacei]]*
* *[[Lepadoretus willersi]]*

## Ang mga gi basihan niini
Paranomala undulata

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Paranomala undulata***. Una ning gihulagway ni Melsheimer ni adtong 1845. Ang *Paranomala undulata* sakop sa kahenera nga *[[Paranomala]]*, ug kabanay nga Rutelidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Amihanang Amerika
** Ontario (lalawigan)
** Indiana (estado)
* Habagatang Amerika
** Mehiko
** Brasil
** Costa Rica
** Guatemala

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. u. aeneipennis*
* *P. u. brasiliensis*
* *P. u. collaris*
* *P. u. espiritosantensis*
* *P. u. peruviana*
* *P. u. varians*

## Ang mga gi basihan niini
Paraschizognathus elgatus

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Paraschizognathus elgatus***. Una ning gihulagway ni Phillip B. Carne ni adtong 1958. Ang *Paraschizognathus elgatus* sakop sa kahenera nga *[[Paraschizognathus]]*, ug kabanay nga Rutelidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya
** State of New South Wales

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *P. e. kiewarrus*.

## Ang mga gi basihan niini
Parastasia akebono

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Parastasia akebono***. Una ning gihulagway ni Yuiti Wada ni adtong 2013. Ang *Parastasia akebono* sakop sa kahenera nga *[[Parastasia (bakukangon)|Parastasia]]*, ug kabanay nga Rutelidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Asya
** State of Arunāchal Pradesh

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Adelopidius hrustovacensis

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Adelopidius hrustovacensis***. Una ning gihulagway ni Ćurčić, S., Pavićević ug Mulaomerović ni adtong 2018. Ang *Adelopidius hrustovacensis* sakop sa kahenera nga *[[Adelopidius]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Bosniya ug Ersogobina

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Adelopidius

Kahenera sa mga bakukangon ang ***Adelopidius***. Ang *Adelopidius* sakop sa kabanay nga Leiodidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Adelopsella bosnica

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Adelopsella bosnica***. Una ning gihulagway ni Edmund Reitter ni adtong 1884. Ang *Adelopsella bosnica* sakop sa kahenera nga *[[Adelopsella]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Krowasya
* Bosniya ug Ersogobina
* Montenegro

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. b. bosnica*
* *A. b. jezerensis*

## Ang mga gi basihan niini
Bathysciola lapidicola

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Bathysciola lapidicola***. Una ning gihulagway ni Félicien Henry Caignart de Saulcy ni adtong 1872. Ang *Bathysciola lapidicola* sakop sa kahenera nga *[[Bathysciola]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pransiya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *B. l. lapidicola*
* *B. l. rectipes*
* *B. l. simplex*

## Ang mga gi basihan niini
Cacciamalia glacialis

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Cacciamalia glacialis***. Una ning gihulagway ni Dante Vailati ni adtong 1975. Ang *Cacciamalia glacialis* sakop sa kahenera nga *[[Cacciamalia]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Italya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. g. filicornis*
* *C. g. glacialis*
* *C. g. monguzzii*
* *C. g. rosai*

## Ang mga gi basihan niini
Drimeotus laevimarginatus

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Drimeotus laevimarginatus***. Una ning gihulagway ni Moczarski ni adtong 1912. Ang *Drimeotus laevimarginatus* sakop sa kahenera nga *[[Drimeotus]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Rumanya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *D. l. acuticollis*
* *D. l. cryophilus*
* *D. l. csikii*
* *D. l. dieneri*
* *D. l. hungaricus*
* *D. l. laevimarginatus*
* *D. l. montistartari*
* *D. l. subterraneus*
* *D. l. winkleri*

## Ang mga gi basihan niini
Leptodirus hochenwartii

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Leptodirus hochenwartii***. Una ning gihulagway ni Schmidt, F. J. ni adtong 1832. Ang *Leptodirus hochenwartii* sakop sa kahenera nga *[[Leptodirus]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *L. h. croaticus*
* *L. h. hochenwartii*
* *L. h. pretneri*
* *L. h. reticulatus*
* *L. h. schmidtii*
* *L. h. velebiticus*

## Ang mga gi basihan niini
Nargus anisotomoides

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Nargus anisotomoides***. Una ning gihulagway ni Spence ni adtong 1813. Ang *Nargus anisotomoides* sakop sa kahenera nga *[[Nargus]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Uropa
** Ostralya
** Bareyn
** Costa Rica
** Nasod nga Czech
** Alemanya
** Pransiya
** Hiniusang Gingharian
** Georgia (pagklaro)
** Gresya
** Unggriya
** Italya
** Lesotho
** Olandres
** Polskowa
** Rumanya
** Hiniusang Gingharian
** Esklobakiya
** Sierra Leone
** El Salvador
** Eswatini

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *N. a. anisotomoides*
* *N. a. islamita*

## Ang mga gi basihan niini
Nargus velox

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Nargus velox***. Una ning gihulagway ni Spence ni adtong 1813. Ang *Nargus velox* sakop sa kahenera nga *[[Nargus]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Europe AL AU BY CR CZ DE FI FR IR GB GE GR HU IT LS MC NL PL RO SK SL SP SV SZ UK YU)
* Rusya
* Tsipre
* Turkeya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *N. v. nigriventris*
* *N. v. velox*

## Ang mga gi basihan niini
Naspunius eseranus

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Naspunius eseranus***. Una ning gihulagway ni Lagar ni adtong 1974. Ang *Naspunius eseranus* sakop sa kahenera nga *[[Naspunius]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Espanya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Nauticiella

Kahenera sa mga bakukangon ang ***Nauticiella***. Ang *Nauticiella* sakop sa kabanay nga Leiodidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Oritocatops ruwenzoricus

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Oritocatops ruwenzoricus***. Una ning gihulagway ni René Gabriel Jeannel ni adtong 1957. Ang *Oritocatops ruwenzoricus* sakop sa kahenera nga *[[Oritocatops]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
** Kivu 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *O. r. bambuseti*
* *O. r. ericeti*
* *O. r. ruwenzoricus*

## Ang mga gi basihan niini
Parapropus ganglbaueri

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Parapropus ganglbaueri***. Una ning gihulagway ni Ludwig Ganglbauer ni adtong 1899. Ang *Parapropus ganglbaueri* sakop sa kahenera nga *[[Parapropus]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Bosniya ug Ersogobina

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. g. ganglbaueri*
* *P. g. humeralis*
* *P. g. obenbergeri*
* *P. g. weiratheri*
* *P. g. zepcensis*

## Ang mga gi basihan niini
Pholeuon knirschi

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Pholeuon knirschi***. Una ning gihulagway ni Breit ni adtong 1911. Ang *Pholeuon knirschi* sakop sa kahenera nga *[[Pholeuon]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Rumanya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. k. brachynotos*
* *P. k. brevicule*
* *P. k. cetatense*
* *P. k. convexum*
* *P. k. dieneri*
* *P. k. elemeri*
* *P. k. glaciale*
* *P. k. gyleki*
* *P. k. intermittens*
* *P. k. knirschi*
* *P. k. proserpinae*
* *P. k. serbani*

## Ang mga gi basihan niini
Ptomaphagus cavernicola

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Ptomaphagus cavernicola***. Una ning gihulagway ni Schwarz ni adtong 1898. Ang *Ptomaphagus cavernicola* sakop sa kahenera nga *[[Ptomaphagus]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tinípong Bángsà
** Alabama
** Arkansas
** Florida
** Georgia (pagklaro)
** Iowa
** Indiana (estado)
** Missouri (estado)
** South Carolina
** Texas
* Mehiko

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. c. aditus*
* *P. c. cavernicola*

## Ang mga gi basihan niini
Ptomaphagus tenuicornis

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Ptomaphagus tenuicornis***. Una ning gihulagway ni Wilhelm Gottlob Rosenhauer ni adtong 1856. Ang *Ptomaphagus tenuicornis* sakop sa kahenera nga *[[Ptomaphagus]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pransiya
* Espanya
* Portugal
* Ehipto
* Libya
* Maruwekos
* Tunisia
* Sicilia
* Malta

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. t. mauritanicus*
* *P. t. rosenhaueri*
* *P. t. tenuicornis*

## Ang mga gi basihan niini
Royerella tarissani

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Royerella tarissani***. Una ning gihulagway ni Ernest Marie Louis Bedel ni adtong 1878. Ang *Royerella tarissani* sakop sa kahenera nga *[[Royerella]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pransiya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *R. t. bettingeri*
* *R. t. ferrierensis*
* *R. t. gaveti*
* *R. t. henroti*
* *R. t. hustachei*
* *R. t. lentensis*
* *R. t. rivularis*
* *R. t. tarissani*
* *R. t. vertacomicora*

## Ang mga gi basihan niini
Sciodrepoides watsoni

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Sciodrepoides watsoni***. Una ning gihulagway ni Spence ni adtong 1813. Ang *Sciodrepoides watsoni* sakop sa kahenera nga *[[Sciodrepoides]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Uropa
* Armenya
* Georgia (pagklaro)
* Turkeya
* Rusya
* Khasakstan
* Mongolia
* Hapon
* Koreya
* Pangmasang Republika sa Tsina
* Kanada
** Alberta (lalawigan)
** British Columbia
** Manitoba
** New Brunswick (lalawigan)
** Newfoundland and Labrador
** Ontario (lalawigan)
** Québec (lalawigan)
** Saskatchewan
* Tinípong Bángsà
** Alabama
** Arkansas
** Arizona (estado)
** Colorado (estado)
** Connecticut
** Washington, D.C.
** Florida
** Iowa
** Illinois
** Indiana (estado)
** Kansas
** Kentucky
** Louisiana (estado)
** Massachusetts
** Maryland (estado)
** Maine (estado)
** Michigan
** Minnesota
** Mississippi (estado)
** North Carolina
** North Dakota
** Nebraska
** New Hampshire
** New Jersey
** New Mexico
** New York (estado)
** Ohio (estado)
** Oklahoma
** Oregon
** Pennsylvania
** Rhode Island
** South Dakota
** Tennessee
** Texas
** Vermont
** Washington
** Wisconsin (estado)
** Wyoming

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *S. w. amoenus*
* *S. w. watsoni*

## Ang mga gi basihan niini
Scotocryptus parasitus

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Scotocryptus parasitus***. Una ning gihulagway ni Edmund Reitter ni adtong 1884. Ang *Scotocryptus parasitus* sakop sa kahenera nga *[[Scotocryptus]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Brasil

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Sinobathyscia

Kahenera sa mga bakukangon ang ***Sinobathyscia***. Ang *Sinobathyscia* sakop sa kabanay nga Leiodidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Speonomus longicornis

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Speonomus longicornis***. Una ning gihulagway ni Félicien Henry Caignart de Saulcy ni adtong 1872. Ang *Speonomus longicornis* sakop sa kahenera nga *[[Speonomus]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pransiya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *S. l. fauveaui*
* *S. l. fuxeensis*
* *S. l. hermensis*
* *S. l. longicornis*
* *S. l. pandellei*
* *S. l. perieri*

## Ang mga gi basihan niini
Troglocharinus elongatus

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Troglocharinus elongatus***. Una ning gihulagway ni Zariquiey ni adtong 1950. Ang *Troglocharinus elongatus* sakop sa kahenera nga *[[Troglocharinus]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Espanya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *T. e. abenzai*
* *T. e. elongatus*
* *T. e. mateui*
* *T. e. ollai*
* *T. e. pinyareti*
* *T. e. portai*

## Ang mga gi basihan niini
Troglodromus bucheti

Kaliwatan sa bakukangon ang ***Troglodromus bucheti***. Una ning gihulagway ni Sainte-claire Deville ni adtong 1898. Ang *Troglodromus bucheti* sakop sa kahenera nga *[[Troglodromus]]*, ug kabanay nga Leiodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pransiya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *T. b. boissyi*
* *T. b. bonafonsi*
* *T. b. bucheti*
* *T. b. carboneli*
* *T. b. caussicola*
* *T. b. chobauti*
* *T. b. colasi*
* *T. b. gaveti*
* *T. b. giordani*
* *T. b. infernalis*
* *T. b. laetus*
* *T. b. ochsi*
* *T. b. orientalis*
* *T. b. paenitens*
* *T. b. philippi*

## Ang mga gi basihan niini
The Sword in the Stone (pelikula)

Ang ***The Sword in the Stone*** maoy Amerikanong karton nga pelikula nga gihimo sa 1963 sa Walt Disney ug gibuhian sa mga sinehan sa 25 Disyembre 1963 nga Buena Vista Distribution. Kini mao ang ika-18 nga pelikula sa serye nga Walt Disney Animated Classics.
Chlamydopsis (bakukangon)

Kahenera sa mga bakukangon ang ***Chlamydopsis***. Ang *Chlamydopsis* sakop sa kabanay nga Histeridae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Chlamydopsis acutricha]]*
* *[[Chlamydopsis agilis]]*
* *[[Chlamydopsis antennata]]*
* *[[Chlamydopsis australis]]*
* *[[Chlamydopsis baloghi]]*
* *[[Chlamydopsis bataviae]]*
* *[[Chlamydopsis bifovaecollis]]*
* *[[Chlamydopsis burnetta]]*
* *[[Chlamydopsis caledoniae]]*
* *[[Chlamydopsis carinicollis]]*
* *[[Chlamydopsis carinota]]*
* *[[Chlamydopsis caterinoi]]*
* *[[Chlamydopsis cavicollis]]*
* *[[Chlamydopsis chadster]]*
* *[[Chlamydopsis compressipes]]*
* *[[Chlamydopsis contorta]]*
* *[[Chlamydopsis convergens]]*
* *[[Chlamydopsis convexa]]*
* *[[Chlamydopsis coronis]]*
* *[[Chlamydopsis crowcrofti]]*
* *[[Chlamydopsis degallieri]]*
* *[[Chlamydopsis detecti]]*
* *[[Chlamydopsis dimorpha]]*
* *[[Chlamydopsis dispersa]]*
* *[[Chlamydopsis doutti]]*
* *[[Chlamydopsis ectatommae]]*
* *[[Chlamydopsis epipleuralis]]*
* *[[Chlamydopsis erupta]]*
* *[[Chlamydopsis formicicola]]*
* *[[Chlamydopsis inaequalis]]*
* *[[Chlamydopsis inquilina]]*
* *[[Chlamydopsis jayawijaya]]*
* *[[Chlamydopsis kununurra]]*
* *[[Chlamydopsis latipennis]]*
* *[[Chlamydopsis latipes]]*
* *[[Chlamydopsis lawrencei]]*
* *[[Chlamydopsis leai]]*
* *[[Chlamydopsis lepida]]*
* *[[Chlamydopsis loculosa]]*
* *[[Chlamydopsis longipes]]*
* *[[Chlamydopsis lucifer]]*
* *[[Chlamydopsis macmillani]]*
* *[[Chlamydopsis mallee]]*
* *[[Chlamydopsis mareeba]]*
* *[[Chlamydopsis matthewsi]]*
* *[[Chlamydopsis monteithi]]*
* *[[Chlamydopsis mormolyce]]*
* *[[Chlamydopsis myrmecophila]]*
* *[[Chlamydopsis nielseni]]*
* *[[Chlamydopsis nullarbor]]*
* *[[Chlamydopsis pallida]]*
* *[[Chlamydopsis papuae]]*
* *[[Chlamydopsis parallelus]]*
* *[[Chlamydopsis pecki]]*
* *[[Chlamydopsis pilosipes]]*
* *[[Chlamydopsis pluriseta]]*
* *[[Chlamydopsis pygidialis]]*
* *[[Chlamydopsis rana]]*
* *[[Chlamydopsis reticulata]]*
* *[[Chlamydopsis rotunda]]*
* *[[Chlamydopsis sculptus]]*
* *[[Chlamydopsis serricollis]]*
* *[[Chlamydopsis setifera]]*
* *[[Chlamydopsis setipennis]]*
* *[[Chlamydopsis storeyi]]*
* *[[Chlamydopsis striatella]]*
* *[[Chlamydopsis striatipennis]]*
* *[[Chlamydopsis strigicollis]]*
* *[[Chlamydopsis transversa]]*
* *[[Chlamydopsis trichonota]]*
* *[[Chlamydopsis tuberculata]]*
* *[[Chlamydopsis variolosa]]*
* *[[Chlamydopsis weiri]]*
* *[[Chlamydopsis zborowskii]]*

## Ang mga gi basihan niini
Hachi Itō

usa ka Hapon nga Mangaka. 

## Trabaho
* *Sayuri-san no Imouto wa Tenshi* (*An angel who had swooped down was my little sister*)
* *Tsuki ga Kirei desu ne* (*Isn't the moon beautiful?*)
* *Goshujinsama to Kemonomimi no Shōjo Mel* (*My master & furry-eared girl Mel*)

## Mga sumpay sa gawas
* Hatishiro - Official Site
* Hachi Itō - Twitter
Neutron

Ang **neutron** us aka partikulo sa subatomik, simbolo n o n0, nga adunay usa ka neyutral (dili positibo o negatibo) nga pagsingil, ug usa ka masa nga gamay nga labaw sa usa ka proton. Ang mga proton ug neutron mao ang naglangkob sa mga atomo sa mga atomo. Tungod kay ang mga proton ug neutron managsama nga paggawi sa sulud sa punoan, ug ang matag usa adunay usa ka gibug-aton nga gibana-bana nga usa ka yunit sa masa nga atomo, parehas silang gihisgutan nga mga nukleon.
Proton

Ang **proton** usa ka partikulo sa subatomik, simbolo **p** o **p+**, nga adunay positibo nga bayad sa kuryente nga + 1e elementarya nga bayad ug usa ka masa nga gamay nga gamay kaysa sa usa ka neutron. Ang mga proton ug neutron, ang matag usa adunay masa nga gibana-bana nga usa ka yunit sa masa nga atomo, sama nga gipunting nga "mga nukleon" (mga partikulo nga naa sa atomik nukleyon).

Usa o daghan pa nga mga proton ang anaa sa punoan sa matag atomo; sila usa ka kinahanglan nga bahin sa punoan. Ang ihap sa mga proton sa nukleus mao ang nagpatin-aw nga propyedad sa usa ka elemento, ug gipunting nga numero sa atomik (girepresenta sa simbolo Z). Tungod kay ang matag elemento adunay usa ka talagsaon nga ihap sa mga proton, ang matag elemento adunay kaugalingon nga lahi nga numero sa atomo.
Elektron

Ang **elektron** usa ka partikulo nga subatomik, simbolo **e−** o **β-**, kansang singil sa kuryente negatibo usa nga bayad sa elementarya. Ang mga electron nahisakop sa una nga henerasyon sa pamilya nga tipik sa lepton, ug sa kadaghanan gihunahuna nga kini mga tipik sa elementarya tungod kay wala sila’y nahibal-an nga mga sangkap o substruktura.
Konstelasyon

Ang usa ka **konstelasyon** usa ka lugar sa celestial sa kalibotan diin ang usa ka grupo sa mga makita nga bitoon nag-umol sa usa ka gilaraw nga outline o sumbanan, nga sagad nagrepresentar sa usa ka hayop, mitolohikal nga tawo o binuhat, o usa ka wala’y kinabuhi nga butang.

## Galeriya sa hulagway


Constellation_lièvre_-_al-Sufi.jpg
Orion constellation - Prodromus astronomiae 1690 (5590584).jpg
Pp3 pl scorpius.jpg
Plasma

Ang **plasma**  usa sa upat nga punoan nga hilisgutan sa butang, nga una nga sistematikong gitun-an ni Irving Langmuir kaniadtong 1920. Kini gilangkuban sa usa ka gas nga  mga atomo o mga molekula nga adunay usa o daghang mga orbital electron nga gihuboan (o, panagsa ra, usa ka dugang nga electron nga gilakip), ug mga libre nga electron.

## Galeriya sa hulagway


Lightning3.jpg
Plasma-lamp.jpg
Plasma-lamp_2.jpg
Plasma_globe_60th.jpg
Energy_Arc_(central_electrode_of_a_Plasma_Lamp).jpg
Plasma_Trees.jpg
Uniberso

Ang **lukopngatanan** kun **uniberso** maoy nagalangkob sa tibuok kawanangan ug dagan sa panahon ug ilahang mga ginsakpan, lakip na ang mga lawangitan, bitoon, kapunawan, ug uban pang mga matang sa mga butang ug enerhiya. Ang pangagpas sa Dakong Buto maoy labing ginadawat nga paghubit sa paghimugso sa lukopngatanan. Sumala sa pagkalangkalang niing pangagpas, naghiusa ang kawanangan ug ang kapanahonan  13.799±0.021 ka tuig nga milabay, ug nagapadayon pa ni og paglapad. Bisan tuod wala mahibal-i ang gidak-on niini, gisugyot sa *cosmic inflation* nga tingali aduna ni kinagamyang latastid nga 23 ka trilyon ka *lightyear* ug mahimo sukdon ang gidak-on sa makit-ang lukopngatanan, nga may kapin kulang 93 ka bilyon ka *lightyear* nga latastid sa kasamtangan.  Gimugna sa mga karaang Grego ug Indiyanong pilosopo ang mga kinaunhang kosmoloyikal nga modelo sa lukopngatanan ug gibutang ang Kalibotan sa tunga. Sa paglabay sa mga gatosay, tungod sa labing sapak nga pagpaniid sa kawanangan nabuhat ni Nicolaus Copernicus ang helyosentrikong modelo diin ang Adlaw anaa sa tunga sa Sistemang Solar. Sa pagbuhat sa balaod sa *universal gravitation*, Gibanosan ni Isaac Newton ang mga obra ni Copernicus ug ang mga balaod sa paglihok sa lawangitan ni Johannes Kepler ug ang mga pagtukib ni Tycho Brahe.
Dionaea (langaw)

Kahenera sa mga langaw ang ***Dionaea***. Ang *Dionaea* sakop sa kabanay nga Tachinidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Galaksiya

Ang usa ka **kapunawan** kun **galaksiya** usa ka grabitasyonal nga sistema sa mga bitoon, mga nahibilin sa bitoon, bitoon sa gas, abug, ug ngitngit nga butang. Ang mga galaksiya adunay sukod sa gidak-on gikan sa mga duwende nga adunay pipila ra ka gatus nga milyon nga mga bitoon hangtod sa mga higante nga adunay usa ka gatus ka trilyon  nga mga bitoon, ang matag usa nga nag-orbita sa sentro sa masa sa galaksiya niini.
Ion (pisika)

Ang usa ka **ion**  usa ka tipik, atomo o molekula nga adunay net nga bayad sa elektrisidad.

Ang bayad sa elektron giisip nga negatibo pinaagi sa kombensiyon. Ang negatibo nga pagsingil sa usa ka ion managsama ug sukwahi sa gisingil nga (mga) proton nga giisip nga positibo pinaagi sa kombensiyon. Ang net nga bayad sa usa ka ion dili-zero tungod sa kinatibuk-ang ihap sa mga electron nga dili parehas sa kinatibuk-ang ihap sa mga proton.

## Galeriya sa hulagway


Kationt.svg
Nitrate-ion-elpot.png
Plasma-lamp_2.jpg
Helioprosopa facialis

Kaliwatan sa langaw ang ***Helioprosopa facialis***. Una ning gihulagway ni Townsend ni adtong 1927. Ang *Helioprosopa facialis* sakop sa kahenera nga *[[Helioprosopa]]*, ug kabanay nga Tachinidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Brasil

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Dicranophragma

Kahenera sa mga langaw ang ***Dicranophragma***. Ang *Dicranophragma* sakop sa kabanay nga Limoniidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Dicranophragma adjunctum]]*
* *[[Dicranophragma analosuffusum]]*
* *[[Dicranophragma angustulum]]*
* *[[Dicranophragma brachyclada]]*
* *[[Dicranophragma brevifurcum]]*
* *[[Dicranophragma brunneum]]*
* *[[Dicranophragma diploneura]]*
* *[[Dicranophragma distans]]*
* *[[Dicranophragma dorsolineatum]]*
* *[[Dicranophragma extremiboreale]]*
* *[[Dicranophragma fenestratum]]*
* *[[Dicranophragma formosum]]*
* *[[Dicranophragma fuscovarium]]*
* *[[Dicranophragma garhwalense]]*
* *[[Dicranophragma inaequale]]*
* *[[Dicranophragma interruptum]]*
* *[[Dicranophragma kamengense]]*
* *[[Dicranophragma karma]]*
* *[[Dicranophragma kashongense]]*
* *[[Dicranophragma laetithorax]]*
* *[[Dicranophragma maculithorax]]*
* *[[Dicranophragma melaleucum]]*
* *[[Dicranophragma microspila]]*
* *[[Dicranophragma multigeminatum]]*
* *[[Dicranophragma multiguttula]]*
* *[[Dicranophragma multipunctipenne]]*
* *[[Dicranophragma nemorale]]*
* *[[Dicranophragma nesonemorale]]*
* *[[Dicranophragma nubiplenum]]*
* *[[Dicranophragma occidens]]*
* *[[Dicranophragma palassopterum]]*
* *[[Dicranophragma pallidithorax]]*
* *[[Dicranophragma pardalotum]]*
* *[[Dicranophragma perlatum]]*
* *[[Dicranophragma radiale]]*
* *[[Dicranophragma recurvatum]]*
* *[[Dicranophragma remotum]]*
* *[[Dicranophragma retractum]]*
* *[[Dicranophragma reverendum]]*
* *[[Dicranophragma rufulum]]*
* *[[Dicranophragma separatum]]*
* *[[Dicranophragma sesquivena]]*
* *[[Dicranophragma subnemorale]]*
* *[[Dicranophragma taiwanense]]*
* *[[Dicranophragma transitorium]]*
* *[[Dicranophragma upsilon]]*
* *[[Dicranophragma venustipenne]]*

## Ang mga gi basihan niini
Dicranophragma melaleucum

Kaliwatan sa langaw ang ***Dicranophragma melaleucum***. Una ning gihulagway ni Alexander ni adtong 1933. Ang *Dicranophragma melaleucum* sakop sa kahenera nga *[[Dicranophragma]]*, ug kabanay nga Limoniidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Hapon
** Kyushu

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *D. m. ignavum*.

## Ang mga gi basihan niini
Symplecta echinata

Kaliwatan sa langaw ang ***Symplecta echinata***. Una ning gihulagway ni Jaroslav Stary ug Irwin Murray Brodo ni adtong 2009. Ang *Symplecta echinata* sakop sa kahenera nga *[[Symplecta]]*, ug kabanay nga Limoniidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
IU

**Lee Ji-eun** (Hangul: *이지은*; natawo Mayo 16, 1993), kasagarang nailhan nga **IU** (Hangul: *아이유*), usa ka babaye nga mag-aawit, manunulat og kanta ug artista. Mga kawani sa Korea. Nahimo siyang trainee sa ilalum ni Kakao M (ngalan nga LOEN Entertainment) kaniadtong 2007 ug nagpasayaw isip usa ka mag-aawit sa edad nga 15 uban ang album nga Lost and Found. Bisan kung ang sunod nga duha nga mga album, Growing Up ug IU ... IM, parehas nga nakatagamtam sa kalampusan sa domestic market, dili pa hangtod "Good Day", ang punoan nga single gikan sa 2010 album nga Real, ang gipagawas, nakuha lang sa IU ang status sa usa ka nasudnon nga bituon. Ang "Good Day" mao ang nanguna sa Gaon Digital Music Chart sa Korea sulod sa 5 sunod-sunod nga semana ug gipili sa magasin nga Billboard ingon ang labing kaayo nga kanta sa K-Pop sa dekada sa 2010.
Chrysopogon (langaw)

Kahenera sa mga langaw ang ***Chrysopogon***. Ang *Chrysopogon* sakop sa kabanay nga Asilidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Chrysopogon agilis]]*
* *[[Chrysopogon albopunctatus]]*
* *[[Chrysopogon albosetosus]]*
* *[[Chrysopogon aureocinctus]]*
* *[[Chrysopogon aureus]]*
* *[[Chrysopogon bellus]]*
* *[[Chrysopogon bicolor]]*
* *[[Chrysopogon brunnipes]]*
* *[[Chrysopogon castaneus]]*
* *[[Chrysopogon catachrysus]]*
* *[[Chrysopogon conopsoides]]*
* *[[Chrysopogon crabroniformis]]*
* *[[Chrysopogon daptes]]*
* *[[Chrysopogon dialeucus]]*
* *[[Chrysopogon diaphanes]]*
* *[[Chrysopogon fasciatus]]*
* *[[Chrysopogon fuscus]]*
* *[[Chrysopogon gammonensis]]*
* *[[Chrysopogon harpaleus]]*
* *[[Chrysopogon horni]]*
* *[[Chrysopogon leucodema]]*
* *[[Chrysopogon megalius]]*
* *[[Chrysopogon melanorrhinus]]*
* *[[Chrysopogon melas]]*
* *[[Chrysopogon micrus]]*
* *[[Chrysopogon muelleri]]*
* *[[Chrysopogon pallidipennis]]*
* *[[Chrysopogon papuensis]]*
* *[[Chrysopogon paramonovi]]*
* *[[Chrysopogon parvus]]*
* *[[Chrysopogon pellos]]*
* *[[Chrysopogon pilosifacies]]*
* *[[Chrysopogon proximus]]*
* *[[Chrysopogon punctatus]]*
* *[[Chrysopogon queenslandi]]*
* *[[Chrysopogon rubidipennis]]*
* *[[Chrysopogon rufulus]]*
* *[[Chrysopogon rutilus]]*
* *[[Chrysopogon sphecodes]]*
* *[[Chrysopogon splendidissimus]]*
* *[[Chrysopogon trianguliferus]]*
* *[[Chrysopogon whitei]]*
* *[[Chrysopogon xanthus]]*

## Ang mga gi basihan niini
Dasypogon (langaw)

Kahenera sa mga langaw ang ***Dasypogon***. Ang *Dasypogon* sakop sa kabanay nga Asilidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Dasypogon acratus]]*
* *[[Dasypogon aegon]]*
* *[[Dasypogon aequalis]]*
* *[[Dasypogon agathyllus]]*
* *[[Dasypogon analis]]*
* *[[Dasypogon anemetus]]*
* *[[Dasypogon aphidas]]*
* *[[Dasypogon aphidnus]]*
* *[[Dasypogon arcuatus]]*
* *[[Dasypogon atratus]]*
* *[[Dasypogon atripennis]]*
* *[[Dasypogon atripes]]*
* *[[Dasypogon aurarius]]*
* *[[Dasypogon auripilus]]*
* *[[Dasypogon australis]]*
* *[[Dasypogon bacescui]]*
* *[[Dasypogon barrus]]*
* *[[Dasypogon bigoti]]*
* *[[Dasypogon bonariensis]]*
* *[[Dasypogon brevipennis]]*
* *[[Dasypogon caffer]]*
* *[[Dasypogon carvilius]]*
* *[[Dasypogon castigans]]*
* *[[Dasypogon caudatus]]*
* *[[Dasypogon cephicus]]*
* *[[Dasypogon cerretanus]]*
* *[[Dasypogon coon]]*
* *[[Dasypogon copreus]]*
* *[[Dasypogon costalis]]*
* *[[Dasypogon crassus]]*
* *[[Dasypogon diadema]]*
* *[[Dasypogon dorsalis]]*
* *[[Dasypogon equestris]]*
* *[[Dasypogon fabricii]]*
* *[[Dasypogon flavipennis]]*
* *[[Dasypogon fossius]]*
* *[[Dasypogon fraternus]]*
* *[[Dasypogon fuscipennis]]*
* *[[Dasypogon gerardi]]*
* *[[Dasypogon gougeleti]]*
* *[[Dasypogon grandis]]*
* *[[Dasypogon iberus]]*
* *[[Dasypogon insertus]]*
* *[[Dasypogon irinelae]]*
* *[[Dasypogon kugleri]]*
* *[[Dasypogon lebasii]]*
* *[[Dasypogon lenticeps]]*
* *[[Dasypogon longus]]*
* *[[Dasypogon luctuosus]]*
* *[[Dasypogon lugens]]*
* *[[Dasypogon magisi]]*
* *[[Dasypogon maricus]]*
* *[[Dasypogon melanopterus]]*
* *[[Dasypogon mexicanus]]*
* *[[Dasypogon nigriventris]]*
* *[[Dasypogon occlusus]]*
* *[[Dasypogon octonotatus]]*
* *[[Dasypogon olcesci]]*
* *[[Dasypogon parvus]]*
* *[[Dasypogon potitus]]*
* *[[Dasypogon pumilus]]*
* *[[Dasypogon punctipennis]]*
* *[[Dasypogon rapax]]*
* *[[Dasypogon regenstreifi]]*
* *[[Dasypogon reinhardi]]*
* *[[Dasypogon rubiginipennis]]*
* *[[Dasypogon rubiginosum]]*
* *[[Dasypogon rubinipes]]*
* *[[Dasypogon rufescens]]*
* *[[Dasypogon ruficauda]]*
* *[[Dasypogon rufipes]]*
* *[[Dasypogon rufiventris]]*
* *[[Dasypogon sericeus]]*
* *[[Dasypogon sicanus]]*
* *[[Dasypogon silanus]]*
* *[[Dasypogon tenuis]]*
* *[[Dasypogon torridus]]*
* *[[Dasypogon tragicus]]*
* *[[Dasypogon tripartitus]]*
* *[[Dasypogon tsacasi]]*
* *[[Dasypogon variabilis]]*
* *[[Dasypogon volcatius]]*

## Ang mga gi basihan niini
Dysmachus (langaw)

Kahenera sa mga langaw ang ***Dysmachus***. Ang *Dysmachus* sakop sa kabanay nga Asilidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Dysmachus albiseta]]*
* *[[Dysmachus albisetosus]]*
* *[[Dysmachus albovestitus]]*
* *[[Dysmachus americanus]]*
* *[[Dysmachus antipai]]*
* *[[Dysmachus appendiculatus]]*
* *[[Dysmachus atripes]]*
* *[[Dysmachus basalis]]*
* *[[Dysmachus bequaerti]]*
* *[[Dysmachus bidentatus]]*
* *[[Dysmachus bifurcus]]*
* *[[Dysmachus bilobus]]*
* *[[Dysmachus bimucronatus]]*
* *[[Dysmachus bulbosus]]*
* *[[Dysmachus calceatus]]*
* *[[Dysmachus cephalenus]]*
* *[[Dysmachus cinereus]]*
* *[[Dysmachus cochleatus]]*
* *[[Dysmachus costalis]]*
* *[[Dysmachus cristatus]]*
* *[[Dysmachus dasyproctus]]*
* *[[Dysmachus decipiens]]*
* *[[Dysmachus dentiger]]*
* *[[Dysmachus digitulus]]*
* *[[Dysmachus echinurus]]*
* *[[Dysmachus elapsus]]*
* *[[Dysmachus evanescens]]*
* *[[Dysmachus femoratellus]]*
* *[[Dysmachus fraudator]]*
* *[[Dysmachus fuscipennis]]*
* *[[Dysmachus gratiosus]]*
* *[[Dysmachus hamulatus]]*
* *[[Dysmachus harpagonis]]*
* *[[Dysmachus harpax]]*
* *[[Dysmachus hermonensis]]*
* *[[Dysmachus hiulcus]]*
* *[[Dysmachus hradskyi]]*
* *[[Dysmachus kasachstanicus]]*
* *[[Dysmachus kiritschenkoi]]*
* *[[Dysmachus kuznetzovi]]*
* *[[Dysmachus medius]]*
* *[[Dysmachus monticola]]*
* *[[Dysmachus montium]]*
* *[[Dysmachus nigripennis]]*
* *[[Dysmachus obtusus]]*
* *[[Dysmachus olympicus]]*
* *[[Dysmachus ornatus]]*
* *[[Dysmachus periscelis]]*
* *[[Dysmachus picipes]]*
* *[[Dysmachus poecilus]]*
* *[[Dysmachus praemorsus]]*
* *[[Dysmachus putoni]]*
* *[[Dysmachus rectus]]*
* *[[Dysmachus safranboluticus]]*
* *[[Dysmachus schurovenkovi]]*
* *[[Dysmachus semidesertus]]*
* *[[Dysmachus setiger]]*
* *[[Dysmachus setipyga]]*
* *[[Dysmachus stenogastrus]]*
* *[[Dysmachus strigitibia]]*
* *[[Dysmachus stylifer]]*
* *[[Dysmachus suludereae]]*
* *[[Dysmachus theodori]]*
* *[[Dysmachus transcaucasicus]]*
* *[[Dysmachus tricuspis]]*
* *[[Dysmachus trigonus]]*
* *[[Dysmachus trilobus]]*
* *[[Dysmachus uschinskii]]*
* *[[Dysmachus verticillatus]]*
* *[[Dysmachus zaitzevi]]*

## Ang mga gi basihan niini
Heteropogon (langaw)

Kahenera sa mga langaw ang ***Heteropogon***. Ang *Heteropogon* sakop sa kabanay nga Asilidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Heteropogon alter]]*
* *[[Heteropogon arizonensis]]*
* *[[Heteropogon asiaticus]]*
* *[[Heteropogon aureus]]*
* *[[Heteropogon aurocinctus]]*
* *[[Heteropogon biplex]]*
* *[[Heteropogon capensis]]*
* *[[Heteropogon cazieri]]*
* *[[Heteropogon chiricahua]]*
* *[[Heteropogon cirrhatus]]*
* *[[Heteropogon currani]]*
* *[[Heteropogon davisi]]*
* *[[Heteropogon dejectus]]*
* *[[Heteropogon divisus]]*
* *[[Heteropogon dorothyae]]*
* *[[Heteropogon duncani]]*
* *[[Heteropogon eburnus]]*
* *[[Heteropogon elegans]]*
* *[[Heteropogon filicornis]]*
* *[[Heteropogon fisheri]]*
* *[[Heteropogon flavidus]]*
* *[[Heteropogon flavobarbatus]]*
* *[[Heteropogon gracilis]]*
* *[[Heteropogon hermanni]]*
* *[[Heteropogon holcocephaloides]]*
* *[[Heteropogon johnsoni]]*
* *[[Heteropogon lautus]]*
* *[[Heteropogon lehri]]*
* *[[Heteropogon loewi]]*
* *[[Heteropogon ludius]]*
* *[[Heteropogon lugubris]]*
* *[[Heteropogon macerinus]]*
* *[[Heteropogon maculinervis]]*
* *[[Heteropogon manicatus]]*
* *[[Heteropogon manni]]*
* *[[Heteropogon martini]]*
* *[[Heteropogon mesasiaticus]]*
* *[[Heteropogon nitidus]]*
* *[[Heteropogon nubilus]]*
* *[[Heteropogon oldroydi]]*
* *[[Heteropogon ornatipes]]*
* *[[Heteropogon palestinensis]]*
* *[[Heteropogon patruelis]]*
* *[[Heteropogon paurosomus]]*
* *[[Heteropogon peregrinus]]*
* *[[Heteropogon phalna]]*
* *[[Heteropogon phoenicurus]]*
* *[[Heteropogon pilosus]]*
* *[[Heteropogon pyrinus]]*
* *[[Heteropogon rejectus]]*
* *[[Heteropogon rubidus]]*
* *[[Heteropogon rubigipennis]]*
* *[[Heteropogon rubrifasciatus]]*
* *[[Heteropogon scoparius]]*
* *[[Heteropogon senilis]]*
* *[[Heteropogon spatulatus]]*
* *[[Heteropogon stonei]]*
* *[[Heteropogon succinctus]]*
* *[[Heteropogon timondavidi]]*
* *[[Heteropogon tolandi]]*
* *[[Heteropogon waltlii]]*
* *[[Heteropogon wilcoxi]]*
* *[[Heteropogon willistoni]]*

## Ang mga gi basihan niini
Lasiopogon (langaw)

Kahenera sa mga langaw ang ***Lasiopogon***. Ang *Lasiopogon* sakop sa kabanay nga Asilidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Lasiopogon akaishii]]*
* *[[Lasiopogon albidus]]*
* *[[Lasiopogon aldrichii]]*
* *[[Lasiopogon apache]]*
* *[[Lasiopogon apenninus]]*
* *[[Lasiopogon appalachensis]]*
* *[[Lasiopogon arenicolus]]*
* *[[Lasiopogon avetianae]]*
* *[[Lasiopogon bezzii]]*
* *[[Lasiopogon bivittatus]]*
* *[[Lasiopogon californicus]]*
* *[[Lasiopogon canus]]*
* *[[Lasiopogon chaetosus]]*
* *[[Lasiopogon chrysotus]]*
* *[[Lasiopogon cinctus]]*
* *[[Lasiopogon cinereus]]*
* *[[Lasiopogon coconino]]*
* *[[Lasiopogon currani]]*
* *[[Lasiopogon delicatulus]]*
* *[[Lasiopogon dimicki]]*
* *[[Lasiopogon drabicola]]*
* *[[Lasiopogon eichingeri]]*
* *[[Lasiopogon flammeus]]*
* *[[Lasiopogon fumipennis]]*
* *[[Lasiopogon gabrieli]]*
* *[[Lasiopogon gracilipes]]*
* *[[Lasiopogon hasanicus]]*
* *[[Lasiopogon hinei]]*
* *[[Lasiopogon hirtellus]]*
* *[[Lasiopogon immaculatus]]*
* *[[Lasiopogon kjachtensis]]*
* *[[Lasiopogon lavignei]]*
* *[[Lasiopogon lehri]]*
* *[[Lasiopogon leleji]]*
* *[[Lasiopogon littoris]]*
* *[[Lasiopogon macquarti]]*
* *[[Lasiopogon marshalli]]*
* *[[Lasiopogon martinorum]]*
* *[[Lasiopogon montanus]]*
* *[[Lasiopogon monticolus]]*
* *[[Lasiopogon novus]]*
* *[[Lasiopogon oklahomensis]]*
* *[[Lasiopogon opaculus]]*
* *[[Lasiopogon pacificus]]*
* *[[Lasiopogon peusi]]*
* *[[Lasiopogon phaeothysanotus]]*
* *[[Lasiopogon piestolophus]]*
* *[[Lasiopogon pilosellus]]*
* *[[Lasiopogon polensis]]*
* *[[Lasiopogon primus]]*
* *[[Lasiopogon pugeti]]*
* *[[Lasiopogon qinghaiensis]]*
* *[[Lasiopogon quadrivittatus]]*
* *[[Lasiopogon rokuroi]]*
* *[[Lasiopogon schizopygus]]*
* *[[Lasiopogon septentrionalis]]*
* *[[Lasiopogon shermani]]*
* *[[Lasiopogon slossonae]]*
* *[[Lasiopogon soffneri]]*
* *[[Lasiopogon solox]]*
* *[[Lasiopogon tarsalis]]*
* *[[Lasiopogon terneicus]]*
* *[[Lasiopogon terricolus]]*
* *[[Lasiopogon testaceus]]*
* *[[Lasiopogon tetragrammus]]*
* *[[Lasiopogon trivittatus]]*
* *[[Lasiopogon tuvinus]]*
* *[[Lasiopogon willametti]]*
* *[[Lasiopogon woodorum]]*
* *[[Lasiopogon yukonensis]]*
* *[[Lasiopogon zaitzevi]]*
* *[[Lasiopogon zonatus]]*

## Ang mga gi basihan niini
Ngipon

Ang usa ka **ngipon** usa ka malisud, nakalkula nga istraktura nga makit-an sa mga apapangig (o mga baba) sa daghang mga bertebrado ug gigamit sa pagguba sa pagkaon. Ang pila ka mga hayop, labi na ang mga karnivora, naggamit usab ngipon alang sa pagpangayam o alang sa mga katuyoan sa pagdepensa. Ang mga gamot sa ngipon natabunan sa mga goma.

## Galeriya sa hulagway


Lower_wisdom_tooth.jpg
Teeth_by_David_Shankbone.jpg
Chironomus samoensis

Kaliwatan sa langaw ang ***Chironomus samoensis***. Una ning gihulagway ni Edwards ni adtong 1928. Ang *Chironomus samoensis* sakop sa kahenera nga *[[Chironomus]]*, ug kabanay nga Chironomidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Hapon
* Oseyaniya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Atay (anatomiya)

Ang **atay** usa ka organo nga makit-an ra sa mga hayop nga nagpahilis sa lainlaing mga tawo, nagsagol sa mga protina ug naghimo og mga biokimikal nga kinahanglan alang sa panghilis ug pagtubo.
Baga (anatomiya)

Ang **baga** mao ang panguna nga mga organo sa sistema respiratoryo sa mga tawo ug daghang uban pang mga hayop lakip ang pipila nga mga isda ug pila nga mga kuhol. Sa mga mamalya ug kadaghanan sa ubang mga bertebrado, adunay duha nga baga nga makit-an nga dapit sa buko-buko sa bisan diin nga bahin sa kasingkasing. Ang ilang gimbuhaton sa sistema respiratoryo mao ang pagkuha sa oksihena gikan sa kahanginan ug ibalhin kini sa agianan sa dugo, ug buhian ang carbon dioxide gikan sa agianan sa dugo ngadto sa atmospera, sa usa ka proseso sa pagbayloay og gas. Ang pagginhawa gipalihok sa lainlaing mga muscular system sa lainlaing mga lahi.
Gillotia (langaw)

Kahenera sa mga langaw ang ***Gillotia***. Ang *Gillotia* sakop sa kabanay nga Chironomidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Arinagour

Lungsod ang **Arinagour** sa Argyll and Bute, Scotland, Hiniusang Gingharian, 22 km sa kasadpan sa Scarinish. Ang Arinagour nahimutang sa pulo sa Coll. Adunay  ka molupyo.

## Ang mga gi basihan niini


## Gikan sa gawas nga tinubdan
Colosseum (ampitiyatro sa Italya)

Ang **Colosseum** (/ ˌkɒləˈsiːəm / KOL-ə-SEE-əm; Italyano: *Colosseo*), usa ka oval ampitiyatro sa sentro nga lungsod sa Roma, Italya, sa sidlakan ra sa *Roman Forum* ug mao ang labing kadaghan nga karaang ampiteatro gitukod, ug mao gihapon ang labing kadaghan nga nagbarug nga ampiteatro sa kalibutan karon, bisan pa sa edad niini.
Baby Blue

Ang **Baby Blue** (gihimong istilo nga **BABY BLUE**) usa ka Filipino sub-unit sa idolo nga babaye nga grupo nga MNL48. Nag-debut sila uban ang lead single nga Sweet Talking Sugar kaniadtong Septyembre 2020, nga nag-una sa mga tsart sa Egg Music sa Japan. Ang Baby Blue usa sa una nga Pilipinong artista nga nakaabot sa mga tsart sa musika sa Hapon.

## Mga Miyembro
*Jan
*Coleen
*Amy
## Diskograpiya
**Sweet Talking Sugar*
**Negastar*
**Stuck On You*
**Head Up*

## Tan-awa usab
*MNL48
*AKB48
Planetella (langaw)

Kahenera sa mga langaw ang ***Planetella***. Ang *Planetella* sakop sa kabanay nga Cecidomyiidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Planetella alexanderi]]*
* *[[Planetella americana]]*
* *[[Planetella arenariae]]*
* *[[Planetella atlantica]]*
* *[[Planetella bambusae]]*
* *[[Planetella billoti]]*
* *[[Planetella bremii]]*
* *[[Planetella brunnea]]*
* *[[Planetella calcuttaensis]]*
* *[[Planetella caricis]]*
* *[[Planetella caudata]]*
* *[[Planetella cincta]]*
* *[[Planetella coloradensis]]*
* *[[Planetella consobrina]]*
* *[[Planetella cornifex]]*
* *[[Planetella cornuta]]*
* *[[Planetella cucullata]]*
* *[[Planetella davisi]]*
* *[[Planetella dilatata]]*
* *[[Planetella extrema]]*
* *[[Planetella fenestra]]*
* *[[Planetella fischeri]]*
* *[[Planetella frireni]]*
* *[[Planetella fulva]]*
* *[[Planetella gallarum]]*
* *[[Planetella generosi]]*
* *[[Planetella gibba]]*
* *[[Planetella gibbosa]]*
* *[[Planetella grandis]]*
* *[[Planetella granifex]]*
* *[[Planetella grossa]]*
* *[[Planetella hieronymi]]*
* *[[Planetella incisa]]*
* *[[Planetella indica]]*
* *[[Planetella johnsoni]]*
* *[[Planetella kneuckeri]]*
* *[[Planetella lambertoni]]*
* *[[Planetella maxima]]*
* *[[Planetella modesta]]*
* *[[Planetella montana]]*
* *[[Planetella needhami]]*
* *[[Planetella oleiphila]]*
* *[[Planetella orientalis]]*
* *[[Planetella palustris]]*
* *[[Planetella pandani]]*
* *[[Planetella producta]]*
* *[[Planetella proteana]]*
* *[[Planetella pudica]]*
* *[[Planetella rosenhaueri]]*
* *[[Planetella saturni]]*
* *[[Planetella shawi]]*
* *[[Planetella strobli]]*
* *[[Planetella subaptera]]*
* *[[Planetella subterranea]]*
* *[[Planetella tarda]]*
* *[[Planetella tuberifica]]*
* *[[Planetella tumorifica]]*
* *[[Planetella westermanni]]*
* *[[Planetella winnertzi]]*

## Ang mga gi basihan niini
Heringia (langaw)

Kahenera sa mga langaw ang ***Heringia***. Ang *Heringia* sakop sa kabanay nga Syrphidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Heringia adpropinquans]]*
* *[[Heringia albipleura]]*
* *[[Heringia auripleura]]*
* *[[Heringia brevidens]]*
* *[[Heringia calcarata]]*
* *[[Heringia californica]]*
* *[[Heringia canadensis]]*
* *[[Heringia carinata]]*
* *[[Heringia cevelata]]*
* *[[Heringia comutata]]*
* *[[Heringia corvallis]]*
* *[[Heringia coxalis]]*
* *[[Heringia cyaneus]]*
* *[[Heringia elongata]]*
* *[[Heringia eugenei]]*
* *[[Heringia familiaris]]*
* *[[Heringia fulvimanus]]*
* *[[Heringia heringi]]*
* *[[Heringia intensica]]*
* *[[Heringia intermedia]]*
* *[[Heringia jakutorum]]*
* *[[Heringia larusi]]*
* *[[Heringia latitarsis]]*
* *[[Heringia longiseta]]*
* *[[Heringia lovetti]]*
* *[[Heringia myerma]]*
* *[[Heringia nigricornis]]*
* *[[Heringia nudifrons]]*
* *[[Heringia ontarioensis]]*
* *[[Heringia pisticoides]]*
* *[[Heringia placida]]*
* *[[Heringia pubescens]]*
* *[[Heringia punctipennis]]*
* *[[Heringia rita]]*
* *[[Heringia salax]]*
* *[[Heringia senilis]]*
* *[[Heringia simplicipes]]*
* *[[Heringia sinica]]*
* *[[Heringia sinousa]]*
* *[[Heringia squamulae]]*
* *[[Heringia trochanterata]]*
* *[[Heringia tsherepanovi]]*
* *[[Heringia unicolor]]*
* *[[Heringia venteris]]*
* *[[Heringia verrucula]]*
* *[[Heringia vitripennis]]*

## Ang mga gi basihan niini
Mallota nigra

Kaliwatan sa langaw ang ***Mallota nigra***. Una ning gihulagway ni Shannon ni adtong 1927. Ang *Mallota nigra* sakop sa kahenera nga *[[Mallota]]*, ug kabanay nga Syrphidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ecuador

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini