Marilyn Monroe

Si **Norma Jeane Mortenson** (**Marilyn Monroe**) (1 Hunyo 1926–5 Agosto 1962) usa ka artistang Amerikano, ug giisip nga usa sa labing mga bantogang artista sa bulawanong panahon sa Hollywood.

## Mga pelikula
* 1947: The Shocking Miss Pilgrim
* 1947: Dangerous Years
* 1948: Green Grass of Wyoming
* 1948: You Were Meant for Me
* 1948: Scudda Hoo! Scudda Hay!
* 1948: Ladies of the Chorus
* 1949: Love Happy
* 1950: A Ticket to Tomahawk
* 1950: The Asphalt Jungle
* 1950: The Fireball
* 1950: All About Eve
* 1950: Right Cross
* 1951: Hometown Story
* 1951: As Young as You Feel
* 1951: Love Nest
* 1951: Let's Make It Legal
* 1952: Clash by Night
* 1952: We're Not Married!
* 1952: Don't Bother to Knock
* 1952: Monkey Business
* 1952: O. Henry's Full House
* 1953: Niagara
* 1953: Gentlemen Prefer Blondes
* 1953: How to Marry a Millionaire
* 1954: River of No Return
* 1954: There's No Business Like Show Business
* 1955: The Seven Year Itch
* 1956: Bus Stop
* 1957: The Prince and The Showgirl
* 1959: Some Like It Hot
* 1960: Let's Make Love
* 1961: The Misfits
* 1962: Something's Got to Give 

## Life and career
Ang iyang inahan, si Gladys Pearl Baker (  Monroe), nahimugso sa Piedras Negras, Coahuila, Mexico, sa usa ka kabus nga pamilya sa Midwestern nga milalin sa California sa pagsugod sa siglo.  Sa edad nga 14, naminyo si Gladys kang John Newton Baker, usa ka kulatado nga lalaki nga siyam ka tuig ang iyang edad. Malampusong gipasaka ni Gladys ang diborsyo ug nag-inusarang kustodiya sa iyang duha ka kamagulangan niadtong 1923, apan gikidnap ni Baker ang mga bata sa wala madugay ug mibalhin uban kanila sa iyang lumad nga Kentucky .  Si Monroe unang nakakat-on mahitungod sa iyang igsoong babaye sa dihang siya 12 anyos, ug nahimamat siya sa unang higayon sa iyang ulahing mga kabatan on.

Pagkahuman sa diborsyo, nagtrabaho si Gladys isip buhat negatibo nga cutter sa pelikula sa Consolidated Film Industries .  Niadtong 1924, naminyo siya ni Martin Edward Mortensen, apan ang uyon milungtad lamang og pipila ka buwan, bisan tuod wala sila legal nga nagdiborsyo hangtud upat ka tuig ang milabay.  Ginganlan ni Gladys si Mortensen (sayop spelling nga *Mortenson* ) isip amahan ni Monroe sa birth certificate, apan kadaghanan sa mga biograpo ni Monroe miuyon nga kini dili mahimo ug tungod kay ang ilang panagbulag nahitabo sa wala pa siya nagmabdos.  Dumala sa mga biograpo nga si Fred Guiles ug Lois Banner, ang iyang amahan lagmit si Charles Stanley Gifford, ang superyor ni Gladys sa RKO Studios, diin siya adunay relasyon niadtong 1925.  Gisuportahan kini sa usa ka pagpareha nga gihimo kaniadtong 2022 tali sa DNA ni Monroe ug sa usa sa mga kaliwat ni Gifford. 

Gibutang ni Gladys ang iyang anak nga babaye sa evangelical Christian foster parents nga sila Albert ug Ida Bolender sa suburban nga lungsod dapit sa Hawthorne . Unom ka bulan sab siyang nagpuyo didto hangtod napugos siya sa pagpauli sa siyudad aron manarbaho pagusab.  

Sa ting-init sa 1935, nagpabilin siya sa makadiyot uban ni Grace ug sa iyang bana nga si Erwin "Doc" Goddard ug sa duha pa ka pamilya.  Niadtong Septembre 1935, gibulgar siya ni Grace sa Los Angeles Orphans Home #2, Hollygrove.     Ang orphanage usa ka "usa ka modelo nga institusyon" ug gihulagway sa positibo nga mga termino sa iyang mga kaedad, apan gibati ni Monroe nga siya gibiyaan.  

## Mga sumpay sa gawas

* Internet Movie Database
* Website