open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Schima wallichii

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Schima wallichii***. Una ning gihulagway ni Dc., ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Pieter Willem Korthals. Ang *Schima wallichii* sakop sa kahenera nga *[[Schima]]*, ug kabanay nga Theaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *S. w. pulgarensis*
* *S. w. wallichii*
* *S. w. khasiana*
* *S. w. paracrenata*

## Ang mga gi basihan niini







Makrisal (Schima wallichii) fruit at Samsing, Duars, West Bengal W IMG 5963.jpg
Schim walli 081205-4287 F stgd.jpg
Chilaune.jpg
Schim walli 101104-8696 Bk lap.jpg
Schim walli 101101-8254 W lap.jpg
Schim_walli_101104-8699_Bk_lap.jpg
Camellia cordifolia

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Camellia cordifolia***. Una ning gihulagway ni Metcalf, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Takenoshin Nakai. Ang *Camellia cordifolia* sakop sa kahenera nga *[[Camellia]]*, ug kabanay nga Theaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
**habagatan-kasadpang Fujian Sheng
** Guangdong Sheng
** Guangxi Zhuangzu Zizhiqu
** Guizhou Sheng
**habagatang Hunan Sheng
**habagatang Jiangxi Sheng
**habagatan-sidlakang Yunnan Sheng

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *C. c. glabrisepala*.

## Ang mga gi basihan niini
Camellia crapnelliana

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Camellia crapnelliana***. Una ning gihulagway ni Tutch.. Ang *Camellia crapnelliana* sakop sa kahenera nga *[[Camellia]]*, ug kabanay nga Theaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
**kasadpang Fujian Sheng
** Guangdong Sheng
**sidlakang Guangxi Zhuangzu Zizhiqu
**sidlakang Jiangxi Sheng
**habagatang Zhejiang Sheng

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Camellia crapnelliana fruit.jpg
HK MorsePark Camellia crapnelliana Whole.JPG
Camellia grijsii

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Camellia grijsii***. Una ning gihulagway ni Henry Fletcher Hance. Ang *Camellia grijsii* sakop sa kahenera nga *[[Camellia]]*, ug kabanay nga Theaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
** Fujian Sheng
**amihanan-kasadpang Guangdong Sheng
** Hubei Sheng
** Hunan Sheng
** Jiangxi Sheng
** Zhejiang Sheng

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *C. g. shensiensis*.

## Ang mga gi basihan niini
Camellia kissi

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Camellia kissi***. Una ning gihulagway ni Nathaniel Wallich. Ang *Camellia kissi* sakop sa kahenera nga *[[Camellia]]*, ug kabanay nga Theaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
** Guangdong Sheng
** Guangxi Zhuangzu Zizhiqu
** Hainan Sheng
** Yunnan Sheng
* Bhutan
* Kambodiya
* Laos
* Nepal
* Sikkim
* Thayland
* Viyetnam
* Andaman Islands (kapuloan sa Indiya)
**habagatang Andaman Islands (kapuloan sa Indiya)
* Miyanmar
* Indya
** West Bengal
** State of Arunāchal Pradesh
** Assam (estado)
** State of Nāgāland
** Manipur
** Mizoram
** Tripura
** Meghālaya
* Sri Lanka

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *C. k. confusa*.

## Ang mga gi basihan niini







落瓣油茶_Camellia_kissi_-香港嘉道理農場_Kadoorie_Farm,_Hong_Kong-_(9237483697).jpg
Camellia lanceolata

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Camellia lanceolata***. Una ning gihulagway ni Carl Ludwig von Blume, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Berthold Carl Seemann. Ang *Camellia lanceolata* sakop sa kahenera nga *[[Camellia]]*, ug kabanay nga Theaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pilipinas
** Luzon
** Mindoro
** Panay
** Mindanao

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Camellia lutchuensis

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Camellia lutchuensis***. Una ning gihulagway ni Keisuke Ito ug Jinzô Matsumura. Ang *Camellia lutchuensis* sakop sa kahenera nga *[[Camellia]]*, ug kabanay nga Theaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Republika sa Tsina
* Ryukyu Islands

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *C. l. minutiflora*.

## Ang mga gi basihan niini







Gardenology.org-IMG 2315 rbgs11jan.jpg
File:茶屬-琉球連蕊茶 Camellia lutchuensis 20210115091115 16.jpg
File:茶屬-琉球連蕊茶 Camellia lutchuensis 20210115091115 23.jpg
File:茶屬-琉球連蕊茶 Camellia lutchuensis 20210115091115 21.jpg
Camellia mairei

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Camellia mairei***. Una ning gihulagway ni Lévl., ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Melchior. Ang *Camellia mairei* sakop sa kahenera nga *[[Camellia]]*, ug kabanay nga Theaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
**habagatan-kasadpang Sichuan Sheng
**amihanan-sidlakang Yunnan Sheng

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. m. lapidea*
* *C. m. velutina*

## Ang mga gi basihan niini







Camellia_mairei_(Camellia_omeiensis)_-_Chengdu_Botanical_Garden_-_Chengdu,_China_-_DSC03391.JPG
Camellia_mairei_var._lapidea_(Camellia_lapidea)_-_Mendocino_Coast_Botanical_Gardens_-_DSC02296.JPG
Camellia_mairei_var_lapidea_Sydney_Australia_122815.jpg
Camellia oleifera

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Camellia oleifera***. Una ning gihulagway ni Abel.. Ang *Camellia oleifera* sakop sa kahenera nga *[[Camellia]]*, ug kabanay nga Theaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
** wide areas of S-Qinling Shan to Huaihe River valley in China
* Hapon
** Kyushu
* Ryukyu Islands
* Koreya
*amihanang Laos
*amihanang Miyanmar
*amihanang Viyetnam
* Aprika
* Tinípong Bángsà
** Florida
** Georgia (pagklaro)
** North Carolina
** South Carolina

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Camellia sinensis

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Camellia sinensis***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Carl Ernst Otto Kuntze. Ang *Camellia sinensis* sakop sa kahenera nga *[[Camellia]]*, ug kabanay nga Theaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. s. buisanensis*
* *C. s. sinensis*
* *C. s. assamica*
* *C. s. dehungensis*
* *C. s. pubilimba*

## Ang mga gi basihan niini






Payl:Camellia sinensis MHNT.BOT.2016.12.24.jpg
Gordonia

Henero sa mga tanom nga bulak ang ***Gordonia***. Ang *Gordonia* sakop sa kabanay nga Theaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Gordonia acutifolia]]*
* *[[Gordonia alpestris]]*
* *[[Gordonia angustifolia]]*
* *[[Gordonia barbinervis]]*
* *[[Gordonia benitoensis]]*
* *[[Gordonia brandegeei]]*
* *[[Gordonia brenesii]]*
* *[[Gordonia coriacea]]*
* *[[Gordonia cristalensis]]*
* *[[Gordonia curtyana]]*
* *[[Gordonia cymatoneura]]*
* *[[Gordonia ekmanii]]*
* *[[Gordonia fruticosa]]*
* *[[Gordonia glabrata]]*
* *[[Gordonia haematoxylon]]*
* *[[Gordonia lasianthus]]*
* *[[Gordonia moaensis]]*
* *[[Gordonia obtusa]]*
* *[[Gordonia ovalis]]*
* *[[Gordonia penangensis]]*
* *[[Gordonia portoricensis]]*
* *[[Gordonia reticularis]]*
* *[[Gordonia robusta]]*
* *[[Gordonia samuelssonii]]*
* *[[Gordonia singaporiana]]*
* *[[Gordonia spathulata]]*
* *[[Gordonia tiantangensis]]*
* *[[Gordonia tonkinensis]]*
* *[[Gordonia urbanii]]*
* *[[Gordonia villosa]]*
* *[[Gordonia wrightii]]*

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Gordonia curtyana

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Gordonia curtyana***. Una ning gihulagway ni Achille Richard, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Hsüan Keng. Ang *Gordonia curtyana* sakop sa kahenera nga *[[Gordonia (tanom nga bulak)|Gordonia]]*, ug kabanay nga Theaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Cuba
* Hispaniola

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Stewartia monadelpha

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Stewartia monadelpha***. Una ning gihulagway ni Philipp Franz von Siebold ug Joseph Gerhard Zuccarini. Ang *Stewartia monadelpha* sakop sa kahenera nga *[[Stewartia (tanom nga bulak)|Stewartia]]*, ug kabanay nga Theaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Hapon
** Honshū Island
** Shikoku
** Kyushu

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Stewartia monadelpha - North Carolina Arboretum.JPG
Stewartia monadelpha.JPG
Stewartia rubiginosa

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Stewartia rubiginosa***. Una ning gihulagway ni Hung T. Chang. Ang *Stewartia rubiginosa* sakop sa kahenera nga *[[Stewartia (tanom nga bulak)|Stewartia]]*, ug kabanay nga Theaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Pangmasang Republika sa Tsina
**amihanan-kasadpang Guangdong Sheng
**habagatang Hunan Sheng

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *S. r. damingshanica*.

## Ang mga gi basihan niini
Tanom nga pino

Kahanay sa mga tanom ang **Tanom nga pino** (*Pinales*). Ang Tanom nga pino sakop sa kahutong nga Pinopsida, ka-ulo nga Tracheophyta, ug kaginharian nga tanom. Ang kahanay nga Pinales pagsakop 615 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Tanom nga pino mao ang ika kahanay nga sa kahutong nga Pinopsida. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Araucariaceae

Kabanay sa mga pino ang **Araucariaceae**. Ang Araucariaceae sakop sa kahanay nga tanom nga pino, kahutong nga Pinopsida, ka-ulo nga Tracheophyta, ug kaginharian nga tanom. Ang kabanay nga Araucariaceae pagsakop 37 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Kauri Te Matua Ngahere.jpg
Wollemia nobilis fg03.JPG
Tane mahuta.JPG
Araucaria angustifolia.jpg
Wollemia_nobilis_HRM.jpg
AraucariaHfoliage.jpg
Agathis australis

Kaliwatan sa pino ang ***Agathis australis***. Una ning gihulagway ni David Don, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni John Lindley. Ang *Agathis australis* sakop sa kahenera nga *[[Agathis (pino)|Agathis]]*, ug kabanay nga Araucariaceae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Kauri Te Matua Ngahere.jpg
Young kauri leaves.jpg
Agathis australis Waipua 2005 a.JPG
Kauricone01.jpg
Siamese Kauri.jpg
Kauri gum nz amber.jpg
Agathis borneensis

Kaliwatan sa pino ang ***Agathis borneensis***. Una ning gihulagway ni Otto Warburg. Ang *Agathis borneensis* sakop sa kahenera nga *[[Agathis (pino)|Agathis]]*, ug kabanay nga Araucariaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Borneo
* Malay Peninsula
* Sumatra (pulo)
* 42
* Brunei
* Sabah (estado)
* Sarawak
* kasadpang Malaysiya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Agathis borneensis - rejets.JPG
COLLECTIE TROPENMUSEUM Het aftappen van een rubberboom (Agathis borneensis Warb) door het Boschwezen op West-Borneo TMnr 10013260.jpg
COLLECTIE TROPENMUSEUM De vrouwelijke bloeiwijze van de Agathis borniensis TMnr 10006108.jpg
COLLECTIE TROPENMUSEUM Mannelijke en vrouwelijke kegels van Agathis borneensis Warb TMnr 10013261.jpg
Agathis dammara

Kaliwatan sa pino ang ***Agathis dammara***. Una ning gihulagway ni Aylmer Bourke Lambert, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Louis Claude Marie Richard ug Achille Richard. Ang *Agathis dammara* sakop sa kahenera nga *[[Agathis (pino)|Agathis]]*, ug kabanay nga Araucariaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Malaysiya
* Pilipinas
* Sulawesi
* 42
* Moluccas (kapuloan sa Indonesya)

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Agat damma 101202-09855 wlt.jpg
Agat damma 101202-09868 wlt.jpg
Agat damma 101202-09862 wlt.jpg
Agat damma 101202-09879 wlt.jpg
COLLECTIE TROPENMUSEUM Het sorteren van het zaad van een damarboom (Agathis alba) West-Preanger TMnr 60051135.jpg
Agat damma 101202-09880 wlt.jpg
Agathis lanceolata

Kaliwatan sa pino ang ***Agathis lanceolata***. Una ning gihulagway ni Otto Warburg. Ang *Agathis lanceolata* sakop sa kahenera nga *[[Agathis (pino)|Agathis]]*, ug kabanay nga Araucariaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Agathis lanceolata MHNT.BOT.2010.6.70.jpg
Agathis lanceolata Parc de la rivière bleue.jpg
Agathis lanceolata feuillage cône.jpg
Agathis lanceolata plantation 2.jpg
Agathis lanceolata plantation 3.jpg
Pepiniere agathis lanceloata 2.jpg
Agathis robusta

Kaliwatan sa pino ang ***Agathis robusta***. Una ning gihulagway ni Charles Moore ug Ferdinand von Mueller, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Frederick Manson Bailey. Ang *Agathis robusta* sakop sa kahenera nga *[[Agathis (pino)|Agathis]]*, ug kabanay nga Araucariaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. r. nesophila*
* *A. r. robusta*

## Ang mga gi basihan niini







Agathisrobusta.JPG
AgathisRobusta01MelbourneBotanicGardens.jpg
AgathisRobustaBark.jpg
Agathis robusta cone.jpg
Agathis robusta Atherton Tablelands.jpg
Agathis robusta branches Atherton Tablelands.jpg
Araucaria

Kahenera sa mga pino ang ***Araucaria***. Ang *Araucaria* sakop sa kabanay nga Araucariaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Araucaria araucana cones.jpg
Juvenile Araucaria Sapling.jpg
Araucaria heterophylla needles.jpg
Araucaria angustifolia MariadaFe Brazil.jpg
Petrified Araucaria cone from patagonia-Edit3.jpg
Araucaria - Paso Mamuil Malal.JPG
Araucaria angustifolia

Kaliwatan sa pino ang ***Araucaria angustifolia***. Una ning gihulagway ni Antonio Bertoloni, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Carl Ernst Otto Kuntze. Ang *Araucaria angustifolia* sakop sa kahenera nga *[[Araucaria]]*, ug kabanay nga Araucariaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Pinhas.jpg
Pinhao Araucaria Angustifolia.JPG
Leaf of araucaria angustifolia.jpg
FlorestaOmbrófilaMista.jpg
Araucaria brasiliana SZ138.jpg
Araucaria angustifolia-Brazil.jpg
Araucaria cunninghamii

Kaliwatan sa pino ang ***Araucaria cunninghamii***. Una ning gihulagway ni William Aiton ug Allan Cunningham. Ang *Araucaria cunninghamii* sakop sa kahenera nga *[[Araucaria]]*, ug kabanay nga Araucariaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. c. cunninghamii*
* *A. c. papuana*

## Ang mga gi basihan niini







Araucaria cunninghamii Cape Hillsborough NP Queensland.jpg
Araucaria cunninghamii Noosa National Park Queensland.jpg
Araucaria cunninghamii Fraser Island.jpg
Araucaria cunninghamii Way Way state forest NSW.jpg
Araucaria cunninghamii foliage.jpg
Araucaria cunninghamii cones.jpg
Araucaria columnaris

Kaliwatan sa pino ang ***Araucaria columnaris***. Una ning gihulagway ni Johann Reinhold Forster, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni William Jackson Hooker. Ang *Araucaria columnaris* sakop sa kahenera nga *[[Araucaria]]*, ug kabanay nga Araucariaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Araucaria columnaris New Caledonia 1.jpg
Araucaria columnaris1.jpg
Araucaria columnaris 01 by Line1.jpg
Araucaria columnaris Prony 1.jpg
Araucaria columnaris Prony 2.jpg
0 Araucaria columnaris New Caledonia.jpg
Araucaria subulata

Kaliwatan sa pino ang ***Araucaria subulata***. Una ning gihulagway ni Eugène Vieillard. Ang *Araucaria subulata* sakop sa kahenera nga *[[Araucaria]]*, ug kabanay nga Araucariaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa duolang mibahad. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Araucaria subulata JdP.jpg
Araucaria subulata MHNT.BOT.2010.6.67.jpg
Araucaria subulata (Jardin des Plantes de Paris).jpg
Araucaria subulata (close-up).jpg
Araucaria subulata (closeup).jpg
Araucaria subulata, Royal Botanic Garden Edinburgh, United Kingdom.JPG
Cephalotaxus fortunei

Kaliwatan sa pino ang ***Cephalotaxus fortunei***. Una ning gihulagway ni William Jackson Hooker. Ang *Cephalotaxus fortunei* sakop sa kahenera nga *[[Cephalotaxus]]*, ug kabanay nga Cephalotaxaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* SW
* Central and SE China
* N Myanmar [Burma]
* 36
* Chongqing Shi (lalawigan sa Pangmasang Republika sa Tśina)
* Guizhou Sheng
* Hubei Sheng
* Sichuan Sheng
* Yunnan Sheng
* Anhui Sheng
* Fujian Sheng
* Guangdong Sheng
* Guangxi Zhuangzu Zizhiqu
* Henan Sheng
* CHS-HK
* Hunan Sheng
* Jiangsu Sheng
* Jiangxi Sheng
* Zhejiang Sheng
* 41
* Miyanmar

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. f. alpina*
* *C. f. fortunei*

## Ang mga gi basihan niini







Cephalotaxus fortunei MHNT.BOT.2007.52.41.jpg
Cephalotaxus fortunei.jpg
Cephalotaxus harringtonii

Kaliwatan sa pino ang ***Cephalotaxus harringtonii***. Una ning gihulagway ni Joseph Knight ug James Forbes, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Karl Heinrich Koch. Ang *Cephalotaxus harringtonii* sakop sa kahenera nga *[[Cephalotaxus]]*, ug kabanay nga Cephalotaxaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* North
* Habagatang Korea
* Hapon
* Republika sa Tsina
* 38
* Honshū Island
* Kyushu
* Shikoku
* Amihanang Koreya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. h. harringtonii*
* *C. h. nana*
* *C. h. wilsoniana*

## Ang mga gi basihan niini







Cephalotaxus harringtonia 'Fastigiata'.jpg
Cephalotaxus-harringtonia-needles.jpg
Cephalotaxus harringtonia var. nana 1.JPG
Cephalotaxus harringtonia.jpg
Cephalotaxus-harringtonia.JPG
Cephalotaxus-harringtonia-green-fruits.jpg
Cephalotaxus

Kahenera sa mga pino ang ***Cephalotaxus***. Ang *Cephalotaxus* sakop sa kabanay nga Cephalotaxaceae. 

*Cephalotaxus* mao ang ika kahenera nga sa kabanay nga Cephalotaxaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Cephalotaxus harringtonia var. nana 2.JPG
Cephalotaxus-harringtonia-green-fruits.jpg
Cephalotaxus harringtonia var. nana 4.JPG
Cephalotaxus harringtonia ცეფალოტაქსუსი.jpg
Cupressaceae

Kabanay sa mga pino ang **Cupressaceae**. Ang Cupressaceae sakop sa kahanay nga tanom nga pino, kahutong nga Pinopsida, ka-ulo nga Tracheophyta, ug kaginharian nga tanom. Ang kabanay nga Cupressaceae pagsakop 135 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Actinostrobus]]*
* *[[Athrotaxis]]*
* *[[Austrocedrus]]*
* *[[Callitris]]*
* *[[Calocedrus]]*
* *[[Chamaecyparis]]*
* *[[Cryptomeria]]*
* *[[Cunninghamia]]*
* *[[Cupressus]]*
* *[[Diselma]]*
* *[[Fitzroya]]*
* *[[Fokienia]]*
* *[[Glyptostrobus]]*
* *[[Juniperus]]*
* *[[Libocedrus]]*
* *[[Metasequoia]]*
* *[[Microbiota]]*
* *[[Neocallitropsis]]*
* *[[Papuacedrus]]*
* *[[Pilgerodendron]]*
* *[[Platycladus]]*
* *[[Sequoia]]*
* *[[Sequoiadendron]]*
* *[[Taiwania]]*
* *[[Taxodium]]*
* *[[Tetraclinis]]*
* *[[Thuja]]*
* *[[Thujopsis]]*
* *[[Widdringtonia]]*
* *[[Xanthocyparis]]*

## Ang mga gi basihan niini
Athrotaxis cupressoides

Kaliwatan sa pino ang ***Athrotaxis cupressoides***. Una ning gihulagway ni David Don. Ang *Athrotaxis cupressoides* sakop sa kahenera nga *[[Athrotaxis]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Athrotaxis cupressoides Barn Bluff.jpg
Athrotaxis cupressoides Lake Will.jpg
Athrotaxis cupressoides (2) seedling in fire scar.jpg
Athrotaxis cupressoides copse alpine tarn.JPG
Athrotaxis cupressoides seedling in fire scar.jpg
Callitris endlicheri

Kaliwatan sa pino ang ***Callitris endlicheri***. Una ning gihulagway ni Filippo Parlatore, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Frederick Manson Bailey. Ang *Callitris endlicheri* sakop sa kahenera nga *[[Callitris]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Forest Flora NSW Plate 48 Callitris endlicheri.jpg
Gardenology.org-IMG 2603 ucla09.jpg
Gardenology.org-IMG 2605 ucla09.jpg
Calocedrus formosana

Kaliwatan sa pino ang ***Calocedrus formosana***. Una ning gihulagway ni Carl Rudolf Florin, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Carl Rudolf Florin. Ang *Calocedrus formosana* sakop sa kahenera nga *[[Calocedrus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Calocedrus macrolepis var formosana3.jpg
Calocedrus macrolepis var formosana2.jpg
Calocedrus macrolepis var formosana1.jpg
Calocedrus macrolepis

Kaliwatan sa pino ang ***Calocedrus macrolepis***. Una ning gihulagway ni Wilhelm Sulpiz Kurz. Ang *Calocedrus macrolepis* sakop sa kahenera nga *[[Calocedrus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Guangxi Zhuangzu Zizhiqu
* Guizhou Sheng
*tingali Guangdong Sheng
* Hainan Island
* Yunnan Sheng
* Miyanmar
* Thayland
* Lao PDR
* Viyetnam
* 36
* Hainan Sheng
* 41
* Laos

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Calocedrus macrolepis needles.JPG
Chamaecyparis thyoides

Kaliwatan sa pino ang ***Chamaecyparis thyoides***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Britton, Sterns ug Justus Ferdinand Poggenburg. Ang *Chamaecyparis thyoides* sakop sa kahenera nga *[[Chamaecyparis]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. t. henryae*
* *C. t. thyoides*

## Ang mga gi basihan niini







Chamaecyparis thyoides 001.jpg
White Cypress swamp.jpg
Chamaecyparis thyoides PAN.JPG
Chamaecyparis thyoides Batsto NJ.jpg
Lake Atsion 4.jpg
Atlantic White Cypress Chatsworth NJ 1.jpg
Cupressus arizonica

Kaliwatan sa pino ang ***Cupressus arizonica***. Una ning gihulagway ni Edward Lee Greene. Ang *Cupressus arizonica* sakop sa kahenera nga *[[Cupressus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* California
* Arizona (estado)
* New Mexico
* Texas
* Estado de Baja California
* Estado de Sonora
* Chihuahua
* Estado de Coahuila de Zaragoza
* Estado de Durango
* Estado de Zacatecas
* Nuevo Len
* San Luis Potos
* Estado de Tamaulipas
* 76
* ARI
* 77
* 79
* Estado de Nuevo León
* Estado de San Luis Potosí

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. a. arizonica*
* *C. a. glabra*
* *C. a. montana*
* *C. a. nevadensis*
* *C. a. stephensonii*

## Ang mga gi basihan niini







Chiricahua Nima1.JPG
Chiricahua stone columns.jpg
Cupressus arizonica Chiricahua1.jpg
Cupressus arizonica Chiricahua.jpg
Cupressus_arizonica_-_Pinus_discolor.jpg
Cupressus arizonica tree Chiricahua.jpg
Cupressus lusitanica

Kaliwatan sa pino ang ***Cupressus lusitanica***. Una ning gihulagway ni Philip Miller. Ang *Cupressus lusitanica* sakop sa kahenera nga *[[Cupressus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Mehiko
* highlands of Guatemala
* Belize
* Ondoras
* El Salvador
* Nicaragua
* 79
* Dakbayan sa Mehiko
* MXC-ME
* Estado de Puebla
* Estado de Aguascalientes
* Estado de Coahuila de Zaragoza
* Chihuahua
* Estado de Durango
* Estado de Hidalgo
* MXE-QU
* Estado de San Luis Potosí
* Estado de Veracruz-Llave
* Estado de Sinaloa
* MXS
* Estado de Chiapas
* 80
* Guatemala
* HON

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. l. benthamii*
* *C. l. lusitanica*

## Ang mga gi basihan niini







Cupressus lusitanica Puebla.jpg
Cupressus lusitanica.jpg
Cupressus lusitanica Principe Real.jpg
Palacio-Monserrate Cipreste SET-07.jpg
Madeira, Palheiro Gardens - Cupressus lusitanica IMG 2211.JPG
Cipres Portugues (Jardín Principe Real, Lisboa).jpg
Cupressus torulosa

Kaliwatan sa pino ang ***Cupressus torulosa***. Una ning gihulagway ni David Don. Ang *Cupressus torulosa* sakop sa kahenera nga *[[Cupressus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Himalayas
* from the Indus to the Brahmaputra
* Pangmasang Republika sa Tsina
* 36
* Yunnan Sheng
* Tibet 
* 40
* State of Arunāchal Pradesh
* EHM-BH
* Dārjiling
* Sikkim
* Nepal
* State of Jammu and Kashmīr

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. t. gigantea*
* *C. t. torulosa*

## Ang mga gi basihan niini
Fokienia hodginsii

Kaliwatan sa pino ang ***Fokienia hodginsii***. Una ning gihulagway ni Stephen Troyte Dunn, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Augustine Henry ug H. H. Thomas. Ang *Fokienia hodginsii* sakop sa kahenera nga *[[Fokienia]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa duolang mibahad. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Fokienia hodginsii - Kunming Botanical Garden - DSC03141.JPG
Juniperus

Kahenera sa mga pino ang ***Juniperus***. Ang *Juniperus* sakop sa kabanay nga Cupressaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Juniperus angosturana]]*
* *[[Juniperus arizonica]]*
* *[[Juniperus ashei]]*
* *[[Juniperus barbadensis]]*
* *[[Juniperus bermudiana]]*
* *[[Juniperus blancoi]]*
* *[[Juniperus brevifolia]]*
* *[[Juniperus californica]]*
* *[[Juniperus cedrus]]*
* *[[Juniperus chinensis]]*
* *[[Juniperus coahuilensis]]*
* *[[Juniperus comitana]]*
* *[[Juniperus communis]]*
* *[[Juniperus convallium]]*
* *[[Juniperus deppeana]]*
* *[[Juniperus drupacea]]*
* *[[Juniperus durangensis]]*
* *[[Juniperus excelsa]]*
* *[[Juniperus flaccida]]*
* *[[Juniperus foetidissima]]*
* *[[Juniperus formosana]]*
* *[[Juniperus gamboana]]*
* *[[Juniperus gracilior]]*
* *[[Juniperus horizontalis]]*
* *[[Juniperus indica]]*
* *[[Juniperus jaliscana]]*
* *[[Juniperus komarovii]]*
* *[[Juniperus monosperma]]*
* *[[Juniperus monticola]]*
* *[[Juniperus occidentalis]]*
* *[[Juniperus osteosperma]]*
* *[[Juniperus oxycedrus]]*
* *[[Juniperus phoenicea]]*
* *[[Juniperus pinchotii]]*
* *[[Juniperus pingii]]*
* *[[Juniperus procera]]*
* *[[Juniperus procumbens]]*
* *[[Juniperus przewalskii]]*
* *[[Juniperus pseudosabina]]*
* *[[Juniperus recurva]]*
* *[[Juniperus rigida]]*
* *[[Juniperus sabina]]*
* *[[Juniperus saltillensis]]*
* *[[Juniperus saltuaria]]*
* *[[Juniperus saxicola]]*
* *[[Juniperus scopulorum]]*
* *[[Juniperus semiglobosa]]*
* *[[Juniperus squamata]]*
* *[[Juniperus standleyi]]*
* *[[Juniperus taxifolia]]*
* *[[Juniperus thurifera]]*
* *[[Juniperus tibetica]]*
* *[[Juniperus virginiana]]*

## Ang mga gi basihan niini
Juniperus ashei

Kaliwatan sa pino ang ***Juniperus ashei***. Una ning gihulagway ni J.T. Buchholz. Ang *Juniperus ashei* sakop sa kahenera nga *[[Juniperus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *J. a. ashei*
* *J. a. ovata*

## Ang mga gi basihan niini







Juniperus ashei Wichita Mountain.jpg
Juniperus ashei pollencones.jpg
Juniperus ashei wood South Austin TX.jpg
Ashe Juniper.jpg
Ashe-Juniper-bark.png
Bonsajo en la botanika ĝardeno de Montrealo 1.jpg
Juniperus barbadensis

Kaliwatan sa pino ang ***Juniperus barbadensis***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné. Ang *Juniperus barbadensis* sakop sa kahenera nga *[[Juniperus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Bahamas
* Cuba
* Haiti
* Jamaica
* Windward Islands
* 81
* BAH
* Saint Lucia

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *J. b. barbadensis*
* *J. b. lucayana*

## Ang mga gi basihan niini







Juniperus_lucayana_CF9A3402.jpg
Juniperus bermudiana

Kaliwatan sa pino ang ***Juniperus bermudiana***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné. Ang *Juniperus bermudiana* sakop sa kahenera nga *[[Juniperus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Bermuda Cedar with male cones.jpg
Starr 080610-8118 Juniperus bermudiana.jpg
Cedar Avenue - Hamilton Bermuda.jpg
Bermuda Juniper cones 1.jpg
Bermuda Juniper cones 2.jpg
Bermuda Juniper pollen cones 2.jpg
Juniperus cedrus

Kaliwatan sa pino ang ***Juniperus cedrus***. Una ning gihulagway ni Philip Barker Webb ug Sabin Berthelot. Ang *Juniperus cedrus* sakop sa kahenera nga *[[Juniperus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Herrerillo común (Parus caeruleus teneriffae) 3.jpg
Juniperus cedrus trunk.JPG
Juniperus cedrus (2012).jpg
Juniperus cedrus (Gran Canaria).jpg
Juniperus cedrus (Jardín Botánico Canario Viera y Clavijo).jpg
Juniperus cedrus - University of California Botanical Garden - DSC08922.JPG
Juniperus coahuilensis

Kaliwatan sa pino ang ***Juniperus coahuilensis***. Una ning gihulagway ni Maximino Martínez, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Henri Marcel Gaussen ug Robert Phillip Adams. Ang *Juniperus coahuilensis* sakop sa kahenera nga *[[Juniperus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Chihuahua
* Estado de Coahuila de Zaragoza
* Estado de Durango
* Estado de Nayarit
* Estado de Tamaulipas
* Estado de Zacatecas
* Tinípong Bángsà
* 77
* Texas
* 79

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Juniperus deppeana

Kaliwatan sa pino ang ***Juniperus deppeana***. Una ning gihulagway ni Ernst Gottlieb von Steudel. Ang *Juniperus deppeana* sakop sa kahenera nga *[[Juniperus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Arizona (estado)
* New Mexico
* W Texas
* Mehiko
* 76
* ARI
* 77
* Texas
* 79
* Estado de Puebla
* Estado de Coahuila de Zaragoza
* Chihuahua
* Estado de Durango
* Estado de Hidalgo
* Estado de Zacatecas
* Estado de Veracruz-Llave
* Estado de Sonora
* Estado de Oaxaca

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *J. d. deppeana*
* *J. d. pachyphlaea*
* *J. d. robusta*
* *J. d. sperryi*
* *J. d. zacatecensis*

## Ang mga gi basihan niini







Juniperus deppeana bark.jpg
Juniperus deppeana cones StrawberryAZ.jpg
Juniperus deppeana Prescott.jpg
Juniperus deppeana StrawberryAZ.jpg
Juniperus deppeana bark StrawberryAZ.jpg
Juniperus deppeana infestedcones.jpg
Juniperus gracilior

Kaliwatan sa pino ang ***Juniperus gracilior***. Una ning gihulagway ni Pilg.. Ang *Juniperus gracilior* sakop sa kahenera nga *[[Juniperus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Hispaniola
** Dominikanhong Republika
** Haiti
* very localized in relict populations
* 81
* Dominikanhong Republika
* Haiti

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *J. g. ekmanii*
* *J. g. gracilior*
* *J. g. urbaniana*

## Ang mga gi basihan niini
Juniperus indica

Kaliwatan sa pino ang ***Juniperus indica***. Una ning gihulagway ni Antonio Bertoloni. Ang *Juniperus indica* sakop sa kahenera nga *[[Juniperus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Himalayas
* E into high mountains of China. Bhutan
* Pangmasang Republika sa Tsina
* Indya
* Nepal
* N Pakistan
* Sikkim
* 36
* Sichuan Sheng
* Yunnan Sheng
* Tibet 
* 40
* EHM-BH
* Dārjiling
* Pakistan
* State of Himāchal Pradesh
* State of Jammu and Kashmīr
* State of Uttarakhand

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *J. i. caespitosa*
* *J. i. indica*

## Ang mga gi basihan niini







Juniperus_-_Ardıç,_Kaleboynu_01.jpg
Juniperus_indica_58776887.jpg
Juniperus monosperma

Kaliwatan sa pino ang ***Juniperus monosperma***. Una ning gihulagway ni Georg George Engelmann, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Charles Sprague Sargent. Ang *Juniperus monosperma* sakop sa kahenera nga *[[Juniperus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Juniperus monosperma range map.jpg
One-seed Juniper & Eng.-P.P (4609300805).gif
Libocedrus

Kahenera sa mga pino ang ***Libocedrus***. Ang *Libocedrus* sakop sa kabanay nga Cupressaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Libocedrus bidwillii 2.JPG
Libocedrus bidwillii 1.JPG
LibocedrusPlumosa2.jpg
LibocedrusBidwillii.jpg
Metasequoia glyptostroboides

Kaliwatan sa pino ang ***Metasequoia glyptostroboides***. Una ning gihulagway ni H. H. Hu ug Wan Chun Cheng. Ang *Metasequoia glyptostroboides* sakop sa kahenera nga *[[Metasequoia]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Chongqing Shi (lalawigan sa Pangmasang Republika sa Tśina)
* Hubei Sheng
* Hunan Sheng
* 36
* Sichuan Sheng

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Microbiota decussata

Kaliwatan sa pino ang ***Microbiota decussata***. Una ning gihulagway ni Vladimir Leontjevitj Komarov. Ang *Microbiota decussata* sakop sa kahenera nga *[[Microbiota]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Russian Arborvitae Microbiota decussata Leaves 2800px.JPG
Russian Arborvitae Microbiota decussata Stalks 3008px.jpg
Microbiota decussata foliage PAN.JPG
Russian Arborvitae Microbiota decussata Branches 3008px.JPG
Microbiota decussata 1.jpg
Microbiota decussata by Nick.JPG
Papuacedrus papuana

Kaliwatan sa pino ang ***Papuacedrus papuana***. Una ning gihulagway ni Ferdinand von Mueller, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Hui Lin Li. Ang *Papuacedrus papuana* sakop sa kahenera nga *[[Papuacedrus]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Malaysiya
* New Guinea (pulo)
* 42
* Moluccas (kapuloan sa Indonesya)
* 43
* New Guinea
* Nugini sa Papua

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. p. arfakensis*
* *P. p. papuana*

## Ang mga gi basihan niini







Papuacedrus papuana - Lyman Plant House, Smith College - DSC04368.JPG
Papuacedrus papuana - Lyman Plant House, Smith College - DSC04369.JPG
Papuacedrus papuana - Lyman Plant House, Smith College - DSC04371.JPG
Sequoia

Henero sa mga tanom nga pino ang ***Sequoia***. Ang *Sequoia* sakop sa kabanay nga Cupressaceae. 

Henero nga naapil niini espesye Sequoia sempervirens. 

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Redwood tree in Oakland California (person for comparison)IMG 4881.jpg
MNHN-bota-7.jpg
Mammutbam Kënzeg.jpg
Sequoia sempervirens0.jpg
Sequoia and a car.jpg
Taxodium mucronatum

Kaliwatan sa pino ang ***Taxodium mucronatum***. Una ning gihulagway ni Michele Tenore. Ang *Taxodium mucronatum* sakop sa kahenera nga *[[Taxodium]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Guatemala
* Mehiko
* Tinípong Bángsà
* 77
* Texas
* 79
* Dakbayan sa Mehiko
* MXC-ME
* Estado de Morelos
* Estado de Puebla
* Estado de Tlaxcala
* Estado de Aguascalientes
* Estado de Coahuila de Zaragoza
* Chihuahua
* Estado de Durango
* Estado de Guanajuato
* Estado de Hidalgo
* Estado de Nuevo León
* MXE-QU
* Estado de San Luis Potosí
* Estado de Tamaulipas
* Estado de Zacatecas
* Estado de Veracruz-Llave
* Estado de Sinaloa
* Estado de Sonora
* Estado de Colima
* Estado de Guerrero
* Estado de Jalisco
* Estado de Michoacán de Ocampo
* Estado de Nayarit
* Estado de Oaxaca
* Estado de Chiapas
* 80

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Taxodium mucronatum1.jpg
Tronco-Detalles-Árbol-del-Tule-Oaxaca-Mexico.jpg
Mexico.Oaxaca.ArbolTule.01.jpg
Taxodium mucronatum La Turbina 1.jpg
Taxodium mucronatum La Turbina 2.jpg
Tronco-Árbol-del-Tule-Oaxaca-Mexico.jpg
Thujopsis dolabrata

Kaliwatan sa pino ang ***Thujopsis dolabrata***. Una ning gihulagway ni Carl Peter Thunberg ug Carl von Linné d.y., ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Philipp Franz von Siebold ug Joseph Gerhard Zuccarini. Ang *Thujopsis dolabrata* sakop sa kahenera nga *[[Thujopsis]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Hokkaido (pulo sa Hapon)
* Honshū Island
* Kyushu
* Shikoku
* 38

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *T. d. dolabrata*
* *T. d. hondae*

## Ang mga gi basihan niini
Brunia nodiflora

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Brunia nodiflora***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné. Ang *Brunia nodiflora* sakop sa kahenera nga *[[Brunia]]*, ug kabanay nga Bruniaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Aprika
** Province of the Western Cape

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Widdringtonia schwarzii

Kaliwatan sa pino ang ***Widdringtonia schwarzii***. Una ning gihulagway ni Hermann Wilhelm Rudolf Marloth, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Maxwell Tylden Masters. Ang *Widdringtonia schwarzii* sakop sa kahenera nga *[[Widdringtonia]]*, ug kabanay nga Cupressaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Xanthocyparis

Kahenera sa mga pino ang ***Xanthocyparis***. Ang *Xanthocyparis* sakop sa kabanay nga Cupressaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Phyllocladus hypophyllus

Kaliwatan sa pino ang ***Phyllocladus hypophyllus***. Una ning gihulagway ni Joseph Dalton Hooker. Ang *Phyllocladus hypophyllus* sakop sa kahenera nga *[[Phyllocladus]]*, ug kabanay nga Phyllocladaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Borneo
* Maluku [Moluccas]
* Pilipinas
* Sulawesi
* New Guinea (pulo)
* 42
* Brunei
* Sabah (estado)
* Sarawak
* Moluccas (kapuloan sa Indonesya)
* 43
* New Guinea
* Nugini sa Papua

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Flore des serres v13 073a.jpg
Abies

Kahenera sa mga pino ang ***Abies***. Ang *Abies* sakop sa kabanay nga Pinaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Abies alba]]*
* *[[Abies amabilis]]*
* *[[Abies balsamea]]*
* *[[Abies beshanzuensis]]*
* *[[Abies borisii-regis]]*
* *[[Abies bracteata]]*
* *[[Abies cephalonica]]*
* *[[Abies chensiensis]]*
* *[[Abies cilicica]]*
* *[[Abies concolor]]*
* *[[Abies delavayi]]*
* *[[Abies densa]]*
* *[[Abies durangensis]]*
* *[[Abies fabri]]*
* *[[Abies fanjingshanensis]]*
* *[[Abies fargesii]]*
* *[[Abies firma]]*
* *[[Abies forrestii]]*
* *[[Abies fraseri]]*
* *[[Abies grandis]]*
* *[[Abies guatemalensis]]*
* *[[Abies hickelii]]*
* *[[Abies hidalgensis]]*
* *[[Abies holophylla]]*
* *[[Abies homolepis]]*
* *[[Abies kawakamii]]*
* *[[Abies koreana]]*
* *[[Abies lasiocarpa]]*
* *[[Abies magnifica]]*
* *[[Abies mariesii]]*
* *[[Abies nebrodensis]]*
* *[[Abies nephrolepis]]*
* *[[Abies nordmanniana]]*
* *[[Abies numidica]]*
* *[[Abies pindrow]]*
* *[[Abies pinsapo]]*
* *[[Abies procera]]*
* *[[Abies recurvata]]*
* *[[Abies religiosa]]*
* *[[Abies sachalinensis]]*
* *[[Abies sibirica]]*
* *[[Abies spectabilis]]*
* *[[Abies squamata]]*
* *[[Abies veitchii]]*
* *[[Abies vejarii]]*
* *[[Abies yuanbaoshanensis]]*
* *[[Abies ziyuanensis]]*

## Ang mga gi basihan niini
Pinaceae

Kabanay sa mga pino ang **Pinaceae**. Ang Pinaceae sakop sa kahanay nga tanom nga pino, kahutong nga Pinopsida, ka-ulo nga Tracheophyta, ug kaginharian nga tanom. Ang kabanay nga Pinaceae pagsakop 231 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Abies amabilis

Kaliwatan sa pino ang ***Abies amabilis***. Una ning gihulagway ni David Douglas ug James Forbes. Ang *Abies amabilis* sakop sa kahenera nga *[[Abies]]*, ug kabanay nga Pinaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







PacificSilverFir 7645.jpg
Abama-twig.jpg
PacificSilverFir 7785.jpg
Abies amabilis 27854.JPG
Abies amabilis 26395.JPG
Abies amabilis 26453.JPG
Abies chensiensis

Kaliwatan sa pino ang ***Abies chensiensis***. Una ning gihulagway ni Philippe Édouard van Tieghem. Ang *Abies chensiensis* sakop sa kahenera nga *[[Abies]]*, ug kabanay nga Pinaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. c. chensiensis*
* *A. c. salouenensis*
* *A. c. yulongxueshanensis*

## Ang mga gi basihan niini
Abies bracteata

Kaliwatan sa pino ang ***Abies bracteata***. Una ning gihulagway ni David Don, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Pierre Antoine Poiteau. Ang *Abies bracteata* sakop sa kahenera nga *[[Abies]]*, ug kabanay nga Pinaceae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Abies bracteata 1.jpg
Abies bracteata - Lemaire.jpg
Abies bracteata 03 Bottcher's Gap.jpg
Abies bracteata 04 Bottcher's Gap.jpg
Abies bracteata 2.jpg
Abies bracteata 01 Cone Peak.jpg
Cathaya argyrophylla

Kaliwatan sa pino ang ***Cathaya argyrophylla***. Una ning gihulagway ni Woon Young Chun ug Ko Zen Kuang. Ang *Cathaya argyrophylla* sakop sa kahenera nga *[[Cathaya]]*, ug kabanay nga Pinaceae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Cathaya argyrophylla - Arnold Arboretum - DSC06796.JPG
Cathaya argyrophylla 1.jpg
Cathaya argyrophylla 2.jpg
Keteleeria fortunei

Kaliwatan sa pino ang ***Keteleeria fortunei***. Una ning gihulagway ni A. Murray bis, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Élie Abel Carrière. Ang *Keteleeria fortunei* sakop sa kahenera nga *[[Keteleeria]]*, ug kabanay nga Pinaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa duolang mibahad. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Picea

Kahenera sa mga pino ang ***Picea***. Ang *Picea* sakop sa kabanay nga Pinaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Picea abies]]*
* *[[Picea alcoquiana]]*
* *[[Picea asperata]]*
* *[[Picea aurantiaca]]*
* *[[Picea brachytyla]]*
* *[[Picea breweriana]]*
* *[[Picea chihuahuana]]*
* *[[Picea crassifolia]]*
* *[[Picea engelmannii]]*
* *[[Picea farreri]]*
* *[[Picea fennica]]*
* *[[Picea glauca]]*
* *[[Picea glehnii]]*
* *[[Picea jezoensis]]*
* *[[Picea koraiensis]]*
* *[[Picea koyamae]]*
* *[[Picea likiangensis]]*
* *[[Picea linzhiensis]]*
* *[[Picea lutzii]]*
* *[[Picea mariana]]*
* *[[Picea martinezii]]*
* *[[Picea maximowiczii]]*
* *[[Picea meyeri]]*
* *[[Picea morrisonicola]]*
* *[[Picea neoveitchii]]*
* *[[Picea obovata]]*
* *[[Picea omorika]]*
* *[[Picea orientalis]]*
* *[[Picea pungens]]*
* *[[Picea purpurea]]*
* *[[Picea retroflexa]]*
* *[[Picea rubens]]*
* *[[Picea schrenkiana]]*
* *[[Picea sitchensis]]*
* *[[Picea smithiana]]*
* *[[Picea spinulosa]]*
* *[[Picea torano]]*
* *[[Picea wilsonii]]*

## Ang mga gi basihan niini







Picea mariana cones.jpg
Picea chihuahuana

Kaliwatan sa pino ang ***Picea chihuahuana***. Una ning gihulagway ni Maximino Martínez. Ang *Picea chihuahuana* sakop sa kahenera nga *[[Picea]]*, ug kabanay nga Pinaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Picea chihuahuana 2.jpg
Picea Chihuahuana Needles.jpg
Picea chihuahuana 1.jpg
Picea chihuahuana 3.jpg
Picea Chihuahuana Needles-1.jpg
Picea Chihuahuana Needles-2.jpg
Picea torano

Kaliwatan sa pino ang ***Picea torano***. Una ning gihulagway ni Philipp Franz von Siebold ug Karl Heinrich Koch, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Emil Bernhard Koehne. Ang *Picea torano* sakop sa kahenera nga *[[Picea]]*, ug kabanay nga Pinaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* 38
* Honshū Island
* Kyushu
* Shikoku

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Picea Torano Foliage.jpg
Picea torano Brno4.JPG
Picea torano.jpg
Picea torano Brno3.JPG
Picea torano forest of Yamanakako village.JPG
Picea torano PAN.JPG
Pinus (pino)

Kahenera sa mga pino ang ***Pinus***. Ang *Pinus* sakop sa kabanay nga Pinaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Pinus albicaulis]]*
* *[[Pinus amamiana]]*
* *[[Pinus aristata]]*
* *[[Pinus arizonica]]*
* *[[Pinus armandii]]*
* *[[Pinus attenuata]]*
* *[[Pinus ayacahuite]]*
* *[[Pinus balfouriana]]*
* *[[Pinus banksiana]]*
* *[[Pinus bhutanica]]*
* *[[Pinus brutia]]*
* *[[Pinus bungeana]]*
* *[[Pinus canariensis]]*
* *[[Pinus caribaea]]*
* *[[Pinus cembra]]*
* *[[Pinus cembroides]]*
* *[[Pinus clausa]]*
* *[[Pinus contorta]]*
* *[[Pinus coulteri]]*
* *[[Pinus cubensis]]*
* *[[Pinus culminicola]]*
* *[[Pinus dalatensis]]*
* *[[Pinus densata]]*
* *[[Pinus densiflora]]*
* *[[Pinus densithunbergii]]*
* *[[Pinus devoniana]]*
* *[[Pinus douglasiana]]*
* *[[Pinus durangensis]]*
* *[[Pinus echinata]]*
* *[[Pinus edulis]]*
* *[[Pinus elliottii]]*
* *[[Pinus engelmannii]]*
* *[[Pinus fenzeliana]]*
* *[[Pinus flexilis]]*
* *[[Pinus gerardiana]]*
* *[[Pinus glabra]]*
* *[[Pinus greggii]]*
* *[[Pinus hakkodensis]]*
* *[[Pinus halepensis]]*
* *[[Pinus hartwegii]]*
* *[[Pinus heldreichii]]*
* *[[Pinus henryi]]*
* *[[Pinus herrerae]]*
* *[[Pinus hwangshanensis]]*
* *[[Pinus jaliscana]]*
* *[[Pinus jeffreyi]]*
* *[[Pinus kesiya]]*
* *[[Pinus koraiensis]]*
* *[[Pinus krempfii]]*
* *[[Pinus lambertiana]]*
* *[[Pinus latteri]]*
* *[[Pinus lawsonii]]*
* *[[Pinus leiophylla]]*
* *[[Pinus longaeva]]*
* *[[Pinus luchuensis]]*
* *[[Pinus lumholtzii]]*
* *[[Pinus luzmariae]]*
* *[[Pinus massoniana]]*
* *[[Pinus maximartinezii]]*
* *[[Pinus maximinoi]]*
* *[[Pinus merkusii]]*
* *[[Pinus monophylla]]*
* *[[Pinus montezumae]]*
* *[[Pinus monticola]]*
* *[[Pinus morrisonicola]]*
* *[[Pinus mugo]]*
* *[[Pinus muricata]]*
* *[[Pinus neilreichiana]]*
* *[[Pinus nelsonii]]*
* *[[Pinus nigra]]*
* *[[Pinus occidentalis]]*
* *[[Pinus oocarpa]]*
* *[[Pinus palustris]]*
* *[[Pinus parviflora]]*
* *[[Pinus patula]]*
* *[[Pinus peuce]]*
* *[[Pinus pinaster]]*
* *[[Pinus pinceana]]*
* *[[Pinus pinea]]*
* *[[Pinus ponderosa]]*
* *[[Pinus praetermissa]]*
* *[[Pinus pringlei]]*
* *[[Pinus pseudostrobus]]*
* *[[Pinus pumila]]*
* *[[Pinus pungens]]*
* *[[Pinus quadrifolia]]*
* *[[Pinus radiata]]*
* *[[Pinus remota]]*
* *[[Pinus resinosa]]*
* *[[Pinus rhaetica]]*
* *[[Pinus rigida]]*
* *[[Pinus roxburghii]]*
* *[[Pinus rzedowskii]]*
* *[[Pinus sabiniana]]*
* *[[Pinus serotina]]*
* *[[Pinus sibirica]]*
* *[[Pinus squamata]]*
* *[[Pinus strobiformis]]*
* *[[Pinus strobus]]*
* *[[Pinus sylvestris]]*
* *[[Pinus tabuliformis]]*
* *[[Pinus taeda]]*
* *[[Pinus taiwanensis]]*
* *[[Pinus tecunumanii]]*
* *[[Pinus teocote]]*
* *[[Pinus thunbergii]]*
* *[[Pinus torreyana]]*
* *[[Pinus tropicalis]]*
* *[[Pinus uncinata]]*
* *[[Pinus virginiana]]*
* *[[Pinus wallichiana]]*
* *[[Pinus wangii]]*
* *[[Pinus yunnanensis]]*

## Ang mga gi basihan niini
Pinus albicaulis

Kaliwatan sa pino ang ***Pinus albicaulis***. Una ning gihulagway ni Georg George Engelmann. Ang *Pinus albicaulis* sakop sa kahenera nga *[[Pinus (pino)|Pinus]]*, ug kabanay nga Pinaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







WhitebarkPine 7467t.jpg
Pinus albicaulis Sniezko3.jpg
Whitebark pine group.jpg
2013-07-12 15 55 36 Whitebark Pine pollen cones on Copper Mountain, Nevada.jpg
2013-07-12 13 42 54 Gnarled Whitebark Pine in the Copper Mountains of Nevada.jpg
Pinus albicaulis 8581.JPG
Pinus arizonica

Kaliwatan sa pino ang ***Pinus arizonica***. Una ning gihulagway ni Georg George Engelmann. Ang *Pinus arizonica* sakop sa kahenera nga *[[Pinus (pino)|Pinus]]*, ug kabanay nga Pinaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. a. arizonica*
* *P. a. cooperi*
* *P. a. stormiae*

## Ang mga gi basihan niini







Pinus arizonica Mount Lemmon.jpg