Герман, Анна

**Ге́рман А́нна Викто́рия** (, ; 1972 шарахь дуьйна — ; ) — немцойх-голландхой схьайалар долу советийн а, полякийн а йишлакхархо, поэт а, композитор а. ГӀарайаьлла йишлакхархо дуьненан тайп-тайпана меттанашкахь, уггаре хьалха локхура полякийн а, оьрсийн меттанашкахь. Дуккху а къаьмнийн а, дуьненайукъара фестивалийн лауреат, царна йукъахь Монте-Карлора, Сан-Ремора, Неаполера, Виареджора, Каннашкара, Сопотера. Колоратурни сопрано хиларна, масала а доцуш шен говзаллин муьтӀахь хиларна массий оьздангаллехь цӀе тиллира «Европин эшар локху малик» аьлла.

## Биографи

### Бералла а, жималла а. Доьзал

Герман Анна йина 1936 шеран 14 февралехь ССРС Узбекийн ССР, Ургенч гӀалахь.
* Нана — Бернер Ирма Давыдовна (15.11.1909—30.01.2007), маре йахале Мартенс. Йина Великокняжески йуьртахь (хӀинца — Кочубеевски йуьрт Ставрополан мехкан). Схьайалар ду меннонитех (Германехь бехаш хиллачу голландхойн тӀаьхьенех бу), уьш Росси хевшина екатеринин заманахь. Хьоьхура немцойн мотт. Ирмин доьзалехь буьйцура меннонитийн немцойн-платски меттан генна мотт (*пляттдойч*).
* Да — Герман Евгений Фридрихович (), (1909, Лодзь — 11.10.1937) — Ургенч гӀалин бепигзаводехь бухгалтер ву. Немцойн а, голланхойн а мухажарийн тӀаьхьенан кӀант. 1937 шарахь лулахоша мотт тоьхна лецира бехке вира шпионажан, кхел йира «итт шо кехат йаздан бакъо а йоцуш», оццу шарахь тоьпаш туьйхира Ташкентехь «немцой шпионна санна а, дуккху шерашкахь зулам дарна а»; 1957 шарахь веллачул тӀаьхьа реабилитаци йина.
* Ненанана — Анна Фризен Мартенс (18.01.1886 — 17.09.1971).
* Ненаваша – Вильмар Мартенс, кхелхина 1940-гӀа шерашкахь сталинан лагерашкахь Сибрехахь.
* Жимаха волу ваша — Фридрих (1937—1940). Велла хьарех Ташкентехь 2 шо 2 бутт болуш, дӀавоьллина Боткинан кешнашкахь.

Шарахь гергга доьзал бехира Ташкентехь, цулла тӀаьхьа Кемеровн областан Осинникехь, цигахь Ирма гӀиртира майра каро, йуха а Ташкентехь, Орловкехь (хӀинца — ГӀиргӀазойчоьнан Талассан областан Ак-Дёбё), цигахь Анна ишколе йахара, тӀаьххьара, Джамбуле (хӀинца — Кхазакхстанера Тараз гӀала) кхечира. Анница цхьаьна ишколехь Джамбулехь доьшуш вара исбаьхьалча Стишко Анатолий.

ШозлагӀа  Аннин нана маре йахара 1942 шарахь Польшин эскаран эпсаре , иза тӀом беш вара 1-ра гӀашлойн Костюшко Тадеушан цӀарах дивизин могӀаршкахь. Ца хуучу бахьница Ирмас хийцира фамили *Гернер* *Бернерца*. Поляке маре йахаро аьтту бира Ирмин доьзалца дӀайаха 1946 шарахь Польше, цигахь охьахиира Нова-Рудехь. 1946 шарахь Г. Гернер цхьаьнакхийтира хиллачу зудчун доьзалца. И хаам къайла стенна баьккхина доьзалш хууш дац. Шуьйра баьржина харц хаам, Г. Гернер велла Ленинохь хиллачу тӀамехь 1943 шеран октябрехь. 1977 шарахь Герман Анна хилира Ленинора мемориалехь, зезагаш дехкира.

1949 шарахь доьзал кхелхира Вроцлаве (Польша). Герман Ирмас Вроцлав гӀалин Йуьртабахаман колледжехь хьоьхура немцойн мотт (хӀинца — Ӏаламдовзаран университет).

Нова-Рудин йухьанцара ишкол а, Вроцлаван йукъарадешаран лицей а чекхйаьккхича Анна (цхьана хенахь исбаьхьалча хила лууш йолу, кхин тӀе шен суьрташ Вроцлавера исбаьхь говзаллин ишколе даьхьинчу) дӀахӀоьттира Вроцлаван университетера геологин факультете. Студентийн исбаьхьаллин кхолламаллехь дакъа лацаро тӀаьхьа гӀодира цунна йишлакхархо хила.

Дуьххьара Герман Аннас нахана хьалха эшар лекхира шен доттагӀчун Богсин ловзаргахь. Ловзар дара Вроцлавехь Паччахьан гӀайрен тӀера килси чохь, цигахь Германа хоро тӀаьхьара олуш лекхира «Аве Мария».

Германан доьзалехь бийцора немцойн мотт (плаутдич) а, полякийн мотт а. Цул сов, Германабуьйцура оьрсийн, италихойн, ингалсан меттанаш.

## Концерташ гайтар, интервью, дина йолуш йаьхна фильмаш
* 1967 — XVII Сан-Ремон фестивалехь Герман Аннас «Gi» эшар лакхар 
* Герман Аннин  эшар лакхаран дакъа эшарца «Trzeba się nam pośpieszyć»
* «Тхо — эскар» () эшарца Колобжегера салтийн эшаран фестивалехь Герман Аннин эшаран дакъош 
* 1970 — Ополера полякийн эшаран фестивалехь «Хила тарло» () а, «Адаман кхоллам» () а эшаршца, авари йинчул тӀаьхьа духхьара сцени тӀе йелира Анна Герман 
* 1970 — Герман Анна. Эвридики йухайар
* 1970 — Герман Анна — Адаман кхоллам (Эвридики йухайар фильман кийсик).
* 1973 — Герман Аннин речиталь 
* 1976 — Герман Аннаьгахь хьошалгӀах 
* 1977 — Герман Аннин интервью (полякийн маттахь) «Шеран Варшавахо» цӀе луш
* Герман Аннин интервью (полякийн маттахь)
* 1977 — «Эшар-77» — музыкин фестиваль, «ССРС ЙТ». Лев Лещенкоца «Кхоллам» кинофильмера «Безаман йухааз» эшар лакхар, «Цкъа бен бошмаша заза ца доккху» лакхар. Видейазйар тӀаьххьарчу эшаран ца карйо, йисина аудиойазйар оцу концератан.
* Тхойгахь хьошалгӀахь Герман Анна йу (Спадони Лиян авторан программа)
* Герман Аннин тӀаьххьарчех концерташ (1979) ССРС (Ленинградехь)
* Анна Герман — Стенгахула, Ясь, гӀураву

## Литературин кхолларалла
* «Йухайоьрзу Сорренто?» (Герман Аннас шен кхоллараллин италин муьрех  лаьцна; гочдина  полякийн маттере Р. Белло)
* «Анна Герман. Цуо ша дийцина дахар» (йазйина шен тӀаьххьара шерашкахь)
* «Сиха тӀемаш долчу алкханчех лаьцна туьйр» (полякийн маттера гочдина Ильичёв Ивана; хьажа жайнахь «Ильичев Иван. Герман Анна. Лепа, лепа са седа». Том 1)

## Иэс

* Йинчу гӀалахь Ургенчехь цӀе йелла урамна.
* 2023 шеран 25 августехь Ургенчехь дӀайиллина дуьненахь хьалхара иэс Герман Аннин. Официалан Герман Аннин цӀарах цӀе тиллинчу №1 йолчу музыкин ишколе чувоьдучу меттехь хӀоттийна хӀоллам. ХӀоллам схьабелларан церемони дӀайаьхьначул тӀаьхьа ишколин актови залехь даздарийн концерт дӀайаьхьира вайн гӀарайаьллачу махкахочунна хӀоттийна хӀоллам дагалоцуш.
* 1943-чу шарера 1946-чу шо кхаччалц Герман а, цуьнан доьзал а баьхначу Кхазакхстанерчу Тараз гӀалахь иллиалархо дагалоцуш мемориалан у хӀоттийна. Ша йехаш хилла цӀа дийна ца хиларна, 1979-чу шарахь иллиалархо гастролашкахь хиллачу «Джамбул» хьешан цӀийнан гӀишлонна тӀехь хӀоттийна и у.
* Герман Аннин лерина москохан кӀоштара Матвеевскехь сквер цӀе тиллина.
* Герман Аннин цӀе лелайо астероид 2519, 1975 шарахь дӀайиллина йолу советийн астронома Т. М. Смирновас.
* ХӀора шарахь дӀахьош йолу Анна Германан дуьненайукъара фестиваль "Хелхайолуш йолу Евридика" Зелёна-Гурехь (Польша) дӀахьо май баттахь. Дуьххьарлера фестиваль хилира 2002-чу шарахь.
* 2003-чу шеран май баттахь иллиалархочун цӀарах Седа хӀоттийра Москохарчу «Росси» пачхьалкхан йуккъера концертан зална уллехь йолчу Эстрадин седарчийн майданахь, цуьнан 65 шо кхачарна лерина. 
* Дуьненайукъара немцойн оьздангаллин цхьаьнакхетаралло (IUC) (Москох) кхоьллина Анна Германин исбаьхьаллин грант 2011 шарахь. Грант эца хьалхатеттина берш Оьрсийчохь немцошна йукъахь йевзаш йолу цӀераш йу. 2011-чу шарахь толам баьккхина Хиль Эдуард Анатольевич, 2012-чу шарахь Штиль Георгийс, ткъа 2013-чу шарахь Видеман Олег Александровича.
* 2012-чу шарахь арайелира эшарлакхархочун дахарх лаьцна итт дакъа долу исбаьхьаллин фильм «Анна Герман. КӀайн маликан къайле». Герман Аннин роль ловзийна Польшерчу актрисас Моро Джоаннас. 
* 2013-чу шарахь Польшерчу Нова-Руда гӀалахь эшарлакхархочун цӀе тиллина цхьана майданна.
* 2018-чу шеран август баттахь дуьйна хӀора шарахь дӀахьош йу совгӀаташ дӀадаларан церемони, «ЯМУЗЫКА AWARDS 2018», Герман Анна йелла шо кхачар дагалоцуш. СовгӀаташ дӀадаларан церемони дӀайолало цхьана минотехь тийналла ларйарца.

### Говзаллехь
* 1982 — Концертан фильм «Анна Германан дагалецамашкахь».
* 1988 — Анна Герман. Кхоллам а, эшарш а (концертан фильм, ССРС, реж. Н. Примак)
* 1988 — «Йоьлхуш йолу Эвридика», импрессион фильм
* Кшиштоф Цинар — Планета Анна (балет)
* 2003 — Седарчийн лелар. Анна Герман (программин автор а, дӀахьошверг а — Иван Цыбин)
* 2003 — Анна Герман. НТВ тӀаьхь Ӏуьйре — хьеший Збигнев Тухольский воккхаха верг а, Ильичев Иван а 
* 2003 — Иван Ильичевy «Зудчунна хӀун лаьа» телепередачехь Герман Аннех лаьцна (хьеший —Елена Яковлева)
* 2003 — Центран исбаьхьаллин цӀа Анна Германан дагалецамашкахь
* 2004 — Анна Герман. Ца бевзаш болу седа къега (документалан фильм, продюсер «Сатийсаман аз» радион а, телевизион а центр, Тула, реж.: Осадчук Светлана)
* 2005 — Массо а заманан цӀераш. Анна Герман. Безаман йухааз... (концертан фильм, интервью оьрсийн маттахь)
* 2005 — Анна Герман. Кумираш муха дӀабахара (документан фильман кийсакаш, режиссер Роговой Михаил)
* 2006 — Герман Аннин «Декхаза эшар» (документалан фильм, 2006 шо, режиссер Ананов Георгий)
* 2006 — «Бевзаш боцу седа лепа» документалан фильм, «Сатийсаман аз» телерадион центр (Тула)
* 2006 — Латви радиохь архимандрит Виктор (Мамонтов) Герман Аннех лаьцна
* 2007 — Анна Герман. Бошмаш йуха а зазадоккху (концертан фильм, режиссер Иван Ильичев)
* 2007 — Анна Герман. Кумираш муха дӀабахара (документальни фильм, режиссер Кужаров Дмитрий)
* 2007 — ЖӀараш жӀарех лаьцна. Ирина Богушевская Анна Германах лаьцна
* 2008 — Анна Германан иэса тулгӀен тӀехула (документалан проект Нестеров Олегца цхьаьна)
* 2009 — Герман Анна («Бевза седа») передачехь «И йуха а маршалла ду».
* Оьздангалла телеканалехь Герман Аннах лаьцна репортаж а, Польшерчу оьздангаллин йуккъехь зорбанан конференци а
* Анна Герман. "Сатийсам" иллин кхоллам.
* 2010 — SŁUPCA радиохь Герман Аннах лаьцна программа
* 2011 — «Анна Герман. Безаман йухааз» кинош йахарх лаьцна. Коьрта роль ловзош йу Прокофьева Александра.
* 2011 — Анна Герман. "Къамел дойла" передачехь "КӀайн олхазаран вишни" илли дӀаяздаран дийцар.
* 2011 — Герман Аннин юбилейн суьйре (цуьнан 75 шо кхачарца доьзна) "SŁUPCA" радиохь.
* 2011 — Анна Герман. Безаман йухааз
* 2011 — Анна Германан лулахой
* 2011 — Хьалхарчу канало хаам бира Герман Аннах лаьцна
* 2011 — «Turn It Up» (Герман Аннах лаьцна программа). "Безаман йухааз" иллин дийцар.
* 2011 — Иван Ильичев — Ненах лаьцна баллада (музыка Завещевский Владимиран — дешнаш Олейник Борисан, гочдина Смирнов Левас) — Анна Германан концертан кийсик 1980 шеран.
* 2011 — «Винилан видеолоттийла» Анна Германах лаьцна
* 2011 — Баккхийчеран видеобиблиотека (Герман Аннах лаьцна лоьмар)
* 2011 — Герман Анна йина 75 шо кхачарна лерина кхоллараллин суьйре (Одесса)
* 2011 шеран 3 июнь — Баккхийчеран видеобиблиотека (хьаша — Збигнев Тухольский, воккханиг)
* 2012 — Биографин телесериал «Анна Герман. КӀайн Маликан къайле», коьрта роль ловзош Джоанна Моро.
* 2012 — «Республикин ирс. Анна Герман»

## Хьажа кхин а
* Герман Аннин эшарийн исписка

## Билгалдахарш

## Литература

* 
* 
* 
* 
*  (2-е изд.: , 2015)
*  (2-е изд.: М., 2017)
*  (Переиздание: )
* 1974 *Anna German — Nagrabiecki Jan* (Анна Герман — Ян Награбецкий)
* 1999 *Wspomnienia o Annie German — Mariola Pryzwan* (Воспоминания об Анне Герман — Мариола Призван)
* 2000 *Człowieczy los. Wspomnienia o Annie German — Adriana Polak* (Человеческая судьба. Воспоминания об Анне Герман — Адриана Поляк)
* 2003 *Die unbekannte Anna German* (Неизвестная Анна Герман) — *Artur Hörmann* (Книгу написал дядя Анны Герман и брат её отца Евгения Германа)
* 2008 *Tańcząca Eurydyka. Wspomnienia o Annie German* — *Mariola Pryzwan* (Танцующая Эвридика. Воспоминания об Анне Герман — Мариола Призван)
* 2011 *Anna German — Jordan Naoum* ISBN 6138327977
* 2012 *Anna German o sobie — Mariola Pryzwan* (Анна Герман о себе — Мариола Призван)
* 2013 *Tańcząca Eurydyka. Anna German we wspomnieniach — Mariola Pryzwan* (Танцующая Эвридика. Анна Герман в воспоминаниях — Мариола Призван)
* 2013 *German. Osobisty album Anny German — Marzena Baranowska* (Герман. Личный альбом Анны Герман — Мажена Барановская)
* 2013 *German. Śpiewający anioł. Super album* (Герман. Поющий ангел. Супер альбом)
* 2014 *Anna German: «Uśmiechaj się» — Volga Yerafeyenka* (Анна Герман «Улыбайся» — Ольга Ерофеенко)
* 2014 *Człowieczy los wspomnienia matki Anny German — Irma Martens-Berner* (Человеческая судьба воспоминания матери Анны Герман — Ирма Мартенс-Бернер) ISBN 978-83-7295-299-8 (также консультантами книги были сын Анны Герман, Збигнев Иварр Тухольский и её муж Збигнев Антоний Тухольский).
* *Алексей Шлыков*. Любовь земная Журнал TV7 (№ 19, 2010)
* *Галина Выборнова*. Джамбулские страницы Анны Герман // Газета «Время» (Казахстан).

## Хьажоргаш

* Анна Герман — литературно-музыкальный портал
* Анна Герман // Журнал «Кругозор» (№ 4, 1970)
* Её звали поющим ангелом
* Анна Герман на сайте anna-german.com
* Анна Герман на Sovetika.ru
* Статья об Анне Герман на сайте радиотелецентра «Голос Надежды»
* Anna German на сайте filmpolski.pl
* *Виолетта Баша*. «Мы — долгое эхо друг друга. Анна Герман» // Еженедельник «Моя семья» (2001 г.)
* 25 лучших песен Анны Герман // daily.afisha.ru


Категори:Сопрано
Категори:Романсаш локхурш
Категори:Вроцлаван университетан арахецархой
Категори:ДаьӀахкан вон лазарх белларш
Категори:Варшавера кальвинхойн кешнашка боьхкинарш