open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Митришев, Мохьмад Абуязедан воӀ

**Митри́шев Мохьмад Абуязедан воӀ** (1992 шеран 10 сентябрехь, Соьлжа-ГӀалахь, Росси) — Россин нохчийн футболист, тӀелатархо.

## Карьера

### Клубан
Соьлжа-ГӀалахь вина, къоман нохчо, берд олуш доьзалца цхьаьна кхелхина Нальчике, цигахь йаьна хьалхара гӀулчаш футболехь. 2009-чу шарахь Нальчикерчу «Спартак» тобано иза кегийрхойн чемпионатехь дакъалаца дӀаийцира. ШолгӀачу шарахь иза коьртачу тобане хьажийра, цигахь цо шен дебют йира 2010 шеран 28 ноябрехь Премьер-лигин чаккхенан раундехь «Анжи» тобанца, 71-гӀа минотехь Гошоков Арсенан метта ловзуш ткъа цхьа минот йаьлча гол тоьхна. Иштта хьуьнар хьалха гайтинера Москохарчу «Локомотиван» йуккъера ловзархочо Старков Ивана Евгеньевича, 2006-чу шарахь март баттахь «Луч-Энергия» тобанца дӀайаьхьначу матчехь меттахӀоттийначу ловзархочо шен дуьххьара хьакхаваларца гол тоьхна. 2012-чу шарахь Соьлжа-ГӀалара «Терк» йукъа дӀавахара иза. Митришевс шен керлачу тобанна дуьххьарлера гол тоьхна «Рубин» тобанна дуьхьал, цу кепара клубана толам а баьккхина.

### Гулйина командехь
Левзина 19 шо кхачанза а, 21 шо кхачанза а Россин гулйина командашкахь.

## Ловзаран статистика

## Билгалдахарш

Категори:Россин футболисташ
Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой (21 шо кхачанза)
Категори:ФК «Спартак-Нальчик» ловзархой
Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой
Категори:ФК «Анжи» ловзархой
Категори:ФК «Чайка» Песчанокопски ловзархой
Категори:ФК «Велес» ловзархой
14 де Майо (Ваутла)

**14 де Майо** — Мексикин Идальго штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

## Географи

14 де Майо лаьтташ йу Мексикин, Мехико-гӀалин къилбаседа-малхбалехьа.

## Климат

Кхузахь климат ах-йекъа тӀера йуккъерачу барамехь йу, аьхка алссам догӀанаш догӀу, наггахь шелонаш хуьлу, Ӏа декъа хуьлу. Уггар шийла бутт бу январь, йуккъера уггаре лакхара температура 20 °C (68 °F), йуккъера лахара температура 3 °C (37 °F). Ӏаьнан буьйсанаш шийла хуьлу, температура дукха хьолахь 0 °C (32 °F) лахахь хуьлу. Уггаре бовха бутт — май, йуккъера температура 24 °C (75 °F), лаххара температура 9 °C (48 °F).

Йуккъера шарахь догӀанаш догӀу 412 миллиметр (16,2 дюйм), дукхах долу догӀанаш догӀу май-сентябрь баттахь.

## Истори

ХӀара латтанаш ду, испанхой схьакхачале колонизаци йинчу Мезоамерикехь. Дуккха а меттигера къаьмнийн миграцеш, дукхах йерш къилбаседехьара йа транзитехь, йеара кхуза, дукхахберш эххар а дӀатарбелира Мексикин тогӀи чохь. Толтекаш кхаьчна кхуза VII-гӀа бӀешо долалуш. Уьш эххар а дӀалаьцна чичимекаша. Ацтекаш кхаьчна XII бӀешарахь, и территореш йукъайаьхна ацтекийн империн.

Испанхоша ацтекийн импери схьайаьккхинчул тӀаьхьа, ацтекийн латтанаш дӀалаьцна конкистадораша. Дукха хан йалале, 1523 шарахь дуьххьарлера францисканаш баьхкича, евангелизаци йолийра, амма иза кхиаме ца хилира, халкъан меттигера гӀиллакхаш хӀинца а дика ларделла оцу латтанаш тӀехь.

1869 шеран 16 январехь дуьйна Идальго штатан йукъахь йу.

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Литература
* Мексика // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.
* Альперович М. С. Рождение Мексиканского государства. — М.: Наука, 1979. — 168 с.
* Марчук Н. Н., Ларин Е. А., Мамонтов С. П. История и культура Латинской Америки (от доколумбовых цивилизаций до 1918 года): Учебное пособие / Н. Н. Марчук. — М.: Высшая школа, 2005. — 495 с. — ISBN 5060045196.
* Новая история стран Европы и Америки XVI—XIX века. В 3 ч. Ч. 3 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. — М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2008. — 703 с. — ISBN 9785691015564.
* Новейшая история стран Европы и Америки. XX век. В 3 ч. Ч. 1 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. — М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2005. — 463 с. — ISBN 569100607X.

## Хьажоргаш
* Мексикин бахархой. 

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Идальго штатан нах беха меттигаш
2 Эрманос (Канделария)

**2 Эрманос** — Мексикин Кампече штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

## Географи

2 Эрманос лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбален декъехь, Юкатан ахгӀайренан къилбседа декъехь.

## Климат

Тропикин саваннин климат йу кхузахь, дукхах йолу йочанаш йогӀу догӀанан сезонехь июнера октябре кхаччалц.

## Истори

Дуьххьара хӀокху регионехь дӀатарбелла нах бу Гватемалера а, Гондурасера ​​а, Чьяпасера ​​а баьхкина майш. Майн цивилизацес баккхий кхиамаш бира 600—900 шерашкахь. 1000 шо гергахь дуьйна майн гӀаланаш лахйелира, уьш дӀатесира хууш доцу бахьанашца. Цо бахьана дира керла нах беха меттигаш кхолла а, майш а, чонтал а къаьмнаш интеграци йан а, цара латтийра йохк-эцаран зӀенаш Мексикин йуккъера лаьмнийн культурашца. XI бӀешерашкара XVI бӀешерашкара регион йекъна йара ша-ша пачхьалкхашна.

Дуьххьара испанхой кхаьчна оцу меттигашка 1517 шарахь Франсиско Эрнандес де Кордоба а, Антон де Аламинос а.

1824 шеран 29 апрелехь Кампече штатан йукъахь йу.

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Литература
* Мексика // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.
* Альперович М. С. Рождение Мексиканского государства. — М.: Наука, 1979. — 168 с.
* Марчук Н. Н., Ларин Е. А., Мамонтов С. П. История и культура Латинской Америки (от доколумбовых цивилизаций до 1918 года): Учебное пособие / Н. Н. Марчук. — М.: Высшая школа, 2005. — 495 с. — ISBN 5060045196.
* Новая история стран Европы и Америки XVI—XIX века. В 3 ч. Ч. 3 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. — М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2008. — 703 с. — ISBN 9785691015564.
* Новейшая история стран Европы и Америки. XX век. В 3 ч. Ч. 1 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. — М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2005. — 463 с. — ISBN 569100607X.

## Хьажоргаш
* Мексикин бахархой. 

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Кампече штатан нах беха меттигаш
20 де Энеро (Корехидора)

**20 де Энеро** — Мексикин Керетаро штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

## Географи

20 де Энеро лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь, Мехико-гӀалин къилбаседехьа.

## Климат

Кхузахь климат йуккъера барамехь йу, йуккъера температураш йу дерриг шарахь, майхь йуккъера уггаре лакхара температура кхача тарло 30,7°C (87,3°F). Дукхаха долу йочанаш хуьлу июнь баттахь дуьйна август кхаччалц. Ӏаьнан заманахь гӀуоро хила тарло.

## Истори

ХӀара меттиг дӀатарйина, къилбаседехьа дӀадаханчу мезоамерикин тайпанаша, вайн эрал хьалха 200 шо гергахь. ТӀаьхьо, латинийн меттан хьалхара муьрехь, кхуза дӀакхелхира отомий халкъ, ацтекийн импери хьалайаьллачу хенахь, уьш хилира политикин чолхе гӀалин бахархой. 1440-гӀа шерашкахь и территори отомийн Ӏуналлехь йара, уьш шайн рогӀехь ацтекийн империн куьйгакӀел бара. XV бӀешо чекхдолуш, Ахуицотлан заманахь, ацтекаша ма-дарра урхалла дора оцу территорина, къилбаседехьара долчу Чичимекийн латтанашна дуьхьал чӀагӀо лоруш. Отомий уггаре доккха къам дара, кхин къаьмнаш а хиллехь а, коьрта бахархой бара чичимекаш. И ший а тоба таханлерчу дийне кхаччалц лаьтташ йу. Испанхойн меттан хьалха а, колонин заманахь а, отомий вовшахтоьхна хилла доьзалан-кланийн тобанашца.

Испанхой кхаьчна хӀокху кӀошта 1531 шарахь, барт бира отомийн Конин цӀе йолучу элаца, латтанаш колонизаци йан. Испанхоша схьайаьккхинчул тӀаьхьа и меттиг стратегин мехала лоруш йара, хӀунда аьлча цо уьйр латтайора Гуанахуато а, Сан-Луис-Потоси а, Сакатекас а регионашца коьртачу шахьараца Мехикоца.

1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Керетаро штатан йукъахь йу.

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Литература
* Мексика // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.
* Альперович М. С. Рождение Мексиканского государства. — М.: Наука, 1979. — 168 с.
* Марчук Н. Н., Ларин Е. А., Мамонтов С. П. История и культура Латинской Америки (от доколумбовых цивилизаций до 1918 года): Учебное пособие / Н. Н. Марчук. — М.: Высшая школа, 2005. — 495 с. — ISBN 5060045196.
* Новая история стран Европы и Америки XVI—XIX века. В 3 ч. Ч. 3 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. — М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2008. — 703 с. — ISBN 9785691015564.
* Новейшая история стран Европы и Америки. XX век. В 3 ч. Ч. 1 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. — М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2005. — 463 с. — ISBN 569100607X.

## Хьажоргаш
* Мексикин бахархой. 

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Керетаро штатан нах беха меттигаш
2 Позос (Отон П. Бланко)

**2 Позос** — Мексикин Кинтана-Роо штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

## Географи

2 Позос лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбален декъехь, Юкатан ахгӀайренан малхбален декъехь.

## Климат

Тропикин саваннин климат йу кхузахь, дукхах йолу йочанаш йогӀу догӀанан сезонехь июнера октябре кхаччалц.

## Истори

Дуьххьара хӀокху регионехь дӀатарбелла нах бу Гватемалера а, Гондурасера ​​а, Чьяпасера ​​а баьхкина майш. Майн цивилизацес баккхий кхиамаш бира 600—900 шерашкахь. 1000 шо гергахь дуьйна майн гӀаланаш лахйелира, уьш дӀатесира хууш доцу бахьанашца. Цо бахьана дира керла нах беха меттигаш кхолла а, майш а, чонтал а къаьмнаш интеграци йан а, цара латтийра йохк-эцаран зӀенаш Мексикин йуккъера лаьмнийн культурашца. XI бӀешерашкара XVI бӀешерашкара регион йекъна йара ша-ша пачхьалкхашна.

Дуьххьара испанхой кхаьчна оцу меттигашка 1517 шарахь Франсиско Эрнандес де Кордоба а, Антон де Аламинос а. ХӀара территори йеххачу хенахь Юкатан штатан дакъа хилла, цундела йукъара истори йу цуьнан. Юкатан ахгӀайре схьайаккхар чекхделира Испанино Ацтекийн импери схьайаьккхинчул тӀаьхьа шийтта шо даьлча.

1840-гӀа шерашкахь болабеллачу Юкатанан кастин тӀом болчу хенахь массо а меттигера боцу нах арабаьхна регионера. Хазарийн латтанаш тӀехь хӀаллакйина майн Чан Санта-Круз олу меттиг. Иттаннаш шерашкахь пачхьалкхо латтийра дикка йозуш ца хилар, шакъаьстина йохк-эцаран а, бартан а йукъаметтигаш латтош Британин Гондурасца (хӀинца Белиз). Президентан Порфирио Диасан омрица 1902 шеран 24 ноябрехь и латтанаш йукъадаьхна керла кхоьллинчу Квинтана-Роон территорина. 1910-гӀа шерашкахь Мексикин федералан эскаран аьтто белира регионан дукхахболу меттигера бахархой шен куьйга кӀел бан. 1913 шарахь территори йуха а низамца дӀакхайкхийра Юкатан штатан дакъа, амма 1915 шарахь йуха а дӀакхайкхийра шакъаьстина территори. Квинтана-Роон территори штат хилира Мексикин Цхьаьнатоьхначу Штатийн йукъахь 1974 шеран 8 октябрехь. 1974 шеран 8 октябрехь Кинтана-Роо штатан йукъахь йу.

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Литература
* Barton Bray, David, Marcelo Carreon, Leticia Merino, and Victoria Santos. On the Road to Sustainable Forestry: The Maya of Quintana Roo are Striving to Combine Economic Efficiency, Ecological Sustainability, and a Democratic Society. Cultural Survival Quarterly 17.1, 38–41. 1993.
* Villa Rojas, Alfonso. The Maya of East Central Quintana Roo. Carnegie Institute of Washington Publication 559. Washington, D. C. 1945.
* Roys, Ralph L. The Political Geography of the Yucatán Maya. Carnegie Institution of Washington Publication 613. Washington, D. C. 1957.
* Juarez, Ana M. 2002. Ecological Degradation, Global Tourism, and Inequality: Maya Interpretations of the Changing Environment in Quintana Roo, Mexico. Human Organization 61.2, 113–124.
* Forero, Oscar A. and Michael R. Redclift. The Role of the Mexican State in the Development of Chicle Extraction in Yucatán, and the Continuing Importance of Coyotaje. Journal of Latin American Studies 38.1, 65–93. 2006.

## Хьажоргаш
* Мексикин бахархой. 

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Кинтана-Роо штатан нах беха меттигаш
3 Марияс, Карил Франсиско И. Мадеро, Гранха (Франсиско И. Мадеро)

**3 Марияс, Карил Франсиско И. Мадеро, Гранха** — Мексикин Коауила штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

## Географи

3 Марияс, Карил Франсиско И. Мадеро, Гранха лаьтташ йу Мексикин къилбаседа-малхбален декъехь, Мехико-гӀалин къилбаседехьа.

## Климат

Кхузахь климат йекъа а, йовха а йу. Йуккъера температура январехь 12°C тӀера аьхке йуккъехь 23°C кхаччалц йу. Йочанаш: шарахь йуккъера барам 610 мм бу, дукхахберш сентябрехь а, октябрехь а хуьлу.

## Истори

ХӀара регион, къилбаседа Мексикин доккха дакъа санна, йуьхьанца дехаш хилла тайп-тайпана аренхойн къаьмнаш, уьш дехаш дара талларца а, гулдарца а. Уьш говза талламхой хилла, луьстачу герзах а, цхьалхачу тӀулган гӀирсех а пайда а оьцуш. Цу аренхойн къаьмнаша шайн лар йитина петроглифийн а, тӀулгийн суьртийн а кепехь.

1521 шарахь Мексика схьайаьккхинчул тӀаьхьа, испанхойн иммигранташ кхаьчна кхуза, йерриг Керла Испанехь дӀатарбала буьйлабелира.

1821 шарахь Мексика маьрша йаьллачул тӀаьхьа керла провинцеш Виская а, Керла Экстремадура а йекъайелира Коауила а, Техас а департаменташка, уьш хийцира штаташка 1824 шарахь керла федералан конституцица. 1824 шеран 7 майхь дуьйна Коауила штатан йукъахь йу.

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Литература
* Benjamin, Thomas, and William McNellie. Other Mexicos: Essays on Regional Mexican History, 1876-1911. Albuquerque: University of New Mexico Press, 1984.
* Jones, Jr., Oakah L. (1979), Los Paisanos: Spanish Settlers of the Northern Frontier of New Spain, Norman: University of Oklahoma Press.
* Ramos Pérez, Octavio (1997). Coahuila: forjador de la República. Secretaría de Educación y Cultura de Coahuila.
* Escamilla, Francisco (1996). Historia del Congreso de Coahuila. Congreso del Estado de Coahuila.
* 
## Хьажоргаш
* Мексикин бахархой. 

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Коауила штатан нах беха меттигаш
Агва Бланка (Манзанильо)

**Агва Бланка** — Мексикин Колима штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

## Географи

Агва Бланка лаьтташ йу Мексикин малхбузен декъехь, Мехико-гӀалин малхбузехьа.

## Климат

Регионехь тропикин саваннин климат йу, хаддаза лакхара температураш а, чогӀа йекъа хенан хӀоттам а бу ноябрь баттахь дуьйна май кхаччалц, цул тӀаьхьа чӀогӀа догӀанаш догӀу июнь баттахь дуьйна октябрь кхаччалц. Циклонаш кест-кеста хуьлу регионехь, дийнахь 140 миллиметре кхаччалц догӀа а дохьуш, еххачу хенахь догӀанаш а дохьуш.

## Истори
ХӀара кӀошт малхбузен Мексикин кхуза испанхой бахкале хиллачу культурийн ага дара Кхузахь адамаш дехаш хиларан археологин тоьшаллаш вайн эрал 1500 шо хьалха дуьйна ду. Регионехь кхиаран муьрех цхьаъ, Лос-Орицес мур олу, дӀаболабелла вайн эрал 500 шо гергахь, оцу муьрехь адамашна Ӏемина керамика йан. РогӀера мур, «Комалан мур» аьлла цӀе йолуш, гергарчу хьесапехь 100 шарера 600 шаре кхаччалц йолчу муьрехь хилла. Оцу муьрехь регион Теотиуакан пачхьалкхан Ӏаткъамехь йара. 559 шарахь гергахь кхоьллина Отомийн а, Ацтекийн а импереш. XVI бӀешо долалуш и латта дӀалаьцна Пурепекан индейша.

Ацтекаш а, пурепекаш а схьабаьхначул тӀаьхьа, испанхой тӀелетта цу латтанашна а. Дуьххьара регионна тӀелатар хилира 1522 шарахь Хуан Родригес де Вильяфуэртан куьйга кӀел. Католикийн килсо, къаьсттина францисканийн монахаша, меттигера бахархой евангелизаци йира.

1531 шарахь дуьйна Керла Галиси провинцин йукъайогӀуш йу. 1789 шарахь иза йукъатуьхира Гвадалахара епархин.

1837—1856 шерашкахь иза йара Мичоакан штатан йукъахь, ткъа 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна — керла кхоьллина Колима штатан йукъахь йу.
## Бахархой

## Билгалдахарш

## Литература
* Jiménez González, Victor Manuel, ed. (2009). Colima:Guía para descubrir los encantos del estado [Colima: Guide to discover the charms of the state] (in Spanish). Mexico City: Editorial Océano de México SA de CV.ISBN 978-607-400-172-3.

## Хьажоргаш
* Мексикин бахархой. 

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Колима штатан нах беха меттигаш
II Сексион Эхидо Эстебан Канту (Энсенада)

**II Сексион Эхидо Эстебан Канту** — Мексикин Лаха Калифорни штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

## Географи

II Сексион Эхидо Эстебан Канту лаьтташ йу Мексикин къилбаседа-малхбузехьара декъехь, Калифорни ахгӀайренан къилбаседа декъехь.

## Климат

Кхузахь климат йовха а, ах йекъа а йу, шарахь догӀа догӀу 231 мм (9,09 дюйм). ХӀаваъ дукхахьолахь кӀеда а, йовха а хуьлу дерриг шарахь. Лаьттайуккъера хӀордан климатан билгалонаш йу цуьнан, шеран дукхах долу йочанаш Ӏаьнан заманахь хуьлу, ноябрь баттахь дуьйна март кхаччалц.

## Истори
Дуьххьара адамаш кхаьчна хӀокху территорин тӀе 11 эзар шо гергга хьалха, гарехь, Аляскера Тийначу хӀордан бердашца дӀадахана. Европахой кхаьчначу хенахь ахгӀайренан тӀехь бехаш бара коьрта ши автохтонан тоба: къилбехьа кочимий, монкий, гуайкура, перику индейш, къилбаседехьа хокана мотт буьйцуш долу киливи, пайпай, кумеай, кокопа, кечуа тайпанаш.

Дуьххьара европахой гучубевлира оцу территори тӀехь 1539 шарахь, испанхойн хӀордахо Франсиско де Хуайа Калифорнин айман малхбален а, малхбузен а бердаш толлуш Седрос гӀайренна тӀекхаччалц.

1810 шарахь дуьйна Калифорнин территорин дакъа ду. 1952 шарахь Лаха Калифорни федералан латтанаш тӀера кхоьллина Мексикан 29-гӀа штат санна, ткъа 1952 шеран 26 ноябрехь дуьйна Лаха Калифорни штатан йукъахь йу.
## Бахархой

## Билгалдахарш

## Литература
* Benjamin, Thomas, and William McNellie. Other Mexicos: Essays on Regional Mexican History, 1876-1911. Albuquerque: University of New Mexico Press, 1984.
* Jones, Jr., Oakah L. (1979), Los Paisanos: Spanish Settlers of the Northern Frontier of New Spain, Norman: University of Oklahoma Press.
* Ramos Pérez, Octavio (1997). Coahuila: forjador de la República. Secretaría de Educación y Cultura de Coahuila.
* Escamilla, Francisco (1996). Historia del Congreso de Coahuila. Congreso del Estado de Coahuila.

## Хьажоргаш
* Мексикин бахархой. 

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Лаха Калифорни штатан нах беха меттигаш
Vauxhall Cavalier

**Vauxhall Cavalier** — 🇬🇧 Британин автомобилаш еш йолчу Vauxhall Motors компанино 1975 шарера 1995 шаре кхаччалц арахоьцу D-сегментан автомобиль, цуьнан дизайн масех Opel моделан бух тӀехь яра, кхо тӀаьхье арахийцира. Хьалхара чкъор (Mark I), 1975 шарера 1981 шаре кхаччалц арахоьцуш, Opel Ascona а, Opel Manta а машенийн бух тӀехь яра. арахьара башхаллаш кӀезиг йолуш. ШолгӀа тӀаьхье (Mark II), 1981 шарера 1988 шаре кхаччалц арахоьцуш яра, керлачу тӀаьхьенан Opel Ascona-ца цхьаьна араелира, тайп-тайпанчу тӀегӀанашкахь йоьхкира General Motors компанин (шен J платформин бух тӀехь). КхоалгӀа тӀаьхье (Mark III), 1988 шарера 1995 шаре кхаччалц арахоьцуш яра, хьалхарчу тӀаьхьенан Opel Vectra машенан бух тӀехь яра.
Opel Vectra

**Opel Vectra** — цукъера барам болу машен ( йоккха доьзалан машен ), иза кечйина а, арахоьцуш а яра немцойн автопроизводитело Opel 1988 шарера 2010 шо кхаччалц. Салонехь, хэтчбекехь[1] а, универсалехь а (модель 1997 шарахь дуьйна) кузован стилашкахь, Vectra иштта йоьхкира Vauxhall компанино Британехь Vauxhall Sun Cavalier санна 1988 шарера 1995 шаре кхаччалц, цул тӀаьхьа 1990 шаре кхаччалц санна.

Vectra юкъаяьккхира 1988 шеран эсарн баттахь Opel Ascona метта, ша хийцира 2008 шеран лахьанае баттахь керла Opel Insignia, цӀеран табличка кхаа тӀаьхьенна а, ткъе итт шарахь гергга дӀаяьхьира.

Вектри хилла кхо тӀаьхье; Vectra A 198-95 цул т1ахь vectra b 1995-2002 т1ахьар машен йар vectra c и йар а 2002-2008 шарахь йеш
2 де Абрил, Санта Виктория (Ла Паз)

**2 де Абрил, Санта Виктория** — Мексикин Къилба Лаха Калифорни штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

## Географи

2 де Абрил, Санта Виктория лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехь, Лаха Калифорнин ахгӀайренан къилбехьа.

## Климат

Штатан йекъа климат йу, шеран йуккъера температура 18—22°C, шеран йуккъера йочанаш 200 мм кӀезиг. Лаьттайуккъера хӀордан климатан билгалонаш йу цуьнан, шеран дукхах долу йочанаш Ӏаьнан заманахь хуьлу, ноябрь баттахь дуьйна март баттахь кхаччалц.

## Истори
Дуьххьара адамаш кхуза кхаьчна 11 эзар шо гергга хьалха, гарехь, Аляскера Тийначу хӀордан бердашца дӀадахана. Европхой кхаьчначу хенахь кхузахь дехаш дара Кочими, Монки, Гуайкура, Перику индейн тайпанаш.

Дуьххьара европахой кхаьчна хӀокху территоре 1533 шарахь, шуьйра таллам бина белахь а, регион генахь хиларо новкъарло йира колонизаци йан XVII бӀешо кхаччалц.

1821 шарахь Мексика йозуш йоцу пачхьалкх хилира, амма Калифорнехь испанхойн олалла лаьттира 1822 шо кхаччалц, 1888 шарахь кхоьллира Лаха Калифорнин федералан территори. 1974 шарахь Къилба Лаха Калифорни кхоьллина федералан территорех Мексикин 31-гӀа штат санна, ткъа 1974 шеран 8 октябрехь дуьйна Къилба Лаха Калифорни штатан йукъахь йу.
## Бахархой

## Билгалдахарш

## Литература
* Chapman, Charles E. A History of California: The Spanish Period (New York: The MacMillan Co., 1921).
* Caughey, John W. California, second edition (Englewood: Prentice-Hall, 1953).

## Хьажоргаш
* Мексикин бахархой. 

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Къилба Лаха Калифорни штатан нах беха меттигаш
Банско (йукъаралла)

**Банско** () — Болгарин Благоевградан областан йукъаралла. Административан центр йу Банско гӀала.

## Бахархой

## Нах беха меттигаш

## Билгалдахарш

Категори:Благоевградан областан йукъараллаш
Валга (маьӀнаш)

**Валга:**

* Валга — Эстонин Валгамаа регионера гӀала.
* Валга — Эстонин Валгамаа регионера муниципалитет.
* Валга — цӀерпоштнекъан станци Валга гӀалахь.
* Валга — Россин Федерацин Вологдин областан Велики Устюган кӀоштара эвла.
* «Валга» — Эстонин футболан клуб.
* «Валга Уорриор» — Эстонин футболан клуб.
Кап Скирринг

**Кап Скирринг** (иштта санна евзаш йолу **Кап Скиринг**, **Кап** **Скиррин** я **Кап Скирин**) — Сенегалан Зигуинчор регионан Атлантикин Ӏапказан бердаца йолу гӀала, Гвинея-Бисау дозанна гергахь. Европхошна йукъахь йевзаш йолу хӀордан йистера курорт йу иза, цигахь аэропорт а, гольфан майда а йу. ГӀала дуьххьара дӀалаьцна чӀерийлецархоша. Иза карийна Зигуиншоран французашна садаӀарехь пляжан зона санна 1960-гӀа шерашкахь. Кегий кеманашна десантан полоса йира 1960 шо чекхдолуш Аэроклуб де Зигуиншор декъашхоша.

Иштта, мысана гергахь а, Зигуинчор 70 км гергга генахь а йолу йурт йу иза. Иза йу Димберинган йуьртан йукъараллин дакъа, Кабрусан кӀоштахь, Усуе департаментехь а, Зигуиншор кӀоштахь а.

## Климат
Кап Скирринг тропикан климат йу Aw тайпанан Кёппенан классификацица, шеран йуккъера температура 26,2 °C, догӀанаш гергарчу хьесапехь 1273 мм шарахь, аьхка хаъал алсам хуьлу Ӏаьнанчул.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Сенегалан гӀаланаш
Франц Саймец

**Франц Саймец** (1858 шеран 21 апрель — 1934 шеран 26 октябрь) — люксембургера говза художник, импрессионистийн стилехь портреташ а, пейзажаш а йохуш.

## Хьалхарчу дахаре
Мозелан йистехь йолчу Гревенмахерехь вина Саймец дуьххьара цӀийнан суртдиллархочун а, декораторан а болх бира, индустриалист Антуан Пескаторе цуьнан исбаьхьаллин похӀма тидаме а эцна, цуьнан дешарна гӀо даллалц. 1875 шарахь цо деша волавелира Брюсселехь.

## Карьера
Саймец говза художник вара, цо кхоьллина эзар сов мехкадаьттан басарш, акварелш, сценийн эскизаш Люксембург-гӀалахь а, ерриг пачхьалкхехь а. Цуьнан кхолларалла амма мелла а низамехь яц, къоман «Мозель суртдиллархо» лоруш волчу шен доттагӀчун Жан-Пьер Беккиусца дуьстича. Цуьнан уггаре а стоьмийн мур бара Эхтернахехь, цигахь цо йира дуккха а гонаха йолу сценаш, шайна юкъахь Мюллертал а йолуш. Цуьнан суьрташ дукхах дерг реалистически а, мелла а романтикан а ду, импрессионизмца доза долуш. Къаьсттина 1900-гӀа шо даьлча, цуьнан хатӀ сирла а, бес-бесара а хилира, шена зеделларг хила дезачу минотехь ирсе хилар а, хазалла а гойтуш.

Тахана Саймец дагалоьцу эхь-бехк долу художник санна, диккачу хенахь Люксембурган исбаьхьаллин сцени тӀехь олалла дина волу. Иза вара дуьххьарлера люксембургхо, импрессионизман кӀорггера Ӏамийнарг ​​а, дуьххьарлера, Николас Лиес дӀаваьлча, дӀакъевлинчу хӀаваэхь сурт диллинарг а. Иштта иза вара дуьххьарлера люксембургхо, еккъа цхьана искусствох ваха аьтто баьлла.

Саймец велира Люксембург-гӀалин Лимперцбергехь 1934 шеран 26 октябрехь.

## Аффилиаци а совгӀаташ

## Билгалдахарш
Айос-Созоменос

**Айос-Созоменос** (, ) — Кипр Республикин коьртачу гӀалина Никосина 25 км генахь йолу дӀатесна нах беха меттиг.

## Истори
ХӀокху меттиган цӀе йаьлла, уллорачу тарх тӀехь дервиш санна вехаш хиллачу сийлахьчу Созоменах.

## Билгалдахарш

Категори:Никосин нах беха меттигаш
Категори:Кипр Республикин нах беха меттигаш
17 де Хунио (Незавалкойотл)

**17 де Хунио** — Мексикин Мехико штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

## Географи

17 де Хунио лаьтташ йу Мексикин йуккъерачу декъехь.

## Климат

Меттигера климат дукхах дерг юккъерачу барамехь йу, аьхка догӀанаш догӀу. Йуккъера температура 10°С тӀера 16°С кхаччалц йу. Йочанаш йогӀу аьхкенан беттанашкахь, июнь баттахь дуьйна сентябрь бутт кхаччалц, шарахь йуккъера барам 900 мм хуьлу.

## Истори
ХӀокху территорин тӀехь дехаш хилла шира халкъаш, Азера Беринган хидоькъена дехьадевлла, вайн эрал 20 эзар шо гергахь. ХӀокху кӀоштахь археологин карийначу хӀумано гойту, цара аренхойн дахар лелош хилар, мамонташ санна даккхий акхарой ​​лоьхуш, цӀазамаш гулдеш. XVI бӀешарахь дуьйна хӀара меттиг йара Ацтекийн империн дакъа. Европхой кхаьчначу хенахь хӀокху регионан автохтонан къаьмнашна йукъахь дара ацтекийн, пурепечийн, чичимекийн, аколхуа, мазахуа тайпанаш.

ХӀинцалера пачхьалкх кхоллайалар доьзна ду ацтекийн латтанаш реорганизацица, иза дӀадоладелира испанхоша ацтекийн импери схьайаьккхинчул тӀаьхьа 1521 шарахь, ацтекийн импери схьайаьккхинчул тӀаьхьа хӀинцалера Мехико штатан территори йукъайахара Мехико пачхьалкхана.

1823 шеран 20 декабрехь Мехико штатан йукъа туьйхира.
## Бахархой

## Билгалдахарш

## Литература
* Alvarez, Jose Rogelio (2003). Distrito Federal. Enciclopedia de Mexico (in Spanish). Vol. IV. Sabeco International Investment Corp. pp. 2293–2314. ISBN 1-56409-063-9.
* Novo, Gerardo; Jorge de la Luz (2002). The State of Mexico. Mexico City: Ediciones Nueva Guia SA de CV. pp. 49–53. ISBN 968-5437-26-2.

## Хьажоргаш
* Bizarro Radio, Radio Station form the zone.

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Мехико штатан нах беха меттигаш