open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ebanghelyo ni Lucas

Ang **Ebanghelyo sumala ni Lucas** (Linatin: *Evangelio secundo Luca*; Grinyego: Κατά Λουκάν Ευαγγέλιον, *Katá Loukán Evangélion*) maoy basahon sa Bag-ong Tugon sa Bibliya. Kini usa sa mga basahon nga gitawag nga mga Ebanghelyo.
## Mga sumpay sa gawas
* Teksto gikan sa Bibliya sa Kristohanong Katilingban
Melchora Aquino

Si **Melchora Aquino de Ramos** (ika-6 sa Enero 1812&#150;ika-2 sa Marso 1919). Siya gitawag usab nga **Tandang Sora** sa Tinagalog.
Jean-Marie Vianney

Si **Jean-Marie Vianney** (ika-8 sa Mayo 1786&#150;ika-4 sa Agosto 1859) maoy Pranses nga paring Katolikong Romano.
George Gordon

Si **George Gordon** (Inebreyo: ישראל בן אברהם גורדון‎, *Yisra’el ben Avraham Gordon*; ika-26 sa Disyembre 1751–ika-12 sa Nobyembre 1793) maoy Britanikong politiko nga labing nailhan sa mga anti-Katolikong Kagubot Gordon niadtong 1780. Siya mao ang pangulo sa Protestant Association antes sa iyang ekskomunyon gikan sa Simbahan. Nagkombertir siya sa Hudayismo.
Mga Hari

Ang **Mga Hari** (Inebreyo: מלכים, *Melakhim*) maoy basahon sa Daang Tugon sa Bibliya ug sa *[[Nevi’im]]* sa *[[Tanakh]]*. 
## Mga sumpay sa gawas
*Teksto sa unang basahon gikan sa Bibliya sa Kristohanong Katilingban
*Teksto sa ikaduhang basahon gikan sa Bibliya sa Kristohanong Katilingban

## Galeriya sa hulagway


Aleppo_Codex_Joshua_1_1.jpg
First_Book_of_Kings_Chapter_1-1_(Bible_Illustrations_by_Sweet_Media).jpg
Saabaghiberti.jpg
Jamnia

Ang **Jamnia** (Inebreyo: יבנה‎, *Yavne*) maoy dakbayan sa Tunga-tungang Distrito sa Israyel. Diri nag-okurir ang Konsilyo sa Jamnia.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
Konsilyo sa Jamnia

Ang **Konsilyo sa Jamnia** maoy konsilyo sa mga rabino (ang mga kanhing gitawag nga mga pariseo) niadtong unang siglo sa dakbayan sa Jamnia sa Israel. Diri nadepinir ang kanon sa *[[Tanakh]]*. Diri usab nagtunga tinuohang Bibliko sa duha--Kristiyanismo ug Hudaismo--despuwes sa insersiyon sa *Birkat haMinim* (Inebreo: ברכת המינים) sa *[[Amida]]* kun mga serbisyong panag-ampo sa sinagoga. Tungod sa anti-Kristohanong lunda sa *Birkat haMinim*, gikan niadto ang mga Kristohanon dili na nagpunta sa sinagoga ug gihimo ang Misa isip ilang punoang panagsimba.
## Mga reperensiya

## Galeriya sa hulagway


Bible.malmesbury.arp.jpg
Arkidyosesis sa Sugbo

Ang **Metropolitanong Arkidyosesis sa Sugbo** (Linatin: *Archidiocesis Sanctissimi Nomini Iesu sivi Caebuana*) usa sa mga eklesyastikong lalawigan  sa Simbahang Katolikong Romano sa Pilipinas. Ubos sa awtoridad niini kining mga mosunod nga diyosesis:
*Diyosesis sa Dumaguete
*Diyosesis sa Maasin
*Diyosesis sa Tagbilaran
*Diyosesis sa Talibon
Ang arkidiyosesis maoy labing dako sa tibuok Asya, ug giisip nga inahan sa tanang simbahan sa tibuok Pilipinas (*Mother Church of the Philippines*). Hangtod niadtong 2014, duna'y 4,079,738 ka mga Katoliko sa arkidiyosesis. Naglangkob kini sa 88.5% sa 4,609,590 ka mga Sugbuanon.

Gipangulohan ang Archdiocese ni Most Reverend Jose Serofia Palma, ang Arsobispo sa Sugbo. Milingkod si Palma niadotng Enero 13, 2011, ug mipuli sa miretiro nga si Archbishop-Emeritus Ricardo J. Cardinal Vidal, kinsa mialagad sa arkidiyosesis sulod sa 29 ka tuig.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
*Bag-ong Lungsoranon , opisyal nga publikasyon
Dyosesis sa Antipolo

Ang **Dyosesis sa Antipolo** usa sa mga dyosesis sa Simbahang Katolikong Romano ubos sa Arkidyosesis sa Manila sa Pilipinas.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
Arkidyosesis sa Manila

Ang **Arkidyosesis sa Manila** (Linatin: *Archidioecesis Manilensis*) usa sa mga eklesyastikong lalawigan sa Simbahang Katolikong Romano sa Pilipinas. Ubos sa awtoridad niini ang kining mga dyosesis:
*Dyosesis sa Antipolo
*Dyosesis sa Caloocan
*Dyosesis sa Cubao
*Dyosesis sa Imus
*Dyosesis sa Malolos
*Dyosesis sa Novaliches
*Dyosesis sa Parañaque
*Dyosesis sa Pasig
*Dyosesis sa San Pablo

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
Dyosesis sa Imus

Ang **Dyosesis sa Imus** usa sa mga dyosesis sa Simbahang Katolikong Romano ubos sa Arkidyosesis sa Manila sa Pilipinas.
Dyosesis sa Tagbilaran

Usa ang **Dyosesis sa Tagbilaran** sa 72 ka simbahan-ong ginsakpan nga gitawag og dyosesis sa Simbahang Katoliko dinhis Pilipinas. Duha aning 72 ang nia sa Bohol ug sakop sa Arsobispo sa Sugbo. Namugna ang Dyosesis sa  Tagbilaran niadtong Nobiyembre 8, 1941.

## Kaagi

Natukod ang Dyosesis sa Tagbilaran niadtong Nobiyembre 8, 1941 isip suffragan sa Arsobispo sa Sugbu ubos sa apostolhanong konstitusyon nga *In sublimi Petri cathedra* (Ubos sa Bantaog nga Lingkoranan ni Pedro). But due to the complications caused by World War II, its first bishop, Julio Rosales, a priest of the Diocese of Palo took possession of the diocese after his episcopal consecration 5 years after Tagbilaran's erection. On January 9, 1986, the diocese lost half of its territory and Pope John Paul II created the Diocese of Talibon with seat in Talibon, a major town on the northern coast of the island. The Diocese of Talibon absorbed half of the civil province of Bohol. The Cathedral of the Diocese of Tagbilaran was declared as a Diocesan Shrine and it will be called “Cathedral Shrine – Parish of Saint Joseph the Worker”.

## Bishops of Tagbilaran

## See also

* Diocese of Talibon
* Archdiocese of Cebu
* Immaculate Heart of Mary Seminary
* Singing Priests of Tagbilaran
* List of the Roman Catholic dioceses of the Philippines

## References

## External links
* The official Website of Tagbilaran Diocese
* Bishop Leonardo Medroso Blogspot
* Diocesan Commission on Youth-Diocese of Tagbilaran
Jean-Baptiste Gourion

Si **Jean-Baptiste Gourion** (ika-24 sa Oktubre 1934–ika-23 sa Hunyo 2005) maoy Pranses nga monghe sa Simbahang Katolikong Romano sa Israyel.
Michel Şabbāḩ

Si **Michel Şabbāḩ** (Inarabigo: ميشيل صباح‎; natawo ika-19 sa Marso 1933 sa Nazaret) mao ang Patriyarkang Latino sa Jerusalén gikan 1987 hangtod 2008.

## Mga reperensya
Mephitidae

Kabanay sa mga mamipero ang **Mephitidae**. Ang Mephitidae sakop sa kahanay nga Carnivora, kahutong nga mamipero, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Mephitidae pagsakop 12 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Noemi

Si ***Noemi*** (***Veronica Scopelliti*** natawo Enero 25 1982, Roma, Lacio) maoy Italyanong maghuhuni sa rhythm and blues, soul, pop, blues, rock, jazz, reggae, ska.

## Diskograpiya

### Mga Awit

### Eps

### Singles

* 2009: *Briciole* (#2 Italya - #51 Uropa - **Award Gold**)
* 2009: *L'amore si odia* (Noemi & Fiorella Mannoia) (#1 Italya - #34 Uropa - **2x Award Platinum**)
* 2010: *Per tutta la vita* (#1 Italya - #42 Uropa - **Award Platinum**)
* 2010: *Vertigini*
* 2011: *Vuoto a perdere* (#6 Italya - #47 Uropa) - **Award Platinum**)
* 2011: *Odio tutti i cantanti*
* 2011: *Poi inventi il modo*
* 2012: *Sono solo parole* (#3 Italya- **Award Platinum**)

## Sanremo Festival
* 2010 - *Per tutta la vita*
* 2012 - *Sono solo parole*

## Tour
* 2009 - *Noemi tour*:  Italya
* 2009/2010 - *Sulla mia pelle tour I*:  Italya
* 2010 - *Sulla mia pelle tour II*:  Italya,  Eslobenya
* 2011 /2012 - *RossoNoemi tour I*:  Italya
* 2012 - *RossoNoemi tour II*:  Italya

## Mga sumpay sa gawas
* Opisyal nga sityo
* Arca di Noemi
Nazaret

Ang **Nazaret** (Inebreyo: נצרת‎, *Natseret*) mao ang kapital ug labing dakong dakbayan sa Amihanang Distrito sa Israyel. Diri nagdako si Jesús.

## Mga sumpay sa gawas
* Opisyal nga sityo
Rodolfo Cabonce

Si **Rodolfo Cabonce** (ika-27 sa Agosto 1906&#150;?) maoy Pilipinong linggwista, magtutudlo, ug paring Katolikong Romano.

Natawo si Cabonce sa Cabadbaran. Nagsulod siya sa nobisyadong Heswita niadtong ika-27 sa Mayo 1925 ug gihimong pari sa Roma niadtong ika-25 sa Hulyo 1938. Nagtudlo siya sa Ateneo de Manila gikan 1932 hangtod 1935. Nagserbi siya isip kapelyan sa Philippine General Hospital sa Dakbayan sa Manila niadtong Ikaduhang Gubat Kalibotanon.

Sa Manolo Fortich ug Cagayán de Oro gisulat ni Cabonce ang iyang duha ka kapulongan: usa ka Sinugboanon–Ininggles (1955) ug usa ka Ininggles–Sinugboanon (1983). Iyang gihimulos ang iyang mga kataposang tuig sa Baranggay Carmen, Cagayán de Oro.

## Mga reperensya
*Cabonce, Rodolfo. 2007. *[[An English–Cebuano Visayan Dictionary|English–Cebuano Visayan Dictionary, An]]*. National Bookstore: Mandaluyong.
Opus Fundatum Latinitas

Ang **Opus Fundatum Latinitas** usa ka pampinulongang akademyang nanukiduki ug mibandilyo sa pinulongang Linatin sa Simbahang Katoliko.

## Tan-awa usab
***[[Pontificia Academia Latinitatis]]**

## Mga sumpay sa gawas
*Pontificia Academia Latinitatis  
*Opus Fundatum Latinitas opisyal nga sityo  

## Galeriya sa hulagway


Voelkermarkt_Tainach_Propstei_12112011_204.jpg
Itita

Ang mga **Itita** (Kinatsila: *Hitita*) maoy katawhang Indo-Uropanhong nag-estableser og imperyong nakasentro sa Anatolya sa Turkeya.

## Galeriya sa hulagway


AlterOrient2.png
HittiteLion AnkaraMuseumAnatolianCivilizations.JPG
Hittite_Empire.png
Arkidyosesis sa Zamboanga

Ang **Arkidyosesis sa Zamboanga** (Linatin: *Archdiocesis Samboangensis*) usa sa mga eklesyastikong lalawigan sa Simbahang Katolikong Romano sa Pilipinas. Ubos sa awtoridad niini ang kining mga dyosesis:
*Dyosesis sa Ipil
*Prelatura sa Isabela

## Galeriya sa hulagway


RC_Archdiocese_of_Zamboanga.png
Oswald Rufeisen

Si **Oswald Rufeisen** (Inebreyo: שמואל אוסוואלד רופאייזן ; ika-29 sa Enero 1922–ika-30 sa Hulyo 1998) maoy Israyeli ug Polakong pari sa Simbahang Katolikong Romano.
Balaang Sede

Ang **Santa Sede** (Linatin: *Sancta Sedes*) mao ang sentral nga kagamhanan sa Simbahang Katoliko.
## Mga sumpay sa gawas
* Opisyal nga sityo
* Tsanel sa YouTube
Dyosesis sa Roma

Ang **Dyosesis sa Roma** (Linatin: *Dioecesis Urbis seu Romana*) usa sa mga dyosesis sa Simbahang Katolikong Romano sa Italya. Ang obispo niini mao ang gitawag nga Papa.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo 

## Galeriya sa hulagway


Roma_Basilica_S_Giovanni.jpg
Roman_Catholic_Diocese_of_Rome_in_Italy.jpg
San Giovanni in Laterano 2021.jpg
Ikaduhang Konsilyong Batikano

Ang **Ikaduhang Ekumenikong Konsilyong Batikano**, nga nailhan sa Ininggles isip ***Vatican II***, mao ang ikakaluhaan ug usang ekumenikong konsilyo sa Simbahang Katoliko, gikan 1962 hangtod 1965.

## Mga sumpay sa gawas
* Mga dokumento sa konsilyo

## Galeriya sa hulagway


Konzilseroeffnung_1.jpg
Second_Vatican_Council_by_Lothar_Wolleh_007.jpg
Mahisteryo

Ang **Mahisteryo** (Linatin: *Magisterium*) mao ang awtoridad pantudlo sa Simbahang Katoliko.

## Galeriya sa hulagway


Ghent_Altarpiece_D_-_Popes_-_Bishops.jpg
StPetersBasilicaEarlyMorning.jpg
Vatican-assemblee-1870-119120_2.jpg
Museo Sugbo

Ang **Museo Sugbo** mao ang lalawiganong museyo sa Sugbo sa Pilipinas. Kini ang kanhing sityo sa C&#225;rcel de Ceb&#250; (Kinatsila para sa "bilanggoan sa Sugbo").

## Mga reperensya
Obserbatoryong Batikano

Ang **Obserbatoryong Batikano** (Linatin: *Specola Vaticana*) maoy institusyon pang-astronomikong pagdukiduki ug edukasyon sa Dakbayan sa Batikano.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo

## Galeriya sa hulagway


Specola1.jpg
Edith Stein

Si **Edith Stein** (ika-12 sa Oktubre 1891–ika-9 sa Agosto 1942) maoy Alemang pilosopo ug mongha. Siya usab usa ka martir ug santo sa Simbahang Katoliko.

Si Stein nailhan usab **Teresia Benedicta a Cruce** (Linatin para sa *Teresa Benedicta de la Cruz*), ang iyang monastikong ngalan.
Tugpahanang sa Ca Mau

Ang **Ca Mau Airport** o **Tugpahanang sa Ca Mau** (kodigo IATA:**CAH**) mao ang nangunang nga tugpahanan sa habagatang Vietnam. Nahimutang ang tugpahanan sa Ca Mau, sa Ca Mau ug kini ang ikaduhang tugpahanan sa nasod. Gidumala ang tugpahanan sa Southern Airport Authority. Duna kiniy dako nga apron, runway nga 1,500 metros, ug taxiway. Ang terminal bilding dunay kapasidad para sa 200,000 ka milyon nga mga pasahero. 1.73 km² ang total nga arya.
Jón Sveinsson

Si **Jón Stefán Sveinsson** (ika-16 sa Nobyembre 1857&#150;ika-16 sa Oktubre 1944) kun **Nonni** maoy Islandes nga paring Katoliko sa Pransya.
## Mga sumpay sa gawas
*Balay Nonni, museyo sa Akureyri
Catholic Bishops’ Conference of the Philippines

Ang **Catholic Bishops’ Conference of the Philippines** (**CBCP**) mao ang opisyal nga organisasyon sa episkopadong Katoliko sa Pilipinas.
## Tan-awa usab
*Simbahang Katoliko sa Pilipinas
## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
*Episcopal Commission for the Biblical Apostolate
*CBCP Monitor
Pablo Miki

Si **Pablo Miki** (Hinapon: パウロ三木; 1562&#150;ika-5 sa Pebrero 1597) maoy Hapones nga martir sa Simbahang Katoliko.
Magdalena sa Nagasaki

Si **Magdalena sa Nagasaki** (Hinapon: 長崎のマグダレナ, *Nagasaki no Magdalena*) maoy Hapones nga mongha sa Simbahang Katoliko.
Inés sa Bohemia

Si **Inés sa Bohemia** (Tsineko: *Anežka Česká*) kun **Inés sa Praga** maoy Tsekong prinsesa ug santo sa Simbahang Katoliko.
Lorenzo sa Roma

Si **Lorenzo** (Linatin: *Laurentius*; 225–ika-10 sa Agosto 258) maoy usa sa upat ka dyakono sa karaang Roma nga gimartir sa persekusyon ni Valeriano niadtong 258.
Or Yehuda

Ang **Or Yehuda** (Inebreyo: אור יהודה, "Suga sa Huda") maoy dakbayan sa Distrito sa Tel Aviv sa Israyel.

## Mga sumpay sa gawas
* Opisyal nga sityo
Utang

Ang ***utang*** usa ka obligasyon nga nagkinahanglan sa usa ka partido, ang nagutang, nga mobayad sa kwarta o uban pang gikasabotan nga bili ngadto sa laing partido, ang nagutang. 

Ang mga pautang, utang, utang sa sakyanan, personal nga pautang, ug utang sa credit card mao ang labing kaylap nga matang sa utang. Ang mga termino sa usa ka loan naglatid nga ang nanghulam kinahanglan nga mobayad (*payment*) sa nahabilin nga balanse (*balance*) sa utang sa usa ka partikular nga , kasagaran pipila ka tuig sa wala pa ang dalan. Ang ubang mga kabtangan sa usa ka entidad mahimong gamiton sa pagsiguro sa utang; kung ang entidad dili makabayad sa utang, kini nga mga kabtangan ipasa sa nagpahulam.

Ang panginahanglan sa mga gobyerno sa paghulam og salapi aron mapundohan ang paggasto sa  (*deficit*) nga misangpot sa pag-uswag sa daghang lain-laing matang sa nasudnong utang.

## Ang mga gi basihan niini
Pilipinhong Awstralyano

Ang sinultiang **Pilipinhon-Awstralyano** kun **Pilipinong Awstralyano** (Ininggles: *Filipino Australian*) sila ang mga nasodnong Awstralyanhon nga dunay orihen sa Pilipinas. Sumala sa senso, 160,374 ang ilang populasyon. Kasagaran sa ilahang komunidad maoy mga inmigrante gikan sa Pilipinas kon dili mga tawo nga natawo sa Ostralya. Ang balaod sa nasyonalidad Awstralyano nakabase sa prinsipyong *[[ius soli]]*.

## Mga sumpay sa gawas
*Embahadang Pilipino sa Ostralya
*Mga Pilipino-Awstralyano 
*Direktoryong Pangrekursong Pilipino-Awstralyano
Batsilyer sa Arte

Ang **Batsilyer sa Arte** (**B.A.**; Tinagalog: *Batsilyer sa Sining*; Ininggles: *Bachelor of Arts*, *A.B.*), gikan sa Latin nga *artium baccalaureus*. Kini usa ka *bachelor's degree* nga ginahatag sa usa tinun-an sa kolehiyo nga nagakuha ug silid sa *liberal arts*, o sa mga nagkalain-laing *sciences* (syensya). Ang *Bachelor of Arts* ginahatag sa usa ka tinun-an human sa tulo o upat ka tuig, depende sa nasod nga gitunghaan. Ang *Bachelor of Arts* nalahi gamay sa *Bachelor of Science* kai ang *Bachelor of Science* nagahatag man ug mas dugang nga atensyon sa *Mathematics* ug sa *Science*.

## Galeriya sa hulagway


Bachelor’s_degree.jpg
NU_Diploma.JPG
Ribbon_of_Bachelor_of_Arts.jpg
Clara sa Asís

Si **Clara sa Asís** (ika-16 sa Hulyo 1194–ika-11 sa Agosto 1253) maoy Italyanong santo sa Simbahang Katoliko. **Chiara Offreduccio** mao ang iyang sibil nga ngalan.
Master of Arts (postgraduate)

Ang **Maestro sa Arte** (Ininggles: *Master of Arts*, *M.A.*) gikan sa Latin nga *Magister Artium.* Kini usa ka *Master's Degree* nga ginahatag sa usa ka estudyante sa *graduate school,* usa ka tulunghaan para sa mga tawo nga nakahuman na sa kolehiyo.  Sa naangdan, ang *Master's degree* ginahatag sa mga korso nga may relasyon bahin sa *English*, *Fine Arts*, *History*, *Nursing*, *Humanities*, *Geography*, *Philosophy* (Pilosopiya), *Social Sciences*, *Theology*, ug uban pa.
Michael Schumacher

**Michael Schumacher** (pagkatawo 3 Enero 1969) mao ang Formula 1 maglulumba gikan sa Germany. Sagad siya hiusa ni Mercedes GP alongside Nico Rosberg. Siya bitoon debut sa Belgian GP sa 1991. Sa 1994-1995 siya kahimo F1 daigdig kampeyon ni Benetton Formula. Sa 2000-2004 siya again kahimo F1 daigdig kampeyon ni Scuderia Ferrari

## Tim
* 1991: Jordan
* 1991-1995: Benetton
* 1996-2006: Ferrari
* 2010-…: Mercedes GP

## Links

* http://www.michaelschumacher.de
Fernando Alonso

Si **Fernando Alonso Díaz** (natawo 29 Hulyo 1981) maoy Katsilang magmamanehong Formula 1. Sagad siya hiusa ni Aston Martin F1 uban ni Lance Stroll. Siya nagsugod sa GP nga Awstraliano niadtong 2001. Sa 2005-2006 siya nahimong kampeyong F1 kalibotanong sa Renault F1

## Tim
* 2001: Minardi
* 2002-06: Renault F1
* 2007: McLaren
* 2008-09: Renault F1
* 2010-14: Ferrari
* 2015-18: McLaren
* 2021-22: Alpine F1
* 2023- : Aston Martin F1

## Mga sumpay sa gawas
* Opisyal nga sityo
Felipe Massa

**Felipe Massa** (pagkatawo 29 Abril 1981) mao ang Formula 1 maglulumba gikan sa Brazil. Sagad siya hiusa ni Scuderia Ferrari alongside Fernando Alonso. Siya bitoon debut sa Australiano GP sa 2002. 

## Tim
* 2002: Sauber-Petronas
*2003-...: Scuderia Ferrari

## Links
* http://www.felipemassa.com
Muntzenheim

Ang **Muntzenheim** usa ka komyun sa Pransiya. Kini may 912 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa Haut-Rhin sa rehiyon sa Grand Est.
Cinnamomum cebuense

Ang ***Cinnamomum cebuense*** usa ka matang sa *cinnamon* nga lumad sa pulo sa Sugbo sa Pilipinas.   Unang nahibaw-an sa Cantipla sa Cebu niadtong tunga-tunga sa 1980 ug unang gipahibalo ni Kostermans niadtong tuig 1986.   Lumad ang puno-an sa pulo sa Sugbo pero ubay-ubay kapuno-an ang makita sa silingang mga isla sa Camotes ug Siquijor.
Sentro ng Wikang Filipino

Ang **Sentro ng Wikang Filipino** (**SWF**; Tinagalog para sa "Sentro sa Pinulongang Pilipino") maoy pampinulongang akademya nga parte sa sistema sa Unibersidad sa Pilipinas (UP). Aktibo ang Sento dili lamang sa sulod sa sistemang UP kay obhetibo usab niini ang "paunlarin at palaganapin" ang pinulongang Filipino mala sa mandato sa Konstitusyon sa Pilipinas sa 1987.

Usa sa mga proyekto sa Sentro mao ang *[[UP Diksiyonaryong Filipino]]*, ang labing unang monolinggweng diksiyonaryong Tinagalog (Finilipino).

## Mga reperensiya

## Mga sumpay sa gawas
*Sentro ng Wikang Filipino&#150;Diliman
Sentro Rizal

Ang **Sentro Rizal** maoy kreasyon sa kagamhanan sa Pilipinas nga ang primerong obhetibo ang promosyon sa arte ug kulturang Pilipino ug sa Tinagalog sa tibuok kalibotan.

## Tan-awa usab
*Mga organisasyong kalibotanon alang sa promosyong kultural
;Sidlakang Asya
*Confucius Institute (Republikang Popular sa Tsina)
*Korean Cultural Center; King Sejong Institute http://cebu.sejonghakdang.org/  (Habagatang Korea)
;Uropa
*Alliance française (Pransiya)
*Instituto Cervantes (Espanya)
*Società Dante Alighieri (Italya)

## Mga reperensiya

## Galeriya sa hulagway


Sentro_Rizal_logo.png
John James Audubon

Si **John James Audubon** (26 Abril 1785–27 Enero 1851) maoy Amerikanong ornitologo, naturalista, kasador, ug pintor. Iyang gipinta, gikatalogo, ug gideskribir ang mga langgam sa Amihanang Amerika sa nibel nga mehor sa mga nauna kaniya. Natawo siya sa Ayti ug nagdako sa Pransiya.
Unang Panid/Bag-o (Oktubre 2010)

**Makatabang ka sa pagkab-ot sa maong tinguha!**
|-
|style="background-color:#cef2e0;border=none"|

|style="background-color:#cef2e0;border=none"|

|-
|colspan=2 style="width:100%"|

|-
|style="width:50%;background-color:#f5faff"|

|style="width:50%;background-color:#f5faff"|
Legazpi

Ang **Legazpi** maoy kapital sa lalawigan sa Albay sa Pilipinas. Ang Legazpi ikatulo nga klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa Albay, Pilipinas. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 153.70 kilometros quadrado ug nahimutang ikaduhang distrito. 
Sumala sa census ni acting 2010, dunay 182,201 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 4500.

## Mga barangay

Nahahati ang Dakbayan sa Legazpi sang 70 na barangay.



* Arimbay
* Bagacay
* Bagong Abre
* Banquerohan
* EM's Barrio
* Maoyod Pob.
* Tula-tula
* Ilawod West
* Ilawod
* Ilawod East
* Kawit-East Washington Drive
* Rizal Sreet., Ilawod
* Cabagñan
* EM's Barrio South
* Cabagñan West
* Binanuahan West
* Binanuahan East
* Imperial Court Subd

* Cabagñan East
* Lapu-lapu
* Dinagaan
* Victory Village South
* Victory Village North
* Sabang
* EM's Barrio East
* Kapantawan
* Pigcale
* Centro-Baybay
* PNR-Peñaranda St.-Iraya 
* Oro Site-Magallanes St.
* Tinago
* Bitano
* Bonot
* Sagpon Pob.
* Sagmin Pob.
* Bañadero Pob.

* Baño
* Bagumbayan
* Pinaric
* Bariis
* Bigaa
* Bogtong 
* Bogña
* Buenavista
* Buyuan
* Cagbacong
* Cruzada
* Dap-dap
* Dita
* Estanza
* Gogon
* Homapon
* Imalnod

* Mabinit
* Mariawa
* Maslog
* Padang
* Pawa
* Puro
* Rawis
* San Francisco
* San Joaquin
* San Roque
* Tamaoyan
* Taysan
* Matanag
* Cabugao
* Rizal Street
* Buraguis
* Lamba
Limay

Ang **Limay** primira klaseng municipalidad nahimutang sa probensya sa Bataan, Pilipinas. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 103.60 kilometros quadrado ug nahimutang saikaduhang distrito. 
Sumala sa census ni acting 2010, dunay 57,207 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 2104.

## Mga barangay

Ang Limay nabahin ngadto sa 12 ka barangay.
* Alangan
* Kitang I
* Kitang 2 & Luz
* Lamao
* Landing
* Población
* Reformista
* Townsite
* Wawa
* Duale
* San Francisco de Asis
* St. Francis II
Mariveles

Ang **Mariveles** primira klaseng municipalidad nahimutang sa probensya sa Bataan, Pilipinas. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 153.90 kilometros quadrado ug nahimutang saikaduhang distrito. 
Sumala sa census ni acting 2015, dunay 127,536 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 2103.

## Mga barangay

Ang Mariveles usa barangay nga numero 18:



* Alas-asin
* Alion
* Batangas II
* Cabcaben
* Lucanin
* Baseco Country (Nassco)
* Poblacion
* San Carlos
* San isidro

* Sisiman
* Balon-Anito
* Biaan
* Camaya
* Ipag
* Malaya
* Maligaya
* Mt. View
* Townsite
Alençon

Ang **Alençon** usa ka komyun sa Pransiya. Kini may 27942 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa Orne sa rehiyon sa Normandie.
Ayong Maliksi

Si **Erineo "Ayong" Saquilayan Maliksi** (natawo 25 Marso 1938 - 24 Pebrero 2021) mao ang gobernador sa Kabite.
Corbin Bleu

Si Corbin Bleu, natawo nga Corbin Reivers (Pebrero 21, 1989) usa ka Amerikanong artista, modelo, mananayaw ug mag-aawit. Natawo siya sa Brooklyn, New York. Ang iyang amahan, si David Reivers, usa ka Jamaican-American ug ang iyang inahan, si Martha Reivers (née Callari), usa ka Italyano-Amerikano. Ang iyang uyoan sa inahan mao si Joseph Callari, usa ka magsusulat ug aktor nga nagbida sa mga salida sama sa Criminal Minds ug Modernong Pamilya. 

Nailhan si Bleu sa iyang mga pasundayag sa Catch That Kid, High School Musical, Jump In!, High School Musical 2 ug ang teleserye nga Flight 29 Down. Nagpakita usab siya sa Hannah Montana, ingon man sa High School Musical 3. Gidala niya ang papel ni Jeffrey King sa soap opera nga One Life to Live. Gisugdan niya ang maong serye niadtong Abril 29, 2013. [1]

Sa salida nga High School Musical iyang gipatugtog si Chad Danforth. Niining musikal nga pelikula, gikanta niya ang mga kanta nga Get'ya Head in the Game, Stick to the Status Quo, ug We're All in This Together.

Sa High School Musical 2 mibalik siya isip Chad Danforth, ug miawit siya sa What Time Is It? (panahon sa ting-init), Buhata Kini, Dili Ko Magsayaw, ug Tanan Alang sa Usa.

Sa Flight 29 Down iyang gipatugtog si Nathan, usa sa labing inila nga mga lalaki sa klase sa eskuylahan kansang eroplano nahagsa. Uban sa 9 ka uban nga mga tawo, sila natapos sa usa ka walay nagpuyo nga isla, diin sila kinahanglan nga maningkamot nga mabuhi.

Para sa pelikulang Jump In, naghimo si Corbin sa iyang kaugalingong music video para sa kanta nga Push It To The Limit.
Talaan sa mga komyun sa Pransiya nga may populasyon labaw sa 20,000 (senso 2006)

touUsa kini ka **talaan sa mga [[komyun]] sa [[Pransiya]]** nga may lumulupyo nga labaw sa 20,000 ka tawo sa senso 2006. Ang tanang pigura gikan sa INSEE nga *sans doubles comptes* nga paagi sa pag-ihap (*population municipale*).

Ang mga pigura gikan sa opisyal nga populasyon niadtong 1 Enero 2009.

## References
Le Port

Ang **Le Port** ngalan niining mga mosunod:
## Heyograpiya

### Pransiya

# Le Port, Ariège, lungsod, Midi-Pyrénées, Département de l'Ariège, 
# La Copine, dunggoanan, Bourgogne, Département de la Nièvre, 
# Le Port, Ariège, munisipyo, Midi-Pyrénées, Département de l'Ariège, 
### Reunion

# Le Port, Réunion, lungsod, 
# Le Port, Réunion, munisipyo,
Luok sa Manila

Ang **Luok sa Manila** (Ininggles: *Manila Bay*, Tinagalog: *Look ng Maynila*) maoy usa ka luok nga nahimutang daplin sa pulo sa Luzon, sa Pilipinas. Kini usa ka *natural harbor* diin nahimutang ang Dunggoanan sa Manila. Kiniy inilang usa sa mga labing nindot nga *natural harbor* sa tibuok Habagatang-Sidlakang Asya ug sa tibuok kalibotan. Kini adunay gidak-on nga 1,994 ka kilometro kuwadrado (769.9 ka milya kuwadrado), ug baybayon nga 190 ka kilometro (118.1 ka milya) ka layo. Ang iyang entrada 19 ka kilometro lamang ka lapad. Gitung-an niining entrada ang lungsod sa Mariveles sa lalawigan sa Bataan didto sa amihanan, ug ang Dakbayan sa Cavite didto sa habagatan. Tunga sa maong entradaha adunay upat ka mga pulo: ang Corregidor, ang Carabao Island, ang El Fraile kun Fort Drum, ug ang La Monja.

Ang mga tanom sa palibot sa Manila Bay kay hapit tanan dakbayanon. Ang dapit palibot sa Manila Bay may kaayo hilabihan populasyon, uban sa  mga tawo kada kilometro kwadrado.  Ang klima kay habagat. Ang temperatura promedyo  °C. Ang labing mainit nga bulan mao Marso, sa &nbsp;°C, ug ang labing bugnaw nga bulan mao Enero, sa &nbsp;°C. Ang pag-ulan promedyo  milimetro matag tuig. Ang labing ulanon nga bulan mao Agosto, sa  milimetro sa ulan, ug ang labing uga nga bulan mao Abril, sa  milimetro sa ulan.

## Ang mga gi basihan niini
Pakigpulong Mahitungod sa Nasodnong Kahimtang (Pilipinas)

Ang **Pakigpulong Mahitungod sa Nasodnong Kahimtang** maoy usa ka tinuig nga pakigpulong, nga gipahigayon sa kagamhanan sa Pilipinas matag ika-4 nga semana sa Hulyo, sumala sa gisugo sa Pilipinhong Konstitusyon sa 1987:

:

Ang Pamuno sa Pilipinas makigpulong sa Balay-Balaoranan (ang Senado ug ang Ubos Balay-Balaoranan nga gingtigom) kabahin sa mga suliran, laraw, ug kalihokan sa kagamhanan sa milabayng tuig. Mahimo siyang magsaad o magpahibalo kaha sa iyang mga proyekto o kalihokan sa ginasugdan o umaabot nga tuig. Kining pakigpulong gisubayan usab sa mga komentador sa politika ug sa panon sanglit maalam gikan niini ang opisyal nga baroganan sa Pamuno ug kagamhanan sa lainlaing isyu.

## Galeriya sa hulagway


2011_Philippine_State_of_the_Nation_Address.jpg
2016_Philippine_State_of_the_Nation_Address.jpg
Pagsangyaw sa mga Komunista

Ang **Pagsangyaw sa mga Komunista** (Inaleman: *Manifest der Kommunistischen Partei*) gimantala niadtong ika-21 sa Pebrero 1848, ug usa sa mga inila ug maimpluwensiyang mga politikal nga dokumento. Gisulat kini nila ni Karl Marx ug Friedrich Engels alang sa Liga Komunista, ug dinhi ginghulagway ang mga tuyo ug laraw sa Liga. Kini usa ka analisis sa pakigbisog sa mga katilingbanong matang sa minglabayng mga takna ug pagkakaron.

## Mga Sulod

Ang Pagsangyaw gibahin sa usa ka Introduksyon, tulo ka mga Bahin, ug Kataposan.

### Ang Introduksyon

Sa Introduksyon gitangdi ang komunismo sa usa ka kalag, nga daw gikahadlokan apan di nasabtan sa tibuok Uropa. Busa kinahanglang isangyaw sa mga komunista ang ilang mga hunahuna ug baroganan pinaagi niining dokumentoha.

*Usa ka daw kalag naga-alirong sa Uropa karon - ang Komunismo. Ang tanan nagahugpong - ang Papa, ang Tsar, si Metternich, si Guizot, ang mga Radikal sa Pransya, ang mga espiya sa Alemanhong pulisya - sa usa ka balaang panaghiusa, aron pahawaon unta ana. Aduna bay partido nga wala maisip nga Komunista sa iyang mga kaaway sa kagamhanan? Aduna bay partido sa oposisyon nga wala maglabay niining ngalana ngadto sa mga mas nagpa-atubang nga partido oposisyon, ug sa iyang mga kaatbang nga mga reaksyonaryo?*

### Unang Bahin: Mga Burgis ug Mga Proletaryo

Kining bahina nagpatin-aw sa usa ka bersyon ni Marx sa materyalismo istorikal. Matod niini:

*Ang kasaysayan sa katilingban sa pagkakaron, maoy kasaysayan sa pakigbisog sa lainlaing matang sa katilingban.*

*Ang timawa ug ang ulipon, ang gamhanan ug ang yano, ang agalon ug ang sulugoon, ang tag-iya sa katigayonan ug ang mamumuo - sa dinaklit, ang mamimiay-biay ug ang gibiay-biay - nangabarog og tarong tugbang sa tagsa-tagsa. Sila nanag-away, usahay tinagoay, usahay dayagay, ug ang kanunayng kataposan nahimong pagbag-o sa han-ay sa katilingban pinaagi sa rebolusyon, kun pagkadunot sa parehas nga nanag-awayng matang.*

Dayon gipatin-aw nga sa pakigbisog tali sa mga katilingbanong matang ubos sa sistemang kapitalismo, ang nanag-away mao ang mga *[[burgis]]*, nga anaa sa kagamhanan, ug ang mga *[[proletaryo]]* nga lakip sa matang sa mamumuo.

*Giputol sa mga burgis ang mga panaglambigit piyudal, patriarkal, ug way-bililhon...wala silay ginadawat nga kahugpongan tali sa mga tawo, gawas sa di-bation nga "palit-bayad" lamang...gibaylo nila hinuon sa pagpahimulos luyo sa relihiyoso ug politikanhong mga pagpakaaron-ingnon kadtong dayag, way-kaulaw, direkta, ug bangis nga pagpahimulos...Kadtong way-hunong nga pagpalambo sa paggama, di-masantang pagkighilabot sa tanang mga kahimtang sa katilingban, kanunayng way-kapihoan ug kagubot maoy nagpalahi niining taknaa nila sa ubang mga takna...*

Apan:

*...ang labing kinahanglanon sa pagka-anaa sa matang burgis mao ang paghupot sa katigayonan sa mga pribadong mga tawo, ang pagmugna ug ang pagpadaghan og puhonan. Ang kinahanglanon sa pagmugna og puhonan mao ang panarbaho. Ang panarbaho nagasalig sa panag-tigiay sa mga mamumuo.*
Selena Gomez

Si **Selena Marie Gómez** (natawo 'niadtong ika-22 sa Hulyo 1992) mao ang maghuhuni ug aktres gikan didto sa Amerika.

## Mga hulagway
 

## Mga sumpay sa gawas

* Opisyal na websityo ni Selena Gomez
Alliance française

Ang **Alliance française** maoy organisasyong nakasede sa Paris. Ang misyon niini mao ang promosyon sa pinulongan ug kulturang Pranses sa gawas sa Pransiya.

## Tan-awa usab
* Francophone literature
* French as a foreign language
* :en:Category:French language tests
* :en:Académie française ; :simple:Académie française
* :en:Académie royale de langue et de littérature françaises de Belgique
* :en:Office québécois de la langue française

## Mga sumpay sa gawas

* Fondation Alliance française 
** Annuaire du réseau mondial 
*** Alliance française de Cebu (opisyal nga sityo sa Dakbayan sa Sugbo)  
*** Facebook nga panid
*** Instagram nga panid
*** YouTube nga panid
Kompuwesto

Sa kimika, ang usa ka **kompuwesto** usa ka butang minugna pinaagi sa panaghiusa sa mga atom gikan sa duha o labaw pang mga elementos sa pihong panugbang kun *ratio*. Pananglit, sa usa ka molekula sa tubig adunay duha ka atom nga *hydrogen* ug usa ka atom nga *oxygen*, maoy hinungdan sa iyang pormula kimikal nga H2O. Ang tanang molekula sa tubig kanunay adunay *hydrogen* ug *oxygen* sa pihong panugbang 2:1. Ang maong panugbang maoy naghulagway sa kinaiyahan sa usa ka kompuwesto. 

## Kinaiya

### Mga Inlase

Ang mga atom sa usa ka kompuwesto gipanaghiusa pinaagi sa mga inlase (Iningles: *bonds*). Adunay duha ka matang sa inlase. Didto sa binahinayng (*covalent*) inlase, ang duha ka *electron* sa inlase nanaglain pagduol sa ining mga silingang atom. Didto sa alasinong (*ionic*) inlase, ang mga *electron* nag-alirong sa usa lang sa ining mga silingang atom, ug ang atom sa pikas sa inlase labawng positibo kay nianang gialirongan sa mga *electron* nga labawng negatibo. Busa, adunay duha ka matang sa kompuwesto: mga binahinayng kompuwesto ug mga alasinong kompuwesto. Usa ka alasinong kompuwesto mao ang asin (*kloruro sa sodio*), samtang ang tubig usa ka binahinayng kompuwesto. 

### Gibug-aton

Ang usa ka kompuwesto adunay kaugalingong gibug-aton. Ang gibug-aton molekular (Iningles: *molecular weight*) mao ang suma sa gibug-aton sa mga atom nga gilangkob sa molekula. Sagad mahimong magkaparehas ang gibug-aton sa duha o labaw pang mga kompuwesto, apan ang pihong identidad sa usa ka kompuwesto matukib hinuon base sa han-ay sa ining mga inlase. 

### Pormula

Ang pormula sa usa ka kompuwesto naghulagway sa panugbang sa mga elemento diha sa usa ka molekula nianang kompuwestoha. Matod sa Balaod sa Balanse sa Kadaghan, adunay pinihong pormula alang sa usa ka kompuwesto, bisan diin ini gikuha o gipagula. Sagad, ilabi na sa mga kompuwestong organiko, mahimo pod magkaparehas ang yanong pormula (simpleng lista sa mga elementong gilangkob ug ilang kaiphan sulod sa kompuwesto) sa duha o labaw pang mga kompuwesto, apan ang pihong identidad niini matukib usab hinuon base sa han-ay sa ining mga inlase. Mao ang hinungdan sa pagka-anaa ug kahimug-at sa dinagway nga pormula (*structural formula*), nga naghulagway pod unsaon gihan-ay ang mga inlase sulod sa molekula.

## Galeriya sa hulagway


2006-02-13_Drop-impact.jpg
LightningVolt_Deep_Blue_Sea.jpg
Methanol-3D-balls.png
Alasinon

Sa kimika, ang usa ka **alasinong** kompuwesto (Iningles: *salt*) maggikan sa neyutralisasyon tali sa usa ka asido ug sa usa ka alkali. 

## Kinaiya
 
Ang mga alasinong kompuwesto adunay duha ka bahin: usa ka positibong bahin (gitawag og *[[cation]]*) ug usa ka negatibong bahin (gitawag og *[[anion]]*). Ang usa ka alasinong kompuwesto adunay sero nga karga elektrika sa katibuk-an, maoy gitawag og *[[neyutral (karga elektrika)|neyutral]]*. 
Ang mga *cation* ug *anion* gipahugpong pinaagi sa mga inlase alasinon, nga usa ka matang sa elektrostatikong pagkadani.
Pastéis de nata

Ang ***pastéis de nata*** ("mga pastel nga nata" sa Pinortuges) maoy usa sa mga espesyalidad nga labing karakteristiko sa linutuang Portuges.
Vindalho

Ang ***vindalho*** ("*vindaloo*" sa Iningles) maoy pagkaong orihinal nga gikan sa Goa sa Indiya. Kini popular sa daghang parte sa nasod.
Jamie Koufman

Si **Jamie Koufman**, MD, FACS, maoy otorinolaringgologo. Siya usa sa mga nangunang awtoridad sa repluhong laringgoparingheo.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
Kumkuwat

Ang **kumkuwat** (*Citrus japonica*) maoy matang sa suha. Kini gikultibar sa Habagatang-sidlakang Asya, ingkluso sa Pilipinas.

Ang kumquat gikaon nga hilaw ug giproseso (candied fruit, jam, marmalade, liqueur). Kini gikaon uban sa panit, tungod kay ang pulp maaslom, ang panit tam-is nga adunay gamay nga kapaitan.

Ang kumquat kanunay nga gipatubo ingon usa ka tanum sa balay.

Ang importante nga lana sa kumquat gigamit sa pahumot. Ang kumquat note makita sa mga pahumot sama sa Montale Soleil de Capri, Kenzo Flower Ikebana Mimosa, Trussardi Delicate Rose ug uban pa.

## Mga reperensiya
Pastel de Camiguín

Ang **pastel de Camiguín** maoy postreng girelyeno sa yema, ube, makapuno, kun uban pang tam-is nga relyeno.

## Galeriya sa hulagway


Pastel_de_camiguin.jpg
Napulog Usa ka Minuto

Ang ***Napulog Usa ka Minuto*** (Pinortuges: *Onze Minutos*) maoy nobelang gisulat ni Paulo Coelho niadtong 2003, nga nakabase sa mga eksperyensiya sa usa ka prostitutang gitawag nga Maria.

## Galeriya sa hulagway


Coelhopaulo26012007.jpg
Repluhong laringgoparingheo

Ang **repluhong laringgopar&#237;ngheo** (**RLP**) nagpasabot sa pabalik nga agos sa mga sulod sa tiyan paadto sa itaas nga aparatong aerodihestibo.

## Mga sumpay sa gawas
*Katloan ka Tuig nga Pagtinaglayo sa Repluhong Laringgoparingheo: Gikan Silensiyo hantod Omnipresensiya 

## Galeriya sa hulagway


Pharynx_(PSF).png
Anti-Hudaismo

**Anti-Hudaismo** mao ang ostilidad batok sa mga Hudaismo.

## Tan-awa usab
*Antisemitismo
*Antisiyonismo

## Galeriya sa hulagway


Arch_of_Titus_Menorah.png
Duble_herma_of_Socrates_and_Seneca_Antikensammlung_Berlin_07.jpg
The_Fountain_of_Life_after_van_Eyck_2.jpg
Siyonismo

Ang **siyonismo** (Inebreo: ציונות‎, *Tsiyyonut*; Kinatsila: *sio·nis·mo*) mao ang mobimyentong nasyonialista nga nagsoporta sa soberaniya sa Israel.

## Tan-awa usab
* Antisiyonismo
* Neosiyonismo
* Postsiyonismo

## Mga sumpay sa gawas
* Kalibotanong Kapunongang Siyonista
* Tipiganang Sentral Siyonista sa Jerusalén
Mordekhay Eliyyahu

Si **Mordekhay Tsemaẖ Eliyyahu** (Inebreo: מרדכי צמח אליהו‎; 3 Marso 1929–7 Hunyo 2010) mao ang Separding Pangulong Rabino sa Israel gikan 1983 hantod 1993.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
Katilimban sa Birhen sa Sion

Ang **Katilimban sa Birhen sa Sion** (Inebreo: מנזר האחיות ציון) maoy Katolikong ordeng tinuohanon sa mga babae nga gitukod sa Pransiya niadtong 1843 ni Theodor Ratisbonne, sa pagdasig sa iyang igsoon na si Alphonse. Ang proposito sa kining orden ang promosyon sa kombersiyon sa mga Hudiyo sa Katolisismo.

## Mga sumpay sa gawas
* Opisyal nga sityo
* Notre Dame de Sion sa En Kerem 

## Galeriya sa hulagway


Jerusalem Via Dolorosa BW 6.JPG
Jerusalem_Via_Dolorosa_BW_6.JPG
PikiWiki_Israel_13396_Ecce_Homo_arch.JPG
Trece Martires

Ang ** Trece Martires ** ikaupat nga klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa Cavite, Pilipinas. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 39.10 kilometros quadrado ug nahimutang ikaunom nga distrito. 
Sumala sa census ni acting 2015, dunay 155,713 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 4109.

## Mga reperensya

* Philippine Standard Geographic Code
Mulierem fortem

Ang ***Mulierem fortem*** (Inebreo: אשת חיל, *Eshet ẖayil*) mao ang tawag sa Mga Panultihon 31:10&#150;31. Diri gibase ang sulat apostoliko ni Juan Pablo II sa parehong ngalan. Sa Hudaismo, kini giresitar matag bisperas sa *[[Shabat]]*.

## Mga sumpay sa gawas
**[http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/apost_letters/1987/documents/hf_jp-ii_apl_19870510_mulierem-fortem_lt.html Mulierem fortem]*, ni Juan Pablo II
Natan Slifkin

Si **Natan Slifkin** (natawo 31 Abril 1975), nailhan isip ang **Rabinong Soolohiko** (Iningles: *Zoo Rabbi*) maoy Israeli ug Britanikong rabino, nailhan sa iyang interes sa biyolohiya, soolohiya, ug kasaysayang natural.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
*Rationalist Judaism, blog ni Slifkin
Katesismo sa Simbahang Katoliko

Ang **Katesismo sa Simbahang Katoliko** kun **KSK** mao ang opisyal nga teksto sa mga tudlo sa Simbahang Katoliko.

Niadtong 1997, gipublikar ang Katesismo alang sa mga Pilipinong Katoliko, usa ka adaptasyon sa KSK para sa partikular nga sitwasyon sa Pilipinas. Niadtong 2005, gipublikar ang **Kompendiyo sa Katesismo sa Simbahang Katoliko**, usa ka mas konsiso ug diyalohikong bersiyon sa KSK.

## Tan-awa usab
*Katesismo alang sa mga Pilipinong Katoliko

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo sa KSK ug sa iyang kompendiyo
Thézac, Charente-Maritime

Ang **Thézac** usa ka komyun sa Pransiya. Kini may 302 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa Charente-Maritime sa rehiyon sa Nouvelle-Aquitaine.
Juan Diego Cuauhtlatoatzin

Si **Juan Diego Cuauhtlatoatzin** (1474–30 Mayo 1548) kun **San Juan Diego** maoy Mehikanong nakatan-aw sa aparisyon sa Birhen sa Guadalupe niadtong 1531. Siya gikanonisar ni Juan Pablo II.

Ang iyang ngalang *Cuauhtlatoatzin* naggikan sa iyang orihinal nga ngalang Ninawatl nga **Cuāuhtlahtoātzin** antes siya mabawtisar.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
Teresa sa Lisieux

Si **Marie-Françoise-Thérèse Martin** (2 Enero 1873–30 Septiymbre 1897), mas nailhan isip **Santa Teresa sa Lisieux**, maoy monghang Karmelita.
Teolohiya sa Lawas

Ang **Teolohiya sa Lawas** maoy serye sa 129 ka lektiyur ni Juan Pablo II gikan Septiyembre 1979 hangtod Nobyembre 1984.

## Mga sumpay sa gawas
*Kompletong teksto ng mga lektiyur: Ininggles , Kinatsila

## Galeriya sa hulagway


Basilica_Sancti_Petri_blue_hourl_-_Retouch.jpg
JohannesPaulII.jpg
St_Mary's_Cathedral_-_Pope_Statue_-_04.jpg
Humanae vitae

Ang ***Humanae vitae*** (Linatin alang sa "bahin sa kinabuhi sa tao"; litok: /hum&#225;nay w&#237;tay/) maoy ensiklikang gisulat ni Pablo VI ug gipublikar niadrong 25 Hulyo 1968.

## Mga sumpay sa gawas
**[http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/encyclicals/documents/hf_p-vi_enc_25071968_humanae-vitae_en.html Humanae vitae]*, ni Pablo VI

## Galeriya sa hulagway


Pape Paul VI – Vatican, 1968.jpg
Humanae_vitae_conditio.jpg
Palapel

Ang **palápel** (Kinatsila: *faláfel*; Inarabigo: فلافل‎, *falāfil*; Inebreo: פלאפל, *falafel*) maoy kroketa sa garbansos kun abas.
Verbum Domini

Ang ***Verbum Domini*** maoy postsinodal nga eksortasyong apostoliko nga giisyu ni Benedicto XVI niadtong 30 Septiyembre 2010 bahin sa korektong pagtrato sa Bibliya.

## Mga sumpay sa gawas
**[http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/apost_exhortations/documents/hf_ben-xvi_exh_20100930_verbum-domini_en.html Verbum Domini]*, ni Benedicto XVI

## Galeriya sa hulagway


Roma-UdienzaPapa01.jpg
Verbum_Domini_manet_in_aeternum_(Fulda).jpg
Monogram_Verbum_Domini_manet_in_aeternum_.jpg
Burgos, Ilocos Norte

Ang **Burgos** usa ka ikalimang klaseng lungsod sa lalawigan sa Ilocos Norte, Pilipinas. Sumala sa sensus sa tuig 2000, kini may populasyon nga 8,534 ka tawo sa 1,784 ka bubong.

## Mga baranggay

Ang Burgos nabahin ngadto sa napulo'g usa (11) ka baranggay.

* Ablan Sarat
* Agaga
* Bayog
* Bobon
* Buduan (Malituek)
* Nagsurot
* Paayas
* Pagali
* Poblacion
* Saoit
* Tanap

## Mga sumpay sa gawas

*Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippines Census Information
Jordán

Ang **Jordán** mahimong nagpasabot:
* sa *Jordan*, ang Iningles nga ngalan alang sa Hordanya,
* sa Jordán, Guimarás,
* sa Subang Jordán, suba sa kasadpang Asya.
Jordan

Ang **Jordan** ngalan niining mga mosunod:

## Alemanya
*1 Jordan (suba sa Alemanya, Nordrhein-Westfalen), 
*2 Jordan (suba sa Alemanya, Thuringia), 

## Bolivia
*3 Provincia Germán Jordán, lalawigan, Departamento de Cochabamba, 

## Colombia
*4 Jordán (lungsod), Departamento de Santander, 
*5 Jordán (munisipyo), Departamento de Santander, 

## Tinipong Bansa
*6 Jordan (lungsod sa Tinipong Bansa, Minnesota), Scott County, 
*7 Jordan (lungsod sa Tinipong Bansa, New York), Onondaga County, 
*8 Jordan (kapital sa kondado), Montana, Garfield County, 

## Habagatang Aprika
*9 Jordan (suba sa Habagatang Aprika), Eastern Cape, 
*10 Jordaanrivier, suba, Free State, 

## Kenya
*11 Jordan (suba sa Kenya), West Pokot, 

## Lesotho
*12 Jordan River (suba sa Lesotho), 

## Mehiko
*13 Jordán (suba nga anhianhi sa Mehiko, Estado de San Luis Potosí), 
*14 Jordán (suba nga anhianhi sa Mehiko, Estado de Baja California Sur), 

## Mga nasod ug dili sa bisan unsa nga nasud
*15 Hordanya, nasod, 

## Pilipinas
*16 Jordan River (suba sa Pilipinas), Kasadpang Kabisay-an, Province of Guimaras, 
*17 Jordan (kapital sa munisipyo), Kasadpang Kabisay-an, Province of Iloilo, 
*18 Jordan (munisipyo), Kasadpang Kabisay-an, Province of Iloilo, 

## Polonya
*19 Jordan (suba sa Polonya), Województwo Kujawsko-Pomorskie, 

## Serbya
*20 Torda (lungsod sa Serbya), 

## Tsekya
*21 Jordán (bukid), Středočeský kraj,
Santa Cruz, Laguna

Ang **Santa Cruz** maoy lungsod sa lalawigan sa Laguna sa Pilipinas. Ang Santa Cruz primira klaseng municipalidad nahimutang sa probensya sa Laguna. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 38.59 kilometros quadrado ug nahimutang saikaupat nga distrito. 
Sumala sa census ni acting 2015, dunay 117,605 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 4009.

## Mga barangay

Ang Santa Cruz nabahin ngadto sa 26 ka baranggay.



* Alipit
* Bagumbayan
* Bubukal
* Calios
* Duhat
* Gatid
* Jasaan
* Labuin
* Malinao
* Oogong
* Pagsawitan
* Palasan
* Patimbao

* Barangay I (Poblacion)
* Barangay II (Poblacion)
* Barangay III (Poblacion)
* Barangay IV (Poblacion)
* Barangay V (Poblacion)
* San Jose
* San Juan
* San Pablo Norte
* San Pablo Sur
* Santisima Cruz
* Santo Angel Central
* Santo Angel Norte
* Santo Angel Sur
Qishr

Ang ***qishr*** (Inarabigo: قشر) maoy ilimnong Yemeni nga gihimo sa kape kun kaskara sa kape, luy-a, asukar, ug abeses sa kanela.
Mỹ Thủy, Lệ Thủy

Ang **Mỹ Thủy** usa ka komyun sa Vietnam. Kini may 5661 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa Quang Binh sa rehiyon sa Bac Trung Bo.

## Galeriya sa hulagway


KienGiangRiver.jpg
Kien_Giang_River2.JPG
Location of Quang Binh within Vietnam.png
Mandaue City Central School

**Mandaue City Central School** na naila sa pangalang Central. Ang Mandaue City Central School naay kapin na 20,000 ektarea. Naa kini nahimutangan sa Catalino Ll. Ouano Street, Barangay Centro, Mandaue. Sa kadaghan sa mga eskuwelahan sa Mandaue mao ray kinadugyanan na tungkod kini sa 1930. Ang Mandaue City Central School naay 5 ka *building*, mao kini ang mosunod: Friendship Building (Grade 1), Gabaldon Building (Grade 1-6 (FL), Grade III building, Grade IV building, og Kinder building.

## Mga reperensiya
Josemaría Escrivá

Si **Josemaría Escrivá de Balaguer** (9 Enero 1902–26 Hunyo 1975; Kinatalan: *Josepmaria Escrivà de Balaguer*) kun **San Josemaría** (Kinatalan: *Sant Josepmaria*) maoy Katsilang paring Katoliko ug ang pundador sa Opus Dei.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo
*Mga sulat ni Escrivá
María Séiquer Gayá

Si **María Séiquer Gayá** (1891-1975) mao ang pundador sa ordeng Katolikong Apostolic Sisters of Christ Crucified, nga presente sa Espanya ug Amerikang Latino. Nailhan siya isip nangalaga sa mga berdugo sa iyang bana nga gipatay sa karsel niadtong gubat patani sa Espanya.

## Mga reperensiya
Persebes

Ang **persebes** (*Pollicipes pollicipes*; Kinatsila: *percebes*; Iningles: *goose barnacles*) maoy mga krustaseo nga gikaon sa Espanya ug Portugal.

## References
Bas (sakyanan)

Ang **bas** (sa kinaraan *omnibas*, *multibas*, o *awtobas*) maoy usa ka behikulong pangdalan alang sa pagsakay og mga pasahero. Ang mga bas adunay kapasidad nga hangtod 300 ka pasahero. Ang labing komun nga matang sa bas mao ang *single-decker*, ang mas dagha'g karga sa *double-decker*, ang mas dyutay sa midibas ug minibas. Ang mga bas gigamit sa nakaeskedyul nga transportasyon, transportasyon sa tulunghaan, pribadong gamit, turismo; ang promosyonal nga bas ginagamit sa politikal nga pangampanya ug uban pa.

Ang de-karwahe kun gigamita'g kabayo nga bas gigamit sugod 1820, gisundan sa bas nga de-bapor (*steam bus*)sa tuig 1830 ug elektrikal nga troleybas sa tuig 1882. Sa kasamtangan ang mga bas migamit og makinang may kombusyong internal sugod 1895.
Podol’sk

Ang **Podol’sk** (Siriliko: *Подольск*) maoy dakbayang industriyal ug sentrong administratibo sa *[[oblast’]]* sa Moscú. Kini ang labing dakong dakbayan sa *oblast’*, nga may populasyon nga 180,963.

## Mga sumpay sa gawas
* Opisyal nga sityo

## Galeriya sa hulagway


Aerial_view_of_Podolsk.JPG
Holy_Trinity_Church_Podolsk_2.jpg
Pakoṛā

Ang ***pakoṛā*** (Inindi: पकोड़ा; Inurdu: پکوڑا, *pakoṙā*) maoy gipritong *snack* na makit-an sa tibuok Habagatang Asya ug Turkeya.
Repluho sa asido

Ang terminong **repluho sa asido** mahimong nagpasabot:

*sa repluhong gastroesopahiko (RGE), kun
*sa repluhong laringgoparingheo (RLP).
Jack Halpern

Si **Ya'akov Halpern** (Hinapon: 春遍雀來) mas nailhan isip **Jack Halpern**, maoy lingguwistang nag-espesyalisar sa *[[kanji]]* kun mga karakter nga Hinapon.

## Mga sumpay sa gawas
*Jack Halpern
Kosovo

Ang **Kosovo** ngalan niining mga mosunod:

## Bosnia ug Herzegovina
*1 Kosovo (bungtod sa Bosnia ug Herzegovina, Republika Srpska, lat 44,82, long 16,90), 
*2 Kosovo (bukid), Republika Srpska, 
*3 Kosovo (bungtod sa Bosnia ug Herzegovina, Federation of Bosnia and Herzegovina), 
## Bulgaria
*4 Kosovo (distrito sa Bulgaria, Oblast Vidin), Obshtina Bregovo, 
*5 Kosovo (distrito sa Bulgaria, Oblast Shumen), Obshtina Kaspichan, 
## Kosobo
*6 Kosovo Polje (kapital sa munisipyo), 
*7 Kosovo Polje (patag), 
*8 Kosovo (tahud sa bukid), 
## Krowasya
*9 Kosovo (bungtod sa Krowasya), Splitsko-Dalmatinska Županija, 
## Macedonia
*10 Kosovo (lungsod), 
*11 Kosovo (tubud), Novaci, 
*12 Kosovo (walog), Opština Kičevo, 
## Serbya
*13 Kosovo (suba),
Ueshima Coffee Company

Ang **Ueshima Coffee Company** (Hinapones: 上島珈琲株式会社, *Ueshima Kōhī Kabushiki-gaisha*), mas nailhan isip **UCC**, maoy kompanyiyang pangkape ug pantsa nga nakasede sa Kōbe sa Hapon.

## Mga sumpay sa gawas
*Opisyal nga sityo

## Galeriya sa hulagway


Headquarters_of_UCC_HOLDINGS_CO.,LTD.JPG
UCC_Ueshima_Coffee_Company02s3872.jpg
UCC_Ueshima_Coffee_Company01s3872.jpg
Lombardia

Ang **Lombardia** (sa Linumbardya: ***Lumbardia***; sa Kinatsila: ***Lombardía***; sa Iningles: ***Lombardy***) maoy usa (1) sa kaluhaan (20) ka rehiyon sa nasod sa Italya. Ang ulohan sa rehiyon maoy ang dakbayan sa Milan

## Mga lalawigan sa Lombardia
# Bergamo
# Brescia
# Como
# Cremona
# Lecco
# Lodi
# Mantova (Mantua)
# Milano (Milan)
# Monza ug Brianza
# Pavia
# Sondorio
# Varese

## Mga sumpay
* Francesco Filippini