open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гаьнидаьраь

**Гаьнидаьраь** () — Азербайджанан Губан кӀоштара эвла.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Губан кӀоштан нах беха меттигаш
Шильденфельд, Гордон

**Ши́льденфельд Го́рдон** (, ;  вина 1985 шеран 18 мартехь, Шибеникехь, СФРЮ) — австрихойх схьавалар долу хорватийн футболист, кипран «Анортосис» клубан турсло а, капитан а. Левзина Хорватин гулйина командехь.

## Карьера

### Клубан

Футболан «Шибеник» клубан кхиорхо. 16 шо хан йолуш дебют йира коьртачу командехь Инградера «ТӀулган» йукъахь. 2005/06 шо дӀадаьхьна хорватин шолгӀачу лигехь, команда хьалхарчу лиге хьалайаккха хьуьнар кхечира, дика ловзар бахьнехь дуккха а белхаш кховдийра гӀарайевллачу хорватийн клубашкара. 2006/07 шеран Ӏаьнан заманахь севццачу хенахь хаьржира Загребера «Динамо», цунна йукъахь левзира 2007/08 шарахь.

2008 шарахь ийцира туркойн «Бешикташа», амма аьхка аренде йелира немцойн «Дуйсбурге». Шо даьлча йуха а аренде велира австрин «Штурме». 2010 шеран 8 июнехь кхаа шарна клубехь ловза барт кӀела куьг йаздира, бертан мах хилира 400 эзар евро. Клубашна йукъахь барт хилира хенал хьалха контракт йохайахь 20 % ахча «Бешикташан» хир ду. 2010/2011 шарахь хорватин ловзархочух Австрин чемпион хилира. 2011 шеран 7 июлехь цуо контракт йаздира 2-гӀа бундеслиге охьайаьллачу «Айнтрахтца», иштта, «Штурмца» болу барт бохийра. Бертан мах хилира миллион евро.

2012 шеран 10 июлехь кхаа шарна барт бира Москохан «Динамоца»..

2012 шеран 28 июлехь Шильденфельда дебют йира керлачу командехь, Фернандес Лео хуьйцуш йукъавелира, шолгӀачу таймехь «Зенитан» дуьхьала. Оцу къовсамехь таро хилира къаставала, амма цуо тоьхна буьрка тӀаьххьарчу моментехь коьртаца йухатуьйхира петарбухахойн кевнахочо Малафеев Вячеслава.

## Шен дахар
Цуьнан да — австрихо. Зуда йалийна ву, зуда Ивана, шиъ йоӀ йу — Патриция а, Лайлаъ а.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Профиль на сайте Fussballdaten.de
* 
* 

Категори:Хорватин футболисташ
Категори:Футболех ловзаран Хорватин гулйина командин ловзархой
Категори:ФК «Шибеник» ловзархой
Категори:ФК «Штурм» ловзархой
Категори:ФК «Бешикташ» ловзархой
Категори:ФК «Дуйсбург» ловзархой
Категори:ФК «Динамо» Загреб ловзархой
Категори:ФК «Айнтрахт» Майнин-тӀера-Франкфурт ловзархой
Категори:ФК «Динамо» Москох ловзархой
Категори:ФК ПАОК ловзархой
Категори:ФК «Панатинаикос» ловзархой
Категори:ФК «Анортосис» ловзархой
Абдаланли

**Абдаланли** () — Азербайджанан Губадлин кӀоштара эвла.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Губадлин кӀоштан нах беха меттигаш
Самур (Азербайджан)

**Самур (Азербайджан)** () — Азербайджанан Гусаран кӀоштара эвла.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Гусаран кӀоштан нах беха меттигаш
Коул, Ребекка (баскетболхо)

**Ребекка Коул** (; йина 1992 шеран 19 мартехь, Маунт-Уэверлихь, Виктори, Австрали) — австралин профессионалан баскетболхо, ловзуш йу зударийн къоман баскетболан лигехь «Саутсайд Флайерз» клубехьа, тӀелета турслочун позицехь. Зударийн КъБЛ чемпион (2020).
Австралин къоман командин йукъахь дакъа лецира 2011 шеран 19 шо кхачанза зудаберашна йукъара дуьненан чемпионатехь Чилехь, цигахь австралихоша йоьалгӀа меттиг бен ца йаьккхира. Иза хилира шен командехь  шолгӀа ловзархо жамӀашца, хӀора матчехь йоккхура йуккъера 11,5 очко.

## Хьалхара шераш
Ребекка Коул йина 1992 шеран 19 мартехь Маунт-Уэверли гӀалахь (Виктори штат), Мельбурн гӀалин къилба йистехь.

## Профессионалан карьера
## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Профайл на сайте fiba.com
* Профайл на сайте sportstg.com
* Профайл на сайте wnbl.basketball
* Профайл на сайте eurobasket.com

Категори:Австралин баскетболхой
Категори:Баскетболех ловзаран Австралин гулйина командин ловзархой
Категори:«Буллин Бумерс» ловзархой
Категори: «Мельбурн Бумерс» ловзархой
Категори:«Данденонг Рейнджерс» ловзархой
Категори:«Саутсайд Флайерз» ловзархой
Клайдсдейл, Эйми

**Клайдсдейл Эйми** (; йина 1993 шеран 21 сентябрехь, Нобл-Паркехь, Виктори штатехь, Австрали) — австралин профессионалан баскетболхо, ловзуш йу зударийн къоман баскетболан лигера «Саутсайд Флайерз» клубехь, тӀелета турслочун позицехь. Шозза зударийн КъБЛ чемпион (2012, 2020).

Австралин къоман гулйина командин йукъахь иза хилла Тайбэйра 2017 шеран аьхкенан Универсиадин толамхо, ткъа кхин а дакъа лецира 2011 шеран Чилера 19 шо кхачанза зудаберашна йукъара дуьненан чемпионатехь а, 2010 шеран Францера 17 шо кхачанза зудаберашна йукъара дуьненан чемпионатехь.

## Хьалхара шераш
Эйми Клайдсдейл йина 1993 шеран 21 сентябрехь Нобл-Парк гӀалахь (Виктори штатехь), Мельбурн гӀалин къилба йистехь.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Профайл на сайте fiba.com
* Профайл на сайте sportstg.com
* Профайл на сайте wnbl.basketball
* Профайл на сайте eurobasket.com

Категори:Австралин баскетболхой
Категори:Баскетболех ловзаран Австралин гулйина командин ловзархой
Категори:«Данденонг Рейнджерс» ловзархой
Категори:«Аделаида Лайтнинг» ловзархой
Категори:«Саутсайд Флайерз» ловзархой
Чвижепсе

**Чвижепсе** () — Россин Федерацин Краснодаран мехкан Сочин гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.

## Бахархойн дукхалла

## Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Сочин гӀалин гуонан индексаш 

Категори:Сочин гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Малхбален Азербайджан

**Малхбален Азербайджан** () —  Иранан остан, административан центр — Тебриз.

## Административан йекъайалар
Останехь йу 19 шахрестан:
# Аджабшир
# Азершехр
# Ахар
# Бонаб
# Бостанабад
# Верзекан
# Джульфа
# Калейбар
# Меренд
# Мелекан
# Мераге
# Меяне
# Оску
# Сераб
# Тебриз
# Харис
# Хаштруд
# Чароймак
# Шабестар

## Билгалдахарш

Категори:Иран
Ардебиль (остан)

**Ардебиль** () —  Иранан остан, административан центр — Ардебиль.

## Административан йекъайалар
Останехь йу 9 шахрестан:
# Ардебиль
# Билесевар
# Герми
# Коусар
# Мешкиншехр
# Намин
# Нир
# Парсабад
# Хальхаль

## Билгалдахарш

Категори:Иран
Зарат Хейбаьри

**Зарат Хейбаьри** () — Азербайджанан Шамахин кӀоштара эвла.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Шамахин кӀоштан нах беха меттигаш
Гилян

**Гилян** () —  Иранан остан, административан центр — Решт.

## Административан йекъайалар
Останехь йу 13 шахрестан:
# Астара
# Астане-йе-Ашрафийе
# Бендер-э-Энзели
# Фуман 
# Хаштпаре 
# Лахиджан 
# Ленгеруд
# Решт
# Рудсер
# Рудбер
# Совме-э-Сара
# Шафт
# Масаль

## Билгалдахарш

Категори:Иран
Ирмашли

**Ирмашли** () — Азербайджанан Шаьмкиран кӀоштара эвла.

## Истори
Йиллина 1906 шарахь Елизаветполан областера Еленендорф а, Карсскан областан Петровка а эвланашкара схьабаьхкиначу немцоша. 1917 шо кхаччалц Елисаветполан губернин Елисаветполан уездан Анненфельдан (Аннинан) волостера евангелийн эвла. Евангелистийн приход Анненфельд-Георгсфельд.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Шаьмкиран кӀоштан нах беха меттигаш
Ахамаьд

**Ахамаьд** () — Азербайджанан Шаьруран кӀоштара эвла.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Шаьруран кӀоштан нах беха меттигаш
Ширван (Сумгаит)

**Ширван** () — Азербайджанан Сумгаитан эвла.

## Бахархой

## Галерей

Sumqayıt, Şirvan yaşayış massivi 12.07.2014 - 10.jpg|
Sumqayıt, Şirvan yaşayış massivi 12.07.2014 - 09.jpg|
Sumqayıt, Şirvan yaşayış massivi 12.07.2014 - 12.jpg|
Sumqayıt, Şirvan yaşayış massivi 12.07.2014 - 11.jpg|
Sumqayıt, Şirvan yaşayış massivi 12.07.2014 - 07.jpg|


## Билгалдахарш

Категори:Сумгаитн нах беха меттигаш
Аьсмаллар

**аьсмаллар** () — Азербайджанан Товузан кӀоштара эвла.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Товузан кӀоштан нах беха меттигаш
Чубаровка (Сковородневкан йуьртан меттиг)

**Чубаровка** () — Россин Федерацин Курскан областан Хомутовкан кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Хомутовкан кӀоштан индексаш

Категори:Хомутовкан кӀоштан нах беха меттигаш
Липово (гмина Барглув-Косьцельни)

**Липово ** () — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.

## Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* «Morąg — z dziejów miasta i powiatu», Pojezierze, Olsztyn 1973
* Мякотин В. А. Воеводство // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Категори:Польшин нах беха меттигаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Аджаркент (Варто)

**Аджаркент** () - Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Муш провинцин (ил) Вартон кӀоштара эвла.
## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Вартон кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Акчам (Абана)

**Акчам** () — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Кастамону провинцин (ил) Абанан кӀоштара эвла.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Туркойчоьнан Абанан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
АгӀилли (Аджигоьл)

**АгӀилли** () - Туркойчоьнан Юккъера Анатоли регионан НевшехӀир провинцин (ил) Аджигоьлан кӀоштара эвла.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Аджигоьлан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Тарахтар

**Тарахтар, тарактар** ( «озорг») — ша лела (зӀе йолуш йа чӀуьргаш йолуш) машина, иза лелайе йуртабахамехь, некъаш тодеш, латта охкуш, транспортан а кхий болу а, белхаш а беш.

## Билгалдахарш

Категори:Транспорташ
Категори:Тарахтар
Соьлжа-гӀалин мэрин гӀишло

Соьлжа-гӀалин мэрин гӀишло хьалайоьттина гӀалин юккъехь 20-гӀа бӀешо долалуш.

## Хабар
Хьалхара гӀишло дечкех йина яра, цуьнан цхьа гӀат бен яцар. Карчам (революци) хилале цу чохь дворянийн гулам бара. Октябран революци хиллачул тӀаьхьа гӀишло чохь гӀалин пионерийн, школахойн гӀала яра. ГӀали чохь берийн даздарш дӀахьора. Цкъа Керла шо даздечу хьокъехь гӀишло чохь цӀе яьллера. Юха гӀишло тӀулгех меттахӀоттайина.

ТӀулган гӀишлон ши гӀат яра, цу чохь болх беш тайп-тайпана кружокаш яра.

1946-1949-чу шерашкахь цу чохь тайнигийн театр яра.
«Вашингтон пост»

**«Ва́шингтон пост»** (инг. *The Washington Post* — Вашингтонан пошта) — америкин хӀор дийнан газет ду. Арахоьцу Вашингтонехь. Америкин Цхьанатоьхначу Штатийн нана-гӀалин уггаре доккха газет ду, иштта къена, Ӏаткъам болу газет санна лоруш ду. Газето арахоьцу чехка йолу керланаш, къоман а, халкъашна юккъера а темийн репортажаш, очеркаш, комментареш.

«Демократи боданехь ле» ю газетан лозунг, 2017-чу шарера дуьйна цуьнан коьрта цӀе йолчехь яздо и дешнаш.

Газетна 47 Пулитцеран совгӀат делла, царна юкъахь ялх къаьсттина совгӀат 2008-чу шарахь.

## Билгалдахарш

Категори:АЦШн газеташ
Стаханов Алексей

**Стаханов Алексей Григорьевич** — советийн кӀорабаккхархо (шахтёр), кӀора боккху индустрин керлахо, Стаханован боламан бухбиллархо, Социалистийн къинхьегаман Турпалхо (1970) ву.
Фэллон, Триша

**Триша Николь «Триш» Фэллон** (; марехь **Дайкстра** (); йина 1972 шеран 23 июлехь Мельбурнехь, Виктори штатехь, Австрали) ― австралин профессионалан баскетболхо, левзина Зударийн къоман баскетболан лигехь а, зударийн къоман баскетболан ассоциацехь а. Иза хаьржина 1999 шеран ДКъБА драфтан шолгӀачу раундехь йукъара ткъайассалгӀачу лоьмарца «Миннесота Линкс» клубо. Левзина ТӀелета турслочун а, Йайн форвардан а амплуахь. Австралин къоман гулйина командин йукъахь левзира тӀекӀела кхузза аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь, 1996 шеран Атлантера турнир тӀера йолайелла, кхин тӀе 2004 шеран Афинера Олимпиадехь командин капитан йара. 2010 шарахь дуьйна Австралин баскетболан Сийлаллин залан декъахо.
## Биографи
Триша Фэллон хаьржира 1999 шеран ДКъБА драфтан шолгӀачу раундехь йукъара 19-гӀа лоьмарца «Миннесота Линкс» клубо. Амма зударийн КъБА  дебютан шо дӀадаьлча, 1999 шеран 27 октябрехь, иза шина агӀора барт бар бахьнехь хийцира Барнс, Адиаца а, Эдвардс, Тоняца а «Финикс Меркури»  клубе Аскамп Марлисех а, Эйкок, Анджела Эйкок Анджелех а, Харроуэр Кристех а.

2007 шеран 29 июлехь Порт-Дугласехь (Квинсленд штат) Фэллон маре йахара Дайкстра Стюарте.

Цуьнан хилла накъост Оверби Родни бехке вира цунна ницкъ барх кхерамаш тисарна 2007 шарахь. Истори кхечира *[[The Daily Telegraph]]* газетан коьрте. Овербин суьдан бехкам бира.

2008 шарахь Фэллон (хӀинца Дайкстра) йухайирзира «Сидней Уни Флэймз» клубе, цунна йукъахь иза левзира 1993 – 2007 шерашкахь, баскетболан операцийн координаторан даржехь. ХӀинца Триша болх беш йу «Данденонг Рейнджерс» баскетболан командин структурехь, Мельбурнан къилба йистехь.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Профайл на сайте fiba.com
* Профайл на сайте WNBA.com
* Профайл на сайте olympics.com.au
* Профайл на сайте eurobasket.com
* Статистика в WNBA на сайте Basketball-reference.com 
* Олимпийская статистика на сайте Sports-reference.com
* Профайл на сайте Зала славы австралийского баскетбола 

Категори:1996 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн борзанан совгӀатхой
Категори:2000 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн детин совгӀатхой
Категори:2004 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн детин совгӀатхой
Категори:Баскетболисташ 1996 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь
Категори:Баскетболхой 2000 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь
Категори:Баскетболисташ 2004 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь
Категори:Баскетболех ловзаран Австралин гулйина командин ловзархой
Категори:Австралин баскетболхой
Категори:ЗБК «Мельбурн Тайгерс» ловзархой
Категори:«Сидней Юни Флэймз» ловзархой
Категори:«Миннесота Линкс» ловзархой
Категори:«Финикс Меркури» ловзархой
Категори:ЗБК «Скион» ловзархой
Категори:БК «Рос Касарес Валенсия» ловзархой
Категори:Австралин баскетболан сийлаллин залан декъахой
Дзомбазова, Добрина

**Дзамбазова Добрина** (йина 1927 шеран 31 августехь Софияхь, Болгари, йелла 2016 шеран 6 январехьехь) — Болгарин профессионалан баскетболхо. 1960 шеран Европин чемпион.

## Карьера
Къоман гулйина командица цуо дакъалецира 1959 шеран дуьненан чемпионатехь а йеа Европин чемпионаташкахь а (1952, [ [Баскетболех ловзаран зударшна йукъара Европин чемпионат 1954 | 1954]], 1958, 1960)

## Билгалдахарш
Зеленский Владимир

**Зеленский Владимир Александрович** (укр. *Володимир Олександрович Зеленський*; вина 1978-чу шеран кхолламан (январан) 25-чохь; Кривой Рог, Днепропетрован мохк) — украинийн пачхьалкхан гӀуллакхо ву. Украинин йолхалгӀа Президент ву 2019-чу шеран хӀутосург (май) беттан 20-гӀачу дийнан схьа дуьйна.

Президентан дарже харжале гӀараваьлла вара комедийн актёр а, продюсер а, сценарист а санна. «95-й квартал» КВН-н тобан капитан вара, иштта «Квартал-95» олучу студин бухбиллинарг, исбаьхьаллин куьйгалхо ву.

## Хьостанаш
Мажаройчоьнан паччахь-аьзнийн исписка

**Мажаройчоьнан паччахь-аьзнийн** Мажаройчоьнан паччахьийн зударийн исписка. АрпадгӀеран некъий а, АнжугӀеран некъий а дӀабевллачул тӀаьхьа, Мажаройчоьнан паччахьан дарж коьртаниг дара дозанал арахьарчу паччахьашкахь. 1526 шерал тӀаьхьа Мажаройчоьнан паччахьан дарж дара майрачуьнгахь а, зудчуьнгахь а ГабсбурггӀаьргахь.

Кхин а 1526 шерал тӀаьхьа Мажаройчоьнан паччахьаьзнин дарж дара Сийлахь Руман империн император-аьзнешкахь (тӀаьхьа Австрин император-аьзнин) а, Богемин консорт-паччахьаьзнин а. Леопольд II-гӀачул тӀаьхьа Мажаройчоьнан массо а паччахьаша леладора Мажаройчоьнан Апостолийн паччахьан дарж (йуьхьанца дарж делира Руман Папас Иштван I-чун), церан зударша иштта леладора Апостолийн паччахьаьзнин дарж. Дарж лаьттира исс бӀешерал кӀеззиг сов (1000 – 1918 шерашкахь).

Цу тӀе Мажаройчоьнан исторехь хилла шиъ паччахьалла лело паччахьаьзни, царна таж тиллина Паччахьашна санна: Мария I а, Мария Терезия а.

## Мажаройчоьнан сийлахь стунаш

## Мажаройчоьнан паччахь-аьзнеш

### [[АрпадгӀар|АрпадгӀеран некъий]] (1000—1038)

## Мажаройчоьнан консорт-паччахь-аьзнин даржернаш

### [[Лотарингийн цӀа|Лотарингийн некъий ГабсбурггӀар]] (1918 ш. дуьйна)

## Билгалдахарш

*
К
Мажаройчоь
1549 шо

## Хиламаш
* Москохахь февралехь кхайкхинера хьалхара Мехкан гулам.
* 1549 ш. 15 августехь Франциск Ксаверий кхочу Японе.
* Гурахь Иван IV-гӀа шозлагӀа тӀелетта Казанан ханаллин.
* Ахархойн гӀаттам Корнуоллехь а, Девонширехь а. Ахархой карзахбуьйлу Ингалсан дукхачу провинцешкахь. 23 июлехь — Норфолкехь а, Сеффолкехь а куьйгаллехь Роберт Кет волу ингалсан ахархойн гӀаттаман йуьхьиг. ГӀевттинарш дӀахӀиттира Норичан гергга,  кечйира Маусхолдан программа. Кетан тобанаша правительствон тоба хӀаллакйина, схьайаьккхира Норич. Аьттонза Ярмутан гуо лацар. 27 августехь — Дюссендейль тогӀенехь гӀовттамхой хӀаллакбар.
* 1549—1582 — Аския Сонгаи Дауд.
* Бурхан-Мирза валар. Ширванера гӀаттам охьатаӀор.
* Японин хӀордан талорхоша доккха зие дина Чжэцзян а, Фуцзянь а провинцешна.
* Арадаьлла Москохах лаьцна дуьххьарлера жайна «Pinterska» Москохан гӀуллакхех йозанаш.

## Бина

*Хьажа кхин а: [[:Категори:Бинарш 1549 шарахь]]*
* 1 октябрь — Сийлахь Варфоломейн Анна, Берзана Коганан Кармелиткийн орденан зовкхе мозгӀар-аьзни.
* Анна Австрин — Испанин паччахьан Филипп II-гӀачун йоьалгӀа зуда.
* Ахьмад аль-Мансур — МагӀрибан шериф, СаӀадгӀеран некъийн векал.
* Дель Монте Франческо — италин кардинал, политик, исбаьхьаллин говзанча.
* Фердинанд I — Тосканин сийлахь герцог.

## Белла

*Хьажа кхин а: [[:Категори:Белларш 1549 шарахь]]*
* Маргарита Наваррин — французийн принцесса, паччахьан Франциск I-чун йиша, Францехь хьалхарчех йаздархо-зуда.
* Павел III — руман папа 1534  - 1549 шерашкахь.
* Сеймур Томас — Ингалсан пачхьалкхан гӀуллакххо, адмирал, дипломат.
* Скарпаньино — италин архитектор.
* Содома — Италин Сиенин суртдилларан ишколан исбаьхьалча.

## Хьажа кхин а
Отруба (Карыжан йуьртан меттиг)

**Отруба** () — Россин Федерацин Курскан областан Глушкован кӀоштара дӀатесна эвла.

## Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.

## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Глушкован кӀоштан индексаш 

Категори:Глушкован кӀоштан нах беха меттигаш
Толбот, Стефани

**Толбот Стефани ** (; йина 1994 шеран 15 июнехь, Кэтринехь, Къилбаседа мохк штатехь, Австрали) — австралин профессионалан баскетболхо, ловзуш йу зударийн къоман баскетболан ассоциаци «Миннесота Линкс» клубехь. Хаьржинера 2014 шеран ДКъБА драфтехь кхоалгӀачу раундехь йукъара ткъе кхойтталгӀачу лоьмарца «Финикс Меркурис». Ловзу йеза форвардан позицехь. Цул сов ловзуш йу зударийн къоман баскетболан лигин командехь «Аделаида Лайтнинг».

Австралин къоман гулйина команда йукъахь дакъа лецира 2016 шеран Олимпийн ловзаршкахь Рио-де-Жанейрохь, кхин тӀе хилира Испанера 2018 шеран дуьненан чемпионатан детин совгӀатхо, кхин а йаьккхира Австралехь а, Керла Зеландехь а хилла 2015 шеран Океанин чемпионат а Голд-Костехь хилла 2018 шеран ДоттагӀаллин ловзарш а.

## Хьалхара шераш
Толбот Стефани йина 1994 шеран 15 июнехь жимачу гӀалахь Кэтрин (Къилбаседа мохк штат).
## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Профайл на сайте WNBA.com
* Профайл на сайте wnbl.basketball
* Профайл на сайте australia.basketball 
* Статистика в WNBA на сайте Basketball-reference.com 
* Олимпийская статистика на сайте Sports-reference.com

Категори:Австралин баскетболхой
Категори:Баскетболех ловзаран Австралин гулйина командин ловзархой
Категори:Баскетболхой 2016 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь
Категори:«Аделаида Лайтнинг» ловзархой
Категори:«Канберра Кэпиталз» ловзархой
Категори:ЗБК «Гожув-Велькопольски» ловзархой
Категори:«Финикс Меркури» ловзархой
Категори:ЗБК «Мондвиль» ловзархой
Категори:«Мельбурн Бумерс» ловзархой
Категори:«Миннесота Линкс» ловзархой
Абана

**Абана** () - Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Кастамону илера гӀала а, кӀошт а.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Туркойчоьнан Абанан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Данакил (йаьссала)

**Да́накил** — йаьссала йу Африкин къмлбаседа-малхбален дакъа тӀехь, Афаран боьрехь, Эфиопин къилбаседехь а, Эритрейн къилба-малхбалехь а, Джибутин къилбаседехь а. Карина а, таллам бина европахой 1928 шарахь.
## Билгалдахарш

Категори:Африка
Щёголева, Татьяна Николаевна

**Щёголева Татьяна Николаевна** (марехь — **Кочарян**) (йина 1982 шеран 9 февралехь, Москохахь, РСФСР, ССРС) — Россин профессионалан баскетболхо, левзина йеза форвардан позицехь. ХӀинца ПБК «МБА» президент.

## Карьера
Щёголева Татьяна баскетболех ловза йолайелира гӀарайаьллачу москохан «Тринта» ишколехь. Цуьнан хьалхара тренераш хилла В. Башкирова а, Л. Бутузова а. Щёголева Татьянас ишкол чекхйаьккхина детин мидалца, дӀахӀоьттина Бауманан цӀарах МПТУ, амма жамӀехь цуо чекхйаьккхира цӀечу дипломца РПФОьУ тренеран говзаллица.

2008 шеран 18 декабрехь иза къобал йира 2008 шеран Россин уггаре дика баскетболхо аьлла.

2008 шеран Олимпийн ловзарийн жамӀашца цунна йелира наградили I тӀегӀанера «Даймехкана гӀуллакх дарна» орденан мидалца (2009 шеран 2 августехь) — *Физикин оьздангалла а, спорт а кхиорехь доккха дакъа лацарна а, 2008 шеран Пекинера XXIX Олимпиадин ловзаршкахь лакхара спортан кхиамаш бахарна а*.

Европин чемпионатан Сербин гулйина командин дуьхьаларчу матчехь Щёголева Татьянин шира чов дарйелира. Иза меттахӀоьттира 2009 шеран декабрь кхочуш, амма контракт цхьанне клубаца 2009/2010 шо чекхдаллалц ца йаздира.

Щёголева Татьяна Россин гулйина командин кандидаташна йукъахь йара 2010 шеран дуьненан чемпионатехь ловза, амма тӀаьххьарчу хӀоттаман йукъа ца кхечира.

Виднера Спарта&К 2010 шеран аьхка керла контракт кховдийра Щёголеван, амма цуо куьг ца йаздира цунна.

## Кхиамаш
* Россин чемпион: 2004, 2005, 2008.
* Россин чемпионатан детин совгӀатхо: 2009.
* Россин чемпионатан борзанан совгӀатхо: 2006.
* Россин кад баьккхинарг: 2004
* Евролиги чемпион: 2005, 2008, 2009.
* Дуьненан лигин толамхо: 2004.
* дуьненан кедан толамхо: 2003.
* Австрин кад баьккхинарг: 2002.
* Австрин чемпион: 2002

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Девятые врата
* Татьяна Щеголева «Когда есть „деши“, „дети“ уже не тот металл»
* Профайл на сайте чемпионата Европы 2009

Категори:Россин баскетболхой
Категори:ЗБК ЦСКА Москохан ловзархой
Категори:Баскетболан Россин гулйина командин ловзархой
Категори:Баскетболан Европин чемпионаш
Категори:Баскетболисташ 2004 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь
Категори:Баскетболхой 2008 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь
Категори:2004 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн борзанан совгӀатхой
Категори:2008 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн борзанан совгӀатхой
Категори:Россин баскетболан функционераш
Категори:Россин пачхьалкхан физикин оьздангаллин, спортан, кегийрхойн, туризман университетан арахецархой
Макаркин, Алексей Владимирович

**Мака́ркин Алексе́й Влади́мирович ** (, ) — Россин политолог, журналист, историк, колумнист. «Политикин технологийн центран» директоран гӀовс.

## Биографи
Вина 1971 шарахь Москохахь. Чекхйаьккхина гӀарайаьлла москохан физикин-математикин№ 444 йолу ишкол. ДӀахӀоьттина Историкин-архиван институте, 1993 шарахь иза чекхйаьккхина (Россин пачхьалкхан гуманитарин университет санна). Дешна говзалла – историк. 1993 шарахь дуьйна — РӀА дуьненан экономикин а, дуьненайукъара йукъаметтигийн а институтан лахара Ӏилманан белхало. Холодковский Кирилл Георгиевичера Ӏамийра политологи.

1994 шарахь дуьйна самукъадолуш вара журналистикех. Болх бира «Тахана» газетехь, хьалха аналитик, «Досье» декъан куьйгалхо, цул тӀаьхьа обзорхо. Лелийра историн «Заманаш» рубрика, зорба туьйхира историн тематикин йаззамаш. 1995 шарахь дуьйна цхьаьна болх бира «Политикин технологийн центр» фондаца. 2001 шшо чекхдаьлча Политикин технологийн центре болх бан дехьавелира, амма кхин дӀа а журналист болх бира — 2001—2003 шерашкахь лелийра ирх-аса машанан «ХӀора кӀиранан журнал» арахецарехь. 2004 шарахь дуьйна — «Политикин технологийн центр» фондан директоран гӀовс (вице-президент).

Дуккха а болу Россин а, дозанал арахьара а МХГӀ вистхуьлу аналитикин материалашца а, комментарешца а. Кхин дӀа цхьаьна болх бо «ХӀора кӀиранан журналан» когаметта долчу «ХӀора дийнан журналехь». Зорба туху дуккха а арахецаршкахь, историн а, политикин а теманашца, уьш хазахета Ӏилманан йукъараллехь. «Политикин талламийн Москохан ишколан» гуттаренна а волу эксперт. Считается одним из самых известных современных российских политологов

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* 
* [Алексей Макаркин в «[Ежедневный журнал|Ежедневном журнале]»]
* [Алексей Макаркин — гость [Свобода (радиостанция)|радио «Свобода»]]
* [Алексей Макаркин — гость [Свобода (радиостанция)|радио «Свобода»]]
* [Алексей Макаркин — специальный гость программы «Разворот» [Эхо Москвы|радиостанции «Эхо Москвы»]]
* [Статья Алексея Макаркина «Аграрная партия России» в журнале «[Отечественные записки (журнал, XXI век)|Отечественные записки]»]

Категори:Россин политологаш
Категори:Россин журналисташ
Категори: Викимедиа проектийн декъашхой
Категори:РПГУ арахецархой
Категори:Россин историкаш
Ткаченко, Марина Ивановна

**Ткаченко Марина Ивановна ** (ден фамили — Копча; йина 1965 шеран 29 августехь, Мукачевохь, Карпаташна дехьара область, УССР, ССРС) — советийн украинийн баскетболхо. Турсло. ССРС Спортан хьакъ долу говзанча (1992). Украинин физикин оьздангаллин а, спортан а хьакъ долу белхало (2002).

Чекхйаьккхина Киевн физикин оьздангаллин институт. Иза Ӏамийра Петросян Анатолийс.

## Биографи
1983—1994 шерашкахь левзира «Динамо» (Киев) йукъахь.

Кхин а левзина «Молдова» (Кишинев), «Казачка» (Запорожье), «Бохум» (Германи), «Сомбатхей» (Мажаройчоь), ТИМ-СКУФ (Киев) командашна йукъахь.

1999—2001 шерашкахь — Украинин баскетболан зударийн командин коьрта тренер.

ТИМ-СКУФ (Киев) командин коьрта тренер а, президент а.

Майра — Игорь Ткаченко — ТИМ-СКУФ клубан хилла тренер, тӀаьхьа зуламхойн авторитет «Туьта» куньйа а йолуш; убит 8 декабря 2001 в Киеве.

## Кхиамаш
* 1992 шеран Олимпийн ловзарийн чемпионка, 1996 шеран Олимпийн ловзарийн декъахо (4-гӀа меттиг)
* 1991 шеран Европин чемпион (ССРС гулйина командин йукъахь), 1995 шарахь (Украинин гулйина командин йукъахь).
* ССРС чемпион 1991.
* ЛДП чемпион 1992.
* Украинин дуккхаза а чемпион
* Ронкеттин кад баьккхинарг 1988
* 2005 шеран Балтийн лигин борзанан совгӀатхо, 2006 шеран детин совгӀатхо.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Интервью
* Вторая жизнь Марины Ткаченко
* Марина Ткаченко: отойти от горя помогла не родившаяся ещё дочка

Категори:Украинин физикин кхиоран а, спортан а къоман университетан арахецархой
Категори:ССРС баскетболхой
Категори:Украинин баскетболхой
Категори:ССРС Спортан хьакъ долу говзанчаш
Категори:Баскетболех ловзаран Олимпийн чемпионаш
Категори:1992 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн чемпионаш
Категори:Цхьаьнатоьхна командера Олимпийн чемпионаш
Категори:Баскетболисташ 1992 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь
Категори:Баскетболисташ 1996 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь
Категори:Баскетболан Европин чемпионаш
Категори:Баскетболех ловзаран ССРС чемпионаш
Категори:Баскетболех ловзаран ССРС гулйина командин ловзархой
Категори:ЗБК «Динамо» Киев ловзархой
Категори:ЗБК «Казачка-КПУ»‎ ловзархой
Курдистан (остан)

**Курдистан** () — Иранан остан, административан центр — Санандаж.

## Административан йекъайалар
Останехь йу 10 шахрестан:
# Бане
# Биджар
# Дехголан
# Дивандарре
# Камьяран
# Корве
# Мериван
# Секкез
# Сенендедж
# Сервабад

## Билгалдахарш

Категори:Иран
Казвин (остан)

**Казвин** () — Иранан остан, административан центр — Казвин.

## Административан йекъайалар
Останехь йу 5 шахрестан:
# Абийек
# Буин
# Казвин
# Такестан
# Эльборз

## Билгалдахарш

Категори:Иран
Хамадан (остан)

**Хамадан** () — Иранан остан, административан центр — Хамадан.

## Административан йекъайалар
Останехь йу 8 шахрестан:
# Асадабад
# Бехар
# Кабудараханг
# Малайер
# Нехавенд
# Разан
# Туйсеркан
# Хамадан

## Билгалдахарш

Категори:Иран
Керманшах (остан)

**Керманшах** () — Иранан остан, административан центр — Керманшах.

## Административан йекъайалар
Останехь йу 14 шахрестан:
# Гилангерб
# Далаху
# Джаванруд
# Исламабад-э-Герб
# Каср-э-Ширин
# Кангавар
# Керманшах
# Паве
# Равансар
# Селас-э-Бабаджани
# Сарполь-э-Захаб
# Сахне
# Сонкор
# Харсин

## Билгалдахарш

Категори:Иран
Альборз

**Альборз** () —  Иранан остан, административан центр — Кередж.

## Административан йекъайалар
Останехь йу 5 шахрестан:
# Саводжболаг
# Талекан
# Назарабад
# Кередж
# Фердис

## Билгалдахарш

Категори:Иран
ТехӀран (остан)

**ТехӀран** () — Иранан остан, административан центр — ТехӀран.

## Административан йекъайалар
Останехь йу 16 шахрестан:
# Исламшахр
# Бахарестан
# Пакдешт
# Пардис
# Пишва
# ТехӀран
# Демавенд
# Робаткарим
# Рей
# Шемиранат
# Шахрияр
# Кодс
# Карчак
# Фирузкух
# Малард
# Варамин

## Билгалдахарш

Категори:Иран
Зенджан (остан)

**Зенджан** () —  Иранан остан, административан центр — Зенджан.
## Административан йекъайалар
Останехь йу 7 шахрестан:
# Абхар
# Иджруд
# Ходабенде
# Хоррамдарре
# Зенджан
# Таром
# Махнешан
## Билгалдахарш

Категори:Иран
Йуккъера остан

**Йуккъера остан** () — Иранан остан, административан центр — Эрак.

## Административан йекъайалар
Останехь йу 10 шахрестан:
# Эрак
# Аштиан
# Делиджан
# Комиджан
# Хомейн
# Мехеллат
# Саве
# Шазенд
# Тафреш
# Зарандийе

## Билгалдахарш

Категори:Иран
Лурестан

**Лурестан** () — Иранан остан, административан центр — Хорремабад.

## Административан йекъайалар
Останехь йу 10 шахрестан:
# Алаштар
# Алигударз
# Боруджерд
# Доруд
# Дурех
# Кухдешт
# Нурабад
# Поль-Дохтар
# Хорремабад
# Эзна

## Билгалдахарш

Категори:Иран
Илам (остан)

**Илам** () — Иранан остан, административан центр — Илам.

## Административан йекъайалар
Останехь йу 8 шахрестан:
# Абданан
# Даррешехр
# Дехлоран
# Эйван
# Илам
# Мехран
# Малекшахи
# Ширван а, Чердавель а

## Билгалдахарш

Категори:Иран
АхӀирли

**АхӀирли** () — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) АхӀирлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш

Категори:Кони провинцин микрокӀошташ

Категори:АхӀирлинан микрокӀошташ

Категори:АхӀирлинан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Абдуллаев, Бахьаудин Юсупович

**Абдуллаев Бахьаудин Юсупович ** — Россин Федерацин Чоьхьара гӀуллакхийн министраллин белхало, милицин подполковник, кхелхина ШолгIа оьрсийн-нохчийн тIом болуш белхан декхарш кхочуш деш, Стогаллин орденан кавалер (веллачул тӀаьхьа).

## Биографи
Абдуллаев Бахьаудин Юсупович вина 1960 шеран 26 февралехь ДегӀастанан Автономин Советийн Социалистийн Республикин Сергокалински кӀоштан Аялизимахи эвлахь. ТӀех дика чекхйаьккхина Сергокалински кӀоштара Урахи эвлан йуккъера ишкол. 1978 шарахь дӀавахара ХӀинжа-ГӀала, цигахь деша хӀоьттира ДегӀастанан пачхьалкхан университетан историн факультете. 1983 шарахь дешна велира, говзалла историн хьехархо а йолуш. Болх бира шен Аялизимахи эвлара ишколехь.

1987 шарахь Абдуллаев ССРС чоьхьара гӀуллакхийн меженашка балха хӀоьттира, волавелира зуламхой лахаран опервекалан даржера, некъ бира Каспийскан милицин гӀалин декъан хьаькаман гӀовсе кхаччалц. Иза йукъахь волуш иттаннаш зуламаш гучудехира, жоьпалле озийра дикка зуламхой.

Нохчийчуьра законехь боцу тӀеман кхолламаш ДегӀастанан Республикин махка чубаханчу хенахь Абдуллаев Каспийскехь вара. Шен белхан накъосташца цуо жигара дакъа лецира сепаратисташна дуьхьало йеш. 1999 шеран 2 сентябрехь Абдуллаевн тӀедиллира Каспийскан гӀалин милицин декъан белхалойн тоба, церан дезара Республика ДегӀастанан Шури-ГӀалин кӀоштара Чабанмахи эвла тӀемлойх цӀанйан. ГӀуллакх дан дезара цара милицин лерина гӀуллакхна хьажийна тобанца цхьаьна. Милицин лерина гӀуллакхна хьажийна тоба кӀелоне нисйелла, уьш дӀакъастийра шайн накъостех, каспийскера милиционераш царна гӀоьнна кхечира, гуон йукъахула бовла а хьевсина. Церан аьтту белира гуо баьстина маьрша баха ОМОН тӀемлой. Оцу тӀамехь Абдуллаев кхелхира.

Россин Федерацин Президентан омарца милицин подполковник Абдуллаев Бахьаудин Юсуповична веллачул тӀаьхьа совгӀат дина Стогаллин орденца.

## Иэс
* Абдуллаевн цӀарах цӀе йелла Каспийск гӀалара бульваран и улица в Махачкале.
* Абдуллаевн цӀе лелайо Республика ДегӀастанан Сергокалинскан кӀоштарчу Аялизимахи эвларчу ишколо.
* Абдуллаевн а, оццу тӀамехь кхелхинчу Каспийскан чоьхьарчу гӀуллакхийн гӀалин декъан милицин белхалочун лахарчу сержантан Усманилаев Усманилавна а лерина гуттаренна иэсан мероприятеш йо.

## Билгалдахарш

Категори:ШолгӀачу оьрсийн-нохчийн тӀеман декъашхой (ЧГӀМ)
Категори:ШолгӀачу оьрсийн-нохчийн тӀамехь кхелхинарш
Категори:дегӀастанан пачхьалкхан университетан арахецархой
Категори:ССРС милиционераш
Категори:Милицин подполковникаш (Росси)
Акоьрен (АладагӀ)

**Акоьрен** () — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Адана провинцин (ил) АладагӀнан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Адана провинцин нах беха меттигаш

Категори:Адана провинцин микрокӀошташ

Категори:АладагӀнан микрокӀошташ

Категори:АладагӀнан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ататуьрк (Акйурт)

**Ататуьрк** () — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) Акйуртнан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш

Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ

Категори:Акйуртнан микрокӀошташ

Категори:Акйуртнан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
АкшахӀап (Аксеки)

**АкшахӀап** () — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Антали провинцин (ил) Аксекинан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Антали провинцин нах беха меттигаш

Категори:Антали провинцин микрокӀошташ

Категори:Аксекинан микрокӀошташ

Категори:Аксекинан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
БоздогӀан

**БоздогӀан** () — Туркойчоьнан Эгейн регионан Айдин провинцин (ил) БоздогӀанан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Айдин провинцин нах беха меттигаш

Категори:Айдин провинцин микрокӀошташ

Категори:БоздогӀанан микрокӀошташ

Категори:БоздогӀанан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
1. ГуьндогӀан (Алтиейлуьл)

**1. ГуьндогӀан** () — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Баликесир провинцин (ил) Алтиейлуьлнан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Баликесир провинцин нах беха меттигаш

Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ

Категори:Алтиейлуьлнан микрокӀошташ

Категори:Алтиейлуьлнан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Акчасаз (БуьйуькорхӀан)

**Акчасаз** () — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Бурса провинцин (ил) БуьйуькорхӀанан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Бурса провинцин нах беха меттигаш

Категори:Бурса провинцин микрокӀошташ

Категори:БуьйуькорхӀанан микрокӀошташ

Категори:БуьйуькорхӀанан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
АгӀилкоьй (Бисмил)

**АгӀилкоьй** () — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Бисмилнан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш

Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ

Категори:Бисмилнан микрокӀошташ

Категори:Бисмилнан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ана Мена

**Ана Мена** (; 1997 шеран 25 февраль, Эстепона, Испани) — испанхойн эшархо.

## Билгалдахарш

Категори:Испанхойн эшархой
Ашкале

**Ашкале** () — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Ашкаленан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш

Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ

Категори:Ашкаленан микрокӀошташ

Категори:Ашкаленан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Актепе (Алпу)

**Актепе** () — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) Алпунан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш

Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ

Категори:Алпунан микрокӀошташ

Категори:Алпунан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Голух

**Голух** () — Россин Федерацин ГӀалгӀайчоьнан ЖӀайрахьан кӀоштара эвла.

## Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан) 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Литература
* 

Категори:ЖӀайрахьан кӀоштан нах беха меттигаш
Акбудак (Арабан)

**Акбудак** () — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Газиантеп провинцин (ил) Арабанан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Газиантеп провинцин нах беха меттигаш

Категори:Газиантеп провинцин микрокӀошташ

Категори:Арабанан микрокӀошташ

Категори:Арабанан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Алакент (Алтиноьзуь)

**Алакент** () — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) Алтиноьзуьнан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш

Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ

Категори:Алтиноьзуьнан микрокӀошташ

Категори:Алтиноьзуьнан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Бургазада

**Бургазада** () — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Истмала провинцин (ил) Адаларнан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Истмала провинцин нах беха меттигаш

Категори:Истмала провинцин микрокӀошташ

Категори:Адаларан микрокӀошташ

Категори:Адаларан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Алунишу

* Алунишу (Бредулец, Арджеш) — Румынин Арджеш жудецан йукъара эвла
* Алунишу (Бейкулешть, Арджеш) — Румынин Арджеш жудецан йукъара эвла
* Алунишу (Димбовица) — Румынин Димбовица жудецан йукъара эвла
* Алунишу (Илфов) — Румынин Илфов жудецан йукъара эвла
* Алунишу (Клуж) — Румынин Клуж жудецан йукъара эвла
* Алунишу (Олт) — Румынин Олт жудецан йукъара эвла
АшагӀишакран (АлиагӀа)

**АшагӀишакран** () — Туркойчоьнан Эгейн регионан Измир провинцин (ил) АлиагӀанан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Измир провинцин нах беха меттигаш

Категори:Измир провинцин микрокӀошташ

Категори:АлиагӀанан микрокӀошташ

Категори:АлиагӀанан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Алемдар (Афшин)

**Алемдар** () — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан КахӀраманмараш провинцин (ил) Афшиннан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:КахӀраманмараш провинцин нах беха меттигаш

Категори:КахӀраманмараш провинцин микрокӀошташ

Категори:Афшинан микрокӀошташ

Категори:Афшинан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Акин (Аккишла)

**Акин** () — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кайсери провинцин (ил) Аккишланан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Кайсери провинцин нах беха меттигаш

Категори:Кайсери провинцин микрокӀошташ

Категори:Аккишланан микрокӀошташ

Категори:Аккишланан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Башискеле

**Башискеле** () — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Коджаэли провинцин (ил) Башискеленан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Коджаэли провинцин нах беха меттигаш

Категори:Коджаэли провинцин микрокӀошташ

Категори:Башискеленан микрокӀошташ

Категори:Башискеленан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Аксарай (АкчадагӀ)

**Аксарай** () — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Малати провинцин (ил) АкчадагӀнан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Малати провинцин нах беха меттигаш

Категори:Малати провинцин микрокӀошташ

Категори:АкчадагӀнан микрокӀошташ

Категори:АкчадагӀнан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
АлахӀидир (АхӀметли)

**АлахӀидир** () — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) АхӀметлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш

Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ

Категори:АхӀметлинан микрокӀошташ

Категори:АхӀметлинан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
АлашехӀир

**АлашехӀир** () — Туркойчоьнан Эгейн регионера гӀала/кӀошт. Маниса провинцин (ил) АлашехӀирнан кӀоштан административан центр.

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Туркойчоьнан гӀаланаш
Липница (Беляеван йуьртан меттиг)

**Липница** () — Россин Федерацин Курскан областан Конышёвкан кӀоштара  эвла.
## Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах. 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Конышёвкан кӀоштан индексаш 

Категори:Конышёвкан кӀоштан нах беха меттигаш
13 Март (Артуклу)

**13 Март** () — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Мардин провинцин (ил) Артуклунан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Мардин провинцин нах беха меттигаш

Категори:Мардин провинцин микрокӀошташ

Категори:Артуклунан микрокӀошташ

Категори:Артуклунан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
АданалиогӀлу (Акдениз)

**АданалиогӀлу** () — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Мерсин провинцин (ил) Акденизнан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Мерсин провинцин нах беха меттигаш

Категори:Мерсин провинцин микрокӀошташ

Категори:Акденизнан микрокӀошташ

Категори:Акденизнан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Апполоновка (маьӀнаш)

* Апполоновка — Кхазакхстанан Акмолан областан Целиноградан кӀоштара эвла
* Апполоновка (Мордови) — Россин Федерацин Мордовин Лямбиран кӀоштара эвла
* Апполоновка (Тамбовн область) — Россин Федерацин Тамбовн областан Инжавинан кӀоштара эвла
АгӀачли (Акчаабат)

**АгӀачли** () — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Трабзон провинцин (ил) Акчаабатнан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Трабзон провинцин нах беха меттигаш

Категори:Трабзон провинцин микрокӀошташ

Категори:Акчаабатнан микрокӀошташ

Категори:Акчаабатнан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Артюшкино

* Артюшкино — Россин Федерацин Воронежан областан Аннан кӀоштара эвла
* Артюшкино (Дедовичин кӀошт) — Россин Федерацин Пскован областан Дедовичин кӀоштара эвла
* Артюшкино (дӀатесна эвла, Дедовичин кӀошт) — Россин Федерацин Пскован областан Дедовичин кӀоштара эвла
* Артюшкино (Самарин область) — Россин Федерацин Самарин областан Шенталан кӀоштара эвла
* Артюшкино (Ульяновскан область) — Россин Федерацин Ульяновскан областан Сенгилейн кӀоштара эвла
Алачам

**Алачам** () — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Алачамнан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш

Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ

Категори:Алачамнан микрокӀошташ

Категори:Алачамнан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Алтикулач (Абана)

**Алтикулач** () — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Кастамону провинцин (ил) Абанан кӀоштара эвла.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Туркойчоьнан Абанан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Аджигоьл

**Аджигоьл** () — Туркойчоьнан Юккъера Анатолин НевшехӀир провинцин (ил) гӀала/кӀошт. Аджигоьлан административан центр.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Туркойчоьнан Абанан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Категори:Аджигоьлан кӀоштан нах беха меттигаш
Карапинар (Аджигоьл)

**Карапинар** () - Туркойчоьнан Юккъера Анатоли регионан НевшехӀир провинцин (ил) Аджигоьлан кӀоштара эвла.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Аджигоьлан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Акпинар (Аккуш)

**Акпинар** () — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Аккушнан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш

Категори:Орду провинцин микрокӀошташ

Категори:Аккушнан микрокӀошташ

Категори:Аккушнан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Акбинек (Адакли)

**Акбинек** () — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин Бингоьл провинцин (ил) Адаклин кӀоштара эвла.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Адаклин кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Абали (Адапазари)

**Абали** () — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Адапазаринан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш

Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ

Категори:Адапазаринан микрокӀошташ

Категори:Адапазаринан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Акчаалан (Бодрум)

**Акчаалан** () — Туркойчоьнан Эгейн регионан МугӀла провинцин (ил) Бодрумнан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:МугӀла провинцин нах беха меттигаш

Категори:МугӀла провинцин микрокӀошташ

Категори:Бодрумнан микрокӀошташ

Категори:Бодрумнан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ФетхӀийе

**ФетхӀийе** () — Туркойчоьнан Эгейн регионера гӀала/кӀошт. МугӀла провинцин (ил) ФетхӀийенан кӀоштан административан центр.

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Туркойчоьнан гӀаланаш
Биреджик

**Биреджик** () — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) Биреджикнан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш

Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ

Категори:Биреджикнан микрокӀошташ

Категори:Биреджикнан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Шанли (Акчакале)

**Шанли** () — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) Акчакаленан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш

Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ

Категори:Акчакаленан микрокӀошташ

Категори:Акчакаленан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Акйайла (БахӀчесарай)

**Акйайла** () — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Ван провинцин (ил) БахӀчесарайнан кӀоштара эвла/микрокӀошт ().

## Географи

## Истори

## Бахархой

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Ван провинцин нах беха меттигаш

Категори:Ван провинцин микрокӀошташ

Категори:БахӀчесарайнан микрокӀошташ

Категори:БахӀчесарайнан кӀоштан нах беха меттигаш

Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ

Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш