РСФСР Пачхьалкхан кхерамзаллин комитет

**РСФСР Пачхьалкхан кхерамзаллин комитет** (**РСФСР ПКхК**) — РСФСР республикин пачхьалкханкхерамзалла латторехь урхаллин меже, болх бина 1955 шеран 26 мартера 1965 шеран 17 декабрь кхаччалц а, 1991 шеран 5 майра 26 ноябрь кхаччалц болчу муьрашкахь.

Цунах 1991 шеран 26 ноябрехь  йина РСФСР Федералан кхерамзаллин агенталла (РСФСР ФКхА).

## РСФСР ПКхК истори
1923 шеран 15 ноябрера 1941 шеран 5 апрель кхаччалц а, 1965 шеран 17 декабрера 1991 шеран 5 май кхаччалц а, РСФСРн СССР кхечу союзан республикийн санна яцара шен республикин кхерамзаллин меженаш (кхин а 1990 шо кхаччалц республикин яцара компарти — цуьнан меттана йара ССКП). Оцу муьрехь РСФСР махкахь — гӀаланашкахь, областашкахь, мехкашкахь, автономин гуонашкахь, автономин советийн социалистийн республикашкахь – массо а ПКхК меттигера республикин урхаллашна куьйгалла дора ерригсоюзан Комитето.

* 1955 шеран 26 мартера 1965 шеран 17 декабрь кхаччалц йара РСФСР Министрийн Кхеташонан Пачхьалкхан кхерамзаллин комитет.
* Комитет меттахӀоттийра 1991 шеран 5 майхь РСФСР Лакхара Кхеташонан Президиуман сацамца РСФСР Пачхьалкхан дуьхьалонан а, кхерамзаллин а комитет йекъаран новкъа. Оцу хьолехь РСФСР ПКхК йукъайахара ССРС ПКхК системин, тӀаккха шинна куьйгакӀела йахара — союзан ПКхК а, РСФСР республикин Ӏедалан меженийн а. ШолгӀачу дийнахь (6 майхь) РСФСР Лакхара Кхеташонан председатель волу Ельцин Бориса а, ССРС ПКхК председатель волу Крючков Владимира а РСФСР халкъан депутатийн гуламан сацам кхочуш беш, **РСФСР ПКхК** йухакхоллар чӀагӀдеш, куьг йаздира протоколан, *союзан-республикин пачхьалкхан комитетан* статус йелира. МеттахӀоттийна Россин пачхьалкхан кхерамзаллин гӀуллакхан штат 14 стаг бен яцара. Комитет РСФСР Лакхара Кхеташонан гӀишлонан чохь йара, шен долара меттигера меженаш а яцара. Республикин инарлин прокуроран (1991—1993 шерашкара) В. Г. Степанковн хетарехь: "...иза советийн ПКхК Ӏаткъамах маьрша яла гӀортар дара. Амма цуьнан жима аппарат йара, вериг 100 стаг, болх беш бара уьш оццу Лубянкехь, Крючков санна".
* 1991 шеран гурралц йухакхоьллина Комитетан штат йара масех стаг, амма ССРС ПКхК дӀайаккхаре терра, цуьнан бакъонаш а, барам а тӀекхета болабелира. ССРС ПКхК 1991 шеран августехь болийна хийцамаш бахьнехь, КъХПК йоьжначул тӀаьхьа, РСФСР ПКхК кара дӀаделира союзан ПКхК цхьацца дакъош, масала: 
* 1991 шеран 21 августехь  — ССРС ПКхК Москохан а, Москохан областан а урхалла
* 1991 шеран 5 сентябрь  — хьалха дуьххьала дӀа ССРС ПКхК куьйгакӀела хилла РСФСР дукхаха йолу субъектийн пачхьалкхан кхерамзаллин меженаш
* 1991 шеран 1 ноябрь — оперативан-техникин урхалла, 7-гӀа урхалла, ССРС ПКхК 12 дакъа
* 1991 шеран 26 ноябрь РСФСР Президента Б. Н. Ельцина омаран куьг йаздина, оцу омарца РСФСР ПКхК йина РСФСР Федералан кхерамзаллин агенталла (ФКхА) РСФСР пачхьалкхан комитетан бакъонаш йолуш.

## ПКхК куьйгалла

### РСФСР Пачхьалкхан кхерамзаллин комитетан председатель
* ? (1965 шо кхачале)
* Иваненко, Виктор Валентинович (д.кх. 1991 шеран майхь дуьйна; 1991 шеран 5 августа — 26 ноябрь)

### РСФСР Пачхьалкхан кхерамзаллин комитетан председателан хьалхара гӀовс
* ? (1965 шо кхаччалц)
* Поделякин, Владимир Андреевич (24 сентябрь — 26 ноябрь 1991)

### РСФСР Пачхьалкхан кхерамзаллин комитетан председателан гӀовсаш
* ? (1965 шо кхаччалц)
* Поделякин, Владимир Андреевич (1991 шеран май — 24 сентябрь)
* Орлов, Станислав Александрович (1991 шеран 24 сентябрь — 26 ноябрь)
* Фисенко, Владимир Никитич (1991 шеран 24 сентябрь — 26 ноябрь)
* Ямпольский, Валерий Борисович (1991 шеран 13 — 26 ноябрь)

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Комитет государственной безопасности - Агентство федеральной безопасности РСФСР

Категори:Россин бакъо ларйаран меженаш
Категори:ССРС ПКхК дакъош