open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Phyllobothrium

Kahenera sa mga ulod nga patag ang ***Phyllobothrium***. Ang *Phyllobothrium* sakop sa kabanay nga Phyllobothriidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Phyllobothrium arctowskii]]*
* *[[Phyllobothrium blochii]]*
* *[[Phyllobothrium bombayensis]]*
* *[[Phyllobothrium brassica]]*
* *[[Phyllobothrium britannicum]]*
* *[[Phyllobothrium crispatissimum]]*
* *[[Phyllobothrium crispum]]*
* *[[Phyllobothrium dagnalium]]*
* *[[Phyllobothrium dasybati]]*
* *[[Phyllobothrium delphini]]*
* *[[Phyllobothrium dentatum]]*
* *[[Phyllobothrium dephini]]*
* *[[Phyllobothrium dipsadomorphi]]*
* *[[Phyllobothrium fallax]]*
* *[[Phyllobothrium flami]]*
* *[[Phyllobothrium floraforme]]*
* *[[Phyllobothrium georgiense]]*
* *[[Phyllobothrium ketae]]*
* *[[Phyllobothrium lactuca]]*
* *[[Phyllobothrium leuci]]*
* *[[Phyllobothrium lintoni]]*
* *[[Phyllobothrium loculatum]]*
* *[[Phyllobothrium loliginis]]*
* *[[Phyllobothrium magnum]]*
* *[[Phyllobothrium marginatum]]*
* *[[Phyllobothrium microsomum]]*
* *[[Phyllobothrium minimum]]*
* *[[Phyllobothrium minutum]]*
* *[[Phyllobothrium nicaraguensis]]*
* *[[Phyllobothrium pammicrum]]*
* *[[Phyllobothrium panjadi]]*
* *[[Phyllobothrium physeteris]]*
* *[[Phyllobothrium piriei]]*
* *[[Phyllobothrium prionacis]]*
* *[[Phyllobothrium pristis]]*
* *[[Phyllobothrium radioductum]]*
* *[[Phyllobothrium rakusai]]*
* *[[Phyllobothrium rhinoptera]]*
* *[[Phyllobothrium riseri]]*
* *[[Phyllobothrium rotundum]]*
* *[[Phyllobothrium rudicornis]]*
* *[[Phyllobothrium salmonis]]*
* *[[Phyllobothrium septaria]]*
* *[[Phyllobothrium serratum]]*
* *[[Phyllobothrium siedleckii]]*
* *[[Phyllobothrium sinuosiceps]]*
* *[[Phyllobothrium spini]]*
* *[[Phyllobothrium squali]]*
* *[[Phyllobothrium thridax]]*
* *[[Phyllobothrium trygoni]]*
* *[[Phyllobothrium tumidum]]*
* *[[Phyllobothrium typicum]]*
* *[[Phyllobothrium unilaterale]]*
* *[[Phyllobothrium variabile]]*
* *[[Phyllobothrium visakhapatnamensis]]*
* *[[Phyllobothrium williamsi]]*

## Ang mga gi basihan niini
Actinoposthiidae

Kabanay sa mga mananap ang **Actinoposthiidae**. Ang Actinoposthiidae sakop sa kahanay nga Acoela, ka-ulo nga Xenacoelomorpha, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Actinoposthiidae pagsakop 23 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


Actinoposthia_pigmentea.gif
Pelophila

Henero sa mga ulod nga patag ang ***Pelophila***. Ang *Pelophila* sakop sa kabanay nga Actinoposthiidae. 

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Pelophila lutheri

Kaliwatan sa mananap ang ***Pelophila lutheri*** sakop sa ka-ulo nga Xenacoelomorpha, ug. Una ning gihulagway ni Westblad ni adtong 1946. Ang *Pelophila lutheri* sakop sa kahenera nga *[[Pelophila (mananap)|Pelophila]]*, ug kabanay nga Actinoposthiidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Maine (estado)
* amihanang Kadagatang Atlantiko
* Hiniusang Gingharian
* Suwesya
* Alemanya
* Noruwega
* Islandya
* Finland
* Dagat Mediteraneo
* Baltiko
*amihanang Kadagatang Atlantiko

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Actinoposthia

Kahenera sa mga mananap ang ***Actinoposthia***. Ang *Actinoposthia* sakop sa kabanay nga Actinoposthiidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


Actinoposthia_caudata.jpg
Actinoposthia_pigmentea.gif
Actinoposthia_biaculeata.jpg
Actinoposthia_longa.jpg
Philactinoposthia stylifera

Kaliwatan sa mananap ang ***Philactinoposthia stylifera*** sakop sa ka-ulo nga Xenacoelomorpha, ug. Una ning gihulagway ni Westblad ni adtong 1946. Ang *Philactinoposthia stylifera* sakop sa kahenera nga *[[Philactinoposthia]]*, ug kabanay nga Dakuidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* amihanang Kadagatang Atlantiko

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. s. brasiliensis*
* *P. s. stylifera*

## Ang mga gi basihan niini
Convoluta

Kahenera sa mga mananap ang ***Convoluta***. Ang *Convoluta* sakop sa kabanay nga Convolutidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Convoluta albomaculata]]*
* *[[Convoluta baltica]]*
* *[[Convoluta bimaculata]]*
* *[[Convoluta boehmigi]]*
* *[[Convoluta borealis]]*
* *[[Convoluta boyeri]]*
* *[[Convoluta chiridotae]]*
* *[[Convoluta confusa]]*
* *[[Convoluta convoluta]]*
* *[[Convoluta enelitta]]*
* *[[Convoluta furugelmi]]*
* *[[Convoluta henseni]]*
* *[[Convoluta hipparchia]]*
* *[[Convoluta kikaiensis]]*
* *[[Convoluta krana]]*
* *[[Convoluta lacazi]]*
* *[[Convoluta lacrimosa]]*
* *[[Convoluta marginalis]]*
* *[[Convoluta maris-alba]]*
* *[[Convoluta marisalbi]]*
* *[[Convoluta naviculae]]*
* *[[Convoluta niphoni]]*
* *[[Convoluta pelagica]]*
* *[[Convoluta philippinensis]]*
* *[[Convoluta punctata]]*
* *[[Convoluta pygopora]]*
* *[[Convoluta schmidti]]*
* *[[Convoluta schuelii]]*
* *[[Convoluta semperi]]*
* *[[Convoluta sordida]]*
* *[[Convoluta thela]]*
* *[[Convoluta uljanini]]*
* *[[Convoluta variabilis]]*

## Ang mga gi basihan niini
Convoluta niphoni

Kaliwatan sa mananap ang ***Convoluta niphoni*** sakop sa ka-ulo nga Xenacoelomorpha, ug. Una ning gihulagway ni Johannes G. Achatz ni adtong 2008. Ang *Convoluta niphoni* sakop sa kahenera nga *[[Convoluta]]*, ug kabanay nga Convolutidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Kadagatang Indyan
* Thayland

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


Sperm_of_Convoluta_niphoni.jpg
Darwinia albomaculata

Kaliwatan sa ulod nga patag ang ***Darwinia albomaculata***. Una ning gihulagway ni Pereyaslawzewa ni adtong 1892. Ang *Darwinia albomaculata* sakop sa kahenera nga Darwinia, ka-ulo nga ulod nga patag, ug kaginharian nga mananap. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Convoluta elegans

Espesye sa ulod nga patag ang ***Convoluta elegans***. Una ning gihulagway ni Pereyaslawzewa ni adtong 1892. Ang *Convoluta elegans* sakop sa kahenera nga *[[Convoluta]]* sa kabanay nga Convolutidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa Black Sea. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini
Dakuidae

Kabanay sa mga mananap ang **Dakuidae**. Ang Dakuidae sakop sa kahanay nga Acoela, ka-ulo nga Xenacoelomorpha, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Dakuidae pagsakop 22 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Haploposthiidae

Pamilya sa mga ulod nga patag ang ***Haploposthiidae***. Ang Haploposthiidae sakop sa klase nga Acoela, ka-ulo nga ulod nga patag, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Haploposthiidae pagsakop 54 espesye, segun Catalogue of Life. 

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan
Haploposthia rubropunctata

Kaliwatan sa mananap ang ***Haploposthia rubropunctata*** sakop sa ka-ulo nga Xenacoelomorpha, ug. Una ning gihulagway ni Westblad ni adtong 1945. Ang *Haploposthia rubropunctata* sakop sa kahenera nga *[[Haploposthia]]*, ug kabanay nga Proporidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* amihanang Kadagatang Atlantiko
* Suwesya
* Krowasya
* Noruwega
* Islandya
* Dagat Mediteraneo
* Blyth Estuary

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Simplicomorpha

Kahenera sa mga mananap ang ***Simplicomorpha***. Ang *Simplicomorpha* sakop sa kabanay nga Proporidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Praeconvoluta tigrina

Kaliwatan sa mananap ang ***Praeconvoluta tigrina*** sakop sa ka-ulo nga Xenacoelomorpha, ug. Una ning gihulagway ni Hooge ug Tyler ni adtong 2003. Ang *Praeconvoluta tigrina* sakop sa kahenera nga *[[Praeconvoluta]]*, ug kabanay nga Isodiametridae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Maine (estado)
* Massachusetts
* Baie de Fundy (luuk sa Kanada, Nova Scotia)
* amihanang Kadagatang Atlantiko

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Philocelis karlingi

Kaliwatan sa mananap ang ***Philocelis karlingi*** sakop sa ka-ulo nga Xenacoelomorpha, ug. Una ning gihulagway ni Westblad ni adtong 1946. Ang *Philocelis karlingi* sakop sa kahenera nga *[[Philocelis]]*, ug kabanay nga Otocelididae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* amihanang Kadagatang Atlantiko
* Suwesya
* Espanya
* Baltiko
* Delta area

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. k. karlingi*
* *P. k. pacifica*

## Ang mga gi basihan niini
Anonymus kaikourensis

Kaliwatan sa ulod nga patag ang ***Anonymus kaikourensis***. Una ning gihulagway ni Holleman ni adtong 1998. Ang *Anonymus kaikourensis* sakop sa kahenera nga *[[Anonymus]]*, ug kabanay nga Anonymidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Exclusive Economic Zone sa Nuzeland

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Postenterogonia orbicularis

Kaliwatan sa ulod nga patag ang ***Postenterogonia orbicularis***. Una ning gihulagway ni Ludwig Karl Schmarda ni adtong 1859. Ang *Postenterogonia orbicularis* sakop sa kahenera nga *[[Postenterogonia]]*, ug kabanay nga Ilyplanidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Exclusive Economic Zone sa Nuzeland

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *P. o. pigrans*.

## Ang mga gi basihan niini
Anoplocephala perfoliata

Espesye sa ulod nga patag nga una nga gihulagway ni Johann August Ephraim Goeze ni adtong 1782 ang ***Anoplocephala perfoliata***. Ang *Anoplocephala perfoliata* sakop sa kahenera nga *[[Anoplocephala]]* sa kabanay nga Anoplocephalidae. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini
Dilepididae

Kabanay sa mga ulod nga patag ang **Dilepididae**. Ang Dilepididae sakop sa kahanay nga Cyclophyllidea, kahutong nga Cestoda, ka-ulo nga ulod nga patag, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Dilepididae pagsakop 71 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


Dilepididae_(10.3897-zookeys.797.28005)_Figure_12–15.jpg
Baerietta

Henero sa mga ulod nga patag ang ***Baerietta***. Ang *Baerietta* sakop sa kabanay nga Nematotaeniidae. 

*Baerietta* mao ang ika kahenera nga sa kabanay nga Nematotaeniidae. 

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Ang mga gi basihan niini
Taeniidae

Pamilya sa mga ulod nga patag ang ***Taeniidae***. Ang Taeniidae sakop sa kahanay nga Cyclophyllidea, klase nga Neoophora, ka-ulo nga ulod nga patag, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Taeniidae pagsakop 4 espesye, segun Catalogue of Life. 

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


File:PZSL1852PlateAnnulosa29.png
Echinobothrium

Kahenera sa mga ulod nga patag ang ***Echinobothrium***. Ang *Echinobothrium* sakop sa kabanay nga Echinobothriidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Echinobothrium acanthinophyllum]]*
* *[[Echinobothrium acanthocolle]]*
* *[[Echinobothrium affine]]*
* *[[Echinobothrium benedeni]]*
* *[[Echinobothrium brachysoma]]*
* *[[Echinobothrium chisholmae]]*
* *[[Echinobothrium clavatum]]*
* *[[Echinobothrium coenoformum]]*
* *[[Echinobothrium djeddensis]]*
* *[[Echinobothrium dorothyae]]*
* *[[Echinobothrium dougbermani]]*
* *[[Echinobothrium elegans]]*
* *[[Echinobothrium euterpes]]*
* *[[Echinobothrium harfordi]]*
* *[[Echinobothrium helmymohamedi]]*
* *[[Echinobothrium heroniense]]*
* *[[Echinobothrium joshuai]]*
* *[[Echinobothrium longicolle]]*
* *[[Echinobothrium marquesi]]*
* *[[Echinobothrium mathiasi]]*
* *[[Echinobothrium mercedesae]]*
* *[[Echinobothrium minutamicum]]*
* *[[Echinobothrium parsadrayaiense]]*
* *[[Echinobothrium persiense]]*
* *[[Echinobothrium raji]]*
* *[[Echinobothrium reesae]]*
* *[[Echinobothrium rhynchobati]]*
* *[[Echinobothrium sematanense]]*
* *[[Echinobothrium sinensis]]*
* *[[Echinobothrium syrtensis]]*
* *[[Echinobothrium tetabuanense]]*
* *[[Echinobothrium typus]]*
* *[[Echinobothrium weipaense]]*
* *[[Echinobothrium yiae]]*

## Ang mga gi basihan niini
Coronocestus coronatus

Kaliwatan sa ulod nga patag ang ***Coronocestus coronatus***. Una ning gihulagway ni Robinson ni adtong 1959, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Caira, Marques, Jensen, Kuchta. Ang *Coronocestus coronatus* sakop sa kahenera nga *[[Coronocestus]]*, ug kabanay nga Echinobothriidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Bothriocephalus

Kahenera sa mga ulod nga patag ang ***Bothriocephalus***. Ang *Bothriocephalus* sakop sa kabanay nga Bothriocephalidae.

## Matang nga nahiubos
* *[[Bothriocephalus andresi]]*
* *[[Bothriocephalus antarcticus]]*
* *[[Bothriocephalus apogonis]]*
* *[[Bothriocephalus atherinae]]*
* *[[Bothriocephalus auriculatus]]*
* *[[Bothriocephalus australis]]*
* *[[Bothriocephalus barbatus]]*
* *[[Bothriocephalus bengalensis]]*
* *[[Bothriocephalus bifurcatus]]*
* *[[Bothriocephalus branchiostegi]]*
* *[[Bothriocephalus brotulae]]*
* *[[Bothriocephalus carangis]]*
* *[[Bothriocephalus celineae]]*
* *[[Bothriocephalus cepolae]]*
* *[[Bothriocephalus clavibothrium]]*
* *[[Bothriocephalus claviceps]]*
* *[[Bothriocephalus coronatus]]*
* *[[Bothriocephalus cuspidatus]]*
* *[[Bothriocephalus euryciensis]]*
* *[[Bothriocephalus fluviatilis]]*
* *[[Bothriocephalus formosus]]*
* *[[Bothriocephalus gadellus]]*
* *[[Bothriocephalus gadi]]*
* *[[Bothriocephalus japonicus]]*
* *[[Bothriocephalus kerguelensis]]*
* *[[Bothriocephalus lateolabracis]]*
* *[[Bothriocephalus macrophallus]]*
* *[[Bothriocephalus manubriformis]]*
* *[[Bothriocephalus monticelli]]*
* *[[Bothriocephalus nigropunctatus]]*
* *[[Bothriocephalus occidentalis]]*
* *[[Bothriocephalus pearsei]]*
* *[[Bothriocephalus rarus]]*
* *[[Bothriocephalus sciaenae]]*
* *[[Bothriocephalus scorpii]]*
* *[[Bothriocephalus sphaerocephalum]]*
* *[[Bothriocephalus tetragonus]]*
* *[[Bothriocephalus timii]]*
* *[[Bothriocephalus trachypteri]]*
* *[[Bothriocephalus trachypteriiris]]*
* *[[Bothriocephalus travassosi]]*
* *[[Bothriocephalus tumidulus]]*
* *[[Bothriocephalus typhlotritonis]]*
* *[[Bothriocephalus uncinatus]]*
* *[[Bothriocephalus vallei]]*
* *[[Bothriocephalus verticillatus]]*

## Ang mga gi basihan niini





File:PZSL1889Plate33.png
Temnocephala

Kahenera sa mga ulod nga patag ang ***Temnocephala***. Ang *Temnocephala* sakop sa kabanay nga Temnocephalidae. 

## Matang nga nahiubos

* *[[Temnocephala axenos]]*
* *[[Temnocephala brenesi]]*
* *[[Temnocephala bresslaui]]*
* *[[Temnocephala brevicornis]]*
* *[[Temnocephala chilensis]]*
* *[[Temnocephala colombiensis]]*
* *[[Temnocephala costaricensis]]*
* *[[Temnocephala costarricensis]]*
* *[[Temnocephala cuocoloi]]*
* *[[Temnocephala curvicirri]]*
* *[[Temnocephala cyanoglandula]]*
* *[[Temnocephala decarloi]]*
* *[[Temnocephala digitata]]*
* *[[Temnocephala dionii]]*
* *[[Temnocephala fulva]]*
* *[[Temnocephala haswelli]]*
* *[[Temnocephala iheringi]]*
* *[[Temnocephala kingsleyae]]*
* *[[Temnocephala lamothei]]*
* *[[Temnocephala lanei]]*
* *[[Temnocephala longivaginata]]*
* *[[Temnocephala lutzi]]*
* *[[Temnocephala mertoni]]*
* *[[Temnocephala mexicana]]*
* *[[Temnocephala microdactyla]]*
* *[[Temnocephala minutocirrus]]*
* *[[Temnocephala pereirai]]*
* *[[Temnocephala peruensis]]*
* *[[Temnocephala pignalberiae]]*
* *[[Temnocephala pygmaea]]*
* *[[Temnocephala rochensis]]*
* *[[Temnocephala santafesina]]*
* *[[Temnocephala sugarei]]*
* *[[Temnocephala talicei]]*
* *[[Temnocephala trapeziformis]]*
* *[[Temnocephala travassosfillioi]]*

## Ang mga gi basihan niini
Calliobothrium tylotocephalum

Kaliwatan sa ulod nga patag ang ***Calliobothrium tylotocephalum***. Una ning gihulagway ni Alexander ni adtong 1963. Ang *Calliobothrium tylotocephalum* sakop sa kahenera nga *[[Calliobothrium]]*, ug kabanay nga Calliobothriidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Exclusive Economic Zone sa Nuzeland

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Cheloniidae

Kabanay sa mga pawikag-iwon ang **Cheloniidae**. Ang Cheloniidae sakop sa kahanay nga pawikag-iwon, kahutong nga muraghalas, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Cheloniidae pagsakop 6 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Padre Island National Seashore - Kemps Ridley Sea Turtle.jpg
Caretta caretta 060417w2.jpg
Lepidochelys-olivacea-Kélonia-1.JPG
Eretmochelys imbricata 01.jpg
GreenSeaTurtle-2.jpg
Hawksbill turtle doeppne-081.jpg
Katuan

Espesye sa bao ang ***katuan***. Una ning gihulagway ni Linnaeus 1758. Ang *katuan* sakop sa kahenera nga *[[Chelonia]]* sa kabanay nga Cheloniidae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa nagtikapuo.

## Matang nga nahiubos

Ang espesye gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *C. m. mydas*
* *C. m. agassizi*
* *C. m. japonica*
* *C. m. carrinegra*

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Baby Chelonia mydas 20060319.jpg
Green turtle nesting sites.svg
NSRW Turtles.png
Chelonia.svg
Tortue verteld03.jpg
Total_internal_reflection_of_Chelonia_mydas.jpg
Eretmochelys imbricata

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Eretmochelys imbricata***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1766. Ang *Eretmochelys imbricata* sakop sa kahenera nga *[[Eretmochelys]]*, ug kabanay nga Cheloniidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Texas
* State of Queensland
* Madagascar
* Panama
* Tanzania
* Northern Territory
* Florida
* Peru
* North Carolina
* Virginia (estado)
* Israel
* Louisiana (estado)
* HON
* Georgia (pagklaro)
* Nicaragua
* Washington
* South Carolina
* Costa Rica
* New Jersey
* Colombia
* Maryland (estado)
* Uruguay
* Connecticut
* Guatemala
* Estado de Baja California
* Belize
* Estado de Yucatán
* Pakistan
* Alabama
* Delaware (estado)
* Mississippi (estado)
* GAL
* Chagos Archipelago

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *E. i. bissa*
* *E. i. imbricata*
* *E. i. squamata*

## Ang mga gi basihan niini







Hawksbill turtle doeppne-081.jpg
Lieux pontes tortue ecaille.png
Tortue imbriqueeld4.jpg
Eretmochelys imbricata 01.jpg
Tucacas04012422TortugaCareyEretmochelysImbricata.JPG
鼈甲　祭器.JPG
Natator depressus

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Natator depressus***. Una ning gihulagway ni Samuel Garman ni adtong 1880. Ang *Natator depressus* sakop sa kahenera nga *[[Natator]]*, ug kabanay nga Cheloniidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kapos sa datos. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Lieux pontes tortue natator depressus.png
Flatback hatchling.jpg
flatback hatchling.jpg
Natator depressus (2).jpg
Repartition map - Where.PNG
Repartition map - Yellow dot.png
Lepidochelys

Kahenera sa mga pawikag-iwon ang ***Lepidochelys***. Ang *Lepidochelys* sakop sa kabanay nga Cheloniidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Lepidochelys olivacea

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Lepidochelys olivacea***. Una ning gihulagway ni Johann Friedrich von Eschscholtz ni adtong 1829. Ang *Lepidochelys olivacea* sakop sa kahenera nga *[[Lepidochelys]]*, ug kabanay nga Cheloniidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Miyanmar
* State of Western Australia
* Sri Lanka
* Surinam
* Thayland
* State of Queensland
* Madagascar
* Panama
* Tanzania
* Venezuela
* Northern Territory
* Senegal
* Kamerun
* Peru
* Kenya
* HON
* Nicaragua
* Costa Rica
* ELS
* Iran
* OMA
* Trinidad ug Tobago
* Guatemala
* Guyana
* Mozambique
* Guyane
* Somaliya
* Eritreya
* Namibya
* Anggola
* Nugini sa Papua
* BAN
* Pakistan
* GST-UA
* Ilha do Príncipe (pulo sa Santo Tomas ug Prinsipe)
* FIJ

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Caretta caretta

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Caretta caretta***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Caretta caretta* sakop sa kahenera nga *[[Caretta]]*, ug kabanay nga Cheloniidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Miyanmar
* State of Tasmania
* Espanya
* Turkeya
* State of Western Australia
* Italya
* Sri Lanka
* Pilipinas
* State of Queensland
* Cuba
* Ehipto
* Leeward Islands
* Haiti
* Maruwekos
* Madagascar
* Panama
* Venezuela
* Northern Territory
* Senegal
* Gresya
* Israel
* HON
* SIE
* Nicaragua
* Portugal
* Costa Rica
* BAH
* Colombia
* WIN-GR
* Jamaica
* Siria
* Tunisia
* OMA
* Guatemala
* Mozambique
* Libya
* Namibya
* Puerto Rico
* Dominikanhong Republika
* Anggola
* New Caledonia
* Viyetnam
* Nugini sa Papua
* BAN
* Belize
* Pakistan
* Tsipre
* Cabo Verde
* FIJ
* Maldives
* Vanuatu

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Babylogger.jpg
Caretta caretta skeletal preparations.JPG
Caretta caretta01.jpg
Loggerhead turtle.png
Footprint of Loggerhead Sea Turtle.jpg
Areale Caretta caretta.png
Lissemys punctata

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Lissemys punctata***. Una ning gihulagway ni Pierre Joseph Bonnaterre ni adtong 1789. Ang *Lissemys punctata* sakop sa kahenera nga *[[Lissemys]]*, ug kabanay nga Trionychidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Sri Lanka
* Nepal
* State of Gujarāt
* Assam (estado)
* State of Mahārāshtra
* State of Tamil Nādu
* State of Himāchal Pradesh
* Sikkim
* BAN
* Pakistan

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *L. p. andersoni*
* *L. p. punctata*
* *L. p. vittata*

## Ang mga gi basihan niini







Indian flap shell turtle.jpg
Lissemys punctata2.jpg
Lissemys punctata3.jpg
Lissemys punctata5.jpg
Lissemys punctata4.jpg
Trionyx

Henero sa mga bao ang ***Trionyx***. Ang *Trionyx* sakop sa kabanay nga Trionychidae. 

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


File:Trionyx Exhibit Museum of Natural History.JPG
File:Trionyx sp. - Naturmuseum Senckenberg - DSC02215.JPG
File:Trionyx vindobonensis (syn Tryonix teyleri Winkler, 1869) v2.jpg
File:Tryonyx, Prebreza.jpg
Trionyx triunguis

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Trionyx triunguis***. Una ning gihulagway ni Forskål ni adtong 1775. Ang *Trionyx triunguis* sakop sa kahenera nga *[[Trionyx]]*, ug kabanay nga Trionychidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Etyopiya
* MTN
* Sudan
* Ehipto
* Kamerun
* Gresya
* Kenya
* Siria
* Libano
* Somaliya
* Eritreya
* Anggola
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







AlexanderRiver Turtle.JPG
African softshell turtle.JPG
African-Softshell-Turtle-Eating---Alexander-river---Israel.jpg
African-Softshell-Turtle-On-Rock---Alexander-river---Israel.jpg
African-Softshell-Turtle-and-Ondatra---Alexander-river---Israel.JPG
African-Softshell-Turtle---Alexander-river---Israel.JPG
Amyda cartilaginea

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Amyda cartilaginea***. Una ning gihulagway ni Pieter Boddaert ni adtong 1770. Ang *Amyda cartilaginea* sakop sa kahenera nga *[[Amyda]]*, ug kabanay nga Trionychidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Miyanmar
* Thayland
* MLY-SI
* Kambodiya
* Laos
* Viyetnam

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. c. cartilaginea*
* *A. c. maculosa*
* *A. c. nakorn*

## Ang mga gi basihan niini







Хрящевая черепаха.jpg
Amyd cartil 090818-11809 tsa.jpg
Amyd cartil 090818-11815 tsa.jpg
Amyd cartil 090810-10521 klr.jpg
Apalone ferox

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Apalone ferox***. Una ning gihulagway ni Schneider ni adtong 1783. Ang *Apalone ferox* sakop sa kahenera nga *[[Apalone]]*, ug kabanay nga Trionychidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Soft-Shelled Turtle.JPG
Apalone ferox by LA Dawson.jpg
SDC10902 - Apalone ferox (Florida-Weichschildkröte).JPG
Soft-Shelled_Turtle.JPG
Apalone feroxHolbrookV2P01A.jpg
Apalone spinifera

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Apalone spinifera***. Una ning gihulagway ni Le Sueur ni adtong 1827. Ang *Apalone spinifera* sakop sa kahenera nga *[[Apalone]]*, ug kabanay nga Trionychidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Estado de Nuevo León
* Estado de Coahuila de Zaragoza
* Estado de Baja California
* Estado de Jalisco
* Estado de Morelos
* Estado de Tamaulipas

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. s. aspera*
* *A. s. atra*
* *A. s. emoryi*
* *A. s. guadalupensis*
* *A. s. pallida*
* *A. s. spinifera*

## Ang mga gi basihan niini







Apalone spinifera.jpg
Apalone ater.jpg
Eastern Spiny Softshell Turtle.jpg
Cyclanorbis

Kahenera sa mga pawikag-iwon ang ***Cyclanorbis***. Ang *Cyclanorbis* sakop sa kabanay nga Trionychidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Cyclanorbis elegans

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Cyclanorbis elegans***. Una ning gihulagway ni Gray ni adtong 1869. Ang *Cyclanorbis elegans* sakop sa kahenera nga *[[Cyclanorbis]]*, ug kabanay nga Trionychidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa duolang mibahad.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Etyopiya
* Sudan
* Nigyeriya
* Kamerun
* CHA
* Ghana
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* TOG
* Benin

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Rafetus euphraticus

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Rafetus euphraticus***. Una ning gihulagway ni Daudin ni adtong 1802. Ang *Rafetus euphraticus* sakop sa kahenera nga *[[Rafetus]]*, ug kabanay nga Trionychidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Turkeya
* Siria
* Iran
* Iraq

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Olivier - Testudo Rafeht.png
Rafetus euphraticus.jpg
Pelodiscus sinensis

Espesye sa bao ang ***Pelodiscus sinensis***. Una ning gihulagway ni Wiegmann 1835. Ang *Pelodiscus sinensis* sakop sa kahenera nga *[[Pelodiscus]]* sa kabanay nga Trionychidae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa madutlan. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Kyoo Suppon Soup.jpg
Blood-of-tirtle.jpg
Pelodiscus.jpg
Supermarktschildkröte 1.jpg
Pelodiscus-head.jpg
Pelodiscus sinensis mating.jpg
Testudinidae

Pamilya sa mga bao ang ***Testudinidae***. Ang Testudinidae sakop sa kahanay nga bao, klase nga reptil, ka-ulo nga mananap nga adunay kord ang likod, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Testudinidae pagsakop 49 espesye, segun Catalogue of Life. 

* Megalochelys

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


aldabra.giant.tortoise.arp.jpg
Tortoise-Hatchling.jpg
Side angle shot of a gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG
A gigantic galapagos tortuga on the island of santa cruz.JPG
Gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG
The Galápagos tortoise or Galápagos giant tortoise (Chelonoidis nigra) - Santa Cruz Island.jpeg

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve Galápagos tortoise.JPG|(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. a.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. b.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. c.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. d.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. e.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. f.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. g.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. h.JPG|

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. i.JPG|

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. j.JPG|

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. k.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. l.JPG
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. m.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. q.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. r.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. s.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. t.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. u.JPG|

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. v.JPG|

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. w.JPG|

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. x.JPG|

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. y.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. z.JPG|
Homopus areolatus

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Homopus areolatus***. Una ning gihulagway ni Carl Peter Thunberg ni adtong 1787. Ang *Homopus areolatus* sakop sa kahenera nga *[[Homopus]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







HomopusAreolatus - Padloper - Ceres South Africa.JPG
Parrot-beaked Tortoise Homopus areolatus CapeTown 8.jpg
Pyxis arachnoides

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Pyxis arachnoides***. Una ning gihulagway ni Bell ni adtong 1827. Ang *Pyxis arachnoides* sakop sa kahenera nga *[[Pyxis]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Madagascar

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. a. arachnoides*
* *P. a. brygooi*
* *P. a. oblonga*

## Ang mga gi basihan niini







Pixys arachnoides NosyKomba 070107 2.JPG
Pyxis arachnoides arachnoides by OpenCage.jpg
Pyxis Arachnoides Ste Marie Madagascar.jpg
Kinixys belliana

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Kinixys belliana***. Una ning gihulagway ni Gray ni adtong 1831. Ang *Kinixys belliana* sakop sa kahenera nga *[[Kinixys]]*, ug kabanay nga Testudinidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Etyopiya
* Sudan
* Kenya
* Uganda
* Rwanda
* Somaliya
* Eritreya
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Anggola
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* BUR

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







File:Anim2013 - Flickr - NOAA Photo Library.jpg
File:Hul - Kinixys belliana skeleton.jpg
File:PZSL1907Page483.png
Testudo horsfieldii

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Testudo horsfieldii***. Una ning gihulagway ni Gray ni adtong 1844. Ang *Testudo horsfieldii* sakop sa kahenera nga *[[Testudo]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Khasakstan
* Nasod nga Afghano
* Osbekistan
* Iran
* Xinjiang Uygur Zizhiqu
* Kirgistan
* Tayikistan
* Pakistan
* TCS-AZ
* Turkmenistan

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *T. h. bogdanovi*
* *T. h. horsfieldii*
* *T. h. kazachstanica*
* *T. h. kuznetzovi*
* *T. h. rustamovi*
* *T. h. terbishi*

## Ang mga gi basihan niini







Halden 003.jpg 
T. h. hermanni neonata 3.jpg
Schildkroeten Armschilde.jpg
Testudo horsfieldii locking into the camera.jpg
steppe_of_western_Kazakhstan_in_the_early_spring.jpg 
Agrionemys horsfieldii dnz 2005.jpg
Testudo graeca

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Testudo graeca***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Testudo graeca* sakop sa kahenera nga *[[Testudo]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *T. g. armeniaca*
* *T. g. buxtoni*
* *T. g. cyrenaica*
* *T. g. graeca*
* *T. g. ibera*
* *T. g. marokkensis*
* *T. g. nabeulensis*
* *T. g. soussensis*
* *T. g. terrestris*
* *T. g. zarudnyi*

## Ang mga gi basihan niini
Testudo kleinmanni

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Testudo kleinmanni***. Una ning gihulagway ni Louis Charles Émile Lortet ni adtong 1883. Ang *Testudo kleinmanni* sakop sa kahenera nga *[[Testudo]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Libya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Carapace T.werneri destra, T.kleinmanni sinistra.JPG
Piastrone T. werneri destra , T.kleinmanni destra.JPG
Testudo kleinmanni bottom.jpg
Testudo kleinmanni&werneri1.jpg
Testudo werneri.jpg
Testudo_kleinmanni.jpg
Geochelone

Kahenera sa mga pawikag-iwon ang ***Geochelone***. Ang *Geochelone* sakop sa kabanay nga Testudinidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Geochelone_sulcata.jpg
Geochelone sulcata.jpg
Geochelone_elegans.jpg
Geochelone elegans.jpg
Testudo marginata

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Testudo marginata***. Una ning gihulagway ni Schoepff ni adtong 1792. Ang *Testudo marginata* sakop sa kahenera nga *[[Testudo]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Turkeya
* Italya
* Gresya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *T. m. marginata*
* *T. m. sarda*

## Ang mga gi basihan niini







T. marginata in accoppiamento, dintorni di Parga, Grecia, Agosto 2006.JPG
Tortoise-Hatchling.jpg
Marginata 100.jpg
Testudo marginata, coppia, dintorni di Parga, Grecia, agosto 2006.JPG
Testudo marginata5.jpg
Kröte_054.jpg
Centrochelys sulcata

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Centrochelys sulcata***. Una ning gihulagway ni Miller ni adtong 1779. Ang *Centrochelys sulcata* sakop sa kahenera nga *[[Centrochelys]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Etyopiya
* Mali 
* MTN
* Sudan
* Senegal
* Kamerun
* CHA
* Eritreya
* NGR
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







IsaacSulcata.jpg
GeocheloneGuembeul2.JPG
Junge Spornschildkroete.jpg
Geochelone sulcata back.jpg
Coitus Geochelone sulcata.ogv
African Spurred Tortoise 001.jpg
Dipsochelys

Henero sa mga bao ang ***Dipsochelys***. Ang *Dipsochelys* sakop sa kabanay nga Testudinidae. 

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

## Ang mga gi basihan niini





## Gikan sa gawas nga tinubdan

## Galeriya sa hulagway


Dipsochelys Tierpark Hellabrunn.jpg
Aldabrachelys gigantea

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Aldabrachelys gigantea***. Una ning gihulagway ni August Friedrich Schweigger ni adtong 1812. Ang *Aldabrachelys gigantea* sakop sa kahenera nga *[[Aldabrachelys]]*, ug kabanay nga Testudinidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Groupe d'Aldabra

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. g. arnoldi*
* *A. g. daudinii*
* *A. g. gigantea*
* *A. g. hololissa*

## Ang mga gi basihan niini
Geochelone elegans

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Geochelone elegans***. Una ning gihulagway ni Schoepff ni adtong 1795. Ang *Geochelone elegans* sakop sa kahenera nga *[[Geochelone]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Sri Lanka
* State of Gujarāt
* Pakistan

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Indian star tortoise at Mysore Zoo.jpg
Indian star tortoise (Geochelone elegans) at IGZoo park Visakhapatnam.jpg
Geochelone elegans.png
Indian Star Tortoise.jpg
Indian_star_tortoise_-_Houston_Zoo_-_cropped.jpg
Indian Star Tortoises.JPG
Chelonoidis carbonarius

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Chelonoidis carbonarius***. Una ning gihulagway ni Johann Baptist von Spix ni adtong 1824. Ang *Chelonoidis carbonarius* sakop sa kahenera nga *[[Chelonoidis]]*, ug kabanay nga Testudinidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Surinam
* Panama
* Venezuela
* PAR
* Peru
* Nicaragua
* Colombia
* Bolibiya
* Trinidad ug Tobago
* Guyana
* Guyane

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Red-footed tortoise (Buffalo Zoo).jpg
Red-footed Tortoise in Barbados 02.jpg
Tortuga_morrocoy_Sabanero.jpg
Geochelone denticulata Mating (Apareamiento).jpg
Red-Footed Tortoise.jpg
Chelonoidis carbonaria plastron.JPG
Chelonoidis denticulatus

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Chelonoidis denticulatus***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1766. Ang *Chelonoidis denticulatus* sakop sa kahenera nga *[[Chelonoidis]]*, ug kabanay nga Testudinidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ecuador
* Leeward Islands
* Venezuela
* Peru
* Colombia
* Bolibiya
* Trinidad ug Tobago
* Guyane

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Geochelone denticulata - couple Suriname.jpg
Tortugas patas amarillas.JPG
Geochelone denticulata 3 (Suriname).jpg
Geochelone denticulata -Yasuni, Ecuador-8a.jpg
Geochelone_denticulata01.jpg
Geochelone denticulata01.jpg
Chelonoidis abingdonii

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Chelonoidis abingdonii***. Una ning gihulagway ni Albert Günther ni adtong 1877. Ang *Chelonoidis abingdonii* sakop sa kahenera nga *[[Chelonoidis]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







File:064 SCruz CDRS Tortoises.jpg
File:25-san-cristobal-tortoise.jpg
File:Galapagos Tortoise.jpg
File:Chelonoidis nigra mapa de distribucion.svg
File:Clarence the tortoise from behind.JPG
File:Clarence the tortoise--Geochelone nigra.jpg
Psammobates

Kahenera sa mga pawikag-iwon ang ***Psammobates***. Ang *Psammobates* sakop sa kabanay nga Testudinidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Stigmochelys pardalis

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Stigmochelys pardalis***. Una ning gihulagway ni Bell ni adtong 1828. Ang *Stigmochelys pardalis* sakop sa kahenera nga *[[Stigmochelys]]*, ug kabanay nga Testudinidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Etyopiya
* Sudan
* Tanzania
* ZAM
* Kenya
* Uganda
* ZIM
* MLW
* Rwanda
* Mozambique
* Somaliya
* Anggola
* BOT
* BUR
* Eswatini

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *S. p. babcocki*
* *S. p. pardalis*

## Ang mga gi basihan niini
Manouria emys

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Manouria emys***. Una ning gihulagway ni Hermann Schlegel ug Müller ni adtong 1844. Ang *Manouria emys* sakop sa kahenera nga *[[Manouria]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *M. e. emys*
* *M. e. phayrei*

## Ang mga gi basihan niini







ManouriaFuscaFord.jpg
Manouria emys -Toronto Zoo, Ontario, Canada-8a.jpg
ManouriaFuscaFord.jpg 
Manouria emys -Toronto Zoo, Ontario, Canada-8a.jpg 
Manouria emys.jpg
Manouria impressa

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Manouria impressa***. Una ning gihulagway ni Albert Günther ni adtong 1882. Ang *Manouria impressa* sakop sa kahenera nga *[[Manouria]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Miyanmar
* Thayland
* Hunan Sheng
* Kambodiya
* Yunnan Sheng
* Hainan Sheng
* Viyetnam

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Gopherus agassizii

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Gopherus agassizii***. Una ning gihulagway ni Cooper ni adtong 1861. Ang *Gopherus agassizii* sakop sa kahenera nga *[[Gopherus]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Estado de Sonora
* Estado de Baja California
* Estado de Sinaloa

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







DesertTortoise.JPG
Desert tortoise.jpg
Tortoise Chin Glands 2.jpg
Sonoran Desert 33.081359 n112.431507.JPG
Gopherus agassizii - Red Rock.jpg
Gopherus agassizii - Buffalo Zoo.jpg
Gopherus berlandieri

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Gopherus berlandieri***. Una ning gihulagway ni Agassiz ni adtong 1857. Ang *Gopherus berlandieri* sakop sa kahenera nga *[[Gopherus]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Estado de Nuevo León
* Estado de Coahuila de Zaragoza
* Estado de Jalisco
* Estado de Tamaulipas

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Texas Tortoise - Gopherus berlandieri.jpg
Texas Tortoise Beeville TX June 2011.jpg
Texas Tortoise (close-up) Beeville TX June 2011.jpg
Texas Tortoise Gular Scute Beeville TX June 2011.jpg
Gopherus berlandieri.jpg
Astrochelys radiata

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Astrochelys radiata***. Una ning gihulagway ni Shaw ni adtong 1802. Ang *Astrochelys radiata* sakop sa kahenera nga *[[Astrochelys]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kritikal nga nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Madagascar

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Radiated Tortoise - Astrochelys radiata - Madagascar.jpg
Astrochelys radiata -Roger Williams Park Zoo, USA-8a.jpg
Radiated tortoise.jpg
Stamps of Germany (Berlin) 1977, MiNr 554.jpg
Tortue rayonnée Ile aux Serpents 191108.jpg
Geochelone radiata1.jpg
Chersina angulata

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Chersina angulata***. Una ning gihulagway ni August Friedrich Schweigger ni adtong 1812. Ang *Chersina angulata* sakop sa kahenera nga *[[Chersina]]*, ug kabanay nga Testudinidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Namibya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Chersina angulata Angulate Tortoise Cape Town 4.jpg
Chersina_angulata_tortoise.jpg
Malacochersus tornieri

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Malacochersus tornieri***. Una ning gihulagway ni Friedrich Siebenrock ni adtong 1903. Ang *Malacochersus tornieri* sakop sa kahenera nga *[[Malacochersus]]*, ug kabanay nga Testudinidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Malacochersus tornierin 2-Buffalo Zoo.JPG
London Zoo 00995.jpg
Malacochersus tornieri-Buffalo Zoo.JPG
Malacochersus_tornieri_-_Buffalo_Zoo.jpg
Malacochersus tornieri - Buffalo Zoo.jpg
Pelomedusidae

Kabanay sa mga pawikag-iwon ang **Pelomedusidae**. Ang Pelomedusidae sakop sa kahanay nga pawikag-iwon, kahutong nga muraghalas, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Pelomedusidae pagsakop 27 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Podocnemis unifilis.jpg
Erymnochelys madagascariensis.jpg
Pelomedusa subrufa italia.JPG
Pelomedusa subrufa Beloa 070306.JPG
Pelusios_castaneus002.jpg
Pelusios_sinuatus1.jpg
Pelomedusa

Kahenera sa mga pawikag-iwon ang ***Pelomedusa***. Ang *Pelomedusa* sakop sa kabanay nga Pelomedusidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini
Pelomedusa galeata

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Pelomedusa galeata***. Una ning gihulagway ni Schoepff ni adtong 1792. Ang *Pelomedusa galeata* sakop sa kahenera nga *[[Pelomedusa]]*, ug kabanay nga Pelomedusidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini





## Galeriya sa hulagway


African_Helmeted_Terrapin_(Pelomedusa_galeata)_(39788082163).jpg
Pelusios castanoides

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Pelusios castanoides***. Una ning gihulagway ni John Hewitt ni adtong 1931. Ang *Pelusios castanoides* sakop sa kahenera nga *[[Pelusios]]*, ug kabanay nga Pelomedusidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Madagascar
* Seychelles
* Tanzania
* MLW
* Mozambique

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. c. castanoides*
* *P. c. intergularis*

## Ang mga gi basihan niini
Podocnemis unifilis

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Podocnemis unifilis***. Una ning gihulagway ni Franz Hermann Troschel ni adtong 1848. Ang *Podocnemis unifilis* sakop sa kahenera nga *[[Podocnemis]]*, ug kabanay nga Podocnemididae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Ecuador
* Venezuela
* Peru
* Bolibiya
* Trinidad ug Tobago
* Guyane

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







Podocnemis unifilis 1.jpg
Podocnemis_unifilis.jpg
Kinosternon scorpioides

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Kinosternon scorpioides***. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1766. Ang *Kinosternon scorpioides* sakop sa kahenera nga *[[Kinosternon]]*, ug kabanay nga Kinosternidae. 

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Amazonas
* Brasil
* Surinam
* Ecuador
* Panama
* Venezuela
* PAR
* Mato Grosso (estado)
* Roraima (estado sa Brasil)
* Peru
* HON
* Nicaragua
* Costa Rica
* Maranhão (estado)
* Pernambuco (estado sa Brasil)
* Colombia
* BZN-RO
* Bolibiya
* ELS
* Trinidad ug Tobago
* Guatemala
* Guyana
* Minas Gerais
* Estado de Tabasco
* Bahia (estado)
* BZE-CE
* BZC-GO
* Estado de Veracruz-Llave
* Estado de Chiapas
* BZN-AP
* Estado de Oaxaca
* Sergipe
* Acre (estado sa Brasil)
* Guyane
* Alagoas
* BZE-PB
* BZE-PI
* Rio Grande do Norte (estado sa Brasil)
* Belize
* Estado de Campeche
* Estado de Yucatán
* MXE-QU
* Estado de Quintana Roo
* Tocantins (estado)

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *K. s. abaxillare*
* *K. s. albogulare*
* *K. s. cruentatum*
* *K. s. scorpioides*

## Ang mga gi basihan niini
Kinosternon baurii

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Kinosternon baurii***. Una ning gihulagway ni Samuel Garman ni adtong 1891. Ang *Kinosternon baurii* sakop sa kahenera nga *[[Kinosternon]]*, ug kabanay nga Kinosternidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *K. b. baurii*
* *K. b. palmarum*

## Ang mga gi basihan niini







Kinosternon baurii plastron002.jpg
Kinosternon_baurii_plastron001.jpg
Kinosternon_baurii_plastron002.jpg
Kinosternon chimalhuaca

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Kinosternon chimalhuaca***. Una ning gihulagway ni Berry, Seidel ug John B. Iverson ni adtong 1997. Ang *Kinosternon chimalhuaca* sakop sa kahenera nga *[[Kinosternon]]*, ug kabanay nga Kinosternidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:
* Estado de Jalisco
* Estado de Colima

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
Sternotherus carinatus

Kaliwatan sa pawikag-iwon ang ***Sternotherus carinatus***. Una ning gihulagway ni Gray ni adtong 1856. Ang *Sternotherus carinatus* sakop sa kahenera nga *[[Sternotherus]]*, ug kabanay nga Kinosternidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini







RazorBackMuskTurtle.jpg
Carapace Sternotherus carinatus.JPG
SternoCar.jpg
Sternotherus Carinatus Map.svg
Sternotherus odoratus * Sternotherus carinatus.jpg
Taxodium distichum Caddo Lake TX 1.jpg
Emydidae

Kabanay sa mga pawikag-iwon ang **Emydidae**. Ang Emydidae sakop sa kahanay nga pawikag-iwon, kahutong nga muraghalas, ka-ulo nga maybukobuko, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Emydidae pagsakop 52 kaliwatan, segun Catalogue of Life. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Gelbw-schmuckschildkroete-03.jpg
Emys orbicularis Tajba.jpg
Pseudemys scripta elegans (II) Male.jpg
Florida Rotbauch-Schildkröte 2008-11-02 193.JPG
Diamantschildkröte 2008-11-02 223.JPG
Bog Turtle 01.jpg
Terrapene

Kahenera sa mga pawikag-iwon ang ***Terrapene***. Ang *Terrapene* sakop sa kabanay nga Emydidae. 

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

## Ang mga gi basihan niini







Three-toed Box Turtle.jpg
Terrapene carolinaHolbrookV1P02.jpg
Terrapene ornata ornata.jpg
Terrapene fg02a.jpg
Terrapene carolina carolina young.jpg
Terrapene fg03.jpg