open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ростам (шахӀрестан)

**Ростам шахӀрестан** () — Иранан Фарс останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Масири гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Ростам бахш Мамасани шахӀрестанах схьааьккхина Ростам шахӀрестан кхоьллира. 2011 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа кхо йуьрт вовшахтоьхна Купон гӀала кхоьллира.

## Бахархой
2011 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 46 851 стаг (11 902 доьзал). 2016 шеран халкъан лараран жамӀашца Ростам шахӀрестанехь веха 44 386 стаг (12 668 доьзал).

### Административан йекъайалар
Ростам шахӀрестанан административан структура:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Ростам шахӀрестан
Категори:Фарс останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Сепидан (шахӀрестан)

**Сепидан шахӀрестан** () — Иранан Фарс останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Аpдакан гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа пхи йуьрт вовшахтоьхна ХӀамашахӀp гӀала кхоьллира. Шеш-Пиp йуьртан гуо ХӀамайиджа бахшах схьааьккхина Йукъара бахш йукъа йахийтира. 2019 шарахь Бейза бахш шахӀрестанах схьааьккхина Бейза шахӀрестан кхоьллира.

## Бахархой
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 87 801 стаг (20 127 доьзал). 2011 шарахь — 89 398 стаг (24 172 доьзал). 2016 шеран халкъан лараран жамӀашца Сепидан шахӀрестанехь веха 91 049 стаг (26 381 доьзал).

### Административан йекъайалар
Сепидан шахӀрестанан административан структура:

## Куьйган говзалла а, туризм а
Аьхка шен салкхене климат хиларна, ло диллина лаьмнаш а, Ӏаламан хазаллаш а (Тизаб чӀаж, ЧеллехӀ-гахӀ, когсалазнийн трассаш) бахьна долуш, туризман индустри кхуьуш йу.

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Сепидан шахӀрестан
Категори:Фарс останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Хонж (шахӀрестан)

**Хонж шахӀрестан** () — Иранан Фарс останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Хонж гӀала йу.

## Бахархой
### Меттан а, къаьмнийн а хӀоттам
Хонж исторически ИpахӀистан регионан дакъа ларало. Хонжан бахархой Ачоми къомах бу.

### Бахархойн дукхалла
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 37 978 стаг (7 025 доьзал). 2011 шарахь — 41 133 стаг (9 121 доьзал). 2016 шеран халкъан лараран жамӀашца Хонж шахӀрестанехь веха 41 359 стаг (10 708 доьзал).

## Истори
2016 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа МахӀмеле йуьртана гӀалин статус йелира.

### Административан йекъайалар
Хонж шахӀрестанан административан структура:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Хонж шахӀрестан
Категори:Фарс останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Шираз (шахӀрестан)

**Шираз шахӀрестан** () — Иранан Фарс останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Шираз гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Шираз шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира Каваp шахӀрестан, Хаpаме шахӀрестан а, Саpвестан шахӀрестан а. Хане Зенйан а, Садpа а йуьрташна гӀалин статус йелира.

2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Заpкъан шахӀрестан схьакъаьстира. Иштта кхоьллира керла административан дакъош: СийахӀ Даpенгун бахш а, Даpийан бахш а.

## Бахархой
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 1 676 927 стаг (427 268 доьзал). 2011 шарахь — 1 700 687 стаг. 2016 шеран халкъан лараран жамӀашца Шираз шахӀрестанехь веха 1 869 001 стаг (567 567 доьзал).

### Административан йекъайалар
Шираз шахӀрестанан административан структура:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Шираз шахӀрестан
Категори:Фарс останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Бахтеган (шахӀрестан)

**Бахтеган шахӀрестан** () — Иранан Фарс останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Ӏабаде-Ташк гӀала йу. 2016 шеран халкъан ларарца коьртачу гӀалахь вехаш вара 7 379 стаг (2 277 доьзал).

## Истори
2018 шарахь Ӏабаде-Ташк бахш Нейpиз шахӀрестанах схьааьстина Бахтеган шахӀрестан кхоьллира. Иза шина бахшах лаьтташ йу, хӀоранна йукъахь шишша йуьртан гуо а болуш. Оцу хенахь Ӏабаде-Ташк йара шахӀрестанан цхьаъ бен йоцу гӀала.

2023 шарахь Том-Шули а, Хвадже-Джамали а йуьрташна гӀалин статус йелира.

## Бахархой
### Административан йекъайалар
Бахтеган шахӀрестанан административан структура:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Бахтеган шахӀрестан
Категори:Фарс останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Эклид (шахӀрестан)

**Эклид шахӀрестан** () — Иранан Фарс останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Эклид гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Хосpов Шиpин йуьртан гуо шахӀрестанах схьааьстина Абаде шахӀрестанан йукъайахийтира. Эсламийе йуьртана гӀалин статус йелла, цӀе Дежкоpд аьлла хийцира. Иштта Хьасанабад йуьртана а гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 99 003 стаг (21 216 доьзал). 2011 шарахь — 93 975 стаг. 2016 шеран халкъан лараран жамӀашца Эклид шахӀрестанехь веха 93 763 стаг (27 421 доьзал).

### Административан йекъайалар
Эклид шахӀрестанан административан структура:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Эклид шахӀрестан
Категори:Фарс останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Даpван паьхӀлавийн йоза

**Даpван паьхӀлавийн йоза** () — Сасанидхойн заманан «паьхӀлавийн» (йуккъера гӀажарийн) йоза ду. Иза карийна Иранан Фарс останан Заррин-Дашт шахӀрестанан Даpва йуьртан гергахь йолчу гунаш тӀехь.

## Истори
Йоза карорах лаьцна дуьххьара хаам бина 2020 шарахь Миpза Мухьаммад Хьассанис а, pеза Каланис а. 2021 шарахь Иранан оьздангаллин тӀаьхьенан, туризман а, куьйга говзаллин а министерствос иза пачхьалкхан реестре дӀайазна лоьмар 33403 йолуш.

## Цуьнах лаьцна
Йоза кхаа могӀанах лаьтташ ду. Иза лаьтта тӀера 2,30 метр локхаллехь ду. Йозанан йохалла 1,10 метр йу, локхалла — 50 см.

## Хьажа кхин а
* Сасанидхойн пачхьалкх
* Йуккъера гӀажарийн мотт

## Билгалдахарш


Категори:Сасанидхойн пачхьалкх
Категори:Зеррин-Дешт шахӀрестан
Категори:2020 шарахь археологин карораш
СарчехӀан (шахӀрестан)

**СарчехӀан шахӀрестан** () — Иранан Фарс останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — КорехӀи гӀала йу. 2016 шеран халкъан ларарца КорехӀи гӀалахь вехаш вара 3 954 стаг (1 259 доьзал).

## Истори
2016 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа СарчехӀан бахш Баванат шахӀрестанах схьааьстина СарчехӀан шахӀрестан кхоьллира. Малхбалехьа кхоьллира ши бахш, хӀоранна йукъахь шишша йуьртан гуо а болуш. ШахӀрестанан коьрта гӀала КорехӀи йара.

ШахӀрестан кхоьллинчул тӀаьхьа, Йукъара бахшехь кхоьллира Хьесами йуьртан гуо, ткъа Туджерди йуьртан гуо цунах схьааьстина керла Туджерди бахш кхоьллира. Йукъара бахшан центр КорехӀи гӀалара Хьесами гӀала дехьайаьккхира. Иштта Багъ-Сафа а, Туджерди а йуьрташна гӀалин статус йелира.

## Административан йекъайалар
СарчехӀан шахӀрестанан административан структура:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:СарчехӀан шахӀрестан
Категори:Фарс останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Абу-Муса (шахӀрестан)

**Абу-Муса шахӀрестан** () — Иранан ХӀормузган останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Цуьнан йукъайогӀу ГӀажарийн айман йукъахь йолу йалх гӀайре: Абу-Муса, Сиppи, Йоккха а, Жима а Тунб, Фаpоp а, Жима Фаpоp а. Административан центр — Абу-Муса гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Йукъара бахшехь кхоьллира Сиppи йуьртан гуо. 2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Тунб-э-Бозоpг йуьртана гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 1 860 стаг (505 доьзал). 2011 шеран ларарца — 5 263 стаг (679 доьзал). 2016 шеран ларарца бахархойн тарам 7 402 стаг (924 доьзал) хилира.

### Административан йекъайалар
Абу-Муса шахӀрестанан административан структура а, бахархойн динамика а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Абу-Муса шахӀрестан
Категори:ХӀормузган останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Бандар-Ленге (шахӀрестан)

**Бандар-Ленге шахӀрестан** () — Иранан ХӀормузган останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Бандар-Ленге гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Дежган а, МехӀран а йуьртан гуонаш Йукъарчу бахшера схьааьстина, МехӀран бахш кхоьллира. 2011 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Ламазан йуьртана гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 113 625 стаг (24 712 доьзал). 2011 шеран ларарца — 134 713 стаг (32 981 доьзал). 2016 шеран ларарца — 159 358 стаг (44 398 доьзал).

### Административан йекъайалар
Бандар-Ленге шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Бандар-Ленге шахӀрестан
Категори:ХӀормузган останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Къешм (шахӀрестан)

**Къешм шахӀрестан** () — Иранан ХӀормузган останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Къешм гӀала йу. Къешм маьрша йохк-эцаран зона йу, цуьнан бизнес кхио йаккхий таронаш йу.

## Истори
2016 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Лафт а, Рамкан а йуьрташна гӀалин статус йелира.

2017 шарахь Лаpак йуьртан гуо ШихӀаб бахшера схьааьстина, Йукъарчу бахше дӀатуьйхира. Оццу шарахь Дулаб а, Салахь а йуьртан гуонаш ШихӀаб бахшера схьааьстина, ХӀаpа бахш кхоьллира. 2019 шарахь ХӀоpмуз бахш шахӀрестанах схьааьстина, Бандаp-Аббас шахӀрестанан йукъайаьккхира.

## Бахархой
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 103 881 стаг (22 642 доьзал). 2011 шеран ларарца — 117 774 стаг (28 798 доьзал). 2016 шеран ларарца — 148 993 стаг (40 506 доьзал).

### Административан йекъайалар
Къешм шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Къешм шахӀрестан
Категори:ХӀормузган останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Парсиан (шахӀрестан)

**Паpсиан шахӀрестан** () — Иранан ХӀормузган останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Паpсиан гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Кушк-е Наp йуьртана гӀалин статус йелира. 2011 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Дашти йуьртана а йелира гӀалин статус.

## Бахархой
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 37 369 стаг (7 972 доьзал). 2011 шеран ларарца — 42 843 стаг (10 331 доьзал). 2016 шеран ларарца — 50 596 стаг (13 816 доьзал).

### Административан йекъайалар
Паpсиан шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Географин хийцамаш
Иранан парламенто закон тӀеэцна Паpсиан шахӀрестан ХӀормузган останах схьааьстина, Фаpс останан йукъайаккха. ХӀормузганехь оцу законана дуьхьал протесташ хилира, хӀунда аьлча цо ХӀормузганан Бушеp останан газ йолу меттигашца йолу зӀе хадайо.

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Паpсиан шахӀрестан
Категори:ХӀормузган останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Бастак (шахӀрестан)

**Бастак шахӀрестан** () — Иранан ХӀормузган останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Бастак гӀала йу.

## Истори
2016 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа ХӀенгуйе, КухӀидж а, Кухеpдхаpанг а йуьрташна гӀалин статус йелира.

## Бахархой
### Мотт а, дин а
Бастак историн ИpахӀистан олучу регионан дакъа ду. ШахӀрестанан бахархой бусулба-сунни бу, цара дуьйцу ачоми (лаpестани) меттан бастаки меттиган мотт.

### Бахархойн тарам
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 65 716 стаг (13 563 доьзал). 2011 шеран ларарца — 80 119 стаг (18 780 доьзал). 2016 шеран ларарца — 80 492 стаг (21 684 доьзал).

### Административан йекъайалар
Бастак шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Бастак шахӀрестан
Категори:ХӀормузган останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Хьаьжиабад (шахӀрестан)

**Хьаьжиабад шахӀрестан** () — Иранан ХӀормузган останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Хьаьжиабад гӀала йу. Иза ХӀормузганан административан центр йолу Бандаp-Аббас гӀалина 100 км къилбаседехьа йу. ШахӀрестан йевзаш йу шен цитрусан стоьмашца.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Саp-е Газ-е АхӀмади йуьртана гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 62 442 стаг (15 056 доьзал). 2011 шеран ларарца — 65 889 стаг (17 580 доьзал). 2016 шеран ларарца — 69 625 стаг (20 700 доьзал).

### Административан йекъайалар
Хьаьжиабад шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Хьаьжиабад шахӀрестан
Категори:ХӀормузган останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Хамир (шахӀрестан)

**Хамир шахӀрестан** () — Иранан ХӀормузган останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Бандар-Хамир гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Руйдар йуьртана гӀалин статус йелира. 2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа ши йуьрт вовшахкхетарца кхоьллира керла Пол гӀала. Йукъарчу бахшехь кхоьллира Кешар йуьртан гуо, а цунах схьааьстина КахӀурестан бахш кхоьллира, цунна йукъахь керла Латидан йуьртан гуо а болуш.

## Бахархой
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 47 545 стаг (10 320 доьзал). 2011 шеран ларарца — 52 968 стаг (13 245 доьзал). 2016 шеран ларарца — 56 148 стаг (16 071 доьзал).

### Административан йекъайалар
Хамир шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Хамир шахӀрестан
Категори:ХӀормузган останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Башагард (шахӀрестан)

**Башагард шахӀрестан** () — Иранан ХӀормузган останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Сардашт гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Джаск шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира Башагард шахӀрестан. Иза йекъна йу кхаа бахше, хӀор бахшехь шишша йуьртан гуо а болуш. Административан центр ХӀорийра Сардашт гӀала.

## Бахархой
2011 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 40 007 стаг (9 571 доьзал). 2016 шеран ларарца — 35 085 стаг (9 359 доьзал).

### Административан йекъайалар
Башагард шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Климат
Башагардехь Ӏа шийла а, аьхке йекъа а, йовха а хуьлу, амма лаьмнашна гергахь йолу меттигашкахь климат кӀеда йу. КӀоштан кӀонцерг чӀогӀа лакхарчу дикаллин бу, хӀунда аьлча иза хьожа йогӀуш, чӀогӀа а, стигал къагош а бу. Хурманаш (финикаш) кӀоштан уггар ладаме йуьртабахаман сурсатех цхьаъ йу. Нараш (гранаташ) а, инжир а шеран заманашка хьаьжжина кхуьучу стоьмех ду.

## Йуьртабахам
Ламанан кӀошташкахь кхуьу акха баьллаш (дикая вишня) — иштта йевзаш йу «бестель» аьлла, иза чӀогӀа ладаме йу медицинехь анеми (маьӀша) дарбанехь. Иштта кхуьу миндаль, акха фисташкаш (дикие фисташки) а, зира (кумин) а. Ӏаьнан заманчохь лаьмнашкахь акха маьӀсигаш (дикие съедобные грибы) кхуьу, меттигерчу бахархоша «Ахур» олуш йолу. Башагардан моз чӀогӀа лакхарчу терхьан ду, иза ГӀажарийн айман пачхьалкхашка а, кхин дӀа а экспорт йо.

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Башагард шахӀрестан
Категори:ХӀормузган останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Рудан (шахӀрестан)

**Рудан шахӀрестан** () — Иранан ХӀормузган останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Рудан гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Бике йуьртана гӀалин статус йелира. 2017 шарахь ДжагӀин бахшера БалашахӀp йуьртана а йелира гӀалин статус.

2019 шарахь Бике бахшехь кхоьллира Эсламабад йуьртан гуо, а Беpентин йуьртан гуо цунах схьааьстина Йукъарчу бахшан йукъайаккхира.

## Бахархой
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 104 222 стаг (21 923 доьзал). 2011 шеран ларарца — 118 547 стаг (29 066 доьзал). 2016 шеран ларарца — 124 522 стаг (34 561 доьзал).

### Административан йекъайалар
Рудан шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Рудан шахӀрестан
Категори:ХӀормузган останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Сирик (шахӀрестан)

**Сирик шахӀрестан** () — Иранан ХӀормузган останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Бандар-Сирик гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Минаб шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира Сирик шахӀрестан. Иза йекъна йу шина бахше, хӀор бахшехь шишша йуьртан гуо а болуш. Оцу хенахь Бандар-Сирик цхьаъ бен йолу гӀала йара шахӀрестанехь. 2011 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Гарук а, КухӀестак а йуьрташна гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2011 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 43 185 стаг (9 294 доьзал). 2016 шеран ларарца — 45 723 стаг (11 304 доьзал).

### Административан йекъайалар
Сирик шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Географи
ХӀоре Азини кӀоштахь шина тайпана мангран хьаннаш йу — хӀара а, шандел а. ХӀара дитт туьханна дуьхьала латталуш ду, иза хӀордан хих ша цӀанлуш, туьха шен чкъоьраца аратоьтту. Ганари йуьртана гергахь мангран хьаннаш 500 гектар майда дӀалоцу. ХӀара хьаннаш Иранан къилба бердашца йолу кхин меттигашца дуьсташ ша-тайпа йу, хӀунда аьлча кхузахь цхьаьна кхуьу мангран а, хӀара а, шандел а дитташ. Кхузахь дукха тайпана акхарой а, олхазарш а деха.

## Туризм
Сирик шахӀрестанехь йу КухӀестак цӀе йолу туристийн йуьрт. ХӀара шира портан гӀала шен гӀамаран бердашца туристашна йевзаш меттиг йу. ГӀамаран бердаш Гарук а, Сирик а гӀаланашна йукъахь дукха туристаш тӀеийзабо шен Ӏаламан хазаллица.

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Сирик шахӀрестан
Категори:ХӀормузган останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Далган (шахӀрестан)

**Далган шахӀрестан** () — Иранан Систан а, Балучистан а останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Галмуpти гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа ИpаншахӀp шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира Далган шахӀрестан. Иза йекъна йара шина бахше а, пхеа йуьртан гуоне а. Оцу хенахь Галмуpти шахӀрестанан коьрта гӀала а, цхьаъ бен йолу гӀала а йара.

2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Чегеpдак йуьртана гӀалин статус йелира. Иштта Джолге-йе ЧахӀ Хашем бахшехь кхоьллира керла Азаpабад йуьртан гуо.

## Бахархой
2011 шеран ларарца шахӀрестанехь бара 13 580 доьзал. 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 67 857 стаг (16 551 доьзал).

### Административан йекъайалар
Далган шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Далган шахӀрестан
Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Забол (шахӀрестан)

**Забол шахӀрестан** () — Иранан Систан а, Балучистан а останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Забол гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Мийанконги бахш шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира Мийанконги шахӀрестан (тӀаьхьа цӀе хийцира ХӀиpманд шахӀрестан аьлла).

2011 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Пошт-Аб бахш шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира Нимpуз шахӀрестан, а Шиб-Аб бахш — Хамун шахӀрестан кхолла.

2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Йукъара бахшехь кхоьллира ХӀейдаpабад йуьртан гуо, иштта кхоьллира керла Каpбасак бахш, цунна йукъахь Каpбасак а, ЖалехӀи а йуьртан гуонаш болуш.

## Бахархой
2006 шеран ларарца шахӀрестанехь бара 317 357 стаг (67 778 доьзал). 2011 шеран ларарца — 259 356 стаг (63 645 доьзал). 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 165 666 стаг (43 701 доьзал).

### Административан йекъайалар
Забол шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Забол шахӀрестан
Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Бандар-Ӏаббас (шахӀрестан)

**Бандар-Ӏаббас шахӀрестан** () — Иранан ХӀормузган останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Бандар-Ӏаббас гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Сархун йуьртан гуо Къале-Къази бахшера, ткъа СийахӀу йуьртан гуо Фин бахшера Йукъарчу бахше дехьайаьккхира. Оцу хенахь Къале-Къази бахшехь ДехӀноу йуьртан гуо кхоьллира. Цуьнца цхьаьна Къале-Къази а, Тахт а йуьрташна гӀалин статус йелира. 2011 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Тазиан-э-Паин йуьртана а йелира гӀалин статус.

2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа ХӀормуз бахш Къешм шахӀрестанах схьааьстина Бандар-Ӏаббас шахӀрестанан йукъайалийра. Тахт бахшехь кхоьллира Джалаби йуьртан гуо, ткъа цуьнаха схьааьстина Шамил бахш кхоьллира, цунна йукъахь керла Хьасан Ланги йуьртан гуо а болуш.

## Бахархой
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 498 644 стаг (119 485 доьзал). 2011 шеран ларарца — 588 288 стаг (158 677 доьзал). 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой 680 366 стаг (196 220 доьзал) хилира.

### Административан йекъайалар
Бандар-Ӏаббас шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Бандар-Ӏаббас шахӀрестан
Категори:ХӀормузган останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
ЗехӀак (шахӀрестан)

**ЗехӀак шахӀрестан** () — Иранан Систан а, Балучистан а останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — ЗехӀак гӀала йу.

## Истори
2016 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Жазинк бахшехь кхоьллира Къала-Нов йуьртан гуо. Иштта кхоьллира керла Хамак бахш, цунна йукъахь Хамак а, керла Гуpи а йуьртан гуонаш болуш. Жазинк йуьртана 2019 шарахь гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2006 шеран ларарца шахӀрестанехь бара 70 839 стаг (14 683 доьзал). 2011 шеран ларарца — 75 419 стаг (17 849 доьзал). 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 74 896 стаг (20 055 доьзал).

### Административан йекъайалар
ЗехӀак шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:ЗехӀак шахӀрестан
Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
ЗахӀедан (шахӀрестан)

**ЗахӀедан шахӀрестан** () — Иранан Систан а, Балучистан а останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — ЗахӀедан гӀала йу.

## Истори
2011 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа МиpжавехӀ бахш шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира МиpжавехӀ шахӀрестан. 2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Саp Жангал йуьртана гӀалин статус йелира, иза Куpин бахшан административан центр йу.

## Бахархой
2006 шеран ларарца шахӀрестанехь бара 663 822 стаг (130 763 доьзал). 2011 шеран ларарца — 660 575 стаг (157 139 доьзал). 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 672 589 стаг (168 480 доьзал).

### Административан йекъайалар
ЗахӀедан шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:ЗахӀедан шахӀрестан
Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
МехӀрестан (шахӀрестан)

**МехӀрестан шахӀрестан** () — Иранан Систан а, Балучистан а останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — МехӀрестан гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Саpаван шахӀрестанах Заболи бахш а, Саpбаз шахӀрестанах Ашаp бахш а схьааьстина кхоьллира Заболи шахӀрестан.

2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Йукъара бахшехь кхоьллира ДехӀи йуьртан гуо, ткъа Биpк йуьртан гуо цунах схьааьстина кхоьллира Биpк бахш, цунна йукъахь керла Малхбален Биpк йуьртан гуо а болуш. Ашаp йуьртана гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2011 шеран ларарца шахӀрестанехь бара 62 756 стаг (14 577 доьзал). 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 70 579 стаг (17 407 доьзал).

### Административан йекъайалар
МехӀрестан шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:МехӀрестан шахӀрестан
Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Сараван (шахӀрестан)

**Сараван шахӀрестан** () — Иранан Систан а, Балучистан а останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Сараван гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира Сиб а, Суран а шахӀрестан а, МехӀрестан шахӀрестан (хьалха — Заболи шахӀрестан) а. Гошт а, МохӀаммади а йуьрташна гӀалин статус йелира.

2017 шарахь Бам Пашт бахшах схьааьстина кхоьллира МехӀреган бахш, цунна йукъахь керла КухӀак йуьртан гуо а болуш.

2019 шарахь НахӀук йуьртан гуо Йукъара бахшна йукъа бахара, ткъа хьалха хилла йолу Жалекъ бахш шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира Голшан шахӀрестан. 2021 шарахь Есфандак йуьртана гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2006 шеран ларарца шахӀрестанехь бара 239 950 стаг (47 753 доьзал). 2011 шеран ларарца — 175 728 стаг (39 415 доьзал). 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 191 661 стаг (50 524 доьзал).

### Административан йекъайалар
Сараван шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Сараван шахӀрестан
Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Хаш (шахӀрестан)

**Хаш шахӀрестан** () — Иранан Систан а, Балучистан а останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Хаш гӀала йу.

## Истори
2016 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа ДехӀ-е Раис а, ИсмаьӀил-Абад а йуьрташна гӀалин статус йелира. 

2019 шарахь ПошткухӀ йуьртан гуо схьааьстина кхоьллира керла ПошткухӀ бахш. Оццу шарахь Нукабад бахш шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира керла Тафтан шахӀрестан.

## Бахархой
2006 шеран ларарца шахӀрестанехь бара 161 918 стаг (32 478 доьзал). 2011 шеран ларарца — 155 652 стаг (35 476 доьзал). 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 173 821 стаг (48 396 доьзал).

### Административан йекъайалар
Хаш шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Хаш шахӀрестан
Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Сарбаз (шахӀрестан)

**Сарбаз шахӀрестан** () — Иранан Систан а, Baluchestan а останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Сарбаз гӀала йу. Хьалха шахӀрестанан коьрта гӀала Расск йара.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Ашаp бахш шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира МехӀpестан шахӀрестан (хьалха — Заболи шахӀрестан).

2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира керла Расск шахӀрестан, цунна йукъа йахара Расск гӀала а, Паpуд а, Пишин а бахшаш.

2018 шарахь шахӀрестанан йукъахь кхоьллира керла бахшаш: Кишкуp, Минан а, Насканд а.

## Бахархой
2006 шеран ларарца шахӀрестанехь бара 162 960 стаг (31 449 доьзал). 2011 шеран ларарца — 164 557 стаг (35 820 доьзал). 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 186 165 стаг (45 910 доьзал).

### Административан йекъайалар
Сарбаз шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Сарбаз шахӀрестан
Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Сиб а, Суран а (шахӀрестан)

**Сиб а, Суран а шахӀрестан** () — Иранан Систан а, Балучистан а останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Суран гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа ХӀидудж а, Сиб а, Суран а а бахшаш Саpаван шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира Сиб а, Суран а шахӀрестан.

2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа шахӀрестанан йукъахь кхоьллира керла Шандан йуьртан гуо, ткъа Паскух йуьртан гуо цунах схьааьстина кхоьллира керла Паскух бахш. Иштта Сиб йуьртана гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2011 шеран ларарца шахӀрестанехь бара 73 189 стаг (17 445 доьзал). 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 85 095 стаг (21 665 доьзал).

### Административан йекъайалар
Сиб а, Суран а шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Сиб а, Суран а шахӀрестан
Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Бампур (шахӀрестан)

**Бампур шахӀрестан** () — Иранан Систан а, Балучистан а останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Бампур гӀала йу. 2016 шеран халкъан ларарца Бампур гӀалахь вехаш вара 12 217 стаг (3 123 доьзал).

## Истори
2017 шарахь Бампур бахш ИраншахӀр шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира Бампур шахӀрестан. Иза йийкъира шина бахше, хӀоранна йукъахь шишша йуьртан гуо а болуш.

2021 шеран июнехь Къасемабад йуьртана гӀалин статус йелира.

## Бахархой

### Административан йекъайалар
Бампур шахӀрестанан административан структура:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Бампур шахӀрестан
Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
ХӀамун (шахӀрестан)

**ХӀамун шахӀрестан** () — Иранан Систан а, Балучистан а останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Мухьаммадабад гӀала йу. 

## Истори
2013 шарахь Шиб Аб бахш Забол шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира ХӀамун шахӀрестан. Иза йийкъира шина бахше, хӀоранна йукъахь шишша йуьртан гуо а болуш, центр Мухьаммадабад гӀала а йолуш.

2016 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа ШахӀp-е Джадид-е Рамшаp йуьртана гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 41 017 стаг (11 380 доьзал).

### Административан йекъайалар
ХӀамун шахӀрестанан бахархойн дукхалла а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:ХӀамун шахӀрестан
Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
ЧабаьхӀар (шахӀрестан)

**ЧабаьхӀар шахӀрестан** () — Иранан Систан а, Балучистан а останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — ЧабаьхӀар порт-гӀала йу. ШахӀрестан йу Оманан айман йистехь.

## Истори
2011 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Таланг йуьртан гуо шахӀрестанах схьааьстина Къаср-е Къанд шахӀрестанна йукъа йахийтира. 2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Полан йуьртана гӀалин статус йелира.

2018 шарахь Даштиари бахш шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира керла Даштиари шахӀрестан. Йукъара бахшна йукъахь кхоьллира Вашнам-е Дари йуьртан гуо, ткъа Пир СохӀраб йуьртан гуонах кхоьллира керла Пир СохӀраб бахш.

## Бахархой
### Къаьмнийн хӀоттам а, мотт а
ЧабаьхӀаран бахархойн коьрта дакъа балучаш бу. ТӀаьхьарчу шерашкахь кхуза кхечу Иранан кӀошташкара дукха нах кхелхина (миграци), цундела хӀинца кхузахь беха балучаш боцуш туркой, систанихой (заболихой) а, кхин долу Иранан къаьмнаш а.

### Бахархойн терахь
2006 шеран ларарца шахӀрестанехь бара 214 017 стаг (41 532 доьзал). 2011 шеран ларарца — 264 051 стаг (58 039 доьзал). 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 283 204 стаг (68 147 доьзал).

### Административан йекъайалар
ЧабаьхӀар шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:ЧабаьхӀар шахӀрестан
Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Мирджаве (шахӀрестан)

**Мирджаве шахӀрестан** () — Иранан Систан а, Балучистан а останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Мирджаве гӀала йу. ШахӀрестан дозанашца йу Пакистанца а, ОвхӀанистанца а.

## Истори
2011 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Мирджаве бахш ЗахӀедан шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира Мирджаве шахӀрестан. Иза йийкъира кхаа бахше а, ворхӀ йуьртан гуоне а, цу хенахь Мирджаве йара цуьнан цхьаъ бен йолу гӀала. 

2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Риг-е Малек йуьртана гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 45 357 стаг (11 853 доьзал).

### Административан йекъайалар
Мирджаве шахӀрестанан бахархойн дукхалла а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Мирджаве шахӀрестан
Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Анар (шахӀрестан)

**Анар шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Анар гӀала йу.

## Истори
2009 шарахь Анар бахш Pафсанджан шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира Анар шахӀрестан. Иза йийкъира цхьаьна бахше а, шина йуьртан гуоне а. Анар йара цуьнан коьрта гӀала.

## Бахархой
2011 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 35 295 стаг (9 566 доьзал). 2016 шеран ларарца бахархойн дукхалла хилира 36 897 стаг (10 918 доьзал).

### Административан йекъайалар
Анар шахӀрестанан бахархойн дукхалла а, административан структура а:

## Хьажа кхин а

## Билгалдахарш


Категори:Анар шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Тафтан (шахӀрестан)

**Тафтан шахӀрестан** () — Иранан Систан а, Балучистан а останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Нукабад гӀала йу. 2016 шеран халкъан ларарца Нукабад гӀалахь вехаш вара 5 261 стаг (1 370 доьзал).

## Истори
2018 шарахь Нукабад бахш Хаш шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира Тафтан шахӀрестан. Иза йийкъира кхаа бахше, хӀоранна йукъахь шишша йуьртан гуо а болуш. Нукабад йара цуьнан коьрта гӀала а, цу хенахь цхьаъ бен йолу гӀала а.

## Бахархой

### Административан йекъайалар
Тафтан шахӀрестанан административан структура:

## Хьажа кхин а

## Билгалдахарш


Категори:Иранан шахӀрестанаш
Категори:Тафтан шахӀрестан
Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш
Анбарабад (шахӀрестан)

**Анбаpабад шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Анбаpабад гӀала йу.

## Истори
2003 шарахь Джиpофт шахӀрестанан цхьа дакъа схьааьстина кхоьллира Анбаpабад шахӀрестан, иза йийкъира кхаа бахше. 2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Довсаpи йуьртана гӀалин статус йелира, а Эсмаили бахш шахӀрестанан йукъара схьааьстина йуха Джиpофт шахӀрестанах дӀатуьйхира.

## Бахархой

### Мотт
Бахархойн дукхалла гӀажарий бу, цара буьйцу гӀажарийн мотт.

### Бахархойн дукхалла
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 113 751 стаг (23 858 доьзал). 2011 шеран ларарца — 85 942 стаг (20 947 доьзал). 2016 шеран ларарца бахархойн дукхалла хилира 82 438 стаг (23 409 доьзал).

### Административан йекъайалар
Анбаpабад шахӀрестанан бахархойн дукхалла а, административан структура а кхаа ларарехь:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Анбаpабад шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Бам (шахӀрестан)

**Бам шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Бам гӀала йу. Бам шахӀрестанехь йу Аpг-е Бам (Баман гӀап) а, цуьнан оьздангаллин ландшафт а.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа шахӀрестанан административан хӀоттам чӀогӀа хийцабелира:
* ФахӀpадж бахш а, ЧахӀдегал йуьртан гуо а схьааьстина кхоьллира ФахӀpадж шахӀрестан.
* Наpмашиp а, Pуд Аб а бахшаш схьааьстина кхоьллира Наpмашиp шахӀрестан.
* Pиган бахш схьааьстина кхоьллира Pиган шахӀрестан.
* Керла Баpават бахш кхоьллира Коpк а, Наpтич а, Малхбузен Pуд Аб а йуьртан гуонех.

2018 шарахь Йукъара бахшехь кхоьллира Даpиджан йуьртан гуо, ткъа ДехӀбакpи йуьртан гуо цунах схьааьстина кхоьллира ДехӀбакpи бахш.

## Бахархой

2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 277 835 стаг (67 639 доьзал). 2011 шеран ларарца (хицамаш хиллачул тӀаьхьа) — 195 603 стаг (57 380 доьзал). 2016 шеран ларарца бахархойн дукхалла хилира 228 241 стаг (71 338 доьзал).

### Административан йекъайалар
Бам шахӀрестанан бахархойн дукхалла а, административан структура а кхаа ларарехь:

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Бам шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Бардсир (шахӀрестан)

**Баpдсиp шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Баpдсиp гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа шахӀрестанан административан хӀоттам хийцабелира. Йукъара бахшера схьааьстина кхоьллира ГӀользаp бахш а, Негаp бахш а. ГӀользаp йуьртан гуо а, ГӀользаp гӀала а бахшан йукъа йахара.

ЛалехӀзаp йуьртана гӀалин статус йелира 2008 шарахь. 2011 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Дашттаp йуьртана а гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2016 шеран ларарца бахархойн дукхалла хилира 81 983 стаг (25 315 доьзал).

### Административан йекъайалар

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Баpдсиp шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Бафт (шахӀрестан)

**Бафт шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Бафт гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа шахӀрестанан административан хӀоттам чӀогӀа хийцабелира:
* Арзуийе бахш а, ДехӀсаpд йуьртан гуо а схьааьстина кхоьллира Арзуийе шахӀрестан.
* Рабор бахш схьааьстина кхоьллира Рабор шахӀрестан.
* Керла Хабаp бахш кхоьллира Даштаб а, Хабаp а йуьртан гуонех.

## Бахархой

2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 138 847 стаг (32 262 доьзал). 2011 шеран ларарца (Арзуийе а, Рабор а схьааьстинчул тӀаьхьа) — 75 940 стаг (21 195 доьзал). 2016 шеран ларарца бахархойн дукхалла хилира 84 103 стаг (26 543 доьзал).

### Административан йекъайалар
Бафт шахӀрестанан бахархойн дукхалла а, административан структура а кхаа ларарехь:

## Географи
ШахӀрестанан локхалла хӀордан сизал 2280-2315 метр йу. Бафт Иранан уггаре лекхачу шахӀрестанех цхьаъ йу, цхьацца меттигаш 2800 метре кхочу. Ламнийн локхалла 4300 метрал сов йу.

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Бафт шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Джирофт (шахӀрестан)

**Джиpофт шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Джиpофт гӀала йу.

## Истори

### Шира цивилизаци
Джиpофт акъари тӀехь нах бехаш хилла Бронзин бӀешеран йуьххьехь дуьйна. Оцу меттигах олу Джиpофт цивилизаци.

### Административан истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа шахӀрестанан хӀоттам хийцабелира:
* Эсмаили бахш Джиpофт шахӀрестанах кхийтира.
* Бoлук йуьртана гӀалин статус йелира 2013 шарахь.
* Эсфандакъе бахш кхоьллира.
* Алиабад-е Омpан гӀала кхоьллина.
* Джебальбаpез гӀала йукъайогӀу.

## Бахархой
2016 шеран ларарца бахархойн дукхалла хилира 308 858 стаг (92 937 доьзал).

### Административан йекъайалар

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Джиpофт шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
Къале Гандж (шахӀрестан)

**Къале Гандж шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Къале Гандж гӀала йу.

## Истори
2016 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа шахӀрестанан административан хӀоттам хийцабелира:
* ЧахӀ Дадхода а, Рамешк а йуьрташна гӀалин статус йелира.
* Йукъара бахшехь кхоьллира Дулаб йуьртан гуо.
* Соpх Къале бахш кхоьллира, цуьнан йукъа йахара Соpх Къале а, Чехель Мани а йуьртан гуонаш.

## Бахархой
2016 шеран ларарца бахархойн дукхалла хилира 76 495 стаг (20 521 доьзал).

### Административан йекъайалар

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Къале Гандж шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
КахӀнудж (шахӀрестан)

**КахӀнудж шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — КахӀнудж гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа шахӀрестанан административан хӀоттам хийцабелира:
* Фарйаб бахш шахӀрестанах дӀакъаьстина, ша лаьтта Фарйаб шахӀрестан кхоьллира.
* ДехкахӀан йуьртан гуо Мануджан шахӀрестанера схьааьстина КахӀнудж шахӀрестан йукъа йахара.
* ЧахӀ Моpид бахш кхоьллира, цуьнан йукъа йахара ЧахӀ Риган а, ХӀуме а йуьртан гуонаш.
* 2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа ЧахӀ Моpид а, ДехкахӀан а йуьрташна гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2016 шеран ларарца бахархойн дукхалла хилира 95 848 стаг (26 276 доьзал).

### Административан йекъайалар

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Иранан шахӀрестанаш
Категори:КахӀнудж шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Мануджан (шахӀрестан)

**Мануджан шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Мануджан гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Дех КахӀан йуьртан гуо шахӀрестанах дӀакъаьстина, КахӀнудж шахӀрестанан йукъа дӀабахара.

## Бахархой
ШахӀрестанан бахархой Белуджиш бу, бийцар а белуджийн мотт бу. 2016 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 65 705 стаг (18 352 доьзал).

### Административан йекъайалар

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Иранан шахӀрестанаш
Категори:Мануджан шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Равар (шахӀрестан)

**Равар шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Равар гӀала йу.

## Географи
Равар Керман останан уггаре къилбаседехьара шахӀрестан йу. Иза Къилба Хорасан останан дозанехь йу, Дешт-е-Лут олучу йоккхачу гӀум-арен йистехь.

## Бахархой
2016 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 43 198 стаг (13 281 доьзал).

### Административан йекъайалар

## Экономика
Кузаш дар — Раваран шира ламаст йу, иза шахӀрестанан коьртачу промышленностан а декъах йу. Кхузахь деш долу кузаш дерриг дуьненахь гӀарадевлла ду.

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Иранан шахӀрестанаш
Категори:Равар шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Керман (шахӀрестан)

**Керман шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Керман гӀала йу. Иза майданаца останан уггаре йоккха шахӀрестан йу.

## Бахархой
2016 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 738 724 стаг (222 356 доьзал).

### Административан йекъайалар

## Хьажа кхин а

## Билгалдахарш


Категори:Иранан шахӀрестанаш
Категори:Керман шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Риган (шахӀрестан)

**Риган шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Мухьаммадабад гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Риган бахш Бам шахӀрестанах дӀакъаьстина, Риган шахӀрестан йиллира. 2019 шарахь Ӏаббасабад-е Сардар а, Рахьматабад а йуьрташна гӀалин статус йелира. 2023 шарахь шахӀрестанан йукъара Гонбаки бахш дӀакъаьстина, ша Гонбаки шахӀрестан йиллира.

## Бахархой
2016 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 88 410 стаг (23 983 доьзал).

### Административан йекъайалар

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Иранан шахӀрестанаш
Категори:Риган шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Рафсанджан (шахӀрестан)

**Рафсанджан шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Рафсанджан гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Анар бахш шахӀрестанах дӀакъаьстина, ша Анар шахӀрестан йиллира. ФердоусийехӀ йуьртана гӀалин статус йелира, цӀе СафаййехӀ а туьллуш. 2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа ДжавадийехӀ ол ХийехӀ йуьртана гӀалин статус йелла.

## Бахархой
2016 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 311 214 стаг (91 511 доьзал).

### Административан йекъайалар

## ГӀарабевлла нах
Иранан хилла волу президент Акбаp Хашеми Рафсанджани вина БахӀреман гӀалахь.

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Иранан шахӀрестанаш
Категори:Рафсанджан шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Рудбар-е Джонуби (шахӀрестан)

**Рудбар-е Джонуби шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Рудбар гӀала йу.

## Истори
2023 шарахь шахӀрестанан йукъара Джазмуриан бахш дӀакъаьстина, ша Джазмуриан шахӀрестан йиллира. Оцу хенна Йукъара бахш йукъахь Бижанабад йуьртан гуо кхоьллира, ткъа НахӀзатабад йуьртан гуо керлачу Хьалил Дашт бахш йукъа дӀабелира.

## Бахархой
2016 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 105 992 стаг (27 428 доьзал).

### Административан йекъайалар

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Иранан шахӀрестанаш
Категори:Рудбар-е Джонуби шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
ШахӀре-Бабак (шахӀрестан)

**ШахӀре-Бабак шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — ШахӀре-Бабак гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа Джовзам, Хатунабад а, Хурсанд а йуьрташна гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 100 192 стаг (22 973 доьзал). 2011 шеран ларарца — 90 495 стаг. 2016 шеран ларарца бахархойн дукхалла хилира 103 975 стаг (31 483 доьзал).

### Административан йекъайалар

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Иранан шахӀрестанаш
Категори:ШахӀре-Бабак шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
ФахӀрадж (шахӀрестан)

**ФахӀрадж шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — ФахӀрадж гӀала йу.

## Истори
2009 шарахь БахӀм шахӀрестан йукъара ФахӀрадж бахш а, ЧахӀдегал йуьртан гуо а дӀакъастош кхоьллира ФахӀрадж шахӀрестан. Иза шина бахше йийкъара, хӀора бахшехь шишша йуьртан гуо а болуш. 2016 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа ДехӀнов-е Исламабад йуьртана гӀалин статус йелира.

## Бахархой
2011 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 68 038 стаг (17 521 доьзал). 2016 шеран ларарца бахархойн дукхалла хилира 67 096 стаг (17 195 доьзал).

### Административан йекъайалар

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Иранан шахӀрестанаш
Категори:ФахӀрадж шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Гонбаки (шахӀрестан)

**Гонбаки шахӀрестан** () — Иранан Керман останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Гонбаки гӀала йу. ГӀалин бахархойн дукхалла 2016 шеран халкъан ларарца 7 210 стаг йара (1 869 доьзал).

## Истори
2006 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Риган шахӀрестан кхоьллира БахӀм шахӀрестан йукъара Риган бахш дӀакъастош.

2023 шарахь Гонбаки бахш Риган шахӀрестанан йукъара дӀакъастош кхоьллира Гонбаки шахӀрестан. Керла шахӀрестан шина бахше йийкъара, коьрта гӀала Гонбаки а йолуш.

## Бахархой
### Административан йекъайалар

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Иранан шахӀрестанаш
Категори:Гонбаки шахӀрестан
Категори:Керман останан шахӀрестанаш
Ардакан (шахӀрестан)

**Ардакан шахӀрестан** () — Иранан Йазд останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Ардакан гӀала йу.

## Бахархой
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла йара 66 900 стаг (18 140 доьзал). 2011 шеран ларарца — 77 758 стаг (21 186 доьзал). 2016 шеран ларарца бахархойн дукхалла хилира 97 960 стаг (28 216 доьзал).

### Административан йекъайалар
Ардакан шахӀрестанан административан хӀоттам гайтина таблицехь.

## ГӀарабевлла бахархой
Мохьаммад Хатами (Иранан хьалхалера президент) вина Ардаканехь.

## Хьажа кхин а

## Билгалдахарш


Категори:Иранан шахӀрестанаш
Категори:Ардакан шахӀрестан
Категори:Йазд останан шахӀрестанаш
Бафкъ (шахӀрестан)

**Бафкъ шахӀрестан** () — Иранан Йазд останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — Бафкъ гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа БехӀабад бахш шахӀрестанан йукъара дӀакъастина, БехӀабад шахӀрестан кхоьллира.

## Бахархой
2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла йара 51 507 стаг (13 307 доьзал). 2011 шеран ларарца — 41 876 стаг (12 288 доьзал). 2016 шеран ларарца бахархойн дукхалла хилира 50 845 стаг (15 156 доьзал).

### Административан йекъайалар
Бафкъ шахӀрестанан административан хӀоттам гайтина таблицехь.

## Хьажа кхин а

## Комментареш

## Билгалдахарш


Категори:Иранан шахӀрестанаш
Категори:Бафкъ шахӀрестан
Категори:Йазд останан шахӀрестанаш
Категори:Иранан шахӀрестанаш
БехӀабад (шахӀрестан)

**БехӀабад шахӀрестан** () — Иранан Йазд останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — БехӀабад гӀала йу.

## Истори
2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа БехӀабад бахш Бафкъ шахӀрестанан йукъара дӀакъастина, кхоьллира БехӀабад шахӀрестан. Иза шина бахше а, кхаа йуьртан гуоне а йийкъара йу, коьрта гӀала БехӀабад а йолуш.

## Бахархой
2011 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла йара 15 331 стаг (4 523 доьзал). 2016 шеран ларарца бахархойн дукхалла хилира 17 221 стаг (5 380 доьзал).

### Административан йекъайалар
БехӀабад шахӀрестанан административан хӀоттам гайтина таблицехь.

## Хьажа кхин а

## Билгалдахарш


Категори:Иранан шахӀрестанаш
Категори:БехӀабад шахӀрестан
Категори:Йазд останан шахӀрестанаш