open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Linutoang Maroki

Ang **linutoang Maroki** maoy diberso ug adunay daghang impluwensya dulot sa siglo-siglong interaksyon sa Moroko sa panggawas nga kalibotan. Ang mga tigluto sa mga harianong kosina sa nasod girepino ang linutoang Maroki sa dugay sa pila ka siglo ug gigama ang nahimong basehan sa linutoan sa karon.

## Galeriya sa hulagway


Fes,Abendessen.JPG
Spices1.jpg
Tajines_in_a_pottery_shop_in_Morocco.jpg
Zagros

Ang **Zagros** (['saɰros]; Pinersyano: زاگرس, *Zāgros*; Inarabigo: زاغروس, *Zāghrūs*) maoy kabukiran sa Iran ug Irak.
Damāvand

:*Alang sa dakbayan, tan-awa ang [[Dakbayan sa Damāvand]].*

Ang **Damāvand** (Pinersyano: دماوند) maoy bolkan sa bukiring Elburz sa Iran. Kini makit-an sa lalawigan sa Māzandarān.
Genouillac, Charente

Ang **Genouillac** usa ka komyun sa Pransiya. Kini may 574 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa Charente sa rehiyon sa Nouvelle-Aquitaine.
Kropek

Ang **kropek** (Minalayo: *keropok*) maoy *[[cracker]]* nga gama sa arinang tapyoka ug pagkaong dagat, nga giprito sa daghang mantika.

## Galeriya sa hulagway


Kerupuk_udang.JPG
Kerupuk_dalam_kaleng.jpg
Krupuk_with_sauces.JPG
563Filipino_fish_cracker_Kropek_05.jpg
563Filipino_fish_cracker_Kropek_11.jpg
563Filipino_fish_cracker_Kropek_16.jpg
563Filipino_fish_cracker_Kropek_14.jpg
563Filipino_fish_cracker_Kropek_06.jpg
563Filipino_fish_cracker_Kropek_13.jpg
563Filipino_fish_cracker_Kropek_15.jpg
Birkat haḤamma

Ang ***Birkat haḤamma*** (Inebreo: ברכת החמה, "Bendisyon sa Adlaw") maoy bendisyong gisulti pagsubang sa adlaw matag 28 tuig pagkakompleto niini sa  iyang siklo.

## Galeriya sa hulagway


BirkatSunrise.jpg
Sunbeams.jpg
Western_Wall_Birkat_Hachama_8_April_2009-2.jpg
People's Television Network

Ang **People's Television Network, Inc. (PTNI/PTV)** usa ka network sa telebisyon nga gipanag-iya sa Gobyerno sa Pilipinas pinaagi sa Presidential Communications Operations Office. Ang ulohang opisina, mga estudyo, transmiter ug pasilidad sa pagsibya nahimutang sa Broadcast Complex, Visayas Avenue, Diliman, Dakbayang Quezon.

## Kasaysayan
Ang nag-inusarang panggobyernong network sa telebisyon nagsugod sa 1974 isip Government Television (GTV-4). Giusab ang ngalan niini ngadto sa Maharlika Broadcasting System sa tuig 1980 ug human sa People Power Revolution, 1986, nailhan na isip People's Television (PTV 4). 

Sa Marso 26, 1992, si Presidente Cory Aquino mipirma sa Republic Act 7306 nga mipahimo sa PTV Network ngadto sa korporasyong panggobyerno nga nailhan sa pormal isip People's Television Network, Inc. Si Presidente Fidel V. Ramos mi-appoint sa unang *board of directors* sa PTV Network.  Natagaan ang Network og pundong ekwiti para sa kapital. Ang Akta Republika 7306 nagkanayon nga dili puyde mohatag ang gobyerno og mga pundo alang sa Network.

Ang transmisyon sa PTNI pinaagi sa satelayt sa tibuok nasod sugod 1992 gamit ang PALAPA C2. Ang nangunang estasyon niini, PTV-4, nga nakabase sa Dakbayang Quezon, adunay 40-kilowatt nga bag-ong transmiter sa 500-ka-tiil nga tore.  May 32 kini ka estasyon nga probinsyal sa nasod, ug miabot sa hapit 85% sa tanang mananan-aw sa nasod.

Ang PTNI may mga programa nga mipasidungog sa network isip Best Station ug Most Balanced Programming sa tuig 1987 ug sa misunod nga duha pa tuig, gikan sa Catholic Mass Media Awards (CMMA). Sa 1996, ang PTV midaog sa pasidugog isip Best TV Station ID sa PMPC Star Awards for Television.

Ang PTNI mipasugod sa edukasyonal ug kultural nga pagprogram.  Ang mga madaogong programa mao ang Tele-aralan ng Kakayahan (dekada nga nauna sa The Knowledge Channel sa ABS-CBN), Ating Alamin, Sesame (ug ang misunod) Batibot, For Art's Sake, Coast to Coast ug Paco Park Presents.  Sa karon ang programang edukasyonal mao ang Continuing Education Via Television o CONSTEL.

Ang PTNI mao sab ang kasagarang opisyal nga tagsibya sa mga dagkong kompetisyon nga internasyonal sa esports.  Misibya kini sa Duwang Olimpiko sa tuig 1988, duha lang ang wala makuha sa network, ang Olimpyada sa Barcelona sa Espanya sa 1992 ug ang Olimpyada sa Beijing sa Tsina sa 2008. Dinhi sab gisibya ang kadaghanansa mga duwa sa South East Asian Games ug sa Asian Games. 

Sa Hulyo 16, 2001, ubos sa bag-ong pagdumala nga gitudlo ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo, miadap ang PTNI sa ngalan nga National Broadcasting Network (NBN) ug may bag-ong eslogan "One People. One Nation. One Vision.".

Mipalambo ang NBN sa iyang pagsibya sa paglansar sa NBN World sa Pebrero 19, 2003 sa tabang sa Television and Radio Broadcasting Service (TARBS). Ang NBN matan-awan sa Australya, Amihanang Amerika ug sa Asya-Pasipiko. Sa karon, ang NBN mitransmit gamit ang satelayt nga AGILA 2.
Ferdinand Marcos

Si **Ferdinand Emmanuel Marcos y Edralin** (Septiyembre 11, 1917 - Septiyembre 28, 1989) mao ang Pilipinhong lugayna ug ika-10 nga Pamuno-Nasod sa Pilipinas gikan 1965 hangtod 1986 ug nahimo nga sad-an sa pagpanulis niadtong 1992.

## Tan-awa usab
* Rebolusyong EDSA sa 1986
Nur Misuari

Si **Nurallaj Misuari** (natawo 1939) maoy Pilipinong lektor sa kaalamdag politikanhon sa Unibersidad sa Pilipinas ug ang kanhing gobernador Mindanawng Muslim. Siya usab mao ang kanhing dakodako sa Moro National Liberation Front.
Salomon Juda Rappoport

Si **Salomon Juda L&#246;b Rappoport** (ika-1 sa Hunyo 1790&#150;ika-16 sa Oktubre 1867) maoy Ukranyanong rabino, Talmudista, ug usa sa mga pyonero sa *[[Wissenschaft des Judentums]]*. Siya nahimong Pangulong Rabino sa Praga gikan 1840 hangtod 1867.

Usa ka oponente sa intoleransya ug paksyonalismo, si Rappoport nailhan sa iyang medyasyon sa pagitan nina Samson Raphael Hirsch ug Zacharias Frankel. Kini iyang gihimo alang sa pagkausa sa tanang Hudeyo, mapaunsa man ang opinyon.
## Mga reperensya
Silvano Arieti

Si **Silvano Arieti** (ika-28 sa Hunyo 1914&#150;ika-7 sa Agosto 1981) maoy Italyanong sikyatra sa Hiniusang mga Estado.

## Mga reperensya

## Galeriya sa hulagway


Silvano_Arieti_book_autographed.jpg
Rebolusyong bulokan

Ang **rebolusyong bulokan** () maoy terminong gigamit para sa usa ka serye sa mga mobimyentong politikanhon kontra sa mga dakodakong gisumbong nga dili demokratikanhon. Ang una mao ang *Rebolusyong Dalagan* kun ang Rebolusyon sa EDSA sa 1986 sa Filipinas, nga nahimong inspirasyon sa daghang pang mga rebolusyon sa sidlakang Yuropa.


Albert_Einstein_Institution.jpg
Euromaidan_on_Maidan_Nezalezhnosti,_Kiev_2013-12-08.webm
George Steuart

Si **George Hume Steuart** (1700&#150;1784) maoy Britanikong mananambal, magtatanom sa tabako, ug politiko sa kolonyal nga Maryland.
Sefarad

Ang ***Sefarad: Revista de estudios hebr&#225;icos, sefard&#237;es y de oriente pr&#243;ximo*** maoy akademikong magasin nga gipublikar duha ka beses matag tuig. Ang mga artikulo niini bahin sa kasaysayan ug kultura sa mga Hudiyo ug sa pinulongan, katitikan, kasaysayan, ug kreatibidad halamanon sa mga Separdi.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
Haftara

Ang ***haftar&#225;*** (Inebreyo: הפטרה‎) mao ang mga porsyong gikan sa mga basahon sa Nevi&#146;im sa Tanakh nga gibasa despwes sa parasha matag Shabat, kasaulogan, ug puasa sa Hudayismo.

## Galeriya sa hulagway


Haftara2131.JPG
Haftara2134.JPG
Sefer_Haftarah.jpg
Eskandinabya

Ang **Eskandinabya** maoy usa ka rehiyon ug peninsula sa amihanang Uropa. Ang mga nasod sa Eskandinabya: Swesya ug Dinamarka ug Noruwega.
Jönköping

Ang **Jönköping** maoy usa ka dakbayan sa Sweden. Populasyon sa dakbayan sa Jönköping 84,423 (2005), ug populasyon sa komyun sa Jönköping 126,113 (2009).
Mawumag

Ang **mawumag** (*Tarsius syrichta*) kun **tarserong Pilipinhon** maoy gamayng mamipero gabhianon nga pamilya Tarsiidae, order Primates.  Ang mawmag adunay taas nga mga tiil ug mugbo nga mga kamot, ug maayo kaayo molukso.  Gihapon kini adunay dako nga mga mata, ug maayo kaayo makakita sa gabii.  Ang iyang pagkaon mga diyutay nga mananap. 

Kini makit-an sa Bohol, Dinagat, Leyte, Samar, Palawan ug Mindanao.

## Mga gigikanan
Nowy Dwór Królewski

Ang **Nowy Dwór Królewski** usa ka *[[village]]* sa Habagatang-Sidlakang Poland, taliwala sa Chelmno ug Torun. Ang kapital niini mao ang lahing *[[gmina]]* sulod sa Chelmo. Kini may 170 ka mga lumulupyo sumala sa senso sa tuig 1996.

## Galeriya sa hulagway


Figurka_Maryjna_w_Nowym_Dworze_Królewskim.JPG
Park_w_Nowym_Dworze_Królewskim.JPG
Nowy_Dwór_Królewski.jpg
Nowy_Dwór_Królewski_1.JPG
Boisko_Nowy_Dwór_Królewski.JPG
Pałac_-_Nowy_Dwór_Królewski.JPG
Nowy_Dwór_Królewski_i_Niemczyk.JPG
Nowy_Dwór_Królewski_park_pałacowy_2012_05_29_fot_K_Lewandowski_0676.JPG
Tabliczka_Figurki_Maryjnej_-_Nowy_Dwór_Królewski.JPG
San Nicolas, Ilocos Norte

Ang **San Nicol&#225;s** usa ka ika-upat ka klaseng lungsod sa lalawigan sa Ilocos Norte, Pilipinas. Sumala sa sensus sa tuig 2000, kini may populasyon nga 31,688 ka tawo sa 6,677 ka bubong.

## Mga baranggay

Ang San Nicolas nabahin ngadto sa 24 ka baranggay.



* San Francisco (Pob.)
* San Ildefonso (Pob.)
* San Agustin
* San Baltazar (Pob.)
* San Bartolome (Pob.)
* San Cayetano (Pob.)
* San Eugenio (Pob.)
* San Fernando (Pob.)
* San Gregorio (Pob.)
* San Guillermo
* San Jose (Pob.)
* San Juan Bautista (Pob.)

* San Lorenzo
* San Lucas (Pob.)
* San Marcos (Payas)
* San Miguel (Pob.)
* San Pablo
* San Paulo (Pob.)
* San Pedro (Bingao)
* San Rufino (Pob.)
* San Silvestre (Pob.)
* Santa Asuncion (Samac)
* Santa Cecilia (Barabar)
* Santa Monica (Nagrebcan)


## Mga sumpay sa gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippines Census Information
Estokolmo

**Estokolmo** (sa sinweko: *Stockholm*) mao ang kapital ug kinadak-ang dakbayan sa Suwesya. Populasyon sa komyun sa Estokolmo (*Stockholms stad*) 800 000, populasyon sa Metro Stockholm 1,250,000  ug populasyon sa rehiyon sa Stockholm 2 milyon.

Nahimutangan: 59°19'30" N, 18°4'15" E

## References
New York (estado)

*Kabahin sa bansa ang kining artikulo, alang sa dakbayan adtoa ang [[Dakbayan sa Bag-ong York]]*.

Ang **New York** maoy usa ka bansa sa amihanang-sidlakang Tinipong Bansa ug ang ikatulong estado base sa kadaghanon sa tawo. Giutlanan kini sa Bag-ong Jersey ug Pennsylvania sa habagatan, ug Connecticut, Massachusetts ug Vermont sa sidlakan. May utlanang pangdagat kini sa Pulo ni Rhode nga nahimutang sidlakan sa Long Island, ug may utlanang internasyonal sa Ontario sa kasadpan, ug sa Quebec sa amihanan, mga lalawigan sa Canada.
Pagsukod

Sa siyensiya, ang **pagsukod** mao ang proseso sa pagkuha og magnitud sa usa ka kantidad, sama sa hitas-on ug hibug-aton, base sa yunit sa pagsukod, sama sa metro ug kilogramo. Ang pagsukod motubag sa heneral nga pangutana, "pila?", susama sa mga pangutanang pila ka kilometro, o milimetro, o gigahertz. Tungod kay kabahin sa pag-ihap ang pagsukod, gigamit dinhi ang mga numero ug matawag nga kantitabo (*quantitative*), kompara sa ubang obserbasyon nga pinaagi sa mga pulong ug matawag nga kalitatibo. Ang terminong pagsukod mipasabot usab sa espesipikong resulta nga nakuha gikan sa usa ka proseso sa pagsukod.

## Galeriya sa hulagway


CarpentersRule.png
Measuring_Tape_Inch+CM.jpg
Taking measurements.jpg
Coca-Cola

Ang **Coca-Cola** maoy usa ka klase sa karbonadang sopdringk nga gibaligya sa mga tindahan, restoran, ug *vending machines*. Gihimo kini sa The Coca-Cola Company sa Atlanta, Georgia, ug simpleng nailhan isip **Coke**.
Artemisa

Ang **Artemisa** usa ka munisipyo ug dakbayan sa lalawigan sa La Habana sa nasod sa Kuba.

Ang Mausoleo sa mga Martir (*Mausoleo de los Mártires* sa Kinatsila) sa Artemisa usa ka Nasodnong Monumento sa Kuba.

## Mga demograpiya
Sa tuig 2004, naay populasyon nga 81,209sa Artemisa.  Lakip og tibuok nga aryang 690 ka kilometro (266.4 ka kwadradong milya).  Ang dakbayan naay densidad og populasyon nga 117.7/kilometro (304.8/kwadradong milya).

## Mga barrio
Ang munisipyo nabahin sa mga sunod nga barrio:

* Cañas
* Capellanías 
* Cayajabos 
* Dolores Uno
* Dolores Dos 
* Guanímar 
* Mojanga
* Pijirigua
* Puerta de la Güira
* Rural
* Urbano
* Virtudes.

## Mga reperensya
Bacarra

Ang **Bacarra** usa ka ika-upat ka klaseng lungsod sa lalawigan sa Ilocos Norte, Pilipinas. Sumala sa sensus sa tuig 2000, kini may populasyon nga 29,668 ka tawo sa 6,289 ka bubong.

## Mga baranggay

Ang Bacarra nabahin ngadto sa 43 ka baranggay.



* Bani
* Buyon
* Cabaruan
* Cabulalaan
* Cabusligan
* Cadaratan
* Calioet-Libong
* Casilian
* Corocor
* Duripes
* Ganagan
* Libtong
* Macupit
* Nambaran
* Natba

* Paninaan
* Pasiocan
* Pasngal
* Pipias
* Pulangi
* Pungto
* San Agustin I (Pob.)
* San Agustin II (Pob.)
* San Andres I (Pob.)
* San Andres II (Pob.)
* San Gabriel I (Pob.)
* San Gabriel II (Pob.)
* San Pedro I (Pob.)
* San Pedro II (Pob.)

* San Roque I (Pob.)
* San Roque II (Pob.)
* San Simon I Brgy# 4 (Pob.)
* San Simon II (Pob.)
* San Vicente (Pob.)
* Sangil
* Santa Filomena I (Pob.)
* Santa Filomena II (Pob.)
* Santa Rita (Pob.)
* Santo Cristo I (Pob.)
* Santo Cristo II (Pob.)
* Tambidao
* Teppang
* Tubburan


## Mga sumpay sa gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
*  2000 Philippines Census Information
Bangui

Ang **Bangui** usa ka ika-upat ka klaseng lungsod sa lalawigan sa Ilocos Norte, Pilipinas. Sumala sa sensus sa tuig 2000, kini may populasyon nga 14,327 ka tawo sa 3,055 ka bubong.

## Mga baranggay

Ang Bangui nabahin ngadto sa napulo'g lima *(15) ka baranggay.

* Abaca
* Bacsil
* Banban
* Baruyen
* Dadaor
* Lanao
* Malasin
* Manayon
* Masikil
* Nagbalagan
* Payac
* San Lorenzo (Pob.)
* San Isidro
* Taguiporo
* Utol

## Mga sumpay sa gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
*  2000 Philippines Census Information
Banna

Ang **Banna** usa ka ika-upat ka klaseng lungsod sa lalawigan sa Ilocos Norte, Pilipinas. Sumala sa sensus sa tuig 2000, kini may populasyon nga  16,704 ka tawo sa 3,390 ka bubong.

## Mga baranggay

Ang Banna nabahin ngado sa kawhaan (20) ka baranggay.



* Balioeg
* Bangsar
* Barbarangay
* Bomitog
* Bugasi
* Caestebanan
* Caribquib
* Catagtaguen
* Crispina
* Hilario (Pob.)

* Imelda
* Lorenzo (Pob.)
* Macayepyep
* Marcos (Pob.)
* Nagpatayan
* Valdez
* Sinamar
* Tabtabagan
* Valenciano (Pob.)
* Binacag


## Mga sumpay sa gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
*  2000 Philippines Census Information
Itbayat

Ang **Itbayat** usa ka ikalima ka klaseng lungsod sa lalawigan sa Batanes sa Pilipinas. Sumala sa sensus sa tuig 2000, kini may populasyon nga 3,616 ka tawo sa 719 ka bubong.

## Mga baranggay

Ang Itbayat nabahin ngadto sa lima (5) ka baranggay.

* Raele
* San Rafael (Idiang)
* Santa Lucia (Kauhauhasan)
* Santa Maria (Marapuy)
* Santa Rosa (Kaynatuan)

## Mga sumpay sa gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippines Census Information
Ivana

Ang **Ivana** usa ka ika-unom ka klaseng lungsod sa lalawigan sa Batanes sa Pilipinas. Sumala sa sensus sa tuig 2000, kini may populasyon nga 1,293 ka tawo sa 283 ka bubong.

## Mga baranggay

Ang Ivana nabahin ngadto sa upat (4) ka baranggay.

* Radiwan 
* Salagao 
* San Vicente (Igang) 
* Tuhel (Pob.)

## Mga sumpay sa gawas

* Philippine Standard Geographic Code 
*  2000 Philippines Census Information
Vina Morales

Si **Sharon Garcia Magdayao** (natawo Oktubre 17, 1975 sa Bogo, Sugbo, Pilipinas), ilahado usab sa ngalang **Vina Morales**, usa ka Pilipina nga mag-aawit, aktris, ug modela.
Sabtang

Ang **Sabtang** usa ka ika-unom ka klaseng lungsod sa lalawigan sa Batanes sa Pilipinas. Sumala sa sensus sa tuig 2000, kini may populasyon nga 1,678 ka tawo sa 353 ka bubong.

## Mga baranggay

An Sabtang nabahin ngadto sa unom (6) ka baranggay.

* Chavayan
* Malakdang (Pob.)
* Nakanmuan
* Savidug
* Sinakan (Pob.)
* Sumnanga

## Mga sumpay sa gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippines Census Information
Saulnières, Ille-et-Vilaine

Ang **Saulnières** usa ka komyun sa Pransiya. Kini may 558 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa Ille-et-Vilaine sa rehiyon sa Bretagne.
Pitsa sa pagkatukod

Ang **Pitsa sa Pagtukod** mao kini ang adlaw sa pagkahimugso sa usa ka institusyon, organisasyon, o asosasyon.

Mga ehemplo sa mga pista sa pagkatukod:
*Pitsa sa Pagkatukod sa Awstralya,
*Pitsa sa Nasodnong Pagkatukod sa Hapon,
*Pitsa sa Nasodnong Pagkatukod sa Habagatang Korea.
Pangulo sa unibersidad

Ang **Pangulo sa Kinatumhaan** mao kini ang pinaka-taas nga opisyal sa administrasyon sa usa ka tulunghaan. Sa naangdan, ang Pangulo mao ang gitahasan sa Board of Trustees, kun Board of Regents nga maoy mopatuman sa mga polisiya ug mga tulumanon sa tulunghaan.
Lema

Ang **lema** usa kini ka saysay nga nagahulagway sa tumong, tinguha, pilosopiya o tinuhu-an sa usa ka institusyon, organisasyon, o asosasyon. Sa naangdan, ang usa ka lema nagagamit sa Linatin. Pero aduna usab mga motto nga ginasulti sa lokal nga lenggwahe.

## Galeriya sa hulagway


Coat-elements.png
Elementy_herbu.jpg
Motto_Logo.svg
Ray_Lema_à_la_Cinémathèque_française.jpg
Lema_praeusta_by_Kadavoor.jpg
Lema_cyanella_(Linné,_1758).jpg
Ray_Lema.jpg
Lema_cyanella.jpg
Lema.png
Lema_daturaphila1.jpg
Websityo

Ang **websayt**, **websityo** kun **balayan** usa kini ka panid sa dagitpukot nga nagapakita o nagasaysay og mga kasayuran kabahin sa tag-iya sa maong websayt. Ang websayt kasagarang gigamit alang sa sa negosyo, balita, edukasyon, esports, ug uban pa.
Magtutuon

Ang mga **Magtutuon** mao kini ang pundok sa mga tawo nga nagatungha sa usa ka eskwelahan o unibersidad para makakat-on ug mga bagong butang kalambigitan sa mga nagkalain-laing matang.
University of California, Berkeley

Ang **University of California, Berkeley**, usa kini sa mga labing na-ilhan nga publikong tulunghaan sa **University of California System** nga makit-an sa lugar sa California, sa Tinipong Bansa.
## Mga Letrato sa Campus

Image:CampanileMtTamalpiasSunset-original.jpg|Sather Tower
Image:South_Hall--UC_Berkeley--Panoramic.jpg|South Hall
Image:Haas_School_of_Business_courtyard.jpg|Haas School of Business
Image:UCBerkeleyCampus.jpg|Memorial Glade

## Mga sumpay sa gawas
* UC Berkeley. Opisyal nga websayt
Ohio University

Ang **Ohio University** usa kini ka na-ilhang publikong tulunghaan nga makit-an sa Athens, Ohio, nasod sa Tinipong Bansa.
## Mga Letrato sa Campus

Image:CampusOU.jpg|Campus sa Ohio University
Image:Stocker.jpg|Stocker Center
Image:KennedyMuseum_OhioUniv.jpg|Kennedy Museum of Art
Image:Manasseh_Cutler_Hall,_Ohio_University.jpg|Cutler Hall


## Mga sumpay sa gawas
Ohio University. Opisyal nga websayt
Example.com

**example.com**, **example.net**, at **example.org** maga second-level domain names reserbo gikan sa Internet Engineering Task Force trough RFC 2606 Seksyon 3,[1] para ang gumamit dang dokyumentasyon at examples. Day dili mamili para rehistrasyon.
Walog sa Aosta

Ang **Walog sa Aosta** (sa Initalyano: ***Valle d'Aosta*** (ang opisyal nga ngalan) o ***Val d'Aosta*** (ang adlaw-adlawng ngalan), sa Frinanses: ***Vallée-d'Aoste*** o ***Val-d'Aoste***; sa Inarpitan (Franco-Provençal): ***Val d'Outa***; sa Kinatsila: *Valle de Aosta*; sa Iningles: *Aosta Valley*) maoy usa (1) sa kawhaan (20) ka rehiyon sa Nasod sa Italya. Ang dakbayan sa Aosta maoy ulohan sa rehiyon.  Ang Walog sa Aosta usa ka rehiyong autonomo sa Italya.  Tapad ang Pransiya sa kasadpan, ang Suiza sa amihanan ug ang rehiyon sa Piemonte sa habagatan ug sidlakan.

Kini may langyab nga 3,263 ka kwadradong kilometro (1,260 ka kwadradong milya)  ug populasyon og 120,000 ka mulupyo, ug kini ang kinagamayng rehiyon sa araya, populsayon ug densidad sa populasyon sa Italya. Mao ra kini ang rehiyong Italyano nga walay mga lalawigan (giwala ang lalawigan sa Aosta sa 1945). Ang pagdumala gibuhat sa kagamhanan sa rehiyon. Nabahin ang rehiyon ngadto sa 74 ka *[[Mga comune sa Walog sa Aosta|komuni]]* (mga komune).

Ang lumad nga mga molupyo nagsulti og Valdôtain, usa ka forma og Inarpitan o Franco-Provençal, nga ilang kaugalingong pinulongan, samtang sa Walog sa Lys dunay mga tawo nga migamit og Walser nga Aleman nga pinulongan. 

## Mga reperensya
Tailly, Côte-d'Or

Ang **Tailly** usa ka komyun sa Pransiya. Kini may 189 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa Côte-d'Or sa rehiyon sa Bourgogne-Franche-Comté.
Apulia

Ang Apulia (gikan sa Griniyego *Ἀπουλία*, sa Initalyano: **Puglia**; paglitok sa Initalyano: *PU-lya*) usa sa kawhaan (20) ka rehiyon sa nasod sa Italya. Ang dakbayan sa Bari maoy ulohan sa rehiyon.

## Mga lalawigan sa Apulia

#Bari
#Barletta-Andria-Trani
#Brindisi
#Foggia
#Lecce
#Taranto
Basilicata

Ang **Basilicata** usa sa mga kaluhaan (20) ka rehiyon sa habagatang dapit sa Italya. Tapad sa Basilicata ang rehiyon sa Campania sa kasadpan, ang rehiyon sa Apulia (Puglia) sa amihanan ug sidlakan, ug ang rehiyon sa Calabria sa habagatan. Ang dakbayan sa Potenza maoy ulohan sa rehiyon.

## Mga lalawigan sa Basilicata
# Matera
# Potenza
Calabria

Ang **Calabria** nga gitawag sa niadtong panahon nga **Bruttium** maoy usa sa kaluhaan (20) ka rehiyon sa nasod sa Italya. Nahimutang kini sa habagatang dapit sa Italya.  Ang dakbayan sa Catanzaro maoy ulohan sa rehiyon

## Mga pagbahinbahin sa pagdumala

Ang Calabria nabahin ngadto sa lima (5) ka lalawigan:
Campania

Ang **Campania** usa sa kaluhaan (20) ka rehiyon sa Italya.  Ang dakbayan sa Napoles maoy ulohan sa rehiyon.

## Mga lalawigan sa Campania
#Avellino
#Benevento
#Caserta
#Napoli (Napoles)
#Salerno
Langgam

Ang mga **langgam** maoy grupo sa mananap nga *vertebrates* o mga mananap nga adunay bukog sa likod. Nahiapil kini sa klaseng gitawag og *Aves* ug makalupad.

*Warm-blooded* o init ang dugo sa mga langgam, ug nangitlog sila. Balahiboon ug aduna silay pako. May duha sila ka tiil nga himbison. Gahi ang mga tuka niini ug wala silay ngipon. May labaw sa 9,000 ka mga klase sa langgam ang nailhan na.

## Taksonomiya
*Palaeognathae: 
**Struthioniformes
**†Dinornithiformes
**Tinamiformes
*Neognathae: 
****Galloanserae**: 
***Anseriformes
***Galliformes
****Neoaves**: 
***Gaviiformes
***Bucerotiformes
***Podicipediformes
***Procellariiformes
***Sphenisciformes
***Pelecaniformes
***Suliformes
***Phaethontiformes
***Ciconiiformes
***Phoenicopteriformes
***Falconiformes
***Gruiformes
***Charadriiformes
***Pteroclidiformes
***Columbiformes
***Psittaciformes
***Opisthocomigormes
***Cuculiformes
***Strigiformes
***Caprimulgiformes
***Apodiformes
***Coraciiformes 
***Piciformes
***Trogoniformes
***Coliiformes
***Passeriformes

## References
Unibersidad

Ang **Kinatumhaan** kun **Unibersidad** usa kini ka tulunghaan nga nagahatag ug mga nagkalain-laing *undergraduate* ug *graduate* nga mga korso. Ang *undergraduate* nga mga korso mao kini ang mga korso nga ginakuha sa upat ka tuig sa balay kaalam. Ang *graduate* nga mga silid mao kini ang mga korso nga ginakuha kung aduna kana'y degree sa kolehiyo sa mga sa mga *Masteral* ug *Doctoral* nga mga silid. Ang usa ka unibersidad aduna kini'y mga nagkalain-laing departamento nga sagad ginatawag ug *colleges*, *schools*, o *institutes*, sama sa College of Arts and Sciences o College of Business Administration. Apan usahay, ginatawag ni nila ug schools sama sa School of Management, School of Law, o Medical School. Aduna usab mga *institutes* sama sa Institute of Rehabilitative Sciences o Institute of Clinical Laboratory Sciences. Ang unibersidad na ang bahala kung unsaon niya pagtawag ang mga departamento niini.

## Ang kalahian sa unibersidad ug kolehiyo
Ang dakong kalahi-an sa usa ka unibersidad ug usa lamang ka kolehiyo (college) mao nga kasagaran, ang usa ka unibersidad nagahatag ug mas daghan nga korso, ug nga kini nagahatag usab ug mga masteral ug doctoral nga degrees. Kasagaran sa mga kolehiyo wala nagahatag ug masteral ug doctoral nga degree. Ang usa ka unibersidad nagahatag usab ug dugang atensyon sa mga nagka-lain-laing mga pagtuki (researches) ug serbisyo sa komunidad (extension o outreach programs).

Sa Pilipinas, aduna usab mga unibersidad nga gitagaan ug autonomiya sa Commission on Higher Education. Ang autonomiya (autonomy) usa kini ka autoridad sa pag-gama ug mga korso nga wala nai dugang pang proseso nga agian sa gobyerno o pagpananghid gikan sa CHED.
Protestantismo

Ang **Protestantismo** usa kini ka kalihokan sulod sa Kristyanismo nga mibulag sa Roma tungod sa mga abusar sa mga obispo ug kardenal sa Romano Katoliko sa kanhi-ay pang mga kapanahonan. Ang pulong nga Protestantismo nagagikan kini sa pulong nga *protesta*. Gigamit ang maong pulong tungod kai ang mga tawong nipasiugda sa maong kalihokan ni protesta man sa mga nagkalain-laing anomaliya ug doctrina sulod sa simbahan. Ang Protestantismo nagatoo sa tulo ka mga doctrina nga ginatawag ug *sola fide*, *sola gratia*, ug *sola scriptura*.

## Mga doktrina

### ''Sola fide''
Ang *sola fide* (Linatin para sa "pagtuo o pagsalig lamang") usa kini ka pagtulun-an nga nagatoo, nga ang tawo maluwas gikan sa silot sa impyerno pinaagi lamang sa pagtoo o pagsalig diha ni Jesu Cristo. Kining maong pagtulun-an nalahi sa pagtulun-an sa Romano Katoliko kung diin matod sa Roma ang tawo kinahanglang makig-usa sa simbahan para maluwas. Ang sa protestantismo, dili kinahanglan ang simbahan para sa kaluwasan, ang kinahanglan lamang mao ang *pagtoo* o *pagsalig* sa Ginoo. Maong gitawag kini ug *sola fide.* 

### ''Sola gratia''
Ang *sola gratia* (Linatin para sa "grasya lamang") usa kini ka pagtulun-an sa protestantismo nga nagatoo nga ang tawo maluwas gikan sa silot sa impyerno pinaagi lamang sa kalooy ug grasya sa Diyos. Matod sa mga sumulunod niini, ang kaluwasan dili makuha pinaagi sa paningkamot sa tawo, kung dili tungod lamang sa kalooy nga gihatag sa Ginoo pinaagi sa pagpadala sa iyang anak nga si Jesu Cristo nga maoy gisilotan alang sa tanang kasal-anan sa tanang mga tawo.

### ''Sola scriptura''
Ang *sola scriptura* (Linatin para sa "Bibliya lamang") usa kini ka pagtulun-an nga nagatoo nga ang Bibliya lamang ang masaligan nga giya sa pagtoo. Tungod niining maong pagtulun-an wala nagatuo ang Protestantismo sa Obispo sa Roma (Papa) ug sa mga nagkalain-laing tradisyon sa Romano Katoliko.
Kolor sa tulunghaan

Ang mga **Kolor sa tulunghaan** mao kini ang mga kolor nga ginagamit para mailhan ang usa ka unibersidad o tulunghaan. Sa naandan, ang mga tulunghaan nagagamit ug duha ka kolor aron malikayan ang pagkapareho sa uban. Ang mga kolor sagad ginagamit sa mga isports ug nagkalain-laing kompetisyon.
Angga sa esport

Ang **Angga sa esport** usa kani ka opisyal nga pangalan nga ginagamit sa usa ka tulunghaan para kini mailhan sa mga nagkalain-laing esports nga paga-apilan niini.
1901

Ang **1901 (MCMI)** mao ang usa ka tuig sa kalendaryong Gregoryano. Ang 1901 maoy usa ka tuig nga normal nga nagsugod sa usa ka Martes.
Ligsdorf

Ang **Ligsdorf** usa ka komyun sa Pransiya. Kini may 297 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa Haut-Rhin sa rehiyon sa Grand Est.
Kamulupyohan

Ang **kamulupyohan** kun **populasyon** mao ang gidaghanon sa mga tawo nga nagapuyo sa usa ka maong dapit. Ang kini nga mga tawo gitawag og mga lumulupyo kun mga residente.
Tanakh

Ang **Tanakh** (Inebreyo: תַּנַ״ךְ) usa ka kasulatang Hudeyo nga naghisgot bahin sa mga panghitabo sa kani-adto og sa mga panghitabo sa karon og sa mga panghitabo sa umaabot. Kini aduna 39 ka kasulatan.

Ang pulong *Tanakh* nagagikan sa unang mga letra sa '''T'''ora (Tudlo), '''N'''evi&#146;im (Mga Propeta), ug '''K'''etuvim (Mga Kasulatan). Ang kining tulo mao ang mga dibisyon sa Tanakh.

## Mga dibisyon
Ang Tanakh adunay 24 ka basahon agrupado sa tulo ka dibisyon (Tora, *[[Nevi’im]]*, ug *[[Ketuvim]]*).

## Tan-awa usab

### Mga dibisyon
*Tora
**[[Nevi’im]]*
**[[Ketuvim]]*

### Mga hubad
* Koren Tanakh (Ininggles)
* ArtScroll Tanach (Ininggles)
* New Jewish Publication Society of America Version (Ininggles)

## Mga sumpay sa gawas
*Mekhon Mamre , mga kasulatang Hudeyo sa Inebreyo, Ininggles, ug Inarameyo
Nusaḥ

Ang **n&#250;saḥ** (Inebreo: נוסח) maoy konsepto sa Hudaismo na may duha ka distintong kahulogan: una ang estilo sa serbisyong ampo (Edot Mizraḥ, Ashkenaz, Sefard), ug ang ikaduha ang melodiya sa serbisyo depende sa kon kanus-a gikondusir ang serbisyo.
Shavu’ot

Ang ***Shavu’ot*** (Inebreyo: שבועות‎, &#147;mga semana&#148;) maoy kasaulogan sa Hudayismo.

## Tan-awa usab
*Basahon ni Rut
Tu be’Av

Ang **Tu be’Av** (Inebreyo: ט״ו באב, "Ikanapulog-lima sa Av") maoy balaang adlaw sa Hudayismo.

## Galeriya sa hulagway


PikiWiki_Israel_1112_hadera_ילדות_רוקדות.jpg
Valentines_day_flowers.jpg
Pesaḥ

Ang **Pesaḥ** (Inebreyo: פסח) maoy kasaulogan sa Hudayismo.

## Mga sumpay sa gawas
*Bahin sa paggamit sa mga kosmetiko ug ''toiletries'' tuwing Pesaḥ 
*Unsay mga pagkaon ang ḥamets?
Pentekostes

:*Kining artikulo bahin sa pistang Kristohanon. Alang sa balaang adlaw sa Hudayismo, tan-awa ang [[Shavu’ot]].*

Ang **Pentekostes** (Kinatsila: *Pentecostés*; gikan sa Grinyegong Πεντηκοστή, *Pentikostí*, "limampung araw") maoy pista sa Kristyanismo.
Pagkabanhaw

:*Ang Paskwa moredirihi diri. Alang sa kasaulogang Hudeyo, tan-awa ang [[Pesaḥ]].*

Ang **Pagkabanhaw** kun **Paskwa** (Kinatsila: *Pascua*; Inebreyo: פסח, *Pesaḥ*) mao ang sentral nga tinuohanong pista sa Kristyanismo.

## Tan-awa usab
* Computus
Cuzieu, Loire

Ang **Cuzieu** usa ka komyun sa Pransiya. Kini may 1,155 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa Loire sa rehiyon sa Auvergne-Rhône-Alpes.
Lag la’Omer

Ang **Lag la’Ómer** (Inebreyo: ל״ג בעומר, "Ikakatloan ug tulo sa Omer") maoy balaang adlaw sa Hudayismo.

## Galeriya sa hulagway


Lag_Ba'Omer_bonfire_Tel_Aviv_Israel.jpg
Lag_BaOmer_bonfire.jpg
Kodise sa Alepo

Ang **Kodise sa Alepo** (Inebreyo: כֶּתֶר אֲרָם צוֹבָא, *Keter Aram Tsova*) mao ang manuskritong labing karaan ug kompleto sa Tanakh.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo

## Galeriya sa hulagway


Aleppo_Codex_(Deut).jpg
Aleppo_Codex_Joshua_1_1.jpg
Megillot

Ang ***Megillot*** (Inebreyo: חמש מגילות, *Ḥamesh Megillot*, "Lima ka Linukot") maoy mga parte sa ikatulong dibisyon sa Tanakh, ang Ketuvim.

Ang mga linukot maoy:
#*[[Awit sa mga Awit|Shir haShirim]]* (Awit sa mga Awit)
#Rut
#*[[Basahon sa mga Pagbangotan|Ekha]]* (Mga Pagbangotan)
#*[[Basahon sa Kaalam|Kohelet]]* (Kaalam)
#Ester

## Galeriya sa hulagway


Aleppo_Codex_Joshua_1_1.jpg
Five_Megillot.JPG
Göttingen-Esther.Rolle.0.JPG
Basahon sa Mga Kronika

Ang **Mga Kronika** (Inebreyo: דברי הימים, *Divre haYamim*) maoy basahon sa Daang Tugon sa Bibliya ug sa *[[Ketuvim]]* sa *[[Tanakh]]*.
## Mga sumpay sa gawas
*Teksto sa unang basahon gikan sa Bibliya sa Kristohanong Katilingban
*Teksto sa ikaduhang basahon gikan sa Bibliya sa Kristohanong Katilingban

## Galeriya sa hulagway


Aleppo_Codex_Joshua_1_1.jpg
Solomon_and_the_Plan_for_the_Temple.jpg
Basahon ni Ester

Ang **Ester** (Inebreyo: אסתר) maoy basahon sa Daang Tugon sa Bibliya ug sa *[[Ketuvim]]* sa *[[Tanakh]]*. Diri mabasa ang kwento sa Purim, usa ka kasaulogan sa Hudayismo.

Sa Hudayismo, kini usa sa mga basahon nga gitawag nga *[[Megillot]]*.
## Mga sumpay sa gawas
* Teksto gikan sa Bibliya sa Kristohanong Katilingban
Basahon ni Daniel

Ang **Daniel** (Inebreyo: דניאל, *Daniyyel*) maoy basahon sa Daang Tugon sa Bibliya ug sa *[[Ketuvim]]* sa *[[Tanakh]]*.

## Tan-awa usab
* Daniel
* Ang sulat sa dingding
## Mga sumpay sa gawas
* Teksto gikan sa Bibliya sa Kristohanong Katilingban 

## Galeriya sa hulagway


Daniel's Answer to the King, by Briton Riviere, GMIII MCAG 1937 123-001.jpg
Michelangelo_Buonarroti_026.jpg
Sir_Peter_Paul_Rubens_-_Daniel_in_the_Lions'_Den_-_Google_Art_Project.jpg
Kashrut

Ang **kashrút** (Inebreyo: כשרות) mao ang mga balaod pampagkaon sa Hudayismo.

## Galeriya sa hulagway


Kosher_McDonald's,_Abasto_Shopping,_Buenos_Aires.jpg
OUKosher.JPG
Pizza_kasher_from_ghetto_roma.jpg
Kashrut5397.JPG
Kashrut_banner_6.jpg
Kashrut_banner_2.JPG
Kashrut_IMG_4958.JPG
Kashrut_banner_3.JPG
Kashrut_banner_5.jpg
Halakha

Ang **Halakh&#225;** (Inebreyo: הלכה‎, "ang dalan") ang kolektibong lawas sa mga balaod tinuohanon ug tradisyonal sa Hudayismo.

## Galeriya sa hulagway


First_page_of_the_first_tractate_of_the_Talmud_(Daf_Beis_of_Maseches_Brachos).jpg
SA-EE1a.pdf
Talmud_set.JPG
Basahon ni Jonás

Ang **Jonás** (Inebreyo: יונה, *Yona*) maoy basahon sa Daang Tugon sa Bibliya ug sa *[[Nevi’im]]* sa *[[Tanakh]]*. 
## Mga sumpay sa gawas
* Teksto gikan sa Bibliya sa Kristohanong Katilingban

Conversacion JONÀS con DIOS:
Somos de la L-A-M-I-N-A somos de la mina... todo nos fascina 
 <3 Soy GABRIEL te amo princesa no me olbides!!!!!! 
hola em dic oscar i soc un tolai pites everywhere!!! Pasaros x mi canal oscarpites!! like y subs!! i callof ituss
Basahon ni Zacarías

Ang **Zacarías** (Inebreyo: זכריה, *Zekharya*) maoy basahon sa Daang Tugon sa Bibliya ug sa Nevi’im sa *[[Tanakh]]*. 
## Mga sumpay sa gawas
* Teksto gikan sa Bibliya sa Kristohanong Katilingban

## Galeriya sa hulagway


Zechariah's Vision of Four Chariots (89472609).jpg
Michelangelo_Buonarroti_031.jpg
Emilia-Romagna

Ang **Emilia-Romagna** (paglitok sa Initalyano: "e-MI-lya ro-MA-nya"; sa Kinatsila: *Emilia-Romaña*) maoy usa (1) sa kaluhaan (20) ka rehiyon sa nasod sa Italya. Ang ulohan sa rehiyon maoy ang dakbayan sa Bologna

## Mga lalawigan sa Emilia-Romagna

# Bologna
# Ferrara
# Forlì-Cesena
# Modena
# Parma
# Piacenza
# Ravenna
# Reggio Emilia
# Rimini
Puiseux, Eure-et-Loir

Ang **Puiseux** usa ka komyun sa Pransiya. Kini may 108 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa Eure-et-Loir sa rehiyon sa Centre-Val-de-Loire.
Lacio

Ang **Lacio** (Initalyano: *Lazio*) maoy usa (1) sa kaluhaan (20) ka rehiyon sa nasod sa Italya. Ang ulohan sa rehiyon maoy ang dakbayan sa Roma

## Mga lalawigan sa Lacio
# Frosinone
# Latina
# Rieti
# Roma
# Viterbo
Musa el-Şeyh

Si **Musa el-Şeyh** (Inebreyo: משה אלשייך, *Moshe el-Şeyh*; 1508&#150;1593) maoy rabino gikan sa Turkeya.
Longhitud

Ang **longhitud**, kasagarang girepresentar sa Griyegong letra lambda (λ) mipakita sa lokasyon sa usa ka lugar sa kalibotan (o ubang planeta) sidlakan o kasadpan sa Obserbatoryong Greenwich sa Inglatera. Ang mga linya sa longhitud (meridyan) mao ang mga linyang patindog amihanan-habagatan sa mga mapa ug globo. 0° (degre sero) ang tawag sa meridyan primera (*prime meridian*) sa Greenwich ug 180° (degre 180) ang sa Linyang Internasyonal sa Pitsa nga milatas sa Pasipiko.
Purongpurong sa Herusalen

Ang **Purongpurong sa Herusalen** (Inebreyo: כתר ירושלים, *Keter Yerushalayim*), kun **Kodise sa Herusalen**, maoy rebisadong kodise sa Tanakh nga gibase sa Kodise sa Alepo.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
2010

Ang **2010 (MMX)** mao ang usa ka tuig sa kalendaryong Gregoryano. Ang 2010 maoy usa ka tuig nga normal nga nagsugod sa usa ka Biyernes.
Inglatera

Aipak-nasd ang **Inglatera** kun **England** sa Hiniusang Gingharian (*United Kingdom*). May kayutaanong utlanan kini sa Eskotya (*Scotland*) sa amihanan ug sa Gales (*Wales*) sa kasadpan; Dagat Irlandanhon sa norweste, Dagat Keltinhon sa surweste ug sa Dagat Amihanan sa sidlakan ug ang Kanal La Mancha sa habagatan.
Cerdeña

Ang **Cerdeña** (Initalyano: *Sardegna*) usa (1) sa kaluhaan (20) ka rehiyon sa Italya. Ang ulohan sa rehiyon maoy ang Cagliari.

## Mga lalawigan sa Cerdeña
# Cagliari
# Carbonia-Iglesias
# Medio Campidano
# Nuoro
# Ogliastra
# Olbia-Tempio
# Oristano
# Sassari
Benedicto XVI

Si **Benedicto XVI** (Linatin: *Benedictus PP. XVI*, Italiano: *Benedetto XVI*; sibil nga ngalan: **Joseph Alois Ratzinger**) mao ang ika-265 nga Papa sa Simbahang Katolikong Romano. Sa Pebrero 11, 2013, gibalita niya sa mga Kardinal nga mobiya siya sa pagka-Papa tungod sa iyang salud ug pagkatigulang.  Ang iya pagbiya sa pagka-Papa nahinabo sa 28 sa Pebrero, 2013.  Karon, si Benedicto usa ka Papa-Emerito sa Simbahang Katolikong Romano.
Bo Sanchez

Si **Eugenio Isabelo Tom&#225;s Reyes S&#225;nchez** (natawo ika-11 sa Hulyo 1966 sa Caloocan) maoy Pilipinong magsusulat, emprendedor, ug Katolikong Romanong legong ebanghelista.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
Salabat

Ang **salabat** (Kinoreano: 생강차; Hinapones: 生姜湯, *shōgayu*) maoy ilimnon nga gihimo gikan sa luy-a.
Pasko

Ang **Pasko** maoy adlawanon nga kanunay giobserbar matag ika-25 sa Disyembre para ikonmemorar ang pagkatawo ni Jesus, ang sentral nga tawo sa Kristyanismo.

## Galeriya sa hulagway


Adoration of the Shepherds, Murillo (Prado Museum).jpg
Juletræet.jpg
Nativity_(15th_c.,_Annunciation_Cathedral_in_Moscow).jpg
Reeker_i_Pasko_Kuzman.jpg


## Pagkatawo

Ang mga ebanghelyo ni Lucas ug Mateo naghulagway kang Jesus nga nahimugso sa Betlehem ngadto kang Birhen Maria . Diha sa Ebanghelyo ni Lucas, si Jose ug Maria midulong gikan sa Nazareth ngadto sa Betlehem aron maihap alang sa sensus, ug si Jesus natawo didto ug gibutang sa pasungan .  Ang mga manulonda nagmantala kaniya nga usa ka manluluwas alang sa tanang katawhan, ug tulo ka mga magbalantay ang mianhi aron sa pagsimba kaniya. Sa Ebanghelyo ni Mateo, sa kasukwahi, tulo ka mga mago misunod sa usa ka bituon ngadto sa Bethlehem aron sa pagdala og mga grasya ngadto kang Jesus, natawo ang hari sa mga Judeo . Gisugo ni Haring Herodes ang pagmasaker sa tanang batang lalaki nga wala pay duha ka tuig ang panuigon sa Betlehem, apan ang pamilya midung ngadto sa Ehipto ug sa ulahi mibalik sa Nazaret.
Computus

Ang ***computus*** mao ang pagkalkula sa petsa sa Pagkabanhaw sa talamdagang Gregoryano.
## Mga sumpay sa gawas
* Kalkulador alang sa Pagkabanhaw
* Bulang lunar sa siklong Pagkabanhawng Gregoryano
Adlaw sa Ginuo

Ang **Adlaw sa Ginoo** (Linatin: *Dies Domini*) mao ang semananhong adlaw sa pahulay sa Kristyanismo. Kini nagsugod sa Sabado sa salumson ug nagtapos sa Dominggo sa salumson.

## Mga sumpay sa gawas
*''Dies Domini'', ni Juan Pablo II

## Galeriya sa hulagway


Anastasis_Pio_Christiano_Inv31525.jpg
Keresztút_XVI._állomás,_2018_Mezőkövesd.jpg
Resurreccion_Prado.jpg
Pamahayag sa Independensya sa Pilipinas

Ang **Pamahayag sa Independensya sa Pilipinas** nangyari niadtong ika-12 sa Hunyo 1898 sa Kawit, Kabite. Sa pagbasa sa *Acta de la proclamación de la independencia del pueblo filipino* nga gisulat ni Ambrosio Rianzares Bautista, ang Pilipinhong pwersang rebolusyonaryo sa ilalim ni Heneral Emilio Aguinaldo gideklara ang soberaniya ug independensya sa Pilipinas gikan sa Espanya.
Bicerin

Ang ***bicerin*** (gipronunsyar isip [bitʃeˈriŋ] sa Pinyamontes) maoy tradisyonal nga ilimnong lumad sa Turín sa Italya nga gihimo sa *[[espresso]]*, tsokolate, ug gatas.

## Mga reperensya

## Mga sumpay sa gawas
*Why settle for gold in Turin? The real prize is a darker delight, artikulo sa *The New York Times*
Beauville, Lot-et-Garonne

Ang **Beauville** usa ka komyun sa Pransiya. Kini may 548 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa Lot-et-Garonne sa rehiyon sa Nouvelle-Aquitaine.
Siberkondriya

Ang **siberkondríya** (Kinatsila: *cibercondría*; Ininggles: *cyberchondria*) maoy kolokyal nga termino alang sa ipokondriya sa mga tawong nakapagsaliksik bahin sa mga kondisyong medikal sa internet.
Bulgata

Ang **Bulgata** (Linatin: *Vulgata*) mao ang opisyal nga hubad sa Linatin sa Bibliya sa Simbahang Katolikong Romano.

## Mga sumpay sa gawas
*Teksto sa Bulgata, gikan sa sityo sa Batikano
* Samuel Berger, ''Histoire de la Vulgate pendant les premiers siècles du Moyen Age'' (Paris 1893).
Trifón

Si **Trifón** (Grinyego: Τρύφων, *Trýf<u>o</u>n*; Inebreo: טרפון‎, *Tarfon*; Linatin: *Trypho*) maoy rabino sa lalawigang Romano sa Iudaea. Nailhan siya sa kombersasyon nila nina Justino ang Martir.
Tum’a

Ang **tum’a** (Inebreyo: טמאה) maoy estado sa ritwal nga impuresa sa Hudayismo.

## Mga sumpay sa gawas
* Ang mga balaod sa ''tum’at met''

## Galeriya sa hulagway


One_of_many_mikvehs_in_Jerusalem_near_the_Temple_Mount.jpg
Sementeryo

Ang **sementeryo** (Kinatsila: *cementerio*) maoy lugar kon asa gilubong ang mga labi sa mga patay.

## Mga sumpay sa gawas
* Paglubong sa mga di'-alahikong Hudeyo sa mga sementeryong Hudeyo
The Clash of Civilizations

Ang ***The Clash of Civilizations*** (Tinagalog: *Ang Banggaan ng mga Kabihasnan*) maoy basahon nga gisulat ni Samuel P. Huntington isip respwesta sa *[[The End of History and the Last Man]]* ni Francis Fukuyama.

## Mga reperensiya

## Mga sumpay sa gawas
* A Clash of Civilizations?, ni Jonathan Sacks
María (inahan ni Jesús)

:Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa Santa Maria (pagklaro).

Si **María** (Inebreyo: מרים בת חנה, *Miryam bat Ḥanna*, "María, anak ni Ana") maoy importanteng tawo sa Kristyanismo isip asawa ni José ug inahan ni Jesús.
María

Ang **María** maoy ngalang Kinatsila nga naggikan sa Inebreyong מרים, *Miryam*. Kini mahimong nagpasabot:

*kang María, inahan ni Jesús; kun,
*sa Maria, Siquijor.
José sa Nazaret

Si **José** (Inebreyo: יוסף, *Yosef*) maoy importanteng tao sa Kristyanismo. Siya ang bana ni María ug ang ikaduhang amahan ni Jesús sa pagkatao,ug si María ang inahan ni Jesús.

## Mga Pakisayran
Fe

Ang **fe** mahimong nagpasabot:
*sa pulong nga Kinatsila para sa tinuohan,
*sa simbolong kimiko sa puthaw (Fe), kun
*sa titik pe sa sulat Inebreyo.
*sa dula sa video Fe 
*Fire Emblem
*Fallen Earth
Naga

Ang **Naga** mahimong nagpasabot:
*sa Metro Naga, metropoli sa Bikol;
*sa Naga, Camarines Sur, sentro sa Metro Naga; kun
*sa Naga, Sugbo, parte sa Metro Cebu.
Balaang Bata sa Sugbo

Ang **Balaang Bata sa Sugbo** (Kinatsila: *Santo Niño de Cebú*) maoy Katolikong Romanong representasyon sa batang Jesús. Kini may daghang deboto sa Pilipinas ug sa tibuok kalibotan. Ang Señor Santo Niño de Cebú kay usa ka Katolikong titulo sa Batang Hesus nga gilambigit sa usa ka relihiyoso nga imahe sa Bata nga Kristo kay kaylap nga gisimba isip milagroso sa mga Pilipinong Katoliko.   Kini ang labing karaan nga Kristiyanong artifact sa Pilipinas,  Jan van Harssel; Richard H Jackson; Lloyd E. Hudman (2014). National Geographic Learning's Visual Geography of Travel and Tourism. Cengage. p. 504. .

 nga orihinal nga regalo gikan sa Conquistador Ferdinand Magellan ngadto kang Rajah Humabon (gibunyagan isip Carlos) ug ang iyang asawa ug punong asawa, si Hara Humamay (gibautismohan isip Juana) tungod sa ilang Kristohanong bautismo sa 1521. Ang larawan mao lamang ang kanonikal nga gikoronahan nga larawan ni Jesu-Kristo sa Pilipinas.  Sa Sugbo, ang Sinulog mao ang pista nga giselebrar alang kaniya.

## Galeriya sa hulagway


Nino2009.jpg
Original_Image_of_the_Santo_Niño_de_Cebu.jpg
Santo_Niño_de_Cebú.jpg
Sinulog

Ang **Sinulog** (ingon nga nailhan nga **Sinug ug Sulog**) maoy adlawanong Kristohanon sa Pilipinas. Kini usa ka kapistahan alang sa Balaang Bata sa Sugbo nga ipahigayon matag ikatulong Dominggo sa Enero sa dakbayan sa Sugbo. Ang Sinulog usa ka pasayaw nga ritwal nga gikan pa sa panahon nga wala pay mga Kastila sa Pilipinas. Ang mananayaw molakang kaduha paabante ug kausa paatras agad sa ritmo sa tambol. Ang lihok sama sa sulog sa sapa ug busa ang pagsayaw nahimong *sinulog*. Ang sayaw orihinal nga gipahinungod alang sa mga anito.

Dihang miabot ang mga Katsila sa Pilipinas, gihatag ni Fernando de Magallanes kang Hara Amihan o Juana (asawa ni Raha Humabon) ang usa ka estatwa sa Balaang Bata isip gasa sa iyang pagpabunyag isip usa ka Kristohanon. Dihang nawala makadiyot ang mga Katsila, ang estatuwa sa Balaang Bata nahimong usa sa mga anito sa mga Sugboanon.

Sa pagbalik sa mga Katsila, gipabilin nila ang sinulog apan gilimitahan ang paggamit niini alang lamang sa Balaang Bata.

Sa tinuig nga nga kapistahan sa Balaang Bata, ang basilika mahimong usa ka lawak-sayawanan human sa solemneng misa, dihang ang tanang deboto mohimo sa Sinulog. Ang sayaw magpadayon sa prosesyon nga molibot sa dakbayan.

Sa tuig 1980 ang mga opisyal sa dakbayan sa Sugbo mihimo sa Sinulog nga tipik ug kabahin sa kapistahan sa Balaang Bata.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
Tsang puti

Ang **tsang puti** (Inintsik: 白茶) maoy tsang espesyalidad sa lalawigang Intsik sa Fujian.

## Mga reperensya
Kongkupisensya

Ang **kongkupisensya** (Grinyego: επιθυμία, *epithym&#237;a*), sa Katolisismo, ang ingklinasyon sa matag tawo nga maghimog daotan. Kini parte sa kondisyong tawhanon.
## Mga reperensya

## Galeriya sa hulagway


Benozzo_Gozzoli_004a.jpg
Tiffany_Window_of_St_Augustine_-_Lightner_Museum.jpg
Tournage_concupiscence.jpg
Katesismo alang sa mga Pilipinong Katoliko

Ang **Katesismo alang sa mga Pilipinong Katoliko** (Iningles: *Catechism for Filipino Catholics*) kun **KPK** (Iningles: *CFC*) mao ang nasodnong katesismong Katolikong Romano sa Pilipinas. Kini ang labing bag-ong hubad sa ***Doctrina cristiana***, ang unang basahong gipublikar sa nasod.

## Tan-awa usab
*Katesismo sa Simbahang Katoliko

## Mga reperensiya
Opus Dei

Ang **Opus Dei** (Linatin para sa "Mugna sa Ginuo") maoy prelatura sa Simbahang Katoliko. Kini gitukod ni Josemaría Escrivá. Gitudlo niini nga ang tanang tao gitawag sa pagkabalaan ug nga ang ordinaryong kinabuhi maoy dalan sa santidad.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityong Pilipinhon
*''Romana'', opisyal nga boletin sa prelatura
*Josemar&#237;a Escriv&#225;, pundador sa Opus Dei
*Mga gisulat ni Josemar&#237;a Escriv&#225;
*Katukorang Pangkasaysayang San Josemar&#237;a Escriv&#225; (ISJE)
Ingkulturasyon

Ang **ingkulturisasyon** maoy termino sa Simbahang Katolikong Romano nga ang pasabot mao ang armonisasyon sa Kristyanismo sa mga lumad nga kultura.
Dibinong Panag-ampo

Ang **Dibinong Panag-ampo** kun **Liturhya sa mga Oras** mao ang opisyal nga grupo sa mga arawang ampo nga gipreskribir sa Simbahang Katoliko nga isulti sa matag kanonikong oras.

## Mga sumpay sa gawas
*Presentasyon sa Universalis sa Dibinong Panag-ampo, sa sonang orasnong Pilipino
Sacred Heart School – Ateneo de Cebu

Ang **Sacred Heart School – Ateneo de Ceb&#250;** (SHS–AdC) maoy pribadong tulunghaang Katolikong Romano sa Mandaue sa Pilipinas.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
James Martin

Si **James J. Martin** (natawo ika-29 sa Disyembre 1960) maoy Amerikanong magsusulat ug Katolikong Romanong pari.
Ateneo de Iloílo

Ang **Ateneo de Iloílo – Santa Mar&#237;a Catholic School** (**AdI–SMCS**) maoy pribadong tulunghaang Katolikong Romano sa Iloilo sa Pilipinas.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
Kapunongan ni Jesús

Ang **Kapunongan ni Jesús** (Linatin: *Societas Iesu*; Binasko: *Jesusen Konpainia*; Kinatsila: *Compañía de Jesús*) maoy Katolikong Romanong orden sa mga gitawag nga **Heswita**. Kini gitukod ni Ignacio de Loyola.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo, internasyonal
*Opisyal nga sityo, Pilipinas
Jamalūl Kirām III

Si **Jamalūl Kirām III** (Inarabigo: جملول كرام; natawo ika-16 sa Hulyo 1938 sa Maimbung, Sulu) maoy Pilipinong politiko ug Sultan sa Sulu.
Gaudencio Rosales

Si **Gaudencio Rosales y Borbón** (natawo ika-10 sa Agosto 1932 sa Batangas, Batangas) mao ang Katolikong Romanong Arsobispong Kardenal sa Manila.

## Mga reperensya
Metropolitanong Katedral sa Sugbo

Ang **Metropolitanong Katedral sa Sugbo** (Kinatsila: *Catedral Metropolitana de Ceb&#250;*) mao ang eklesyastikong sede sa Arkidyosesis sa Sugbo sa Pilipinas.
Metropolitanong Katedral-Basilika sa Manila

Ang **Metropolitanong Katedral-Basilika sa Manila** (Kinatsila: *Catedral-Basílica Metropolitana de Manila*) kun **Katedral-Basilika sa Putling Pagpanamkon** (Kinatsila: *Catedral-Basílica de la Inmaculada Concepción*) mao ang eklesyastikong sede sa Arkidyosesis sa Manila sa Pilipinas. Kini simple usab gitawag nga **Katedral sa Manila**.

## Mga sumpay sa gawas
* Opisyal nga sityo
James Hayes

Si **James T. G. Hayes** maoy arsobispo sa Cagayán de Oro sa Pilipinas. Iyang gitukod ang Ateneo de Cagayán ug Kolehyong Lourdes.

## Galeriya sa hulagway


James_Hayes_MLA.png
Tiro

Ang **Tiro** (Inarabigo: صور, *Ṣūr*; Linatin: *Tyrus*; Inebreyo: צוֹר‎, *Tsor*) maoy dakbayan sa Habagatang Gobernasyon sa Lebanon. "Bato" ang pasabot sa Inebreyo ug Pinenisyo sa ngalan sa dakbayan.
José (anak ni Jacob)

Si **José** (Inebreyo: יוסף בן יעקב‎, *Yosef ben Ya’akov*, "José, anak ni Jacob") maoy importanteng tawo sa Bibliya sa Kristyanismo ug sa *[[Tanakh]]* sa Hudayismo.
José

Ang **José** maoy Kinatsilang ngalan.

## Mga tawo
* José (anak ni Jacob)
* José sa Nazaret
* Jose Diokno
* Jose Avelino
* José Marcelo Ejército, kun Joseph Estrada
* F. Sionil José
* José Labuga, kun Joe B. Labuga
* José Martí
* José Ignacio Paua
* José Rizal
* Jose Maria Sison
* José "Joe" Taruc

## Mga lugar
* Estasyong Doroteo Jose (Lineyang Dalag)
* Jose Abad Santos, Davao del Sur
* Jose Dalman, Zamboanga del Norte
* San Jose, Amihanang Samar
* San Jose, Antique
* San Jose, Dinagat
* San Jose, Kasadpang Mindoro
* San Jose, Negros Oriental
* San Jose, Nueva Ecija
* San Jose de Buan, Samar
Dyuteronomyo

Ang **Dyuteronomyo** (Linatin: *Deuteronomium*; Inebreyo: דברים‎, *Devarim*) maoy basahon sa Daang Tugon sa Bibliya ug sa Tora sa *[[Tanakh]]*.
## Mga sumpay sa gawas
* Teksto gikan sa Bibliya sa Kristohanong Katilingban

## Galeriya sa hulagway


Aleppo_Codex_Joshua_1_1.jpg
Tissot_Moses_Sees_the_Promised_Land_from_Afar.jpg