open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trifolium leucanthum

Kaliwatan sa sitaw ang ***Trifolium leucanthum***. Una ning gihulagway ni Friedrich August Marschall von Bieberstein. Ang *Trifolium leucanthum* sakop sa kahenera nga *[[Trifolium]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Kriti
* Cerdeña
* Algyeriya
* Bulgaria
* Ukranya
* Aserbaiyan
* Gresya
* Albanya
* Portugal
* Yugoslavia 
* Libya
* Corse
* Rusya sa Asya
* France-F.E
* Italy-F.E
* Sicilia-F.E
* Espanya
* Turkeya sa Uropa

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Trifolium ochroleucon

Kaliwatan sa sitaw ang ***Trifolium ochroleucon***. Una ning gihulagway ni William Hudson. Ang *Trifolium ochroleucon* sakop sa kahenera nga *[[Trifolium]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Great Britain (pulo sa Hiniusang Gingharian)
* Cerdeña
* Sicilia
* Maruwekos
* Algyeriya
* Rumanya
* Esklobakiya ug Nasod nga Czech
* Bulgaria
* Ukranya
* Moldabya
* Unggriya
* Alemanya
* Gresya
* Albanya
* Polskowa
* Nasod nga Swiss
* Iran
* Portugal
* Yugoslavia 
* Libano ug Siria
* Corse
* Turkeya
* Austria-F.E
* sidlakang Aegean Islands
* France-F.E
* Italy-F.E
* Nuzeland
* Espanya
* Turkeya sa Uropa
* Belgium-F.E

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *T. o. ochroleucon*.

## Ang mga gi basihan niini
Trifolium pallescens

Kaliwatan sa sitaw ang ***Trifolium pallescens***. Una ning gihulagway ni Johann Christian Daniel von Schreber. Ang *Trifolium pallescens* sakop sa kahenera nga *[[Trifolium]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Rumanya
* Bulgaria
* Ukranya
* Alemanya
* Gresya
* Albanya
* Nasod nga Swiss
* Yugoslavia 
* Austria-F.E
* France-F.E
* Italy-F.E
* Espanya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Trifolium pallescens (Moränen-Klee) IMG 28570.JPG
Trifolium pallescens (Moränen-Klee) IMG 28566.JPG
Trifolium pallescens (Moränen-Klee) IMG 28564.JPG
Trifolium pallescens (Moränen-Klee) IMG 28562.JPG
Trifolium pallescens (Moränen-Klee) IMG 28571.JPG
Trifolium pallescens3.JPG
Trifolium rueppellianum

Kaliwatan sa sitaw ang ***Trifolium rueppellianum***. Una ning gihulagway ni Johann Baptist Georg Wolfgang Fresenius. Ang *Trifolium rueppellianum* sakop sa kahenera nga *[[Trifolium]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Zimbabwe
* Kenya
* Etyopiya
* Tanzania
* Uganda
* Kamerun
* Malawi
* Sudan
* Maurisyo
* Nigyeriya
* Gineang Ekwatoryal
* Nugini sa Papua

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Trifolium rusbyi

Kaliwatan sa sitaw ang ***Trifolium rusbyi***. Una ning gihulagway ni Edward Lee Greene. Ang *Trifolium rusbyi* sakop sa kahenera nga *[[Trifolium]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tinípong Bángsà

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *T. r. caurinum*
* *T. r. multipedunculatum*
* *T. r. neurophyllum*
* *T. r. oreganum*
* *T. r. reflexum*
* *T. r. rusbyi*
* *T. r. shastense*

## Ang mga gi basihan niini
Trigonella rotundifolia

Kaliwatan sa sitaw ang ***Trigonella rotundifolia***. Una ning gihulagway ni James Edward Smith, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni P.Arne K. Strid. Ang *Trigonella rotundifolia* sakop sa kahenera nga *[[Trigonella]]*, ug kabanay nga sitaw. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Trigonella glabra

Kaliwatan sa sitaw ang ***Trigonella glabra***. Una ning gihulagway ni Carl Peter Thunberg. Ang *Trigonella glabra* sakop sa kahenera nga *[[Trigonella]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Sinai (pagklaro)
* Habagatang Aprika
* Namibya
* Yibuti
* Sudan
* Algyeriya
* Albanya
* Ehipto
* Libano ug Siria
* Israel-Jordan

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *T. g. uncata*.

## Ang mga gi basihan niini
Tylosema

Kahenera sa mga sitaw ang ***Tylosema***. Ang *Tylosema* sakop sa kabanay nga sitaw. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Uittienia modesta

Kaliwatan sa sitaw ang ***Uittienia modesta***. Una ning gihulagway ni Cornelis Gijsbert Gerrit Jan van Steenis. Ang *Uittienia modesta* sakop sa kahenera nga *[[Uittienia]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Borneo
* Sabah (estado)
* Sumatra (pulo)
* Indonesya
* Malaysiya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Ulex europaeus

Kaliwatan sa sitaw ang ***Ulex europaeus***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné. Ang *Ulex europaeus* sakop sa kahenera nga *[[Ulex]]*, ug kabanay nga sitaw. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Azores (distrito)
* Great Britain (pulo sa Hiniusang Gingharian)
* Java (pulo sa Indonesya)
* Madeira (distrito)
* State of Tasmania
* Tayikistan
* Argentina
* Ostralya
* Brasil
* Kanada
* Tśile
* Pangmasang Republika sa Tsina
* Indya
* Indonesya
* Panama
* Habagatang Aprika
* Suwesya
* Tanzania
* Madagascar
* Ecuador
* Costa Rica
* Uruguay
* Haiti
* Jamaica
* Bolibiya
* Colombia
* Maurisyo
* Algyeriya
* Sri Lanka
* Esklobakiya ug Nasod nga Czech
* Ukranya
* Alemanya
* Noruwega
* Olandres
* Nasod nga Swiss
* Dinamarka
* Portugal
* Hawaii
* Tsipre
* Tinípong Bángsà
* Réunion
* Corse
* Gruzia
* Turkeya
* Austria-F.E
* France-F.E
* Italy-F.E
* Nuzeland
* Espanya
* Chatham Islands (rehiyon)
* Turkeya sa Uropa
* Ireland-F.E
* Belgium-F.E
* Antipodes Island Group
* Falkland Islands (kapuloan sa Kapupud-ang Falkland)

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *U. e. europaeus*
* *U. e. latebracteatus*

## Ang mga gi basihan niini
Ulex parviflorus

Kaliwatan sa sitaw ang ***Ulex parviflorus***. Una ning gihulagway ni Pierre André Pourret de Figeac. Ang *Ulex parviflorus* sakop sa kahenera nga *[[Ulex]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Maruwekos
* Algyeriya
* Portugal
* Islas Baleares
* France-F.E
* Espanya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *U. p. africanus*
* *U. p. eriocladus*
* *U. p. funkii*
* *U. p. jussiaei*
* *U. p. parviflorus*

## Ang mga gi basihan niini







Ulex parviflorus.JPG
Ulex parviflorus 1.jpg
Ulex parviflorus a Collserola.jpg
Ulex parviflorus (JT).jpg
Argilaga (Ulex Parvoflorus).jpg
Uraria lacei

Kaliwatan sa sitaw ang ***Uraria lacei***. Una ning gihulagway ni William Grant Craib. Ang *Uraria lacei* sakop sa kahenera nga *[[Uraria]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Laos
* Viyetnam
* Pangmasang Republika sa Tsina
* Indya
* Thayland
* Miyanmar

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Vatairea guianensis

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vatairea guianensis***. Una ning gihulagway ni Jean Baptiste Christophe Fusée Aublet. Ang *Vatairea guianensis* sakop sa kahenera nga *[[Vatairea]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Surinam
* Brasil
* Peru
* Venezuela
* Guyana
* Guyane
* Colombia

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Vatairea_guianensis_Aublet_1775_pl_302.jpg
Vatairea_guianensis_Aubl._BM000931917.jpg
Vaughania perrieri

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vaughania perrieri***. Una ning gihulagway ni René Viguier, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Du Puy, Labat ug Brian David Schrire. Ang *Vaughania perrieri* sakop sa kahenera nga *[[Vaughania]]*, ug kabanay nga sitaw. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *V. p. perrieri*
* *V. p. polymorpha*

## Ang mga gi basihan niini
Vavilovia formosa

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vavilovia formosa***. Una ning gihulagway ni Christian von Steven, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Alexander Alexandrovich Fedorov. Ang *Vavilovia formosa* sakop sa kahenera nga *[[Vavilovia]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Aserbaiyan
* Iran
* Iraq
* Libano
* Rusya sa Asya
* Turkeya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Vicia alpestris

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vicia alpestris***. Una ning gihulagway ni Christian von Steven. Ang *Vicia alpestris* sakop sa kahenera nga *[[Vicia]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Armenya
* Aserbaiyan
* Rusya sa Asya
* Gruzia
* Turkeya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *V. a. alpestris*
* *V. a. hypoleuca*

## Ang mga gi basihan niini
Vicia americana

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vicia americana***. Una ning gihulagway ni Carl Ludwig von Willdenow. Ang *Vicia americana* sakop sa kahenera nga *[[Vicia]]*, ug kabanay nga sitaw. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *V. a. americana*
* *V. a. mexicana*
* *V. a. minor*
* *V. a. sinensis*

## Ang mga gi basihan niini







Vicia_americana_3230.JPG
Vicia_americana_3231.JPG
Vicia_americana_3237.JPG
Vicia_americana_3239.JPG
Vicia_americana_5293.JPG
Vicia_americana_5294.JPG
Vicia benghalensis

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vicia benghalensis***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné. Ang *Vicia benghalensis* sakop sa kahenera nga *[[Vicia]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Azores (distrito)
* Great Britain (pulo sa Hiniusang Gingharian)
* Cerdeña
* Sicilia
* Ostralya
* Habagatang Aprika
* Kenya
* Maruwekos
* Algyeriya
* Tunisia
* Gresya
* Portugal
* Tinípong Bángsà
* Corse
* Malta
* Islas Baleares
* France-F.E
* Italy-F.E
* Nuzeland
* Espanya
* Israel-Jordan

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Vicia articulata

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vicia articulata***. Una ning gihulagway ni Jens Wilken Hornemann. Ang *Vicia articulata* sakop sa kahenera nga *[[Vicia]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Cerdeña
* Sicilia
* Tayikistan
* Rumanya
* Esklobakiya ug Nasod nga Czech
* Bulgaria
* Ukranya
* Alemanya
* Gresya
* Polskowa
* Portugal
* Yugoslavia 
* Ehipto
* Iraq
* Tinípong Bángsà
* Litwanya
* Estonia
* Corse
* Turkeya
* Austria-F.E
* sidlakang Aegean Islands
* France-F.E
* Italy-F.E
* Espanya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Vicia cretica

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vicia cretica***. Una ning gihulagway ni Pierre Edmond Boissier ug Theodor Heinrich von Heldreich. Ang *Vicia cretica* sakop sa kahenera nga *[[Vicia]]*, ug kabanay nga sitaw. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Kriti
* Gresya
* Tsipre
* Turkeya
* sidlakang Aegean Islands

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *V. c. aegaea*
* *V. c. cretica*

## Ang mga gi basihan niini
Vicia hyrcanica

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vicia hyrcanica***. Una ning gihulagway ni Fisch. ug Carl Anton von Meyer. Ang *Vicia hyrcanica* sakop sa kahenera nga *[[Vicia]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tayikistan
* Turkmenistan
* Khasakstan
* Nasod nga Afghano
* Osbekistan
* Armenya
* Aserbaiyan
* Kirgistan
* Iran
* Iraq
* Turkeya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Vicia latibracteolata

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vicia latibracteolata***. Una ning gihulagway ni Kun Tsun Fu. Ang *Vicia latibracteolata* sakop sa kahenera nga *[[Vicia]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *V. l. acerosa*.

## Ang mga gi basihan niini
Vicia pisiformis

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vicia pisiformis***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné. Ang *Vicia pisiformis* sakop sa kahenera nga *[[Vicia]]*, ug kabanay nga sitaw. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Suwesya
* Rumanya
* Esklobakiya ug Nasod nga Czech
* Bulgaria
* Ukranya
* Moldabya
* Unggriya
* Alemanya
* Albanya
* Noruwega
* Polskowa
* Nasod nga Swiss
* Belarus
* Yugoslavia 
* Litwanya
* Corse
* Rusya sa Uropa
* Rusya sa Asya
* Austria-F.E
* France-F.E
* Italy-F.E

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Vicia semenovii

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vicia semenovii***. Una ning gihulagway ni Eduard August von Regel ug Ferdinand Gottfried Theobald Maximilian von Herder, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Boris Alexjewitsch Alexeevich Fedtschenko. Ang *Vicia semenovii* sakop sa kahenera nga *[[Vicia]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tayikistan
* Khasakstan
* Mongolia
* Kirgistan

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Vigna

Kahenera sa mga sitaw ang ***Vigna***. Ang *Vigna* sakop sa kabanay nga sitaw. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Vigna aconitifolia]]*
* *[[Vigna acuminata]]*
* *[[Vigna adenantha]]*
* *[[Vigna angivensis]]*
* *[[Vigna angularis]]*
* *[[Vigna antillana]]*
* *[[Vigna antunesii]]*
* *[[Vigna benuensis]]*
* *[[Vigna bequaertii]]*
* *[[Vigna bosseri]]*
* *[[Vigna bournaea]]*
* *[[Vigna candida]]*
* *[[Vigna canescens]]*
* *[[Vigna caracalla]]*
* *[[Vigna clarkei]]*
* *[[Vigna comosa]]*
* *[[Vigna dalzelliana]]*
* *[[Vigna desmodioides]]*
* *[[Vigna dolomitica]]*
* *[[Vigna elegans]]*
* *[[Vigna filicaulis]]*
* *[[Vigna firmula]]*
* *[[Vigna friesiorum]]*
* *[[Vigna frutescens]]*
* *[[Vigna gazensis]]*
* *[[Vigna glabrescens]]*
* *[[Vigna gracilicaulis]]*
* *[[Vigna gracilis]]*
* *[[Vigna grahamiana]]*
* *[[Vigna hainiana]]*
* *[[Vigna halophila]]*
* *[[Vigna haumaniana]]*
* *[[Vigna heterophylla]]*
* *[[Vigna hirtella]]*
* *[[Vigna hookeri]]*
* *[[Vigna hosei]]*
* *[[Vigna juncea]]*
* *[[Vigna juruana]]*
* *[[Vigna keraudrenii]]*
* *[[Vigna khandalensis]]*
* *[[Vigna kirkii]]*
* *[[Vigna kokii]]*
* *[[Vigna lanceolata]]*
* *[[Vigna lasiocarpa]]*
* *[[Vigna latidenticulata]]*
* *[[Vigna laurentii]]*
* *[[Vigna linearis]]*
* *[[Vigna longifolia]]*
* *[[Vigna longissima]]*
* *[[Vigna luteola]]*
* *[[Vigna macrorhyncha]]*
* *[[Vigna malayana]]*
* *[[Vigna marina]]*
* *[[Vigna membranacea]]*
* *[[Vigna mendesii]]*
* *[[Vigna microsperma]]*
* *[[Vigna mildbraedii]]*
* *[[Vigna minima]]*
* *[[Vigna monantha]]*
* *[[Vigna monophylla]]*
* *[[Vigna mudenia]]*
* *[[Vigna mukerjeanus]]*
* *[[Vigna multinervis]]*
* *[[Vigna mungo]]*
* *[[Vigna nakashimae]]*
* *[[Vigna nigritia]]*
* *[[Vigna nyangensis]]*
* *[[Vigna oblongifolia]]*
* *[[Vigna parkeri]]*
* *[[Vigna peduncularis]]*
* *[[Vigna phoenix]]*
* *[[Vigna platyloba]]*
* *[[Vigna praecox]]*
* *[[Vigna prainiana]]*
* *[[Vigna procera]]*
* *[[Vigna pygmaea]]*
* *[[Vigna racemosa]]*
* *[[Vigna radiata]]*
* *[[Vigna radicans]]*
* *[[Vigna ramanniana]]*
* *[[Vigna reflexopilosa]]*
* *[[Vigna reflexo-pilosa]]*
* *[[Vigna reticulata]]*
* *[[Vigna richardsiae]]*
* *[[Vigna riukiuensis]]*
* *[[Vigna schimperi]]*
* *[[Vigna schlechteri]]*
* *[[Vigna somaliensis]]*
* *[[Vigna speciosa]]*
* *[[Vigna spectabilis]]*
* *[[Vigna stenophylla]]*
* *[[Vigna stipulata]]*
* *[[Vigna subramanianus]]*
* *[[Vigna subterranea]]*
* *[[Vigna tisserantiana]]*
* *[[Vigna trilobata]]*
* *[[Vigna triphylla]]*
* *[[Vigna umbellata]]*
* *[[Vigna unguiculata]]*
* *[[Vigna venulosa]]*
* *[[Vigna venusta]]*
* *[[Vigna vexillata]]*
* *[[Vigna vignoides]]*
* *[[Vigna virescens]]*

## Ang mga gi basihan niini
Vigna aconitifolia

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vigna aconitifolia***. Una ning gihulagway ni Nikolaus Joseph von Jacquin, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Marechal. Ang *Vigna aconitifolia* sakop sa kahenera nga *[[Vigna]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
* Indya
* Etyopiya
* Costa Rica
* Pakistan
* Sri Lanka
* Fiji

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Vigna angularis

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vigna angularis***. Una ning gihulagway ni Carl Ludwig von Willdenow, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Jisaburo Ohwi ug Hiroyoshi Ohashi. Ang *Vigna angularis* sakop sa kahenera nga *[[Vigna]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Viyetnam
* Pangmasang Republika sa Tsina
* Indya
* Hapon
* Kenya
* Nepal
* Seychelles
* Society Islands

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *V. a. angularis*
* *V. a. nipponensis*

## Ang mga gi basihan niini
Vigna comosa

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vigna comosa***. Una ning gihulagway ni John Gilbert Baker. Ang *Vigna comosa* sakop sa kahenera nga *[[Vigna]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Kenya
* Tanzania
* Uganda
* Kamerun
* Zambiya
* Sierra Leone
* Congo
* Burundi
* Anggola
* Malawi
* Sudan
* Rwanda
* Liberya
* Nigyeriya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *V. c. abercornensis*
* *V. c. comosa*

## Ang mga gi basihan niini
Vigna dalzelliana

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vigna dalzelliana***. Una ning gihulagway ni Carl Ernst Otto Kuntze, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Bernard Verdcourt. Ang *Vigna dalzelliana* sakop sa kahenera nga *[[Vigna]]*, ug kabanay nga sitaw. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Laos
* Viyetnam
* Indya
* Pilipinas
* Thayland
* Kambodiya
* Pakistan

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *V. d. dalzelliana*
* *V. d. elongata*

## Ang mga gi basihan niini
Vigna gracilis

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vigna gracilis***. Una ning gihulagway ni Jean Baptiste Antoine Guillemin ug Perr., ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Joseph Dalton Hooker. Ang *Vigna gracilis* sakop sa kahenera nga *[[Vigna]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Kotidaybor
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Guinea
* Kamerun
* Sierra Leone
* Congo
* Anggola
* Senegal
* Ghana
* Liberya
* Mali 
* Nigyeriya
* Gabon
* Santo Tomas ug Prinsipe
* Ilha do Príncipe (pulo sa Santo Tomas ug Prinsipe)
* Guinea Bissau
* Gambia The

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Vigna_gracilis-NMNH-13733256.jpg
Vigna heterophylla

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vigna heterophylla***. Una ning gihulagway ni Achille Richard. Ang *Vigna heterophylla* sakop sa kahenera nga *[[Vigna]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Kenya
* Etyopiya
* Tanzania
* Uganda
* Kamerun
* Sierra Leone
* Burundi
* Anggola
* Malawi
* Chad
* Sudan
* Rwanda
* Niger
* Ghana
* Benin
* Togo
* Mali 
* Nigyeriya
* Guinea Bissau

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Vigna linearis

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vigna linearis***. Una ning gihulagway ni Carl Sigismund Kunth, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Marechal ug Al.. Ang *Vigna linearis* sakop sa kahenera nga *[[Vigna]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Brasil
* Mehiko
* Panama
* Paraguay
* Peru
* Costa Rica
* Ondoras
* Guyana
* Guatemala

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *V. l. latifolia*
* *V. l. linearis*

## Ang mga gi basihan niini
Monggos

Espesye sa sitaw nga una nga gihulagway ni Carl von Linné, ug nga gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Rudolf Wilczek ang ***monggos***. Ang *monggos* sakop sa kahenera nga *[[Vigna]]* sa kabanay nga Fabaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang espesye gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *V. r. grandiflora*
* *V. r. radiata*
* *V. r. setulosa*
* *V. r. sublobata*

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Vigna reflexopilosa

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vigna reflexopilosa***. Una ning gihulagway ni Bunzo Hayata. Ang *Vigna reflexopilosa* sakop sa kahenera nga *[[Vigna]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Java (pulo sa Indonesya)
* Sidlakang Timor
* New Guinea
* Sumatra (pulo)
* Ostralya
* Pangmasang Republika sa Tsina
* Indonesya
* Republika sa Tsina
* Pilipinas
* Thayland
* Nova Kaledoniya
* Fiji
* Nugini sa Papua
* Ryukyu Islands

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Viguieranthus

Kahenera sa mga sitaw ang ***Viguieranthus***. Ang *Viguieranthus* sakop sa kabanay nga sitaw. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Virgilia oroboides

Kaliwatan sa sitaw ang ***Virgilia oroboides***. Una ning gihulagway ni Peter Jonas Bergius, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Terence Macleane Salter. Ang *Virgilia oroboides* sakop sa kahenera nga *[[Virgilia (sitaw)|Virgilia]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya
* Indya
* Habagatang Aprika
* Zimbabwe
* Kenya
* Tanzania
* Maurisyo
* Hawaii

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *V. o. ferruginea*
* *V. o. oroboides*

## Ang mga gi basihan niini
Vouacapoua americana

Kaliwatan sa sitaw ang ***Vouacapoua americana***. Una ning gihulagway ni Jean Baptiste Christophe Fusée Aublet. Ang *Vouacapoua americana* sakop sa kahenera nga *[[Vouacapoua]]*, ug kabanay nga sitaw. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Surinam
* Brasil
* Guyane

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Vouacapoua americana MHNT.BOT.2010.6.47.jpg
Wisteria floribunda

Kaliwatan sa sitaw ang ***Wisteria floribunda***. Una ning gihulagway ni Carl Ludwig von Willdenow, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Dc.. Ang *Wisteria floribunda* sakop sa kahenera nga *[[Wisteria]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Great Britain (pulo sa Hiniusang Gingharian)
* Argentina
* Pangmasang Republika sa Tsina
* Hapon
* Republika sa Tsina
* Italya
* Tinípong Bángsà
* Ogasawara-Shoto

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Wisteria floribunda MHNT.BOT.2008.1.38.jpg
Wisteria floribunda5.jpg
Wisteria floribunda6.jpg
Wisteria3.jpg
Wisteria floribunda1.jpg
Wisteria floribunda8.jpg
Xylia xylocarpa

Kaliwatan sa sitaw ang ***Xylia xylocarpa***. Una ning gihulagway ni William Roxburgh, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Paul Hermann Wilhelm Taubert. Ang *Xylia xylocarpa* sakop sa kahenera nga *[[Xylia]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Laos
* Viyetnam
* Indya
* Tanzania
* Uganda
* Pilipinas
* Thayland
* Kambodiya
* Miyanmar
* Bangladesh
* Singgapura

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *X. x. kerrii*
* *X. x. xylocarpa*

## Ang mga gi basihan niini







Xylia xylocarpa bark.jpg
Xylia xylocarpa - flowers.JPG
Dongrakfrommawidaeng1.jpg
Bark of Xylia xylocarpa.jpg
Zapoteca caracasana

Kaliwatan sa sitaw ang ***Zapoteca caracasana***. Una ning gihulagway ni Nikolaus Joseph von Jacquin, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Héctor Manuel Hernández. Ang *Zapoteca caracasana* sakop sa kahenera nga *[[Zapoteca]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Dependencias Federales
* Peru
* Ecuador
* Venezuela
* Ondoras
* Dominikanhong Republika
* Haiti
* Colombia

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *Z. c. caracasana*
* *Z. c. weberbaueri*

## Ang mga gi basihan niini
Zapoteca tetragona

Kaliwatan sa sitaw ang ***Zapoteca tetragona***. Una ning gihulagway ni Carl Ludwig von Willdenow, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Héctor Manuel Hernández. Ang *Zapoteca tetragona* sakop sa kahenera nga *[[Zapoteca]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Panama
* Ecuador
* Venezuela
* Costa Rica
* Nicaragua
* Ondoras
* Colombia
* Belize
* El Salvador
* Guatemala
* Mehiko
** North
** Central

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Zornia durumuensis

Kaliwatan sa sitaw ang ***Zornia durumuensis***. Una ning gihulagway ni De Wild.. Ang *Zornia durumuensis* sakop sa kahenera nga *[[Zornia]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Kamerun
* Sudan
* Togo
* Mali 
* Nigyeriya
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Zornia pardina

Kaliwatan sa sitaw ang ***Zornia pardina***. Una ning gihulagway ni Robert H Mohlenbrock. Ang *Zornia pardina* sakop sa kahenera nga *[[Zornia]]*, ug kabanay nga sitaw. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Argentina
* Brasil
* Paraguay
* Venezuela
* Ondoras
* Bolibiya
* Guyana
* Colombia
* El Salvador

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *Z. p. crinita*
* *Z. p. pardina*
* *Z. p. vichadana*

## Ang mga gi basihan niini
Zornia setosa

Kaliwatan sa sitaw ang ***Zornia setosa***. Una ning gihulagway ni Baker f.. Ang *Zornia setosa* sakop sa kahenera nga *[[Zornia]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Mozambique
* Kenya
* Etyopiya
* Tanzania
* Uganda
* Zambiya
* Burundi
* Namibya
* Malawi
* Rwanda

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *Z. s. obovata*
* *Z. s. setosa*

## Ang mga gi basihan niini
Zygia

Kahenera sa mga sitaw ang ***Zygia***. Ang *Zygia* sakop sa kabanay nga sitaw. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Zygia ampla]]*
* *[[Zygia andaquiensis]]*
* *[[Zygia bangii]]*
* *[[Zygia biblora]]*
* *[[Zygia bifoliola]]*
* *[[Zygia brenesii]]*
* *[[Zygia cataractae]]*
* *[[Zygia cauliflora]]*
* *[[Zygia coccinea]]*
* *[[Zygia codonocalyx]]*
* *[[Zygia cognata]]*
* *[[Zygia confusa]]*
* *[[Zygia conzattii]]*
* *[[Zygia cupirensis]]*
* *[[Zygia dissitiflora]]*
* *[[Zygia englesingii]]*
* *[[Zygia garcia-barrigae]]*
* *[[Zygia gigantifoliola]]*
* *[[Zygia guinetii]]*
* *[[Zygia hernandezii]]*
* *[[Zygia heteroneura]]*
* *[[Zygia inaequalis]]*
* *[[Zygia inundata]]*
* *[[Zygia juruana]]*
* *[[Zygia latifolia]]*
* *[[Zygia lehmannii]]*
* *[[Zygia longifolia]]*
* *[[Zygia macbridii]]*
* *[[Zygia megistocarpa]]*
* *[[Zygia morongii]]*
* *[[Zygia multipunctata]]*
* *[[Zygia obolingoides]]*
* *[[Zygia odoratissima]]*
* *[[Zygia paucijugata]]*
* *[[Zygia peckii]]*
* *[[Zygia picramnioides]]*
* *[[Zygia pithecolobioides]]*
* *[[Zygia rhytidocarpa]]*
* *[[Zygia rubiginosa]]*
* *[[Zygia selloi]]*
* *[[Zygia trunciflora]]*
* *[[Zygia turneri]]*
* *[[Zygia unifoliolata]]*
* *[[Zygia vasquezii]]*

## Ang mga gi basihan niini
Zygia ampla

Kaliwatan sa sitaw ang ***Zygia ampla***. Una ning gihulagway ni George Bentham, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Henri François Pittier. Ang *Zygia ampla* sakop sa kahenera nga *[[Zygia]]*, ug kabanay nga sitaw. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Brasil
* Venezuela
* Guyana

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Zygia latifolia

Kaliwatan sa sitaw ang ***Zygia latifolia***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni William Fawcett ug Alfred Barton Rendle. Ang *Zygia latifolia* sakop sa kahenera nga *[[Zygia]]*, ug kabanay nga sitaw. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Surinam
* Brasil
* Panama
* Paraguay
* Peru
* Cuba
* Haiti
* Jamaica
* Bolibiya
* Guyana
* Guyane
* Colombia
* Mehiko

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *Z. l. controversa*
* *Z. l. glabrata*
* *Z. l. lasiopus*
* *Z. l. latifolia*

## Ang mga gi basihan niini







Zygia_latifolia.JPG
Polygalaceae

Kabanay sa mga tanom nga sitaw ang **Polygalaceae**. Ang Polygalaceae sakop sa kahanay nga tanom nga sitaw, kahutong nga Magnoliopsida, ka-ulo nga Tracheophyta, ug kaginharian nga tanom. Ang kabanay nga Polygalaceae pagsakop 1316 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Acanthocladus

Kahenera sa mga tanom nga sitaw ang ***Acanthocladus***. Ang *Acanthocladus* sakop sa kabanay nga Polygalaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Acanthocladus dichromus

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Acanthocladus dichromus***. Una ning gihulagway ni Ernst Gottlieb von Steudel, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni J. F. B. Pastore. Ang *Acanthocladus dichromus* sakop sa kahenera nga *[[Acanthocladus]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*amihanan-sidlakang & sentrong & habagatan-sidlakang Brasil
** Pernambuco (estado sa Brasil)
** Bahia (estado)
** Goiás (estado)
** Minas Gerais
** Espírito Santo (estado)
** Rio de Janeiro
* Argentina
** Provincia del Chaco
** Corrientes (kapital sa lalawigan)
** Republika sa Tsina
** Provincia de Misiones
* Paraguay
* Bolibiya
** La Paz (ulohang dakbayan)
** Santa Cruz

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Acanthocladus brasiliensis

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Acanthocladus brasiliensis***. Una ning gihulagway ni Kl. ug Justus Carl Hasskarl. Ang *Acanthocladus brasiliensis* sakop sa kahenera nga *[[Acanthocladus]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*sentrong & habagatan-sidlakang & habagatang Brasil
** Mato Grosso do Sul
** São Paulo
** Paraná (estado)
* Paraguay

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Acanthocladus microphylla

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Acanthocladus microphylla***. Una ning gihulagway ni August Heinrich Rudolf Grisebach. Ang *Acanthocladus microphylla* sakop sa kahenera nga *[[Acanthocladus]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Argentina
** Buenos Aires
** Provincia de Catamarca
** Provincia del Chubut
** Provincia de La Pampa
** La Rioja (rehiyon)
** Provincia de Mendoza
** Río Negro
** San Juan
** Provincia de Tucumán

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *A. m. adpressa*.

## Ang mga gi basihan niini
Atroxima afzeliana

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Atroxima afzeliana***. Una ning gihulagway ni Daniel Oliver ug Chod., ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Otto Stapf. Ang *Atroxima afzeliana* sakop sa kahenera nga *[[Atroxima]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Guinea
* Sierra Leone
*tingali Liberya
* Kotidaybor
* Nigyeriya
* Kamerun
* Guinea-Bissau
* Anggola
* Congo
** Republika sa Congo

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Badiera virgata

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Badiera virgata***. Una ning gihulagway ni Nathaniel Lord Britton. Ang *Badiera virgata* sakop sa kahenera nga *[[Badiera]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *B. v. alternifolia*
* *B. v. virgata*
* *B. v. scabridula*

## Ang mga gi basihan niini
Barnhartia floribunda

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Barnhartia floribunda***. Una ning gihulagway ni Henry Allan Gleason. Ang *Barnhartia floribunda* sakop sa kahenera nga *[[Barnhartia]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*amihanang Brasil
** Amazonas
* Venezuela
** Estado Bolívar
* Guyana
* Surinam
* Guyane

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Bredemeyera densiflora

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Bredemeyera densiflora***. Una ning gihulagway ni Alfred William Bennett. Ang *Bredemeyera densiflora* sakop sa kahenera nga *[[Bredemeyera]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*amihanang Brasil
** Roraima (estado sa Brasil)
** Amazonas
** Acre (estado sa Brasil)
* Peru
* Guyana
*tingali Surinam
* Bolibiya
** La Paz (ulohang dakbayan)

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *B. d. glabra*.

## Ang mga gi basihan niini
Caamembeca martinellii

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Caamembeca martinellii***. Una ning gihulagway ni Maria do Carmo Mendes Marques ug E. F. Guim., ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni J. F. B. Pastore. Ang *Caamembeca martinellii* sakop sa kahenera nga *[[Caamembeca]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*amihanan-sidlakang Brasil
** Bahia (estado)

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *C. m. carnosa*.

## Ang mga gi basihan niini







Caamembeca_martinellii_(Marques_&_E.F.Guim.)_J.F.B.Pastore_(9032786854).jpg
Caamembeca_martinellii_(Marques_&_E.F.Guim.)_J.F.B.Pastore_(9032787922).jpg
Caamembeca_martinellii_(Marques_&_E.F.Guim.)_J.F.B.Pastore_(9032788540).jpg
Caamembeca_martinellii_(Marques_&_E.F.Guim.)_J.F.B.Pastore_(9032788204).jpg
Caamembeca_martinellii_(Marques_&_E.F.Guim.)_J.F.B.Pastore_(9030560063).jpg
Caamembeca_martinellii_(Marques_&_E.F.Guim.)_J.F.B.Pastore_(9032786264).jpg
Caamembeca_martinellii_(Marques_&_E.F.Guim.)_J.F.B.Pastore_(9032785440).jpg
Caamembeca_martinellii_(Marques_&_E.F.Guim.)_J.F.B.Pastore_(9030560651).jpg
Caamembeca_martinellii_(Marques_&_E.F.Guim.)_J.F.B.Pastore_(9030561007).jpg
Caamembeca_martinellii_(Marques_&_E.F.Guim.)_J.F.B.Pastore_(9032785778).jpg
Carpolobia

Kahenera sa mga tanom nga sitaw ang ***Carpolobia***. Ang *Carpolobia* sakop sa kabanay nga Polygalaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Carpolobia goetzei

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Carpolobia goetzei***. Una ning gihulagway ni Robert Louis August Maximilian Gürke. Ang *Carpolobia goetzei* sakop sa kahenera nga *[[Carpolobia]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
** Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Rwanda
* Burundi
* Tanzania
* Mozambique
* Zambiya
* Zimbabwe
* Habagatang Sudan
* Uganda
* Kenya
* Madagascar

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Comesperma calymega

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Comesperma calymega***. Una ning gihulagway ni Jacques-Julien Houtou de La Billardière. Ang *Comesperma calymega* sakop sa kahenera nga *[[Comesperma]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya
** State of Western Australia
** State of South Australia
** State of Victoria
** State of Tasmania

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Diclidanthera laurifolia

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Diclidanthera laurifolia***. Una ning gihulagway ni Carl Friedrich Philipp von Martius. Ang *Diclidanthera laurifolia* sakop sa kahenera nga *[[Diclidanthera]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*amihanan-sidlakang & habagatan-sidlakang Brasil
** Bahia (estado)
** Minas Gerais
** Espírito Santo (estado)
** São Paulo
** Rio de Janeiro

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *D. l. elliptica*.

## Ang mga gi basihan niini
Epirixanthes cylindrica

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Epirixanthes cylindrica***. Una ning gihulagway ni Carl Ludwig von Blume. Ang *Epirixanthes cylindrica* sakop sa kahenera nga *[[Epirixanthes]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Sumatra (pulo)
*kasadpang Java (pulo sa Indonesya)
* Borneo
* New Guinea (pulo)
* Pilipinas
** Luzon
** Mindanao

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Gymnospora violoides

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Gymnospora violoides***. Una ning gihulagway ni A. St.-hil. ug Horace Bénédict Alfred Moquin-Tandon, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni J. F. B. Pastore. Ang *Gymnospora violoides* sakop sa kahenera nga *[[Gymnospora (tanom nga sitaw)|Gymnospora]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*sentrong & habagatan-sidlakang Brasil
** Mato Grosso do Sul
** Minas Gerais
** Espírito Santo (estado)
** Rio de Janeiro

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Hebecarpa barbeyana

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Hebecarpa barbeyana***. Una ning gihulagway ni Chod., ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni J. R. Abbott. Ang *Hebecarpa barbeyana* sakop sa kahenera nga *[[Hebecarpa]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tinípong Bángsà
** Arizona (estado)
** New Mexico
** Texas
* Mehiko
** Estado de Aguascalientes
** Estado de Baja California Sur
** Chihuahua
** Estado de Coahuila de Zaragoza
** Estado de Durango
** Estado de Guanajuato
** Estado de Guerrero
** Estado de Hidalgo
** Estado de Jalisco
** Estado de Michoacán de Ocampo
** Estado de Nayarit
** Estado de Nuevo León
** Estado de Oaxaca
** Estado de Puebla
** Estado de Querétaro
** Estado de San Luis Potosí
** Estado de Sonora
** Estado de Tamaulipas
** Estado de Veracruz-Llave
** Estado de Zacatecas

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Muraltia alticola

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Muraltia alticola***. Una ning gihulagway ni Schlechter. Ang *Muraltia alticola* sakop sa kahenera nga *[[Muraltia]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Aprika
** Free State
** Province of KwaZulu-Natal
** Lalawigan sa Northern Cape
** Province of the Western Cape
** Eastern Cape
* Lesotho

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Muraltia filiformis

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Muraltia filiformis***. Una ning gihulagway ni Carl Peter Thunberg, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Dc.. Ang *Muraltia filiformis* sakop sa kahenera nga *[[Muraltia]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Aprika
** Province of the Western Cape

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *M. f. caledonensis*.

## Ang mga gi basihan niini







Muraltia_filiformis.jpg
Phlebotaenia

Kahenera sa mga tanom nga sitaw ang ***Phlebotaenia***. Ang *Phlebotaenia* sakop sa kabanay nga Polygalaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Polygaloides chamaebuxus

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygaloides chamaebuxus***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Otto Karl Anton Schwarz. Ang *Polygaloides chamaebuxus* sakop sa kahenera nga *[[Polygaloides]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostriya
* Nasod nga Czech
* Pransiya
* Alemanya
* Nasod nga Swiss
*tingali Unggriya
* Italya
* Eslobenya
* Krowasya
* Rumanya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygaloides paucifolia

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygaloides paucifolia***. Una ning gihulagway ni Carl Ludwig von Willdenow, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni J. R. Abbott. Ang *Polygaloides paucifolia* sakop sa kahenera nga *[[Polygaloides]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tinípong Bángsà
** Connecticut
** Delaware (estado)
** Georgia (pagklaro)
** Illinois
** Indiana (estado)
** Kentucky
** Massachusetts
** Maryland (estado)
** Maine (estado)
** Michigan
** Minnesota
** North Carolina
** New Hampshire
** New Jersey
** New York (estado)
** Ohio (estado)
** Pennsylvania
** Rhode Island
** South Carolina
** Tennessee
** Virginia (estado)
** Vermont
** Wisconsin (estado)
** West Virginia
* Kanada
** Alberta (lalawigan)
** Manitoba
** New Brunswick (lalawigan)
** Newfoundland and Labrador
** Ontario (lalawigan)
** Québec (lalawigan)
** Saskatchewan

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Monnina cardiocarpa

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Monnina cardiocarpa***. Una ning gihulagway ni A. St.-hil.. Ang *Monnina cardiocarpa* sakop sa kahenera nga *[[Monnina]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Argentina
** Republika sa Tsina
*habagatang Brasil
** Paraná (estado)
** Rio Grande do Sul (estado sa Brasil)
** Santa Catarina

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Xanthophyllum affine

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Xanthophyllum affine***. Una ning gihulagway ni Pieter Willem Korthals ug Friedrich Anton Wilhelm Miquel. Ang *Xanthophyllum affine* sakop sa kahenera nga *[[Xanthophyllum]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Indya
* Thayland
* Sumatra (pulo)
* kasadpang Malaysiya
* Borneo
* Pilipinas
* Palawan
* Miyanmar
* Singgapura

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Xanthophyllum discolor

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Xanthophyllum discolor***. Una ning gihulagway ni Chod.. Ang *Xanthophyllum discolor* sakop sa kahenera nga *[[Xanthophyllum]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *X. d. discolor*
* *X. d. macranthum*

## Ang mga gi basihan niini
Xanthophyllum stipitatum

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Xanthophyllum stipitatum***. Una ning gihulagway ni Alfred William Bennett. Ang *Xanthophyllum stipitatum* sakop sa kahenera nga *[[Xanthophyllum]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* kasadpang Malaysiya
** Perak (estado sa Malaysiya)
** Selangor (estado sa Malaysiya)
* Singgapura
*sentrong Sumatra (pulo)
* Borneo

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *X. s. glabrum*.

## Ang mga gi basihan niini
Monnina aestuans

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Monnina aestuans***. Una ning gihulagway ni L. fil., ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Dc.. Ang *Monnina aestuans* sakop sa kahenera nga *[[Monnina]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Colombia
** Departamento de Antioquia
** Departamento de Bolívar
** Departamento de Boyacá
** Departamento del Cauca
** Departamento del Cesar
** Departamento de Cundinamarca
** Departamento del Magdalena
** Departamento de Norte de Santander
** Departamento de Santander
* Venezuela
** Estado Táchira
** Estado Trujillo

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Monnina_aestuans_(14726738772).jpg
Monnina ciliolata

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Monnina ciliolata***. Una ning gihulagway ni José Mariano Mociño, Sesse ug Dc.. Ang *Monnina ciliolata* sakop sa kahenera nga *[[Monnina]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Mehiko
** Chihuahua
** Estado de Colima
** Estado de Guanajuato
** Estado de Guerrero
** Estado de Hidalgo
** Estado de Jalisco
** Estado de México (estado)
** Estado de Michoacán de Ocampo
** Estado de Morelos
** Estado de Nayarit
** Estado de Oaxaca
** Estado de Querétaro
** Estado de San Luis Potosí
** Estado de Sinaloa
** Estado de Sonora
** Estado de Tlaxcala
** Estado de Veracruz-Llave
** Estado de Zacatecas

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *M. c. occidentalis*.

## Ang mga gi basihan niini
Monnina pubescens

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Monnina pubescens***. Una ning gihulagway ni Aimé Bonpland, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Carl Sigismund Kunth. Ang *Monnina pubescens* sakop sa kahenera nga *[[Monnina]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Venezuela
** Estado Aragua
** Estado Falcón
** Estado Guárico
** Estado Lara
** Estado Mérida
** Miranda (estado)
** Estado Monagas

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Monnina salicifolia

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Monnina salicifolia***. Una ning gihulagway ni Hipólito Ruiz López ug Pav.. Ang *Monnina salicifolia* sakop sa kahenera nga *[[Monnina]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Peru
* Bolibiya
** Departamento de Chuquisaca
** Departamento de Cochabamba
** La Paz (ulohang dakbayan)
* Colombia
** Departamento de Antioquia
** Departamento de Boyacá
** Departamento de Caldas
** Departamento del Cauca
** Departamento de Cundinamarca
** Departamento del Magdalena
** Departamento del Meta
** Departamento de Nariño
** Departamento del Putumayo
** Departamento de Santander
** Departamento del Valle del Cauca
* Ecuador

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *M. s. pilostylis*.

## Ang mga gi basihan niini







Monnina salicifolia (1).jpg
Monnina salicifolia (2).jpg
Monnina salicifolia (3).jpg
Moutabea

Kahenera sa mga tanom nga sitaw ang ***Moutabea***. Ang *Moutabea* sakop sa kabanay nga Polygalaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Moutabea_guianensis_-_Aublet_(1775)_Histoire_des_plantes_de_la_Guiane_françoise.jpg
Moutabea aculeata

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Moutabea aculeata***. Una ning gihulagway ni Hipólito Ruiz López ug Pav., ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Poeppig ug Endlicher. Ang *Moutabea aculeata* sakop sa kahenera nga *[[Moutabea]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*amihanang Brasil
** Acre (estado sa Brasil)
** Amazonas
* Venezuela
** Amazonas
** Estado Bolívar
** Estado Mérida
* Peru
* Costa Rica
* Guyana
* Guyane
* Ecuador
* Panama
* Colombia
** Departamento de Bolívar
** Departamento del Putumayo
** Amazonas
* Bolibiya
** El Beni
** Santa Cruz

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Moutabea guianensis

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Moutabea guianensis***. Una ning gihulagway ni Jean Baptiste Christophe Fusée Aublet. Ang *Moutabea guianensis* sakop sa kahenera nga *[[Moutabea]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Colombia
** Departamento del Guainía
** Departamento del Vichada
* Guyana
* Surinam
* Guyane
*amihanang & sentrong Brasil
** Amazonas
** Tocantins (estado)
** Acre (estado sa Brasil)
** Mato Grosso (estado)
* Venezuela
** Amazonas
** Estado Apure
** Estado Aragua
** Estado Bolívar
** Estado Zulia

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Moutabea_guianensis_-_Aublet_(1775)_Histoire_des_plantes_de_la_Guiane_françoise.jpg
Moutabea_guianensis_Aubl._BM000027096.jpg
Polygala abreui

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala abreui***. Una ning gihulagway ni Maria do Carmo Mendes Marques ug J. F. B. Pastore. Ang *Polygala abreui* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*sentrong & habagatan-sidlakang Brasil
** Goiás (estado)
** Minas Gerais

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala abyssinica

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala abyssinica***. Una ning gihulagway ni Robert Brown. Ang *Polygala abyssinica* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* State of Jammu and Kashmīr
* Indya
** State of Himāchal Pradesh
** Uttar Pradesh
** Madhya Pradesh
** State of Rājasthān
* Nepal
* Pakistan
* Nasod nga Afghano
* Somaliya
* Etyopiya
* Eritreya
* Yibuti
* Sudan
* Habagatang Sudan
* Uganda
* Kenya
* Tanzania
* Socotra (pulo)
* Yemen
**kasadpang Yemen
**habagatan-sidlakang Yemen
* Saudinhong Arabiya
**sidlakang Saudinhong Arabiya
**amihanang Saudinhong Arabiya
* Oman
** Mascat
** Oman

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *P. a. subaphylla*.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala adenophylla

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala adenophylla***. Una ning gihulagway ni A. St.-hil.. Ang *Polygala adenophylla* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*habagatan-sidlakang & habagatang Brasil
** Minas Gerais
** São Paulo
** Rio Grande do Sul (estado sa Brasil)
* Argentina
** Provincia del Chaco
** Corrientes (kapital sa lalawigan)
** Republika sa Tsina
** Provincia de Misiones
* Paraguay
* Uruguay

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *P. a. parvifolia*.

## Ang mga gi basihan niini
Polygala albida

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Polygala albida***. Una ning gihulagway ni Schinz. Ang *Polygala albida* sakop sa kahenera nga *[[Polygala]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. a. albida*
* *P. a. stanleyana*

## Ang mga gi basihan niini
Asemeia grandiflora

Kaliwatan sa tanom nga sitaw ang ***Asemeia grandiflora***. Una ning gihulagway ni Thomas Walter, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni John Kunkel Small. Ang *Asemeia grandiflora* sakop sa kahenera nga *[[Asemeia (tanom nga sitaw)|Asemeia]]*, ug kabanay nga Polygalaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tinípong Bángsà
** Alabama
** Florida
** Georgia (pagklaro)
** Louisiana (estado)
** Mississippi (estado)
** North Carolina
** South Carolina
* Bahamas
* Mehiko
** Estado de Campeche
** Estado de Chiapas
** Estado de Colima
** Estado de Guerrero
** Estado de Jalisco
** Estado de Michoacán de Ocampo
** Estado de Morelos
** Estado de Nayarit
** Estado de Oaxaca
** Estado de Sinaloa
** Estado de Tabasco
** Estado de Veracruz-Llave
** Estado de Yucatán
** Estado de Zacatecas

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini