Масудов, Вахьид Юнусан воӀ

**Масу́дов Вахьи́д Юну́сан воӀ** () — советийн а, Кхазакхстанан а футболист, ахтурсло. Левзина Кхазакхстанан гулйина командехь. ССРС спортан говзанча (1986). Тренерийн «А» категори йу.

## Биографи
Масудовн да-нана 1944 шарахь махкахдаьккхина Нохч-ГӀалгайчуьра Кхазакхстане. Да шофер вара йаккхий машенаш тӀаьхь, нана — штукатур-маляр. Хьалха уьш ховшийра Караганда улле, тӀаьхьа уьш кхелхира Джамбуле. Доьзалехь кхоалгӀа бер дара (баккхий ваша а, йиша а ду).

Кертахь футболах ловзуш дӀаволавелира иза. 11 шо долуш цо а, цуьнан накъосташа а кегийрхойн спортан ишколе деша йазвала дехар дина, амма деша дӀаэцар чекхдаьлла хиларна, уьш тӀе ца эцна. Амма дукха хан йалале Вахьид ловзуш а, тренералла деш а волу Шох Антонан воккхах волу ваша Александр лакхарчу классийн тобано дика гайтира гӀалин чемпионатехь (кхоалгӀа меттиг а йоккхуш). Цул тӀаьхьа Масудов тӀеийцира кегийрхойн спортан ишколе. Цуьнан дуьххьарлера тренер вара Рекашов Александр Сергеевич. Джамбулан кегийрхойн тобанехь волуш иза левзира «ТӀаьрсиган буьрка» турниран финалехь.

## Карьера
### Ловзаран
16 шо долуш, деца къамел динчул тӀаьхьа, сацам бира, футбол шен говзалла йу аьлла. ЖамӀехь  1977 шарахь говзанчийн команде «Химик» (Джамбул) йукъа ийцира, ткъа оцу шеран бӀаьста дебют йира командехь.

Цул тӀаьхьа шо даьлча, иза дехьавелира Ханкерчу (Хорезман область) «Хорезм» (футболан клуб) тобане, «Химик» тобанан хиллачу ловзархочун Каскиниди Христофоран рекомендацица. 1978 шеран гурахь Джамбуле йухавеъча, цуьнга эскаре дӀакхайкхаран хаам кхаьчна, Кзыл-Ордерчу «Орбита» (футболан клуб) тобанца гӀуллакх дан хьажийна. Иза комсомолан декъашхо вара.

1980-чу шарахь иза кхайкхира Алма-Атахь перспективан тоба кхуллуш волу Кайратан тренера Волчок Игорь Семеновича. Шен дуьххьарлера матч цо йира Кайратан агӀор апрель беттан 7-чу дийнахь Тиблисехь меттигерчу «Динамо» тобанца: Масудов йукъахийцира матч йоьдуш йолуш, Мачаидзе Манучар ларве аьлла. Кайрат ледара ловзуш йара, 3:0 эшна, амма массара а гӀортор йира къоначу ловзархочунна, дог иракарахӀоттийра цуьнан ловза дог-ойла латто.

Амма 1980 шеран аьхка низам дохорна дӀахьажийра Кзыл-Орде. Бутт баьккхира «Орбитехь», цул тӀехьа дӀакхайкхира «Кайрате».1980 шеран шолгӀачу декъехь хилла ваьлла коьртачу командин ловзархо вара. Командин капитан а, лидер а вара.

1985 шарахь Москохахь Ӏаморан лагере кхайкхира иза ССРС гулйина тобанан коьртачу тренеро Малофеев Эдуарда. Хьалхарчу ловзарехь гол тоьхна цо, амма шолгӀачу ловзарехь чӀогӀа лазийра — ког кагбира, гола чурайоккхуш. И бахьана долуш ши бутт сов хан йаьккхира цо Ӏасанаш тӀехь, 6 баттахь футболах дӀа а къаьстина. 1986 шарахь иза йуха а майдане веара, гӀо дира тобанна цу шарахь советийн заманан уггаре а дика жамӀаш дан — лакхарчу лигехь ворхӀалгӀа меттиг баккха.

1990 шарахь цхьа шо даьккхира «Теркехь», цу йукъахь ловза аьлла дехар динера дас. 1991 шарахь йухавеира «Кайрате», цунна йукъахь кхин а 2 шарахь левзира.

1992 шеран 1 июнехь Кхазакхстана футболан къоман тобанехь дебют йира Йуккъера Азин кедан турнирехь Туркменистанан футболан къоман тобанца цӀахь хиллачу матчехь. Къоман тобанехь 10 матч левзира иза, цуьнан капитан а хилла.

1993 шарахь левзина «Достык» клубехь, цигара 1993 шеран гурахь ловза дӀавахара Германе Оберлигин «Пройссен 07 Хамельн» клубе. Кхин а левзира немцойн «Гёттинген 05» клубехь.

Германера цӀавирзина, ловза тренер хилира «Актюбинец» клубехь. 1995 шарахь левзина «Елимайхь».

### Тренеран
1996 шарахь дуьйна тренеран болх бира. «Кайратан» куьйгалла дира, ловзуш а волуш. 1999 шо чекхдаьлча йитина команда.

1999 шеран августехь коьрте хӀоьттира «Таразан». 2000 шеран июнехь жоп делира карагандан клубан «Шахтёр-Испат-Карметан». Шеран жамӀехь 5-гӀа меттиг йаьккхира.

2001 шарахь йуха а веара «Кайрат» йукъа, цигахь сецира август кхаччалц. 2001—2002 тренер вара Кхазакхстанан гулйина командин, амма баккхий кхиамаш ца бехира.

2002 шарахь коьртехь вара «Восток-Алтын» командин. 2003 шарахь схьаийцира «Актобе-Ленто» команда, амма командехь июль кхаччалц бен болх ца бира. 2004 шарахь болх бира «Жетысу» клубаца.

2005 шарахь коьрте хӀоьттира Карагандан «Шахтёран». Командехь дуккху беттанашкахь алап луш ца хиллехь а, ловзархой дог-ойла хӀора матчехь толам баккха лууш бара, жамӀехь 4-гӀа меттиг йаьккхира цу шарахь. 2006 шеран апрелехь йитира команда 3-гӀа тур дӀайаьлча, «Шахтёр» ийшира петропавловскан «Есилан» чот 1:2 йолуш. Цул тӀаьхьа цхьаьна шарахь болх боцуш Ӏийра.

2006-чу шарера 2008-чу шаре кхаччалц цо куьйгалла дира «Кайратехь». Шен тӀаьххьарчу шарахь тобанна финансийн халонаш нисйелира, эххар а Масудов декхаре хилира тобанца дӀасакъаста а, Астанера «Локомотиван» кхайкхам тӀеэца а. Амма «Локомотивехь» дукха хье ца велира — 2009 шеран февралехь, Кхазакхстанан чемпионат йолайала цхьа кӀира дисчи, шен лаамца балхара дӀавелира.

## Кхиамаш

### Ловзархочун
* Кхазакхстанан чемпион: 1992, 1995
* Кхазакхстана кедан толамхо: 1992, 1995, 1996/1997
* ССРС Футболан федерацин кедан толамхо: 1988

### Тренеран
* Кхазакхстанан кедан толамхо: 2008/09
* Кхазакхстанан хьалхара лигин толамхо: 2010

## Амал
Ловзархо санна Масудов гӀаравелира шен техникица, буьрканца кӀеда хиларца.

## Доьзал
Зуда Наталия йелла 2011 шарахь. Кхо йоӀ йу.

Керла зуда Масудова Олеся, церан кӀант хилира, Юнус цӀе йолуш, 2008 шархь вина.

## Билгалдахарш

Категори:ССРС футболисташ
Категори:Кхазакхстанан футболисташ
Категори:Футболех ловзаран Кхазакхстанан гулйина командин ловзархой
Категори:ФК «Тараз» ловзархой
Категори:ФК «Хорезм» ловзархой
Категори:ФК «Кайсар» ловзархой
Категори:ФК «Кайрат» ловзархой
Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой
Категори:ФК «Актобе» ловзархой
Категори:ФК «Спартак» Семей ловзархой
Категори:Кхазакхстанан футболан тренераш
Категори:ФК «Актобе» тренераш
Категори:ФК «Спартак» Семей тренераш
Категори:ФК «Кайрат» тренерш
Категори:ФК «Шахтёр» Караганда тренераш
Категори:ФК «Тараз» тренерш
Категори:ФК «Жетысу» тренерш
Категори:Футболех ловзаран Кхазакхстанан гулйина командин тренерш
Категори:ФК «Женис» тренерш
Категори:ФК «Астана» (2009) тренераш
Категори:ФК «Атырау» тренераш
Категори:ФК «Восток» тренераш
Категори:ФК «Ордабасы» тренерш
Категори:ФК ЦСКА Алма-Ата тренерш
Категори:ФК «Акжайык» тренерш
Категори:ФК «Аксу» Аксу тренерш