open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oplurus

Kahenera sa mga muraghalas ang ***Oplurus***. Ang *Oplurus* sakop sa kabanay nga Opluridae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Ctenosaura defensor

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Ctenosaura defensor***. Una ning gihulagway ni Edward Drinker Cope ni adtong 1866. Ang *Ctenosaura defensor* sakop sa kahenera nga *[[Ctenosaura]]*, ug kabanay nga Iguanidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Estado de Campeche
* Estado de Yucatán
* Estado de Quintana Roo

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Ctenosaura pectinata

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Ctenosaura pectinata***. Una ning gihulagway ni Wiegmann ni adtong 1834. Ang *Ctenosaura pectinata* sakop sa kahenera nga *[[Ctenosaura]]*, ug kabanay nga Iguanidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Estado de Guerrero
* Estado de Durango
* Estado de Sinaloa
* Estado de Jalisco
* Estado de Puebla
* Estado de Colima
* Estado de Morelos
* Estado de Michoacán de Ocampo

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Ctenosaura similis

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Ctenosaura similis***. Una ning gihulagway ni Gray ni adtong 1831. Ang *Ctenosaura similis* sakop sa kahenera nga *[[Ctenosaura]]*, ug kabanay nga Iguanidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Panama
* Venezuela
* HON
* Nicaragua
* Costa Rica
* ELS
* Guatemala
* Belize
* Estado de Yucatán

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. s. multipunctata*
* *C. s. similis*

## Ang mga gi basihan niini
Sauromalus ater

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Sauromalus ater***. Una ning gihulagway ni Duméril ni adtong 1856. Ang *Sauromalus ater* sakop sa kahenera nga *[[Sauromalus]]*, ug kabanay nga Iguanidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Santa Cruz
* Estado de Sonora
* Estado de Baja California

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *S. a. ater*
* *S. a. multiforminatus*
* *S. a. shawi*
* *S. a. townsendi*
* *S. a. tumidus*

## Ang mga gi basihan niini
Amblyrhynchus cristatus

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Amblyrhynchus cristatus***. Una ning gihulagway ni Bell ni adtong 1825. Ang *Amblyrhynchus cristatus* sakop sa kahenera nga *[[Amblyrhynchus]]*, ug kabanay nga Iguanidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. c. albemarlensis*
* *A. c. cristatus*
* *A. c. hassi*
* *A. c. mertensi*
* *A. c. nanus*
* *A. c. sielmanni*
* *A. c. venustissimus*

## Ang mga gi basihan niini
Cyclura cornuta

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Cyclura cornuta***. Una ning gihulagway ni Pierre Joseph Bonnaterre ni adtong 1789. Ang *Cyclura cornuta* sakop sa kahenera nga *[[Cyclura (muraghalas)|Cyclura]]*, ug kabanay nga Iguanidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Haiti
* Puerto Rico
* Dominikanhong Republika

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. c. cornuta*
* *C. c. onchiopsis*
* *C. c. stejnegeri*

## Ang mga gi basihan niini
Hydrophiidae

Pamilya sa mga reptil ang ***Hydrophiidae***. Ang Hydrophiidae sakop sa kahanay nga Squamata, klase nga reptil, ka-ulo nga mananap nga adunay kord ang likod, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Hydrophiidae pagsakop 184 espesye, segun Catalogue of Life. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Acalyptophis]]*
* *[[Acanthophis]]*
* *[[Aipysurus]]*
* *[[Aspidomorphus]]*
* *[[Astrotia]]*
* *[[Austrelaps]]*
* *[[Cacophis]]*
* *[[Demansia]]*
* *[[Denisonia]]*
* *[[Disteira]]*
* *[[Drysdalia]]*
* *[[Echiopsis]]*
* *[[Elapognathus]]*
* *[[Emydocephalus]]*
* *[[Enhydrina]]*
* *[[Ephalophis]]*
* *[[Furina]]*
* *[[Hemiaspis]]*
* *[[Hoplocephalus]]*
* *[[Hydrelaps]]*
* *[[Hydrophis]]*
* *[[Kerilia]]*
* *[[Kolpophis]]*
* *[[Lapemis]]*
* *[[Laticauda]]*
* *[[Loveridgelaps]]*
* *[[Microcephalophis]]*
* *[[Micropechis]]*
* *[[Notechis]]*
* *[[Ogmodon]]*
* *[[Oxyuranus]]*
* *[[Parahydrophis]]*
* *[[Parapistocalamus]]*
* *[[Pelamis]]*
* *[[Praescutata]]*
* *[[Pseudechis]]*
* *[[Pseudolaticauda]]*
* *[[Pseudonaja]]*
* *[[Rhinoplocephalus]]*
* *[[Salomonelaps]]*
* *[[Simoselaps]]*
* *[[Suta]]*
* *[[Thalassophis]]*
* *[[Toxicocalamus]]*
* *[[Tropidechis]]*
* *[[Vermicella]]*

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Hydrophis

Kahenera sa mga bitin ang ***Hydrophis***. Ang *Hydrophis* sakop sa kabanay nga Elapidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Hydrophis atriceps]]*
* *[[Hydrophis belcheri]]*
* *[[Hydrophis bituberculatus]]*
* *[[Hydrophis brookii]]*
* *[[Hydrophis caerulescens]]*
* *[[Hydrophis cantoris]]*
* *[[Hydrophis coggeri]]*
* *[[Hydrophis curtus]]*
* *[[Hydrophis cyanocinctus]]*
* *[[Hydrophis czeblukovi]]*
* *[[Hydrophis donaldi]]*
* *[[Hydrophis elegans]]*
* *[[Hydrophis fasciatus]]*
* *[[Hydrophis gracilis]]*
* *[[Hydrophis hardwickii]]*
* *[[Hydrophis hendersoni]]*
* *[[Hydrophis inornatus]]*
* *[[Hydrophis jerdonii]]*
* *[[Hydrophis kingii]]*
* *[[Hydrophis klossi]]*
* *[[Hydrophis laboutei]]*
* *[[Hydrophis lamberti]]*
* *[[Hydrophis lapemoides]]*
* *[[Hydrophis macdowelli]]*
* *[[Hydrophis major]]*
* *[[Hydrophis mamillaris]]*
* *[[Hydrophis melanocephalus]]*
* *[[Hydrophis melanosoma]]*
* *[[Hydrophis nigrocinctus]]*
* *[[Hydrophis obscurus]]*
* *[[Hydrophis ornatus]]*
* *[[Hydrophis pachycercos]]*
* *[[Hydrophis pacificus]]*
* *[[Hydrophis parviceps]]*
* *[[Hydrophis peronii]]*
* *[[Hydrophis platurus]]*
* *[[Hydrophis schistosus]]*
* *[[Hydrophis semperi]]*
* *[[Hydrophis sibauensis]]*
* *[[Hydrophis spiralis]]*
* *[[Hydrophis stokesii]]*
* *[[Hydrophis stricticollis]]*
* *[[Hydrophis torquatus]]*
* *[[Hydrophis viperinus]]*
* *[[Hydrophis vorisi]]*
* *[[Hydrophis zweifeli]]*

## Ang mga gi basihan niini
Hydrophis fasciatus

Kaliwatan sa bitin ang ***Hydrophis fasciatus***. Una ning gihulagway ni Schneider ni adtong 1799. Ang *Hydrophis fasciatus* sakop sa kahenera nga *[[Hydrophis]]*, ug kabanay nga Elapidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Miyanmar
* Pilipinas
* Thayland
* Guangdong Sheng
* Fujian Sheng
* Hainan Sheng
* Viyetnam

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


Hydrophis fasciatus.JPG
Hydrophis_fasciatus.JPG
Hydrophis caerulescens

Kaliwatan sa bitin ang ***Hydrophis caerulescens***. Una ning gihulagway ni Shaw ni adtong 1802. Ang *Hydrophis caerulescens* sakop sa kahenera nga *[[Hydrophis]]*, ug kabanay nga Elapidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Miyanmar
* Thayland
* State of Queensland
* Nova Kaledoniya
* Viyetnam
* Pakistan

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *H. c. caerulescens*
* *H. c. hybridus*

## Ang mga gi basihan niini
Notechis

Henero sa mga bitin ang ***Notechis***. Ang *Notechis* sakop sa kabanay nga Hydrophiidae. 

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Acanthophis antarcticus

Kaliwatan sa bitin ang ***Acanthophis antarcticus***. Una ning gihulagway ni Shaw ni adtong 1802. Ang *Acanthophis antarcticus* sakop sa kahenera nga *[[Acanthophis]]*, ug kabanay nga Elapidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* State of New South Wales
* State of South Australia
* State of Western Australia
* State of Queensland
* Northern Territory
* State of Victoria
* Nugini sa Papua

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. a. antarcticus*
* *A. a. schistos*

## Ang mga gi basihan niini
Demansia torquata

Kaliwatan sa bitin ang ***Demansia torquata***. Una ning gihulagway ni Albert Günther ni adtong 1862. Ang *Demansia torquata* sakop sa kahenera nga *[[Demansia]]*, ug kabanay nga Elapidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kapos sa datos.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* State of New South Wales
* State of South Australia
* State of Queensland
* Northern Territory

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Suta

Ang **Suta** ngalan niining mga mosunod:

## Angola
*1 Suta (suba), Lunda Sul, 
## Etiopia
*2 Suta (bukid), Oromiya Region, 
## Kenya
*3 Thuta (suba sa Kenya), Nyeri, 
## Rumanya
*4 Șuta, lungsod, Judeţul Vâlcea, Comuna Muereasca, 
## Rusya
*5 Sutay, suba, Respublika Buryatiya,
Hydrophis platurus

Kaliwatan sa bitin ang ***Hydrophis platurus***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1766. Ang *Hydrophis platurus* sakop sa kahenera nga *[[Hydrophis]]*, ug kabanay nga Elapidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Miyanmar
* State of New South Wales
* State of Tasmania
* State of Western Australia
* Sri Lanka
* State of Queensland
* Ecuador
* Madagascar
* Panama
* Tanzania
* Northern Territory
* State of Victoria
* Peru
* HON
* Nicaragua
* Costa Rica
* Colombia
* ELS
* Iran
* Guatemala
* Somaliya
* Namibya
* Nova Kaledoniya
* Viyetnam
* Pakistan
* FIJ
* GAL
* Maldives
* Vanuatu
* Nauru

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Aspidomorphus

Kahenera sa mga bitin ang ***Aspidomorphus***. Ang *Aspidomorphus* sakop sa kabanay nga Elapidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


Elaps_mulleri_-_kop_-_1837_-_Print_-_Iconographia_Zoologica_-_Special_Collections_University_of_Amsterdam_-_UBA01_IZ11800135_(cropped).tif
Micropechis ikaheka

Espesye sa bitin ang ***Micropechis ikaheka***. Una ning gihulagway ni Lesson 1830. Ang *Micropechis ikaheka* sakop sa kahenera nga *[[Micropechis]]* sa kabanay nga Hydrophiidae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini
Hoplocercus spinosus

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Hoplocercus spinosus***. Una ning gihulagway ni Leopold Fitzinger ni adtong 1843. Ang *Hoplocercus spinosus* sakop sa kahenera nga *[[Hoplocercus]]*, ug kabanay nga Hoplocercidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Brasil
* Mato Grosso (estado)
* Bolibiya
* BZC-GO

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Hoplocercidae

Kabanay sa mga muraghalas ang **Hoplocercidae**. Ang Hoplocercidae sakop sa kahanay nga Squamata, kahutong nga muraghalas, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Hoplocercidae pagsakop 19 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Enyalioides

Henero sa mga reptil ang ***Enyalioides***. Ang *Enyalioides* sakop sa kabanay nga Hoplocercidae. 

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Heloderma horridum

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Heloderma horridum***. Una ning gihulagway ni Wiegmann ni adtong 1829. Ang *Heloderma horridum* sakop sa kahenera nga *[[Heloderma]]*, ug kabanay nga Helodermatidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Guatemala
* Estado de Chiapas
* Estado de Guerrero
* Estado de Durango
* Estado de Jalisco
* Estado de Morelos
* Estado de Nayarit
* Estado de Michoacán de Ocampo

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *H. h. alvarezi*
* *H. h. charlesbogerti*
* *H. h. exasperatum*
* *H. h. horridum*

## Ang mga gi basihan niini
Bachia guianensis

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Bachia guianensis***. Una ning gihulagway ni Marinus S. Hoogmoed ug Dixon ni adtong 1977. Ang *Bachia guianensis* sakop sa kahenera nga *[[Bachia]]*, ug kabanay nga Gymnophthalmidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Venezuela
* Colombia

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Bachia trisanale

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Bachia trisanale***. Una ning gihulagway ni Edward Drinker Cope ni adtong 1868. Ang *Bachia trisanale* sakop sa kahenera nga *[[Bachia]]*, ug kabanay nga Gymnophthalmidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kapos sa datos.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ecuador
* Peru
* Colombia
* Bolibiya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *B. t. abendrothi*
* *B. t. trisanale*
* *B. t. vermiformis*

## Ang mga gi basihan niini
Leposoma southi

Espesye sa reptil ang ***Leposoma southi***. Una ning gihulagway ni Alexander Grant Ruthven ug Gaige ni adtong 1924. Ang *Leposoma southi* sakop sa kahenera nga *[[Leposoma]]* sa kabanay nga Gymnophthalmidae. 

## Matang nga nahiubos

Ang espesye gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *L. s. southi*
* *L. s. orientalis*

## Ang mga gi basihan niini
Potamites

Kahenera sa mga muraghalas ang ***Potamites***. Ang *Potamites* sakop sa kabanay nga Gymnophthalmidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Potamites cochranae

Espesye sa reptil ang ***Potamites cochranae***. Una ning gihulagway ni Charles E. Burt ug Burt 1931. Ang *Potamites cochranae* sakop sa kahenera nga *[[Potamites]]* sa kabanay nga Gymnophthalmidae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa kinaminosang kalabotan. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini
Gymnophthalmus speciosus

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Gymnophthalmus speciosus***. Una ning gihulagway ni Hallowell ni adtong 1861. Ang *Gymnophthalmus speciosus* sakop sa kahenera nga *[[Gymnophthalmus]]*, ug kabanay nga Gymnophthalmidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Panama
* Venezuela
* HON
* Nicaragua
* Costa Rica
* Colombia
* ELS
* Guatemala
* Belize

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *G. s. birdi*
* *G. s. speciosus*
* *G. s. sumichrasti*

## Ang mga gi basihan niini
Placosoma cordylinum

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Placosoma cordylinum***. Una ning gihulagway ni Leopold Fitzinger ni adtong 1847. Ang *Placosoma cordylinum* sakop sa kahenera nga *[[Placosoma (muraghalas)|Placosoma]]*, ug kabanay nga Gymnophthalmidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Mato Grosso (estado)
* Rio de Janeiro
* São Paulo
* Santa Catarina

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. c. champsonotus*
* *P. c. cordylinum*

## Ang mga gi basihan niini
Anadia marmorata

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Anadia marmorata***. Una ning gihulagway ni Gray ni adtong 1846. Ang *Anadia marmorata* sakop sa kahenera nga *[[Anadia]]*, ug kabanay nga Gymnophthalmidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Cercosaura ocellata

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Cercosaura ocellata***. Una ning gihulagway ni Johann Georg Wagler ni adtong 1830. Ang *Cercosaura ocellata* sakop sa kahenera nga *[[Cercosaura]]*, ug kabanay nga Gymnophthalmidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Brasil
* Surinam
* Venezuela
* PAR
* Roraima (estado sa Brasil)
* Peru
* São Paulo
* Maranhão (estado)
* Colombia
* BZN-RO
* Bolibiya
* Guyana
* Bahia (estado)
* BZE-CE
* Rio Grande do Sul (estado sa Brasil)
* BZN-AP
* Acre (estado sa Brasil)
* Guyane

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. o. ocellata*
* *C. o. petersi*

## Ang mga gi basihan niini
Cercosaura quadrilineata

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Cercosaura quadrilineata***. Una ning gihulagway ni Oskar Boettger ni adtong 1876. Ang *Cercosaura quadrilineata* sakop sa kahenera nga *[[Cercosaura]]*, ug kabanay nga Gymnophthalmidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* BZS-PR
* Rio de Janeiro
* São Paulo
* Minas Gerais

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Colobosaura

Henero sa mga reptil ang ***Colobosaura***. Ang *Colobosaura* sakop sa kabanay nga Gymnophthalmidae. 

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Colobosaura_(10.3897-zookeys.669.12245)_Figure_5.jpg
Colobosaura_modesta_(10.3897-zookeys.669.12245)_Figure_4.jpg
Colobosaura_kraepelini_(10.3897-zookeys.669.12245)_Figure_3.jpg
Riama laudahnae

Espesye sa reptil ang ***Riama laudahnae***. Una ning gihulagway ni Jörn Köhler ug Edgar Lehr ni adtong 2004. Ang *Riama laudahnae* sakop sa kahenera nga *[[Riama]]* sa kabanay nga Gymnophthalmidae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Riolama

Kahenera sa mga muraghalas ang ***Riolama***. Ang *Riolama* sakop sa kabanay nga Gymnophthalmidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Alopoglossus atriventris

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Alopoglossus atriventris***. Una ning gihulagway ni William Edward Duellman ni adtong 1973. Ang *Alopoglossus atriventris* sakop sa kahenera nga *[[Alopoglossus]]*, ug kabanay nga Gymnophthalmidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Amazonas
* Ecuador
* Peru
* Acre (estado sa Brasil)

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Leptotyphlopidae

Kabanay sa mga muraghalas ang **Leptotyphlopidae**. Ang Leptotyphlopidae sakop sa kahanay nga Squamata, kahutong nga muraghalas, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Leptotyphlopidae pagsakop 124 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Myriopholis adleri

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Myriopholis adleri***. Una ning gihulagway ni Hahn ug Van Stanley Bartholomew Wallach ni adtong 1998. Ang *Myriopholis adleri* sakop sa kahenera nga *[[Myriopholis]]*, ug kabanay nga Leptotyphlopidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Senegal
* Kamerun
* CHA
* NGR
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* Benin
* Burkina Faso

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Tricheilostoma bicolor

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Tricheilostoma bicolor***. Una ning gihulagway ni Giorgio Jan ni adtong 1860. Ang *Tricheilostoma bicolor* sakop sa kahenera nga *[[Tricheilostoma]]*, ug kabanay nga Leptotyphlopidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Rena dulcis

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Rena dulcis***. Una ning gihulagway ni Baird ug Girard ni adtong 1853. Ang *Rena dulcis* sakop sa kahenera nga *[[Rena (muraghalas)|Rena]]*, ug kabanay nga Leptotyphlopidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *R. d. dulcis*
* *R. d. rubellum*
* *R. d. supraorbicularis*

## Ang mga gi basihan niini
Epictia goudotii

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Epictia goudotii***. Una ning gihulagway ni Duméril ug Gabriel Bibron ni adtong 1844. Ang *Epictia goudotii* sakop sa kahenera nga *[[Epictia]]*, ug kabanay nga Leptotyphlopidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* NLA-BO
* Panama
* Venezuela
* HON
* Nicaragua
* Costa Rica
* Colombia
* ELS
* Trinidad ug Tobago
* Guatemala
* Estado de Oaxaca
* Belize

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Siagonodon septemstriatus

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Siagonodon septemstriatus***. Una ning gihulagway ni Schneider ni adtong 1801. Ang *Siagonodon septemstriatus* sakop sa kahenera nga *[[Siagonodon]]*, ug kabanay nga Leptotyphlopidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Amazonas
* Brasil
* Venezuela
* Roraima (estado sa Brasil)
* Bolibiya
* Guyana
* Guyane

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Tricheilostoma sundewalli

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Tricheilostoma sundewalli***. Una ning gihulagway ni Giorgio Jan ni adtong 1862. Ang *Tricheilostoma sundewalli* sakop sa kahenera nga *[[Tricheilostoma]]*, ug kabanay nga Leptotyphlopidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Kamerun
* Ghana
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* TOG

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *T. s. gestri*
* *T. s. sundewalli*

## Ang mga gi basihan niini
Trilepida salgueiroi

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Trilepida salgueiroi***. Una ning gihulagway ni Ayrton Amaral ni adtong 1955. Ang *Trilepida salgueiroi* sakop sa kahenera nga *[[Trilepida]]*, ug kabanay nga Leptotyphlopidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Rio de Janeiro
* Espírito Santo (estado)
* Minas Gerais
* Bahia (estado)

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Caiman

Kahenera sa mga buaya ang ***Caiman***. Ang *Caiman* sakop sa kabanay nga Alligatoridae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini





be-x-old:Кайманы
Caiman crocodilus

Kaliwatan sa buaya ang ***Caiman crocodilus***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Caiman crocodilus* sakop sa kahenera nga *[[Caiman]]*, ug kabanay nga Alligatoridae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Surinam
* Cuba
* Ecuador
* Panama
* Venezuela
* Peru
* HON
* Nicaragua
* Costa Rica
* Colombia
* Bolibiya
* ELS
* Trinidad ug Tobago
* Guatemala
* Guyana
* Guyane
* Puerto Rico

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. c. apaporiensis*
* *C. c. chiapasius*
* *C. c. crocodilus*
* *C. c. fuscus*

## Ang mga gi basihan niini
Alligator sinensis

Kaliwatan sa buaya ang ***Alligator sinensis***. Una ning gihulagway ni Albert-Auguste Fauvel ni adtong 1879. Ang *Alligator sinensis* sakop sa kahenera nga *[[Alligator]]*, ug kabanay nga Alligatoridae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Zhejiang Sheng
* Anhui Sheng

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Crocodylus moreletii

Kaliwatan sa buaya ang ***Crocodylus moreletii***. Una ning gihulagway ni Duméril ug Gabriel Bibron ni adtong 1851. Ang *Crocodylus moreletii* sakop sa kahenera nga *[[Crocodylus]]*, ug kabanay nga Crocodylidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Estado de Tabasco
* Estado de Chiapas
* Belize
* Estado de Campeche
* Estado de Yucatán
* Estado de Quintana Roo

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Crocodylus niloticus

Kaliwatan sa buaya ang ***Crocodylus niloticus***. Una ning gihulagway ni Laurenti ni adtong 1768. Ang *Crocodylus niloticus* sakop sa kahenera nga *[[Crocodylus]]*, ug kabanay nga Crocodylidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Etyopiya
* Mali 
* Sudan
* Ehipto
* Madagascar
* Tanzania
* ZAM
* Nigyeriya
* Senegal
* Kotidaybor
* Kamerun
* CHA
* Kenya
* SIE
* Uganda
* ZIM
* MLW
* Ghana
* Rwanda
* Mozambique
* GUI
* Somaliya
* NGR
* Gabon
* Namibya
* Anggola
* BOT
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* BUR
* Gineang Ekwatoryal
* TOG
* Benin
* Burkina Faso
* Eswatini
* Liberya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. n. africanus*
* *C. n. chamses*
* *C. n. cowiei*
* *C. n. madagascariensis*
* *C. n. niloticus*
* *C. n. pauciscutatus*

## Ang mga gi basihan niini







Payl:Crocodylus niloticus MHNT REP 392.jpg
Payl:Crocodylus niloticus MHNT REP 204.jpg
Crocodylus palustris

Kaliwatan sa buaya ang ***Crocodylus palustris***. Una ning gihulagway ni René-Primevère Lesson ni adtong 1831. Ang *Crocodylus palustris* sakop sa kahenera nga *[[Crocodylus]]*, ug kabanay nga Crocodylidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Sri Lanka
* Nepal
* State of Rājasthān
* State of Gujarāt
* Iran
* BAN
* Pakistan

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Mecistops cataphractus

Espesye sa buaya ang ***Mecistops cataphractus***. Una ning gihulagway ni Georges Cuvier ni adtong 1825. Ang *Mecistops cataphractus* sakop sa kahenera nga ***Mecistops*** sa kabanay nga Crocodylidae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa kapos sa datos. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Melanosuchus niger

Kaliwatan sa buaya ang ***Melanosuchus niger***. Una ning gihulagway ni Johann Baptist von Spix ni adtong 1825. Ang *Melanosuchus niger* sakop sa kahenera nga *[[Melanosuchus]]*, ug kabanay nga Alligatoridae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ecuador
* Peru
* Colombia
* Bolibiya
* Guyana
* Guyane

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Sphenodon punctatus

Kaliwatan sa muraghalas ang ***Sphenodon punctatus***. Una ning gihulagway ni Gray ni adtong 1842. Ang *Sphenodon punctatus* sakop sa kahenera nga *[[Sphenodon]]*, ug kabanay nga Sphenodontidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *S. p. punctatus*
* *S. p. reischeki*

## Ang mga gi basihan niini
Kowalevskia

Kahenera sa mga mananap ang ***Kowalevskia***. Ang *Kowalevskia* sakop sa kabanay nga Kowalevskiidae. 

*Kowalevskia* mao ang ika kahenera nga sa kabanay nga Kowalevskiidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Kowalevskia oceanica

Kaliwatan sa mananap ang ***Kowalevskia oceanica***. Una ning gihulagway ni Lúcia Garcez Lohmann ni adtong 1899. Ang *Kowalevskia oceanica* sakop sa kahenera nga *[[Kowalevskia]]*, ug kabanay nga Kowalevskiidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* amihanang Kadagatang Atlantiko
* Kadagatang Indyan
* Dagat Mediteraneo
* Kadagatang Atlantiko

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Sphenodon

Henero sa mga reptil ang ***Sphenodon***. Ang *Sphenodon* sakop sa kabanay nga Sphenodontidae. 

*Sphenodon* mao ang ika kahenera nga sa kabanay nga Sphenodontidae. 

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Fritillariidae

Kabanay sa mga mananap ang **Fritillariidae**. Ang Fritillariidae sakop sa kahanay nga Copelata, kahutong nga Appendicularia, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Fritillariidae pagsakop 30 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Fritillaria borealis

Kaliwatan sa mananap ang ***Fritillaria borealis***. Una ning gihulagway ni Lúcia Garcez Lohmann ni adtong 1896. Ang *Fritillaria borealis* sakop sa kahenera nga *[[Fritillaria (mananap)|Fritillaria]]*, ug kabanay nga Fritillariidae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *F. b. intermedia*
* *F. b. sargassi*
* *F. b. typica*

## Ang mga gi basihan niini
Fritillaria arafoera

Kaliwatan sa mananap ang ***Fritillaria arafoera***. Una ning gihulagway ni Takasi Tokioka ni adtong 1956. Ang *Fritillaria arafoera* sakop sa kahenera nga *[[Fritillaria (mananap)|Fritillaria]]*, ug kabanay nga Fritillariidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Kadagatang Indyan
* Kadagatang Pasipiko
* Kadagatang Indyan ug Kadagatang Pasipiko

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Fritillaria messanensis

Espesye sa mananap ang ***Fritillaria messanensis***. Una ning gihulagway ni Lohmann in Bückmann ni adtong 1924. Ang *Fritillaria messanensis* sakop sa kahenera nga *[[Fritillaria]]* sa kabanay nga Fritillariidae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Fritillaria messanensis 02.jpg
Fritillaria messanensis 01.jpg
Fritillaria messanensis.jpg
Truppweise verbreitung Fritillaria gracilis.JPG
Fritillaria gracilis in Pinion heldreichii forest.JPG
Fritillaria gracilis Pinion heldreichii Orjen.JPG
Oikopleura fusiformis

Kaliwatan sa mananap ang ***Oikopleura fusiformis***. Una ning gihulagway ni Hermann Fol ni adtong 1872. Ang *Oikopleura fusiformis* sakop sa kahenera nga *[[Oikopleura]]*, ug kabanay nga Oikopleuridae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* amihanang Kadagatang Atlantiko
* Kadagatang Indyan
* Exclusive Economic Zone sa Nuzeland
* Madagascar
* Kadagatang Antartiko
* Dagat Mediteraneo
* Kadagatang Pasipiko
* Kadagatang Atlantiko
* Kadagatang Indyan ug Kadagatang Pasipiko

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *O. f. cornutogastra*.

## Ang mga gi basihan niini
Solpugiba arenicola

Kaliwatan sa murag-kaka ang ***Solpugiba arenicola***. Una ning gihulagway ni Lawrence ni adtong 1964. Ang *Solpugiba arenicola* sakop sa kahenera nga *[[Solpugiba]]*, ug kabanay nga Solpugidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Solpugema

Kahenera sa mga murag-kaka ang ***Solpugema***. Ang *Solpugema* sakop sa kabanay nga Solpugidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


Solpugema00.jpg
Solpugema coquinae

Kaliwatan sa murag-kaka ang ***Solpugema coquinae***. Una ning gihulagway ni John Hewitt ni adtong 1914. Ang *Solpugema coquinae* sakop sa kahenera nga *[[Solpugema]]*, ug kabanay nga Solpugidae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *S. c. coquinae*
* *S. c. orangica*

## Ang mga gi basihan niini
Solpuga

Kahenera sa mga murag-kaka ang ***Solpuga***. Ang *Solpuga* sakop sa kabanay nga Solpugidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Solpuga alstoni]]*
* *[[Solpuga angolensis]]*
* *[[Solpuga atriceps]]*
* *[[Solpuga bechuanica]]*
* *[[Solpuga bovicornis]]*
* *[[Solpuga brunnipes]]*
* *[[Solpuga butleri]]*
* *[[Solpuga carvalhoi]]*
* *[[Solpuga centenariorum]]*
* *[[Solpuga chelicornis]]*
* *[[Solpuga conservatorum]]*
* *[[Solpuga festae]]*
* *[[Solpuga fitzsimonsi]]*
* *[[Solpuga hewitti]]*
* *[[Solpuga hispidicelis]]*
* *[[Solpuga machadoi]]*
* *[[Solpuga massaica]]*
* *[[Solpuga matabelena]]*
* *[[Solpuga mulongoa]]*
* *[[Solpuga praedatrix]]*
* *[[Solpuga richardi]]*
* *[[Solpuga robusta]]*
* *[[Solpuga roeweri]]*
* *[[Solpuga rufescens]]*
* *[[Solpuga simplex]]*
* *[[Solpuga suffusca]]*
* *[[Solpuga truncata]]*
* *[[Solpuga upembana]]*
* *[[Solpuga venosa]]*
* *[[Solpuga villosa]]*
* *[[Solpuga wittei]]*
* *[[Solpuga zuluana]]*

## Ang mga gi basihan niini
Zeria

Kahenera sa mga murag-kaka ang ***Zeria***. Ang *Zeria* sakop sa kabanay nga Solpugidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Zeria adunca]]*
* *[[Zeria albistriata]]*
* *[[Zeria angolana]]*
* *[[Zeria antelopicornis]]*
* *[[Zeria atra]]*
* *[[Zeria atrisoma]]*
* *[[Zeria boehmi]]*
* *[[Zeria caffra]]*
* *[[Zeria capitulata]]*
* *[[Zeria carli]]*
* *[[Zeria celeripes]]*
* *[[Zeria davidi]]*
* *[[Zeria farimia]]*
* *[[Zeria ferox]]*
* *[[Zeria fordi]]*
* *[[Zeria funksoni]]*
* *[[Zeria fusca]]*
* *[[Zeria glabricornis]]*
* *[[Zeria greta]]*
* *[[Zeria incerta]]*
* *[[Zeria kapangana]]*
* *[[Zeria keyserlingi]]*
* *[[Zeria kraepelini]]*
* *[[Zeria langheldi]]*
* *[[Zeria lawrencei]]*
* *[[Zeria lethalis]]*
* *[[Zeria lobatula]]*
* *[[Zeria loveridgei]]*
* *[[Zeria merope]]*
* *[[Zeria meruensis]]*
* *[[Zeria monteiri]]*
* *[[Zeria nasuta]]*
* *[[Zeria neumanni]]*
* *[[Zeria niassa]]*
* *[[Zeria nigrescens]]*
* *[[Zeria obliqua]]*
* *[[Zeria obscura]]*
* *[[Zeria orthoceras]]*
* *[[Zeria paludicola]]*
* *[[Zeria parkinsoni]]*
* *[[Zeria persephone]]*
* *[[Zeria recta]]*
* *[[Zeria rhodesiana]]*
* *[[Zeria sagittaria]]*
* *[[Zeria schlechteri]]*
* *[[Zeria schoenlandi]]*
* *[[Zeria schoutedeni]]*
* *[[Zeria schweinfurthi]]*
* *[[Zeria sericea]]*
* *[[Zeria serraticornis]]*
* *[[Zeria spiralicornis]]*
* *[[Zeria strepsiceros]]*
* *[[Zeria striata]]*
* *[[Zeria sulfuripilosa]]*
* *[[Zeria toppini]]*
* *[[Zeria umbonata]]*
* *[[Zeria vansoni]]*
* *[[Zeria venator]]*
* *[[Zeria wabonica]]*
* *[[Zeria zebrina]]*

## Ang mga gi basihan niini
Rhagodidae

Kabanay sa mga murag-kaka ang **Rhagodidae**. Ang Rhagodidae sakop sa kahanay nga Solifugae, kahutong nga murag-kaka, ka-ulo nga daghagtiil, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Rhagodidae pagsakop 98 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Rhagodoca ornata

Kaliwatan sa murag-kaka ang ***Rhagodoca ornata***. Una ning gihulagway ni Pocock ni adtong 1895. Ang *Rhagodoca ornata* sakop sa kahenera nga *[[Rhagodoca]]*, ug kabanay nga Rhagodidae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *R. o. ornata*
* *R. o. tenebrosa*

## Ang mga gi basihan niini
Karschia

Henero sa mga mananap nga kaka ang ***Karschia***. Ang *Karschia* sakop sa kabanay nga Karschiidae. 

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Karschia badkhyzica

Kaliwatan sa lumot ang ***Karschia badkhyzica***. Una ning gihulagway ni Alexander V. Gromov ni adtong 1998. Ang *Karschia badkhyzica* sakop sa kahenera nga *[[Karschia (murag-kaka)|Karschia]]*, ug kabanay nga Karschiidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Lawrencega longitarsis

Kaliwatan sa murag-kaka ang ***Lawrencega longitarsis***. Una ning gihulagway ni Lawrence ni adtong 1967. Ang *Lawrencega longitarsis* sakop sa kahenera nga *[[Lawrencega]]*, ug kabanay nga Melanoblossiidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Eusimonia

Kahenera sa mga murag-kaka ang ***Eusimonia***. Ang *Eusimonia* sakop sa kabanay nga Karschiidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Gylippus caucasicus

Kaliwatan sa murag-kaka ang ***Gylippus caucasicus***. Una ning gihulagway ni Birula ni adtong 1907. Ang *Gylippus caucasicus* sakop sa kahenera nga *[[Gylippus]]*, ug kabanay nga Gylippidae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *G. c. caucasicus*
* *G. c. koenigi*

## Ang mga gi basihan niini
Galeodes araneoides

***Galeodes araneoides*** maoy espesye sa mananap nga kaka nga una nga gihulagway ni Peter Simon Pallas ni adtong 1772. Ang *Galeodes araneoides* sakop sa kahenera nga *[[Galeodes]]* sa kabanay nga Galeodidae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini




## Gikan sa gawas nga tinubdan
Hemerotrecha

Kahenera sa mga murag-kaka ang ***Hemerotrecha***. Ang *Hemerotrecha* sakop sa kabanay nga Eremobatidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Hemerotrecha banksi]]*
* *[[Hemerotrecha bixleri]]*
* *[[Hemerotrecha branchi]]*
* *[[Hemerotrecha californica]]*
* *[[Hemerotrecha carsonana]]*
* *[[Hemerotrecha cazieri]]*
* *[[Hemerotrecha cornuta]]*
* *[[Hemerotrecha delicatula]]*
* *[[Hemerotrecha denticulata]]*
* *[[Hemerotrecha elpasoensis]]*
* *[[Hemerotrecha fruitana]]*
* *[[Hemerotrecha jacintoana]]*
* *[[Hemerotrecha macra]]*
* *[[Hemerotrecha marathoni]]*
* *[[Hemerotrecha marginata]]*
* *[[Hemerotrecha maricopana]]*
* *[[Hemerotrecha milsteadi]]*
* *[[Hemerotrecha minima]]*
* *[[Hemerotrecha neotena]]*
* *[[Hemerotrecha nevadensis]]*
* *[[Hemerotrecha parva]]*
* *[[Hemerotrecha proxima]]*
* *[[Hemerotrecha serrata]]*
* *[[Hemerotrecha sevilleta]]*
* *[[Hemerotrecha simplex]]*
* *[[Hemerotrecha steckleri]]*
* *[[Hemerotrecha texana]]*
* *[[Hemerotrecha truncata]]*
* *[[Hemerotrecha werneri]]*
* *[[Hemerotrecha xena]]*

## Ang mga gi basihan niini
Eremobates

Kahenera sa mga murag-kaka ang ***Eremobates***. Ang *Eremobates* sakop sa kabanay nga Eremobatidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Eremobates actenidia]]*
* *[[Eremobates affinis]]*
* *[[Eremobates ajoanus]]*
* *[[Eremobates angustus]]*
* *[[Eremobates arizonicus]]*
* *[[Eremobates ascopulatus]]*
* *[[Eremobates audax]]*
* *[[Eremobates aztecus]]*
* *[[Eremobates bajadae]]*
* *[[Eremobates bajaensis]]*
* *[[Eremobates bantai]]*
* *[[Eremobates barberi]]*
* *[[Eremobates becki]]*
* *[[Eremobates bixleri]]*
* *[[Eremobates californicus]]*
* *[[Eremobates carolinianus]]*
* *[[Eremobates chihuaensis]]*
* *[[Eremobates cinerascens]]*
* *[[Eremobates clarus]]*
* *[[Eremobates coahuilanus]]*
* *[[Eremobates constrictus]]*
* *[[Eremobates corpink]]*
* *[[Eremobates cruzi]]*
* *[[Eremobates ctenidiellus]]*
* *[[Eremobates dentilis]]*
* *[[Eremobates dilatatus]]*
* *[[Eremobates dinamita]]*
* *[[Eremobates docolora]]*
* *[[Eremobates dorsalis]]*
* *[[Eremobates durangonus]]*
* *[[Eremobates elongatus]]*
* *[[Eremobates fagei]]*
* *[[Eremobates formicarius]]*
* *[[Eremobates gerbae]]*
* *[[Eremobates girardii]]*
* *[[Eremobates gracilidens]]*
* *[[Eremobates guenini]]*
* *[[Eremobates hessei]]*
* *[[Eremobates hodai]]*
* *[[Eremobates hystrix]]*
* *[[Eremobates icenoglei]]*
* *[[Eremobates ingens]]*
* *[[Eremobates inkopaensis]]*
* *[[Eremobates inyoanus]]*
* *[[Eremobates kastoni]]*
* *[[Eremobates kiseri]]*
* *[[Eremobates kraepelini]]*
* *[[Eremobates lapazi]]*
* *[[Eremobates leechi]]*
* *[[Eremobates legalis]]*
* *[[Eremobates lentiginosus]]*
* *[[Eremobates marathoni]]*
* *[[Eremobates mormonus]]*
* *[[Eremobates nanus]]*
* *[[Eremobates nivis]]*
* *[[Eremobates nodularis]]*
* *[[Eremobates norrisi]]*
* *[[Eremobates otavonae]]*
* *[[Eremobates paleta]]*
* *[[Eremobates pallidus]]*
* *[[Eremobates pallipes]]*
* *[[Eremobates palpisetulosus]]*
* *[[Eremobates papillatus]]*
* *[[Eremobates pimanus]]*
* *[[Eremobates polhemusi]]*
* *[[Eremobates purpusi]]*
* *[[Eremobates putnamii]]*
* *[[Eremobates pyriflora]]*
* *[[Eremobates scaber]]*
* *[[Eremobates scopulatellus]]*
* *[[Eremobates scopulatus]]*
* *[[Eremobates similis]]*
* *[[Eremobates simoni]]*
* *[[Eremobates socal]]*
* *[[Eremobates spissus]]*
* *[[Eremobates sulfureus]]*
* *[[Eremobates suspectus]]*
* *[[Eremobates tejonus]]*
* *[[Eremobates texanus]]*
* *[[Eremobates titschacki]]*
* *[[Eremobates toltecus]]*
* *[[Eremobates tuberculatus]]*
* *[[Eremobates vallis]]*
* *[[Eremobates vicinus]]*
* *[[Eremobates villosus]]*
* *[[Eremobates williamsi]]*
* *[[Eremobates woodruffi]]*
* *[[Eremobates zinni]]*

## Ang mga gi basihan niini
Eremochelis

Kahenera sa mga murag-kaka ang ***Eremochelis***. Ang *Eremochelis* sakop sa kabanay nga Eremobatidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Eremochelis acrilobatus]]*
* *[[Eremochelis albaventralis]]*
* *[[Eremochelis andreasana]]*
* *[[Eremochelis arcus]]*
* *[[Eremochelis bechteli]]*
* *[[Eremochelis bidepressus]]*
* *[[Eremochelis bilobatus]]*
* *[[Eremochelis branchi]]*
* *[[Eremochelis cochiseae]]*
* *[[Eremochelis coloradensis]]*
* *[[Eremochelis cuyamacanus]]*
* *[[Eremochelis flavus]]*
* *[[Eremochelis flexacus]]*
* *[[Eremochelis fuscellus]]*
* *[[Eremochelis gertschi]]*
* *[[Eremochelis giboi]]*
* *[[Eremochelis imperialis]]*
* *[[Eremochelis insignatus]]*
* *[[Eremochelis iviei]]*
* *[[Eremochelis kastoni]]*
* *[[Eremochelis kerni]]*
* *[[Eremochelis lagunensis]]*
* *[[Eremochelis larreae]]*
* *[[Eremochelis macswaini]]*
* *[[Eremochelis malkini]]*
* *[[Eremochelis medialis]]*
* *[[Eremochelis morrisi]]*
* *[[Eremochelis noonani]]*
* *[[Eremochelis nudus]]*
* *[[Eremochelis oregonensis]]*
* *[[Eremochelis plicatus]]*
* *[[Eremochelis rossi]]*
* *[[Eremochelis rothi]]*
* *[[Eremochelis saltoni]]*
* *[[Eremochelis sonorae]]*
* *[[Eremochelis striodorsalis]]*
* *[[Eremochelis tanneri]]*
* *[[Eremochelis truncus]]*
* *[[Eremochelis undulus]]*

## Ang mga gi basihan niini
Daesiidae

Kabanay sa mga murag-kaka ang **Daesiidae**. Ang Daesiidae sakop sa kahanay nga Solifugae, kahutong nga murag-kaka, ka-ulo nga daghagtiil, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Daesiidae pagsakop 189 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Biton

Kahenera sa mga murag-kaka ang ***Biton***. Ang *Biton* sakop sa kabanay nga Daesiidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Biton adamanteus]]*
* *[[Biton arenicola]]*
* *[[Biton bellulus]]*
* *[[Biton bernardi]]*
* *[[Biton betschuanicus]]*
* *[[Biton browni]]*
* *[[Biton brunneus]]*
* *[[Biton brunnipes]]*
* *[[Biton cataractus]]*
* *[[Biton crassidens]]*
* *[[Biton cursorius]]*
* *[[Biton divaricatus]]*
* *[[Biton ehrenbergi]]*
* *[[Biton fallax]]*
* *[[Biton fessanus]]*
* *[[Biton fuscipes]]*
* *[[Biton fuscus]]*
* *[[Biton gaerdesi]]*
* *[[Biton gariesensis]]*
* *[[Biton haackei]]*
* *[[Biton habereri]]*
* *[[Biton hottentottus]]*
* *[[Biton kolbei]]*
* *[[Biton kraekolbei]]*
* *[[Biton laminatus]]*
* *[[Biton leipoldti]]*
* *[[Biton lineatus]]*
* *[[Biton lividus]]*
* *[[Biton longisetosus]]*
* *[[Biton magnifrons]]*
* *[[Biton monodentatus]]*
* *[[Biton mossambicus]]*
* *[[Biton namaqua]]*
* *[[Biton ovambicus]]*
* *[[Biton pallidus]]*
* *[[Biton pearsoni]]*
* *[[Biton persicus]]*
* *[[Biton philbyi]]*
* *[[Biton pimenteli]]*
* *[[Biton planirostris]]*
* *[[Biton ragazzii]]*
* *[[Biton rhodesianus]]*
* *[[Biton roeweri]]*
* *[[Biton rossicus]]*
* *[[Biton sabulosus]]*
* *[[Biton schelkovnikovi]]*
* *[[Biton schreineri]]*
* *[[Biton schultzei]]*
* *[[Biton simoni]]*
* *[[Biton striatus]]*
* *[[Biton subulatus]]*
* *[[Biton tarabulus]]*
* *[[Biton tauricus]]*
* *[[Biton tenuifalcis]]*
* *[[Biton tigrinus]]*
* *[[Biton transvaalensis]]*
* *[[Biton triseriatus]]*
* *[[Biton truncatidens]]*
* *[[Biton tunetanus]]*
* *[[Biton turkestanus]]*
* *[[Biton vachoni]]*
* *[[Biton velox]]*
* *[[Biton villiersi]]*
* *[[Biton villosus]]*
* *[[Biton werneri]]*
* *[[Biton wicki]]*
* *[[Biton xerxes]]*
* *[[Biton zederbaueri]]*

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


Biton,_580_BC,_AM_of_Delphi,_201366.jpg
Yifat_Shasha-Biton_01.jpg
Kleobis_and_Biton,_580_BC,_AM_of_Delphi,_201360.jpg
Kleobis_and_Biton,_580_BC,_AM_of_Delphi,_201360x.jpg
Kleobis_and_Biton,_580_BC,_AM_of_Delphi,_201359.jpg
Yifat_Shasha-Biton_02.jpg
Nir_Biton.jpg
Tombe_Biton_Coulibaly.jpg
Avraham_Biton_1966-01-21.jpg
Biton adamanteus

Kaliwatan sa murag-kaka ang ***Biton adamanteus***. Una ning gihulagway ni Lawrence ni adtong 1968. Ang *Biton adamanteus* sakop sa kahenera nga *[[Biton]]*, ug kabanay nga Daesiidae. 

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *B. a. adamanteus*
* *B. a. polytricha*

## Ang mga gi basihan niini
Eremothera

Henero sa mga mananap nga kaka ang ***Eremothera***. Ang *Eremothera* sakop sa kabanay nga Eremobatidae. 

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Biton bellulus

Kaliwatan sa murag-kaka ang ***Biton bellulus***. Una ning gihulagway ni Pocock ni adtong 1902. Ang *Biton bellulus* sakop sa kahenera nga *[[Biton]]*, ug kabanay nga Daesiidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Blossia

Kahenera sa mga murag-kaka ang ***Blossia***. Ang *Blossia* sakop sa kabanay nga Daesiidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Blossia aegyptica]]*
* *[[Blossia albocaudata]]*
* *[[Blossia alticursor]]*
* *[[Blossia anatolica]]*
* *[[Blossia angolensis]]*
* *[[Blossia arabica]]*
* *[[Blossia brincki]]*
* *[[Blossia clunigera]]*
* *[[Blossia costata]]*
* *[[Blossia crepidulifera]]*
* *[[Blossia ebneri]]*
* *[[Blossia echinata]]*
* *[[Blossia electa]]*
* *[[Blossia falcifera]]*
* *[[Blossia filicornis]]*
* *[[Blossia fimbriata]]*
* *[[Blossia fradei]]*
* *[[Blossia gaerdesi]]*
* *[[Blossia gluvioides]]*
* *[[Blossia grandicornis]]*
* *[[Blossia hessei]]*
* *[[Blossia homodonta]]*
* *[[Blossia karrooica]]*
* *[[Blossia laminicornis]]*
* *[[Blossia lapidicola]]*
* *[[Blossia laticosta]]*
* *[[Blossia litoralis]]*
* *[[Blossia longipalpis]]*
* *[[Blossia macilenta]]*
* *[[Blossia maraisi]]*
* *[[Blossia maroccana]]*
* *[[Blossia massaica]]*
* *[[Blossia namaquensis]]*
* *[[Blossia nigripalpis]]*
* *[[Blossia obscura]]*
* *[[Blossia obsti]]*
* *[[Blossia occidentalis]]*
* *[[Blossia omeri]]*
* *[[Blossia orangica]]*
* *[[Blossia pallideflava]]*
* *[[Blossia parva]]*
* *[[Blossia planicursor]]*
* *[[Blossia pringlei]]*
* *[[Blossia purpurea]]*
* *[[Blossia quadripilosa]]*
* *[[Blossia robusta]]*
* *[[Blossia rooica]]*
* *[[Blossia rosea]]*
* *[[Blossia sabulosa]]*
* *[[Blossia scapicornis]]*
* *[[Blossia schulzei]]*
* *[[Blossia setifera]]*
* *[[Blossia singularis]]*
* *[[Blossia spinicornis]]*
* *[[Blossia spinosa]]*
* *[[Blossia sulcichelis]]*
* *[[Blossia toschii]]*
* *[[Blossia tricolor]]*
* *[[Blossia unguicornis]]*

## Ang mga gi basihan niini
Ceroma

Kahenera sa mga murag-kaka ang ***Ceroma***. Ang *Ceroma* sakop sa kabanay nga Ceromidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


US_Navy_101115-N-5361G-022_Logistics_Specialist_3rd_Class_Ceroma_Love,_from_Jacksonville,_Fla.,_moves_a_pallet_of_food_supplies_from_a_weapons_elev.jpg
US_Navy_060330-N-7781S-011_Navy_Operational_Support_Center_(NOSC)_Jacksonville,_Command_Master_Chief_Ceroma_Love_talks_to_more_than_250_first_class_petty_officers_from_all_over_the_nation_during_the_1st_First_Class_Symposium_he.jpg
Borboropactus asper

Kaliwatan sa kaka ang ***Borboropactus asper***. Una ning gihulagway ni O. Pickard-cambridge ni adtong 1884. Ang *Borboropactus asper* sakop sa kahenera nga *[[Borboropactus]]*, ug kabanay nga Thomisidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Sri Lanka

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Camaricus nigrotesselatus

Kaliwatan sa kaka ang ***Camaricus nigrotesselatus***. Una ning gihulagway ni Simon ni adtong 1895. Ang *Camaricus nigrotesselatus* sakop sa kahenera nga *[[Camaricus]]*, ug kabanay nga Thomisidae. Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *C. n. lineitarsus*.

## Ang mga gi basihan niini
Cebrenninus laevis

Espesye sa kaka nga una nga gihulagway ni Thorell, 1890 ang ***Cebrenninus laevis***. Ang *Cebrenninus laevis* sakop sa kahenera nga *[[Cebrenninus]]* sa kabanay nga Thomisidae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini
Epidius brevipalpus

Espesye sa kaka ang ***Epidius brevipalpus***. Una ning gihulagway ni Simon, 1903. Ang *Epidius brevipalpus* sakop sa kahenera nga *[[Epidius]]* sa kabanay nga Thomisidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa Vietnam. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini
Firmicus campestratus

Kaliwatan sa kaka ang ***Firmicus campestratus***. Una ning gihulagway ni Simon ni adtong 1907. Ang *Firmicus campestratus* sakop sa kahenera nga *[[Firmicus]]*, ug kabanay nga Thomisidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
*kasadpang Aprika
* Congo

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *F. c. faradjensis*
* *F. c. ogoueensis*

## Ang mga gi basihan niini
Misumenops

Kahenera sa mga kaka ang ***Misumenops***. Ang *Misumenops* sakop sa kabanay nga Thomisidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Misumenops anachoretus]]*
* *[[Misumenops armatus]]*
* *[[Misumenops bellulus]]*
* *[[Misumenops biannulipes]]*
* *[[Misumenops bivittatus]]*
* *[[Misumenops callinurus]]*
* *[[Misumenops candidoi]]*
* *[[Misumenops carneus]]*
* *[[Misumenops conspersus]]*
* *[[Misumenops consuetus]]*
* *[[Misumenops croceus]]*
* *[[Misumenops cruentatus]]*
* *[[Misumenops curadoi]]*
* *[[Misumenops decolor]]*
* *[[Misumenops delmasi]]*
* *[[Misumenops fluminensis]]*
* *[[Misumenops forcatus]]*
* *[[Misumenops gibbosus]]*
* *[[Misumenops gracilis]]*
* *[[Misumenops guianensis]]*
* *[[Misumenops haemorrhous]]*
* *[[Misumenops hunanensis]]*
* *[[Misumenops ignobilis]]*
* *[[Misumenops iners]]*
* *[[Misumenops khandalaensis]]*
* *[[Misumenops lacticeps]]*
* *[[Misumenops lenis]]*
* *[[Misumenops longispinosus]]*
* *[[Misumenops maculissparsus]]*
* *[[Misumenops melloleitaoi]]*
* *[[Misumenops mexicanus]]*
* *[[Misumenops morrisi]]*
* *[[Misumenops nepenthicola]]*
* *[[Misumenops ocellatus]]*
* *[[Misumenops octoguttatus]]*
* *[[Misumenops pallens]]*
* *[[Misumenops pallidus]]*
* *[[Misumenops paranensis]]*
* *[[Misumenops pascalis]]*
* *[[Misumenops punctatus]]*
* *[[Misumenops rapaensis]]*
* *[[Misumenops robustus]]*
* *[[Misumenops roseofuscus]]*
* *[[Misumenops rubrodecoratus]]*
* *[[Misumenops schiapelliae]]*
* *[[Misumenops silvarum]]*
* *[[Misumenops spinifer]]*
* *[[Misumenops spinitarsis]]*
* *[[Misumenops spinulosissimus]]*
* *[[Misumenops splendens]]*
* *[[Misumenops temibilis]]*
* *[[Misumenops temihana]]*
* *[[Misumenops turanicus]]*
* *[[Misumenops variegatus]]*
* *[[Misumenops varius]]*
* *[[Misumenops zeugma]]*
* *[[Misumenops zhangmuensis]]*

## Ang mga gi basihan niini