open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Carolina Ferraz

Si **Maria Carolina Álvares Ferraz** (Enero 25 1968) maoy Brasilenyong aktor.

## Biography
Sa sinugdanan gikan sa usa ka kabus nga pamilya, ang iyang amahan, Ladislau, gipatay sa Goiânia pinaagi sa usa ka gunman nga gisuholan sa negosyante nga iyang gikonsulta. Ang inahan ni Carolina, si Giscelda, nagsugod sa pag-antus sa mga hulga sa kamatayon gikan sa mamumuno sa iyang bana. Sa ingon, ang duha mibiya sa Goiânia sa dihang si Carolina nag-edad og 14 anyos ug miduyog sa mga magulang nga lalaki sa aktres (Guilherme ug Maria Eugênia) sa siyudad sa São Paulo. Si Guilherme namatay tungod sa AIDS, sa edad nga 29, human sa pag-antus sulod sa pito ka tuig sa sakit. Gitun-an nako ang ballet sa Goiânia.
Joan Miró

**Joan Miro i Ferrà** (Catalan: [ʒuam miɾo]; 20 April 1893 - 25 Disyembre 1983) mao ang usa ka pintor Catalan, tigkulit, ug ceramicist natawo sa Barcelona. Usa ka museum nga gipahinungod sa iyang buhat, ang mga Fundació Joan Miró, gitukod diha sa iyang lumad nga siyudad sa Barcelona sa 1975, ug sa lain, ang Fundació Pilar i Joan Miro, gitukod diha sa iyang nagsagop siyudad sa Palma de Mallorca sa 1981.

* World Trade Center Tapestry
World Trade Center Tapestry

Ang **World Trade Center Tapestry** mao ang usa ka dako nga tapestry sa Joan Miró. Kini ang makita diha sa lobby sa 2 World Trade Center (ang South Tower) sa New York gikan sa 1974 hangtud nga kini gilaglag sa 2001 .

Saul Wenegrat, kanhi director sa art nga programa alang sa Port Authority sa New York, misugyot sa Miro nga siya sa paghimo sa usa ka tapestry alang sa World Trade Center, apan ang mga artist mibalibad ingon nga daw siya lamang sa paghimo sa buhat sa iyang mga kamo , apan may walay kasinatian sa paghimo og usa ka tapestry . Apan, human sa iyang anak nga babaye nakuha gikan sa usa ka aksidente sa Espanya, Miro miuyon sa paghimo sa usa ka tapestry alang sa ospital nga pagtratar kaniya, ingon sa usa ka timaan sa iyang pasalamat . Ingon nga nakat-on sa mga teknik sa tapestry magbubuhat Josep Arroyo, Miro gihimo sa pipila ka mga uban pang mga tapestries uban sa Arroyo , lakip na ang usa alang sa World Trade Center, Babaye alang sa National Gallery sa Art sa Washington , DC , ug ang usa alang sa Fundació Joan Miró.

Ang buhat mao ang usa ka abstract nga plano, uban sa mahayag nga blocks sa kolor , pula nga , nga lunhaw , sa azul ug sa yellow , uban sa itom nga mga elemento , ug ang usa ka kahayag brown background . Nga hinimo sa balhibo sa carnero ug sa hemp , kini gisukod 20 × 35 mga tiil ( 6.1 × 10.7 m ) ug mitimbang 4 tonelada . Kini nakompleto sa 1973 , ug gipakita sa usa ka retrospective sa Grand Palais sa Paris sa wala pa instalar sa New York sa 1974. Kini gilaglag on September 11 , 2001 , sa pagkahugno sa World Trade Center , sa pagsunod sa Septembre 11 nga pagpangataki.

## References

* ''World Trade Center Tapestry'', Joan Miró
* ''Woman'' 1977, National Gallery of Art
* ''Tapestry of the Foundation'', Joan Miró, 1979, Fundació Joan Miró
Gilbert Gottfried

Si **Gilbert Jeremy Gottfried** (natawo Pebrero 28 1955) mao ang usa ka Amerikanong artista.

## Mga pakisayran
Nise da Silveira

Si **Nise da Silveira**, MD, (ika-15 sa Pebrero 1905–ika-30 sa Septyembre 1999) maoy  Brasilenyang nyurologo ug sikyatra.

She practised, with her patients, the *pet-therapy*.

## Edits
* *Jung: vida e obra*,  Rio de Janeiro: José Álvaro Ed., 1968
* *Imagens do inconsciente* Rio de Janeiro: Alhambra, 1981
* *Casa das Palmeiras. A emoção de lidar. Uma experiência em psiquiatria* Rio de Janeiro: Alhambra, 1986
* *O mundo das imagens* São Paulo: Ática, 1992
* *Nise da Silveira* Brasil, COGEAE/PUC-SP 1992
* *Cartas a Spinoza* Rio de Janeiro: Francisco Alves, 1995
* *Gatos, A Emoção de Lidar* Rio de Janeiro: Léo Christiano Editorial, 1998

## Mga reperensya

## Vinclos externos
* Site de Museu de l'inconsciencia 
* A psiquiatria rebelde Nise da Silveira
Rhododendron alabamense

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Rhododendron alabamense***. Una ning gihulagway ni Alfred Rehder. Ang *Rhododendron alabamense* sakop sa kahenera nga *[[Rhododendron]]*, ug kabanay nga Ericaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tinípong Bángsà
** Alabama
** Florida
** Georgia (pagklaro)
** Mississippi (estado)
** Tennessee

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Azalea_alabamensis_(Rhododendron_alabamensis)_-_Arnold_Arboretum_-_DSC06739.JPG
Rhododendron_alabamense_(Alabama_Azalea)_(27254491580).jpg
阿拉巴馬杜鵑_Rhododendron_alabamense_-英格蘭_Wisley_Gardens,_England-_(9240276328).jpg
Rhododendron_alabamense_(Alabama_Azalea)_(42164190744).jpg
Rhododendron_alabamense_(Alabama_Azalea)_(42882623951).jpg
Rhododendron_alabamense_(Alabama_Azalea)_(42164182644).jpg
Rhododendron albiflorum

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Rhododendron albiflorum***. Una ning gihulagway ni William Jackson Hooker. Ang *Rhododendron albiflorum* sakop sa kahenera nga *[[Rhododendron]]*, ug kabanay nga Ericaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Tinípong Bángsà
** Idaho
** Montana (estado)
** Oregon
** Washington
* Kanada
** Alberta (lalawigan)
** British Columbia

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *R. a. warrenii*.

## Ang mga gi basihan niini







Rhododendron albiflorum 0841.JPG
Rhododendron camtschaticum

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang ***Rhododendron camtschaticum***. Una ning gihulagway ni Pall.. Ang *Rhododendron camtschaticum* sakop sa kahenera nga *[[Rhododendron]]*, ug kabanay nga Ericaceae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *R. c. camtschaticum*
* *R. c. glandulosum*

## Ang mga gi basihan niini
Musa

Kahenera sa mga saging ang ***Musa***. Ang *Musa* sakop sa kabanay nga saging. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Musa acuminata]]*
* *[[Musa alinsanaya]]*
* *[[Musa arfakiana]]*
* *[[Musa argentii]]*
* *[[Musa arunachalensis]]*
* *[[Musa aurantiaca]]*
* *[[Musa azizii]]*
* *[[Musa balbisiana]]*
* *[[Musa banksii]]*
* *[[Musa barioensis]]*
* *[[Musa basjoo]]*
* *[[Musa bauensis]]*
* *[[Musa beccarii]]*
* *[[Musa boman]]*
* *[[Musa borneensis]]*
* *[[Musa bukensis]]*
* *[[Musa campestris]]*
* *[[Musa celebica]]*
* *[[Musa cheesmanii]]*
* *[[Musa chunii]]*
* *[[Musa coccinea]]*
* *[[Musa corneri]]*
* *[[Musa cylindrica]]*
* *[[Musa exotica]]*
* *[[Musa fitzalanii]]*
* *[[Musa flaviflora]]*
* *[[Musa georgiana]]*
* *[[Musa gracilis]]*
* *[[Musa griersonii]]*
* *[[Musa haekkinenii]]*
* *[[Musa hirta]]*
* *[[Musa indandamanensis]]*
* *[[Musa ingens]]*
* *[[Musa insularimontana]]*
* *[[Musa itinerans]]*
* *[[Musa jackeyi]]*
* *[[Musa johnsii]]*
* *[[Musa juwiniana]]*
* *[[Musa kamengensis]]*
* *[[Musa kattuvazhana]]*
* *[[Musa kewensis]]*
* *[[Musa lanceolata]]*
* *[[Musa lawitiensis]]*
* *[[Musa lokok]]*
* *[[Musa lolodensis]]*
* *[[Musa lutea]]*
* *[[Musa maclayi]]*
* *[[Musa mannii]]*
* *[[Musa markkui]]*
* *[[Musa monticola]]*
* *[[Musa muluensis]]*
* *[[Musa nagalandiana]]*
* *[[Musa nagensium]]*
* *[[Musa nanensis]]*
* *[[Musa ochracea]]*
* *[[Musa ornata]]*
* *[[Musa paracoccinea]]*
* *[[Musa paradisiaca]]*
* *[[Musa peekelii]]*
* *[[Musa puspanjaliae]]*
* *[[Musa rosea]]*
* *[[Musa rubida]]*
* *[[Musa rubinea]]*
* *[[Musa rubra]]*
* *[[Musa ruiliensis]]*
* *[[Musa sabuana]]*
* *[[Musa sakaiana]]*
* *[[Musa salaccensis]]*
* *[[Musa sanguinea]]*
* *[[Musa schizocarpa]]*
* *[[Musa serpentina]]*
* *[[Musa shankarii]]*
* *[[Musa siamensis]]*
* *[[Musa sikkimensis]]*
* *[[Musa splendida]]*
* *[[Musa textilis]]*
* *[[Musa thomsonii]]*
* *[[Musa tonkinensis]]*
* *[[Musa troglodytarum]]*
* *[[Musa tuberculata]]*
* *[[Musa velutina]]*
* *[[Musa violascens]]*
* *[[Musa viridis]]*
* *[[Musa voonii]]*
* *[[Musa yamiensis]]*
* *[[Musa yunnanensis]]*
* *[[Musa zaifui]]*

## Ang mga gi basihan niini







Musa JPG01.jpg
Banana flowers.JPG
Vesterhus

**Vesterhus** mao ang usa ka **[[Listahan sa mga barangay sa Norway|barangay]]** nga nahimutang sa nasud Norway.

## Tan-awa usab sa
*Listahan sa mga barangay sa Norway

## Pakisayran
Musa paradisiaca

Kaliwatan sa saging ang ***Musa paradisiaca***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné. Ang *Musa paradisiaca* sakop sa kahenera nga *[[Musa]]*, ug kabanay nga saging. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Alabama
* Andaman Islands (kapuloan sa Indiya)
* Ascension
* Assam (estado)
* Burkina Faso
* Chagos Archipelago
* Hainan Sheng
* Cook Islands
* Florida
* Java (pulo sa Indonesya)
* Lesser Sunda Islands
* Nicobar Islands (kapuloan sa Indiya)
* Society Islands
* Santa Cruz Islands
* Trinidad ug Tobago
* Viyetnam
* Gambia
* Indya
* Republika sa Tsina
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* Guinea
* Ecuador
* Costa Rica
* Nicaragua
* Pilipinas
* Thayland
* Chad
* New Guinea (pulo)
* Ondoras
*habagatan-sidlakang & sentrong Mehiko
* Puerto Rico
* Leeward Islands
* Nova Kaledoniya
* Malaysiya
* Maurisyo
* Réunion
* Borneo
* Guinea-Bissau
*habagatan-sidlakang & habagatan-sentrong Pangmasang Republika sa Tsina
* Samoa
*kasadpang Himalayas
* Bangladesh
* Gulf of Guinea Islands
* Hawaii
* Tonga
* Fiji
* Nauru
* Niwe
* Tokelau-Manihiki
* Line Is
* Maldives
* Tuvalu

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Bananplantage.JPG
Banana production by nation.svg
Bananavarieties.jpg
Musa balbisiana

Kaliwatan sa saging ang ***Musa balbisiana***. Una ning gihulagway ni Luigi Aloysius Colla. Ang *Musa balbisiana* sakop sa kahenera nga *[[Musa]]*, ug kabanay nga saging. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Andaman Islands (kapuloan sa Indiya)
* Assam (estado)
* Bismarck Archipelago
* Hainan Sheng
* Tibet 
* Java (pulo sa Indonesya)
* Nicobar Islands (kapuloan sa Indiya)
* Ryukyu Islands
* Viyetnam
* Indya
* Hapon
* Republika sa Tsina
* Pilipinas
* Thayland
* Miyanmar
* New Guinea (pulo)
* Malaysiya
* Borneo
*habagatan-sidlakang & habagatan-sentrong Pangmasang Republika sa Tsina
* Sri Lanka
* Gulf of Guinea Islands
* Nepal
*sidlakang Himalayas
* Hawaii

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *M. b. andamanica*
* *M. b. bakeri*
* *M. b. balbisiana*
* *M. b. brachycarpa*
* *M. b. dechangensis*
* *M. b. elavazhai*
* *M. b. liukiuensis*

## Ang mga gi basihan niini
Musa acuminata

Kaliwatan sa saging ang ***Musa acuminata***. Una ning gihulagway ni Luigi Aloysius Colla. Ang *Musa acuminata* sakop sa kahenera nga *[[Musa]]*, ug kabanay nga saging. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Andaman Islands (kapuloan sa Indiya)
* Canary Islands (rehiyon)
* Florida
* Java (pulo sa Indonesya)
* Lesser Sunda Islands
* Nicobar Islands (kapuloan sa Indiya)
* Sulawesi
* Sumatra (pulo)
* Trinidad ug Tobago
* Viyetnam
* Indya
* Tanzania
* Ecuador
* Costa Rica
* Pilipinas
* Thayland
* Miyanmar
* Senegal
* Malaysiya
* Borneo
*habagatan-sidlakang & habagatan-sentrong Pangmasang Republika sa Tsina
* Samoa
* Sri Lanka
* Bangladesh
* Espanya
* Turkeya
* Tonga
* Fiji
* Nauru
* Niwe
* Archipiélago Juan Fernández

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *M. a. acuminata*
* *M. a. errans*
* *M. a. halabanensis*
* *M. a. malaccensis*
* *M. a. microcarpa*
* *M. a. siamea*
* *M. a. truncata*
* *M. a. chinensis*
* *M. a. sumatrana*
* *M. a. tomentosa*

## Ang mga gi basihan niini







File:Banana bract.jpg
File:Banana Conservatoire botanique national de Brest.jpg
File:Banana Tree Texas 7-10.JPG
File:BananaTree.JPG
File:Bananier-Jardin-Etat-2.jpg
File:Caen bananier.JPG
Musa basjoo

Kaliwatan sa saging ang ***Musa basjoo***. Una ning gihulagway ni Philipp Franz von Siebold, Joseph Gerhard Zuccarini ug Iinuma. Ang *Musa basjoo* sakop sa kahenera nga *[[Musa]]*, ug kabanay nga saging. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Hapon
*habagatan-sidlakang & habagatan-sentrong Pangmasang Republika sa Tsina
* Koreya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *M. b. basjoo*
* *M. b. lushanensis*
* *M. b. luteola*

## Ang mga gi basihan niini







File:Banana Cotswold Wildlife Park.JPG
File:Banane (Musa basjoo).jpg
File:Batumi Botanical Garden (18).jpg
File:Gardenology.org-IMG 2492 ucla09.jpg
File:Gardenology.org-IMG 2493 ucla09.jpg
File:Gardenology.org-IMG 2494 ucla09.jpg
Musa yunnanensis

Kaliwatan sa saging ang ***Musa yunnanensis***. Una ning gihulagway ni Markku Häkkinen ug H.Wang. Ang *Musa yunnanensis* sakop sa kahenera nga *[[Musa]]*, ug kabanay nga saging. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*habagatan-sentrong Pangmasang Republika sa Tsina

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *M. y. caii*
* *M. y. jingdongensis*
* *M. y. yongpingensis*
* *M. y. yunnanensis*

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


Musa_yunnanensis_seeds,_by_Omar_Hoftun.jpg
Musa ornata

Kaliwatan sa saging ang ***Musa ornata***. Una ning gihulagway ni William Roxburgh. Ang *Musa ornata* sakop sa kahenera nga *[[Musa]]*, ug kabanay nga saging. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Assam (estado)
* Java (pulo sa Indonesya)
* Trinidad ug Tobago
* Indya
* Peru
* Costa Rica
* Kambodiya
* Miyanmar
*habagatan-kasadpang & habagatan-sidlakang & sentrong Mehiko
* Ondoras
* Gulpo sa Mehiko
* Colombia
* Bangladesh
*sidlakang Himalayas
* Guatemala

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







File:Fruit 002.JPG
File:Gardenology.org-IMG 7549 qsbg11mar.jpg
File:Gardenology.org-IMG 7550 qsbg11mar.jpg
File:Gardenology.org-IMG 7551 qsbg11mar.jpg
File:Gardenology.org-IMG 7552 qsbg11mar.jpg
File:Kwiat bananowca.jpg
Musa velutina

Kaliwatan sa saging ang ***Musa velutina***. Una ning gihulagway ni Hermann Wendland ug Drude, nom. cons.. Ang *Musa velutina* sakop sa kahenera nga *[[Musa]]*, ug kabanay nga saging. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Assam (estado)
* Costa Rica
* Miyanmar
* Puerto Rico
*sidlakang Himalayas

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *M. v. markkuana*
* *M. v. velutina*

## Ang mga gi basihan niini







File:Bambouseraie de Prafrance 20100904 119.jpg
File:Chuối hồng.jpg
File:Gardenology.org-IMG 2141 rbgs11jan.jpg
File:Gardenology.org-IMG 2142 rbgs11jan.jpg
File:Gardenology.org-IMG 2143 rbgs11jan.jpg
File:Gardenology.org-IMG 2144 rbgs11jan.jpg
Musa coccinea

Kaliwatan sa saging ang ***Musa coccinea***. Una ning gihulagway ni Henry Charles Andrews. Ang *Musa coccinea* sakop sa kahenera nga *[[Musa]]*, ug kabanay nga saging. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Java (pulo sa Indonesya)
* Trinidad ug Tobago
* Viyetnam
* Indya
* Costa Rica
* Pilipinas
*habagatan-sidlakang & habagatan-sentrong Pangmasang Republika sa Tsina

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







File:Berthe Hoola van Nooten02.jpg
File:Fleur rouge flamboyante Vietnam.JPG
File:Musa coccinea Andrews Botanist repository 1.jpg
File:Musa coccinea Andrews Botanist repository 2.jpg
File:Scarlet Banana (Musa coccinea) 1.jpg
File:Scarlet Banana (Musa coccinea) 2.jpg
Musa itinerans

Kaliwatan sa saging ang ***Musa itinerans***. Una ning gihulagway ni Ernest Entwistle Cheesman. Ang *Musa itinerans* sakop sa kahenera nga *[[Musa]]*, ug kabanay nga saging. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Assam (estado)
* Hainan Sheng
* Viyetnam
* Republika sa Tsina
* Thayland
* Miyanmar
*habagatan-sidlakang & habagatan-sentrong Pangmasang Republika sa Tsina
* Bangladesh

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *M. i. annamica*
* *M. i. chinensis*
* *M. i. chiumei*
* *M. i. formosana*
* *M. i. guangdongensis*
* *M. i. hainanensis*
* *M. i. itinerans*
* *M. i. kavalanensis*
* *M. i. lechangensis*
* *M. i. xishuangbannaensis*

## Ang mga gi basihan niini
Ensete

Kahenera sa mga saging ang ***Ensete***. Ang *Ensete* sakop sa kabanay nga saging. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Ensete ventricosum

Kaliwatan sa saging ang ***Ensete ventricosum***. Una ning gihulagway ni Friedrich Welwitsch, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Ernest Entwistle Cheesman. Ang *Ensete ventricosum* sakop sa kahenera nga *[[Ensete]]*, ug kabanay nga saging. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Java (pulo sa Indonesya)
* Zimbabwe
* Mozambique
* Kenya
* Etyopiya
* Tanzania
* Uganda
* Zambiya
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Burundi
* amihanang Habagatang Aprika
* Anggola
* Malawi
* Sudan
* Rwanda
* Gulf of Guinea Islands
* Archipiélago Juan Fernández

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







File:Addis-Abeba-Cuisine éthiopienne (4).jpg
File:Ensete (4731675777).jpg
File:Ensete ventricosum - "stem" 2.jpg
File:Ensete ventricosum - "stem".jpg
File:Ensete ventricosum - Detail dry.jpg
File:Ensete ventricosum - Detail yellow red.jpg
Ensete glaucum

Kaliwatan sa saging ang ***Ensete glaucum***. Una ning gihulagway ni William Roxburgh, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Ernest Entwistle Cheesman. Ang *Ensete glaucum* sakop sa kahenera nga *[[Ensete]]*, ug kabanay nga saging. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Assam (estado)
* Bismarck Archipelago
* Java (pulo sa Indonesya)
* Laos
* Lesser Sunda Islands
* Sumatra (pulo)
* Viyetnam
* Republika sa Tsina
* Pilipinas
* Thayland
* Miyanmar
* New Guinea (pulo)
*habagatan-sentrong Pangmasang Republika sa Tsina
* Bangladesh
* Nepal
*sidlakang Himalayas

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *E. g. glaucum*
* *E. g. wilsonii*

## Ang mga gi basihan niini
Ensete superbum

Kaliwatan sa saging ang ***Ensete superbum***. Una ning gihulagway ni William Roxburgh, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Ernest Entwistle Cheesman. Ang *Ensete superbum* sakop sa kahenera nga *[[Ensete]]*, ug kabanay nga saging. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Viyetnam
* Indya
* Thayland
* Miyanmar

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







File:Ensete Superbum - കല്ലുവാഴ 01.JPG
File:Ensete Superbum - കല്ലുവാഴ 02.JPG
File:Ensete Superbum - കല്ലുവാഴ 03.JPG
File:Ensete Superbum - കല്ലുവാഴ 04.JPG
File:Ensete Superbum - കല്ലുവാഴ 05.JPG
File:Ensete superbum 1.jpg
America

Ang **America** ngalan niining mga mosunod:

## Ecuador
*1 América (bukid), Provincia de Pichincha, 
*2 America (), munisipyo, Provincia de Manabí, 
## Italya
*3 America (lungsod sa Italya), Piemonte, Provincia di Cuneo, 
## Kiribati
*4 Tabuaeran Island, pulong kagaangan, Line Islands, 
## Mehiko
*5 América (minahan sa tumbaga), Estado de Durango, Mapimí, 
*6 América (suba nga anhianhi sa Mehiko, Estado de Durango, lat 25,16, long -104,98), 
*7 América (suba nga anhianhi sa Mehiko, Estado de México), 
## Mga nasod ug dili sa bisan unsa nga nasud
*8 Estados Unidos, nasod, 
## Olanda
*9 America (lungsod sa Olanda), Provincie Limburg, Gemeente Horst aan de Maas,
Centrotus cornuta

Kaliwatan sa insekto ang ***Centrotus cornuta***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Centrotus cornuta* sakop sa kahenera nga *[[Centrotus]]*, ug kabanay nga Membracidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* United States [?]
* Ehipto
* Tanzania
* Zimbabwe
*habagatang & sidlakang & sentrong & amihanang Uropa
* Inglatera
* Rusya
* Turkeya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Castro

**Castro** mao ang usa ka siyudad ug sa mga komyun sa taga Tsile isla sa Chiloé Island. Castro mao ang kaulohan sa lalawigan sa Chiloé, sa Los Lagos Region. Ang siyudad nahimutang sa Estero de Castro sa silangan nga bahin sa baybayon sa sentro sa Chiloé Island.

## Galeriya sa hulagway


165 Iglesia San Francisco de Castro.jpg
165_Iglesia_San_Francisco_de_Castro.jpg
Castro_desde_Tentén.jpg
Sonny Bill Williams

**Sonny Bill Williams** mao ang usa ka New Zealand sportsman. Siya motugtog nagkalain-laing mga sports. Kini naglakip sa rugby panaghiusa, rugby league ug boxing. Siya nakadaog sa daghang team ug sa tagsa-tagsa nga awards ug mga titulo.

Ang iyang amahan mao ang gikan sa Samoa. Ang iyang inahan usa ka puti nga New Zealand.

## Mga reperensya
*
*
U2

Ang **U2** usa ka bandang nagbase sa Irlanda.

## Mga Miyembro

*Bono
*The Edge
*Larry Mullen
*Adam Clayton

## Mga album

**Boy* (1980)
**October* (1981)
**War* (1983)
**The Unforgettable Fire* (1984)
**The Joshua Tree* (1987)
**Rattle and Hum* (1988)
**Achtung Baby* (1991)
**Zooropa* (1993)
**Pop* (1997)
**All That You Can't Leave Behind* (2000)
**How to Dismantle an Atomic Bomb* (2004)
**No Line on the Horizon* (2009)
* *Songs of Innocence* (2014)
* *Songs of Experience* (2017)
* *Songs of Surrender* (2023)
Areca

Kahenera sa mga tanom nga bulí ang ***Areca***. Ang *Areca* sakop sa kabanay nga Arecaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Areca abdulrahmanii]]*
* *[[Areca ahmadii]]*
* *[[Areca andersonii]]*
* *[[Areca arundinacea]]*
* *[[Areca bakeri]]*
* *[[Areca brachypoda]]*
* *[[Areca caliso]]*
* *[[Areca camarinensis]]*
* *[[Areca catechu]]*
* *[[Areca chaiana]]*
* *[[Areca churchii]]*
* *[[Areca concinna]]*
* *[[Areca congesta]]*
* *[[Areca costulata]]*
* *[[Areca dayung]]*
* *[[Areca dransfieldii]]*
* *[[Areca furcata]]*
* *[[Areca gurita]]*
* *[[Areca hutchinsoniana]]*
* *[[Areca insignis]]*
* *[[Areca ipot]]*
* *[[Areca jugahpunya]]*
* *[[Areca kinabaluensis]]*
* *[[Areca klingkangensis]]*
* *[[Areca laosensis]]*
* *[[Areca ledermanniana]]*
* *[[Areca macrocalyx]]*
* *[[Areca mandacanii]]*
* *[[Areca minuta]]*
* *[[Areca mogeana]]*
* *[[Areca montana]]*
* *[[Areca novohibernica]]*
* *[[Areca oxycarpa]]*
* *[[Areca parens]]*
* *[[Areca rheophytica]]*
* *[[Areca ridleyana]]*
* *[[Areca riparia]]*
* *[[Areca songthanhensis]]*
* *[[Areca subacaulis]]*
* *[[Areca triandra]]*
* *[[Areca triginticollina]]*
* *[[Areca tunku]]*
* *[[Areca unipa]]*
* *[[Areca vestiaria]]*
* *[[Areca vidaliana]]*
* *[[Areca whitfordii]]*

## Ang mga gi basihan niini
Areca andersonii

Kaliwatan sa palmera ang ***Areca andersonii***. Una ning gihulagway ni John Dransfield. Ang *Areca andersonii* sakop sa kahenera nga *[[Areca]]*, ug kabanay nga Arecaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kapos sa datos.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Borneo

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Acanthophoenix

Kahenera sa mga tanom nga bulí ang ***Acanthophoenix***. Ang *Acanthophoenix* sakop sa kabanay nga Arecaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Acanthophoenix rubra flowers 03.jpg
Acanthophoenix rubra flowers 02.jpg
Acanthophoenix crinita

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Acanthophoenix crinita***. Una ning gihulagway ni Jean-Baptiste Bory de Saint-Vincent, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Hermann Wendland. Ang *Acanthophoenix crinita* sakop sa kahenera nga *[[Acanthophoenix]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Réunion

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Palmiste noir gaine foliaire P1090519.JPG
Palmiste noir P1090510.jpg
Tanom nga bulí

Kahanay sa mga tanom nga bulak ang **Tanom nga bulí** (*Arecales*). Ang Tanom nga bulí sakop sa kahutong nga Liliopsida, ka-ulo nga Tracheophyta, ug kaginharian nga tanom. Ang kahanay nga Arecales pagsakop 2604 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini





be-x-old:Пальмакветныя
Acrocomia totai

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Acrocomia totai***. Una ning gihulagway ni Carl Friedrich Philipp von Martius. Ang *Acrocomia totai* sakop sa kahenera nga *[[Acrocomia]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Paraguay
*habagatang & kasadpan-sentrong Brasil
*amihanan-sidlakang & amihanan-kasadpang Argentina
* Bolibiya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


Acrocomia_totai.jpeg
Acrocomia_totai_2.jpeg
Acrocomia_totai_fruits.jpeg
Acrocomia_totai_multicaule.jpeg
Acrocomia_totai.jpg
Aiphanes

Kahenera sa mga tanom nga bulí ang ***Aiphanes***. Ang *Aiphanes* sakop sa kabanay nga Arecaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Aiphanes acanthophylla]]*
* *[[Aiphanes acaulis]]*
* *[[Aiphanes bicornis]]*
* *[[Aiphanes buenaventurae]]*
* *[[Aiphanes chiribogensis]]*
* *[[Aiphanes concinna]]*
* *[[Aiphanes deltoidea]]*
* *[[Aiphanes duquei]]*
* *[[Aiphanes eggersii]]*
* *[[Aiphanes erinacea]]*
* *[[Aiphanes gelatinosa]]*
* *[[Aiphanes graminifolia]]*
* *[[Aiphanes grandis]]*
* *[[Aiphanes hirsuta]]*
* *[[Aiphanes horrida]]*
* *[[Aiphanes killipii]]*
* *[[Aiphanes leiostachys]]*
* *[[Aiphanes lindeniana]]*
* *[[Aiphanes linearis]]*
* *[[Aiphanes macroloba]]*
* *[[Aiphanes minima]]*
* *[[Aiphanes multiplex]]*
* *[[Aiphanes parvifolia]]*
* *[[Aiphanes pilaris]]*
* *[[Aiphanes simplex]]*
* *[[Aiphanes spicata]]*
* *[[Aiphanes tricuspidata]]*
* *[[Aiphanes truncata]]*
* *[[Aiphanes ulei]]*
* *[[Aiphanes verrucosa]]*
* *[[Aiphanes weberbaueri]]*

## Ang mga gi basihan niini







Aiphanes minima3.jpg
Aiphanes horrida (Stem).jpg
Aiphanes minima.jpg
Oilbirds.jpg
Aiphanes hirsuta

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Aiphanes hirsuta***. Una ning gihulagway ni Karl Ewald Maximilian Burret. Ang *Aiphanes hirsuta* sakop sa kahenera nga *[[Aiphanes]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ecuador
* Costa Rica
* Colombia
* Panama

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. h. fosteriorum*
* *A. h. hirsuta*
* *A. h. intermedia*
* *A. h. kalbreyeri*

## Ang mga gi basihan niini
Idiok

Espesye sa tanom nga bulí nga una nga gihulagway ni Friedrich von Wurmb, ug nga gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Elmer Drew Merrill ang ***idiok***. Ang *idiok* sakop sa kahenera nga *[[Arenga]]* sa kabanay nga Arecaceae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Arenga pinnata Blanco2.419.jpg
Arenga undulatifolia

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Arenga undulatifolia***. Una ning gihulagway ni Odoardo Beccari. Ang *Arenga undulatifolia* sakop sa kahenera nga *[[Arenga]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Sulawesi
* Pilipinas
* Borneo

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Arecales - Arenga undulatifolia - kew 2.jpg
Arecales - Arenga undulatifolia - kew 3.jpg
Arecales - Arenga undulatifolia - kew 4.jpg
Asterogyne yaracuyense

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Asterogyne yaracuyense***. Una ning gihulagway ni Andrew James Henderson ug Julian Alfred Steyermark. Ang *Asterogyne yaracuyense* sakop sa kahenera nga *[[Asterogyne]]*, ug kabanay nga Arecaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Venezuela

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Astrocaryum

Kahenera sa mga tanom nga bulí ang ***Astrocaryum***. Ang *Astrocaryum* sakop sa kabanay nga Arecaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Astrocaryum acaule]]*
* *[[Astrocaryum aculeatissimum]]*
* *[[Astrocaryum aculeatum]]*
* *[[Astrocaryum alatum]]*
* *[[Astrocaryum arenarium]]*
* *[[Astrocaryum campestre]]*
* *[[Astrocaryum carnosum]]*
* *[[Astrocaryum chambira]]*
* *[[Astrocaryum chonta]]*
* *[[Astrocaryum ciliatum]]*
* *[[Astrocaryum confertum]]*
* *[[Astrocaryum echinatum]]*
* *[[Astrocaryum faranae]]*
* *[[Astrocaryum farinosum]]*
* *[[Astrocaryum ferrugineum]]*
* *[[Astrocaryum giganteum]]*
* *[[Astrocaryum gratum]]*
* *[[Astrocaryum huaimi]]*
* *[[Astrocaryum huicungo]]*
* *[[Astrocaryum jauari]]*
* *[[Astrocaryum javarense]]*
* *[[Astrocaryum macrocalyx]]*
* *[[Astrocaryum malybo]]*
* *[[Astrocaryum mexicanum]]*
* *[[Astrocaryum minus]]*
* *[[Astrocaryum murumuru]]*
* *[[Astrocaryum paramaca]]*
* *[[Astrocaryum perangustatum]]*
* *[[Astrocaryum rodriguesii]]*
* *[[Astrocaryum sciophilum]]*
* *[[Astrocaryum scopatum]]*
* *[[Astrocaryum sociale]]*
* *[[Astrocaryum standleyanum]]*
* *[[Astrocaryum triandrum]]*
* *[[Astrocaryum tucuma]]*
* *[[Astrocaryum ulei]]*
* *[[Astrocaryum urostachys]]*
* *[[Astrocaryum vulgare]]*

## Ang mga gi basihan niini
Astrocaryum aculeatum

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Astrocaryum aculeatum***. Una ning gihulagway ni Georg Friedrich Wilhelm Meyer. Ang *Astrocaryum aculeatum* sakop sa kahenera nga *[[Astrocaryum]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Surinam
* Peru
*amihanan-sidlakang & amihanang Brasil
* Venezuela
* Bolibiya
* Guyana
* Guyane
* Colombia

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini






Payl:Astrocaryum aculeatum MHNT.bot.2017.10.4.jpg
Attalea

Kahenera sa mga tanom nga bulí ang ***Attalea***. Ang *Attalea* sakop sa kabanay nga Arecaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Attalea allenii]]*
* *[[Attalea amygdalina]]*
* *[[Attalea amylacea]]*
* *[[Attalea anisitsiana]]*
* *[[Attalea apoda]]*
* *[[Attalea attaleoides]]*
* *[[Attalea barreirensis]]*
* *[[Attalea bassleriana]]*
* *[[Attalea brasiliensis]]*
* *[[Attalea brejinhoensis]]*
* *[[Attalea burretiana]]*
* *[[Attalea butyracea]]*
* *[[Attalea camopiensis]]*
* *[[Attalea cephalotus]]*
* *[[Attalea cohune]]*
* *[[Attalea colenda]]*
* *[[Attalea compta]]*
* *[[Attalea crassispatha]]*
* *[[Attalea cuatrecasana]]*
* *[[Attalea dahlgreniana]]*
* *[[Attalea degranvillei]]*
* *[[Attalea dubia]]*
* *[[Attalea eichleri]]*
* *[[Attalea exigua]]*
* *[[Attalea fairchildensis]]*
* *[[Attalea funifera]]*
* *[[Attalea geraensis]]*
* *[[Attalea guacuyule]]*
* *[[Attalea guianensis]]*
* *[[Attalea hoehnei]]*
* *[[Attalea huebneri]]*
* *[[Attalea humilis]]*
* *[[Attalea iguadummat]]*
* *[[Attalea insignis]]*
* *[[Attalea kewensis]]*
* *[[Attalea lauromuelleriana]]*
* *[[Attalea leandroana]]*
* *[[Attalea luetzelburgii]]*
* *[[Attalea macrolepis]]*
* *[[Attalea magdalenica]]*
* *[[Attalea maracaibensis]]*
* *[[Attalea maripa]]*
* *[[Attalea maripensis]]*
* *[[Attalea microcarpa]]*
* *[[Attalea minarum]]*
* *[[Attalea moorei]]*
* *[[Attalea nucifera]]*
* *[[Attalea oleifera]]*
* *[[Attalea osmantha]]*
* *[[Attalea peruviana]]*
* *[[Attalea phalerata]]*
* *[[Attalea piassabossu]]*
* *[[Attalea pindobassu]]*
* *[[Attalea plowmanii]]*
* *[[Attalea princeps]]*
* *[[Attalea racemosa]]*
* *[[Attalea rostrata]]*
* *[[Attalea salazarii]]*
* *[[Attalea salvadorensis]]*
* *[[Attalea seabrensis]]*
* *[[Attalea septuagenata]]*
* *[[Attalea speciosa]]*
* *[[Attalea spectabilis]]*
* *[[Attalea teixeirana]]*
* *[[Attalea tessmannii]]*
* *[[Attalea vitrivir]]*
* *[[Attalea voeksii]]*
* *[[Attalea weberbaueri]]*
* *[[Attalea wesselsboeri]]*

## Ang mga gi basihan niini







Attalea sp. MHNT.BOT.2008.1.27.jpg
Orbignya phalerata.jpg
Coquinho de indaiá 020906 REFON.jpg
Attalea anisitsiana

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Attalea anisitsiana***. Una ning gihulagway ni João Barbosa Rodrigues, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Scott Zona. Ang *Attalea anisitsiana* sakop sa kahenera nga *[[Attalea]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Paraguay
*kasadpan-sentrong Brasil

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


Contributions_du_Jardin_botanique_de_Rio_de_Janeiro_(1901)_(20686134675).jpg
Bactris

Kahenera sa mga tanom nga bulí ang ***Bactris***. Ang *Bactris* sakop sa kabanay nga Arecaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Bactris acanthocarpa]]*
* *[[Bactris acanthocarpoides]]*
* *[[Bactris ana-juliae]]*
* *[[Bactris aubletiana]]*
* *[[Bactris bahiensis]]*
* *[[Bactris balanophora]]*
* *[[Bactris barronis]]*
* *[[Bactris bidentula]]*
* *[[Bactris bifida]]*
* *[[Bactris brongniartii]]*
* *[[Bactris campestris]]*
* *[[Bactris caryotifolia]]*
* *[[Bactris caudata]]*
* *[[Bactris charnleyae]]*
* *[[Bactris chaveziae]]*
* *[[Bactris chocoensis]]*
* *[[Bactris coloniata]]*
* *[[Bactris coloradonis]]*
* *[[Bactris concinna]]*
* *[[Bactris constanciae]]*
* *[[Bactris corossilla]]*
* *[[Bactris cubensis]]*
* *[[Bactris cuspidata]]*
* *[[Bactris dianeura]]*
* *[[Bactris elegans]]*
* *[[Bactris faucium]]*
* *[[Bactris ferruginea]]*
* *[[Bactris fissifrons]]*
* *[[Bactris gasipaes]]*
* *[[Bactris gastoniana]]*
* *[[Bactris glandulosa]]*
* *[[Bactris glassmanii]]*
* *[[Bactris glaucescens]]*
* *[[Bactris gracilior]]*
* *[[Bactris grayumii]]*
* *[[Bactris guineensis]]*
* *[[Bactris halmoorei]]*
* *[[Bactris hatschbachii]]*
* *[[Bactris herrerana]]*
* *[[Bactris hirta]]*
* *[[Bactris horridispatha]]*
* *[[Bactris jamaicana]]*
* *[[Bactris killipii]]*
* *[[Bactris kunorum]]*
* *[[Bactris longiseta]]*
* *[[Bactris macroacantha]]*
* *[[Bactris major]]*
* *[[Bactris manriquei]]*
* *[[Bactris maraja]]*
* *[[Bactris martiana]]*
* *[[Bactris mexicana]]*
* *[[Bactris militaris]]*
* *[[Bactris moorei]]*
* *[[Bactris nancibaensis]]*
* *[[Bactris obovata]]*
* *[[Bactris oligocarpa]]*
* *[[Bactris oligoclada]]*
* *[[Bactris panamensis]]*
* *[[Bactris pickelii]]*
* *[[Bactris pilosa]]*
* *[[Bactris pliniana]]*
* *[[Bactris plumeriana]]*
* *[[Bactris polystachya]]*
* *[[Bactris ptariana]]*
* *[[Bactris rhaphidacantha]]*
* *[[Bactris riparia]]*
* *[[Bactris rostrata]]*
* *[[Bactris schultesii]]*
* *[[Bactris setiflora]]*
* *[[Bactris setosa]]*
* *[[Bactris setulosa]]*
* *[[Bactris simplicifrons]]*
* *[[Bactris soeiroana]]*
* *[[Bactris sphaerocarpa]]*
* *[[Bactris syagroides]]*
* *[[Bactris tefensis]]*
* *[[Bactris timbuiensis]]*
* *[[Bactris tomentosa]]*
* *[[Bactris turbinocarpa]]*
* *[[Bactris vulgaris]]*

## Ang mga gi basihan niini
Bactris glandulosa

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Bactris glandulosa***. Una ning gihulagway ni Oerst.. Ang *Bactris glandulosa* sakop sa kahenera nga *[[Bactris]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Costa Rica
* Colombia
* Panama

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *B. g. baileyana*
* *B. g. glandulosa*

## Ang mga gi basihan niini
Borassus aethiopum

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Borassus aethiopum***. Una ning gihulagway ni Carl Friedrich Philipp von Martius. Ang *Borassus aethiopum* sakop sa kahenera nga *[[Borassus]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Burkina Faso
* Kotidaybor
* Trinidad ug Tobago
* Gambia
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* Zimbabwe
* Mozambique
* Kenya
* Etyopiya
* Tanzania
* Madagascar
* Uganda
* Guinea
* Kamerun
* Zambiya
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Congo
* amihanang Habagatang Aprika
* Senegal
* Malawi
* Chad
* Sudan
* Niger
* Ghana
* Comoros
* Benin
* Togo
* Guinea-Bissau
* Mali 
* Nigyeriya
* Gulf of Guinea Islands

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Borassus flabellifer

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Borassus flabellifer***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné. Ang *Borassus flabellifer* sakop sa kahenera nga *[[Borassus]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Java (pulo sa Indonesya)
* Laos
* Lesser Sunda Islands
* Socotra (pulo)
* Sulawesi
* Viyetnam
* Indya
* Thayland
* Kambodiya
* Miyanmar
* Mauritania
* Malaysiya
*habagatan-sentrong Pangmasang Republika sa Tsina
* Sri Lanka
* Bangladesh

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Borassus ake-assii MS 1315.JPG
Chestnut in Guntur.jpg
File:Borassus flabellifer fruit on tree.jpg
File:Borassus flabellifer fruit on the tree.JPG
File:Inde04 c (003)borassus flabellifer.JPG
File:Borassus flabellifer in Mumbai, India.JPG
File:Angkor-011 hg.jpg
File:Tal palm (Borassus flabellifer) fruit.jpg
Butia stolonifera

Espesye sa tanom nga bulí nga una nga gihulagway ni João Barbosa Rodrigues, ug nga gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Odoardo Beccari ang ***Butia stolonifera***. Ang *Butia stolonifera* sakop sa kahenera nga *[[Butia]]* sa kabanay nga Arecaceae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini
Calamus aruensis

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Calamus aruensis***. Una ning gihulagway ni Odoardo Beccari. Ang *Calamus aruensis* sakop sa kahenera nga *[[Calamus (tanom nga bulí)|Calamus]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Bismarck Archipelago
* State of Queensland
* New Guinea (pulo)
* Kapupud-ang Solomon

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Carpoxylon macrospermum

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Carpoxylon macrospermum***. Una ning gihulagway ni Hermann Wendland ug Carl Georg Oscar Drude. Ang *Carpoxylon macrospermum* sakop sa kahenera nga *[[Carpoxylon]]*, ug kabanay nga Arecaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Vanuatu

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Caryota

Kahenera sa mga tanom nga bulí ang ***Caryota***. Ang *Caryota* sakop sa kabanay nga Arecaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Fishtail palm.JPG
Fishtail palm1.JPG
Fishtail-palm-flower-detail.jpg
Calyptronoma rivalis

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Calyptronoma rivalis***. Una ning gihulagway ni Orator Fuller Cook, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Liberty Hyde Bailey. Ang *Calyptronoma rivalis* sakop sa kahenera nga *[[Calyptronoma]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Dominikanhong Republika
* Haiti
* Puerto Rico

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Caryota maxima

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Caryota maxima***. Una ning gihulagway ni Carl Ludwig von Blume. Ang *Caryota maxima* sakop sa kahenera nga *[[Caryota]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Assam (estado)
* Hainan Sheng
* Java (pulo sa Indonesya)
* Laos
* Sumatra (pulo)
* Viyetnam
* Pilipinas
* Thayland
* Miyanmar
* Malaysiya
*habagatan-sidlakang & habagatan-sentrong Pangmasang Republika sa Tsina
* Bangladesh
*sidlakang Himalayas

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Gardenology.org-IMG 7605 qsbg11mar.jpg
Gardenology.org-IMG 7606 qsbg11mar.jpg
Chamaedorea arenbergiana

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Chamaedorea arenbergiana***. Una ning gihulagway ni Hermann Wendland. Ang *Chamaedorea arenbergiana* sakop sa kahenera nga *[[Chamaedorea]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Costa Rica
* Nicaragua
*habagatan-kasadpang & habagatan-sidlakang Mehiko
* Ondoras
* Gulpo sa Mehiko
* Colombia
* Belize
* El Salvador
* Guatemala
* Panama

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


Chamaedorea_arenbergiana_1.JPG
Chamaerops humilis

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Chamaerops humilis***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné. Ang *Chamaerops humilis* sakop sa kahenera nga *[[Chamaerops]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Baleares
* Corse
* Cerdeña
* Sicilia
* Dominikanhong Republika
* Maruwekos
* Algyeriya
* Tunisia
* Espanya
* Pransiya
* Italya
* Portugal
* Libya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. h. argentea*
* *C. h. humilis*

## Ang mga gi basihan niini
Coccothrinax

Kahenera sa mga tanom nga bulí ang ***Coccothrinax***. Ang *Coccothrinax* sakop sa kabanay nga Arecaceae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Coccothrinax acunana]]*
* *[[Coccothrinax alexandri]]*
* *[[Coccothrinax alta]]*
* *[[Coccothrinax angelae]]*
* *[[Coccothrinax argentata]]*
* *[[Coccothrinax argentea]]*
* *[[Coccothrinax baracoensis]]*
* *[[Coccothrinax barbadensis]]*
* *[[Coccothrinax bermudezii]]*
* *[[Coccothrinax borhidiana]]*
* *[[Coccothrinax boschiana]]*
* *[[Coccothrinax camagueyana]]*
* *[[Coccothrinax clarensis]]*
* *[[Coccothrinax concolor]]*
* *[[Coccothrinax crinita]]*
* *[[Coccothrinax cupularis]]*
* *[[Coccothrinax ekmanii]]*
* *[[Coccothrinax elegans]]*
* *[[Coccothrinax fagildei]]*
* *[[Coccothrinax fragrans]]*
* *[[Coccothrinax garciana]]*
* *[[Coccothrinax gracilis]]*
* *[[Coccothrinax guantanamensis]]*
* *[[Coccothrinax gundlachii]]*
* *[[Coccothrinax hioramii]]*
* *[[Coccothrinax inaguensis]]*
* *[[Coccothrinax jamaicensis]]*
* *[[Coccothrinax jimenezii]]*
* *[[Coccothrinax leonis]]*
* *[[Coccothrinax litoralis]]*
* *[[Coccothrinax macroglossa]]*
* *[[Coccothrinax microphylla]]*
* *[[Coccothrinax miraguama]]*
* *[[Coccothrinax moaensis]]*
* *[[Coccothrinax montana]]*
* *[[Coccothrinax munizii]]*
* *[[Coccothrinax muricata]]*
* *[[Coccothrinax nipensis]]*
* *[[Coccothrinax orientalis]]*
* *[[Coccothrinax pauciramosa]]*
* *[[Coccothrinax proctorii]]*
* *[[Coccothrinax pseudorigida]]*
* *[[Coccothrinax pumila]]*
* *[[Coccothrinax readii]]*
* *[[Coccothrinax rigida]]*
* *[[Coccothrinax salvatoris]]*
* *[[Coccothrinax saxicola]]*
* *[[Coccothrinax scoparia]]*
* *[[Coccothrinax spissa]]*
* *[[Coccothrinax torrida]]*
* *[[Coccothrinax trinitensis]]*
* *[[Coccothrinax victorinii]]*
* *[[Coccothrinax yunquensis]]*
* *[[Coccothrinax yuraguana]]*

## Ang mga gi basihan niini







Coccothrinax scoparia leaf sheaths.JPG
Coccothrinax crinita

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Coccothrinax crinita***. Una ning gihulagway ni August Heinrich Rudolf Grisebach, Hermann Wendland ug Charles Henry Wright, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Odoardo Beccari. Ang *Coccothrinax crinita* sakop sa kahenera nga *[[Coccothrinax]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Cuba

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. c. brevicrinis*
* *C. c. crinita*

## Ang mga gi basihan niini
Coccothrinax victorini

Espesye sa tanom nga bulí ang ***Coccothrinax victorini***. Una ning gihulagway ni Leon. Ang *Coccothrinax victorini* sakop sa kahenera nga *[[Coccothrinax]]* sa kabanay nga Arecaceae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini
Copernicia gigas

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Copernicia gigas***. Una ning gihulagway ni Erik Leonard Ekman ug Karl Ewald Maximilian Burret. Ang *Copernicia gigas* sakop sa kahenera nga *[[Copernicia]]*, ug kabanay nga Arecaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Cuba

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Bólí

Henero sa mga tanom nga bulí ang ***bólí***. Ang *bólí* sakop sa kabanay nga Arecaceae. 

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Abuntalburijf.JPG
Cory utan 070909 0263 rwg.jpg
Corypha umbraculifera

Kaliwatan sa bólí ang ***Corypha umbraculifera***. Una ning gihulagway ni Carl von Linné. Ang *Corypha umbraculifera* sakop sa kahenera nga bólí, ug kabanay nga Arecaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kapos sa datos.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Andaman Islands (kapuloan sa Indiya)
* Trinidad ug Tobago
* Indya
* Thayland
* Kambodiya
* Miyanmar
* Sri Lanka
* Bangladesh

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Cryosophila kalbreyeri

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Cryosophila kalbreyeri***. Una ning gihulagway ni Carl Lebrecht Udo Dammer ug Karl Ewald Maximilian Burret, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Bror Eric Dahlgren. Ang *Cryosophila kalbreyeri* sakop sa kahenera nga *[[Cryosophila]]*, ug kabanay nga Arecaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa duolang mibahad.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Colombia
* Panama

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. k. cogolloi*
* *C. k. kalbreyeri*

## Ang mga gi basihan niini
Cryosophila warscewiczii

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Cryosophila warscewiczii***. Una ning gihulagway ni Hermann Wendland, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Harley Harris Bartlett. Ang *Cryosophila warscewiczii* sakop sa kahenera nga *[[Cryosophila]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Costa Rica
* Nicaragua
* Ondoras
* Panama

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Cyrtostachys

Kahenera sa mga tanom nga bulí ang ***Cyrtostachys***. Ang *Cyrtostachys* sakop sa kabanay nga Arecaceae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Starr 080103-1380 Cyrtostachys renda.jpg
Cyrtostachys renda

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Cyrtostachys renda***. Una ning gihulagway ni Carl Ludwig von Blume. Ang *Cyrtostachys renda* sakop sa kahenera nga *[[Cyrtostachys]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Sumatra (pulo)
* Trinidad ug Tobago
* Thayland
* Malaysiya
* Borneo

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Gardenology-IMG_4868_hunt10mar.jpg
Lipstick palm 2.jpg
Cyrtostachys renda (ornamental) - Suva, Fiji.jpg
Desmoncus chinantlensis

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Desmoncus chinantlensis***. Una ning gihulagway ni Frederik Michael Liebmann ug Carl Friedrich Philipp von Martius. Ang *Desmoncus chinantlensis* sakop sa kahenera nga *[[Desmoncus]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Nicaragua
*habagatan-kasadpang & habagatan-sidlakang Mehiko
* Ondoras
* Gulpo sa Mehiko
* Belize
* El Salvador
* Guatemala

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Desmoncus cirrhiferus

Espesye sa tanom nga bulí ang ***Desmoncus cirrhiferus***. Una ning gihulagway ni Alwyn Howard Gentry ug Elsa Matilde Zardini. Ang *Desmoncus cirrhiferus* sakop sa kahenera nga *[[Desmoncus]]* sa kabanay nga Arecaceae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini
Desmoncus mitis

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Desmoncus mitis***. Una ning gihulagway ni Carl Friedrich Philipp von Martius. Ang *Desmoncus mitis* sakop sa kahenera nga *[[Desmoncus]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Peru
* Ecuador
*amihanang & kasadpan-sentrong Brasil
* Bolibiya
* Colombia

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *D. m. ecirratus*
* *D. m. leptospadix*
* *D. m. mitis*
* *D. m. rurrenabaquensis*

## Ang mga gi basihan niini
Deckenia nobilis

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Deckenia nobilis***. Una ning gihulagway ni Hermann Wendland ug Berthold Carl Seemann. Ang *Deckenia nobilis* sakop sa kahenera nga *[[Deckenia (tanom nga bulí)|Deckenia]]*, ug kabanay nga Arecaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Trinidad ug Tobago
* Seychelles

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Dictyosperma album

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Dictyosperma album***. Una ning gihulagway ni Jean-Baptiste Bory de Saint-Vincent, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Rudolph Herman Scheffer. Ang *Dictyosperma album* sakop sa kahenera nga *[[Dictyosperma]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Rodrigues (distrito)
* Trinidad ug Tobago
* Maurisyo
* Réunion

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *D. a. album*
* *D. a. aureum*
* *D. a. conjugatum*

## Ang mga gi basihan niini







Dictyosperma album1.JPG
Dictyosperma album fruits.JPG
Dictyosperma album big foot with roots.JPG
Dictyosperma album seedlings.JPG
Eremospatha haullevilleana

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Eremospatha haullevilleana***. Una ning gihulagway ni De Wild.. Ang *Eremospatha haullevilleana* sakop sa kahenera nga *[[Eremospatha]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Cabinda (lalawigan)
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* Tanzania
* Uganda
* Kamerun
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Congo
* Burundi
* Gabon

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Euterpe oleracea

Kaliwatan sa tanom nga bulí ang ***Euterpe oleracea***. Una ning gihulagway ni Carl Friedrich Philipp von Martius. Ang *Euterpe oleracea* sakop sa kahenera nga *[[Euterpe]]*, ug kabanay nga Arecaceae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Trinidad ug Tobago
* Surinam
* Ecuador
*amihanan-sidlakang & amihanang Brasil
* Venezuela
* Guyana
* Guyane
* Colombia

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Despolpadeira de açai.jpg
Açai no Mercado do Ver-o-peso.jpg
Açaí.jpg