Корбут, Ольга Валентиновна

**Ко́рбут О́льга Валенти́новна** (, йина 1955 шеран 16 майхь, Гроднохь, Белоруссийн ССР, ССРС) — советийн гимнастка, доьазза Олимпийн чемпионка, ССРС спортан хьакъ долу говзанча (1972). Тренер хилла Кныш Ренальд. Чекхйаьккхина Гроднон пачхьалкхан хьехархойн институт (1977) говзаллица тренер-хьехархо. Гродно гӀалин сийлахь гражданин (2010).

## Биографи

Корбут Ольга йина 1955 шеран 16 майхь Гродно гӀалахь. Ишколехь шолгӀачу классехь йахана гимнастикин кружоке Король Ярослав Иванович волчу 1963 шарахь. 1965 шарахь 10 шо долуш Кныш Ренальдан тобане кхаьчна. Хьалхара боккха аьтту беира 1970 шарахь — иза гӀорторан кхоссайаларехь ССРС чемпионка хилира, ССРС гулйина командин йукъа йахара.

Турищева Людмилин а, Корбут Ольгин а къовсам дӀабахана спортан гимнастикан исторехь. 20 шо долуш Турищевас гимнастикин шира академин ишкол гайтира, ткъа 17 шо долчу Корбут Ольгас гайтира спортан керла тенденцеш: кхераме элементаш, атлетизм, жималла. Турищева Людмилас шен дуьххьарлера Олимпийн дашо мидал йаьккхира шен 13 шо долуш 1968 шарахь Мехикохь хиллачу Олимпийн ловзаршкахь. 1972 шарахь Мюнхенехь хиллачу Олимпиадехь Корбута гайтира инновацин гимнастикин элементаш, иза хилира нахана йезаш. Амма абсолютан чемпионатехь луьрачу къийсамехь иза эшна Турищевал. Абсолютан хьалхейаккхарехь шен чӀогӀачу снаряд тӀаьхь брусаш тӀаьхь, цуо ладаме гӀалат даьккхира, жамӀехь совгӀатхошна йукъа а ца йахара.

1972 шарахь Олимпиада чекхйаьллачул тӀаьхьа Корбут Ольга телевизионан седа хилира, шолгӀачу шарахь иза кхайкхира Цхьаьнатоьхначу Штаташка. КӀайчу ЦӀийнехь хиллачу тӀеэцарехь Ӏамеркан президенто Никсон Ричарда спортхочуьнга вист а хуьлуш, дӀахьедира: «Хьо ма жима йу!».

1976 шарахь Корбут ССРС гулйина командин йукъа йахара Монреалера ловзаршкахь, командин йукъахь йаьккхира деши а, хен тӀаьхь дети а мидал.

Спортан карьера чекхйаьккхира Монреалера Олимпиада дӀайаьлча.

1977 шарахь Гроднон университетан историн факультетан диплом даьккхира.

1991 шарахь дуьйна йеха АЦШ, АЦШ гражданалла йу.

1999-чу шарахь цо дӀахьедира шен тренеран Кныш Реналда шена сексуалан ницкъ барх лаьцна, амма цо иза харцдира. ТӀаьхьо, 2018-чу шарахь, Корбут телевизионан гайтамехь гучуйелира, шен хиллачу тренеро шена тӀехь ницкъ бина аьлла. Корбут нахала йаларца кхин масех гимнастко, уьш а бара Кнышан куьйгаллица тренировкаш йеш, цунах терра девнех лаьцна дийцира, Корбутас Кныш бехке вар тешалла деш.

2017 шарахь аукционе йаьккхина шен Олимпийн пхи мидал а, спортан толамашца йоьзна цхьацца хӀумнаш а, царех хилира  доллар. The Daily Telegraph хаамашца, мидалш а, хӀумнаш а йохкар доьзна ду финансийн халонашца а, шен дахарехь баланаш хиларца а, хӀетте Корбута бакъ ца дора мидалш йохкар.

### Шен дахар
Дуьххьарлера майра (1978 - 2000 шерашкахь) — Борткевич Леонид Леонидович (1949—2021), йишлакхархо, «Песняры» тобанан солист. 2000 шарахь дуьйна — дӀасакъаьстина.

* КӀант — *Борткевич Ричард Леонидович* (вина 1978 шарахь). 30 000 фальшан америкин доллар дарна кхаа шарна эха шарна кхел йина, АЦШ-ра араваьккхина.

ШолгӀа майра — *Войнич Алексей* (вина 1980), менеджер, хьалхо Беларусера Америке веана.

КхоалгӀа майра — *Джей Шенфилт*, америкин бизнесмен. Беха Скотсдейлехь (Аризона штат, АЦШ).

## «Корбутан шад»
Корбут Ольга лору, дуьххьала уникалан дакъалг «Корбутан шад» йинарг. Гимнастка тайп-тайпана локхалла йолу брусийн лекхачу декъе а хӀуттий, фляк, куьйгашца брусийн лакхара васхал тӀе а кхозалуш. Дакъалг кхочуш дира брусаш тӀехь упражненеш йеш Мюнхенера Олимпиадехь.

Дакъалг цул тӀаьхьа тодира Мухина Еленас — цо цунна тӀетоьхна винт. Карарчу хенахь "Корбутан шад" официалан къовсамашкахь ца лелабо, иза низамо дихкина хиларна (гимнастийн бакъо йац когаш васхалан лакхахь дӀахӀитто).

## Кхиамаш

* 4-зза Олимпийн чемпионка:
** 1972 шо — командин хьалхейаккхарехь, хен тӀаьхь а, паргӀата упражненешкахь,
** 1976 шо — командин хьалхейаккхарехь
* Шозза Олимпийн ловзарийн вице-чемпионка (1972 шо — брусаш, 1976 шо — хен),
* 1974 шеран шозза Дуьненан чемпионка (командин хьалхейаккхарехь а, гӀорторан кхоссайаларехь а),
* ССРС къаьмнийн Спартакиадин толамхо, 1975 шеран ССРС абсолютан чемпионка, ССРС дуккхаза чемпионка,
* 1973 шеран Европин чемпионатан абсолютан хьалхейаккхарехь детин мидал йаьккхина.
* 1974 шарахь цуьнан биографин мукъмашца исбаьхьаллин фильм йаьккхира «Ӏаламат чӀабанашца», цу чохь цуо ша йора спортан упражненеш (коьрта роль ловзийра Мазуркевич Иринас).

## СовгӀаташ а, сийлахь цӀераш а
* «Сийлаллин билгало» орден
* Халкъийн доттагӀаллин орден
* Гродно гӀалин сийлахь гражданин. 2010 шеран 15 июлехь цунна йелира Гродно гӀалин сийлахь гражданин цӀе, лаккхара спортан кхиамаш бахарна а, Гродно гӀалахь физикин оьздангалла а, спорт а кхиорехь доккха шен дакъа лацарна, Гродно гӀалахь а, Республика Беларусехь а, дуьненайукъара аренехь церан авторитет айарна.

## Мидал
Корбут дӀакхайкхийра, Москохахь спортан музейхь карийна шен 46 шо хьалха лачкъийна Лозарийн-1972 дашо мидал, амма шена схьа ца йелира иза.

## Луьйчушйухург
1973 шарахь Лондонехь Корбутан аукцион йира, цигахь йоьхкира гимнастикин луьйчушйухург а, Sports Illustrated журналан мужалт тӀера цуьнан автограф а. Хьалхара лотан мах 3 эзар доллар хилира, шолгӀачун — 49 доллар хилира.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

* Энциклопедический словарь
* Официальный сайт
* Петля Корбут в исполнении самой Корбут на Олимпиаде 1972 года в Мюнхене
* 
* 

Категори:ССРС гимнасташ
Категори:Беларусан гимнасташ
Категори:Спортан гимнастикехь Олимпийн чемпионаш
Категори:ССРСн Олимпийн чемпионаш
Категори:1972 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн чемпионаш
Категори:1976 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн чемпионаш
Категори:1972 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн детин совгӀатхой
Категори:1976 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн детин совгӀатхой
Категори:Гимнасташ 1972 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь
Категори:Гимнасташ 1976 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь
Категори:Спортан гимнастикехь дуьненан чемпионаш
Категори:Спортан гимнастикин Европин чемпионаш
Категори:Гроднон пачхьалкхан университетан арахецархой
Категори:Спортан гимнастикехь ССРС чемпионаш
Категори:Гроднон сийлахь гражданаш
Категори:АЦШ йоьалгӀа тулгӀенан оьрсийн эмигранташ
Категори:Гроднон спортхой
Категори:Шеран спортхой «Ассошиэйтед Пресс»