Ricardo Vidal

Si **Ricardo Tito Jamin Vidal** (natawo pagka-6 sa Pebrero 1931 sa Mogpog, Marinduque - namatay pagka-18 sa Oktubre 2017 sa Dakbayan sa Sugbo) ang Katoliko Romanong Arsobispong Kardenal sa Sugbo gikan 1982 hangtod 2010.

## Unang bahin sa kinabuhi ug edukasyon
Natawo si Vidal pagka-6 sa Pebrero 1931 sa Mogpog, Marinduque. Ang iyang mga ginikanan sila si Faustino S. Vidal nga taga-Pila, Laguna ug si Natividad Jamin nga taga-Mogpog,. Ikalima si Ricardo sa unom ka manag-igsuon. Pagka-1937, nadawat ni Vidal ang iyang unang komunyon sa Taliskanasoranong Kasaulogan sa Eukaristiya (International Eucharistic Celebration). 

Mi-iskuyla siya sa iyang primaryang edukasyon sa Pang-elementaryang Eskuylahan sa Mogpog.

Mieskuyla si Vidal sa Seminaryo Minor sa Labing Santos nga Rosaryo o Minor Seminary of the Most Holy Rosary (karon Our Lady of Mount Carmel Seminary) didto sa Sariaya, Quezon, ug sa Seminaryo ni San Francisco de Sales o Saint Francis de Sales Seminary didto sa Lipa, Batangas diin mieskuyla siya og pilosopiya. Mieskuyla  siya og teolohiya sa Seminaryo ni San Carlos sa Makati, Metro Manila.

## Ministeryo
Gi-ordenaran si Vidal isip deakono pagka-24 sa Septyembre 1955 ug isip pari pagka-17 sa Marso 1956 sa Lucena sa lalawigan sa Quezon, ni Obispo Alfredo Obviar. Nahimo si Vidal nga ispiritwal nga tigdumala sa Seminaryo sa Atong Hara sa Bud Carmel o Our Lady of Mount Carmel Seminary sa Sariaya, Quezon.

Gihimo siya nga Coadjutor nga Obispo sa Malolos pagka-30 sa Nobyembre 1971. Ang nagkonsagrar niya si Arsobispo Carmine Rocco, ang Nuncio Apostolico para sa Pilipinas. Wala abti og duha ka tuig, gihimo siya nga Arsobispo sa Lipa ni Papa Pablo VI. 

Gihimo si Vidal ni Papa Juan Pablo II nga Coadjutor nga Arsobispo sa Sugbo pagka-1981 ug nahimo siya nga Arsobispo pagka-24 sa Agosto 1982 isip manununod kang Kardenal Julio Rosales.

Si Kardenal Vidal kabulig sa kasagarang tawo uban ni Obispo Teofilo Camomot ug saksi si Vidal sa giangkon nga milagrohong gibuhat sa lumad nga preladong Sugboanon. Mitabang usab si Vidal sa pagsugod sa Mga Misyonerong Katesistohanon ni Sta. Teresa o Catechist Missionaries of St. Theresa, usa ka Katolikong relihiyosong orden.

Pangulo si Vidal Katigoman sa Katolikong Kaobispohan sa Pilipinas (Catholic Bishops Conference of the Philippines)(CBCP) sukad 1986 hangtod sa 1987. Siyay nahimong pamunò sa  *CBCP-Episcopal Commission on the Clergy* pagka-1989. Nahimo siya nga *Convenor* sa *Standing Committee* (1985 hangtod 1994) sa Hugpong sa Katigoman sa Asyahanong Kaobispohan (Federation of Asian Bishops' Conference). Usa siya sa delegado sa Sinodo sa Pakigdait (Synod on Reconciliation) (1983), sa Extraordinaryong Sinodo (Extraordinary Synod) (1985), sa Sinodo ngadto sa Kaparian (Synod on Priests) (1991), ug sa Sinodo ngadto sa Kinabuhing Relihiyoso (Synod on Religious Life) (1994). Mialagad usab siya nga Pangulong Tinugyanan (President Delegate) sa 1989 Sinodo ngadto sa Laygo (Synod on the Laity).  Miyembro usab siya sa Permanenteng Konseho sa Sinodo (Permanent Council of the Synod) sukad 1989 hangtod 1994. Lakip sa mga puwesto ni Vidal sa Curia Romana ang pagkamiyembro sa Kongregasyon sa Pag-ebanghelisar sa Katawhanan (Congregation for the Evangelization of Peoples), sa Kongregasyon alang sa Edukasyong Katoliko (Congregation for Catholic Education), ug sa *[[Pontifical Council for the Pastoral Care of Health Care Workers]]*.

### Kolehiyo sa mga Kardinal
Pagka-25 sa Mayo 1985, nahimo siya nga Kardenal-Presbitero sa Ss. Pietro e Paolo a Via Ostiense. Usa siya sa mga kardenal-nga-elektor nga mitambong sa 2005 nga konklave papal nga nagpili kay Papa Benedicto XVI, Siya ra ang Pilipinhong Kardenal nga mitambong sa konklave kay wala makatambong si Kardenal Jaime Sin tungod sa iyang dili-maayong panlawas.

### Pagmando sa Pilipinas
Si Vidal ug ang Kardenal-nga-Arsobispo sa Manila nga si Jaime Sin misuporta sa 1986 nga Rebolusyon nga Gahom sa Katawhan (People Power Revolution). Sa iyang pagka-Arsobispo sa Sugbo ug pangulo sa Katigoman sa Katolikong Kaobispohan sa Pilipinas, namuno si Vidal sa ubang mga preladong Pilipino ug mihimo hiniusang-pagdeklara (joint declaration) batok sa kagamhanan ug sa resulta sa kinalikalit dsnap) nga pinili-ay.

Pagka-1989 mihangyo si Pangulo Corazon Aquino kang Kardenal Vidal nga agnihon si Heneral Jose Comendador, nga kauban sa nga puwersang rebelde nga nakiggubat batok sa kagamhanan nga itugyan sa walay samok ang ilang armas. Ang iyang pagpakilabot nakapalikay sa posibleng mas dugoong kudeta.

Pagka-2001, sa panahon sa 2001 nga Rebolusyon nga Gahom sa Katawhan giagni ni Kardenal Vidal si Pangulo Joseph Estrada nga mobiya sa poder. Gibilanggo si Estrada sa ni Arroyo. Si Vidal kauban ni Senador Manny Villar ug House Speaker Jose de Venecia Jr. mipadala og sulat nga mihangyo kang Pangulo Gloria Macapagal Arroyo nga mopasaylo o mohatag og *pardon* kang Estrada alang sa "diwa sa nasodnong panaghiusa ug pakigdait". Gihatan og *pardon* si Estrada ug gipagawas gikan sa bilanggoan sa 2007.

## Ulahing bahin sa kinabuhi ug kamatayan
Gidawat ni Papa Benedicto XVI ang pagbiya ni Vidal sa pagka-Arsobispo sa Sugbo pagka-15 sa Oktubre 2010. Mipuli niya sa pagka-Arsobispo sa Sugbo si Arsobispo Jose S. Palma gikan sa Palo.

Sa iyang pagretiro, mipuyo si Vidal sa Sto. Niño Village sa Dakbayan sa Sugbo. Mipadayon siya pag-misa ug pagtambong sa mga buluhaton nga gi-organisa sa Arkidyosesis sa Sugbo. Miagi siya sa coronary angiogram procedure ug nagpabutang og pacemaker pagka-2004. Nakaeksperyensya siya og mild stroke pagka-23 sa Septyembre 2013. Gihospital sa makapila sukad 2014 tungod sa pneumonia. Didto siya sa hospital sa Mayo 2017 tungod kining sakita. Gitagaan siya sa Katolikong sakramento sa *[[Anointing of the Sick in the Catholic Church|Hilog]]* pagka-11 sa Oktubre, ug namatay pagka-18.

## Gipasidungggan
Midawat si Vidal og pasidungog gikan sa gobyerno. Pagka-7 sa Disyembre 2010 gipasidunggan sa Senado sa Pilipinas ang iyang serbisyo sa Sugbo pinaagi sa Senate Resolution NO. 306: "*It is resolved by the Senate, to honor Ricardo Cardinal Vidal, Archbishop of Cebu, for his service to the people of Cebu, providing spiritual leadership and inspiration, helping the community avert or survive several crises and conflicts, often acting as a peacekeeper and giving the voice of moderation amid clashing views and interests in local and national issues*."

Gipasidunggan usab siya sa *House of Representatives* pinaagi sa House Resolution 593. Midawat si Vidal gikan sa Lalawigan sa Sugbo og kinatas-ang dungog nga mahimong ihatag sa lalawigan, ang Orden ni Lapu-lapu. Gihimo siya og "*adopted son*" sa mga dakbayan sa Sugbo ug Talisay. Pagka-Marso 2009 ang Unibersidad sa Visayas mihatag kaniya og titulo nga *Doctor of Humanities honoris causa*.

## Mga reperensya