open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hebecarpa americana

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Hebecarpa americana***. Una ning gihulagway ni Philip Miller, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni John Richard Ironside Wood ug S. Beck. Ang *Hebecarpa americana* sakop sa kahenera nga *[[Hebecarpa]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Mehiko
** Estado de Hidalgo
** Estado de Morelos
** Estado de Oaxaca
** Estado de Querétaro
** Estado de Veracruz-Llave
* Hispaniola
* Lesser Antilles
** Martinique
* Colombia
* Venezuela
** Estado Aragua
** Estado Barinas
** Estado Bolívar
** Estado Carabobo
** Estado Cojedes
** Delta Amacuro
** Estado Falcón
** Estado Guárico
** Estado Lara
** Estado Mérida
** Miranda (estado)
** Estado Monagas
** Estado Nueva Esparta
** Estado Portuguesa
* Ecuador
* Peru
* Costa Rica

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala butyracea

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala butyracea***. Una ning gihulagway ni Heck.. Ang *Polygala butyracea* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Guinea
* Sierra Leone
* Kotidaybor
* Togo
* Nigyeriya
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* Java (pulo sa Indonesya)
* Burkina Faso

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *P. b. carunculata*.

## Ang mga gi basihan niini
Asemeia ovata

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Asemeia ovata***. Una ning gihulagway ni Jean Louis Marie Poiret, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni J. F. B. Pastore ug J. R. Abbott. Ang *Asemeia ovata* sakop sa kahenera nga *[[Asemeia (tanom nga sitaw)|Asemeia]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Haiti
* Dominikanhong Republika
*amihanang & amihanan-sidlakang & sentrong Brasil
** Roraima (estado sa Brasil)
** Pará (estado)
** Amazonas
** Tocantins (estado)
** Maranhão (estado)
** Bahia (estado)
** Mato Grosso (estado)
** Goiás (estado)
* Peru
* Ecuador
* Nicaragua

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Asemeia_ovata_(Poir.)_J.F.B.Pastore_&_J.R.Abbott_(3390934452).jpg
Asemeia_ovata_(Poir.)_J.F.B.Pastore_&_J.R.Abbott_(3390123197).jpg
Asemeia_ovata_(Poir.)_J.F.B.Pastore_&_J.R.Abbott_(3390126687).jpg
Asemeia_ovata_(Poir.)_J.F.B.Pastore_&_J.R.Abbott_(3391693351).jpg
Asemeia_ovata_(Poir.)_J.F.B.Pastore_&_J.R.Abbott_(3390125229).jpg
Asemeia_ovata_(Poir.)_J.F.B.Pastore_&_J.R.Abbott_(3390938644).jpg
Asemeia_ovata_(Poir.)_J.F.B.Pastore_&_J.R.Abbott_(3390939844).jpg
Asemeia_ovata_(Poir.)_J.F.B.Pastore_&_J.R.Abbott_(3391692927).jpg
Polygala edmundii

Espesye sa tanom nga sitaw ang ***Polygala edmundii***. Una ning gihulagway ni Chod.. Ang *Polygala edmundii* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]* sa kabanay nga Polygalaceae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala elegans

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala elegans***. Una ning gihulagway ni Nathaniel Wallich ug John Forbes Royle. Ang *Polygala elegans* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*amihanang Indya
** Assam (estado)
* Bhutan
* Assam (estado)
* Nepal
*habagatan-sidlakang Tibet 

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Asemeia extraaxillaris

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Asemeia extraaxillaris***. Una ning gihulagway ni Robert Hippolyte Chodat, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni J. F. B. Pastore ug J. R. Abbott. Ang *Asemeia extraaxillaris* sakop sa kahenera nga *[[Asemeia (tanom nga sitaw)|Asemeia]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Bolibiya
** Departamento de Chuquisaca
** Departamento de Cochabamba
** La Paz (ulohang dakbayan)
** Santa Cruz
* Argentina
** Provincia del Chaco
** Corrientes (kapital sa lalawigan)
** Republika sa Tsina
** San Salvador de Jujuy
** Provincia de Misiones
** Salta (kapital sa lalawigan sa Argentina)
** Santiago del Estero (kapital sa lalawigan sa Argentina)
** Provincia de Tucumán
*habagatang Brasil
** Paraná (estado)
** Rio Grande do Sul (estado sa Brasil)
* Paraguay
** Provincia de Misiones

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala globulifera

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala globulifera***. Una ning gihulagway ni Stephen Troyte Dunn. Ang *Polygala globulifera* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
**habagatang Yunnan Sheng
* Indya
** Assam (estado)
** Meghālaya
** State of Arunāchal Pradesh
* Miyanmar

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *P. g. longiracemosa*.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala glomerata

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala glomerata***. Una ning gihulagway ni João de Loureiro. Ang *Polygala glomerata* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
** Fujian Sheng
** Guangdong Sheng
** Guangxi Zhuangzu Zizhiqu
**tingali Guizhou Sheng
** Hainan Sheng
**tingali Sichuan Sheng
** Yunnan Sheng
**tingali Zhejiang Sheng
*tingali Republika sa Tsina
* Java (pulo sa Indonesya)
* Sumatra (pulo)
* Lesser Sunda Islands
** Pulau Sumbawa
** Pulau Sumba
** Flores
* Borneo
* Sarawak
* Pilipinas
** Luzon
** Mindanao
* New Guinea (pulo)
* kasadpang Malaysiya
* Thayland
* Laos
* Kambodiya
* Viyetnam
* Indya
** State of Bihār
** West Bengal
** Assam (estado)
** State of Nāgāland
** Manipur
** Tripura
** Meghālaya
** Madhya Pradesh
** State of Tamil Nādu
** State of Kerala
* Pakistan
* State of Jammu and Kashmīr
* Bhutan
* Sikkim
* Bangladesh
* Miyanmar
* Sri Lanka
* Pederadong Estados sa Micronesia
* Palau
* Ostralya
** State of Queensland

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. g. pygmaea*
* *P. g. villosa*

## Ang mga gi basihan niini
Asemeia hebeclada

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Asemeia hebeclada***. Una ning gihulagway ni Dc., ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni J. F. B. Pastore ug J. R. Abbott. Ang *Asemeia hebeclada* sakop sa kahenera nga *[[Asemeia (tanom nga sitaw)|Asemeia]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*sentrong & habagatan-sidlakang & habagatang Brasil
** Mato Grosso (estado)
** Goiás (estado)
** Minas Gerais
** São Paulo
** Rio de Janeiro
** Paraná (estado)
** Santa Catarina
* Bolibiya
** El Beni
** La Paz (ulohang dakbayan)
** Santa Cruz

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *A. h. impensa*.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala leptophylla

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala leptophylla***. Una ning gihulagway ni William John Burchell. Ang *Polygala leptophylla* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Aprika
** Limpopo (lalawigan sa Habagatang Aprika)
** Gauteng
** Mpumalanga (lalawigan)
** Free State
** Lalawigan sa Northern Cape
** Province of the Western Cape
** Eastern Cape
* Botswana
*habagatan-kasadpang Anggola
* Namibya

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *P. l. armata*.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala linoides

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala linoides***. Una ning gihulagway ni Jean Louis Marie Poiret. Ang *Polygala linoides* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Argentina
** Buenos Aires
** Corrientes (kapital sa lalawigan)
** Provincia de Misiones
*habagatang & habagatan-sidlakang Brasil
** Paraná (estado)
** Rio Grande do Sul (estado sa Brasil)
** Santa Catarina
** Minas Gerais
** São Paulo
* Paraguay
** Provincia de Misiones
* Uruguay

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *P. l. laxiflora*.

## Ang mga gi basihan niini
Asemeia martiana

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Asemeia martiana***. Una ning gihulagway ni Alfred William Bennett, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni J. F. B. Pastore ug J. R. Abbott. Ang *Asemeia martiana* sakop sa kahenera nga *[[Asemeia (tanom nga sitaw)|Asemeia]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Guyane
*amihanang & amihanan-sidlakang & sentrong & habagatan-sidlakang Brasil
** Pará (estado)
** Maranhão (estado)
** Rio Grande do Norte (estado sa Brasil)
** Pernambuco (estado sa Brasil)
** Sergipe
** Mato Grosso (estado)
** Minas Gerais
** Espírito Santo (estado)
** São Paulo
** Rio de Janeiro

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala nicaeensis

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala nicaeensis***. Una ning gihulagway ni Joseph Antoine Risso ug Johann Friedrich Wilhelm Koch. Ang *Polygala nicaeensis* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. n. corsica*
* *P. n. gariodiana*
* *P. n. gerundensis*
* *P. n. italiana*
* *P. n. mediterranea*
* *P. n. nicaeensis*
* *P. n. peninsularis*
* *P. n. tomentella*

## Ang mga gi basihan niini
Hebecarpa platycarpa

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Hebecarpa platycarpa***. Una ning gihulagway ni George Bentham, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni J. R. Abbott ug J. F. B. Pastore. Ang *Hebecarpa platycarpa* sakop sa kahenera nga *[[Hebecarpa]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Mehiko
** Estado de Chiapas
** Estado de Guerrero
** Estado de Oaxaca
** Estado de Tabasco
* Ondoras

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala poaya

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala poaya***. Una ning gihulagway ni Carl Friedrich Philipp von Martius. Ang *Polygala poaya* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Bolibiya
** Santa Cruz
*amihanang & amihanan-sidlakang & sentrong & habagatan-sidlakang Brasil
** Tocantins (estado)
** Bahia (estado)
** Mato Grosso (estado)
** Goiás (estado)
** Mato Grosso do Sul
** Minas Gerais
** São Paulo
* Paraguay

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala rhinanthoides

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala rhinanthoides***. Una ning gihulagway ni Soland. ug George Bentham. Ang *Polygala rhinanthoides* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya
** State of Western Australia
** Northern Territory
** State of Queensland
* New Guinea (pulo)
** Nugini sa Papua

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala rojasii

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala rojasii***. Una ning gihulagway ni Chod.. Ang *Polygala rojasii* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Argentina
** Republika sa Tsina
** Provincia de Misiones
*habagatang Brasil
** Rio Grande do Sul (estado sa Brasil)
* Paraguay
* Bolibiya
** El Beni
** La Paz (ulohang dakbayan)
** Santa Cruz

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala rosmarinifolia

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala rosmarinifolia***. Una ning gihulagway ni Robert Wight ug George Arnott Walker Arnott. Ang *Polygala rosmarinifolia* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Indya
** State of Odisha
** Madhya Pradesh
** State of Andhra Pradesh
** State of Karnātaka
** State of Tamil Nādu
** State of Kerala
* Sri Lanka

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala salasiana

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala salasiana***. Una ning gihulagway ni C. Gay. Ang *Polygala salasiana* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Argentina
** Provincia del Chubut
** Provincia de Mendoza
** Río Negro
** Santa Cruz
** Provincia de Tierra del Fuego (lalawigan)
* Tśile
** Antofagasta (kapital sa rehiyon)
** Coquimbo (lungsod)
** Región de O'Higgins
** Maule (rehiyon)

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala sanariapoana

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala sanariapoana***. Una ning gihulagway ni Julian Alfred Steyermark. Ang *Polygala sanariapoana* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Venezuela
** Amazonas
* Colombia
** Amazonas
** Departamento del Caquetá
** Departamento del Guaviare
** Departamento del Vaupés
** Departamento del Vichada

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala schoenlankii

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala schoenlankii***. Una ning gihulagway ni Karl August Otto Hoffmann ug Friedrich Hermann Gustav Hildebrand. Ang *Polygala schoenlankii* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Madagascar

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. s. madagascariensis*
* *P. s. simplicicrista*

## Ang mga gi basihan niini
Polygala semialata

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala semialata***. Una ning gihulagway ni S. Wats.. Ang *Polygala semialata* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Mehiko
** Chihuahua
** Estado de Coahuila de Zaragoza
** Estado de Durango
** Estado de Nuevo León
** Estado de San Luis Potosí
** Estado de Zacatecas

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala senensis

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala senensis***. Una ning gihulagway ni Kl.. Ang *Polygala senensis* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Aprika
** Limpopo (lalawigan sa Habagatang Aprika)
** Mpumalanga (lalawigan)
** Province of KwaZulu-Natal
* Eswatini
* Mozambique
* Zimbabwe
* Etyopiya
* Eritreya
* Somaliya
* Kenya
* Yemen
**kasadpang Yemen
* Oman

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala sinaica

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala sinaica***. Una ning gihulagway ni Viktor Petrovitj Botjantsev. Ang *Polygala sinaica* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Saudinhong Arabiya
**amihanan-sidlakang Saudinhong Arabiya
* Sinai (pagklaro)
**habagatang Sinai (pagklaro)

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *P. s. glabrescens*.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala subandina

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala subandina***. Una ning gihulagway ni Rodolfo Amando Philippi. Ang *Polygala subandina* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Argentina
** Buenos Aires
** Provincia de Catamarca
** San Salvador de Jujuy
** Provincia de La Pampa
** La Rioja (rehiyon)
** Provincia de Mendoza
** Río Negro
** Salta (kapital sa lalawigan sa Argentina)
** Santiago del Estero (kapital sa lalawigan sa Argentina)
** San Juan
** San Luis
** Provincia de Tucumán
* Tśile
* Bolibiya
** Departamento de Chuquisaca
** Departamento de Tarija

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala tamariscea

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala tamariscea***. Una ning gihulagway ni Carl Friedrich Philipp von Martius ug Alfred William Bennett. Ang *Polygala tamariscea* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*amihanang & sentrong & habagatan-sidlakang Brasil
** Tocantins (estado)
** Mato Grosso (estado)
** Goiás (estado)
** Minas Gerais
** São Paulo

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala tatarinowii

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala tatarinowii***. Una ning gihulagway ni Eduard August von Regel. Ang *Polygala tatarinowii* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
** Anhui Sheng
** Fujian Sheng
** Gansu Sheng
** Guangdong Sheng
** Guangxi Zhuangzu Zizhiqu
** Guizhou Sheng
** Hainan Sheng
** Hebei Sheng
** Heilongjiang Sheng
** Henan Sheng
** Hubei Sheng
** Hunan Sheng
** Jiangsu Sheng
** Jiangxi Sheng
** Jilin Sheng
** Liaoning Sheng
** Inner Mongolia Autonomous Region
** Ningxia Huizu Zizhiqu
** Qinghai Sheng
** Shaanxi
** Shandong Sheng
** Shanxi Sheng
** Sichuan Sheng
** Xinjiang Uygur Zizhiqu
** Yunnan Sheng
** Zhejiang Sheng
* Republika sa Tsina
* Tibet 
* Hapon
** Honshū Island
** Shikoku
** Kyushu
* Rusya sa Asya
* Amihanang Koreya
* Habagatang Korea
* Bhutan
* Sikkim
* Chumbi
*amihanang Miyanmar
* Pilipinas
** Luzon
** Mindanao
* New Guinea (pulo)
* State of Jammu and Kashmīr
* Indya
** State of Himāchal Pradesh
** State of Haryāna
** Uttar Pradesh
** State of Arunāchal Pradesh
** Assam (estado)
** Meghālaya
** Madhya Pradesh
* Nepal
* Pakistan
* Viyetnam

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Hebecarpa tehuacana

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Hebecarpa tehuacana***. Una ning gihulagway ni Townshend Stith Brandegee, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni J. R. Abbott ug J. F. B. Pastore. Ang *Hebecarpa tehuacana* sakop sa kahenera nga *[[Hebecarpa]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Mehiko
** Estado de Oaxaca
** Estado de Puebla

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala tricholopha

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala tricholopha***. Una ning gihulagway ni Chod.. Ang *Polygala tricholopha* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
**tingali Guangxi Zhuangzu Zizhiqu
** Hainan Sheng
**habagatan-kasadpang Yunnan Sheng
* Thayland
* Laos
* Viyetnam
* Indya
** West Bengal
** Assam (estado)
** Manipur
** Meghālaya
* Sikkim
* Bhutan
* Miyanmar
* kasadpang Malaysiya
* Sumatra (pulo)

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala triflora

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala triflora***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné. Ang *Polygala triflora* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya
** State of South Australia
** State of Queensland
** State of New South Wales
* Sri Lanka
*habagatan-sidlakang Asya
* Sumatra (pulo)
* Borneo
* Sulawesi
* Moluccas (kapuloan sa Indonesya)
* Pilipinas
** Luzon
** Mindanao
* Palawan
* New Guinea (pulo)
* Thayland

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala usafuensis

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala usafuensis***. Una ning gihulagway ni Robert Louis August Maximilian Gürke. Ang *Polygala usafuensis* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
** Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Anggola
* Zambiya
* Malawi
* Mozambique
* Uganda
* Tanzania
* Rwanda
*tingali Burundi

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala virgata

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala virgata***. Una ning gihulagway ni Carl Peter Thunberg. Ang *Polygala virgata* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Aprika
** Limpopo (lalawigan sa Habagatang Aprika)
** Gauteng
** Mpumalanga (lalawigan)
** Free State
** Lalawigan sa Northern Cape
** Province of the Western Cape
** Eastern Cape
* Eswatini
* Madagascar
* Ostralya
** State of Western Australia
** State of South Australia
** State of Queensland
** State of New South Wales

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. v. decora*
* *P. v. speciosa*

## Ang mga gi basihan niini
Polygala wightiana

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala wightiana***. Una ning gihulagway ni Nathaniel Wallich. Ang *Polygala wightiana* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya
** State of Western Australia
** Northern Territory
** State of Queensland
* Lesser Sunda Islands
** Flores
* Indya
** State of Andhra Pradesh
** State of Karnātaka
** State of Kerala
** State of Tamil Nādu

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala alba

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala alba***. Una ning gihulagway ni Thomas Nuttall. Ang *Polygala alba* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tinípong Bángsà
** Arizona (estado)
** Colorado (estado)
** Kansas
** Montana (estado)
** North Dakota
** Nebraska
** New Mexico
** Oklahoma
** South Dakota
** Texas
** Wyoming
* Kanada
** Alberta (lalawigan)
** Saskatchewan
* Mehiko
** Estado de Chiapas
** Chihuahua
** Estado de Coahuila de Zaragoza
** Estado de Durango
** Estado de Guanajuato
** Estado de Guerrero
** Estado de Hidalgo
** Estado de Jalisco
** Estado de México (estado)
** Estado de Michoacán de Ocampo
** Estado de Nayarit
** Estado de Nuevo León
** Estado de Oaxaca
** Estado de Puebla
** Estado de Querétaro
** Estado de San Luis Potosí
** Estado de Sinaloa
** Estado de Sonora
** Estado de Tamaulipas
** Estado de Veracruz-Llave
** Estado de Zacatecas
* Guatemala

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *P. a. tenuifolia*.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala ambigua

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala ambigua***. Una ning gihulagway ni Thomas Nuttall. Ang *Polygala ambigua* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tinípong Bángsà
** Alabama
** Arkansas
** Connecticut
** Washington, D.C.
** Delaware (estado)
** Georgia (pagklaro)
** Illinois
** Indiana (estado)
** Kentucky
** Louisiana (estado)
** Massachusetts
** Maryland (estado)
** Maine (estado)
** Michigan
** Missouri (estado)
** Mississippi (estado)
** North Carolina
** New Hampshire
** New Jersey
** New York (estado)
** Ohio (estado)
** Oklahoma
** Pennsylvania
** Rhode Island
** South Carolina
** Tennessee
** Texas
** Virginia (estado)
** Vermont
** Wisconsin (estado)
** West Virginia

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Polygala_ambigua_drawing.png
Polygala_ambigua_NY-dist-map.png
Polygala glochidiata

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala glochidiata***. Una ning gihulagway ni Carl Sigismund Kunth. Ang *Polygala glochidiata* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tinípong Bángsà
** Arizona (estado)
* Costa Rica
* Nicaragua
* Guyana
* Belize
* Cuba
* Guatemala
* Ondoras
* Colombia
** Departamento de Santander
** Departamento de Tolima
** Departamento del Vaupés
* Mehiko
** Estado de Aguascalientes
** Estado de Baja California Sur
** Estado de Chiapas
** Chihuahua
** Estado de Colima
** Estado de Durango
** Estado de Guanajuato
** Estado de Guerrero
** Estado de Jalisco
** Estado de México (estado)
** Estado de Michoacán de Ocampo
** Estado de Morelos
** Estado de Nayarit
** Estado de Oaxaca
** Estado de Querétaro
** Estado de Sinaloa
** Estado de Sonora
** Estado de Tabasco
** Estado de Veracruz-Llave
** Estado de Zacatecas
* Venezuela
** Estado Anzoátegui
** Estado Aragua
** Estado Bolívar
** Estado Cojedes
** Estado Guárico
** Miranda (estado)
** Estado Monagas
** Estado Portuguesa
*amihanang & amihanan-sidlakang & sentrong & habagatan-sidlakang & habagatang Brasil
** Roraima (estado sa Brasil)
** Maranhão (estado)
** Pernambuco (estado sa Brasil)
** Goiás (estado)
** Minas Gerais
** Rio de Janeiro
** Paraná (estado)
* Argentina
** Corrientes (kapital sa lalawigan)
** Republika sa Tsina
* Paraguay
** Provincia de Misiones
* Bolibiya
** Santa Cruz

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. g. spergulifolia*
* *P. g. subaphylla*

## Ang mga gi basihan niini
Polygala longicaulis

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala longicaulis***. Una ning gihulagway ni Carl Sigismund Kunth. Ang *Polygala longicaulis* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tinípong Bángsà
** Alabama
* Mehiko
** Estado de Chiapas
** Estado de Guerrero
** Estado de Jalisco
** Estado de Nayarit
** Estado de Oaxaca
** Estado de Tabasco
** Estado de Veracruz-Llave
* Cuba
* Nicaragua
* Puerto Rico
* Haiti
* Dominikanhong Republika
* Costa Rica
* Ondoras
* Guyana
* Surinam
* Guyane
* Venezuela
** Amazonas
** Estado Anzoátegui
** Estado Apure
** Estado Aragua
** Estado Bolívar
** Estado Carabobo
** Estado Cojedes
** Estado Guárico
** Estado Lara
** Estado Mérida
** Estado Monagas
** Estado Portuguesa
** Estado Zulia
*amihanang & amihanan-sidlakang & sentrong & habagatan-sidlakang & habagatang Brasil
** Roraima (estado sa Brasil)
** Pará (estado)
** Amazonas
** Tocantins (estado)
** Rio Grande do Norte (estado sa Brasil)
** Bahia (estado)
** Mato Grosso (estado)
** Goiás (estado)
** Mato Grosso do Sul
** Minas Gerais
** São Paulo
** Paraná (estado)
** Rio Grande do Sul (estado sa Brasil)
** Santa Catarina
* Belize
* Panama
* Trinidad (pulo sa Trinidad ug Tobago)
* Bolibiya
** Santa Cruz
* Argentina
** Corrientes (kapital sa lalawigan)
* Paraguay
* Colombia
** Departamento de Cundinamarca
** Departamento de La Guajira
** Departamento del Magdalena
** Departamento del Meta
** Departamento de Santander
** Departamento de Tolima
** Departamento del Valle del Cauca
** Departamento del Vichada

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala myrtifolia

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala myrtifolia***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné. Ang *Polygala myrtifolia* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Aprika
** Gauteng
** Province of KwaZulu-Natal
** Lalawigan sa Northern Cape
** Province of the Western Cape
** Eastern Cape
* Lesotho
* Pransiya
* Corse
* Malta
* Sicilia
* Italya
* Ostralya
** State of Western Australia
** State of South Australia
** State of New South Wales
** State of Victoria
** State of Tasmania
* Nuzeland
* Norfolk Island
* Madeira (distrito)
* Tinípong Bángsà
** California
* Algyeriya

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *P. m. pinifolia*.

## Ang mga gi basihan niini







Polygala myrtifolia2.jpg
Polygala myrtifolia0.jpg
Polygala myrtifolia1.jpg
Polygala myrtifolia3.jpg
Polygala myrtifolia4.jpg
Polygala myrtifolia5.jpg
Polygala serpyllifolia

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala serpyllifolia***. Una ning gihulagway ni J. A. C. Hose. Ang *Polygala serpyllifolia* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostriya
* Belhika
* Luxemburg
* Inglatera
* Nasod nga Czech
* Dinamarka
* Faroer Isl
* Alemanya
* Ireland (pulo)
* Nasod nga Swiss
* Olandres
* Noruwega
* Portugal
* Espanya
* Andorra
* Pransiya
* Corse
* Italya
* Yugoslavia 
* Azores (distrito)

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Salomonia ciliata

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Salomonia ciliata***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Dc.. Ang *Salomonia ciliata* sakop sa kahenera nga *[[Salomonia (tanom nga sitaw)|Salomonia]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Indya
** Uttar Pradesh
** State of Bihār
** West Bengal
** Meghālaya
** State of Odisha
** Madhya Pradesh
** State of Mahārāshtra
** Goa (estado)
** Daman
** Diu
** State of Karnātaka
** State of Kerala
* Sikkim
* Laos
* Miyanmar
* Sri Lanka
* Nepal
* Hapon
** Honshū Island
** Shikoku
** Kyushu
* Habagatang Korea
* Ryukyu Islands
* Bangladesh
* Thayland
* Sumatra (pulo)
*kasadpang Java (pulo sa Indonesya)
* Borneo
* Karimata Isl
* Sulawesi
* Pilipinas
** Luzon
* Moluccas (kapuloan sa Indonesya)
* New Guinea (pulo)
* Ostralya
** State of Queensland
** Northern Territory
** State of Western Australia
* Langkawi Isl
* Viyetnam
* Kambodiya
* Pederadong Estados sa Micronesia
*habagatang Mariana Islands
** Guam
* Pangmasang Republika sa Tsina
** Fujian Sheng
** Guangdong Sheng
** Guangxi Zhuangzu Zizhiqu
** Guizhou Sheng
** Hainan Sheng
** Hunan Sheng
** Jiangsu Sheng
** Jiangxi Sheng
** Yunnan Sheng
**tingali Zhejiang Sheng
* Republika sa Tsina

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *S. c. pubescens*.

## Ang mga gi basihan niini
Salomonia cantoniensis

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Salomonia cantoniensis***. Una ning gihulagway ni João de Loureiro. Ang *Salomonia cantoniensis* sakop sa kahenera nga *[[Salomonia (tanom nga sitaw)|Salomonia]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Indya
** Uttar Pradesh
** West Bengal
** State of Arunāchal Pradesh
** Assam (estado)
** State of Nāgāland
** Manipur
** Mizoram
** Meghālaya
** Madhya Pradesh
* Nepal
* Bangladesh
* Viyetnam
* Bhutan
* Miyanmar
* Thayland
* Sumatra (pulo)
* kasadpang Malaysiya
* Langkawi
* Java (pulo sa Indonesya)
* Lesser Sunda Islands
** Pulau Sumbawa
** Timor (pulo)
* Borneo
* Sulawesi
* Pilipinas
** Luzon
** Panay
** Mindanao
* New Guinea (pulo)
* Kambodiya
* Laos
* Pederadong Estados sa Micronesia
* Palau
* Nicobars
* Pangmasang Republika sa Tsina
**tingali Fujian Sheng
**tingali Guangdong Sheng
** Guangxi Zhuangzu Zizhiqu
**tingali Guizhou Sheng
**habagatang Yunnan Sheng
**tingali Zhejiang Sheng
* Singgapura

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *S. c. edentula*.

## Ang mga gi basihan niini







Naturalis_Biodiversity_Center_-_L.2096110_-_Salomonia_cantoniensis_-_Artwork.jpeg
Securidaca

Kahenera sa mga tanom nga sitaw ang ***Securidaca***. Ang *Securidaca* sakop sa kabanay nga Polygalaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Securidaca acuminata]]*
* *[[Securidaca amazonica]]*
* *[[Securidaca atroviolacea]]*
* *[[Securidaca bialata]]*
* *[[Securidaca brownii]]*
* *[[Securidaca cacumina]]*
* *[[Securidaca calophylla]]*
* *[[Securidaca cayennensis]]*
* *[[Securidaca coriacea]]*
* *[[Securidaca divaricata]]*
* *[[Securidaca diversifolia]]*
* *[[Securidaca dolod]]*
* *[[Securidaca ecristata]]*
* *[[Securidaca elliptica]]*
* *[[Securidaca falcata]]*
* *[[Securidaca fragilis]]*
* *[[Securidaca froesii]]*
* *[[Securidaca fruticans]]*
* *[[Securidaca fundacionensis]]*
* *[[Securidaca goudotiana]]*
* *[[Securidaca inappendiculata]]*
* *[[Securidaca lanceolata]]*
* *[[Securidaca lateralis]]*
* *[[Securidaca leiocarpa]]*
* *[[Securidaca longifolia]]*
* *[[Securidaca longipedunculata]]*
* *[[Securidaca lophosoma]]*
* *[[Securidaca macrocarpa]]*
* *[[Securidaca maguirei]]*
* *[[Securidaca marajoara]]*
* *[[Securidaca marginata]]*
* *[[Securidaca micheliana]]*
* *[[Securidaca ovalifolia]]*
* *[[Securidaca paniculata]]*
* *[[Securidaca pendula]]*
* *[[Securidaca philippinensis]]*
* *[[Securidaca planchoniana]]*
* *[[Securidaca prancei]]*
* *[[Securidaca pubescens]]*
* *[[Securidaca pubiflora]]*
* *[[Securidaca purpurea]]*
* *[[Securidaca pyramidalis]]*
* *[[Securidaca retusa]]*
* *[[Securidaca revoluta]]*
* *[[Securidaca rivinifolia]]*
* *[[Securidaca savannarum]]*
* *[[Securidaca scandens]]*
* *[[Securidaca schlimii]]*
* *[[Securidaca speciosa]]*
* *[[Securidaca spinifex]]*
* *[[Securidaca sylvestris]]*
* *[[Securidaca tenuifolia]]*
* *[[Securidaca tomentosa]]*
* *[[Securidaca trianae]]*
* *[[Securidaca uniflora]]*
* *[[Securidaca virgata]]*
* *[[Securidaca volubilis]]*
* *[[Securidaca warmingiana]]*
* *[[Securidaca welwitschii]]*
* *[[Securidaca yaoshanensis]]*

## Ang mga gi basihan niini







Securidaca longipedunculata MS 4773.JPG
Securidaca calophylla

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Securidaca calophylla***. Una ning gihulagway ni Eduard Friedrich Poeppig ug Stephan Ladislaus Endlicher, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Joseph Blake. Ang *Securidaca calophylla* sakop sa kahenera nga *[[Securidaca]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Peru
* Guyane
* Ecuador
* Colombia
** Departamento de Antioquia
** Departamento de Boyacá
** Departamento del Caquetá
* Panama
*amihanang Brasil
** Pará (estado)
** Amazonas

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Securidaca longipedunculata

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Securidaca longipedunculata***. Una ning gihulagway ni Johann Baptist Georg Wolfgang Fresenius. Ang *Securidaca longipedunculata* sakop sa kahenera nga *[[Securidaca]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Aprika
** Limpopo (lalawigan sa Habagatang Aprika)
** Gauteng
* Namibya
* Botswana
* Senegal
* Gambia
* Guinea
* Guinea-Bissau
* Chad
* Sierra Leone
* Mali 
* Kotidaybor
* Burkina Faso
* Niger
* Sudan
* Habagatang Sudan
* Eritreya
* Etyopiya
* Benin
* Togo
* Nigyeriya
*amihanang Kamerun
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
** Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Uganda
* Rwanda
*tingali Burundi
* Anggola
* Zambiya
* Zimbabwe
* Malawi
* Mozambique

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *S. l. parvifolia*.

## Ang mga gi basihan niini







Securidaca longepedunculata Bild1199.jpg
Securidaca longipedunculata MS 4773.JPG
Securidaca ovalifolia

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Securidaca ovalifolia***. Una ning gihulagway ni A. St.-hil.. Ang *Securidaca ovalifolia* sakop sa kahenera nga *[[Securidaca]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*habagatan-sidlakang Brasil
** Minas Gerais
** Rio de Janeiro
* Argentina
** Salta (kapital sa lalawigan sa Argentina)
* Paraguay

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Securidaca paniculata

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Securidaca paniculata***. Una ning gihulagway ni Louis Claude Marie Richard. Ang *Securidaca paniculata* sakop sa kahenera nga *[[Securidaca]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Venezuela
** Estado Bolívar
** Delta Amacuro
*amihanang Brasil
** Pará (estado)
** Amazonas
** Acre (estado sa Brasil)
* Peru
* Guyana
* Surinam
* Guyane
* Ecuador
* Colombia
** Amazonas
** Departamento de Antioquia
** Departamento del Chocó
** Departamento del Putumayo
** Departamento del Vaupés

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *S. p. lasiocarpa*.

## Ang mga gi basihan niini
Securidaca pendula

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Securidaca pendula***. Una ning gihulagway ni Aimé Bonpland ug Ernst Gottlieb von Steudel. Ang *Securidaca pendula* sakop sa kahenera nga *[[Securidaca]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Venezuela
** Amazonas
** Estado Anzoátegui
** Estado Apure
** Estado Bolívar
** Estado Guárico
* Colombia
** Departamento del Meta
** Departamento del Vichada

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Securidaca sylvestris

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Securidaca sylvestris***. Una ning gihulagway ni Diederich Franz Leonhard von Schlechtendal. Ang *Securidaca sylvestris* sakop sa kahenera nga *[[Securidaca]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Mehiko
** Estado de Chiapas
** Estado de Guerrero
** Estado de Jalisco
** Estado de Michoacán de Ocampo
** Estado de Nayarit
** Estado de Oaxaca
** Estado de Puebla
** Estado de Veracruz-Llave
* Nicaragua
* Costa Rica
* Belize
* Guatemala
* Ondoras
* Panama

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Securidaca welwitschii

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Securidaca welwitschii***. Una ning gihulagway ni Oliver. Ang *Securidaca welwitschii* sakop sa kahenera nga *[[Securidaca]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Guinea
* Guinea-Bissau
* Liberya
* Kotidaybor
*habagatan-sidlakang Nigyeriya
* Isla de Bioko
** Isla de Bioko
* Kamerun
* Gabon
* Congo
** Republika sa Congo
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
** Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Anggola
* Habagatang Sudan
* Uganda
* Tanzania
* Zambiya
* Kenya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Surianaceae

Kabanay sa mga tanom nga sitaw ang **Surianaceae**. Ang Surianaceae sakop sa kahanay nga tanom nga sitaw, kahutong nga Magnoliopsida, ka-ulo nga Tracheophyta, ug kaginharian nga tanom. Ang kabanay nga Surianaceae pagsakop 9 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Suriana maritima flowers.JPG
Suriana maritima shrubs.JPG
Suriana maritima (Scott Zona) 001.jpg
Halesia carolina0.jpg
Pterostyrax hispida2.jpg
Suriana maritima creeping.jpg
Guilfoylia monostylis

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Guilfoylia monostylis***. Una ning gihulagway ni George Bentham, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni F. Müll.. Ang *Guilfoylia monostylis* sakop sa kahenera nga *[[Guilfoylia]]*, ug kabanay nga Surianaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya
** State of Queensland
** State of New South Wales

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Recchia simplicifolia

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Recchia simplicifolia***. Una ning gihulagway ni T. Wendt ug Emily Jane Lott. Ang *Recchia simplicifolia* sakop sa kahenera nga *[[Recchia (tanom nga sitaw)|Recchia]]*, ug kabanay nga Surianaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Costa Rica
* Mehiko
** Estado de Chiapas
** Estado de Oaxaca
** Estado de Tabasco
** Estado de Veracruz-Llave

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Stylobasium

Kahenera sa mga tanom nga sitaw ang ***Stylobasium***. Ang *Stylobasium* sakop sa kabanay nga Surianaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Quillaja saponaria

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Quillaja saponaria***. Una ning gihulagway ni Juan Ignacio Molina. Ang *Quillaja saponaria* sakop sa kahenera nga *[[Quillaja]]*, ug kabanay nga Quillajaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tśile
** Coquimbo (lungsod)
** Región de O'Higgins
** Maule (rehiyon)
* Peru
* Bolibiya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Anthodiscus amazonicus

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Anthodiscus amazonicus***. Una ning gihulagway ni Henry Allan Gleason ug Albert Charles Smith. Ang *Anthodiscus amazonicus* sakop sa kahenera nga *[[Anthodiscus]]*, ug kabanay nga Caryocaraceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ecuador
*amihanang Brasil
* Colombia

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Caryocar brasiliense

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Caryocar brasiliense***. Una ning gihulagway ni A.St.-hil.. Ang *Caryocar brasiliense* sakop sa kahenera nga *[[Caryocar]]*, ug kabanay nga Caryocaraceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Paraguay
*habagatang & amihanang & habagatan-sidlakang & kasadpan-sentrong Brasil
* Bolibiya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. b. brasiliense*
* *C. b. intermedium*

## Ang mga gi basihan niini







Frutopequi.JPG
Caryocar brasiliense.jpg
Biyolohiya

Ang **biyolohiya** kun **alambuhi** ang pag-tuon mga may kalambigitam sa mga buhi nga butang sa kalibutan, lakip ang ilang gambalay, pulos pagtubo, ebolusyon, apod-apod ug pag-ila ug sa taksonomiya. Mahitungod kini sa mga mananap, tanom kun tawo.
Chrysobalanus icaco

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Chrysobalanus icaco***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné. Ang *Chrysobalanus icaco* sakop sa kahenera nga *[[Chrysobalanus]]*, ug kabanay nga Chrysobalanaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. i. atacorensis*
* *C. i. icaco*

## Ang mga gi basihan niini







Starr 031108-2013 Chrysobalanus icaco.jpg
Starr 031108-2137 Chrysobalanus icaco.jpg
Chrysobalanus prancei

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Chrysobalanus prancei***. Una ning gihulagway ni Ian Mark Turner. Ang *Chrysobalanus prancei* sakop sa kahenera nga *[[Chrysobalanus]]*, ug kabanay nga Chrysobalanaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*amihanang Brasil
** Amazonas
* Venezuela
** Estado Bolívar

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Couepia

Kahenera sa mga tanom nga bulak ang ***Couepia***. Ang *Couepia* sakop sa kabanay nga Chrysobalanaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Couepia belemii]]*
* *[[Couepia bernardii]]*
* *[[Couepia bondarii]]*
* *[[Couepia bracteosa]]*
* *[[Couepia carautae]]*
* *[[Couepia caryophylloides]]*
* *[[Couepia cataractae]]*
* *[[Couepia chrysocalyx]]*
* *[[Couepia cidiana]]*
* *[[Couepia coarctata]]*
* *[[Couepia comosa]]*
* *[[Couepia eriantha]]*
* *[[Couepia excelsa]]*
* *[[Couepia exflexa]]*
* *[[Couepia froesii]]*
* *[[Couepia glabra]]*
* *[[Couepia grandiflora]]*
* *[[Couepia guianensis]]*
* *[[Couepia habrantha]]*
* *[[Couepia hallwachsiae]]*
* *[[Couepia hondurasensis]]*
* *[[Couepia impressa]]*
* *[[Couepia insignis]]*
* *[[Couepia janzenii]]*
* *[[Couepia joaquinae]]*
* *[[Couepia krukovii]]*
* *[[Couepia latifolia]]*
* *[[Couepia leitaofilhoi]]*
* *[[Couepia longipetiolata]]*
* *[[Couepia macrophylla]]*
* *[[Couepia magnoliifolia]]*
* *[[Couepia maguirei]]*
* *[[Couepia marleneae]]*
* *[[Couepia martinii]]*
* *[[Couepia meridionalis]]*
* *[[Couepia monteclarensis]]*
* *[[Couepia morii]]*
* *[[Couepia multiflora]]*
* *[[Couepia nutans]]*
* *[[Couepia obovata]]*
* *[[Couepia osaensis]]*
* *[[Couepia ovalifolia]]*
* *[[Couepia paraensis]]*
* *[[Couepia parvifolia]]*
* *[[Couepia pernambucensis]]*
* *[[Couepia polyandra]]*
* *[[Couepia rankiniae]]*
* *[[Couepia reflexa]]*
* *[[Couepia robusta]]*
* *[[Couepia rufa]]*
* *[[Couepia sandwithii]]*
* *[[Couepia schottii]]*
* *[[Couepia scottmorii]]*
* *[[Couepia spicata]]*
* *[[Couepia stipularis]]*
* *[[Couepia subcordata]]*
* *[[Couepia trapezioana]]*
* *[[Couepia uiti]]*
* *[[Couepia ulei]]*
* *[[Couepia venosa]]*
* *[[Couepia williamsii]]*

## Ang mga gi basihan niini
Dactyladenia

Kahenera sa mga tanom nga bulak ang ***Dactyladenia***. Ang *Dactyladenia* sakop sa kabanay nga Chrysobalanaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Dactyladenia barteri]]*
* *[[Dactyladenia bellayana]]*
* *[[Dactyladenia buchneri]]*
* *[[Dactyladenia campestris]]*
* *[[Dactyladenia chevalieri]]*
* *[[Dactyladenia cinerea]]*
* *[[Dactyladenia dewevrei]]*
* *[[Dactyladenia dichotoma]]*
* *[[Dactyladenia dinklagei]]*
* *[[Dactyladenia eketensis]]*
* *[[Dactyladenia floretii]]*
* *[[Dactyladenia floribunda]]*
* *[[Dactyladenia gilletii]]*
* *[[Dactyladenia globosa]]*
* *[[Dactyladenia hirsuta]]*
* *[[Dactyladenia icondere]]*
* *[[Dactyladenia johnstonei]]*
* *[[Dactyladenia jongkindii]]*
* *[[Dactyladenia laevis]]*
* *[[Dactyladenia lehmbachii]]*
* *[[Dactyladenia letestui]]*
* *[[Dactyladenia librevillensis]]*
* *[[Dactyladenia mannii]]*
* *[[Dactyladenia ndjoleensis]]*
* *[[Dactyladenia pallescens]]*
* *[[Dactyladenia pierrei]]*
* *[[Dactyladenia sapinii]]*
* *[[Dactyladenia scabrifolia]]*
* *[[Dactyladenia smeathmannii]]*
* *[[Dactyladenia staudtii]]*
* *[[Dactyladenia whytei]]*

## Ang mga gi basihan niini
Hirtella

Henero sa mga tanom nga bulak ang ***Hirtella***. Ang *Hirtella* sakop sa kabanay nga Chrysobalanaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Hirtella adderleyi]]*
* *[[Hirtella adenophora]]*
* *[[Hirtella aequatoriensis]]*
* *[[Hirtella americana]]*
* *[[Hirtella angustifolia]]*
* *[[Hirtella angustissima]]*
* *[[Hirtella araguariensis]]*
* *[[Hirtella aramangensis]]*
* *[[Hirtella arenosa]]*
* *[[Hirtella bahiensis]]*
* *[[Hirtella barnebyi]]*
* *[[Hirtella barrosoi]]*
* *[[Hirtella beckii]]*
* *[[Hirtella bicornis]]*
* *[[Hirtella brachystachya]]*
* *[[Hirtella bullata]]*
* *[[Hirtella burchellii]]*
* *[[Hirtella caduca]]*
* *[[Hirtella carbonaria]]*
* *[[Hirtella castilloana]]*
* *[[Hirtella ciliata]]*
* *[[Hirtella conduplicata]]*
* *[[Hirtella confertiflora]]*
* *[[Hirtella cordifolia]]*
* *[[Hirtella corymbosa]]*
* *[[Hirtella couepiiflora]]*
* *[[Hirtella cowanii]]*
* *[[Hirtella davisii]]*
* *[[Hirtella deflexa]]*
* *[[Hirtella dorvalii]]*
* *[[Hirtella duckei]]*
* *[[Hirtella elongata]]*
* *[[Hirtella enneandra]]*
* *[[Hirtella eriandra]]*
* *[[Hirtella excelsa]]*
* *[[Hirtella fasciculata]]*
* *[[Hirtella floribunda]]*
* *[[Hirtella glabrata]]*
* *[[Hirtella glandistipula]]*
* *[[Hirtella glandulosa]]*
* *[[Hirtella glaziovii]]*
* *[[Hirtella gracilipes]]*
* *[[Hirtella guainiae]]*
* *[[Hirtella guatemalensis]]*
* *[[Hirtella guyanensis]]*
* *[[Hirtella hebeclada]]*
* *[[Hirtella hispidula]]*
* *[[Hirtella hoehnei]]*
* *[[Hirtella insignis]]*
* *[[Hirtella juruensis]]*
* *[[Hirtella kuhlmannii]]*
* *[[Hirtella lancifolia]]*
* *[[Hirtella latifolia]]*
* *[[Hirtella lemsii]]*
* *[[Hirtella leonotis]]*
* *[[Hirtella liesneri]]*
* *[[Hirtella lightioides]]*
* *[[Hirtella longifolia]]*
* *[[Hirtella longipedicellata]]*
* *[[Hirtella macrophylla]]*
* *[[Hirtella macrosepala]]*
* *[[Hirtella magnifolia]]*
* *[[Hirtella maguirei]]*
* *[[Hirtella margae]]*
* *[[Hirtella martiana]]*
* *[[Hirtella mucronata]]*
* *[[Hirtella mutisii]]*
* *[[Hirtella myrmecophila]]*
* *[[Hirtella obidensis]]*
* *[[Hirtella orbicularis]]*
* *[[Hirtella paniculata]]*
* *[[Hirtella papillata]]*
* *[[Hirtella paraensis]]*
* *[[Hirtella parviunguis]]*
* *[[Hirtella pauciflora]]*
* *[[Hirtella pendula]]*
* *[[Hirtella physophora]]*
* *[[Hirtella pilosissima]]*
* *[[Hirtella pimichina]]*
* *[[Hirtella piresii]]*
* *[[Hirtella punctillata]]*
* *[[Hirtella racemosa]]*
* *[[Hirtella radamii]]*
* *[[Hirtella rasa]]*
* *[[Hirtella revillae]]*
* *[[Hirtella rodriguesii]]*
* *[[Hirtella rugosa]]*
* *[[Hirtella santosii]]*
* *[[Hirtella scaberula]]*
* *[[Hirtella scabra]]*
* *[[Hirtella schultesii]]*
* *[[Hirtella silicea]]*
* *[[Hirtella sprucei]]*
* *[[Hirtella standleyi]]*
* *[[Hirtella subglanduligera]]*
* *[[Hirtella subscandens]]*
* *[[Hirtella suffulta]]*
* *[[Hirtella tentaculata]]*
* *[[Hirtella tenuifolia]]*
* *[[Hirtella thouarsiana]]*
* *[[Hirtella tocantina]]*
* *[[Hirtella triandra]]*
* *[[Hirtella trichotoma]]*
* *[[Hirtella tubiflora]]*
* *[[Hirtella ulei]]*
* *[[Hirtella vesiculosa]]*
* *[[Hirtella zanzibarica]]*

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Hirtella bicornis

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Hirtella bicornis***. Una ning gihulagway ni Carl Friedrich Philipp von Martius ug Joseph Gerhard Zuccarini. Ang *Hirtella bicornis* sakop sa kahenera nga *[[Hirtella (tanom nga bulak)|Hirtella]]*, ug kabanay nga Chrysobalanaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Guyana
* Surinam
* Guyane
* Ecuador
*amihanang Brasil
** Pará (estado)
** Amazonas
** Rondônia

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *H. b. pubescens*.

## Ang mga gi basihan niini
Hunga

Kahenera sa mga tanom nga bulak ang ***Hunga***. Ang *Hunga* sakop sa kabanay nga Chrysobalanaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Hunga_Tonga-Hunga_Haʻapai_-_16_May_2016,_Tonga_(34594085466).jpg
Hunga Tonga–Hunga Haʻapai on Sentinel-2 L2A 21 February 2022 (cropped).jpg
Hunga Tonga–Hunga Ha'apai 2015-01-14 2159Z.png
Hunga_Tonga_eruption_January_2015.jpg
Hunga.gif
Hunga_tonga.jpg
HungaHPA.gif
Part_-_panoramio_-_Magdus_Laszló_Hunga….jpg
Hunga minutiflora

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Hunga minutiflora***. Una ning gihulagway ni Baker fil., ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni G. T. Prance. Ang *Hunga minutiflora* sakop sa kahenera nga *[[Hunga]]*, ug kabanay nga Chrysobalanaceae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Marina Silva

Si **Maria Osmarina Marina Silva Vaz de Lima** (natawo 1958) usa ka Brasilenyang tawo sa politiko.

## Mga reperensya