Gubat Patani sa Amerika

Ang **Gubat Patani sa Amerika** (Kiling 12, 1861 – Himabuyan 9, 1865, nailhan usab sa ubang ngalan) maoy usa ka gubat patani sa Tinipong Bansa diin nahatunga ang nasod sa duha ka pundok ang mga bansa nga nagsuporta sa pederal nga yuniyon (Union kun ang Amihanan) ug mga habagatang bansa nga mipili og buwag sa nasod aron tipoon ang Kompederasyong Kabansaan sa Amerika (Iningles: *Confederate States of Amerika* kun *Ang Habagatan*). Ang punoang hinungdan sa gubat mao ang kahimtang sa pagpangulipon, hilabi na sa pagkaylap niini sa mga bag-ong nasakop nga yuta human sa Gubat Meksikanhon-Amerikanhon. 

Daghay kadaogan ang Union sa Kasadpang Panggubatan sa gubat atol sa 1861-1862, apan dili tataw kon kinsay nilampos didto sa Sidlakang Panggubatan. Sa Kagurolsol 1862, gipagula ni Pamuno-nasod Lincoln ang Pagdeklarar sa Kalingkawasan, diin gihimong tumong sa gubat ang pagpapupos sa pangulipon.

Napupos ang gubat niadtong Himabuyan 9, 1865, sa pag-amin ni Robert E. Lee usa ka Kompederanhong Baganbagani ngadto kang Ulysses Grant usa sa mga baganbagani sa Union sa Sangka sa Appomattox Court House human niya gibiyaan ang Petersburg ug Richmond.

## Ang mga panig sa gubat

### Ang Union kun ang Amihananan

### Ang Mga Kompederanhong Bansa kun ang Habagatan

## Gubatanan sa Sidlakan

### Kaagi
#### Kasundalohang Potomac
Gipangulohan ni Major Baganbagani George B. McClellan ang Uniong Kasundalohang Potomac sa Hidapdapon 26 (daklit siya nahimong pamuno sa tibuok hinagibanong kusog sa Union apan gipaluwat siya ug gipulihan sa labing giuyonan nga si Maj. Baganbagani Henry W. Hallecktook), and the war began in earnest in 1862. Ang 1862 nga istratehiya sa Union nanginahanglan og upat ka magadungan nga pag-asdang:

#### Kasundalohan sa Amihanang Virginia

Ang Kasundalohan sa Amihanang Virginia mao ang punoang pundok-gubat sa mga Kompederanhon. Natipo ang Kasundalohan isip ang Kasundalohan sa Potomac, nga gitipo niadtong Kabay 20, 1861, gikan sa mga kaug nga hugpong sa amihanang Virginia. Sa Hinapdapon 20 ug 21, gidungag ang Kasundalohan sa Shenandoah ug ang mga punok-igugubat gikan sa Distrito sa Harpers Ferry. Gilangkob ang mga sundalo sa Kasundalohan sa Amihanan-Kasadpan ngadto sa Kasundalohan sa Potomac, sa mga kaadlawan tali sa Dagangbulan 14 ug Himabuyan 17, 1862. Sa Dagangbulan 14 giusab ang ngalan sa Kasundalohan sa Potomac isip Kasundalohan sa Amihanan Virginia. Pagka-Kiling 12, 1862 giipon kanila ang Kasundalohan sa Dawis.

## Gubatanan sa Kasadpan

Ginahisgotan sa Gubatanan sa Kasadpan ang mga militanhong paglihok tali sa Kabukiran sa Appalachia ug sa Suba sa Mississipi, lakip na ang mga bansa sa Alabama, Georgia, Florida, Mississippi, North Carolina, Kentucky South Carolina, Tennessee ug mga ubang bahin sa Louisiana.

### Kaagi
#### Kasundalohang Tennessee ug Kasundalohang Cumberlan

Ang Kasundalohan sa Tennesse ug ang Kasundalohan sa Cumberland nga ginganlan gikan sa duha ka suba sa Tennessee ug Cumberland mao ang mga punoang hukbo sa Union didto sa Panggubatan sa kasadpan. Human sa kampanya atol sa otonyo walay kauswagan, nangita si Lincoln og bag-ong mamuno niini. Sa maong higayona, mi-amin ang Kompederanhong kamparang sa Vicksburg ug nahatagan niini ang Union og kontrol sa Suba sa Mississippi nga maoy nakapatangong sa mga kasadpanong kompederasyon. Dinhi usab gihaon si Ulysses S. Grant ang bag-ong pamuno nga gipanginahanglan ni Lincoln.

#### Kasundalohan sa Tennesse
Ang Kasundalohan sa Tennesse mao ang punoang hukbo sa Konpederasiya didto sa Panggubatan sa kasadpan. Gitipo ang kasundalohan niadtong Panglot-nga-diyutay 20, 1862 dihang giilistan ni Baganbagani Braxton Bragg ang ngalan sa kanhi Kasundalohan sa Mississippi. Bisan tuod daghay  kadaogan ang Konpederasiya sa Panggubatan sa Sidlakan, kadaghan sila maparot sa didto Kasadpan.

### Mga sangka
Si Ulysses S. Grant mao ang labing mahinungdanong stratehista sa Kasadpan, kinsa midaog sa mga sangka sa mga Kuta sa Henry (Dagangkahoy 6, 1862) ug Donelson (Dagangkahoy 11 to 16, 1862), diin niya nakuha ang angga nga "Unconditional Surrender" Grant. Didto nasakmit sa Union ang kontrol sa mga suba sa Tennessee ug Cumberland. Gidala ni Nathan Bedford Forrest ang halos 4,000 ka Kompederanhong manggugubat ug giulohan ang ilahang paglingkawas ug paglabang ngadto sa Cumberland. Tungod niini napaingon ang Nashville ug tunga-tungang Tennessee ngadto sa Union, ug maoy nakapakunhod sa lokal nga mga suplay sa pagkaon ug hayopan nga mao sab nakabuhat og kayagaw.

Nakapawagtang sa neutralidad sa Kenucky ang pagsulong ni Leonidas Polk ngadto sa Columbus ug nahimo kining kaaway sa Konpederasiya.

## Gubatanan tungod sa Missisipi

## Gubatanan sa Kabaybayonang Pasipiko

## Gubatanan sa Kabaybayonang Habagatang-Sidlakan

## Pagsulong ngadto sa Virginia

Sa sinugdanan sa tuig 1864, gihimo og komandante sa tanang kasundalohang union si Grant ni Pamuno-Nasod Lincoln. Grant made his headquarters with the Army of the Potomac and put Maj. Gen. William Tecumseh Sherman in command of most of the western armies. Nasabtan ni Grant ang taghuna sa *total war* ug  gituohan niya uban kang Lincoln ug Sherman nga ang paglumpag sa mga hukbo sa Konpederasiya ug sa ilahang ekonomiya ang makapatapos sa gubat. Hutdanay kini dili sa pagpatay og mga sibilyan hinunoa sa pagsakmit sa mga tuboran sa pagkaon, suplay ug ubang panginahanglanon, ug sa paggusbat sa mga balay, umahan ug mga rilis.

## Pag-amin sa Kompederasiya

## Kadaogan sa Union ug Kaliwasan