Crossing Bayabas National High School

Ang ***Crossing Bayabas National High School*** (Binisaya: **Hataas na Nasudnong Tulunghaan sa Crossing Bayabas**; Tinagalog: *Mataas na Paaralang Pambansa ng* Crossing Bayabas) kay usa ka pampublikong sekundaryong eskwelahan sa Toril, Dakbayan sa Davao, Davao Del Sur, Pilipinas, nanamkon kaniadtong ika-22 sa Nobyembre, tuig 1997, nga gi-uyonan sa *Republic Act No. 8388* nga gisulat ni kanhing Kongresista Elias B. Lopez. 

Pagkahuman sa mga dekada isip usa ka *annex* o sumpay nga tulunghaan sa *Doña Carmen Denia* *National High School*, ang tunghaan hingpit na nagpadagan sa kaugalingong administrasyon ug minggama ug sariling dalan sa mahinungdanong mga kalamboan sa komunidad. 

## Kasaysayan

### Pag-establisar
Niadtong 1967, ang eskuylahan ginganlan kaniadto ug *Piedad Barangay High School*. Nahibal-an ang eskuylahan nga nagpreserbar, nagpahinungod, nakatuon, ug disiplina sa kaugalingon nga mga estudyante ug mga magtutudlo nga nag-awhag sa komunidad ug sa mga kasilinganan nga lugar nga mahimong ilang kapilian nga gusto sa edukasyon sa ilang mga anak. 

Tuig gikan 1979 hangtod 1980, ang eskuylahan nakasinati sa daghang pagtubo ug paglambo. Ang mas taas nga mga awtoridad sa Departamento sa Edukasyon, Kultura ug Isport (DECS) nakahukom nga magpadala sa usa ka punoan nga sekondarya sa eskwelahan isip tigdumala. Nianang panahona, gisugdan ang pagdumala sa eskuylahan. 

Ang mga lokal na lider sa pang-edukasyon ug politika sa usa ka komperensya mihukom nga mangita ugusa ka bag-ong lugar sa eskuylahan dugang pa sa nagpunsisok na daan nga *Piedad Barangay High School*. 

### Suporta sa politika
Niadtong ika-5 sa Marso, tuig 1982, gidonar ni Don Luis D. Denia ang usa ka bahin sa iyang yuta nga nahimutang sa Poblacion sa Toril, Dakbayan sa Dabaw. Niining panahona, dunay duha ka kampus nga giokupahan na daan sa *Piedad Barangay High School*: 

* ang daan nga lugar nga nahimutang sa Piedad, Crossing Bayabas, , Dakbayan sa Dabaw; ug
* ang bag-ong lugar nga nahimutang sa Toril Poblacion.

### Pag-usab
Niadtong ika-10 sa Septyembre, tuig 1982, giaprubahan sa Parent-Teacher Association (PTA) sa *Piedad Barangay High School* ang usa ka *Resolution No. 21, series of* 1982, nga naghangyo nga ang ngalan sa eskuylahan kinahanglan nga usbon ang ngadto sa *Doña Carmen Denia City High School* tungod sa pipila na mga hinungdanon nga katarungan. 

Dugang pa, ang PTA *Resolution No. 21* nagkahiusa nga gi-aprubahan sa 24 nga Lupon sa mga Direktor nga diha sa kana nga panahon. Ang una nga pag-endorso sa Sangguniang Panglungsod kaniadtong ika-19 sa Pebrero, tuig 1983 kay nagrekomenda sa pagtugot sa hangyo. 

Ang dugang nga mga magtutudlo kaniadto, pati ang mga nagboluntaryo, kadugayan nasuhop isip permanente nga magtutudlo. Niadtong ika-11 sa Nobyembre, tuig 1987, ang pagbag-o sa ngalan gikan sa *Piedad Barangay High School* gi-aprubahan ilawom sa ***City Council Resolution No. 601*** sa tuig 1987-1988. Giaprubahan sa **Republic Act No. 6746** ang pagbag-o sa ngalan sa eskuylahan sa Kongreso kaniadtong ika-11 sa Agosto, tuig 1989. 

Ang kanhing Kagamhanan nga Kongresista na si Elias B. Lopez mao ang responsable alang sa tanan nga mga ligal nga buhat sa pagkuha ug pag-uswag sa lugar sa eskwelahan kauban ang mga lider sa politika ug edukasyon sa komunidad. 

Ang Ikaupat nga Tuig Kurikulum uban sa usa ka kinatibuk-an nga 668 nga mga estudyante sa 13 ka mga seksyon mibalhin ngadto sa bag-ong lugar sa eskwelahan kaniadtong ika-19 sa Nobyembre, tuig 1985, nga ang katunga nahawan na, anaa sa daan nga campus. Ang duha ka sekondaryang tunghaan gipadumala sa usa ka administrador sa eskuylahan. 

### Pagbulag
Gisundan dayon kini sa usa ka komperensya nga gitawag ni anhing Kagamhanan nga Kongresista Elias B. Lopez diin usa ka desisyon ang gihimo aron mahimulag ang operasyon ug pagdumala sa duha ka mga eskuylahan. Ang karaan nga *Piedad Barangay High School* kinahanglan panganlan ug usab tungod kay kini nahimutang sa Barangay sa Crossing Bayabas. 

Nagkahiusa  sa pag-uyon ang Konseho sa Barangay Bayabas sa proposal nga usbon ang ngalan. Ang *Republic Act No. 8388* giaprubahan kaniadtong ika-22 sa Nobyembre, parehong tuig, nga hingpit naligal ang pagbulag sa duha ka mga eskuylahan ug gibag-o ang ngalan gikan sa ***Piedad Barangay High School*** ngadto sa ***Crossing Bayabas National High School***. Ang **1993-1994 nga tuig sa eskuylahan** mao ang kabaguhan sa gisugyot nga panagbulag sa duha nga sekondarya na mga eskwelahan. 

## Pagpangulo

### Lily D. Tongcaling
Ang pagtukod sa mga bilding sa eskuylahan milambo sa panahon sa ilawom sa pagdumala ni Tongcaling, ang unang punoan (''principal'') sa eskuylahan, nga naggugol ug 16 ka tuig sa pagdumala; ug nakaagi sa daghang pag-uswag sa mga termino sa pisikal ug tawhanon nga mga kahinguhaan. Sa iyang pagdawat sa pagpanguna sa eskuylahan kaniadtong 1997, ang eskwelahan wala’y labaw pa sa 20 nga mga klase sa kahoy ang natukod aron matubag ang nagkadaghang mga estudyante. Daghang magtutudlo usab gisuholan aron maatiman ang nagkadaghan nga populasyon. 

Sa wala pa ibalhin si Tongcaling sa lain nga istasyon kaniadtong 2012, nagtrabaho siya sa mga kinahanglanon o rikisitos alang sa pagtukod sa usa ka tulo ka andana nga bilding. 

### Evelyn E. Magno
Niadtong ika-15 sa Agosto, 2012, ang eskuylahan naa sa ilalum sa bag-ong pamunoan ni Magno. Atol sa iyang aktibo ug dinamikong pagpangulo, ang eskuylahan nagbukas sa mga oportunidad sa mga nagtrabaho nga kabatan-onan nga gusto ipadayon ang ilang sekondarya nga edukasyon pinaagi sa paghalad sa *Sunday High School Program***'. 

Daghang kauswagan ang nahitabo sa panahon sa iyang pagdumala. Ang duha ka andana nga istraktura nga kahoy kay giguba ug gipulihan sa usa ka **konkreto nga tres-andanas nga bilding sa klasehanan**. Ang mga pag-install sa mga ''closed-circuit Television'' (CCTV) camera ug ang ''paging system'' sa eskuylahan dako nga nakahatag sa pagpaayo sa serbisyo sa eskuylahan. Daghang mga magtutudlo usab gisuholan sa iyang pagpangulo**'. 

### Johnito O. Galan
Sa pagbalhin ni Magno sa lain nga istasyon kaniadtong 2014, gipili ni Galan ang pagdumala sa eskuylahan. Gipalig-on niya ang pagpatuman sa *Solid Waste Management Act* (*Republic Act No. 9003*). Ubos sa iyang pagdumala, nakuha sa eskuylahan ang usa ka laboratoryo sa koryente nga gipondohan sa *Davao Light and Power Company*. Kini agi’g pagpangandam alang sa gitanyag naTechVoc sa eskuylahan kung kanus-a ipatuman ang *[[Edukasyon sa Pilipinas|K to 12]] Senior High School* na Kurikulum. Ang mga bag-ong konstruksyon gihimo usab sa iyang pagpangulo; ang bag-ong *gymnasium* gitukod ug ang kantina giayo**'. 

Gidugang sa mga programa sa eskuylahan na gi-organisar ni Dr. Galan ang pagpatuman sa Program sa Espesyal nga Edukasyon (''Special Education Program'') aron maatiman ang mga estudyante nga adunay espesyal nga panginahanglan sa pagkat-on. Ang **Espesyal nga Programa sa Sports** ug **Espesyal nga Program sa Mga Sining** (''Special Program in Sports and the Special Program in Arts'') gipatuman usab. Sa iyang pagpanguna, nakuha niya ang suporta gikan sa ***School Governing Council*** ug **PTA** aron aprubahan ang ***No Lunch Out Policy***. 

=== Maria Luisa L. Telabangco ===
Dihang gitudlo si Telabangco kauban ang pagdumala sa eskuylahan, iyang gitukod ang **Gallery Room** ug **Teen** **Center** sa eskuylahan gikan Marso 2017 hangtod Hunyo 2017**'. 

### Segundina C. Ramos
Sa pagkakaron, ang eskuylahan gidumala ni Mrs. Segundina C. Ramos**'. 

== Panan-awon, Misyon, ug Pangunang mga Prinsipyo ==
Ang Departamento sa Edukasyon sa kadugayan gimandoan pinaagi sa ***Republic Act No. 9155***, nga mailhi isip ***Governance of Basic Education Act of 2001*** nga nagtukod sa mando sa kini nga ahensya. Naglakip kini sa ***DepEd Order No. 36, s. 2013*:** Ang atong [http://www.deped.gov.ph/about-deped/vision-mission-core-values-and-mandate/ **Panan-awon, Misyon, ug Pangunang mga Prinsipyo**] sa Departamento sa Edukasyon. 

== Mga serbisyo ug opisina ==

=== Sentro sa Pag-alagad sa Estudyante ===
Ang ''Student Services Center'' (isip sentro sa uban pang mga pampublikong tunghaan sa nasud) gilangkuban sa ''principal'', ''guidance counselor'', ''guidance'' ''coordinator'', mga magtutudlo, mga ginikanan, mga estudyante, magtatambag sa kabatan-onan, ug mga ''stakeholders'' nga aktibo nga nag-ambit sa paghatag serbisyo nga may kalabutan sa pisikal, mental, emosyonal, ug espirituhanon nga paglambo sa mga estudyante. Naghatag usab kini mga serbisyo sama sa paglikay gikan sa dili maayo nga mga epekto sa impluwensya sa kalikopan ug pag-remedi sa mga problema nga nasagubang sa mga indibidwal o grupo sa mga estudyante, ug uban pa**'. 

### Mga Serbisyo nga Gitanyag''''

* Indibidwal nga Imbentaryo (*Individual Inventory*) 
* *Testing Services* 
* Kasayuran (*Information)* 
* Indibidwal/Grupo nga Pagtambag (*Individual/Group Counseling*) 
* *Follow-up Mechanism* 
* Seksyon sa Pagrekord 
* Mga Serbisyo sa *Referral* 
* Espirituwal nga mga Serbisyo 
* Paglikay ug Kaayuhan (*Prevention and Wellness)* 

### Mga Opisina''''

* *Clinic* sa eskuylahan
* *Center* sa Tin-edyer
* *Reading Center* 
* Canteen sa eskuylahan 
* Laboratory sa Kompyuter
* Opisina sa Pagpatik sa Tunghaan 
* Opisina sa Gobyerno sa Estudyante o ''Supreme Student Government'' (SSG)
* Opisina sa *Disaster Risk Reduction and Management* (DRRM)

## Mga <i>club</i> ug organisasyon
Ang tanang mga estudyante giawhag nga moapil sa mga giila nga mga panagtapok o *clubs* ug mga organisasyon sa eskuylahan, tungod kay kini nagatanyag ug daghang katigayunan, kasinatian, kasayuran, ug suporta sa kabatan-onan nga makatabang kanila nga mapalambo ang tanan nga mga aspeto sa ilang mga personalidad**'.  

=== Mga club sa ''Junior High School'' ===
Ang mosunud nga lista mao ang mga ''club'' sa ''Junior High School'' nga gitanyag sa tunghaan**'. 

* Ang **Gobyerno sa Estudyante** o ''Supreme Student Government'' (SSG) mao ang labing taas nga nagdumala ug representante sa mga estudyante, nga nagpasiugda sa pagsinabtanay sa usag usa pinaagi sa sosyal, *civic*, intelektwal, kalingawan, ug siyentipikong mga programa ug kalihokan.
* Ang **[[Iningles|''English'']] ''Club*** usa ka grupo nga adunay katuyoan nga mapalambo ang kahanas ug abilidad sa mga estudyante sa Iningles, sa ingon andam sila sa pag-atubang sa kompetisyon nga anaa sa kalibutan sa komunikasyon.
* Ang *'''Math'' *Wizard*** usa ka organisasyon nga gilangkuban sa mga estudyante nga adunay interes sa matematika. Ang nag-unang katuyoan sa organisasyon mao ang pagdasig sa mga estudyante nga magtuon ug paghatag ug bili sa matematika. Naghatag usab kini ug mga oportunidad sa pag-aplay ug pagpaayo sa ilang kahanas sa matematika pinaagi sa pag-apil sa daghang mga kompetisyon nga may kalabutan sa matematika.
* Ang **''Science'' *Club*** usa ka organisasyon sa mga mahiligon nga giorganisar aron maimplementar o mapadali ang mga kalihokan nga nagpasiugda sa gugma alang sa siyensyaug ang kadasig sa paghimo sa mga proyekto sa pag-imbestiga.
* ***Likhang Filipino* *Club*** 
* ***Mag-aaral sa Araling Panlipunan*** (MASAP) 
* Ang ***Young Entrepreneur and Cooperativism in Schools*** (YECS) mao ang organisasyon nga ''co-curricular'' sa Departmento sa Edukasyon para sa ''Technology'' ug ''Livelihood Education'' (TLE) nga maghatag sa praktikal nga mga kasinatian, kahibalo sa teknikal, ug mga oportunidad nga mahimong ''oriented'' sa ''Home Economics'',  Teknolohiya sa Agrikultural, Pang-industriya na Sining, ''Entrepreneurship'', ug Paghiusa sa ICT samtang nagapalambo sa ilang mga katakos sa pagpangulo ug personal nga kahanas, ug pagtukod sa maayong pamatasan aron mapalig-on ang nasudnon nga kakompetensya ug pagka-produktibo.
* Ang ***Arts Club***, ***Crossers' Dance Troupe, Singing Teens*',* ug ***Drum and Bugle** (**MAPEH Club**)* adunay usa ka katuyoan aron mapalambo ang mga kahigayunan alang sa pagpauswag sa mga talento ug kahanas sa musika, sining, pisikal nga edukasyon, ug kahimsog.
* ***Values Club***, ***[[Ekolohiya|Eco]] Crossers***, ug ***Barkada Konta Droga*** *'(BKD)** 
* Ang ***Youth for Environment in School’s Organization*** (YES-O) kay usa ka organisasyon nga nakabase sa eskwelahan nga co-curricular nga nagsilbing lugar alang sa mga aksyon ug mga kalihukan sa mga estudyante mahitungod sa pagpanalipod ug pagpreserbar sa kalikopan alang sa umaabot nga mga henerasyon.
* Mga publikasyon sa eskuylahan: Ang ***Crossing* *Times*** ([[Iningles|Ingles]]) ug ***Sangandaan*** ([[Tinagalog]]), ang opisyal nga mga papel sa eskuylahan. Nagsilbi sila nga tingog sa mga estudyante ug nagapasundayag sa pag-uswag sa eskuylahan ug komunidad.
* Ang ***Girl Scout of the Philippines***<nowiki/>'','' usa ka ''school-based unit GSP'' nga nagapasiugda sa pag-''girl scouting'' ug sa mga mithi nga gipahayag sa maayong pamunuan, pagkalungsuranon, ug pag-apil sa komunidad sa mga myembro niini.
* Ang ***Boy Scout of the Philippines***, usa ka ''school-based unit BSP'' nga gilangkuban sa mga batang ''scout'' nga nabansay sa pagsunod sa mga mithi sama sa pagpangulo, responsibilidad, ug pagtukod sa nasud.
*''Ang **Crossers'*** ***Outreach Program***, usa ka programa sa pakab-ot sa komunidad nga giorganisar sa mga magtutudlo ug mga estudyante alang sa maayo nga pagtabang sa pagsulbad sa mga problema sa lokal nga komunidad, labaw na sa mga ngi-og na mga dapit.
* Ang ***Peer Facilitator's Organization*** (PEFAO) ug ang ***Peer Educator’s Organization*** mao ang ganghaan alang sa mga estudyante nga mahimong tabang sa ilang mga kaedad sa pagsulbad sa emosyonal, sikolohikal, sosyal, pisikal, ug mental nga mga aspeto, ugilabi na alang sa mga kabalaka sa r''eproductive health'' pinaagi sa pagpahigayon sa mga interbyu ug paghimo ug mga ''referral''. Kini nga mga estudyante nakaagi ug pipila ka mga pagbansay nga gitabangan sa lokal na pangamhanan sa Dabaw, Departmento sa Panglawas, ug uban pa.

=== Mga ''club'' sa ''Senior High School'' ===
Ang mga ''club'' sa ''senior high school'' naglakip sa mga musunud. Ang mga estudyante mahimo nga mopili gikan sa  kini nga mga organisasyon aron magamit ang ilang potensyal sa ilang gusto na natdad o ''field'' sa espesyalidad''''.  

# ***League of Amateur Business Minds***
# ***Lovers for Arts and Society***
# ***Young Fashionistas***
# '''Umaabut nga Magbubuhat sa Panimalay''' (''Future Home Makers'', FHM) 
# '''Konseho sa Nagkahiusa nga Talento sa Elektriko''' (''Council of United Talented Electrical Students'', CUTES)

== Mga programa ug palisiya ==

* Gibag-o nga '''Programa sa Pagtrabaho ug Pagtuon''' (''Modified Work and Study Program,'' MWSP)''''
* '''Espesyal nga Program sa Sports''' (''Special Program in Sports,'' SPS)''''
* '''Espesyal nga Programa sa Edukasyon''' ([[:en:Special_education|''Special Education Program'']], SPED)''''
* '''Espesyal nga Program sa Mga Sining''' (Special Program in the Arts, SPA)''''
* '''Ang epektibo nga ''Alternative Secondary Education*** (*Effective Alternative Secondary Education*, EASE), gitawag usab nga ***Drop-out Reduction Program*** (DORP)**'
* ***Basura Ko, Sagot Ko*** sa RA. 9003 (''Ecological Solid Waste Management Act of 2000'')**'
* **Palisiya sa Pagpanalipod sa DepEd sa Bata** (*DepEd Child Protection Policy,* DO 40, s. 2012)**'
* ***Anti-Bullying Policy*** (RA. 10627, ''Anti-Bullying Act of 2013'')**'
* ***Article IV''', '''Provisions of the Supreme Student Government in Secondary Schools*** (DO 47, s. 2014)****:7

## Mga paghisgot