open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cyclopes didactylus

Kaliwatan sa mamipero ang ***Cyclopes didactylus***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Cyclopes didactylus* sakop sa kahenera nga *[[Cyclopes]]*, ug kabanay nga Cyclopedidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Amerika
* Amerika Sentral
* Dagat Caribbean

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. d. catellus*
* *C. d. didactylus*
* *C. d. dorsalis*
* *C. d. eva*
* *C. d. ida*
* *C. d. melini*
* *C. d. mexicanus*

## Ang mga gi basihan niini







Cyclopes didactylus Museum de Genève.JPG
Sliky Anteater 2.jpeg
Pygmy Anteater area.png
E - Cyclopes didactylus.jpg
Ós_formiguer_pigmeu.jpg
Two-toed anteater balanced on a stick.jpg
Myrmecophaga tridactyla

Kaliwatan sa mamipero ang ***Myrmecophaga tridactyla***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Myrmecophaga tridactyla* sakop sa kahenera nga *[[Myrmecophaga]]*, ug kabanay nga Myrmecophagidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Amerika
* Amerika Sentral

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *M. t. artata*
* *M. t. centralis*
* *M. t. tridactyla*

## Ang mga gi basihan niini







Giant Anteater with child.jpg
Myresluger2.jpg
Gr. Ameisenbär auf Futtersuche.JPG
Myrmecophaga tridactyla by anagoria.jpg
Anteater Skeleton.JPG
Giant Anteater Santa Barbara Zoo 2.jpg
Manis gigantea

Kaliwatan sa mamipero ang ***Manis gigantea***. Una ning gihulagway ni Johann Karl Wilhelm Illiger ni adtong 1815. Ang *Manis gigantea* sakop sa kahenera nga *[[Manis]]*, ug kabanay nga Manidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Aprika

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







PholidotusAfricanusWolf.jpg
Em - Smutsia gigantea - 1.jpg
Cambridge Natural History Mammalia Fig 109.jpg
Manis gigantea 01 by Line1.JPG
Bradypus pygmaeus

Kaliwatan sa mamipero ang ***Bradypus pygmaeus***. Una ning gihulagway ni Anderson ug Charles O. Handley ni adtong 2001. Ang *Bradypus pygmaeus* sakop sa kahenera nga *[[Bradypus]]*, ug kabanay nga Bradypodidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Pygmy Three-toed Sloth area.png
Manis javanica

Kaliwatan sa mamipero ang ***Manis javanica***. Una ning gihulagway ni Anselme Gaëtan Desmarest ni adtong 1822. Ang *Manis javanica* sakop sa kahenera nga *[[Manis]]*, ug kabanay nga Manidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* habagatang Asya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







COLLECTIE TROPENMUSEUM Een Javaans schubdier (Manis javanica) TMnr 60051079.jpg
Manis tricuspis

Kaliwatan sa mamipero ang ***Manis tricuspis***. Una ning gihulagway ni Rafinesque ni adtong 1821. Ang *Manis tricuspis* sakop sa kahenera nga *[[Manis]]*, ug kabanay nga Manidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Aprika

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *M. t. tricuspis*
* *M. t. mabirae*

## Ang mga gi basihan niini







Distribution M. tricuspis.svg
Tree pangolin skeleton.jpg
ManisTricuspis.jpg
Rhinocerotidae

Kabanay sa mga mamipero ang **rinoseros** ang **warak** sa kabanay nga **Rhinocerotidae**. Ang Rhinocerotidae sakop sa kahanay nga Perissodactyla, kahutong nga mamipero, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Rhinocerotidae pagsakop 6 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini






Rhinosizes.png
Villa Del Casale Grande Chasse-2.jpg
Sa-rhino-skin.jpg
Wooly rhinoceros.jpg
RhinoAtSDZ.jpg
Panzernashorn2004.jpg
Dicerorhinus sumatrensis

Kaliwatan sa mamipero ang ***Dicerorhinus sumatrensis***. Una ning gihulagway ni G. Fischer [von Waldheim ni adtong 1814. Ang *Dicerorhinus sumatrensis* sakop sa kahenera nga *[[Dicerorhinus]]*, ug kabanay nga Rhinocerotidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* habagatang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *D. s. sumatrensis*
* *D. s. harrissoni*
* *D. s. lasiotis*

## Ang mga gi basihan niini







Sumatran Rhino 001.jpg
Sumatran Rhino skeleton.jpg
Cloud forest mount kinabalu.jpg
TamanNegara SungeiTembeling.jpg
MallotesPhilipensis.jpg
Garcinia mangostana fruit1.jpg
Diceros bicornis

Kaliwatan sa mamipero ang ***Diceros bicornis***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Diceros bicornis* sakop sa kahenera nga *[[Diceros]]*, ug kabanay nga Rhinocerotidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Aprika

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *D. b. bicornis*
* *D. b. brucii*
* *D. b. chobiensis*
* *D. b. longipes*
* *D. b. michaeli*
* *D. b. minor*
* *D. b. ladoensis*
* *D. b. occidentalis*

## Ang mga gi basihan niini







Diceros bicornis MNHN.jpg
Black Rhinos Kenya.jpg
Diceros bicornis.jpg
Ngorongoro Spitzmaulnashorn edit1.jpg
Black Rhino Diceros bicornis.JPG
Black rhino.jpg
Rhinoceros

Kahenera sa mga mamipero ang ***Rhinoceros***. Ang *Rhinoceros* sakop sa kabanay nga Rhinocerotidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini






File:Africa en Valencia II - Bioparc (2787120009).jpg
File:White rhinoceroses (8238987787).jpg
File:Black rhino peeking out (3690388678).jpg
File:Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary b5 256-0.jpg
File:Devnagari used in Melbourne Australia.jpg
File:Hexarthrius rhinoceros chaudoiri Deyrolle, 1864 male (3814027183).jpg
Ceratotherium simum

Espesye sa mamipero nga una nga gihulagway ni William John Burchell ni adtong 1817 ang ***Ceratotherium simum***. Ang *Ceratotherium simum* sakop sa kahenera nga *[[Ceratotherium]]* sa kabanay nga Rhinocerotidae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa duolang mibahad. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Mapa distribuicao original white rhino.png
Ceratotherium simum (portrait).jpg
Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG
White Rhino.jpg
La Palmyre 106.jpg
Pilansberg 154.jpg
Pumpier Ti.JPG
Equus asinus

Kaliwatan sa kabayo ang **asno** sa espesye nga ***Equus asinus***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Equus asinus* sakop sa kahenera nga kabayo, ug kabanay nga mananap nga kabayo. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Aprika
* Ostralya
* habagatang Asya
* Habagatang Amerika
* Oseyaniya
* Amihanang Amerika
* Uropa ug amihanang Asya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Equus asinus Kadzidłowo 001.jpg
Donkey in Clovelly, North Devon, England.jpg
Osiol001xx.jpg
Donkey Catalan race.jpg
Ane Cappadoce.jpg
Maler der Grabkammer des Panehsi 001.jpg
Kabayo

Henero sa mga mamipero ang **Equus (''Equus'')**. Ang *Equus* sakop sa kabanay nga cabayo. 

*Equus* mao ang ika kahenera nga sa kabanay nga cabayo. 

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Matang nga nahiubos
* *[[Equus ferus]]*
* *[[Equus lambei]]*
* *[[Equus przewalskii]]*

## Ang mga gi basihan niini




## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Przewalskipferd cologne.jpg
Img 3372 Me trot.jpg
Equus hemionus kulan.JPG
Equus kiang holdereri04.jpg
Zebra zoo-leipzig.jpg
Equus quagga quagga, coloured.jpg
Equus grevyi

Kaliwatan sa kabayo ang ***Equus grevyi***. Una ning gihulagway ni Oustalet ni adtong 1882. Ang *Equus grevyi* sakop sa kahenera nga kabayo, ug kabanay nga mananap nga kabayo. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Aprika

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Equus grevyi.png
Zebra zoo-leipzig.jpg
Grevy Zebra.jpg
Equus grevyi 01.JPG
Equus grevyi mare Kenya.jpg
Grevy's Zebra.jpg
Equus grevyi (Zèbre de Grévy) - 389.jpg
Equus hemionus

Kaliwatan sa kabayo ang ***Equus hemionus***. Una ning gihulagway ni Peter Simon Pallas ni adtong 1775. Ang *Equus hemionus* sakop sa kahenera nga kabayo, ug kabanay nga mananap nga kabayo. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* habagatang Asya
* Uropa ug amihanang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *E. h. hemionus*
* *E. h. kulan*
* *E. h. onager*

## Ang mga gi basihan niini







3 khulan am Wasser Abend.jpg
SyrianWildAss-London Zoo.jpg
Equus hemionus onager - stamp.jpg
Wild ass india.jpg
Mongolie hémione.jpg
Wild ass male.JPG
Equus kiang

Kaliwatan sa kabayo ang ***Equus kiang***. Una ning gihulagway ni Moorcroft ni adtong 1841. Ang *Equus kiang* sakop sa kahenera nga kabayo, ug kabanay nga mananap nga kabayo. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* habagatang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *E. k. kiang*
* *E. k. holdereri*
* *E. k. polyodon*

## Ang mga gi basihan niini







Equus kiang holdereri04.jpg
Equus kiang holdereri02.jpg
Equus kiang map.png
Kiang Gruschke.jpg
Kiang (wild asses) and rainbow, Highland Wildlife Park - geograph.org.uk - 1002620.jpg
Kiang (Tibetan wild asses) at Highland Wildlife Park - geograph.org.uk - 1074744.jpg
Equus quagga

Kaliwatan sa kabayo ang ***Equus quagga***. Una ning gihulagway ni Pieter Boddaert ni adtong 1785. Ang *Equus quagga* sakop sa kahenera nga kabayo, ug kabanay nga mananap nga kabayo. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Aprika

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *E. q. quagga*
* *E. q. burchellii*
* *E. q. chapmani*
* *E. q. crawshayi*
* *E. q. boehmi*
* *E. q. borensis*

## Ang mga gi basihan niini







File:00296 zebra.jpg
File:Africa138.jpg
File:Aschersleben Zoo Zebragehege.JPG
File:Barranquilla Zoológico Zebra.jpg
File:Blondzebra.jpg
File:Breast is best - Flickr - Lip Kee.jpg
File:Equus quagga burchellii Dvur zoo 1.jpg
Macrotis

Kahenera sa mga puntil nga mananap ang ***Macrotis***. Ang *Macrotis* sakop sa kabanay nga Thylacomyidae. 

*Macrotis* mao ang ika kahenera nga sa kabanay nga Thylacomyidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Lesserbilby.jpg
Bilby at Sydney Wildlife World.jpg
Equus caballus

Espesye sa mamipero ang ***Equus caballus***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Equus caballus* sakop sa kahenera nga *[[Equus]]* sa kabanay nga cabayo. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Muybridge race horse animated.gif
Biandintz eta zaldiak - modified2.jpg
Nokota Horses cropped.jpg
Pernod Al Ariba 0046b.jpg
Reitpferde auf einer Weide4.jpg
Horse-and-pony.jpg
Campeonato Argentino de Polo 2010 - 5237109478 e7ed034169 o.jpg
Macrotis lagotis

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Macrotis lagotis***. Una ning gihulagway ni Reid ni adtong 1837. Ang *Macrotis lagotis* sakop sa kahenera nga *[[Macrotis]]*, ug kabanay nga Thylacomyidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Spinifex Savanna Central Australia.jpg
Macrotis lagotis Gould.jpg
Macrotis lagotis Gould.jpg
Easter_Bilby.jpg
Bilby at Sydney Wildlife World.jpg
Peramelidae

Kabanay sa mga puntil nga mananap ang **Peramelidae**. Ang Peramelidae sakop sa kahanay nga Peramelemorphia, kahutong nga mamipero, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Peramelidae pagsakop 18 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Perameles gunni.jpg
Northern Brown Bandicoot.jpg
Southern Brown Bandicoot (Isoodon obesulus) 1, Vic, jjron, 09.01.2013.jpg
Southern_Brown_Bandicoot_Victoria.jpg
Isoodon auratus

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Isoodon auratus***. Una ning gihulagway ni Ramsay ni adtong 1887. Ang *Isoodon auratus* sakop sa kahenera nga *[[Isoodon]]*, ug kabanay nga Peramelidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *I. a. arnhemensis*
* *I. a. auratus*
* *I. a. barrowensis*

## Ang mga gi basihan niini







File:Golden Bandicoot area.png
Echymipera clara

Espesye sa puntil nga mananap ang ***Echymipera clara***. Una ning gihulagway ni Stein ni adtong 1932. Ang *Echymipera clara* sakop sa kahenera nga *[[Echymipera]]* sa kabanay nga Peramelidae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa kinaminosang kalabotan. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


File:Clara's Spiny Bandicoot area.png
Chaeropus ecaudatus

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Chaeropus ecaudatus***. Una ning gihulagway ni Ogilby ni adtong 1838. Ang *Chaeropus ecaudatus* sakop sa kahenera nga *[[Chaeropus]]*, ug kabanay nga Chaeropodidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nangamatay.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Pig-footed Bandicoot Pengo.jpg
Pig-footed Bandicoot Distribution Map.png
Cambridge Natural History Mammalia Fig 087.jpg
Caenolestes caniventer

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Caenolestes caniventer***. Una ning gihulagway ni Anthony ni adtong 1921. Ang *Caenolestes caniventer* sakop sa kahenera nga *[[Caenolestes]]*, ug kabanay nga Caenolestidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa duolang mibahad.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Amerika

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







File:Caenolestes AD.png
File:Gray-bellied Shrew Opossum area.png
Tachyglossus aculeatus

Kaliwatan sa mamipero ang ***Tachyglossus aculeatus***. Una ning gihulagway ni Shaw ni adtong 1792. Ang *Tachyglossus aculeatus* sakop sa kahenera nga *[[Tachyglossus]]*, ug kabanay nga Tachyglossidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *T. a. aculeatus*
* *T. a. acanthion*
* *T. a. lawesii*
* *T. a. multiaculeatus*
* *T. a. setosus*

## Ang mga gi basihan niini







Echidna, Exmouth.jpg
Ameisenigel Unterseite-drawing.jpg
French Island Echidna.ogg
Echidna - melbourne zoo.jpg
Australian 5 cent piece Scan.jpg
Onkapringa River NP echidna spines P1000601.jpg
Zaglossus

Kahenera sa mga mamipero ang ***Zaglossus***. Ang *Zaglossus* sakop sa kabanay nga Tachyglossidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Zaglossus bruijni

Kaliwatan sa mamipero ang ***Zaglossus bruijni***. Una ning gihulagway ni Peters ug Giacomo Doria ni adtong 1876. Ang *Zaglossus bruijni* sakop sa kahenera nga *[[Zaglossus]]*, ug kabanay nga Tachyglossidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Echidna - melbourne zoo.jpg
Elephantulus brachyrhynchus

Kaliwatan sa mamipero ang ***Elephantulus brachyrhynchus***. Una ning gihulagway ni Andrew Smith ni adtong 1836. Ang *Elephantulus brachyrhynchus* sakop sa kahenera nga *[[Elephantulus]]*, ug kabanay nga Macroscelididae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







File:Short-snouted Elephant Shrew area.png
Petrodromus tetradactylus

Kaliwatan sa mamipero ang ***Petrodromus tetradactylus***. Una ning gihulagway ni Peters ni adtong 1846. Ang *Petrodromus tetradactylus* sakop sa kahenera nga *[[Petrodromus]]*, ug kabanay nga Macroscelididae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. t. tetradactylus*
* *P. t. beirae*
* *P. t. rovumae*
* *P. t. schwanni*
* *P. t. sultani*
* *P. t. swynnertoni*
* *P. t. tordayi*
* *P. t. warreni*
* *P. t. zanzibaricus*

## Ang mga gi basihan niini







Four-toed Elephant Shrew area.png
Rhynchocyon cirnei

Kaliwatan sa mamipero ang ***Rhynchocyon cirnei***. Una ning gihulagway ni Peters ni adtong 1847. Ang *Rhynchocyon cirnei* sakop sa kahenera nga *[[Rhynchocyon]]*, ug kabanay nga Macroscelididae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa duolang mibahad.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *R. c. cirnei*
* *R. c. hendersoni*
* *R. c. macrurus*
* *R. c. reichardi*
* *R. c. shirensis*
* *R. c. stuhlmanni*

## Ang mga gi basihan niini
Macroscelides proboscideus

Espesye sa mamipero nga una nga gihulagway ni Shaw ni adtong 1800 ang ***Macroscelides proboscideus***. Ang *Macroscelides proboscideus* sakop sa kahenera nga *[[Macroscelides]]* sa kabanay nga Macroscelididae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang espesye gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *M. p. proboscideus*
* *M. p. flavicaudatus*

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Macroscelides proboscideus.jpg
Macroscelides prague zoo.jpg
Dixi-Ryjoskoczek krotokouchy.png
Elephantshrew.jpg
Macroscelides_proboscideus_-_Zoo_Frankfurt_3.jpg
Rhynchocyon petersi

Kaliwatan sa mamipero ang ***Rhynchocyon petersi***. Una ning gihulagway ni Bocage ni adtong 1880. Ang *Rhynchocyon petersi* sakop sa kahenera nga *[[Rhynchocyon]]*, ug kabanay nga Macroscelididae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *R. p. petersi*
* *R. p. adersi*

## Ang mga gi basihan niini







Elephant Shrew.jpg
Rhynchocyon petersi two.JPG
ZooElephantShrew.jpg
Rhynchocyon petersi one.JPG
Black and Rufous Elephant Shrew area.png
Black and rufous giant elephant-shrew (Rhynchocyon petersi).jpg
Prolagus sardus

Kaliwatan sa koneho ang ***Prolagus sardus***. Una ning gihulagway ni Wagner ni adtong 1832. Ang *Prolagus sardus* sakop sa kahenera nga *[[Prolagus]]*, ug kabanay nga Prolagidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nangamatay.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Uropa ug amihanang Asya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Status iucn3.1 EX es.svg
Sardus.jpg
Ochotona

Kahenera sa mga koneho ang ***Ochotona***. Ang *Ochotona* sakop sa kabanay nga Ochotonidae. 

*Ochotona* mao ang ika kahenera nga sa kabanay nga Ochotonidae. 
## Matang nga nahiubos

* *[[Ochotona alpina]]*
* *[[Ochotona argentata]]*
* *[[Ochotona cansus]]*
* *[[Ochotona collaris]]*
* *[[Ochotona curzoniae]]*
* *[[Ochotona dauurica]]*
* *[[Ochotona erythrotis]]*
* *[[Ochotona forresti]]*
* *[[Ochotona gaoligongensis]]*
* *[[Ochotona gloveri]]*
* *[[Ochotona himalayana]]*
* *[[Ochotona hoffmanni]]*
* *[[Ochotona huangensis]]*
* *[[Ochotona hyperborea]]*
* *[[Ochotona iliensis]]*
* *[[Ochotona koslowi]]*
* *[[Ochotona ladacensis]]*
* *[[Ochotona macrotis]]*
* *[[Ochotona muliensis]]*
* *[[Ochotona nigritia]]*
* *[[Ochotona nubrica]]*
* *[[Ochotona pallasi]]*
* *[[Ochotona princeps]]*
* *[[Ochotona pusilla]]*
* *[[Ochotona roylei]]*
* *[[Ochotona rufescens]]*
* *[[Ochotona rutila]]*
* *[[Ochotona thibetana]]*
* *[[Ochotona thomasi]]*
* *[[Ochotona turuchanensis]]*

## Ang mga gi basihan niini







Pika pile.JPG
Ochotona sp.jpg
Alpenpfeifhase-drawing.jpg
Collared Pika - Hatchers Pass Alaska.jpg
Ochotona princeps pika haying in rocks.jpg
Ochotona princeps rockies.JPG
Ochotona collaris

Kaliwatan sa koneho ang ***Ochotona collaris***. Una ning gihulagway ni Nelson ni adtong 1893. Ang *Ochotona collaris* sakop sa kahenera nga *[[Ochotona]]*, ug kabanay nga Ochotonidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Amihanang Amerika

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Collared Pika range.png
Collared Pika - Hatchers Pass Alaska.jpg
Ochotona collaris range in ak.png
Ochotona princeps

Kaliwatan sa koneho ang ***Ochotona princeps***. Una ning gihulagway ni Richardson ni adtong 1828. Ang *Ochotona princeps* sakop sa kahenera nga *[[Ochotona]]*, ug kabanay nga Ochotonidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Amihanang Amerika

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *O. p. figginsi*
* *O. p. saxatilis*
* *O. p. schisticeps*
* *O. p. taylori*
* *O. p. princeps*

## Ang mga gi basihan niini







Ochotona princeps 9482.JPG
Ochotona princeps.jpg
American Pika range.png
Pika.jpg
Ochotona princeps pika haying in rocks.jpg
A wary pika.jpg
Ochotona alpina

Kaliwatan sa koneho ang ***Ochotona alpina***. Una ning gihulagway ni Peter Simon Pallas ni adtong 1773. Ang *Ochotona alpina* sakop sa kahenera nga *[[Ochotona]]*, ug kabanay nga Ochotonidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* habagatang Asya
* Uropa ug amihanang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *O. a. alpina*
* *O. a. changaica*
* *O. a. cinereofusca*
* *O. a. sushkini*

## Ang mga gi basihan niini







Alpine Pika area.png
Ochotona alpina, алтайская пищуха..jpg
Leporidae

Kabanay sa mga koneho ang **Leporidae**. Ang Leporidae sakop sa kahanay nga koneho, kahutong nga mamipero, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Leporidae pagsakop 61 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Running hare.jpg
BRACHYLAGUS IDAHOENSIS.jpg
Mountain Hare Scotland.jpg
Arctic Hare.jpg
Sylvilagus floridanus.jpg
Btjackrabbit.jpg
Sylvilagus

Kahenera sa mga koneho ang ***Sylvilagus***. Ang *Sylvilagus* sakop sa kabanay nga Leporidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Sylvilagus audubonii showing tail.jpg
Wild rabbit us.jpg
Sylvilagus audubonii.jpg
BRACHYLAGUS IDAHOENSIS.jpg
California High Desert Cottontail Enjoying a Carrot Breakfast.jpg
15 for Dinner.jpg
Sylvilagus palustris

Kaliwatan sa koneho ang ***Sylvilagus palustris***. Una ning gihulagway ni John Bachman ni adtong 1837. Ang *Sylvilagus palustris* sakop sa kahenera nga *[[Sylvilagus]]*, ug kabanay nga Leporidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Amihanang Amerika

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *S. p. palustris*
* *S. p. hefneri*
* *S. p. paludicola*

## Ang mga gi basihan niini







Marsh Rabbit area.png
Marsh rabbit.jpg
Lepus palustris Bachmann 1837.jpg
Sylvilagus obscurus

Espesye sa koneho ang ***Sylvilagus obscurus***. Una ning gihulagway ni Chapman, Cramer, Dippenaar ug Robinson ni adtong 1992. Ang *Sylvilagus obscurus* sakop sa kahenera nga *[[Sylvilagus]]* sa kabanay nga Leporidae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa duolang mibahad. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Sylvilagus obscurus 2.jpg
Appalachian Cottontail area.png
Sylvilagus obscurus 1.jpg
New England cottontail.jpg
Sylvilagus obscurus 3.jpg
Sylvilagus dicei

Kaliwatan sa koneho ang ***Sylvilagus dicei***. Una ning gihulagway ni Harris ni adtong 1932. Ang *Sylvilagus dicei* sakop sa kahenera nga *[[Sylvilagus]]*, ug kabanay nga Leporidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kapos sa datos.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Amerika Sentral

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Dice's Cottontail area.png
Lepus

Kahenera sa mga koneho ang ***Lepus***. Ang *Lepus* sakop sa kabanay nga Leporidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Lepus alleni]]*
* *[[Lepus americanus]]*
* *[[Lepus arcticus]]*
* *[[Lepus brachyurus]]*
* *[[Lepus californicus]]*
* *[[Lepus callotis]]*
* *[[Lepus capensis]]*
* *[[Lepus castroviejoi]]*
* *[[Lepus comus]]*
* *[[Lepus coreanus]]*
* *[[Lepus corsicanus]]*
* *[[Lepus europaeus]]*
* *[[Lepus fagani]]*
* *[[Lepus flavigularis]]*
* *[[Lepus granatensis]]*
* *[[Lepus habessinicus]]*
* *[[Lepus hainanus]]*
* *[[Lepus insularis]]*
* *[[Lepus mandshuricus]]*
* *[[Lepus microtis]]*
* *[[Lepus nigricollis]]*
* *[[Lepus oiostolus]]*
* *[[Lepus othus]]*
* *[[Lepus peguensis]]*
* *[[Lepus saxatilis]]*
* *[[Lepus sinensis]]*
* *[[Lepus starcki]]*
* *[[Lepus tibetanus]]*
* *[[Lepus timidus]]*
* *[[Lepus tolai]]*
* *[[Lepus townsendii]]*
* *[[Lepus yarkandensis]]*

## Ang mga gi basihan niini







Feldhase Schiermonnikoog.JPG
Cape Hare, near Prince Albert, Western Cape, South Africa - panoramio.jpg
Arctic Hare 1.jpg
Lepus timidus.jpg
LiebreIberica.jpg
A Young Hare, Albrect Durer.jpg
Lepus capensis

Kaliwatan sa koneho ang ***Lepus capensis***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Lepus capensis* sakop sa kahenera nga *[[Lepus]]*, ug kabanay nga Leporidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Aprika
* Uropa ug amihanang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *L. c. capensis*
* *L. c. aquilo*
* *L. c. carpi*
* *L. c. granti*
* *L. c. aegyptius*
* *L. c. hawkeri*
* *L. c. isabellinus*
* *L. c. sinaiticus*
* *L. c. arabicus*
* *L. c. schlumbergeri*
* *L. c. atlanticus*
* *L. c. whitakeri*

## Ang mga gi basihan niini







Cape Hare area.png
Lepus capensis arabicus-cropped.jpg
Lepus capensis distribution.svg
Lepus brachyurus

Espesye sa koneho ang ***Lepus brachyurus***. Una ning gihulagway ni Temminck ni adtong 1845. Ang *Lepus brachyurus* sakop sa kahenera nga *[[Lepus]]* sa kabanay nga Leporidae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang espesye gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *L. b. brachyurus*
* *L. b. angustidens*
* *L. b. lyoni*
* *L. b. okiensis*

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Japanese hare brown.jpg
Lepus brachyurus eating grass.JPG
Japanese Hare area.png
Lepus nigricollis

Kaliwatan sa koneho ang ***Lepus nigricollis***. Una ning gihulagway ni F.Cuvier ni adtong 1823. Ang *Lepus nigricollis* sakop sa kahenera nga *[[Lepus]]*, ug kabanay nga Leporidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Aprika
* habagatang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *L. n. nigricollis*
* *L. n. aryabertensis*
* *L. n. dayanus*
* *L. n. ruficaudatus*
* *L. n. sadiya*
* *L. n. simcoxi*
* *L. n. singhala*

## Ang mga gi basihan niini







Indian Hare area.png
Black Naped Hare.jpg
Black naped hare photographed in Yala National Park.jpg
Lepus tolai

Kaliwatan sa koneho ang ***Lepus tolai***. Una ning gihulagway ni Peter Simon Pallas ni adtong 1778. Ang *Lepus tolai* sakop sa kahenera nga *[[Lepus]]*, ug kabanay nga Leporidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* habagatang Asya
* Uropa ug amihanang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *L. t. tolai*
* *L. t. aurigineus*
* *L. t. buchariensis*
* *L. t. cheybani*
* *L. t. cinnamomeus*
* *L. t. filchneri*
* *L. t. lehmanni*
* *L. t. swinhoei*

## Ang mga gi basihan niini







Tolai Hare area-edit.png
Lepus tolai; Baikonur 05.jpg
Lepus tolai; Baikonur 03.jpg
Lepus_tolai;_Baikonur_02.jpg
Oryctolagus cuniculus

Kaliwatan sa koneho ang ***Oryctolagus cuniculus***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Oryctolagus cuniculus* sakop sa kahenera nga *[[Oryctolagus]]*, ug kabanay nga Leporidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa duolang mibahad.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Aprika
* Ostralya
* Habagatang Amerika
* Oseyaniya
* Amihanang Amerika
* Uropa ug amihanang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *O. c. huxleyi*
* *O. c. cuniculus*
* *O. c. algirus*
* *O. c. brachyotus*
* *O. c. cnossius*
* *O. c. habetensis*

## Ang mga gi basihan niini







Oryctolagus cuniculus distribution Map.png
Wild black Oryctologus cuniculus.jpg
Kaninchen.jpg
Wild rabbit.jpg
RabbitMyxomatoseHead.JPG
European Rabbit, Lake District, UK - August 2011.jpg
Nesolagus

Kahenera sa mga koneho ang ***Nesolagus***. Ang *Nesolagus* sakop sa kabanay nga Leporidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Sumatran Striped Rabbit area.png
Pronolagus rupestris

Kaliwatan sa koneho ang ***Pronolagus rupestris***. Una ning gihulagway ni Andrew Smith ni adtong 1834. Ang *Pronolagus rupestris* sakop sa kahenera nga *[[Pronolagus]]*, ug kabanay nga Leporidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Aprika

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. r. rupestris*
* *P. r. curryi*
* *P. r. nyikae*
* *P. r. saundersiae*
* *P. r. vallicola*

## Ang mga gi basihan niini







Smith's Red Rock Hare area.png
Hewitt's Red Rock Hare area.png
Procaviidae

Kabanay sa mga mamipero ang **Procaviidae**. Ang Procaviidae sakop sa kahanay nga Hyracoidea, kahutong nga mamipero, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Procaviidae pagsakop 4 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Procaviidae mao ang ika kabanay nga sa kahanay nga Hyracoidea. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Dendrohyrax arboreus

Kaliwatan sa mamipero ang ***Dendrohyrax arboreus***. Una ning gihulagway ni Andrew Smith ni adtong 1827. Ang *Dendrohyrax arboreus* sakop sa kahenera nga *[[Dendrohyrax]]*, ug kabanay nga Procaviidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Southern Tree Hyrax area.png
Procavia capensis

Kaliwatan sa mamipero ang ***Procavia capensis***. Una ning gihulagway ni Peter Simon Pallas ni adtong 1766. Ang *Procavia capensis* sakop sa kahenera nga *[[Procavia]]*, ug kabanay nga Procaviidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. c. bamendae*
* *P. c. capensis*
* *P. c. capillosa*
* *P. c. erlangeri*
* *P. c. habessinicus*
* *P. c. jacksoni*
* *P. c. jayakari*
* *P. c. johnstoni*
* *P. c. kerstingi*
* *P. c. mackinderi*
* *P. c. matschiei*
* *P. c. pallida*
* *P. c. ruficeps*
* *P. c. scioanus*
* *P. c. sharica*
* *P. c. syriacus*
* *P. c. welwitschii*

## Ang mga gi basihan niini







Dassie 2.jpg
Hyraxchewing.ogv
Procavia capensis skeleton.jpg
Dassie 1.jpg
Dassie4.jpg
Klippschliefer Südafrika Kapstadt Tafelberg.jpg
Hylomys suillus

Kaliwatan sa mamipero ang ***Hylomys suillus***. Una ning gihulagway ni Müller ni adtong 1840. Ang *Hylomys suillus* sakop sa kahenera nga *[[Hylomys]]*, ug kabanay nga Erinaceidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* habagatang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *H. s. dorsalis*
* *H. s. maxi*
* *H. s. microtinus*
* *H. s. pegunensis*
* *H. s. siamensis*
* *H. s. suillus*
* *H. s. tionis*

## Ang mga gi basihan niini







Short-tailed Gymnure area.png
Hylomys megalotis

Kaliwatan sa mamipero ang ***Hylomys megalotis***. Una ning gihulagway ni Jenkins ug M. F. Robinson ni adtong 2002. Ang *Hylomys megalotis* sakop sa kahenera nga *[[Hylomys]]*, ug kabanay nga Erinaceidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kapos sa datos. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







File:Long-eared Gymnure area.png
Heterohyrax brucei

Kaliwatan sa mamipero ang ***Heterohyrax brucei***. Una ning gihulagway ni Gray ni adtong 1868. Ang *Heterohyrax brucei* sakop sa kahenera nga *[[Heterohyrax]]*, ug kabanay nga Procaviidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *H. b. albipes*
* *H. b. antineae*
* *H. b. bakeri*
* *H. b. bocagei*
* *H. b. brucei*
* *H. b. chapini*
* *H. b. dieseneri*
* *H. b. frommi*
* *H. b. granti*
* *H. b. hindei*
* *H. b. hoogstraali*
* *H. b. kempi*
* *H. b. lademanni*
* *H. b. manningi*
* *H. b. mossambicus*
* *H. b. muenzneri*
* *H. b. princeps*
* *H. b. prittwitzi*
* *H. b. pumilus*
* *H. b. ruddi*
* *H. b. rudolfi*
* *H. b. somalicus*
* *H. b. ssongeae*
* *H. b. thomasi*
* *H. b. victorianjansae*

## Ang mga gi basihan niini







Yellow-spotted Rock Hyraxes.jpg
Heterohyrax brucei.jpg
Bush Hyrax Serengeti.jpg
Buschschliefer.JPG
Erinaceus concolor

Kaliwatan sa mamipero ang ***Erinaceus concolor***. Una ning gihulagway ni Martin ni adtong 1838. Ang *Erinaceus concolor* sakop sa kahenera nga *[[Erinaceus]]*, ug kabanay nga Erinaceidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *E. c. concolor*
* *E. c. rhodius*
* *E. c. transcaucasicus*

## Ang mga gi basihan niini







Igel.JPG
Range Erinaceus concolor and Erinaceus roumanicus.png
Erinaceus concolor - D7-10-3855.JPG
Hedgehog europe in israel efi elian.jpg
2008 Hedgehog 1020932.jpg
Erinaceus roumanicus

Kaliwatan sa mamipero ang ***Erinaceus roumanicus***. Una ning gihulagway ni Barrett-hamilton ni adtong 1900. Ang *Erinaceus roumanicus* sakop sa kahenera nga *[[Erinaceus]]*, ug kabanay nga Erinaceidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *E. r. bolkayi*
* *E. r. drozdovskii*
* *E. r. nesiotes*
* *E. r. pallidus*
* *E. r. roumanicus*

## Ang mga gi basihan niini







Range Erinaceus concolor and Erinaceus roumanicus.png
Erinaceus roumanicus sl 1.jpg
Keqs hedgehog PICT3774.jpg
Erinaceus roumanicus - 2011.09.10.jpg
Atelerix

Kahenera sa mga mamipero ang ***Atelerix***. Ang *Atelerix* sakop sa kabanay nga Erinaceidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Atelerix albiventris young.jpg
Hemiechinus auritus

Kaliwatan sa mamipero ang ***Hemiechinus auritus***. Una ning gihulagway ni Gmelin ni adtong 1770. Ang *Hemiechinus auritus* sakop sa kahenera nga *[[Hemiechinus]]*, ug kabanay nga Erinaceidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *H. a. aegyptius*
* *H. a. albulus*
* *H. a. auritus*
* *H. a. libycus*
* *H. a. megalotis*

## Ang mga gi basihan niini







Long Eared Hedgehog Range.jpg
Hemiechinus_auritus_or_Long-eared_Hedgehog,_Trans-Altai_Gobi,Ömnögovi_Province,_South_Mongolia.JPG
Hemiechinus auritus; Baikonur 04.jpg
Hemiechinus auritus 4646.jpg
Paraechinus aethiopicus

Kaliwatan sa mamipero ang ***Paraechinus aethiopicus***. Una ning gihulagway ni Ehrenberg ni adtong 1832. Ang *Paraechinus aethiopicus* sakop sa kahenera nga *[[Paraechinus]]*, ug kabanay nga Erinaceidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. a. aethiopicus*
* *P. a. albatus*
* *P. a. deserti*
* *P. a. ludlowi*
* *P. a. pectoralis*

## Ang mga gi basihan niini







Desert Hedgehog area.png
Paraechinus hypomelas

Espesye sa mamipero nga una nga gihulagway ni Brandt ni adtong 1836 ang ***Paraechinus hypomelas***. Ang *Paraechinus hypomelas* sakop sa kahenera nga *[[Paraechinus]]* sa kabanay nga Erinaceidae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang espesye gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. h. blanfordi*
* *P. h. eversmanni*
* *P. h. hypomelas*
* *P. h. sabaeus*
* *P. h. seniculus*

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


AB002 Hedgehog from Rajasthan.jpg
AB003 Hedgehog from Rajasthan.jpg
AB001 Hedgehog from Rajasthan.jpg
Seba herisson.png
Skirmish between European hedgehogs (Erinaceus europaeus).ogv
Vombatidae

Kabanay sa mga puntil nga mananap ang **Vombatidae**. Ang Vombatidae sakop sa kahanay nga Diprotodontia, kahutong nga mamipero, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Vombatidae pagsakop 3 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Haarnasenwombat (Lasiorhinus krefftii).jpg
Certified Wombat Faeces.jpg
Vombatus ursinus -Maria Island National Park.jpg
Wombat-Narawntapu.jpg
Wombat 3.jpg
Wombatskelett brehm.png
Lasiorhinus krefftii

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Lasiorhinus krefftii***. Una ning gihulagway ni Richard Owen ni adtong 1873. Ang *Lasiorhinus krefftii* sakop sa kahenera nga *[[Lasiorhinus]]*, ug kabanay nga Vombatidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *L. k. barnardi*
* *L. k. gillespiei*
* *L. k. krefftii*

## Ang mga gi basihan niini







Northern Hairy-nosed Wombat area.png
Lasiorhinus latifrons

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Lasiorhinus latifrons***. Una ning gihulagway ni Richard Owen ni adtong 1845. Ang *Lasiorhinus latifrons* sakop sa kahenera nga *[[Lasiorhinus]]*, ug kabanay nga Vombatidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Haarnasenwombat (Lasiorhinus krefftii).jpg
Southern Hairy-nosed Wombat area.png
Southern Hairy-Nosed Wombat.jpg
Wombat at melbourne zoo.jpg
PhascolomysLatifronsWolf.jpg
Lasiorhinus latifrons 3 Gould.jpg
Neotetracus sinensis

Kaliwatan sa mamipero ang ***Neotetracus sinensis***. Una ning gihulagway ni Édouard Louis Trouessart ni adtong 1909. Ang *Neotetracus sinensis* sakop sa kahenera nga *[[Neotetracus]]*, ug kabanay nga Erinaceidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Shrew Gymnure area.png
Pseudochirops albertisii

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Pseudochirops albertisii***. Una ning gihulagway ni Peters ni adtong 1874. Ang *Pseudochirops albertisii* sakop sa kahenera nga *[[Pseudochirops]]*, ug kabanay nga Pseudocheiridae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa duolang mibahad.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. a. albertisii*
* *P. a. insularis*
* *P. a. schultzei*

## Ang mga gi basihan niini







File:D'Albertis' Ringtail Possum area.png
Pseudochirulus

Kahenera sa mga puntil nga mananap ang ***Pseudochirulus***. Ang *Pseudochirulus* sakop sa kabanay nga Pseudocheiridae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Gymnobelideus leadbeateri

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Gymnobelideus leadbeateri***. Una ning gihulagway ni Mccoy ni adtong 1867. Ang *Gymnobelideus leadbeateri* sakop sa kahenera nga *[[Gymnobelideus]]*, ug kabanay nga Petauridae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Leadbeater's Possum area.png
David Lindenmeyer DSC 1882.JPG
Victorian Central Highlands log dump 02 Pengo.jpg
Leadbeater's Possum 02 Pengo.jpg
Leadbeater's_Possum_02_Pengo.jpg
John James Wild - Leadbeater's Possum, Gymnobelideus leadbeateri - Google Art Project.jpg
Dactylopsila trivirgata

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Dactylopsila trivirgata***. Una ning gihulagway ni Gray ni adtong 1858. Ang *Dactylopsila trivirgata* sakop sa kahenera nga *[[Dactylopsila]]*, ug kabanay nga Petauridae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *D. t. kataui*
* *D. t. melampus*
* *D. t. picata*
* *D. t. trivirgata*

## Ang mga gi basihan niini







Dactylopsila trivirgata 1.jpg
Bettongia penicillata

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Bettongia penicillata***. Una ning gihulagway ni Gray ni adtong 1837. Ang *Bettongia penicillata* sakop sa kahenera nga *[[Bettongia]]*, ug kabanay nga Potoroidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Bettongia penicillata at Duisburg Zoo (1).JPG
Bettongia penicillata (Woylie)1.jpg
Bettongia penicillata at Duisburg Zoo (2).JPG
Distribution Map Bettongia penicillata AUS (2).PNG
Bettongia penicillata at Gorge Wildlife Park.JPG
Opossumratte brehm.png
Phalangeroidea

Kapunoang-banay sa mga puntil nga mananap ang **Phalangeroidea**. Ang Phalangeroidea sakop sa kahanay nga Diprotodontia, kahutong nga mamipero, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kapunoang-banay nga Phalangeroidea pagsakop 32 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Ailurops ursinus

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Ailurops ursinus***. Una ning gihulagway ni Coenraad Jacob Temminck ni adtong 1824. Ang *Ailurops ursinus* sakop sa kahenera nga *[[Ailurops]]*, ug kabanay nga Phalangeridae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* habagatang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. u. flavissimus*
* *A. u. furvus*
* *A. u. togianus*
* *A. u. ursinus*

## Ang mga gi basihan niini







File:Ailurops ursinus eating.JPG
File:Ailurops ursinus Naemundung 1 North Sulawesi.JPG
File:Ailurops ursinus Naemundung 3 North Sulawesi.JPG
File:Ailurops ursinus Naemundung 4 North Sulawesi.JPG
File:Ailurops ursinus Naemundung 5 North Sulawesi cropped.JPG
File:Ailurops ursinus Naemundung 5 North Sulawesi.JPG
Trichosurus vulpecula

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Trichosurus vulpecula***. Una ning gihulagway ni Kerr ni adtong 1792. Ang *Trichosurus vulpecula* sakop sa kahenera nga *[[Trichosurus]]*, ug kabanay nga Phalangeridae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Trichosurus vulpecula skeleton.jpg
Brushtail possum.jpg
Brush tail possum 4-colour corr.jpg
Brushtail-Possum.jpg
Possum cyanide warning.JPG
BrushtailPossum.jpg
Dendrolagus matschiei

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Dendrolagus matschiei***. Una ning gihulagway ni Forster ug Rothschild ni adtong 1907. Ang *Dendrolagus matschiei* sakop sa kahenera nga *[[Dendrolagus]]*, ug kabanay nga Macropodidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Matschies tree kangaroo Dendrolagus matschiei at Bronx Zoo 1 cropped.jpg
Matschie's Tree Kangaroo area.png
Dendrolagus matschiei.jpg
Dendrolagus matschiei -Milwaukee County Zoo-8.jpg
Lagostrophus fasciatus

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Lagostrophus fasciatus***. Una ning gihulagway ni Peron ug Charles Alexandre Lesueur ni adtong 1807. Ang *Lagostrophus fasciatus* sakop sa kahenera nga *[[Lagostrophus]]*, ug kabanay nga Macropodidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *L. f. baudinettei*
* *L. f. fasciatus*

## Ang mga gi basihan niini







Banded Hare Wallaby area.png
Banded hare-wallabies.jpg
Lagorchestes fasciatus Gould.jpg
Macropus

Kahenera sa mga puntil nga mananap ang **Kanggaro** (***Macropus***). Ang *Macropus* sakop sa kabanay nga Macropodidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini





be-x-old:Кенгуру

zh-yue:大袋鼠屬


Macropus_giganteus_05.jpg
Macropus irma Gould.jpg
Macropus parma with juvenile in pouch 03.jpg
Macropus dorsalis Gould.jpg
Macropus agilis - 02.jpg
Macropus rufogriseus rufogriseus 3.jpg
Petrogale

Kahenera sa mga puntil nga mananap ang ***Petrogale***. Ang *Petrogale* sakop sa kabanay nga Macropodidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Petrogale à pieds jaunes.jpg
Petrogale_Brachyotis.jpg
Rock Wallabies feeding on Magnetic Island - July 2005.jpg
RedNeckedPademelon-side-800.jpg
Petrogale_xanthopus_-_Monarto_1.JPG
Petrogale penicillata

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Petrogale penicillata***. Una ning gihulagway ni Gray ni adtong 1827. Ang *Petrogale penicillata* sakop sa kahenera nga *[[Petrogale]]*, ug kabanay nga Macropodidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa duolang mibahad.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya
* habagatang Asya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Brush-tailed Rock Wallaby area.png
Petrogale penicillata - Gould.jpg
Petrogale penicillata 1.jpg
Brush-tailed Rock-wallaby.jpg
Petrogale_penicillata.JPG
Petrogale_penicillata_-_Gould.jpg
Setonix brachyurus

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Setonix brachyurus***. Una ning gihulagway ni Jean René Constant Quoy ug Joseph Paul Gaimard ni adtong 1830. Ang *Setonix brachyurus* sakop sa kahenera nga *[[Setonix]]*, ug kabanay nga Macropodidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ostralya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Rottnest Quokka 2004 SeanMcClean.jpg
Quokka Rottnest Island 2008.jpg
Quokka - melbourne zoo.jpg
Quokka family.jpg
Qokka by the Hotel Rottnest, WA, Rottnest Island.jpg
Quokka2.jpg
Didelphidae

Kabanay sa mga puntil nga mananap ang **Didelphidae**. Ang Didelphidae sakop sa kahanay nga Didelphimorphia, kahutong nga mamipero, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Didelphidae pagsakop 87 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Didelphidae mao ang ika kabanay nga sa kahanay nga Didelphimorphia. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Possum122708.JPG
Schwimmbeutler-drawing.jpg
Opossum2.jpg
Opossum with young.png
AwesomePossum-AmericanOpossum.jpg
Opossum fur.jpg
Didelphis virginiana

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Didelphis virginiana***. Una ning gihulagway ni Kerr ni adtong 1792. Ang *Didelphis virginiana* sakop sa kahenera nga *[[Didelphis]]*, ug kabanay nga Didelphidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Amerika Sentral
* Amihanang Amerika

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *D. v. californica*
* *D. v. pigra*
* *D. v. virginiana*
* *D. v. yucatanensis*

## Ang mga gi basihan niini







Opossum with grapes.jpg
Newbaby.jpg
Didelphis virginiana westerncanada2007.jpg
Didelphis virginiana skeleton.jpg
Possum122708.JPG
Virginia Opossum area.png
Didelphis albiventris

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Didelphis albiventris***. Una ning gihulagway ni Lund ni adtong 1840. Ang *Didelphis albiventris* sakop sa kahenera nga *[[Didelphis]]*, ug kabanay nga Didelphidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Habagatang Amerika

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







White-eared Opossum area.png 
Zarig cri3.jpg
Zarig arb.jpg
Zarig tro3.jpg
Zarig arb2.jpg
Zarig cri4.jpg
Micoureus alstoni

Kaliwatan sa puntil nga mananap ang ***Micoureus alstoni***. Una ning gihulagway ni J.A.Allen ni adtong 1900. Ang *Micoureus alstoni* sakop sa kahenera nga *[[Micoureus]]*, ug kabanay nga Didelphidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Amerika Sentral
* Dagat Caribbean

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







File:Alston's Woolly Mouse Opossum area.png