Тандыр Хьокхам

«Тандыр хьокхам» - «тандыр» олу поппаран печахь дотту бепиг.

## Истори
Тандыр чохь хьокхамаш дотту пхи эзар шо гергга хан йу. Поппаран печах йисинарш, цунна тӀаьхь дина даар гойтуш схьааьхкира ХӀиндан тогӀенера Калибанганехь, хӀинцалерачу ОвхӀанехь, Пакистанехь, къилбаседа-малхбузан ХӀиндехь, Иранехь, Йуккъерачу Азехь.

«Тандыр» санскритийн литературехь хьахийна «канду» аьлла, цунна чохь тандур якъийна кхаьрзина кухни юьйцу «канду паква» (тандыр чохь кхаьрзина кӀа, жижиг, кхин а) аьлла. КӀоран тӀехь кхарзарх а олура «ангара паква».

Тандыр печаш йуккъерачу хӀиндин хӀусмехь йаьржина йац, хӀунда аьлча уьш яр а, хӀиттор а, лелор а механ йеза йу. Authentic tandoori cuisine in urban areas can often be found in specialty restaurants. Амма ХӀиндин йуьртан кӀошташкахь, масала Пенджабехь, тандыр печ йукъара йу ерриг йукъараллин а. Зударий оьхура тандыр йолчу шайн дама а, жижиг а дахьаш, бепиг дан а, жижиг кхарза а, лулахошца, доттагӀашца вовшахкхета, къамелаш деш шайн юург йаллалц. ГӀалагашкара бахархоша хьалха цхьаьна заманахь лелийна и социалан гӀуллакх, амма бизнес йоккха хуьлуш а, коммерции йаьржаш а оцу областашкахь  йукъара печаш наггахь бен ца йисина. КӀезиг ца хуьлу шайн юург меттигерачу тандыре йохьурш а, цигахь лахарчу мехах иза кечъян.

ГӀалан кӀошташкахь тандыраш ца кхочу, Къилба Азин гӀаланашкара араваьлча муххале а, адамаша дина оригиналан хьесапаш, цаьрца таро хуьлу юург кечъян духовка йоцуш. Церан альтернативаш йу дечиган кӀоран я дечиган печ я гриль, иштта юург кӀуран хаза хьожа йолуш хуьлу.

## Сорташ
### Йуккъера Ази а, Къилба Европа а
Йуккъера Азехь олу *[[тандыр-нан]]* (кхазакхийн / гӀиргӀазойн меттанашкахь, тандир-нон узбекийн маттахь (, ).

Туркойчохь а, Азербайджанехь а тандыр чохь до бепигах олу  (Азербайджанийн маттахь) я  (Туркойн маттахь).

Гуьржийчох а, Эрмалойчохь а ламастан тандырах олу «тон»  () а, тӀонир () а, ткъа тон чохь деттина бепигах олу «тонис пури» ( я тӀонир хӀач ). Каноэ кепара *[[шоти]]* () иза ша кепара «тонис пури» ду. Лаваш (, ) оцу регионехь дуу теза сортан бепиг ду.

### Къилба Ази
ХӀиндин субконтинентехь тандыр башха йаьржина регионашкахь Хайбер-Пахтунхва, Гуджарат, Джамму а, Кашмир а, Раджастхан, Пенджаб, цигахь бепиг '[наан]]' дотту поппаран печашна тандырашна чохь, уьш йагайо дечигца я дечиган кӀоранца. И бепиг («наанаш») девза «тандури наан» цӀарца (, ).

Тандур роти леладо Къилба Азин мехкашкахь, масала, Пакистанехь а, ХӀиндехь а. И бепиг дуьллу хьалха ресторанашкахь, хӀотелашкахь, белхан столовешкахь, цӀахь. Иза марзлуш ду Азехь, Къилбаседа Америкехь (Карибан бассейнал арахьа), Европехь, кхуза мухажираш кхалхарна Британин колонизаци йоьдучу хенахь.

### Малхбуза Ази

Иранехь тандур хьокхамах *нан-йаттанури* () олу. Варианташ хуьлу *[[нан-ябарбари]]* (), *[[тафтун]]* (), *[[рамалийш]]* ().

Ӏаьрбийн тандыр хьокхаман цӀе - «хубзал-танур» йу ). Цхьацца меттигашкахь, и чӀогӀа даьржинчехь, масала, Ӏиракъехь, цунах танур тӀе а ца тухуш «хубз» (бепиг) олу. 

### Карибан регион
Тандыр хьокхам каро тарло Карибан мехкашкахь, масала, Ямайкехь а, Тринидад а, Тобаго а пачхьалкхехь а.

## Физикин-химин хӀоттам
Хьожа, кеп, бос, барам, йукъара текстура – йукъара амалш йу тандыр хьокхам бечара лелош. The texture and quality of tandoor bread are determined by the percentage of wheat protein, the number of essential amino acids and type of flour present in the bread. Тайп-тайпана талламаш гайтина, даман химин а, биохимин а хӀоттамо Ӏаткъам бо деман кхечу ингредиенташца йолчу йукъаметтиган таронан  тандыр чохь.

Бепиг даттаран процессо таро ло алсама ца телхаш лаьтта, уггаре кӀезиг могашаллин кхераме йолу полициклан хьожа йогӀу углеводородаш йолуш, мерза хьокхам бан. Тандыр хьокхаман оптималан сенсоран а, химин а цхьаьнаэшараллин, хин барам хила беза 720 миллилитр цхьа кийла дамана, белокийн концентраци лаьтта 10,3 - 11,5% диапазонехь, цунах туху 1,2 - 1,6% туьха, ткъа бепиг дотту хлеб 330 - 450 ; & deg; температуран диапазонехь.

## Галлерей

File:Traditional lavash bread making.jpg|Эрмалойчохь йина лаваш  
File:Tandoor bread 1.jpg|Азербайджанехь тандыр хьокхам бар
File:Tone.JPG|Гуьржийчуьра тонис пури
File:Tandoor bread 2.jpg|Кийча тандыр хьокхам 
File:Tandoorindian.jpg|ХӀиндехь тандыр хьокхам бар


## Билгалдахарш

Категори:Ӏаьрбийн кухни
Категори:Бепиг
Категори:Карибийн кухни
Категори:Йуккъера Азин кухни
Категори:Европин кухни
Категори:Гергара Малхбузан кухни
Категори:Къилба Азин кухни