open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Малхбален горилла

**Малхбален горилла** () — гориллийн (*Gorilla*) приматийн тайп гоминидийн (*Hominidae*) доьзалан йукъара. Тайпан цӀе тиллина дуьххьара и кариначу  цӀарах иза хилла немцойн эпсар. 

Россин зоологашна лаьмнийн я малхбален гориллаш Ӏаламехь дуьххьара гина 1976 шарахь оцу шарахь язбина царех лаьцна хаам.

## Билгалдахарш

Категори:Маймалш
ӀабдуллахӀ ибн Ӏабдул-МуттӀалиб

**ӀабдуллахӀ ибн Ӏабдул-МуттӀалиб** (; вина 545 — Макка, 570 — Мадинат) — иза Мухьаммад пайхамаран ﷺ да а, Ӏабдул-МуттӀалибан кӀант а ву. Мухьаммад дуьнен чу валале ши бутт хьалха дӀакхелхина иза.

## Биографи

###### ГӀурба дер
Ӏабдул-МуттӀалибан цхьа кӀант хилла Хьарисат. Цо Деле даьхна хиллера шен итт кӀант хилийтара. Ӏабдул-МуттӀалибас чӀагӀо йина хилла, шен цхьан кӀантан гӀурбан урс хьокхур ду аьлла. Цара кхаж тесна хилла, и кхаж ӀабдуллахӀан тӀехь хилла. Къурайши нах бахьанехь, Ӏабдул-МуттӀалибас бӀе эмкал йалийна гӀурба ден.

###### Зуда йалор
ӀабдуллахӀ хаза а волуш, товш стаг вара. Цуьнга маре цайаха дуьхьал цхьа а зуда йацара. 569-чу шарахь массарна а йевзаш йолу ВахӀбан йоӀ Аминат цо маре йигира. Аминатас Мухьаммад а вира. Иза дуьнен чувале ши бутт хьалха ӀабдуллахӀ дӀакхелхира.

Категори:Ислам
ИсмаӀил

**Исма̄Ӏил** (‎‎) — иза исламан пайхамарех а, Ӏаьрбийн пайхамарех а цхьаъ а, Макка гӀала ваийтина элча а, ИбрахӀим пайхамаран воккхах волу кӀант а ву. Ткъа жуьгталлехь а, насараллехь а Ширачу Весет чохь хьахийна историн стаг лоруш ву иза. Иза ИсмаӀилхойн Ӏаьрбийн тайпанан да лоруш ву, вуьшта аьлча, къидархойн  а, набатӀхойн а, Ӏаднанхойн а Ӏаьрбийн. Иза Мухьаммад пайхамаран ﷺ дедайх лоруш ву.

## Дахар дӀайаздар
### Къуръан чохь
ИбрахӀим пайхамар шен зудчуьнца Саратца а, шен вешин кӀантаца ЛутӀаца а Бабилера дӀавахара, шен халкъо шеца мостагӀалла лелийначул тӀаьхьа, цара Далла Ӏибадатдаран кхайкхам тӀе ца эцначул тӀаьхьа. Цундела иза Шема-махка дӀа а вахана, цигахь висира. Цул тӀаьхьа Шемахь йокъа хӀоттира, цундела иза шен зудчуьнца Мисаре дӀавахара. Мисар-мехкан паччахьо хаза куц-кеп долу зударий лоьцуш хилла, уьш маре балахь, церан марош бойъуш хилла цо. ИбрахӀим шен хаза куц долчу зудчуьнца Саратца схьакхаьчна аьлла хезча, паччахьна иза шен долахь хилар лиира, цундела цо ИбрахӀим схьакхайкхира, цуьнца йолчу йукъаметтигах лаьцна хатта, ИбрахӀима жоп делира: «Сан йиша йу иза» — аьлла, ша цуьнга ца вейта. Паччахьо ИбрахӀиме хеттарш дина ваьлча, Сарат тӀекхайкхира, ткъа иза паччахь волчу чуйалале, ИбрахӀима дийцира цуьнга паччахьца шена хилларг а, цо иза шен йиша йу алар харц а ма де аьлла (ткъа динехь иза цуьнан йиша йу). Сарат паччахь волчу чоьхьайаьлча, цунна вон дан лиира цунна паччахьна, цо шен куьг кховдийра цуьнга, ткъа Дала паччахьан вонах ларйира иза. Цо цунна тӀе куьг мосазза кховдадо, садукъалора цунна. Цо цуьнга Везачу Деле доӀа дар доьхура лазам дӀабаккха аьлла. Кхузза йухаялийна цо иза, шена иза шайтӀа ду мотталц. Цундела цо омра дира иза арайаккхарца а, «ХӀажар» цӀе йолу шен лай цунна йаларца а. ТӀаккха ИбрахӀим а, цуьнан зуда а, цуьнан йалхо а Шема-махка йухабирзира.

Сарат бер ца хуьлуш йара. Цундела цо хьехар дира ИбрахӀиме ХӀажар маре а йалайе, цуьнга шена доьзалхо а вайта аьлла. ИбрахӀима и кхочушдира, цул тӀаьхьа ХӀажара цунна кӀант вира «ИсмаӀил» цӀе а йолуш. Иза дуьнен чу ваьллачул тӀаьхьа, Дала ИбрахӀимна тӀедиллира ХӀажар а, ИсмаӀил а схьа а эций, Маккара ХьаьжцӀа долчу дӀадига аьлла.

## Хьостанаш
Хьамзат ибн Ӏабдул-МуттӀалиб

**Хьамзат ибн Ӏабдул-МуттӀалиб аль-ХӀа̄шими аль-Къурашӣ** (; ) — иза Мухьаммадан жимах волу деваша а, цуьнан асхьабех цхьа сахьаби а, цуьнан бакхийначу вежарех цхьаъ а, цуьнан вейтта визирех цхьаъ а ву. Мухьаммадан девежарех тӀехдиканиг а ву иза, цо аьлла: «Сан вежарех диканиг — Ӏалий ву, ткъа девежарех диканиг — Хьамзат ву».
Мухьаммадал ши шо воккха хилла иза. Цуьнан нана ХӀалат бинт ВухӀайб, Мухьаммадан ненан Аминат бинт ВахӀбан девешин йоӀ хилла.

## Дахар
Хьамзат къурайшин йукъахь уггаре чӀогӀа онда стаг вара. Иштта таллархо а вара иза. «Делан лом» — аьлла цӀе тиллира цунна. МостагӀех хьулвелла Къаф лам тӀехь Оркам цӀе йолчу шен асхьабан хӀусамехь хилла Мухьаммад. Цигахь иза, сийсазвеш, лаза а веш, цунна дов дина Абу ДжаьхӀала. Иза хиина Мухьаммадан девешина Хьамзатана, талла ваханчуьра цӀа вогӀуш. Гулбеллачу нахана йуккъехь ша диначух дозалла деш, иза дӀадуьйцуш лаьтташ Абу-ДжаьхӀль а волуш, озийна Ӏад а долуш веана тӀе хӀоьттина Хьамзат. ТӀекхоччушехь цо коьртах тоьхна Абу ДжаьхӀлана, йоккха чов а йеш. Орцах хьаьдда Абу-ДжаьхӀилан гергарнаш. «Виталаш иза, — аьлла кхеравеллачу Абу ДжаьхӀила, — Хьамзат кӀад ван а дагахь. Ша бакъ долуш, вон лазийна цуьнан вешин кӀант». Ткъа иза ша даран бахьана, Мухьаммада дин хийцар ду, аьлла цо. Хьамзат ша а ца хилла цу хенахь имане веана. Амма шен вешин кӀант лазорна кийра йоьссинчу оьгӀазлоно, кхетамо ца динарг деш, дог хийцина Хьамзатан.

«ТӀаккха со а ца теша-кха шун тӀулгийн деланах. Ницкъ буй шун со цунах тешийта?» — аьлла цо. Цу меттехь дакхайкхина Хьамзата, Дела цхьаъ во ша, шен вешин кӀант Мухьаммад пайхамар хиларца бакъ а во ша, аьлла.

Ухьудан гӀазотехь иза вийнера, Вахьши бин Хьарбас, хӀунда аьлча Ӏутбатан йоӀ ХӀиндо шен да вийна дера, цунах чӀир эцархьама. Ша вийначу меттехь дӀавоьллина ву Хьамзат.

## Хьосташ

## Фильманашкахь
* Элчаналла
* Бану ХӀашиман бутт

Категори:Асхьабаш
ТӀаиф

**ТӀа́иф** (‎) — СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан гӀала. Бахархойн дукхалла 521 эзар адам (2004 шо).

## Билгалдахарш

Категори:СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан гӀаланаш
Адам (пайхамар)

**А́дам** ( — «Ӏаьржачу аматехь», «лаьттан чкъор»; , *ʼAdām* — «цӀен»; , *ʼǎdāmāh* — «латта»; ) Товрат чохь а, Къуръан чохь а — иза Дала кхоьллина дуьххьарлера адам а, адамийн тайпанан да а ву. Адам исламехь а, бахӀаизмехь а, насарийн цхьайолчу тобанашкахь а дуьххьарлера пайхамар лоруш ву. Дала иза кхоьллина лаьттах, Шен са а кхоьллина цунна чу, тӀаккха маликашка омрадира цо Адамна сужда де аьлла (ларамна сужда, Ӏибадатна а доцуш). ТӀаккха цара массара а сужда дира, Иблис доцучо. ТӀаккха Иблисо элира: «Ахь лаьттах кхоьллинчунна сужда дийр ду ас? Со гӀоли ду цул, со цӀарах кхоьллина ду Ахь, ткъа иза лаьттах кхоьллина ву Ахь».

## Хьосташ
ХӀажар

**«ХӀа́джар»** () — ИбраьхӀим пайхамаран  зуда а, ИсмаьӀилан нана а йу. Бусалбанийн а, керстан а динехь цуьнан историн маьӀнаш цхьатерра ду.

## Истори
Сарат шен цӀийндеца ИбраьхӀимца Мисар кхаьчначу хенахь, Мисаран паччахьо цунна совгӀатан ХӀаджар йелла хиллера. Саратас цунах шен йалхо йина. Оцу хенашкахь Саратан цхьа а бера дацара. ИбраьхӀиме аьлла цо: «хьайн ХӀаджарах зуда ен». ХӀаджарас кӀант вира ИсмаьӀил, оцу хенахь ИбраьхӀиман 86-шо дара. Сарат оцарах чӀогӀа хьоьгуш йара. И бахьана долуш АллахӀ-дала омра дина ИбраьхӀиме: «и шиъ Макка дӀадига, цигахь Ӏад дита» — аьлла. ИбраьхӀимас иза кхочуш а дина, шен цӀа схьавеара.

Цхьажимма хан йаьлча, ХӀаджарера йаа хӀума дӀайаьллера. Иза хила дӀасауьдуьра «Сафа а, Марват а» — олучу шинна ломана тӀе. Оцу меттехь ИсмаьӀилан когашкахь хьаладолуш цхьа хи дара, оцу хин цӀе «Замзам» — йу. Цигахь цхьа хан йаьккхира цушимма.

Оцу махка кхечира цхьа «ДжурхӀум» — олуш цӀе а йолуш, цхьа къам. ХӀаджарера бакъо а йаьхна, уьш цигахь баха охьахевшира. Цу бакъо а йелла, уьш цигахь Ӏаш бара. ИсмаьӀила вина 5-шо даьлча, Саратас — Исхьакъ пайхамар  а вира.

ХӀаджар ИсмаьӀилаца КаӀбатан уллохь «Хьиджр ИсмаӀил» — олучу меттехь дӀайоьллина йу.

## Кхин хьажа
* ИбраьхӀим аль-Халиль
* ИсмаьӀил
* Сарат

Категори:ИбраьхӀим
Генуб

**Генуб** () — ДегӀастанан Унсоколон кӀоштан йукъайогӀу эвла.


Файл:Бомбежка села Гимры.jpg|Генубан уллера хьун чу бомбаш йетар
File:Village Gimry in Dagestan2.jpg|Эвлан йуккъер маьждиг
Файл:Село Гимры.JPG|Генуб (2011 ш.)
Файл:Поселок Гимры.png|Генуб


## Билгалдахарш

Категори:Унсоколон кӀоштан нах беха меттигаш
Адам

**Адам** йа **стаг** () — куц тайпа Нах (*Homo*) тобан йукъара , хӀинца Ӏаш цхьа тайп бен дац.

## Билгалдахарш

Категори:Адамаш
Азан

**Аза́н** (‎‎) — исламехь ламазе кхайкхар ду. Молла кхойкхуш волчух — муэдзин олу. Молла кхойкхучу хенахь стеган ши куьг лергашна уллохь хила деза, къилбе вирзина а хила веза. Азан дешна велча, къамат до. ТӀаккха ламаз до, я маьждигехь валахь джамӀат ламаз до.

## Дешнаш

## Азана тӀехь дан дезаш дерг
* Азанехь «Хьаййа Ӏала с-солат» олучу хенахь, муэдзино шен корт дӀахьовзо беза аьтту агӀор а, аьрру агӀор а.
* Дешнаш «Ассолату хайрун минан-навм» (ламаз гӀенал дика ду) Ӏуьйран ламазехь бен олуш дац.

## ДоӀа дар
**Азан аьлла ваьлча хӀара доӀа до**: *«АллахӀумма, Рабба хӀазихӀи-д-даIвати-т-таммати, ва-с-сала-ти-ль-къаима-ти, ати Мухаммадан аль-василата ва-ль-фазилата, ва-бӀас-ху макъаман махьмудан аллази ваӀадта-хӀу, инна-ка ла тухлифу-ль-миӀада!»*

## Дуьххьара азан
Дуьххьара азан кхайкхина Мухьаммад пайхамар  волчу хенахь Билала .
Бирюченски

**Бирюченски** () — Россин Федерацин Воронежан областан Каширскан кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема). 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Каширскан кӀоштан индексаш

Категори:Каширскан кӀоштан нах беха меттигаш
Яшуев, Ислам Хусейнович

**Исла́м Хусейнович Яшу́ев** (1993 шеран 23 январь, Мескар-Эвла, Шелан кӀошт, Нохчийчоь, Росси) — нохчийн дзюдоист, Россин чемпион, Россин спортан говзанча.

## Билгалдахарш

## Ссылки
*  
* 

Категори:Нохчийчоьнан дзюдоисташ
Категори:Россин чемпионаш
Мелахино

**Мелахино** () — Россин Федерацин Воронежан областан Лискинан кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Лискинан кӀоштан индексаш

Категори:Лискинан кӀоштан нах беха меттигаш
Ламаз

**Ла̄маз** (, *ас-сала̄т*) — иза исламан арканех шолгӀа рукна йу. Хьадисехь деана ду: «Ибн Ӏумара элира: Суна хезира Делан элчано олуш: “Ислам доьгӀна ду пхеа хӀуманна тӀе: Тоьшалладар ду АллахI бен кхин дела вац аьлла, ткъа Мухьаммад — Делан элча ву аьлла, ламаз дар ду, закат даккхар ду, Рамазан беттан марханаш кхабар ду, хьаж дан ХьажцӀа вахар ду, нагахь хьан и дан таро йелахь”». Иштта элчано дийцина: «ХӀокху белхан корта — ислам бу, ткъа цуьнан бӀогӀам — ламаз ду, ткъа цуьнан бохь — Делан новкъахь жихӀад дар ду». ШийӀашна гергахь динан да̄къойх хьалхара да̄къа ду иза.

Ламаз дар важиб (тӀедиллина) ду хӀора бусалбачу стагана, гӀеметтахӀоьттинчунна, кхетам чохь волчунна, боьршачунна, стечунна. Ламаз фарз дина тӀедиллина Маккахь, Мухьаммадо Мадийнате хӀижрат далале ши шо хьалха, исраъ а, миӀраж а хиллачу хенахь. Исламехь хӀора стагана тӀедиллина дийнахь пхи ламаз ду. Уьш доцурш, кхечу бахьанашна деш кхин ламазаш а ду: Шина Ӏийданан ламаз а, докъа-ламаз а, догӀа дехаран ламаз а, малх-бутт лацаран ламаз а. Ламаз ле̄но шен Делаца къамелдаран кеп йу, цу шинна йукъахь хуьлуш йолу уьйр йу иза.

## Истори
Вайн сийлахь волу делан элча «Мухьаммад» , цунна дала тӀедиллинера шовзткъе итт ламаз. Мухьаммадан дуьхьал кхийтира Муса пайхамар, цо цуьнга элира: «и ламазаш мелла а кӀеззиг хилийта алахь Деле». Юха Дала, дийнахь пхиъ ламаз дар тӀедиллира. Юха а Мусас уьш лагӀде элира, Мухьаммада: «ша эхь хетталц дийхира цуьнга, кхин деха суна эхь хета» элира цо. Оцу замангара схьадеана ду ламаз дар. ВорхӀ шо кхаьчначу хенахь дуьйна, иза дар адамашна тӀехь ду.

## Ламаз дале хьалха дан дезарг
# ДегӀ цӀена хила деза
# ДӀахӀоьттина меттиг цӀен хила еза
# Къилбе вирзина хила веза, ХьажицӀа долчу агӀора
# Ламаз кхочуш дан лууш хила веза
# Духар — цӀена бедар юьйхина хила веза
# Хьараме хӀуманах хьакхавелла хилла цавеза (масала: малар, кхин йолу алкоголь — уьш хьараме ю)
# Хан — шен хене хьаьжжина дан деза, хӀора ламаз.

## Ламазан ракаӀаташ
РакӀат — иза хӀора ламазехь доьшуш долу сурат «Аль-Фатихьат» ду, я «БисмиллахӀ».

## Хьосташ

Категори:Ламаз
Категори:Ламазан терминаш
Категори:Исламан терминаш
Иманан арканаш

**Ийманан** пхи аркан ду, оцарех тешар вайн тӀехь ду.

## '''Арканийн могIа'''
# АллахӀ-делех тешар,
# Цуьнан Маликех а,
# Цуьнан Жайнех а,
# Цуьнан Элчанех а,
# Къематдийнах а,
# Билгалдаккхар дика а, вон а, сийлахь волчу АллахӀ-делера хиларх,
# Белларш юха денбийра хиларх а тешар.

## '''Iаьрбийн могIа'''
# أمَنتُ بِاللَه
# ِو ملائِكتِه
# ِو كُتُبِه
# ِو رُسُلِه
# ِوَ الْيَوْمِ الآخِر
# وَالْقَدَرِ خَيرِهِ وَشَرِهِ مِنَ اللهِ تَعَالَى
МустӀафа Ӏаккъад

**МустӀафа Ӏаккъад** () — америкахо, цӀера Шемара а волуш, кинон продюсер а, режиссёр а. Иза гоьвалла вара шен фильмаш чохь, продюсер вара фильман сереш чохь «Хэллоуин», тӀаккха режиссёр а вара «Мухьаммад — Делан элча йа Элчаналла» а, «Ӏумар Мухтар йа ГӀум-аренан лом». 2005-шарахь Иорданехь, террористаш вийнера иза шен йоӀаца Риммаца. 1976-шарахь цо арахецна Мухьаммад-пайхамаран дахарах лаьцна фильм — «Элчаналла». И фильм бахьана долуш, иза сийлахь хилира.

## Элчаналла
1976-шарахь МустӀафас арахецна Мухьаммад — Делан Элча, Америкехь олу «*The Message*», «Элчаналла», коьрта ролехь болу декъашхой бу Энтони Куинн а, Ирен Папас а. МустӀафана Голливудехь резацахилира Мароккехь фильман съёмкахь йаха. Саудийн Аравехь, Маккахь, цуьнга фильм ца йаьккхийтира. Паччахьа Хьасана II цунна доккха гӀо дира, фильма йаккха. Элчаналла шина шарахь йаьккхира цара, шина маттахь а. Америкехь цхьана баттахь кхо-эзар наха бусулба дин тӀеийцира, и фильм бахьана долуш.

## Фильмографи
* 1976 — Элчаналла
* 1978 — Хэллоуин
* 1981 — ГӀум-аренан лом
## Хьажоргаш
* 
* Aljazeera. Firas Al-Atraqchi. An Arab American director’s legacy 
* Juan Cole. The Strange Death of Moustapha Akkad 
*  The Telegraph. Moustapha Akkad  

Категори:АЦШн кинорежиссёраш
Категори:АЦШн кинопродюсераш
Терновски (Ставрополан мохк)

**Терновски** () — Россин Федерацин Ставрополан мехкан Андропован кӀоштара эвла.
## Бахархойн дукхалла

## Климат
Эвла йу барамера континенталан климатан зонехь, алсама хуьлу малхбален а, малхбузен а мехаш. Климатан раж шеран дохаллехь чӀогӀа хийцало, шеран метеорологин заманаш, дукха хьолехь, рузманца ца нисло. Мехкан доккхаха долчу декъехь Ӏа доца а ду, цхьанаэшшара а дац. Уггар шийла бутт — январь. Аьхке Ставрополехь йеха йу: 140 де гергга.

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Андропован кӀоштан индексаш

Категори:Андропован кӀоштан нах беха меттигаш
Делаплейн (Арканзас)

**Делаплейн** () — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Арканзас штатера гӀала ().

## Истори

Йиллина .

## Бахархой

## Географи

ГӀалин майда — . ХӀордан сизал локхалла .

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* 
*  

Категори:Арканзас штатан гӀаланаш
Категори:АЦШ гӀаланаш
Саловка (Мордови)

**Саловка** () — Россин Федерацин Мордовин Лямбиран кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климат билгалйолу шен Оьрсийн акъарийн йуккъера бараман асанера физика-географин хӀоттамца, ткъа цуьнан амалехь ду хаа а луш шеран заманаш хийцайалар. 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Лямбиран кӀоштан индексаш 

Категори:Лямбиран кӀоштан нах беха меттигаш
Заболотовка (Воронежан область)

**Заболотовка** () — Россин Федерацин Воронежан областан Ольховаткан кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема). 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Ольховаткан кӀоштан индексаш 

Категори:Ольховаткан кӀоштан нах беха меттигаш
Страсбург

**Стра́сбург** я **Страсбу́р** (, **СтгӀасбугӀ** ), **Штрассбург** (), **Аргенторат** () — Францин гӀала, Эльзасан историн коьрта ГӀала а, Лаха ГӀейн олучу департаментан префектура а. Бахархой — 272 800 стаг (2004 шо).

## ДоттагӀий-ГӀаланаш

*  Бостон (), Массачусетс, АЦШ
*  Дрезден (), Германи
*  Жакмель (), Гаити
*  Лестер (), Йоккха Британи
*  Велики Новгород, Росси
*  Рамат-Ган (), Исраил
*  Истамбул (), Туркойчоь
*  Фес (, ), Марокко
*  Штутгарт (), Германи

## Бахархойн статистика

## Билгалдахарш

Категори:Францин гӀаланаш
Лимож

**Лимож** () — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Лакха Вьенна. 
## Географи
. 

## Бахархойн статистика

## Билгалдахарш

Категори:Лакха Вьенна департаментан коммунаш
Категори:Францин гӀаланаш
Кан (НогӀманди)

**Кан** ( , , ) —  Францин гӀала а коммуна а, Лаха НогӀманди олучу регионан коьрта гӀала а, Кальвадос олучу департаментан префектура (административан центр) а. ГӀалин девиз — «цхьаъ Делла, цхьаъ Паччахь, цхьаъ Тешар, цхьаъ Закон» (*Un Dieu, un Roy, une Foy, une Loi*). Бахархой — 109 эзар стаг (2007).

## Бахархойн статистика

## ДоттагӀий-гӀаланаш


*  Вюрцбург, Германи (1962)
*  Портсмут, Йоккха Британи (1987)
*  Нашвилл, АЦШ (1991)
*  Александри, АЦШ (1991)
*  Тиес, Сенегал (1992)



## Суьрташ

Категори:Францин гӀаланаш
КлегӀмон-ФегӀгӀан

**КлегӀмон-ФегӀгӀан** () — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом. 
## Географи
. 

## Бахархойн статистика

## Билгалдахарш

Категори:Пуьи-де-Дом департаментан коммунаш
Категори:Францин гӀаланаш
Жакмель

**Жакмель** () — Гаити Республикин гӀала, Къилба-Малхбален департаментан административан центр.

## Билгалдахарш

Категори:Гаитин гӀаланаш
ТӀалаӀаль Бадру Ӏалайна

«**ТӀалаӀаль Бадру Ӏалайна»** () — исламан Ӏадаташкахь дуьйна йолу эшар а, я назам а ду. Ансараш, Мухьаммад  Ясрибе (Мадинат) веанчу хенахь лекхира хIара, ХIиджрат хиллачул тӀаьхьа, 622-чу шарахь. Исламан культурехь хилла шира эшар ю хӀара. 

## Эшаран текст
Мировка (Воронежан область)

**Мировка** () — Россин Федерацин Воронежан областан Панинан кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Панинан кӀоштан индексаш 

Категори:Панинан кӀоштан нах беха меттигаш
Энтони Куинн

**Энтони Куинн** (; шайолу цӀе — *Антонио Родольфо Куинн Оаксака*) — Америкин актёр а, йаздархо а исбаьхьалча а ву, Мексикера схьаваьлла ву. Цуьнан гӀарайаьлла ши фильм ю: «Мухьаммад — делан элча» — Хьамзатан роль, «Ӏумар аль-Мухтар» — Ӏумаран роль а.

## Биографи
Энтони Куинн  вина Чиуауа олучу Мексикан йуьртахь. Жима волчу хенахь, исбаьхьаллин белхаш бора цо. 1930-чу шарахь, Энтони актёран балха вахара, театре. Цул тӀаьхьа шортта фильмаш чохь дакъа лецира цо.

## Фильмографи
* 1936 — Ча Такхийна Тача
* 1936 — Аренан стаг
* 1937 — Хьала гӀаттар а охьакхетар
* 1939 — Юнион Пасифик
* 1940 — Сингапуре некъ
* 1941 — ЦӀий а гӀум
* 1941 — Шайн ха тӀехь белла уьш
* 1942 — Марокке некъ
* 1942 — Ӏаьржа бад
* 1943 — Окс-Боухь нисделларг
* 1944 — Буффало Билл
* 1945 — Батаане схьавар
* 1945 — Кхузара стенга доьду вай?
* 1947 — ХӀурдахо-Синдбад
* 1952 — Вива? Сапата!
* 1954 — Аттила
* 1954 — Некъ
* 1954 — Одиссейн кхерстар
* 1955 — Дерзина урам
* 1956 — Дахаран хьогалла
* 1957 — Акха мох
* 1959 — Шериф Уорлока
* 1960 — Бехк боцу акха адамаш
* 1961 — Варавва
* 1962 — Лоуренс-Ӏаьрбийн
* 1964 — Визит
* 1964 — Грек Зорба
* 1966 — Йайна отряд
* 1967 — Сан-Себастьянехь тӀом
* 1968 — ЧӀерийлецархочун пошмакх
* 1969 — Сан-Витториин къайле
* 1972 — 110-чу ураман агӀора
* 1976 — Блеф
* 1976 — Элчаналла
* 1977 — Назаретан Иисус
* 1978 — Санчесан бераш
* 1979 — Дехьадалар
* 1981 — Боккха кхерам
* 1981 — ГӀум-аренан лом
* 1981 — Саламандра
* 1987 — Хазнийн гӀайре
* 1988 — Онассис: Уггаре хьаладолу стаг
* 1989 — Страдивари
* 1990 — ЧӀир
* 1991 — Гангстераш
* 1994 — Цхьаъ веза
* 1995 — Мархашкахь волавалар
* 1996 — Готти
* 2002 — Са оьцу мулкалмот
## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Официальный сайт
* 

Категори:АЦШн актёраш
Андреевка (Подгоренскан кӀошт)

**Андреевка** () — Россин Федерацин Воронежан областан Подгоренскан кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема). 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Подгоренскан кӀоштан индексаш

Категори:Подгоренскан кӀоштан нах беха меттигаш
Аннан кӀошт

**Аннан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Анна.

## Нах беха меттигаш
*Александровка (Аннан кӀошт)
*Анна (Воронежан область)
*Артюшкино (Воронежан область)
*Архангельски (часть 1)
*Архангельски (часть 2)
*Бабинка (Воронежан область)
*Берёзовка (Аннан кӀошт)
*Бобяково
*Большая Алексеевка (Воронежан область)
*Большие Ясырки (Аннан кӀошт)
*Бродови (Воронежан область)
*Васильевка (Аннан кӀошт)
*Верхни Тойда
*Гусевка (Воронежан область)
*Гусевка 2-я
*Денисовка (Воронежан область)
*Дерябкино (Аннан кӀошт)
*Дмитровски (Воронежан область)
*Дубровка (Аннан кӀошт)
*Желанни (Аннан кӀошт)
*Загорщино
*Зеленёвка (Аннан кӀошт)
*Козловски (Аннан кӀошт)
*Красни (Аннан кӀошт)
*Красни Лог (Аннан кӀошт)
*Кругловски
*Круглоподпольни
*Кушлев
*Левашовка (Аннан кӀошт)
*Мосоловка (Воронежан область)
*Мохови (Аннан кӀошт)
*Нащёкино (Аннан кӀошт)
*Николаевка (Аннан кӀошт, Николаевкан йуьртан меттиг)
*Николаевка (Нови Жизнан йуьртан меттиг)
*Никольски (часть 1)
*Никольски (часть 2)
*Нови Жизнь (Аннан кӀошт)
*Нови Курлак
*Новомакаровски
*Новонадеждински
*Новоникольски (Аннан кӀошт)
*Островки (Аннан кӀошт)
*Панкратовски (Воронежан область)
*Первомайски (Аннан кӀошт)
*Петровка (Аннан кӀошт)
*Посёлок Комсомольского отделения совхоза «Красное Знамя»
*Посёлок Октябрьского отделения совхоза «Пугачёвский»
*Посёлок отделения «2-я Пятилетка» совхоза «Красное Знамя»
*Посёлок Первомайского отделения совхоза «Пугачёвский»
*Прогресс (Аннан кӀошт)
*Рамонье
*Романовка (Аннан кӀошт)
*Рубашевка
*Сабуровка (Воронежан область)
*Садови (Аннан кӀошт)
*Светли Путь (Воронежан область)
*Сергеевка (Аннан кӀошт)
*Софьинка (Аннан кӀошт)
*Стари Курлак
*Стари Тойда
*Стари Чигла
*Студёни (Аннан кӀошт)
*Суровски (Воронежан область)
*Трежесковка
*Фоминовка
*Хлебородни
*Центральная Усадьба совхоза «Пугачёвский»

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Абдулаев, Мовлади Абуязидович

**Мовла́ди Абдула́ев** (1961 шеран 7 январь, Шуьйта, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, ССРС) — нохчийн штангист, тренер, халкъашна йуккъера даржан спортан суьдхо, нохчийн спортах лаьцна хьалхара сайт кхоьллинарг, ССРС спортан говзанча.

## Цо Ӏаминарш
* Назаев, Муслим — Бельгин чемпион.

## Литература
* 

## Хьажоргаш
* 
*  

Категори:Нохчийчоьнан штангисташ
Боброван кӀошт

**Боброван кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Бобров.

## Нах беха меттигаш
*Анновка (Воронежан область)
*Бобров (гӀала)
*Бобровски 1-й (Воронежан область)
*Брагинского лесничества
*Верхни Икорец
*Висленского лесничества
*Дугинка (Воронежан область)
*Заводской (Боброван кӀошт)
*Заречни (Воронежан область)
*Заря (Боброван кӀошт)
*Зелёни Луг (Воронежан область)
*Карандеевка (Воронежан область)
*Кистенёвка (Воронежан область)
*Копаня
*Коршево (Воронежан область)
*Красни (Октябрьскан йуьртан меттиг)
*Красни (Юдановскан йуьртан меттиг)
*Липов Лог
*Липовка (Воронежан область)
*Лугань (Воронежан область)
*Лушниковка (Воронежан область)
*Люблински (Воронежан область)
*Мечётка (Воронежан область)
*Митрофановка (Боброван кӀошт)
*Морозовка (Боброван кӀошт)
*Неждановка (Воронежан область)
*Нескучни (Боброван кӀошт)
*Николо-Варваринка
*Никольски 2-е (Боброван кӀошт)
*Нови Буравль
*Павловка (Боброван кӀошт)
*Песковатка (Боброван кӀошт)
*Петрово-Борковски
*Погромок
*Прохладни (Воронежан область)
*Пчелиновка (Воронежан область)
*Пятилетка 2-я
*Раздольни (Воронежан область)
*Семёно-Александровка
*Серов (Воронежан область)
*Слобода (Воронежан область)
*Советски (Боброван кӀошт)
*Соколовски (Боброван кӀошт)
*Сухая Берёзовка
*Тройня (Воронежан область)
*Филатовка (Воронежан область)
*Хренище
*Хренови (Боброван кӀошт)
*Центральная Усадьба Бобровского Лесничества
*Чесменка (Воронежан область)
*Шестаково (Воронежан область)
*Шестикурганни
*Шишовка (Воронежан область)
*Шкарин
*Юдановка (Воронежан область)
*Ясенки (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Богучаран кӀошт

**Богучаран кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Богучар.

## Нах беха меттигаш
*Абросимово (Воронежан область)
*Батовка
*Бели Горка 1-я (Воронежан область)
*Бели Горка 2-я (Воронежан область)
*Бели Колодезь (Воронежан область)
*Богучар
*Варваровка (Богучаран кӀошт)
*Вервековка
*Вишнёви (Воронежан область)
*Галиевка (Воронежан область)
*Грушови (Богучаран кӀошт)
*Данцевка
*Дубовиково
*Дубрава (Воронежан область)
*Дьяченково
*Дядин (Воронежан область)
*Журавка (Богучаран кӀошт)
*Залиман (Воронежан область)
*Каразеево
*Кравцово (Воронежан область)
*Красногоровка (Воронежан область)
*Краснодар (Воронежан область)
*Криница (Богучаран кӀошт)
*Купянка
*Лебединка (Воронежан область)
*Липчанка
*Лофицки
*Лугови (Воронежан область)
*Малёванни
*Марьевка (Богучаран кӀошт)
*Медово (Воронежан область)
*Монастырщина (Воронежан область)
*Новоникольск (Воронежан область)
*Перещепни (Богучаран кӀошт)
*Плесновка
*Подколодновка
*Полтавка (Воронежан область)
*Поповка (Богучаран кӀошт)
*Радченски
*Расковка
*Свобода (Богучаран кӀошт)
*Старотолучеево
*Сухой Донец
*Твердохлебовка
*Терешково (Воронежан область)
*Тихи Дон (Воронежан область)
*Травкино (Воронежан область)
*Филоново (Воронежан область)
*Шуриновка
*Южни (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Верхни Мамонан кӀошт

**Верхний Мамонан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Верхни Мамон.

## Нах беха меттигаш
*Верхни Мамон
*Гороховка (Верхни Мамонан кӀошт)
*Дерезовка (Воронежан область)
*Донской (Воронежан область)
*Красноярски (Воронежан область)
*Лозови (часть 1)
*Лозови (часть 2)
*Лукьянчиков
*Мамоновка (Воронежан область)
*Нижни Мамон (часть 1)
*Нижни Мамон (часть 2)
*Ольховатка (Верхни Мамонан кӀошт)
*Оробински
*Осетровка (Воронежан область)
*Приречни (Воронежан область)
*Русски Журавка

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Воробьёвкан кӀошт

**Воробьёвкан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Воробьёвка.

## Нах беха меттигаш
*Банни (Воронежан область)
*Берёзовка (Воробьёвкан кӀошт)
*Верхнетолучеево
*Верхни Бык
*Воробьёвка (Воронежан область)
*Высоки (Воробьёвкан кӀошт)
*Горюшкин
*Гринёв (Воробьёвкан кӀошт)
*Елизаветовка (Воронежан область)
*Затон (Воронежан область)
*Землянка (Воронежан область)
*Каменка (Воробьёвкан кӀошт)
*Квашино (Воронежан область)
*Краснополье (Воронежан область)
*Лещани
*Луговской (Воронежан область)
*Мирни (Воронежан область)
*Мужичье
*Нагольни (Воронежан область)
*Нижни Бык
*Никольски 1-е (Воробьёвкан кӀошт)
*Никольски 2-е (Воробьёвкан кӀошт)
*Новотолучеево
*Первомайски (Воробьёвкан кӀошт)
*Посёлок 1-го отделения совхоза «Краснопольский»
*Посёлок 2-го отделения совхоза «Краснопольский»
*Посёлок Центральной усадьбы совхоза Воробьёвский
*Рудня (Воронежан область)
*Солонцы (Воробьёвкан кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Грибановскан кӀошт

**Грибановскан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Грибановски.

## Нах беха меттигаш
*Алексеевка (Воронежан область)
*Бирючий (Воронежан область)
*Большие Алабухи
*Васильевка (Грибановскан кӀошт)
*Верхни Затон
*Верхни Карачан
*Власовка (Воронежан область)
*Грибановски
*Дмитриевка (Грибановскан кӀошт)
*Дмитриевка 2-я
*Емельяновка (Воронежан область)
*Калиново (Грибановскан кӀошт)
*Кирсановка (Воронежан область)
*Красни Заря (Воронежан область)
*Краснореченка
*Красовка (Воронежан область)
*Кутки (Воронежан область)
*Лавровка (Воронежан область)
*Листопадовка (Воронежан область)
*Мали Алабухи 1-е
*Мали Алабухи 2-е
*Мали Грибановка
*Маяк (Воронежан область)
*Межевихин
*Нижни Карачан
*Нови Жизнь (Грибановскан кӀошт)
*Новогольелань
*Новогольски
*Новомакарово
*Новоспасовка (Воронежан область)
*Поляна (Грибановскан кӀошт)
*Посёлок Первомайского отделения совхоза «Грибановский»
*Посёлок совхоза «Павловка»
*Посевкино
*Савельевски (Воронежан область)
*Симкин
*Средни Карачан
*Старогольски (Воронежан область)
*Таволжанка (Грибановскан кӀошт)
*Теллермановски
*Тихвинка (Воронежан область)
*Тупки (Воронежан область)
*Хомутовка (Воронежан область)
*Чичерино (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Калачан кӀошт (Воронежан область)

**Калачан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Калач.

## Нах беха меттигаш
*Благовещенски (Калачан кӀошт)
*Блошицын
*Гаранькин
*Гринёв (Калачан кӀошт)
*Грушови (Калачан кӀошт)
*Долбнёвка
*Журавлёво (Воронежан область)
*Заброды (Воронежан область)
*Залесни (Воронежан область)
*Ильинка (Калачан кӀошт)
*Калач (гӀала)
*Калачеевски
*Колос (Воронежан область)
*Коренни (Воронежан область)
*Крутой (Воронежан область)
*Лесково (Калачан кӀошт)
*Манино (Воронежан область)
*Медвежье (Калачан кӀошт)
*Морозов (Воронежан область)
*Морозовка (Калачан кӀошт)
*Николенков
*Нови Криуша
*Новомеловатка
*Переволочни (Воронежан область)
*Пирогово (Воронежан область)
*Подгорни (Калачан кӀошт)
*Попасни (Калачан кӀошт)
*Поплавски (Воронежан область)
*Пригородни (Воронежан область)
*Пришиб (Воронежан область)
*Репяховка (Воронежан область)
*Россоховати
*Россыпни (Воронежан область)
*Рыбкин (Воронежан область)
*Семёновка (Калачан кӀошт)
*Сереженков
*Серяково
*Скрипниково
*Советски (Воронежан область)
*Хвощевати (Воронежан область)
*Хлебороб (Калачан кӀошт)
*Хрещати (Калачан кӀошт)
*Чернозёмни
*Четвериково (Воронежан область)
*Ширяево (Воронежан область)
*Юнаково
*Яровати
*Ясеновка (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Каменкан кӀошт (Воронежан область)

**Каменкан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Каменка.

## Нах беха меттигаш
*Атамановка (Каменкан кӀошт)
*Верхни Марки
*Волчански (Воронежан область)
*Воронец (Воронежан область)
*Гойкалово
*Дальни Стояново
*Дегтярни (Воронежан область)
*Евдаково
*Ивченково
*Каменка (Каменкан кӀошт, Воронежан область)
*Карпенково
*Кириченково
*Коденцово
*Козки
*Крутец (Воронежан область)
*Лесково (Каменкан кӀошт)
*Ляпино (Воронежан область)
*Марки (Воронежан область)
*Михново (Воронежан область)
*Молчаново (Воронежан область)
*Новиковски (Воронежан область)
*Ольхов Лог
*Орехово (Воронежан область)
*Панково (Каменкан кӀошт)
*Пилипы
*Рождественски (Каменкан кӀошт)
*Рыбальчино
*Свистовка (Воронежан область)
*Себелево
*Ситниково (Воронежан область)
*Солонцы (Каменкан кӀошт)
*Сончино
*Татарино (Воронежан область)
*Тимирязево (Каменкан кӀошт)
*Трехстенки
*Тхоревка
*Фриденфельд
*Хвощевати (Каменкан кӀошт)
*Шапошниково (Воронежан область)
*Щербаково (Воронежан область)
*Ярки (Каменкан кӀошт)
*Ясеново (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Верхни Хаван кӀошт

**Верхни Хаван кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Верхни Хава.

## Нах беха меттигаш
*Абрамовка (Верхни Хаван кӀошт)
*Александровка (Верхни Хаван кӀошт)
*Андреевка 1-я
*Архангельски (Верхнеплавицкан йуьртан меттиг)
*Архангельски (Плясоватскан йуьртан меттиг)
*Беловка (Воронежан область)
*Богословка (Верхни Хаван кӀошт)
*Большая Михайловка (Воронежан область)
*Большая Приваловка
*Васильевка 1-я (Воронежан область)
*Васильевка 2-я
*Верхни Байгора
*Верхни Луговатка
*Верхни Маза (Воронежан область)
*Верхни Плавица
*Верхни Хава
*Виноградовка (Верхни Хаван кӀошт)
*Вишнёвка (Воронежан область)
*Владимировка (Верхни Хаван кӀошт)
*Воля (Верхни Хаван кӀошт)
*Грушино
*Дмитро-Покровски
*Енино (Воронежан область)
*Желдаевка
*Забугорье
*Ильиновка (Воронежан область)
*Лукичёвка
*Мали Приваловка
*Мали Самовец (Воронежан область)
*Малиновка (Верхни Хаван кӀошт)
*Марьевка (Александровскан йуьртан меттиг)
*Марьевка (Сухогаевскан йуьртан меттиг)
*Митрофановка (Верхни Хаван кӀошт)
*Мокруша (Воронежан область)
*Нескучни (Верхни Хаван кӀошт)
*Нижни Байгора
*Нижни Маза (Верхни Хаван кӀошт)
*НИИОХ
*Николаевка (Верхни Хаван кӀошт)
*Никольски (Верхни Хаван кӀошт)
*Никольски 3-е
*Никоново (Воронежан область)
*Охочевка (Воронежан область)
*Парижски Коммуна (Воронежан область)
*Перовка (Воронежан область)
*Плясоватка
*Подлесни (Верхни Хаван кӀошт)
*Покровка (Верхни Хаван кӀошт)
*Прави Хава
*Приобретёнка
*Семёновка (Верхни Хаван кӀошт)
*Семёновка 1-я
*Семёновка 2-я
*Синицино (Воронежан область)
*Спасски (Верхни Хаван кӀошт)
*Степановка (Верхни Хаван кӀошт)
*Сухие Гаи
*Талови (Верхни Хаван кӀошт)
*Троицки (Верхни Хаван кӀошт)
*Углянец
*Фоминичи (Воронежан область)
*Хлопотни
*Черняхи
*Шукавка (Верхни Хаван кӀошт)
*Эртель

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Кантемировкан кӀошт

**Кантемировкан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Кантемировка.

## Нах беха меттигаш
*Андрюшевка (Воронежан область)
*Бондарево (Воронежан область)
*Бугаевка (Бугаевсккан йуьртан меттиг)
*Бугаевка (Таловсккан йуьртан меттиг)
*Бык (Воронежан область)
*Валентиновка (Воронежан область)
*Васильевка (Кантемировкан кӀошт)
*Викторовка (Воронежан область)
*Волоконовка (Воронежан область)
*Гармашевка
*Гартмашевка (станци)
*Дальни Россоховати
*Евдокиевка
*Журавка (Кантемировкан кӀошт)
*Зайцевка (Воронежан область)
*Златополь (Воронежан область)
*Ивановка (Митрофановскан йуьртан меттиг)
*Ивановка (Осиковскан йуьртан меттиг)
*Казимировка (Воронежан область)
*Кантемировка
*Каплин
*Касьяновка (Воронежан область)
*Коваленковски
*Колесниковка (Кантемировкан кӀошт)
*Колещатовка
*Кринични (Кантемировкан кӀошт)
*Кузнецовски (Воронежан область)
*Куликовка (Воронежан область)
*Лебедев (Воронежан область)
*Лиман (Воронежан область)
*Митрофановка (Кантемировкан кӀошт)
*Михайловка (Кантемировкан кӀошт)
*Новобели
*Новомарковка
*Новопавловка (Зайцевкан йуьртан меттиг)
*Новопавловка (Михайловкан йуьртан меттиг)
*Осиковка
*Пасеково (Воронежан область)
*Пасюковка
*Первомайски (Кантемировкан кӀошт)
*Писаревка (Кантемировкан кӀошт)
*Попасни (Кантемировкан кӀошт)
*Посёлок Охрового Завода
*Романенков (Воронежан область)
*Рудаевка
*Сергеевка (Кантемировкан кӀошт)
*Скнаровка
*Смаглеевка
*Солёни (Воронежан область)
*Солонцы (Кантемировкан кӀошт)
*Софиевка (Воронежан область)
*Талы (Воронежан область)
*Титаревка
*Федоровка (Воронежан область)
*Фисенково
*Хрещати (Кантемировкан кӀошт)
*Чехуровка
*Шевченко (Воронежан область)
*Шевченково (Воронежан область)
*Штеповка (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Бутурлиновкан кӀошт

**Бутурлиновкан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Бутурлиновка.

## Нах беха меттигаш
*Алексеевски (Воронежан область)
*Благовещенски (Бутурлиновкан кӀошт)
*Бутурлиновка
*Васильевка (Бутурлиновкан кӀошт)
*Великоархангельски
*Верхни Озерки
*Гвазда
*Данило (Бутурлиновкан кӀошт)
*Дмитриевка (Бутурлиновкан кӀошт)
*Елизаветино (Воронежан область)
*Зелёни (Воронежан область)
*Зелёни Гай (Воронежан область)
*Земледелец (Воронежан область)
*Карайчевка
*Клёповка
*Козловка (Бутурлиновкан кӀошт)
*Колодеевка (Бутурлиновкан кӀошт)
*Комсомольски (Бутурлиновкан кӀошт)
*Красни (Березовскан йуьртан меттиг)
*Красни (Пузевскан йуьртан меттиг)
*Кругли (Бутурлиновкан кӀошт)
*Кучеряевка (Воронежан область)
*Макогоново
*Мали Кисляй
*Марьевка (Бутурлиновкан кӀошт)
*Масычево (Воронежан область)
*Мелови (Воронежан область)
*Нижни Кисляй
*Озерки (Воронежан область)
*Отрадни (Бутурлиновкан кӀошт)
*Патокино (Воронежан область)
*Пирамиды
*Пузево (Воронежан область)
*Рахмановка (Воронежан область)
*Репни (Воронежан область)
*Сериково
*Толучеево
*Троицки (Бутурлиновкан кӀошт)
*Тюниково
*Ударник (Воронежан область)
*Филиппенково
*Чернавка (Бутурлиновкан кӀошт)
*Чулок (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Каширскан кӀошт

**Каширскан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Каширски.

## Нах беха меттигаш
*40 лет Октября (Воронежан область)
*Бирюченски
*Боево (Воронежан область)
*Верхни Марьино
*Данково (Воронежан область)
*Запрудски
*Ильича (Каширскан кӀошт)
*Каменно-Верховка
*Карамышево (Воронежан область)
*Каширски (Воронежан область)
*Колодезни (Воронежан область)
*Коломенски (Каширскан кӀошт)
*Коммуна (Воронежан область)
*Кондрашкино
*Красни Лог (Каширскан кӀошт)
*Красни Солонцы (Каширскан кӀошт)
*Красни Хворостань
*Кругли (Каширскан кӀошт)
*Ламакин
*Леви Россошь
*Михайловка (Каширскан кӀошт)
*Михалёвски
*Можайски (Воронежан область)
*Мосальски (Воронежан область)
*Олень-Колодезь
*Полубяновка
*Посёлок имени Дзержинского
*Рябчево
*Солонцы (Каширскан кӀошт)
*Старина (Воронежан область)
*Степной (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Лискинан кӀошт

**Лискинан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Лиски.

## Нах беха меттигаш
*Аношкино (Код ОКТМО 20621460106)
*Аношкино (Код ОКТМО 20621460111)
*Берёзово (Лискинан кӀошт)
*Бодеевка
*Владимировка (Лискинан кӀошт)
*Вознесеновка (Лискинан кӀошт)
*Высоки (Лискинан кӀошт)
*Вязники (Воронежан область)
*Давыдовка (Воронежан область)
*Демченков
*Дивногорье
*Дмитриевка (Лискинан кӀошт)
*Добрино (Воронежан область)
*Донски Лесничество
*Дракино (Лискинан кӀошт)
*Дубови (Лискинан кӀошт)
*Духови (Лискинан кӀошт)
*Екатериновка (Лискинан кӀошт)
*Ермоловка (Воронежан область)
*Залужни
*Калач (кӀотар)
*Ковалёво (Воронежан область)
*Коломыцево (Воронежан область)
*Колыбелка
*Копанище
*Лиски
*Лиски (Воронежан область)
*Лискински
*Луговой (Лискинан кӀошт)
*Масловка (Воронежан область)
*Машкино (Воронежан область)
*Мелахино
*Мисево
*Михайловски (Лискинан кӀошт)
*Нижнемарьино
*Нижни Икорец
*Николаевка (Лискинан кӀошт)
*Никольски (Лискинан кӀошт)
*Нови Грань
*Новозадонски
*Новониколаевски (Воронежан область)
*Осинки (Лискинан кӀошт)
*Перви Мая (Воронежан область)
*Переезжи
*Песковатка (Лискинан кӀошт)
*Петровски (Лискинан кӀошт)
*Петропавловка (Лискинан кӀошт)
*Подлесни (Лискинан кӀошт)
*Подсобного хозяйства санатория имени Цюрупы
*Попасни (Лискинан кӀошт)
*Порт-Артур (Воронежан область)
*Посёлок 2-го отделения совхоза 2-я Пятилетка
*Посёлок санатория имени Цюрупы
*Посёлок совхоза «Втори Пятилетка»
*Посёлок Тубсанатория «Дивногорье»
*Почепски
*Прияр
*Прогонни (Воронежан область)
*Путчино (Воронежан область)
*Пухово (Воронежан область)
*Рождествено (Воронежан область)
*Свобода (Лискинан кӀошт)
*Селявни (Селявинскан йуьртан меттиг)
*Селявни (Старохворостанскан йуьртан меттиг)
*Солонцы (Лискинан кӀошт)
*Среднеикорецкой больницы
*Средни Икорец
*Стари Покровка (Воронежан область)
*Стари Хворостань
*Сторожеви 2-е
*Стрелка (Воронежан область)
*Студёновка (Лискинан кӀошт)
*Титчиха
*Тресоруково
*Троицки (Лискинан кӀошт)
*Фёдоровски (Воронежан область)
*Шепелев
*Щучье (Лискинан кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Новохопёрскан кӀошт

**Новохопёрскан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Новохопёрск.

## Нах беха меттигаш
*Ёлка (Воронежан область)
*Аверинка
*Алексеевски (Новохопёрскан кӀошт)
*Алфёровка (Воронежан область)
*Башковски
*Берёзовка (Новохопёрскан кӀошт)
*Богдань (Воронежан область)
*Большевик (Воронежан область)
*Бороздиновски (Воронежан область)
*Бурляевка
*Варварино (Воронежан область)
*Владимировка (Новохопёрскан кӀошт)
*Глинкино (Воронежан область)
*Горели Ольхи
*Димитровски (Воронежан область)
*Долгинка
*Долиновски (Воронежан область)
*Елански (Березовскан йуьртан меттиг)
*Елански (Русановскан йуьртан меттиг)
*Елань-Колено
*Елань-Коленовски
*Жёлти Пруды
*Замельнични (Воронежан область)
*Заря (Новохопёрскан кӀошт)
*Ивановка (Новохопёрскан кӀошт)
*Калиново (Новохопёрскан кӀошт)
*Каменка-Садовка
*Камышановски
*Карачановски
*Красни (Новохопёрскан кӀошт)
*Ленински (Воронежан область)
*Лепёхинка
*Михайловски (Новохопёрскан кӀошт)
*Московски 2-й
*Некрылово
*Некрыловски
*Новоильменски
*Новопокровски (Воронежан область)
*Новоржавец
*Новохопёрск
*Новохопёрски
*Озёрни (Воронежан область)
*Пески (Новохопёрскан кӀошт)
*Пионерски (Воронежан область)
*Плаутино (Воронежан область)
*Подгорни (Новохопёрскан кӀошт)
*Подосиновка (Воронежан область)
*Полежаевски
*Половцево (Новохопёрскан кӀошт)
*Половцево (станци)
*Пыховка
*Русаново (Новохопёрскан кӀошт)
*Синичкин
*Согласие (Воронежан область)
*Соколовски (Новохопёрскан кӀошт)
*Соловки (Воронежан область)
*Солонцов
*Сорокински (Воронежан область)
*Сосновски (Воронежан область)
*Студёни (Воронежан область)
*Терновски (Воронежан область)
*Троицки (Новохопёрскан кӀошт)
*Тулучеевка
*Централь
*Шевлягински
*Щепетни
*Ярки (Новохопёрскан кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Ольховаткан кӀошт

**Ольховаткан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Ольховатка.

## Нах беха меттигаш
*Андриановка (Воронежан область)
*Большие Базы
*Бугаевка (Ольховаткан кӀошт)
*Высоки (Ольховаткан кӀошт)
*Гвоздовка
*Долгеньки
*Дроздово (Воронежан область)
*Ерёмино (Ольховаткан кӀошт)
*Заболотовка (Воронежан область)
*Загирянка
*Караяшник (Воронежан область)
*Кирьянов
*Колесниково (Воронежан область)
*Комсомольски (Ольховаткан кӀошт)
*Конни (Ольховаткан кӀошт)
*Копани 1-я
*Копани 2-я
*Костово (Воронежан область)
*Кошарни (Ольховаткан кӀошт)
*Кравцовка (Воронежан область)
*Красни Курган (Ольховаткан кӀошт)
*Красни Октябрь (Ольховаткан кӀошт)
*Криви Берёза
*Крюков (Воронежан область)
*Кулишовка
*Лесни Уколово (Воронежан область)
*Лимарев (Воронежан область)
*Мали Базы
*Марченковка
*Марьевка (Ольховаткан кӀошт)
*Назаровка (Ольховаткан кӀошт)
*Неровновка
*Нови Сотня
*Новогеоргиевка (Ольховаткан кӀошт)
*Новодмитриевка (Ольховаткан кӀошт)
*Новокараяшник
*Новокулишовка
*Новомосковски (Воронежан область)
*Новохарьковка (Воронежан область)
*Ольховатка (Ольховаткан кӀошт)
*Первомайски (Ольховаткан кӀошт)
*Песчани (Ольховаткан кӀошт)
*Политотдельски (Воронежан область)
*Посёлок имени Ленина (Воронежан область)
*Постояли
*Раковка (Воронежан область)
*Ремезово (Воронежан область)
*Родина Героя
*Рыбни (Ольховаткан кӀошт)
*Саловка (Воронежан область)
*Стари Хутор (Воронежан область)
*Степной (Ольховаткан кӀошт)
*Шапошниковка
*Юрасовка (Воронежан область)
*Ясиновка (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Острогожскан кӀошт

**Острогожскан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Острогожск.

## Нах беха меттигаш
*Аверино (Воронежан область)
*Александровка (Острогожскан кӀошт)
*Берёзово (Острогожскан кӀошт)
*Ближни Полубянка
*Ближни Стояново
*Болдыревка (Воронежан область)
*Бузенки
*Веретье (Воронежан область)
*Верхни Ольшан
*Весёли (Острогожскан кӀошт)
*Владимировка (Острогожскан кӀошт)
*Волошино (Воронежан область)
*Гнили
*Гослесопитомника (Острогожскан кӀошт)
*Гостинни (Росси)
*Грушеви Поляна
*Губаревка (Воронежан область)
*Дальни Полубянка
*Девица (Острогожскан кӀошт)
*Десятки
*Должик (Острогожскан кӀошт)
*Дубовой (Воронежан область)
*Ездочни (Воронежан область)
*Завершье (Воронежан область)
*Засосна (Воронежан область)
*Ивановски (Острогожскан кӀошт)
*Калинин (Острогожскан кӀошт)
*Клин (Острогожскан кӀошт)
*Кодубец
*Коловатовка
*Коротояк (Воронежан область)
*Криви Поляна
*Криница (Острогожскан кӀошт)
*Литвиновка (Острогожскан кӀошт)
*Лобкин
*Луки (Острогожскан кӀошт)
*Мастюгино
*Мостище (Воронежан область)
*Нижни Ольшан
*Нови Мельница (Острогожскан кӀошт)
*Нови Осиновка (Воронежан область)
*Ново-Успенка
*Острогожск
*Павловски (Острогожскан кӀошт)
*Паленин
*Пахолок
*Пески-Харьковски
*Петренково
*Петропавловка (Острогожскан кӀошт)
*Покровка (Острогожскан кӀошт)
*Посёлок 1-го отделения совхоза «Острогожский»
*Посёлок 1-го отделения совхоза «Победа»
*Посёлок 2-го отделения совхоза «Острогожский»
*Посёлок 2-го отделения совхоза «Победа»
*Посёлок 3-го отделения совхоза «Победа»
*Посёлок Центрального отделения совхоза «Острогожский»
*Прилепы (Острогожскан кӀошт)
*Прокопец
*Растыкайловка
*Родники (Острогожскан кӀошт)
*Русски Тростянка
*Рыбни (Острогожскан кӀошт)
*Самопомощь
*Сельхозтехника (Острогожскан кӀошт)
*Сибирски (Острогожскан кӀошт)
*Солдатски (Воронежан область)
*Средне-Воскресенски
*Сторожеви 1-е
*Стрелица (Острогожскан кӀошт)
*Таволжанка (Воронежан область)
*Тернови (Острогожскан кӀошт)
*Труд (Острогожскан кӀошт)
*Урыв-Покровка
*Успенски (Острогожскан кӀошт)
*Ушаков (Острогожскан кӀошт)
*Хохол-Тростянка
*Шинкин
*Шубни
*Элеваторни (Острогожскан кӀошт)
*Яблочни (Острогожскан кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Павловскан кӀошт (Воронежан область)

**Павловскан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Павловск.

## Нах беха меттигаш
*Александровка (Павловскан кӀошт)
*Александровка Донски
*Антиповка (Павловскан кӀошт)
*Бабка (Воронежан область)
*Безымянни (Воронежан область)
*Бели Деревня (Павловскан кӀошт)
*Берёзки (Воронежан область)
*Берёзово (Павловскан кӀошт)
*Большая Казинка
*Варваровка (Павловскан кӀошт)
*Воронцовка (Воронежан область)
*Гаврильск
*Гаврильски Сады
*Грань (Павловскан кӀошт)
*Данило (Павловскан кӀошт)
*Елизаветовка (Павловскан кӀошт)
*Ерышевка (Павловскан кӀошт)
*Желдаковка
*Заосерёдни Сады
*Каменск (Павловскан кӀошт)
*Карла Маркса (Павловскан кӀошт)
*Княжево (Павловскан кӀошт)
*Копанки (Павловскан кӀошт)
*Крицки
*Ливенка (Павловскан кӀошт)
*Лосево (Павловскан кӀошт)
*Максимово (Павловскан кӀошт)
*Мали Казинка (Воронежан область)
*Михайловка (Павловскан кӀошт)
*Момотов
*Николаевка (Павловскан кӀошт)
*Новеньки (Павловскан кӀошт)
*Новомаксимово (Павловскан кӀошт)
*Павловск (Воронежан область)
*Переездной
*Пески (Павловскан кӀошт)
*Петровка (Павловскан кӀошт)
*Подгоры (Павловскан кӀошт)
*Поддубни (Воронежан область)
*Покровка (Павловскан кӀошт)
*Посёлок им. Жданова (Воронежан область)
*Преображенка (Воронежан область)
*Рассвет (Павловскан кӀошт)
*Русски Буйловка
*Ступино (Павловскан кӀошт)
*Сухое Данило
*Сын Революции
*Тумановка (Воронежан область)
*Хвощевати (Павловскан кӀошт)
*Царёвка (Воронежан область)
*Черкасски (Павловскан кӀошт)
*Чугуновка (Воронежан область)
*Шкурлат 3-й
*Шувалов (Павловскан кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Нови Усманан кӀошт

**Нови Усманан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Нови Усмань.

## Нах беха меттигаш
*1-го отделения совхоза «Масловски»
*1-го отделения совхоза «Новоусмански»
*2-го отделения совхоза «Масловски»
*2-го отделения совхоза «Новоусмански»
*Александровка (Нови Усманан кӀошт)
*Андреевка (Нови Усманан кӀошт)
*Бабяково
*Битюг (Воронежан область)
*Благодатни (Воронежан область)
*Веневитински
*Волна-Шепелиновка
*Воля (Нови Усманан кӀошт)
*Горенски Выселки
*Горки (Воронежан область)
*Дружелюби
*Казански Хава
*Крыловка (Воронежан область)
*Лекарственни
*Лутовиновка (Воронежан область)
*Луч (Воронежан область)
*Макарье (Воронежан область)
*Маклок (Воронежан область)
*Мали Горки (Воронежан область)
*Михайловка (Нови Усманан кӀошт)
*Нечаевка (Воронежан область)
*Нижни Катуховка
*Никольски (Нови Усманан кӀошт)
*Нови Усмань
*Новосёлки (Воронежан область)
*Орлово (Воронежан область)
*Отрадни (Нови Усманан кӀошт)
*Парусни (Воронежан область)
*Петропавловка (Нови Усманан кӀошт)
*Плясово-Китаево
*Плясово-Снежково
*Подклетни (Нови Усманан кӀошт)
*Ракитни (Воронежан область)
*Рогачёвка (Воронежан область)
*Рождественски Хава
*Рыкань
*Садови (Воронежан область)
*Совхоза «Воронежски»
*Софьино (Воронежан область)
*Стахановски (Воронежан область)
*Тамлык
*Тимирязево (Нови Усманан кӀошт)
*Трудови (Воронежан область)
*Трудолюбовка (Воронежан область)
*Успенски Хава
*Ушановка
*Хлебни (Воронежан область)
*Хренови (Нови Усманан кӀошт)
*Шуберски
*Южного отделения совхоза им. Дзержинского

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ