Bisaya Magasin

Ang **Bisaya Magasin** kun **BISAYA Magasin** (http://bismag.pbworks.com) usa sa mga basahon sa dilang Sinugboanon nga nakakulit na og kaugalingong ngalan sa kultura ug literaturang Bisaya. Kini karon ang naghupot sa rekord sa pagka labing dugay nga nagpadayong magasing Binisaya nga nagsirkular lang gihapon. Ang Bisaya Magasin nagsugod paggawas sa tuig 1930, ug miagi na kini sa gubot nga mga adlaw sa Ikaduhang Gubat Kalibotanon ngadto na sa madulom nga mga adlaw sa balaod militar ubos ni kanhi pamuno-nasod Ferdinand E. Marcos.

Karon ang Bisaya Magasin padayon nga nagsirkular sa kalungsoran lukop sa tibuok Kabisay-an ug Mindanao ug ingon man sa pipila ka komunidad sa mga Bisaya sa abrod.

Lakip sa mga programa sa Bisaya Magasin sa kasamtangan mao ang Young Blood Writer, ang Estandardisasyon sa Panitik sa Binisaya kun paghiusa sa mga batakan sa hustong pagsulat sa Binisayang Sinugboanon (http://standardbisaya.blogspot.com), ug ang pagpausbaw sa kalidad sa mga sinulat sa maong pinulongan.

## Sulod sa magasin
Ang Bisaya Magasin nagadalit og desenteng kalingawan diha sa matulun-anong mga sugilanon, nobela (sa prosa ug komiks), ug mga balak nga sinulat sa inilang mga *literary professional* nga haom alang sa kabataan, hamtong, ug ilabi na sa mga estudyante. Lakip sa kontemporaryong mga magsusulat nga malanatong miabod sa ilang mga sinulat sa Bisaya mao sila si Gremer Chan Reyes, Gumer M. Rafanan, Junne Cañizares, Marcelo A. Geocallo, Cesar Kilaton, Jr., Ricardo T. Hynson, Oliver Flores, Satur P. Apoyon, Uriel Vallecera, ug daghan pa. (Ubang mga magtatampo anaa sa Talaan sa mga magsusulat nga Bisaya.)

Gawas nga kini maoy bugtong nagtikad sa Literaturang Bisaya, nagadalit usab kinig mapuslanong kasayoran kalabot sa kisaw sa politika, ekonomiya, siyensiya, panglawas, industriya sa *entertainment*, ingon man mga giya nga mapuslanon sa panginabuhi.

## Kasaysayan

Ang BISAYA Magasin nahimugso gumikan sa pagpaningkamot ni Vicente C. Padriga kinsa maoy nangako pagpangatubang kang Don Ramon Roces, ang publikador sa mga magasing Liwayway ug Graphics, aron mahimugso ang usa ka magasing lunsay Binisaya. Ug kay nakita sa tigulang Roces ang dakong potensiyal sa usa ka basahong Binisaya, migula ang Bisaya kaniadtong Agosto 15, 1930 nga si Padriga lang ang nagbinugtong paghikay sa unang gula.

## Mga editor ug mga sakop sa kapangulohan
**Unang editor:** Vicente C. Padriga (1930-1932); mga sakop sila si Flaviano Boquecosa, Natalio Bacalso, Leod Salazar, ug si Piux Kabahar maoy tinugyanan sa Sugbo.

**Ikaduhang editor:** Natalio B. Bacalso (1932-1934); mga sakop sila si Flaviano Boquecosa, Francisco Candia, Leod Salazar, Jacinto Alcos, ug Fausto Dugenio.

**Ikatulong editor:** Flaviano Boquecosa (1934-1941); mga *staffer* sila si Fausto Dugenio, Francisco Candia (kadiyot lang kay gibalhin pagka superbisor sa planta), Tomas V. Hermosisima, Max D. Bas, Marcel M. Navarra, Joe A. Bautista, ug Elpidio Fegi. Unya nahunong paggula ang Bisaya tungod sa gubat.

**Ikaupat nga editor:** Maximo D. Bas (1946-1950); mga sakop niya sila si Francisco Candia, Tomas V. Hermosisima, Tiburcio Baguio, Joe A. Bautista, ug Laurean Unabia.

**Ikalimang editor:** Francisco Candia (1950-1966); mga sakop sila si Tomas V. Hermosisima, Tiburcio Baguio, Laurean Unabia, Joe A. Bautista, Nazario D. Bas, Cesar D. Tenebro, Godofredo Roperos, Heriberto D. Suyko, Narciso Caparoso, Braulio Lagaras, Junne Cañizares, Alito Malinao, ug Priscilo Caberte.

**Ikaunom ug Ikawalo nga editor:** Nazario D. Bas (1966-1969); mga sakop niya ning tungora sila si Cesar D. Tenebro, Alito Malinao, Narciso Caparoso, ug Loreto Sardovia.

**Ikapitong editor:** Marcel M. Navarra (1969-1973); mga sakop sila si Cesar D. Tenebro, Alito Malinao, Narciso Caparoso, Loreto Sardovia, ug si Nazario D. Bas kinsa may giatimang kaso, gihimo lang unang magtatambag kun *editorial adviser*. (Sa libro ni Teresita G. Maceda, "Marcel M. Navarra", mabasa nga si Navarra naeditor sa mga tuig 1967-1972.)

**Nahibalik pagka editor:** Nazario D. Bas (1973-1986); mga sakop sila si Cesar D. Tenebro, Alito Malinao (mi-resign pagka 1974), Santiago R. Pepito, Jr., Narciso Caparoso, Loreto C. Sardovia ug Reine Artianza Cabrera.

**Ikasiyam nga editor:** Tiburcio Baguio (1986-1995); mga sakop sila si Santiago R. Pepito, Jr., Narciso Caparoso, Loreto C. Sardovia, Oliver Flores, ug Rolando M. Nemis.

**Ikanapulo nga editor:** Santiago R. Pepito, Jr. (1995-2001); mga sakop sila si Oliver Flores, Loreto C. Sardovia, Mariano Y. Mañus, Jr., Renato “Dodong” Quimno (nakaalagad lag kadiyot), Uriel Vallecera, ug Edgar S. Godin. (Human kang Pepito wala nay gipuli pagka editor-in-chief ug maoy nahimong hepe de biyahe ang labing *senior* nga sakop sa *staff*).

**Ikaonse (''Managing Editor''):** Mariano Y. Mañus, Jr., (2001-2005); mga sakop sila si Edgar S. Godin, Richel Dorotan, ug Eleazar T. Acampado.

**Ikadose (''Associate Editor''):** Edgar S. Godin (2005-hangtod sa kasamtangan); mga sakop sila si Richel Dorotan, ug Eleazar T. Acampado.

## Impormasyon unsaon pagkontak
Ang Bisaya Magasin mahimong makontak alang sa bisan unsang pakisayod niining maong mga sangang buhatan sa Manila Bulletin Publishing Corp.:

**Metro Manila**
Manila Bulletin Marketing Department
G/F Manila Bulletin Bldg., Recoletos cor. Muralla Sts.
Intramuros, Manila Tel.: 8527-8121-35 Fax: 8527-7526

**Sugbo**
Jakosalem cor. Zamora Sts., Parian, Cebu City
Tel.: (032) 8256-0125; 8256-0127 Fax: (032) 8256-0128

**Davao**
G/F Finster Hall, Ateneo de Davao University
CM Recto St. cor. Roxas Ave., Davao City 8000
Tel.: (082) 8225-0661; 8225-0662 Fax: (082) 8225-0660

## Mga sumpay sa gawas
* Talaan sa sulod ug pipila ka mga sinulat