open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Porto Alegre

Ang **Porto Alegre** dakong dakbayan sa Brasil. Kini may 1 413 094 ka mga lumulupyo sumala sa senso sa tuig 2011.

:*Ang [http://simple.wikipedia.org/wiki/Curitiba Simple Ingles] nga bersiyon ning maong panid mahimo mong mahubad ngadto sa Binisayang Sinugboanon.*
Palauig

Ang **Palauig** ikatulo nga klaseng municipalidad nahimutang sa probensya sa Zambales, Pilipinas. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 310.00 kilometros quadrado ug nahimutang saikaduhang distrito. 
Sumala sa census ni acting 2010, dunay 33,286 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 2210.

## Mga barangay

Ang Palauig nabahin ngadto sa 19 ka baranggay.

* Alwa
* Bato
* Bulawen
* Cauyan
* East Poblacion
* Garreta
* Libaba
* Liozon
* Lipay
* Locloc
* Macarang
* Magalawa Island
* Pangolingan
* Salaza
* San Juan
* Santo Niño
* Santo Tomas
* San Vicente
* West Poblacion
Masinloc

Ang **Masinloc** primira klaseng municipalidad nahimutang sa probensya sa Zambales, Pilipinas. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 331.50 kilometros quadrado ug nahimutang saikaduhang distrito. 
Sumala sa census ni acting 2010, dunay 44,342 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 2211.

## Mga barangay

Ang Masinloc nabahin ngadto sa 13 ka baranggay.

* Baloganon
* Bamban
* Bani
* Collat
* Inhobol
* North Poblacion
* San Lorenzo
* San Salvador
* Santa Rita
* Santo Rosario
* South Poblacion
* Taltal
* Tapuac
Tugpahanang sa Vinh

Ang **Vinh Airport** o **Tugpahanang sa Con Dao** (kodigo IATA:**VII**) mao ang nangunang nga tugpahanan sa habagatang Vietnam. Nahimutang ang tugpahanan sa Vinh, sa Nghe An ug kini ang ikaduhang tugpahanan sa nasod. Gidumala ang tugpahanan sa Southern Airport Authority. Duna kiniy dako nga apron, runway nga 2400 metros, ug taxiway. Ang terminal bilding dunay kapasidad para sa 200,000 ka milyon nga mga pasahero. 2.63 km² ang total nga arya.

## Galeriya sa hulagway


Vinh_International_Airport.jpg
Katilingban

Ang Katilingban o **katilingban** sa katawhan nagpasabot nga kini mao ang hugpong o duot sa katawhan nga nagkahiusa o mulupyo sa usa ka banwa nga diin nag tapok ang mga katawhan ug nag dait ug nag kasinabot sa usa ka sistema ug kultura. Ang Katlilingban na mugna pinaagi sa relasyon o panagdait sa matag-usa. Basi sa pangduki-duki sa modernong seyensya, ang katilingban nga daku ug daghan nga ginsakpan ug nagkasinabot sa usa ka sistema mu labaw nga mas gamhanan ug may kusog nga mahimong ehemplo sa gagmay nga katilingban nga nakapalibot niini. 

Ang panagtimbayayungay sa usa ka katilingban kauban sa iyang mga ginsakpan dili mahitabo kung walay panagkahi-usa nga diin matag-usa motampo niini. Matag usa ka meyembro sa usa ka katilingban makatagamtam sa bunga nga paglambo pinaagi sa sa panagdaitay, pag tinabangay ug pag tambayayungay sa matag sakop niini.

Ang Katilingban paga mandu-an sa mga utukan nga meyembro sa maong kumunidad. Ang ka lantip sa alimpatakan ug pangisip sa pag mugna ug mga mandu nga himoong basihan sa pamala-od kon balaod-non sa usa ka kumonidad aron sa pagkahiusa ug pagkahapsay sa pamuno ug giya e latid sa usa ka katilingban. 

Sa lalum nga pagsabot, ang katiligban usa ka panon, o hugpong, sa mga katawhan nga nanginabuhi sa usa ka banwa kon lugar nga diin sila nanginabuhi uban sa sagol-sagol nga mga hugpong sa nagka lain laing kagikan aron sa pag mugna sa sistema sa pag negosyo, palambo sa usa ka banwa og pag panagdait, paghimog mga buhatan, tulunghaan, tabuan, Merkado, ug sa bisan unsang tumong ug tuyo. Ang Katilingban mao ang kada katawhan nga anaa sa maong banwa. Ang katlingban mao ikaw.
Likido

**Likido** ang kahimtang sa materyal kon walà ni kaugalingong porma apan bug-at ra aron mokuyog sa linaw nga hangin.

Ingon niana, kini usa sa upat nga sukaranan nga estado sa butang (ang uban solido, gas, ug plasma), ug kini ra ang estado nga adunay tino nga kadaghan apan wala’y ayo nga porma. Ang usa ka likido gilangkoban sa gagmay nga mga nag-uyog nga mga partikulo sa butang, sama sa mga atomo, nga gihiusa sa mga *intermolecular bond*.

Sama sa usa ka gas, ang usa ka likido makahimo sa pag-agay ug makaporma sa usa ka sudlanan. Kadaghanan sa mga likido mosukol sa pagpugong, bisan kung ang uban mahimo’g mapugngan. Dili sama sa usa ka gas, ang usa ka likido dili magkatag aron mapuno ang matag wanang sa usa ka sudlanan, ug magpadayon nga medyo makanunayon. Ang usa ka lahi nga kahimtang sa likido nga estado mao ang tensyon sa kadugangan, nga mosangpot sa pagbasa sa mga katingad-an. Ang tubig, hangtod karon, mao ang labing kasagarang likido sa Yuta.

## Galeriya sa hulagway


Drinking_water.jpg
Water_drop_001.jpg
Atom

**Atom** ang kinagamyang pagbuok sa materyal nga dilì na pwedeng bahinon sa paaging kemikal. 

Hawan nga wanang ang dakong bahin sa atom. Apan sa tunga niini ang nukleyo nga sutsot kaayong punpon sa mga nyutron ug sa positibo og kargang mga proton. Kon unsa kasutsot ang nukleyo, gialirongan usab kini sa gaan kaayong gabon sa naglibodlibod nga negatibo og kargang mga elektron.

Ang mga elektron nahimutang sa mga orbital (o palapag sa liboran). Ang matag palapag o lebel sa liboran dunay kinutoban sa kadaghanon sa elektron nga puyde mosaroysaroy. Kon puno ang mga palapag, ang maong atom usa ka hamiling elemento sanglit dili man siya makiambit og elektron sa ubang atom. Sagad hinuon sa mga atom dunay kulang o kaha sobra (depende sa puntovista) nga elektron sa ilang orbital. Aron matambalan ang kakulang o kasobra, ang atom makig-alayon sa laing pang atom o mga atom aron makig-inambitay sa unsay nasobra o nakulang. Ang maong panag-inambitay maoy naghatag og kahiusahang kemikal sa maong mga atom aron mahimong molekyul.
Vinh Long

**Vinh Long** usa ka munisipyo sa probinsiya sa Vinh Long, Mekong Delta region, Vietnam. Sumala sa sensus sa tuig 2011, kini may populasyon nga 147,039 ka tawo sa 48.1 ka bubong.
Dakbayan sa Ho Chi Minh sa 135 km from Vinh Long.
Can Tho sa 40 km from Vinh Long
## Mga barangay

Ang Vinh Long nabahin ngadto sa 11 ka barangay.
Hangin

Gitawag og **hangin** ang sagolsagol nga matang sa mga gas. Ang hangin sa kalibotan dunay mga 78.08 porsyento nga nitrogen (N2), mga 20.95 nga oxygen (O2), mga 0.93 nga argon (Ar), mga 0.04 nga carbon dioxide (CO2), ug dyutay pudyot sa lain pa jud nga mga gas.

## Galeriya sa hulagway


Air_composition_pie_chart.JPG
SmogNY.jpg
Top_of_Atmosphere.jpg
Hangin'_(6082406345).jpg
Hangin_around_(8122637394).jpg
Hangin'_In_(2010903627).jpg
Unibersidad Niccolò Cusano

Ang **Unibersidad Niccolò Cusano** (Initalyano: *Università degli Studi Niccolò Cusano* - UNICUSANO) usa ka pribadong unibersidad nga Roma sa Italya.

## Mga Reperensya

## Mga sumpay sa gawas

* Unibersidad Niccolò Cusano Opisyal nga website
Mountain View

Ang **Mountain View** maoy amihanan-daya nga barangay sang dakbayan sa Mariveles, Bataan digoy sa Pilipinas

## Mga barrio

Ang Mountain View nabahin ngadto sa 16 ka barrio.

# Argonza 
# Crusher Site
# Doña Adela Homes
# Golden Heights Subdivision
# Jericho
# Libanan
# Lower Balandasan
# Mountain View Resort
# Mountain View Village
# Nazareth
# Polaris Subdivision
# Samaria Heights & Santa Genoveva
# Santo Niño
# Tamayo
# Upper Balandasan
# Villa Carmen

## Galeriya sa hulagway


VTA_40_bus_at_Mountain_View.jpg
Early_Lake_Reflection_Shoreline_Park_Mountain_View,_California.jpg
Alas-asin

Ang **Alas-asin** maoy habagatang barangay sang dakbayan sa Mariveles, Bataan digoy sa Pilipinas

## Mga barrio

Ang Alas-asin nabahin ngadto sa 14 ka barrio.

*Karagatan
*Sitio E-Road
*Kamaya Point
*Doña Nene
*Bagong Silang
*Camia
*Beldelyn
*Tarak
*Bakery
*Saray baloy na Verapaz 
*Sampaguita
*Beulah
*Lupang Pangako
*Sung Min
*Poblacion (lokasiyon diad Alas-asin)

## Mga lokasiyon

* Alas-asin Elementary School
* Maritime Academy of Asia and the Pacific
Maritime Academy of Asia and the Pacific

Ang **Maritime Academy of Asia and the Pacific** (Cebuano: *Akademiyang Maritimo sa [[Asya]] ug Pasipiko*), usa edukasiyon ug akademiya dinhi sa Camaya Point Alas-asin, Mariveles, Bataan, Pilipinas
Tugpahanang Internasyonal sa Phu Quoc

Ang **Phu Quoc International Airport** o **Tugpahanang Internasyonal sa Phu Quoc** (kodigo:**PQC**; **VVPQ**) mao ang nangunang internasyonal nga tugpahanan sa habagatang Vietnam. Nahimutang ang tugpahanan sa Phu Quoc, sa gulf of Thailanf ug kini ang ikaduhang tugpahanan sa nasod. Gidumala ang tugpahanan sa Airports Corporation of Vietnam. Duna kiniy dako nga apron, runway nga 3,000 metros, ug taxiway. Ang terminal bilding dunay kapasidad para sa 7 ka milyon nga mga pasahero. 9 km² ang total nga arya sa tugpahanan ug miabot sa 2,600,000 ka mga pasahero ang migamit niini sa tuig 2012, 4,000,000 mga pasahero ang migamit niini sa tuig 2020, 7,000,000 mga pasahero ang migamit niini sa tuig 2030.
Elemento

**Elemento** ang matang sa materyal nga usa lang ka klase ang atom.

## Galeriya sa hulagway


Periodic_Table_Chart.png
Simple_Periodic_Table_Chart-en.svg
Sulfur.jpg
Poecilia reticulata

Kaliwatan sa isda ang ***Poecilia reticulata***. Una ning gihulagway ni Peters ni adtong 1859. Ang *Poecilia reticulata* sakop sa kahenera nga *[[Poecilia]]*, ug kabanay nga Poeciliidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Thermozodia

***Thermozodia*** maoy matang sa mga mananap. Thermozodia sakop sa klase Mesotardigrada, punoan tardigrada, ug ang ginharian mananap. 

ang Matang naapil niini ang ang pamilya Thermozodiidae. Thermozodia mao ang ika ang matang sa klase Mesotardigrada. 

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Murag-anay

**Anay** (*Isoptera*) maoy matang sa mga insekto. Anay sakop sa klase insekto, punoan mananap nga dinugtongan, ug ang ginharian mananap. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Poecilia

Kahenera sa mga isda ang ***Poecilia***. Ang *Poecilia* sakop sa kabanay nga Poeciliidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Poecilia boesemani]]*
* *[[Poecilia butleri]]*
* *[[Poecilia catemaconis]]*
* *[[Poecilia caucana]]*
* *[[Poecilia caudofasciata]]*
* *[[Poecilia chica]]*
* *[[Poecilia dauli]]*
* *[[Poecilia dominicensis]]*
* *[[Poecilia elegans]]*
* *[[Poecilia formosa]]*
* *[[Poecilia gillii]]*
* *[[Poecilia hispaniolana]]*
* *[[Poecilia hondurensis]]*
* *[[Poecilia kempkesi]]*
* *[[Poecilia koperi]]*
* *[[Poecilia kykesis]]*
* *[[Poecilia latipinna]]*
* *[[Poecilia latipunctata]]*
* *[[Poecilia marcellinoi]]*
* *[[Poecilia maylandi]]*
* *[[Poecilia mechthildae]]*
* *[[Poecilia mexicana]]*
* *[[Poecilia nicholsi]]*
* *[[Poecilia obscura]]*
* *[[Poecilia orri]]*
* *[[Poecilia parae]]*
* *[[Poecilia petenensis]]*
* *[[Poecilia reticulata]]*
* *[[Poecilia rositae]]*
* *[[Poecilia salvatoris]]*
* *[[Poecilia sarrafae]]*
* *[[Poecilia sphenops]]*
* *[[Poecilia sulphuraria]]*
* *[[Poecilia teresae]]*
* *[[Poecilia vandepolli]]*
* *[[Poecilia velifera]]*
* *[[Poecilia vivipara]]*
* *[[Poecilia waiapi]]*
* *[[Poecilia wandae]]*
* *[[Poecilia wingei]]*

## Ang mga gi basihan niini







Poecilia latipinna.jpg
Poeciliawingei2.jpg
Guppy-male.jpg
Poecilia gillii hembra.JPG
Poecilia sphenops.jpg
Poecilia velifera.jpg
Thermozodiidae

***Thermozodiidae*** maoy pamilya sa mga mananap. Thermozodiidae sakop sa ang matang Thermozodia, klase Mesotardigrada, punoan tardigrada, ug ang ginharian mananap. 

ang Pamilya naapil niini ang henero Thermozodium. Thermozodiidae mao ang ika ang pamilya sa ang matang Thermozodia. 

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Thermozodium esakii

***Thermozodium esakii*** maoy kaliwatan sa mananap sakop sa punoan tardigrada, ug ug gibatbat sa E.von Rahm 1937. *Thermozodium esakii* sakop sa ang henero *[[Thermozodium]]*, ug ang pamilya Thermozodiidae. Walay nalista nga matang nga sama niini

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Tardigrada

Ka-ulo sa mga mananap ang **Tardigrada**. Ang ka-ulo nga Tardigrada pagsakop 1018 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Milnesiidae

Kabanay sa mga tardigrada ang **Milnesiidae**. Ang Milnesiidae sakop sa kahanay nga Apochela, kahutong nga Eutardigrada, ka-ulo nga tardigrada, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Milnesiidae pagsakop 15 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Milnesiidae mao ang ika kabanay nga sa kahanay nga Apochela. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Coptotermes

Kahenera sa mga uk-ok ang ***Coptotermes***. Ang *Coptotermes* sakop sa kabanay nga Rhinotermitidae.

## Matang nga nahiubos
* *[[Coptotermes acinaciformis]]*
* *[[Coptotermes amanii]]*
* *[[Coptotermes amboinensis]]*
* *[[Coptotermes bannaensis]]*
* *[[Coptotermes beckeri]]*
* *[[Coptotermes bentongensis]]*
* *[[Coptotermes boetonensis]]*
* *[[Coptotermes brunneus]]*
* *[[Coptotermes ceylonicus]]*
* *[[Coptotermes changtaiensis]]*
* *[[Coptotermes chaoxianensis]]*
* *[[Coptotermes cochlearus]]*
* *[[Coptotermes crassus]]*
* *[[Coptotermes curvignathus]]*
* *[[Coptotermes cyclocoryphus]]*
* *[[Coptotermes dimorphus]]*
* *[[Coptotermes dobonicus]]*
* *[[Coptotermes dreghorni]]*
* *[[Coptotermes elisae]]*
* *[[Coptotermes emersoni]]*
* *[[Coptotermes formosanus]]*
* *[[Coptotermes frenchi]]*
* *[[Coptotermes fumipennis]]*
* *[[Coptotermes gambrinus]]*
* *[[Coptotermes gaurii]]*
* *[[Coptotermes gestroi]]*
* *[[Coptotermes grandiceps]]*
* *[[Coptotermes grandis]]*
* *[[Coptotermes guangdongensis]]*
* *[[Coptotermes guizhouensis]]*
* *[[Coptotermes gulangyuensis]]*
* *[[Coptotermes hainanensis]]*
* *[[Coptotermes heimi]]*
* *[[Coptotermes hekouensis]]*
* *[[Coptotermes intermedius]]*
* *[[Coptotermes kalshoveni]]*
* *[[Coptotermes kishori]]*
* *[[Coptotermes lacteus]]*
* *[[Coptotermes longignathus]]*
* *[[Coptotermes longistriatus]]*
* *[[Coptotermes mauricianus]]*
* *[[Coptotermes melanoistriatus]]*
* *[[Coptotermes menadoae]]*
* *[[Coptotermes michaelseni]]*
* *[[Coptotermes minutissimus]]*
* *[[Coptotermes monosetosus]]*
* *[[Coptotermes niger]]*
* *[[Coptotermes ochraceus]]*
* *[[Coptotermes oshimai]]*
* *[[Coptotermes pamuae]]*
* *[[Coptotermes paradoxus]]*
* *[[Coptotermes peregrinator]]*
* *[[Coptotermes premrasmii]]*
* *[[Coptotermes remotus]]*
* *[[Coptotermes sepangensis]]*
* *[[Coptotermes shanghaiensis]]*
* *[[Coptotermes silvaticus]]*
* *[[Coptotermes sinabangensis]]*
* *[[Coptotermes sjostedti]]*
* *[[Coptotermes suzhouensis]]*
* *[[Coptotermes testaceus]]*
* *[[Coptotermes travians]]*
* *[[Coptotermes truncatus]]*
* *[[Coptotermes varicapitatus]]*
* *[[Coptotermes vastator]]*

## Ang mga gi basihan niini
Coptotermes testaceus

Kaliwatan sa uk-ok ang ***Coptotermes testaceus***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Coptotermes testaceus* sakop sa kahenera nga *[[Coptotermes]]*, ug kabanay nga Rhinotermitidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Thermozodium

***Thermozodium*** maoy henero sa mga mananap. *Thermozodium* sakop sa ang pamilya Thermozodiidae. 

ang Henero naapil niini ang kaliwatan Thermozodium esakii. *Thermozodium* mao ang ika ang henero sa ang pamilya Thermozodiidae. 

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Lamna

Kahenera sa mga iho ang ***Lamna***. Ang *Lamna* sakop sa kabanay nga Lamnidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Lanas u0.gif
Lamna nasus

Espesye sa iho nga una nga gihulagway Pierre Joseph Bonnaterre 1788 ang ***Lamna nasus***. *Lamna nasus* sakop sa ang kahenera *[[Lamna]]*, ug ang kabanay Lamnidae. IUCN giklaseklase ang espesye sa madutlan. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Image gallery


Porbeagle head.jpg
Maraiche (dents).jpg
Lamna nasus.jpg
Lamna nasus with fishmonger.jpg
Porbeagle two sizes.jpg
Lamna nasus hooked2.jpg
Carcharodon

Henero sa mga iho ang ***Carcharodon***. *Carcharodon* sakop sa ang kabanay Lamnidae. 

ang Henero naapil niini ang espesye nga Carcharodon carcharias sa Carcharodon megalodon. 

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Image gallery


Lamna nasus.jpg
Carcharodon carcharias.jpg
Carcharodon carcharias 01.jpg
4-25 Angustidens.jpg
Great white shark south africa.jpg
Shortfin mako.jpg
Megalodon_shark_jaws_museum_of_natural_history_068.jpg
Isurus oxyrinchus

Kaliwatan sa iho ang ***Isurus oxyrinchus***. Una ning gihulagway ni Rafinesque ni adtong 1810. Ang *Isurus oxyrinchus* sakop sa kahenera nga *[[Isurus]]*, ug kabanay nga Lamnidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Rudjakovia plicata

Kaliwatan sa mananap ang ***Rudjakovia plicata***. Una ning gihulagway ni Margulis ni adtong 1982. Ang *Rudjakovia plicata* sakop sa kahenera nga *[[Rudjakovia]]*, ug kabanay nga Agalmatidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Kadagatang Artiko

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Stephanomia amphytridis

Espesye sa mananap nga una nga gihulagway Charles Alexandre Lesueur ug Petit 1807 ang ***Halistemma amphytridis***. *Halistemma amphytridis* sakop sa ang kahenera *[[Halistemma]]*, ug ang kabanay Agalmatidae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini
Cordagalma ordinatum

Espesye sa mananap ang ***Cordagalma cordiformis***. Una ning gihulagway niTotton 1932. *Cordagalma cordiformis* sakop sa ang kahenera *[[Cordagalma]]*, ug ang kabanay Agalmatidae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini
Solasteridae

Kabanay sa mga bituonbituon ang **Solasteridae**. Ang Solasteridae sakop sa kahanay nga Valvatida, kahutong nga bituonbituon, ka-ulo nga tunokogpanit, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Solasteridae pagsakop 52 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Solaster torulatus

Kaliwatan sa bituonbituon ang ***Solaster torulatus***. Una ning gihulagway ni Percy Sladen ni adtong 1889. Ang *Solaster torulatus* sakop sa kahenera nga *[[Solaster]]*, ug kabanay nga Solasteridae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* habagatang Kadagatang Pasipiko
* Exclusive Economic Zone sa Nuzeland
* Kermadec Islands

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Solaster dawsoni

Kaliwatan sa bituonbituon ang ***Solaster dawsoni***. Una ning gihulagway ni Addison Emery Verrill ni adtong 1880. Ang *Solaster dawsoni* sakop sa kahenera nga *[[Solaster]]*, ug kabanay nga Solasteridae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* British Columbia
* California
* Oregon
* Washington

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *S. d. arcticus*
* *S. d. dawsoni*

## Ang mga gi basihan niini
Paralophaster

Kahenera sa mga bituonbituon ang ***Paralophaster***. Ang *Paralophaster* sakop sa kabanay nga Solasteridae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Paralophaster godfroyi

Kaliwatan sa bituonbituon ang ***Paralophaster godfroyi***. Una ning gihulagway ni Jean Baptiste François René Koehler ni adtong 1912. Ang *Paralophaster godfroyi* sakop sa kahenera nga *[[Paralophaster]]*, ug kabanay nga Solasteridae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. g. asperatus*
* *P. g. godfroyi*

## Ang mga gi basihan niini
Rhipidaster

Henero sa mga bituon sa dagat ang ***Rhipidaster***. *Rhipidaster* sakop sa ang kabanay Solasteridae. 

ang Henero naapil niini ang espesye Rhipidaster vannipes. 

## Ang mga gi basihan niini
Lophaster quadrispinus

Kaliwatan sa bituonbituon ang ***Lophaster quadrispinus***. Una ning gihulagway ni Hubert Lyman Clark ni adtong 1923. Ang *Lophaster quadrispinus* sakop sa kahenera nga *[[Lophaster]]*, ug kabanay nga Solasteridae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


Plate_XVIII_(Clark_1923).jpg
Crossaster

***Crossaster*** maoy kahenera sa mga bituon sa dagat. *Crossaster* sakop sa ang kabanay Solasteridae. 

ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Crossaster squamatus

Kaliwatan sa bituonbituon ang ***Crossaster squamatus***. Una ning gihulagway ni Döderlein ni adtong 1900. Ang *Crossaster squamatus* sakop sa kahenera nga *[[Crossaster]]*, ug kabanay nga Solasteridae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Greenland Sea 
* Norwegian Sea 
* Dagat sa Barent
* Kadagatang Artiko
* amihanang Kadagatang Atlantiko
* Noruwega
* Grenland
* Faeroes
* Finnmark

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Carassius auratus

Kaliwatan sa karpa ang ***Carassius auratus***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Carassius auratus* sakop sa kahenera nga *[[Carassius]]*, ug kabanay nga karpa. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Asya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Goldfish Pearl Scale.jpg
Domesticcometgoldfish.jpg
Black Moor Goldfish.jpg
Goldfish Ryukin.jpg
OrangeOranda.jpg
Clear shubunkin.jpg
Carassius gibelio

Kaliwatan sa karpa ang ***Carassius gibelio***. Una ning gihulagway ni Bloch ni adtong 1782. Ang *Carassius gibelio* sakop sa kahenera nga *[[Carassius]]*, ug kabanay nga karpa. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







CarassiusAuratusGibelio.JPG
Carassius gibelio male head 2009 G1.jpg
CarassiusGiebelioOhe.jpg
Carassius gibelio 2008 G3.jpg
Giebel1.jpg
Carassus carassus gold.JPG
Boidae

Kabanay sa mga muraghalas ang **Boidae**. Ang Boidae sakop sa kahanay nga Squamata, kahutong nga muraghalas, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Boidae pagsakop 59 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Boa c.i.jpg
Charina bottae.jpg
Boa constrictor (2).jpg
Boidae4.png
Boavus idelmani.JPG
Argentine_Boa.JPG
Liasis

Kahenera sa mga bitin ang ***Liasis***. Ang *Liasis* sakop sa kabanay nga Pythonidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Liasis olivaceous (Gracie).jpg
Liasis fuscus

Kaliwatan sa bitin ang ***Liasis fuscus***. Una ning gihulagway ni Peters ni adtong 1873. Ang *Liasis fuscus* sakop sa kahenera nga *[[Liasis]]*, ug kabanay nga Pythonidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* State of Western Australia
* State of Queensland
* Northern Territory
* Nugini sa Papua

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Liasis mackloti

Kaliwatan sa bitin ang ***Liasis mackloti***. Una ning gihulagway ni Duméril ug Gabriel Bibron ni adtong 1844. Ang *Liasis mackloti* sakop sa kahenera nga *[[Liasis]]*, ug kabanay nga Pythonidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Nugini sa Papua

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *L. m. dunni*
* *L. m. mackloti*
* *L. m. savuensis*

## Ang mga gi basihan niini







Savu python (Liasis mackloti savuensis) 2.jpg
Liasis mackloti savuensis.jpg
Chilabothrus angulifer

Espesye sa bitin ang ***Epicrates angulifer***. Una ning gihulagway ni BIBRON ni adtong 1843. Ang *Epicrates angulifer* sakop sa kahenera nga *[[Epicrates]]* sa kabanay nga Boidae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa duolang mibahad. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Image gallery


Boa kubański ( Epicrates angulifer).JPG
Epicrates cenchria

Kaliwatan sa bitin ang ***Epicrates cenchria***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Epicrates cenchria* sakop sa kahenera nga *[[Epicrates]]*, ug kabanay nga Boidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Amazonas
* Surinam
* Venezuela
* Peru
* Colombia
* Bolibiya
* Trinidad ug Tobago
* Bahia (estado)
* BZN-AP
* Guyane

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Ecc2.jpg
EpicratesCenchriaMaurus.jpg
EpicratesCenchriaCenchria3.jpg
EpicratesCenchriaCenchria2.jpg
EpicratesCenchriaCenchria4.jpg
Brazilianrainbowboa.jpg
Chilabothrus chrysogaster

Espesye sa bitin ang ***Epicrates chrysogaster***. Una ning gihulagway ni COPE ni adtong 1871. Ang *Epicrates chrysogaster* sakop sa kahenera nga *[[Epicrates]]* sa kabanay nga Boidae. 

## Matang nga nahiubos

Ang espesye gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *E. c. chrysogaster*
* *E. c. relicquus*
* *E. c. schwartzi*

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Chilabothrus gracilis

Kaliwatan sa bitin ang ***Chilabothrus gracilis***. Una ning gihulagway ni Fischer ni adtong 1888. Ang *Chilabothrus gracilis* sakop sa kahenera nga *[[Chilabothrus]]*, ug kabanay nga Boidae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. g. gracilis*
* *C. g. hapalus*

## Ang mga gi basihan niini
Chilabothrus monensis

Espesye sa bitin ang ***Epicrates monensis***. Una ning gihulagway ni ZENNECK ni adtong 1898. Ang *Epicrates monensis* sakop sa kahenera nga *[[Epicrates]]* sa kabanay nga Boidae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa nagtikapuo.

## Matang nga nahiubos

Ang espesye gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *E. m. monensis*
* *E. m. granti*

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Simalia amethistina

Espesye sa bitin ang ***Morelia amethistina***. Una ning gihulagway ni SCHNEIDER ni adtong 1801. Ang *Morelia amethistina* sakop sa kahenera nga *[[Morelia]]* sa kabanay nga Boidae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa kinaminosang kalabotan. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Image gallery


Distribution of Morelia amtehistina-complex.jpg
Amethystine_Python.jpg
Moreliaamethistina.jpg
Morelia amethistina Merauke.jpg
High-Yellow Sorong Amethystine Scrub Python (Morelia amethistina).jpg
Morelia viridis

Espesye sa bitin ang ***Morelia viridis***. Una ning gihulagway ni SCHLEGEL ni adtong 1872. Ang *Morelia viridis* sakop sa kahenera nga *[[Morelia]]* sa kabanay nga Boidae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang espesye gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *M. v. viridis*
* *M. v. shireenae*

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

* Morelia viridis 

## Image gallery


BaumpythonJungtier.jpg
gruenebaumpython4cele4.jpg
Greentreepython.jpg
JBR 7494.jpg
Mviridis Sorong.jpg
Morelia viridis.JPG
Simalia clastolepis

Kaliwatan sa bitin ang ***Simalia clastolepis***. Una ning gihulagway ni Harvey, Barker, Ammerman ug Paul T. Chippindale ni adtong 2000. Ang *Simalia clastolepis* sakop sa kahenera nga *[[Simalia (bitin)|Simalia]]*, ug kabanay nga Pythonidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Distribution of Morelia amtehistina-complex.jpg
Sanzinia

Kahenera sa mga bitin ang ***Sanzinia***. Ang *Sanzinia* sakop sa kabanay nga Boidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Sanzinia madagascariensis

Kaliwatan sa bitin ang ***Sanzinia madagascariensis***. Una ning gihulagway ni Duméril ug Gabriel Bibron ni adtong 1844. Ang *Sanzinia madagascariensis* sakop sa kahenera nga *[[Sanzinia]]*, ug kabanay nga Boidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Madagascar

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Madagascar_Tree_Boa_(Sanzinia_madagascariensis).jpg
Madagascar Tree Boa Image 003.jpg
Python molurus

Kaliwatan sa bitin ang ***Python molurus***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Python molurus* sakop sa kahenera nga *[[Python]]*, ug kabanay nga Pythonidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa duolang mibahad.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Miyanmar
* Sri Lanka
* State of Andhra Pradesh
* Punjab 
* Nepal
* State of Gujarāt
* Madhya Pradesh
* Assam (estado)
* State of Mahārāshtra
* State of Tamil Nādu
* State of Kerala
* State of Karnātaka
* State of Himāchal Pradesh
* EHM-BH
* Viyetnam
* Pakistan

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Albino burmese pythons.jpg
Indian python Python molurus.jpg
Python molurus molurus-Bird Sanctuary-India.jpg
MNP Python at Moyer.jpg
Burmese Python 02.jpg
Python sebae

Kaliwatan sa bitin ang ***Python sebae***. Una ning gihulagway ni Gmelin ni adtong 1789. Ang *Python sebae* sakop sa kahenera nga *[[Python]]*, ug kabanay nga Pythonidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Etyopiya
* Mali 
* MTN
* Sudan
* Tanzania
* Nigyeriya
* Senegal
* Kotidaybor
* Kamerun
* CHA
* SIE
* Uganda
* ZIM
* Ghana
* Rwanda
* GUI
* Somaliya
* Eritreya
* NGR
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Gabon
* Anggola
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* BUR
* TOG
* Benin
* Burkina Faso
* Liberya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Python natalensis

Kaliwatan sa bitin ang ***Python natalensis***. Una ning gihulagway ni Smith ni adtong 1840. Ang *Python natalensis* sakop sa kahenera nga *[[Python]]*, ug kabanay nga Pythonidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Praeneste - Nile Mosaic - Section 1a - Detail.jpg
Natural Range of Python sebae+natalensis.jpg
Python natalensis Smith 1840.jpg
Bundesarchiv Bild 105-DOA0917, Deutsch-Ostafrika, Riesenschlange2.jpg
Hiss-medium.jpg
Python natalensis constricts a goat, Zimbabwe.jpg
Malayopython reticulatus

Espesye sa bitin ang ***Malayopython reticulatus***. Una ning gihulagway ni SCHNEIDER ni adtong 1801. Ang *Malayopython reticulatus* sakop sa kahenera nga *[[Python]]* sa kabanay nga Boidae. 

## Matang nga nahiubos

Ang espesye gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. r. reticulatus*
* *P. r. saputrai*
* *P. r. jampeanus*

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Image gallery


Reticulated Python 01 brighter.jpg
Python reticulatus сетчатый питон-2.jpg
Python reticulatus Area.PNG
Reticulated python MP1.JPG
Python Skins Burma.jpg
Reticulated python albino head MN 2007.JPG
Eunectes murinus

Kaliwatan sa bitin ang ***Eunectes murinus***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Eunectes murinus* sakop sa kahenera nga *[[Eunectes]]*, ug kabanay nga Boidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ecuador
* Venezuela
* PAR
* Peru
* Colombia
* Bolibiya
* Trinidad ug Tobago
* Guyana
* Bahia (estado)
* BZC-GO
* Sergipe
* Guyane

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Green-anaconda.jpg
Frankfurt, Senckenberg Naturmuseum, Anaconda devours Capybara.jpg
Eunectes murinus2.jpg
Eunectes murinus in water.jpg
Green Anaconda Image 002.jpg
Green Anaconda 057.jpg
Corallus annulatus

Kaliwatan sa bitin ang ***Corallus annulatus***. Una ning gihulagway ni Edward Drinker Cope ni adtong 1875. Ang *Corallus annulatus* sakop sa kahenera nga *[[Corallus]]*, ug kabanay nga Boidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Panama
* HON
* Nicaragua
* Costa Rica
* Colombia
* Guatemala
* Belize

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Corallus hortulanus

Kaliwatan sa bitin ang ***Corallus hortulanus***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Corallus hortulanus* sakop sa kahenera nga *[[Corallus]]*, ug kabanay nga Boidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Amazonas
* Surinam
* Ecuador
* Venezuela
* Peru
* Rio de Janeiro
* Colombia
* Bolibiya
* Espírito Santo (estado)
* Trinidad ug Tobago
* Guyana
* Minas Gerais
* Bahia (estado)
* BZE-CE
* Sergipe
* Guyane
* BZE-PI

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. h. enydris*
* *C. h. hortulanus*

## Ang mga gi basihan niini
Aspidites

Kahenera sa mga bitin ang ***Aspidites***. Ang *Aspidites* sakop sa kabanay nga Pythonidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Woma 01 Pengo.jpg
Charina bottae

Kaliwatan sa bitin ang ***Charina bottae***. Una ning gihulagway ni Henri Marie Ducrotay de Blainville ni adtong 1835. Ang *Charina bottae* sakop sa kahenera nga *[[Charina]]*, ug kabanay nga Boidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Rubberboa.jpg
Juvenile snake.JPG
Rubber-boa-01217.jpg
Eryx johnii

Kaliwatan sa bitin ang ***Eryx johnii***. Una ning gihulagway ni Russell ni adtong 1801. Ang *Eryx johnii* sakop sa kahenera nga *[[Eryx]]*, ug kabanay nga Boidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* State of Andhra Pradesh
* Nasod nga Afghano
* Punjab 
* Nepal
* State of Rājasthān
* State of Gujarāt
* State of Mahārāshtra
* State of Tamil Nādu
* Iran
* State of Himāchal Pradesh
* Pakistan

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *E. j. johnii*
* *E. j. persicus*

## Ang mga gi basihan niini







AB131-Eryx johnii head.JPG
Red Sand Boa (Eryx johnii).jpg
Eryx johnii.jpg
Eryx tataricus

Kaliwatan sa bitin ang ***Eryx tataricus***. Una ning gihulagway ni Lichtenstein ni adtong 1823. Ang *Eryx tataricus* sakop sa kahenera nga *[[Eryx]]*, ug kabanay nga Boidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Nasod nga Afghano
* MON
* Osbekistan
* Iran
* Xinjiang Uygur Zizhiqu
* Kirgistan
* Tayikistan
* Pakistan
* Turkmenistan

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *E. t. speciosus*
* *E. t. tataricus*
* *E. t. vittatus*

## Ang mga gi basihan niini
Eryx whitakeri

Kaliwatan sa bitin ang ***Eryx whitakeri***. Una ning gihulagway ni Das ni adtong 1991. Ang *Eryx whitakeri* sakop sa kahenera nga *[[Eryx]]*, ug kabanay nga Boidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* State of Mahārāshtra
* State of Kerala
* State of Karnātaka
* Goa (estado)

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Juvenile Whitaker's Boa in Pilerne, Goa (1).JPG
Antaresia childreni

Kaliwatan sa bitin ang ***Antaresia childreni***. Una ning gihulagway ni Gray ni adtong 1842. Ang *Antaresia childreni* sakop sa kahenera nga *[[Antaresia]]*, ug kabanay nga Pythonidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* State of Western Australia
* State of Queensland
* Northern Territory

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Children's Python.jpg
Childreni_sheen.jpg
Cannibal_python_640px.theora.ogv
Childrens Python 3.JPG
Children'sPython.JPG
Childreni sheen.jpg
Candoia bibroni

Kaliwatan sa bitin ang ***Candoia bibroni***. Una ning gihulagway ni Duméril ug Gabriel Bibron ni adtong 1844. Ang *Candoia bibroni* sakop sa kahenera nga *[[Candoia]]*, ug kabanay nga Boidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. b. australis*
* *C. b. bibroni*

## Ang mga gi basihan niini
Bothrochilus albertisii

Espesye sa bitin ang ***Leiopython albertisii***. Una ning gihulagway ni PETERS ug DORIA ni adtong 1878. Ang *Leiopython albertisii* sakop sa kahenera nga *[[Leiopython]]* sa kabanay nga Boidae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Eryx colubrinus

Kaliwatan sa bitin ang ***Eryx colubrinus***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Eryx colubrinus* sakop sa kahenera nga *[[Eryx]]*, ug kabanay nga Boidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Etyopiya
* Sudan
* Ehipto
* Tanzania
* CHA
* Kenya
* Somaliya
* Eritreya
* Libya
* NGR

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *E. c. colubrinus*
* *E. c. loveridgei*

## Ang mga gi basihan niini







Eryx colubrinus loveridgei.jpg
Acrantophis

Kahenera sa mga bitin ang ***Acrantophis***. Ang *Acrantophis* sakop sa kabanay nga Boidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Königsschlange (Boa constrictor).jpg
Boa c.i.jpg
Boa Strike-Feeding.ogv
Red_tailed_boa_01_gnangarra.JPG
Argentine Boa.JPG
AB131-Eryx johnii head.JPG
Acrantophis dumerili

Kaliwatan sa bitin ang ***Acrantophis dumerili***. Una ning gihulagway ni Giorgio Jan ni adtong 1860. Ang *Acrantophis dumerili* sakop sa kahenera nga *[[Acrantophis]]*, ug kabanay nga Boidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Madagascar
* Réunion

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Acrantophis_dumerili.jpg
Boa dumerili 01.jpg
Madagaskarboa.jpg
Boa dumerili.jpg
Daubentonia madagascariensis

Kaliwatan sa murag-unggoy ang ***Daubentonia madagascariensis***. Una ning gihulagway ni Gmelin ni adtong 1788. Ang *Daubentonia madagascariensis* sakop sa kahenera nga *[[Daubentonia]]*, ug kabanay nga Daubentoniidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa duolang mibahad.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Aprika

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Aye-aye (Daubentonia madagascariensis).jpg
Aye-aye_(Daubentonia_madagascariensis)_1.jpg
Ayeaye, Daubentonia madagascariensis, Joseph Wolf.jpg
Aye aye.jpg
Wild aye aye.jpg
Aye-aye_(Daubentonia_madagascariensis)_2.jpg
Nanaloricida

Kahanay sa mga mananap nga korset ang **Nanaloricida**. Ang Nanaloricida sakop sa kahutong nga mananap nga korset, ka-ulo nga Cephalorhyncha, ug kaginharian nga mananap. Ang kahanay nga Nanaloricida pagsakop 27 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Nanaloricida mao ang ika kahanay nga sa kahutong nga mananap nga korset. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Pliciloricus dubius

Kaliwatan sa mananap nga korset ang ***Pliciloricus dubius***. Una ning gihulagway ni Higgins ug Kristensen ni adtong 1986. Ang *Pliciloricus dubius* sakop sa kahenera nga *[[Pliciloricus]]*, ug kabanay nga Pliciloricidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* amihanang Kadagatang Atlantiko

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Aglais

Kahenera sa mga alibangbang ang ***Aglais***. Ang *Aglais* sakop sa kabanay nga Nymphalidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini





Aglais urticae MHNT CUT 2013 3 14 Cahors.jpg|*Aglais urticae*
Indian Tortoiseshell Butterflly I IMG 3276.jpg
(MHNT) Aglais ladakensis - ex larva -Gansu Xiahe Chine - male dorsal.jpg
Milbert's Tortoiseshell.jpg
Aglais io - Paon du jour-2 (1).jpg
Milberts Tortoiseshell - Aglais milberti 2 (6235151672).jpg
Aglais milberti

Kaliwatan sa alibangbang ang ***Aglais milberti***. Una ning gihulagway ni Jean Baptiste Godart ni adtong 1819. Ang *Aglais milberti* sakop sa kahenera nga *[[Aglais]]*, ug kabanay nga Nymphalidae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. m. furcillata*
* *A. m. viola*

## Ang mga gi basihan niini







Milbert's Tortoiseshell, ventral 2.jpg
Milbert's Tortoiseshell.jpg
Aglais baicalensis

Espesye sa alibangbang ang ***Aglais baicalensis***. Una ning gihulagway ni Otto Kleinschmidt ni adtong 1929. Ang *Aglais baicalensis* sakop sa kahenera nga *[[Aglais]]* sa kabanay nga Nymphalidae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini
Erebia septentrionalis

Kaliwatan sa alibangbang ang ***Erebia septentrionalis***. Una ning gihulagway ni Teiso Esaki ug Horim ni adtong 1929. Ang *Erebia septentrionalis* sakop sa kahenera nga *[[Erebia]]*, ug kabanay nga Nymphalidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Uso

Pamilya sa mga mamipero ang **Oso** (*Ursidae*). Ang Oso sakop sa kahanay nga Carnivora, klase nga mamipero, ka-ulo nga mananap nga adunay kord ang likod, ug kaginharian nga mananap. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Medved mzoo.jpg
Giant Panda 2004-03-2.jpg
Ursus thibetanus 3 (Wroclaw zoo).JPG
Polar Bear 2004-11-15.jpg
Ursus arctos syriacus.jpg
Sun Bear 7.jpg
Ursus maritimus

Kaliwatan sa uso ang ***Ursus maritimus***. Una ning gihulagway ni Phipps ni adtong 1774. Ang *Ursus maritimus* sakop sa kahenera nga *[[Ursus]]*, ug kabanay nga uso. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Amihanang Amerika
* Uropa ug amihanang Asya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Ursus maritimus us fish.jpg
Polar bears near north pole.jpg
Ursus maritimus Steve Amstrup.jpg
Ursus maritinus.jpg
Polar Bear 2004-11-15.jpg
Play fight of polar bears edit 1.avi.OGG
Ursus arctos

Kaliwatan sa uso ang ***Ursus arctos***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Ursus arctos* sakop sa kahenera nga *[[Ursus]]*, ug kabanay nga uso. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* habagatang Asya
* Amihanang Amerika
* Uropa ug amihanang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *U. a. alascensis*
* *U. a. beringianus*
* *U. a. californicus*
* *U. a. collaris*
* *U. a. crowtheri*
* *U. a. dalli*
* *U. a. gyas*
* *U. a. lasiotus*
* *U. a. middendorffi*
* *U. a. sitkensis*
* *U. a. stikeenensis*
* *U. a. syriacus*
* *U. a. arctos*
* *U. a. horribilis*
* *U. a. pruinosus*
* *U. a. isabellinus*

## Ang mga gi basihan niini







Ursus arctos syriacus.jpg
Kodiak Brown Bear.jpg
Ours brun parcanimalierpyrenees 1.jpg
Ours des pyrenees aspe 2002.jpg
Brown Bear Cubs.jpg
Brown Bear Feeding on Salmon 1.jpg
Ursus americanus

Kaliwatan sa uso ang ***Ursus americanus***. Una ning gihulagway ni Peter Simon Pallas ni adtong 1780. Ang *Ursus americanus* sakop sa kahenera nga *[[Ursus]]*, ug kabanay nga uso. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Amerika Sentral
* Amihanang Amerika

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *U. a. altifrontalis*
* *U. a. amblyceps*
* *U. a. californiensis*
* *U. a. carlottae*
* *U. a. cinnamomum*
* *U. a. emmonsii*
* *U. a. eremicus*
* *U. a. floridanus*
* *U. a. hamiltoni*
* *U. a. kermodei*
* *U. a. machetes*
* *U. a. perniger*
* *U. a. pugnax*
* *U. a. vancouveri*
* *U. a. americanus*
* *U. a. luteolus*

## Ang mga gi basihan niini







Inspecting Newborn Black Bear Cubs.jpg
Spiritbear.jpg
American Black Bear close-up.jpg
Canadian Rockies - the bear at Lake Louise.jpg

Bear hibernating.jpg
Ursus thibetanus

Kaliwatan sa uso ang ***Ursus thibetanus***. Una ning gihulagway ni G.[baron ug Cuvier ni adtong 1823. Ang *Ursus thibetanus* sakop sa kahenera nga *[[Ursus]]*, ug kabanay nga uso. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* habagatang Asya
* Uropa ug amihanang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *U. t. formosanus*
* *U. t. japonicus*
* *U. t. laniger*
* *U. t. mupinensis*
* *U. t. ussuricus*
* *U. t. gedrosianus*
* *U. t. thibetanus*

## Ang mga gi basihan niini







Ursus thibetanus 3 (Wroclaw zoo).JPG
Formosan Black Bear01.jpg
Himalayanblackbear.jpg
Leefgebied aziatische zwarte beer.jpg
Asiatic Black Bear.jpg
Ursus thibetanus formosanus cub on tree.jpg
Tremarctos ornatus

Kaliwatan sa uso ang ***Tremarctos ornatus***. Una ning gihulagway ni F. G. Cuvier ni adtong 1825. Ang *Tremarctos ornatus* sakop sa kahenera nga *[[Tremarctos]]*, ug kabanay nga uso. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Amerika

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Spectacled bear skull.JPG
Spectacled Bear - Houston Zoo.jpg
Spectacled Bear 059.jpg
Spectacled Bear Tennoji 2.jpg
Brillenbär (Tremarctos ornatus).jpg
Tremarctos ornatus (portrait).jpg
Melursus ursinus

Kaliwatan sa uso ang ***Melursus ursinus***. Una ning gihulagway ni Shaw ni adtong 1791. Ang *Melursus ursinus* sakop sa kahenera nga *[[Melursus]]*, ug kabanay nga uso. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* habagatang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *M. u. ursinus*
* *M. u. inornatus*

## Ang mga gi basihan niini







SlothBearTree.jpg
Sloth bear 1.jpg
Pushkar-bear and handler.jpg
Sloth Bear Washington DC.JPG
Flickr - Rainbirder - Sloth Bear.jpg 
Melursus skull.jpg
Armand de Montlezun Baculum Melursus ursinus.jpg|
Ursus

Kahenera sa mga uso ang ***Ursus***. Ang *Ursus* sakop sa kabanay nga uso. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Kragenbär.jpg
Spiritbear.jpg
Brown bear (Ursus arctos arctos) running.jpg
Ursus arctos distribution.png
Ursus maritinus.jpg
PolarBear01.jpeg
Teufelshöhle-Höhlenbär-Dreiviertelprofil.jpg
Helarctos malayanus

Kaliwatan sa uso ang ***Helarctos malayanus***. Una ning gihulagway ni Thomas Stamford Raffles ni adtong 1821. Ang *Helarctos malayanus* sakop sa kahenera nga *[[Helarctos]]*, ug kabanay nga uso. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* habagatang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *H. m. malayanus*
* *H. m. euryspilus*

## Ang mga gi basihan niini







Malaienbaer 0744-2.jpg
Sun Bear 3.jpg
Sitting sun bear.jpg
Sun bear medan old zoo.JPG
Sun Bear, Pengo.jpg
Malayan sun bear-01.jpg
Pulex irritans

Kaliwatan sa pulgas ang ***Pulex irritans***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Pulex irritans* sakop sa kahenera nga *[[Pulex]]*, ug kabanay nga Pulicidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Modell von Pulex irritans (weiblicher Menschenfloh) -Louis M. Meusel-.jpg
Pulex irritans.Emberbolha.jpg
William Blake 002.jpg
Hapalochlaena maculosa

Kaliwatan sa pugita ang ***Hapalochlaena maculosa***. Una ning gihulagway ni William Evans Hoyle ni adtong 1883. Ang *Hapalochlaena maculosa* sakop sa kahenera nga *[[Hapalochlaena]]*, ug kabanay nga Octopodidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* habagatang Kadagatang Pasipiko

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Hidroheno

Ang **hidroheno** o **idrohena** (Iningles *hydrogen*) mao ang elementong kimiko sa talaang peryodiko nga may simbolo nga H ug kaiphan nga atomik 1. Ang hidroheno mao ang wala puthaw.

## Ang mga gi basihan niini


  I c Jon jo Vjv c

## Galeriya sa hulagway


H,1.jpg
Liquid hydrogen bubblechamber.jpg
Shuttle Main Engine Test Firing cropped edited and reduced.jpg
Nursery of New Stars - GPN-2000-000972.jpg
Hydrogen discharge tube.jpg
Hindenburg burning.jpg
Actinyo

Ang **actinyo** (Iningles *actinium*) mao ang elementong kimiko sa talaang peryodiko nga may simbolo nga **Ac** ug kaiphan nga atomik 89. Ang actinyo mao ang aktinido.

## Ang mga gi basihan niini



## Galeriya sa hulagway


Uraninite-39029.jpg
Actinium.png
Aluminio

Ang **aluminio** (Iningles *aluminium*) mao ang elementong kimiko sa talaang peryodiko nga may simbolo nga **Al** ug kaiphan nga atomik 13. Ang aluminio mao ang puthaw.

## Ang mga gi basihan niini



## Galeriya sa hulagway


Eros-piccadilly-circus.jpg
Aluminum Metal coinless.jpg
Aluminium bar surface etched.jpg
Al,13.jpg
President Lula visit to Aluminum factory.jpg
Lingot aluminium.jpg
Antimonyo

Ang **antimonyo** (Iningles *antimony*) mao ang elementong kimiko sa talaang peryodiko nga may simbolo nga **Sb** ug kaiphan nga atomik 51. Ang antimonyo mao ang metalloid.

## Ang mga gi basihan niini



## Galeriya sa hulagway


Antimony-4.jpg
Antimony massive.jpg
Antimon Barren von 16 kg.jpg
Antimon.PNG
Sb,51.jpg
Antimony (mined)2.PNG
Argon

Ang **argon** mao ang elementong kimiko sa talaang peryodiko nga may simbolo nga **Ar** ug kaiphan nga atomik 18. Ang argon mao ang gas nga halangdon.

## Ang mga gi basihan niini



## Galeriya sa hulagway


ArTube.jpg
Argon ice 1.jpg
Ar,18.jpg
Argon.jpg
Argon ice 2.jpg
Argon-glow.jpg
Arsenico

Ang **arsenico** (Iningles *arsenic*) mao ang elementong kimiko sa talaang peryodiko nga may simbolo nga **As** ug kaiphan nga atomik 33. Ang arsenico mao ang metalloid.

## Ang mga gi basihan niini



## Galeriya sa hulagway


Native arsenic.jpg
Arsen 1a.jpg
Arsen 1.jpg
FlammenfärbungAs.jpg
As,33.jpg
Burn arsenic.jpg
Astato

Ang **astato** (Iningles *astatine*) mao ang elementong kimiko sa talaang peryodiko nga may simbolo nga **At** ug kaiphan nga atomik 85. Ang astato mao ang halogen.

## Ang mga gi basihan niini



## Galeriya sa hulagway


Segre.jpg