open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ир (эвла)

**Ир** () — Россин Федерацин Къилбаседа ХӀирийчоьнан Пригородни кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Пригородни кӀоштан индексаш 

Категори:Къилбаседа ХӀирийчоьнан Пригородни кӀоштан нах беха меттигаш
Саидов, Билал Саидович

**Била́л Саи́дович Саи́дов** (1914 шеран 10 июнь, МахкатӀе, Нохчийчоь, Терски область, Россин импери — 1994 шеран 15 ноябрь, Соьлжа-ГӀала, Нохчийчоь, Росси) — нохчийн йаздархо, поэт, драматург, Нохчийн пачхьалкхан драмин театран актёр а, режиссёр а, Нохчийн пачхьалкхан кеги хьовсархойн театран режиссёр, гочдархо, Нохч-ГӀалгӀайн Республикин а, СССР а (1939) йаздархойн союзийн декъашхо, СССР журналистийн бертан декъашхо (1958).

## Библиографи
### Билал Саидовс йазйинарг

#### оьрсийн маттахь
* 
* «Горный родник»;
* «Избранное»;
* 
* 

#### нохчийн маттахь
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Саидован кхолларалех лаьцна литература

#### оьрсийн маттахь
* 
* 

#### нохчийн маттахь
* 
* 

## Хьажоргаш
* 
*  
*  
* 
* 

Категори:Нохчийн йаздархой
Категори:Нохчийн поэташ
ТогӀи (эвла)

**ТогӀи** — Нохчийчоьнан Соьлжа-ГӀалин кӀоштара эвла.

Иза йу Девкар-Эвлан йуьртан меттиган йукъайодуш.

## Географи
Эвла йу Теркан йистехь, Соьлжа-ГӀалина  къилбаседехьа йу.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа йу — Салт-ГӀала а, Аьхкин-Борзе а, къилбехьа йу — Девкар-Эвла, къилба-малхбалехьа йу — Бамат-Йурт, малхбалехьа йу — Оьрза-ГӀала.

## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Соьлжа-ГӀалин кӀоштан нах беха меттигаш
Айсханов, Шамсуддин Катаевич

**Шамсудди́н Ката́евич Айсха́нов** (1907 шо, Лаха Невре, Нохчийчоь, Терски область, Россин импери — 1937 шо, Соьлжа-ГӀала, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР) — нохчийн йаздархо, поэт, гочдархо, серлонча, нохчийн литературин бух биллинчарех цхьаъ, партин а, йукъараллин а гӀуллакххо.

## Биографи
Айсханов Шамсуддин вина 1907-чу шарахь Теркайистерчу Лаха-Неврехь. Цуьнан да-нана ахархой хилла. Йаздархочун да Ката даиманна керлачунна тӀегӀерташ вара. XX-гӀа бӀешо долалучу хенахь Лаха-Неврехь халкъан серлончас, хьехархочо Хакишев Солтас школа йиллича, цига хехо вахара Ката. Халкъа йукъа серло йаржоран Ӏалашо йара Хакишев Солтин. Шамсуддин деша ваххал хилча, шен дас иза дӀавелира Хакишев Солта волчу школе. Дешаре боккха безам болуш кхиавора Катас шен кӀант. Дешарна тӀера а вара жима Шамсуддин, цо хазахеташ Ӏамадора йоза-дешар, резахиларца тӀеоьцура шена хьоьхург. Хьехархо а, да-нана а даккхийдеш бара дешархочун кхиамаш.

## Хьажоргаш
*  
* * 
*  («Зеркало жизни. Шамсуддин Айсханов» на чеченском языке)

Категори:Нохчийн поэташ
Категори:Нохчийн йаздархой
Картлис Цховреба

**Картлис Цховреба** (гуьрж. ქართლის ცხოვრება, нохчийн маттахь: «Гуьржийн дахар», «Картлин дахар») — гуьржийн махкахь иттех бӀе шо хьалха йаздина Кавказан историн а, библиографин а, географин а жайна. Цу тӀехь гуьржех а, гуьржийн махках а дийцина ца Ӏаш, Кавказера массо а даккхийчу къаьмнех лаьцна а йаздина.

И жайна дукхах болчу историн Ӏилманчаша пайда а оьцуш, лелийна ца Ӏаш, хӀинца а лелош ду. ХӀунда аьлча, цу тӀехь йаздина ду кавказан къаьмнийн Ӏер-дахар а, цу къаьмнашца боьзна историн хиламаш а.

И жайна уггаре а девзаш, кхечу къаьмнашна уггаре а боккха пайда баьлла гуьржийн жайна ду. Гуьржийн къоман дозалла ду ала а мегар долуш.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* «Грузинский летописец» Журнал "Русский Вестник", 1841 г.

Категори:Гуьржийн хроникаш
Категори:Гуьржийчоь
Депардьё, Жерар

**Жера́р Ксавье́ Марсе́ль Депардьё** (кхин **Депардье́** [дэ]; ; МФА ; вина 1948 шеран декабрехь, Шатору) — Россин а французийн а актёр.

## Билгалдахарш
Большие Крюки

**Большие Крюки** () — Россин Федерацин Курскан областан Пристенан кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах. 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Пристенан кӀоштан индексаш 

Категори:Пристенан кӀоштан нах беха меттигаш
Гайтукаев, Казбек Байсалович

**Гайтука́ев Казбе́к Байса́лович** (вина 1937 шеран 8 мартехь) — нохчийн йаздархо, Ӏилманча, Нохчийн Республикин йаздархойн бертан председатель (1990—1994), ССРС йаздархойн бертан декъашхо (1992).

## Биографи
Вина 1937 шеран 8 мартехь Гуьмсан кӀоштан Ишхой-Юртахь. Йуккъера ишкол чекхйаьккхира церан доьзал арабаьккхинчу ГӀиргӀазойн ССРхь. 1963 шарахь чекхйаьккхира Нохч-гӀалгӀайн пачхьалкхан университет.

## Библиографи

## Хьажоргаш
*  

Категори:Нохчийн йаздархой
Категори:ССРС йаздархойн бертан декъашхой
Категори:Нохчийн университетан хьехархой
Категори:Нохчийн хьехархойн университетан хьехархой
Категори:Нохчийн пачхьалкхан университетехь дешнарш
Категори:Нохчийчоьнан литературин емалчаш
Категори:Дуьненайукъара йаздархойн бертан йукъараллин декъашхой
Бачаев, Адлан Алексеевич

**Бачаев, Адлан Алексеевич** (вина. 1980 шеран 18 ноябрехь, Дубин-Эвла) — Россин журналист а спортхо а. Нохчийн пачхьалкхан телерадиокомпани «Грозный» директор.

## Билгалдахарш

Категори:Журналисташ
Грозни (телеканал)

**Нохчийн пачхьалкхан телерадиокомпани «Грозный»** (доца НПТРК «Грозный») — Нохчийн Республикехь дуьххьара спутникан канал. Цуна йукъайогӀуш ю радио «Грозный», кхин регионан а спутникан телеканалаш а. Каналехь къамелаш до нохчийн а оьрсийн а меттанашкахь.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Официальный сайт телерадиокомпании «Грозный»
*  (не доступен)
* 
* 
* 
* Недвижимость в Грозном «Грозном» 

Категори:Россин телеканалаш
Мелавчик

**Мелавчик** () — Россин Федерацин Курскан областан Советскан кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Советскан кӀоштан индексаш 

Категори:Курскан областан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Йоккха-Бамт-Йурт

**Йоккха-Бамт-Йурт** — ДегӀастанан Хаси-Эвлан кӀоштара эвла йу.

Иза йу Йоккха-Бамт-Йуьртан йуьртан меттиган административан центр.

## Географи
Хаси-Эвла гӀалина 11 км йукъ а йолуш, къилбаседехьа, шерачу арен тӀехь, йоккхачу хьуьнан когашкахь йиллина йурт йу.

## Истори
Баккхийчара дийцарехь, 250-300 шо ду xӀapa йиллина. 1944 шарахь- лечу хьесапаша гайтарехь, xӀapa йурт йиллинчу нехан тӀаьхьенех 250-300 доьзал баьхна кхузахь, шаьш берриге а нохчийн хӀокху тайпанех а болуш: зандакъой, агӀашбатой, чӀантий, бархчой, бильтой, гендарганой, кевой (кей), курчалой, овштой.
## Билгалдахарш

## Литература
; Жайнаш
* 

Категори:Хаси-Эвлан кӀоштан нах беха меттигаш
Музаев, Нурдин Джамалдинович

**Нурди́н Джамалди́нович Муза́ев** (1913 шеран 15 октябрь, Керла БелгӀатта, Нохчийчоь, Терски область, Россин импери — 1983 шо, Соьлжа-ГӀала, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР) — нохчийн йаздархо, поэт, драматург, гочдархо, Ӏилманча, филологин Ӏилманийн кандидат, хьехархо, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо, СССРн йаздархойн бертан декъашхо (1934).

## Хьажоргаш
* 
* 
*  
* 
* 

Категори:Нохчийн йаздархой
Категори:Нохчийн Ӏилманчаш
Макеевка

**Маке́евка** (, в 1920—1931 — **Дми́триевск**) —  Украинин Донецкан областан гӀала, мадарра Донецкан Халкъан Республикас урхалла деш йолу гӀала.

## Билгалдахарш

Категори:Украина
Исаева, Тамара Мовждиевна

**Тама́ра Мовжди́евна Иса́ева** (1938 шеран 30 декабрь, Соьлжа-ГӀала, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР) — нохчийн Х. Нурадилован цӀарах йолу пачхьалкхан драматически театран актриса,
Къона хьовсархон Нохчийн пачхьалкхан театран режиссёр, Нохчийн Республикин Исбаьхьаллин Сийлахь гӀуллакххо.

## Хьажоргаш
* Чеченский государственный театр юного зрителя. Исаева Тамара Мовждиевна 

Категори:Нохчийчоьнан артисташ
Категори:Нохчийн режиссёраш
Исаев

**Иса́ев** — нохчийн фамили. И фамили йолу нах:
* Исаев, Беслан (1983) — нохчийн ийина кепар латарха, паргӀат кепар латаран Россин спортан говзанча;
* Исаев, Мансур Мустафаевич (1986) - Россин дзюдоист.
* Исаев, Радик Велединович (1989) - азербайджанан тхэквондист.
----
* Исаева, Асет Марцаровна (1915—1971) — Нохчийн пачхьалкхан драматически театран актриса, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Халкъан артистка (1961), РСФСР Сийлахь артистка;
* Исаева, Тамара Мовждиевна (1938) — Х. Нурадилован цӀарах йолу пачхьалкхан драматически театран актриса, Къона хьовсархон Нохчийн пачхьалкхан театран режиссёр, Нохчийн Республикин Исбаьхьаллин Сийлахь гӀуллакххо;

## Нах беха меттигаш
*Исаев (Каменскан кӀошт)
*Исаев (Тацинскан кӀошт)
1-й Зелени Сад

**1-й Зеленый Сад** () — Россин Федерацин Курскан областан Хомутовкан кӀоштара дӀатесна эвла.
## Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах. 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Хомутовкан кӀоштан индексаш

Категори:Хомутовкан кӀоштан нах беха меттигаш
Алешово (Костромин область)

**Алешово** () — Россин Федерацин Костромин областан Антропован кӀоштара дӀатесна эвла.
## Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш. 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Антропован кӀоштан индексаш 

Категори:Антропован кӀоштан нах беха меттигаш
Жумалаева, Лула Изноврин йоӀ

**Жумала́ева Лу́ла Изноврин йоӀ (Лу́ла Куни)** (1960 шеран 18 февраль, Соьлжа-ГӀала, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР) — нохчийн йаздархо, поэтесса, публицист, гочдархо, «Нана» журнал кхоьллинарг а, куьйгалхо а, Нохчийн Республикин йаздархойн бертан декъашхо а, Нохчийн Республикин культурин Сийлахь белхало, Нохчийн Республикин Сийлахь журналист, Россин журналистийн бертан декъашхо, Нохчийн Республикин журналистийн бертан куьйгалхон декъашхо, ПЕН-клубан декъашхо.

## Биографи
Йина 1960 шеран 18 февралехь Соьлжа-ГӀалахь. Чекхйаьккхира Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан университетан филологин а, журналистикин а факультеташ.

1976 шарахь дуьйна цуьнан кхоллараллаш зорба тоха болийра меттигерачу: «Кадрашкахьара», «Соьлжа-ГӀалин белхало», «Комсомолан тайпа», «Ильичан весеташ».

Цо цхьаьна йазйина цхьа могӀа поэзин гуларш: «Лаьтта дахийта», «Лирика-90», «ЦӀаро дагийна могӀанаш», кхин а. Иштта цул тӀаьхьа иза зорбане йаьккхира цхьа могӀа центран арахецараллашкахь: «Литературин газетехь», «Халкъийн доттагӀалла», «Оьрсийн горгали», «Кавказан лира», «Кавказан аз» журналашкахь. Иштта иза соавтор йу Къилбаседа Кавказера йаздархойн прозин гуларан «Дахарал тӀом» (Москох, 2007).

Оьрсийн матте гочдина цхьа могӀа нохчий авторий кхолламаш:
* «Цхьа а доцчун поэма» Цуруев Шарипан («Вайнах», 2004);
* «КӀайн буьйсенийн гӀенаш» Бексултанов Мусан («Вайнах», 2004);
* «Йаздархо а, тӀом а» Кацаев Сайд-Хьасанан («Вайнах», 2004);
* Бадуев СаьӀидан а, Абдулаев Лечин а кхолламаш.

СовгӀат дина Россин йаздархойн бертан юбилейн мидалца.

Нохчийн пачхьалкхан университетан йукъара меттан Ӏилманан кафедрин хьехархо, «Стелаӏад» журналан исбаьхьаллин редактор, «Ичкери» литературин-исбаьхьаллин журналан поэзин декъан редактор, гӀалин «Коьрта шахьар +» газетан журналист, «Вайнах» журналан литературин белхало. Республикин Ӏилманан А. П. Чеховн цӀарах библиотекин коьрта методист болх бина.

2012 шарахь иза, цхьаьна могӀара Ахматова Раисица, нохчийн поэзин векал санна Дерригдуьненан зударийн поэзин Антологин йукъа йахийтира.

Нохчийн Республикин Президентан Сийлаллин грамотица совгӀат дина (2008)

Кхелхина 2019 шеран 28 апрелехь Соьлжа-ГӀалахь хала цамгар лайна.

## Библиографи
* 

## Билгалдахарш

## Литература
* 

## Хьажоргаш
* 
* 
* 
* 
* 

Категори:Нохчийн поэташ
Категори:Нохчийн йаздархой
Категори:Нохчийчоьнан йаздархойн бертан декъашхой
Категори:Россин журналистийн Бертан декъашхой
Категори:ПЕН-клубан декъашхой
Категори:Гочдархой оьрсийн матте
Категори:Гочдархой нохчийн маттара
Категори:Нохчийн пачхьалкхан университетехь дешнарш
Категори:Нохчийн пачхьалкхан университетан хьехархой
Кацаев, Сайд-Хасан Абзуевич

**Сайд-Хаса́н Абзу́евич Каца́ев** (1966 шеран 11 июль, Курчалой-ГӀала, Курчалойн кӀошт, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР) — нохчийн йаздархо.

### Доьзал
Пхиъ бера.

## Билгалдахарш

Категори:Нохчийн йаздархой
Мизрино

**Мизрино** () — Россин Федерацин Костромин областан Буйн кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Буйн кӀоштан индексаш 

Категори:Буйн кӀоштан нах беха меттигаш
Кологриван кӀошт

**Кологриван кӀошт** — Россин Костромин областан административан дакъа.

Административан центр — Кологрив.

## Нах беха меттигаш
*Аверьяновка (Кологриван кӀошт)
*Астафьево (Кологриван кӀошт)
*Белавино (Кологриван кӀошт)
*Белоглазово (Кологриван кӀошт)
*Березник (Кологриван кӀошт)
*Большая Горка (Кологриван кӀошт)
*Большая Каменка (Кологриван кӀошт)
*Большая Чежма
*Борок (Кологриван кӀошт)
*Бураково (Кологриван кӀошт)
*Бурдово (Кологриван кӀошт)
*Варзенга
*Верхни Унжа
*Воймас
*Вокшево (Костромин область)
*Высоково (Кологриван кӀошт)
*Вяльцево (Кологриван кӀошт)
*Гареви (Кологриван кӀошт)
*Герасимово (Кологриван кӀошт)
*Глебово (Кологриван кӀошт)
*Горка (Кологриван кӀошт)
*Григорьевка (Кологриван кӀошт)
*Даравка
*Дербин (Костромин область)
*Евдокимовка (Кологриван кӀошт)
*Екимцево (Кологриван кӀошт)
*Зеленино (Кологриван кӀошт)
*Ивановка (Кологриван кӀошт)
*Иваново (Кологриван кӀошт)
*Ивтино
*Илешево (Кологриван кӀошт)
*Ильински (Кологриван кӀошт)
*Казанка (Кологриван кӀошт)
*Козлово (Кологриван кӀошт)
*Кологрив
*Колохта
*Копьёво (Костромин область)
*Королево (Кологриван кӀошт)
*Котляш
*Красавица (Кологриван кӀошт)
*Красни Бор (Кологриван кӀошт)
*Крутец (Кологриван кӀошт)
*Лисицино (Кологриван кӀошт)
*Логутиха
*Мали Каменка (Костромин область)
*Малышино
*Маракино (Костромин область)
*Мартьянка (Кологриван кӀошт)
*Мичурино (Кологриван кӀошт)
*Нагорново (Кологриван кӀошт)
*Нижни Воймас
*Новосёлки (Кологриван кӀошт)
*Овсяниково (Кологриван кӀошт)
*Октябрьски (Кологриван кӀошт)
*Павлово (Кологриван кӀошт)
*Паунино (Кологриван кӀошт)
*Пехарово
*Половинново
*Померекино
*Починок (Кологриван кӀошт)
*Рамешки (Кологриван кӀошт)
*Рапоново
*Рубцово (Кологриван кӀошт)
*Слеповски (Кологриван кӀошт)
*Судилово (Костромин область)
*Суховерхово (Кологриван кӀошт)
*Тодино (Костромин область)
*Ужуга
*Урма (Кологриван кӀошт)
*Фёдорково (Кологриван кӀошт)
*Хапово (Костромин область)
*Хмелёвка (Кологриван кӀошт)
*Церковни (Кологриван кӀошт)
*Черменино (Костромин область)
*Шаблово
*Шилекша (Костромин область)
*Шлыково (Кологриван кӀошт)
*Шоргутово
*Юрино (Кологриван кӀошт)
*Яковлево (Кологриван кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Костромин областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Кадыйн кӀошт

**Кадыйн кӀошт** — Россин Костромин областан административан дакъа.

Административан центр — Кадый.

## Нах беха меттигаш
*Адамовка (Кадыйн кӀошт)
*Азаровичи (Костромин область)
*Андреевка (Кадыйн кӀошт)
*Антипино (Кадыйн кӀошт)
*Башки (Костромин область)
*Берёзовец (Кадыйн кӀошт)
*Борисово (Кадыйн кӀошт)
*Борисоглебски (Кадыйн кӀошт)
*Булдачиха (Кадыйн кӀошт)
*Ведрово (Кадыйн кӀошт)
*Вербилово (Костромин область)
*Вешка (Костромин область)
*Гобино
*Горицы (Костромин область)
*Деревнищи (Кадыйн кӀошт)
*Добрянки (Кадыйн кӀошт)
*Доронино (Кадыйн кӀошт)
*Дубки (Кадыйн кӀошт)
*Дудино (Кадыйн кӀошт)
*Екатеринкино (Кадыйн кӀошт)
*Ерыгино (Кадыйн кӀошт)
*Жаравино
*Жирки (Костромин область)
*Жуково (Кадыйн кӀошт)
*Завражье (Кадыйн кӀошт)
*Иваньково (Кадыйн кӀошт)
*Ивашево (Кадыйн кӀошт)
*Ильински (Кадыйн кӀошт)
*Истопки (Костромин область)
*Кадый
*Калиновски (Кадыйн кӀошт)
*Кнышево (Кадыйн кӀошт)
*Ковалёво (Кадыйн кӀошт)
*Ковригино (Кадыйн кӀошт)
*Комары (Кадыйн кӀошт)
*Коряковка (Костромин область)
*Костино (Кадыйн кӀошт)
*Котлово (Кадыйн кӀошт)
*Кочкино (Кадыйн кӀошт)
*Кузьмински (Кадыйн кӀошт)
*Лагодки
*Латыниха
*Лубяны (Костромин область)
*Лужиново
*Луховцево
*Льгово (Кадыйн кӀошт)
*Малово
*Марьино (Кадыйн кӀошт)
*Матвейково (Екатеринкинскан йуьртан меттиг)
*Матвейково (Лубянскан йуьртан меттиг)
*Меленки (Кадыйн кӀошт)
*Митино (Кадыйн кӀошт)
*Митьково (Кадыйн кӀошт)
*Михальцы (Костромин область)
*Михеево (Кадыйн кӀошт)
*Мужичковски
*Неверовка (Костромин область)
*Низкусь
*Никиткино (Кадыйн кӀошт)
*Николаевски (Кадыйн кӀошт)
*Нови Берёзовец
*Нови Курдюм
*Нови Чудь
*Ново-Марьино
*Новосёлки (Кадыйн кӀошт)
*Ожгинец
*Паньково (Кадыйн кӀошт)
*Погорелки (Кадыйн кӀошт)
*Поломы (Костромин область)
*Поселихино (Костромин область)
*Починок (Екатеринкинскан йуьртан меттиг)
*Починок (Чернышевскан йуьртан меттиг)
*Прозорово (Костромин область)
*Роденово
*Рубеж (Кадыйн кӀошт)
*Рубцово (Кадыйн кӀошт)
*Селище (Кадыйн кӀошт)
*Сергеевски (Кадыйн кӀошт)
*Середники
*Синдяково
*Сорочково
*Старово (Кадыйн кӀошт)
*Столбцы (Костромин область)
*Столпино (Костромин область)
*Стрелицы (Кадыйн кӀошт)
*Ступниково
*Текун (Кадыйн кӀошт)
*Тренино (Костромин область)
*Турово (Кадыйн кӀошт)
*Фетинино (Кадыйн кӀошт)
*Химзавод (Кадыйн кӀошт)
*Хорново
*Хороброво (Костромин область)
*Хохлянки
*Чапыги
*Чернышево (Кадыйн кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Костромин областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Мантурован кӀошт (Костромин область)

**Мантурован кӀошт** — Россин Костромин областан административан дакъа.

Административан центр — Мантурово.

## Нах беха меттигаш
*Абабково (Мантурован кӀошт)
*Авксентьево (Мантурован кӀошт)
*Аносово (Мантурован кӀошт)
*Антонково (Мантурован кӀошт)
*Антропьево (Мантурован кӀошт)
*Афанасьево (Мантурован кӀошт)
*Бажино (Костромин область)
*Бердово (Мантурован кӀошт)
*Берегови (Мантурован кӀошт)
*Березники (Мантурован кӀошт)
*Большая Поповица
*Большое Лисицино
*Быковка (Мантурован кӀошт)
*Васильевски (Мантурован кӀошт)
*Велики Село (Мантурован кӀошт)
*Воробьиха (Мантурован кӀошт)
*Вочерово-54 (разъезд)
*Вочурово
*Выползово (Мантурован кӀошт)
*Гаврилково (Мантурован кӀошт)
*Глинново (Костромин область)
*Городищево (Мантурован кӀошт)
*Гусево (Мантурован кӀошт)
*Давыдово (Мантурован кӀошт)
*Дмитриево (Мантурован кӀошт)
*Дубшино
*Дюльгино
*Евдокимово (Мантурован кӀошт)
*Елизарово (Мантурован кӀошт)
*Ефимово (Мантурован кӀошт)
*Жилино (Мантурован кӀошт)
*Завражьево
*Загатино (Мантурован кӀошт)
*Зашильски (Мантурован кӀошт)
*Знаменка (Мантурован кӀошт)
*Зорино (Мантурован кӀошт)
*Ивановски (Мантурован кӀошт)
*Ивкино (Мантурован кӀошт)
*Карьково (Мантурован кӀошт)
*Кириллово (Мантурован кӀошт)
*Княжево (Мантурован кӀошт)
*Копанец (Костромин область)
*Коровино (Мантурован кӀошт)
*Коровица
*Костриха (разъезд)
*Котельни (Мантурован кӀошт)
*Красково (Мантурован кӀошт)
*Красни (Мантурован кӀошт)
*Кривоногово (Костромин область)
*Кривцово (Мантурован кӀошт)
*Ледина (Костромин область)
*Леонтьево (Мантурован кӀошт)
*Лесобаза
*Ломовые
*Макарово (Мантурован кӀошт)
*Мали Поповица
*Медведево (Мантурован кӀошт)
*Медведица (Мантурован кӀошт)
*Митяево (Мантурован кӀошт)
*Мослово (Леонтьевскан йуьртан меттиг)
*Мослово (Медведицкан йуьртан меттиг)
*Неустроиха
*Никитино (Мантурован кӀошт)
*Никулино (Мантурован кӀошт)
*Нови Шолешка
*Октябрьски (Мантурован кӀошт)
*Осиево (Мантурован кӀошт)
*Папулиха
*Паршино (Мантурован кӀошт)
*Пахтусово (Мантурован кӀошт)
*Петрушино (разъезд)
*Погорелка (Мантурован кӀошт)
*Подвигалиха
*Полома (Мантурован кӀошт)
*Попово (Мантурован кӀошт)
*Поцепкино
*Починок (Мантурован кӀошт)
*Рогово (Мантурован кӀошт)
*Самылово (Мантурован кӀошт)
*Селище (Мантурован кӀошт)
*Слеповски (Мантурован кӀошт)
*Ступино (Мантурован кӀошт)
*Суборь (Мантурован кӀошт)
*Туйково (Мантурован кӀошт)
*Тысячино
*Угоры (Мантурован кӀошт)
*Уколово (Костромин область)
*Унжа-53 (разъезд)
*Усолье (Костромин область)
*Фалино (Мантурован кӀошт)
*Фатьяново (Мантурован кӀошт)
*Фролово (Мантурован кӀошт)
*Хлябишино
*Хмелёвка (Мантурован кӀошт)
*Хмелевица (Мантурован кӀошт)
*Шафраново (Мантурован кӀошт)
*Шашки (Мантурован кӀошт)
*Шилово (Мантурован кӀошт)
*Шулёво
*Якутино (Мантурован кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Костромин областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Межан кӀошт

**Межан кӀошт** — Россин Костромин областан административан дакъа.

Административан центр — Георгиевски.

## ЦӀе
КӀоштан цӀе тиллина Межа цӀе йолу хина цӀарах.

## Нах беха меттигаш
*Абабково (Межан кӀошт)
*Абросиха (Межан кӀошт)
*Авешни
*Алешково (Межан кӀошт)
*Ателевица
*Барановица
*Большая Избенка
*Владимирово (Межан кӀошт)
*Георгиевски (Межан кӀошт)
*Горка (Межан кӀошт)
*Губино (Межан кӀошт)
*Гущино (Межан кӀошт)
*Дубровино (Межан кӀошт)
*Заболотье (Межан кӀошт)
*Заводски (Межан кӀошт)
*Задняя (Межан кӀошт)
*Зяблуха (Межан кӀошт)
*Ивановски (Межан кӀошт)
*Ильинка (Межан кӀошт)
*Козлиха (Межан кӀошт)
*Колодезни (Георгиевскан йуьртан меттиг)
*Колодезни (Никольскан йуьртан меттиг)
*Красавцево
*Кропачиха
*Михалево (Межан кӀошт)
*Никола (Межан кӀошт)
*Новински (Межан кӀошт)
*Первомайски (Межан кӀошт)
*Петровка (Никольскан йуьртан меттиг)
*Петровка (Петровскан йуьртан меттиг, Костроман область)
*Петушиха (Межан кӀошт)
*Поденьевица
*Половинница
*Портюг
*Родино (Межан кӀошт)
*Савински (Межан кӀошт)
*Самыловка
*Селино (Межан кӀошт)
*Середняя (Межан кӀошт)
*Советски (Межан кӀошт)
*Соловьево (Межан кӀошт)
*Сорвино (Межан кӀошт)
*Сосновка (Межан кӀошт)
*Стари (Межан кӀошт)
*Суховски (Костромин область)
*Федоровски (Межан кӀошт)
*Филино (Межан кӀошт)
*Хмелевица (Межан кӀошт)
*Центральни (Межан кӀошт)
*Шубино (Межан кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Костромин областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Неян кӀошт

**Неян кӀошт** — Россин Костромин областан административан дакъа.

Административан центр — Нея.

## Нах беха меттигаш
*Абросимово (Неян кӀошт)
*Авксентьево (Неян кӀошт)
*Алексеевски (Неян кӀошт)
*Афонасово (Костромин область)
*Бабино (Неян кӀошт)
*Базеево (Неян кӀошт)
*Баскаково (Неян кӀошт)
*Болотово (Неян кӀошт)
*Большая Липовица (Костромин область)
*Большая Пасьма
*Борисово (Неян кӀошт)
*Боярски (Костромин область)
*Брениха
*Бугино (Костромин область)
*Буслаево (Костромин область)
*Ванеево (Неян кӀошт)
*Великово (Неян кӀошт)
*Вожерово
*Волково (Неян кӀошт)
*Гаврино (Костромин область)
*Глебово (Неян кӀошт)
*Гореви
*Грибово (Неян кӀошт)
*Гридкино (Костромин область)
*ГЭС
*Даровинки
*Демидово (Неян кӀошт)
*Домниково (Неян кӀошт)
*Дорофеево (Неян кӀошт)
*Думалово
*Дьяконово (Неян кӀошт)
*Еленски (Костромин область)
*Елино (Неян кӀошт)
*Заингирь (Код ОКТМО 34524000281)
*Заингирь (Код ОКТМО 34624416141)
*Ивановски (Неян кӀошт)
*Каплино (Неян кӀошт)
*Карпиково
*Кокуево (Неян кӀошт)
*Коммунар (Неян кӀошт)
*Конново (Костромин область)
*Коршуново (Костромин область)
*Коткишево
*Красни Осыпь
*Кужбал
*Кузнецово (Неян кӀошт)
*Лаврово (Неян кӀошт)
*Липовка (Неян кӀошт)
*Максаково (Неян кӀошт)
*Мали Пасьма
*Михалево (Неян кӀошт)
*Михали (Неян кӀошт)
*Нестерово (Неян кӀошт)
*Никитски (Неян кӀошт)
*Нови деревня
*Ново-Вожеровка
*Номжа
*Обелево (Росси)
*Оленево (Костромин область)
*Ольховка (Неян кӀошт)
*Палкино (Неян кӀошт)
*Пантелеево (Костромин область)
*Папино (Неян кӀошт)
*Пастники
*Пашня (Костромин область)
*Перстово
*Петрятино
*Погорелка (Неян кӀошт)
*Погост (Неян кӀошт)
*Потрусово (Неян кӀошт)
*Починок (Елкинскан йуьртан меттиг)
*Починок (Михалевскан йуьртан меттиг)
*Пустошка (Неян кӀошт)
*Пустынь (Неян кӀошт)
*Пыжово (Неян кӀошт)
*Раменье (Неян кӀошт)
*Ревякино (Неян кӀошт)
*Свинкино (Неян кӀошт)
*Сивцево (Неян кӀошт)
*Солтаново (Костромин область)
*Старово (Неян кӀошт)
*Стрелица (Неян кӀошт)
*Суршино
*Тарачеево
*Тимофеево (Неян кӀошт)
*Тотомица
*Уржум (Неян кӀошт)
*Фатьяново (Неян кӀошт)
*Федяково (Костромин область)
*Филатово (Неян кӀошт)
*Фуфайки
*Школьни (Неян кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Костромин областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Павинан кӀошт

**Павинан кӀошт** — Россин Костромин областан административан дакъа.

Административан центр — Павино.

## Нах беха меттигаш
*Авдомовка (Павинан кӀошт)
*Аверино (Костромин область)
*Артюгино (Костромин область)
*Берёзовка (Павинан кӀошт)
*Большая Берёзовка (Павинан кӀошт)
*Большая Лисья
*Большая Медведица
*Большой Волмыш
*Большой Завраг
*Большой Пызмасс
*Бурковщина (Костромин область)
*Бутырки (Павинан кӀошт)
*Валови
*Вахрушата (Павинан кӀошт)
*Ворониха (Костромин область)
*Второй Высоки Дерба
*Второй Грязучи
*Второй Леденгски
*Второй Стариковски
*Вторунка (Павинан кӀошт)
*Высокая Лисья
*Высоки (Павинан кӀошт)
*Галашевцы
*Гладкая дерба
*Гришонки (Павинан кӀошт)
*Дербица
*Доброумово
*Доровица
*Евтюхино
*Егорово (Костромин область)
*Журавли (Павинан кӀошт)
*Зубаревски (Павинан кӀошт)
*Зяблуха (Павинан кӀошт)
*Исити
*Каменни Лывка
*Карпово (Павинан кӀошт)
*Кленови (Костромин область)
*Корково (Павинан кӀошт)
*Королёво (Павинан кӀошт)
*Кузюг (Павинан кӀошт)
*Кузюгски Выселок
*Кукушкино (Павинан кӀошт)
*Кукшинга
*Леденгск
*Липово (Павинан кӀошт)
*Лукина Гора (Павинан кӀошт)
*Ляпустинцы
*Макаровски (Костромин область)
*Мали Волмыш
*Мали Дунилиха
*Мали Завраг
*Мали Лисья
*Малиновцы
*Медведица (Павинан кӀошт)
*Мостови (Павинан кӀошт)
*Мундор (Леденгскан йуьртан меттиг)
*Мундор (Петропавловскан йуьртан меттиг)
*Низкая Грива
*Нови Березино (Павинан кӀошт)
*Нови Раменье (Костромин область)
*Новое Коточижни
*Новожиловцы
*Носыриха
*Опалиха (Костромин область)
*Павино (Код ОКТМО 34232816026)
*Павино (Код ОКТМО 34632416101)
*Павински Выселок
*Панково (Павинан кӀошт)
*Паратенки
*Перви Грязучая
*Первый Бурковски
*Первый Стариковски
*Першонки
*Петропавловски (Павинан кӀошт)
*Плешковски
*Политенки
*Прудовка (Павинан кӀошт)
*Ребровка (Павинан кӀошт)
*Рогачи (Павинан кӀошт)
*Рябиновцы
*Северянка (Павинан кӀошт)
*Скородумово (Павинан кӀошт)
*Солдатово (Павинан кӀошт)
*Средняя Грива
*Стари Березино
*Стари Дорога
*Стари Заречная
*Стари Коточижное
*Стари Раменье (Костромин область)
*Суворовцы (Павинан кӀошт)
*Титовцы (Павинан кӀошт)
*Фурово (Костромин область)
*Черёмошница
*Шайма (Костромин область)
*Шайменски
*Шараниха
*Шляпники (Костромин область)
*Шубино (Павинан кӀошт)
*Шубот
*Шумково (Павинан кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Костромин областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Октябрьскан кӀошт (Костромин область)

**Нерехтан кӀошт** — Россин Костромин областан административан дакъа.

Административан центр — Боговарово.

## Нах беха меттигаш
*Андреево (Октябрьскан кӀошт)
*Афонино (Октябрьскан кӀошт)
*Афонински (Октябрьскан кӀошт)
*Батуриха (Октябрьскан кӀошт)
*Башкирь (Октябрьскан кӀошт)
*Бережок (Октябрьскан кӀошт)
*Блиновщина (Костромин область)
*Боговарово
*Большая Балахонка
*Большая Стрелка
*Большое Кленови
*Большой Дор (Октябрьскан кӀошт)
*Вахрушата (Октябрьскан кӀошт)
*Веденье
*Верхорубовски
*Вершинята (Костромин область)
*Волково (Октябрьскан кӀошт)
*Второй Глушковски
*Второй Дудински
*Второй Ключевски
*Второй Крутой
*Второй Медяна
*Вторые Петухи
*Вторые Сивяки
*Высоки (Октябрьскан кӀошт)
*Гарино (Октябрьскан кӀошт)
*Грехово (Октябрьскан кӀошт)
*Губиха
*Гурино (Октябрьскан кӀошт)
*Дарови (Костромин область)
*Забегаево (Костромин область)
*Заборье (Октябрьскан кӀошт)
*Заречана
*Ильински (Октябрьскан кӀошт)
*Ирдом
*Калинёнки
*Калюжски
*Катушенки
*Клюкино (Октябрьскан кӀошт)
*Ключи (Октябрьскан кӀошт, Костроман область)
*Князевски (Костромин область)
*Кокоры (Октябрьскан кӀошт)
*Колеватовы (Костромин область)
*Коновальцы
*Коротёнки
*Котельни Мыс
*Кузьмины
*Ларьково (Октябрьскан кӀошт)
*Лебеди (Октябрьскан кӀошт)
*Левино (Октябрьскан кӀошт)
*Липово (Октябрьскан кӀошт)
*Луптюг (кордон, Октябрьскан кӀошт)
*Луптюг (эвла, Октябрьскан кӀошт)
*Лямино (Октябрьскан кӀошт)
*Мали Кленовое
*Мали Рюндюг
*Мали Стрелка (Октябрьскан кӀошт)
*Малиновка (Забегаевскан йуьртан меттиг)
*Малиновка (Покровскан йуьртан меттиг)
*Михали (Октябрьскан кӀошт)
*Михонино
*Мокроносово (Октябрьскан кӀошт)
*Мокруша (Октябрьскан кӀошт)
*Морошкино (Октябрьскан кӀошт)
*Нефёдовка (Костромин область)
*Огурцы (Октябрьскан кӀошт)
*Останино (Октябрьскан кӀошт)
*Отрадни (Октябрьскан кӀошт)
*Первая Дудински
*Первая Клобуковски
*Первая Ключевски
*Перви Содом
*Петровски (Костромин область, Октябрьскан кӀошт)
*Петрушино (Октябрьскан кӀошт)
*Пономарёво (Октябрьскан кӀошт)
*Потёмкино (Октябрьскан кӀошт)
*Приречни (Октябрьскан кӀошт)
*Раменье (Октябрьскан кӀошт)
*Расклонни
*Ратчина
*Рожински
*Ромашкино (Костромин область)
*Сивцево (Октябрьскан кӀошт)
*Соловецки (Костромин область)
*Сосновка (Октябрьскан кӀошт, Костроман область)
*Стариковы
*Тарасиха (Костромин область)
*Терёхино
*Тимошино (Октябрьскан кӀошт)
*Титово (Октябрьскан кӀошт)
*Устиновцы
*Ушаково (Октябрьскан кӀошт)
*Филино (Октябрьскан кӀошт)
*Хомяковщина
*Черепаново (Костромин область)
*Черныши (Октябрьскан кӀошт)
*Шестиглазово
*Шумково (Власовскан йуьртан меттиг)
*Шумково (Покровскан йуьртан меттиг)
*Ягодино (Октябрьскан кӀошт)
*Якунинцы

## Билгалдахарш

Категори:Костромин областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Парфеньеван кӀошт

**Парфеньеван кӀошт** — Россин Костромин областан административан дакъа.

Административан центр — Парфеньево.

## Нах беха меттигаш
*Агапитово
*Акулово (Парфеньеван кӀошт)
*Аносово (Парфеньеван кӀошт)
*Антропово (Парфеньеван кӀошт)
*Антушево (Парфеньеван кӀошт)
*Анфимово (Парфеньеван кӀошт)
*Артемово (Парфеньеван кӀошт)
*Афонино (Код ОКТМО 34534000141)
*Афонино (Код ОКТМО 34534000146)
*Беликово (Парфеньеван кӀошт)
*Бор (Парфеньеван кӀошт)
*Брагино (Парфеньеван кӀошт)
*Будино (Костромин область)
*Васиковка
*Вахонино (Костромин область)
*Вахреньево
*Воловцево
*Ворошилово (Парфеньеван кӀошт)
*Вохтома (Парфеньеван кӀошт)
*Гашево (Парфеньеван кӀошт)
*Горелец (Костромин область)
*Горжениново
*Горлово (Парфеньеван кӀошт)
*Городище (Парфеньеван кӀошт)
*Горохово (Парфеньеван кӀошт)
*Григорово (Парфеньеван кӀошт)
*Далевски
*Долгово (Парфеньеван кӀошт)
*Дьяково (Парфеньеван кӀошт)
*Евдокимово (Парфеньеван кӀошт)
*Екимово (Парфеньеван кӀошт)
*Ефимово (Парфеньеван кӀошт)
*Завражье (Парфеньеван кӀошт)
*Задорино (Костромин область)
*Залесье (Парфеньеван кӀошт)
*Ильински (Парфеньеван кӀошт)
*Истомино (Парфеньеван кӀошт)
*Коняево (Парфеньеван кӀошт)
*Коробовски (Костромин область)
*Котово (Парфеньеван кӀошт)
*Крусаново
*Кукушкино (Парфеньеван кӀошт)
*Кунаково
*Курьяново (Парфеньеван кӀошт)
*Лаптуново
*Левино (Парфеньеван кӀошт)
*Ложково
*Макарино (Парфеньеван кӀошт)
*Мали Малыгино
*Мальгино (Парфеньеван кӀошт)
*Марфино (Парфеньеван кӀошт)
*Марьино (Парфеньеван кӀошт)
*Маслово (Парфеньеван кӀошт)
*Матвеево (Парфеньеван кӀошт)
*Михалево (Парфеньеван кӀошт)
*Молодежни (Парфеньеван кӀошт)
*Нечаево (Парфеньеван кӀошт)
*Николо-Полома (Код ОКТМО 34534000396)
*Николо-Полома (Код ОКТМО 34634420101)
*Николо-Ширь
*Никулино (Код ОКТМО 34534000411)
*Никулино (Код ОКТМО 34634420216)
*Новосёлово (Парфеньеван кӀошт)
*Нозьма (Парфеньеван кӀошт)
*Носуево
*Осеево (Парфеньеван кӀошт)
*Павлово (Парфеньеван кӀошт)
*Павлыгино
*Паново (Парфеньеван кӀошт)
*Парфеньево (Парфеньеван кӀошт)
*Пепелово (Костромин область)
*Первушино (Парфеньеван кӀошт)
*Пересторона
*Погорелка (Парфеньеван кӀошт)
*Полома (Парфеньеван кӀошт)
*Полушкино (Парфеньеван кӀошт)
*Потапово (Парфеньеван кӀошт)
*Потрусово (Парфеньеван кӀошт)
*Починок-Аристов
*Починок-Федоров
*Притыкино (Парфеньеван кӀошт)
*Прудовка (Парфеньеван кӀошт)
*Раменье (Парфеньеван кӀошт)
*Рищево
*Робцово
*Родино (Парфеньеван кӀошт)
*Савачево (Костромин область)
*Савино (Парфеньевскан йуьртан меттиг)
*Савино (Савинскан йуьртан меттиг)
*Сафоново (Парфеньеван кӀошт)
*Свателово
*Серегино (Парфеньеван кӀошт)
*Сокирино (Парфеньеван кӀошт)
*Спицино (Парфеньеван кӀошт)
*Стрелица (Парфеньеван кӀошт)
*Тарасово (Парфеньеван кӀошт)
*Татаурово (Костромин область)
*Тихоново (Костромин область)
*Трифоново (Парфеньеван кӀошт)
*Тчанниково (Костромин область)
*Тчанниково (разъезд)
*Успенье (Парфеньеван кӀошт)
*Федюнино (Костромин область)
*Федюшино (Костромин область)
*Хвостилово
*Холм (Аносовскан йуьртан меттиг)
*Холм (Задоринскан йуьртан меттиг)
*Шекурино
*Ямище (Костромин область)

## Билгалдахарш

Категори:Костромин областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Поназыреван кӀошт

**Поназыреван кӀошт** — Россин Костромин областан административан дакъа.

Административан центр — Поназырево.

## Нах беха меттигаш
*Архангельски (Поназыреван кӀошт)
*Балдино (Костромин область)
*Большое Девушкино
*Бурковски (Поназыреван кӀошт)
*Бурундучиха
*Быстрово (Поназыреван кӀошт)
*Васенёво (Поназыреван кӀошт)
*Высоковски (Поназыреван кӀошт)
*Горлово (Поназыреван кӀошт)
*Гудково (Поназыреван кӀошт)
*Дароватка
*Ежово (Поназыреван кӀошт)
*Зинковка
*Клюкино (Поназыреван кӀошт)
*Луптюг (Поназыреван кӀошт)
*Мундырь
*Нея (Поназыреван кӀошт)
*Никитино (Поназыреван кӀошт)
*Нови (Поназыреван кӀошт)
*Нови Киселёво (Поназыреван кӀошт)
*Новосёловски (Поназыреван кӀошт)
*Панино (Код ОКТМО 34636151126)
*Панино (Код ОКТМО 34636151131)
*Плосково (Поназыреван кӀошт)
*Полдневица
*Поназырево
*Расшахово
*Соболево (Поназыреван кӀошт)
*Созоново (Поназыреван кӀошт)
*Соколовски (Поназыреван кӀошт)
*Суходербски
*Фёдоровски (Поназыреван кӀошт)
*Хмелёвка (Поназыреван кӀошт)
*Черёмни (Костромин область)
*Якшанга

## Билгалдахарш

Категори:Костромин областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Пыщуган кӀошт

**Пыщуган кӀошт** — Россин Костромин областан административан дакъа.

Административан центр — Пыщуг.

## Нах беха меттигаш
*Бели (Пыщуган кӀошт)
*Бережок (Пыщуган кӀошт)
*Бобылица
*Большая Каменка (Пыщуган кӀошт)
*Большой Шистом
*Боровской (Пыщуган кӀошт)
*Бурдово (Пыщуган кӀошт)
*Верхнеспасски (Костромин область)
*Вятско-Николаевски
*Гареви (Пыщуган кӀошт)
*Головино (Пыщуган кӀошт)
*Гомзиха
*Гусиха (Костромин область)
*Дубровино (Пыщуган кӀошт)
*Дунаево (Костромин область)
*Заболотье (Пыщуган кӀошт)
*Ильински (Пыщуган кӀошт)
*Ираклиха
*Карманиха
*Колпашница
*Кореповски
*Крутая (Верхнеспасскан йуьртан меттиг)
*Крутая (Воздвиженскан йуьртан меттиг)
*Мали Каменка (Верхнеспасскан йуьртан меттиг)
*Мали Каменка (Носковскан йуьртан меттиг)
*Михайловица
*Морошкино (Пыщуган кӀошт)
*Невзориха
*Никитиха (Костромин область)
*Носково (Код ОКТМО 34638424101)
*Носково (Код ОКТМО 34638424131)
*Носковски
*Озерни (Пыщуган кӀошт)
*Онучино (Пыщуган кӀошт)
*Песчанка (Пыщуган кӀошт)
*Петровка (Пыщуган кӀошт)
*Притыкино (Пыщуган кӀошт)
*Пыщуг
*Северни (Пыщуган кӀошт)
*Сергеевица
*Середняя (Пыщуган кӀошт)
*Слепёнкино
*Суворово (Пыщуган кӀошт)
*Таланкино (Пыщуган кӀошт)
*Токовица (Костромин область)
*Черновляне

## Билгалдахарш

Категори:Костромин областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
1-е Мая (Костромин область)

**1-е Мая** () — Россин Федерацин Костромин областан Костромин кӀоштара эвла.

## Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш. 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Костромин кӀоштан индексаш 

Категори:Костромин кӀоштан нах беха меттигаш
Медениково

**Медениково** () — Россин Федерацин Костромин областан Костромин кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Костромин кӀоштан индексаш 

Категори:Костромин кӀоштан нах беха меттигаш
Деньгино

**Деньгино**:
*Деньгино (Челябинскан область)
*Деньгино (Костроман кӀошт)
*Деньгино (Ржеван кӀошт)
Сухоногово

**Сухоногово**:
*Сухоногово (Кировн область)
*Сухоногово (Костроман кӀошт)
*Сухоногово (Тутаевн кӀошт)
Шарыгино

**Шарыгино**:
*Шарыгино (Костроман кӀошт)
*Шарыгино (Кировн область)
*Шарыгино (Андреаполан кӀошт)
Пустошки

**Пустошки**:
*Пустошки (Костроман кӀошт)
*Пустошки (Сухиничин кӀошт)
*Пустошки (Батецкан кӀошт)
*Пустошки (Любытинан кӀошт)
Ведрово

**Ведрово**:
*Ведрово (Вологдин область)
*Ведрово (Кадыйн кӀошт)
*Ведрово (Родникин кӀошт)
Рудаково

**Рудаково**:
*Рудаково (Костроман кӀошт)
*Рудаково (Неманан кӀошт)
*Рудаково (Серпухован кӀошт)
*Рудаково (Нижни Новгородан область)
*Рудаково (Озёрин кӀошт)
*Рудаково (Кириллован кӀошт)
*Рудаково (Тверан область)
*Рудаково (Холм-Жирковскан кӀошт)
*Рудаково (Юсьван кӀошт)
*Рудаково (Марёван кӀошт)
Козлово

**Козлово**:
*Козлово (Воскресенскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Давыдовскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Коварзинскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Липино-Каликинскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Перцевскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Печенгскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Покровскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Пробужденскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Ростиловскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Свердловскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Середскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Сушанскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Травковскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Холмовскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Чарозерскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Шаготскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Явенгскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Ягницкан йуьртан меттиг)
*Козлово (Яковцевскан йуьртан меттиг)
*Козлово (Андреаполан кӀошт)
*Козлово (Аштаркханан область)
*Козлово (Байкалдехьара кӀошт)
*Козлово (Бежецкан кӀошт)
*Козлово (Валдайн кӀошт)
*Козлово (Велики Лукин кӀошт)
*Козлово (Велики Устюган кӀошт)
*Козлово (Волоколамскан кӀошт)
*Козлово (Выборган кӀошт)
*Козлово (Вязникин кӀошт)
*Козлово (Гаврилов Посадан кӀошт)
*Козлово (Гдован кӀошт)
*Козлово (Глинкан кӀошт)
*Козлово (Жарковскан кӀошт)
*Козлово (Завьялован кӀошт)
*Козлово (Зубцован кӀошт)
*Козлово (Большеселон кӀошт)
*Козлово (Калининскан кӀошт)
*Козлово (Кардымован кӀошт)
*Козлово (Качуган кӀошт)
*Козлово (Кашинан кӀошт)
*Козлово (Кетован кӀошт)
*Козлово (Кировн область)
*Козлово (Кологриван кӀошт)
*Козлово (Комаричин кӀошт)
*Козлово (Конакован кӀошт)
*Козлово (Корсакован кӀошт)
*Козлово (Костроман кӀошт)
*Козлово (Коченёван кӀошт)
*Козлово (Красни Бакин кӀошт)
*Козлово (Красни Холман кӀошт)
*Козлово (Лихославлан кӀошт)
*Козлово (Макарьеван кӀошт)
*Козлово (Малоярославецан кӀошт)
*Козлово (Мошенскан кӀошт)
*Козлово (Невелан кӀошт)
*Козлово (Некоузан кӀошт)
*Козлово (Нелидован кӀошт)
*Козлово (Новосокольникин кӀошт)
*Козлово (Нюксеницан кӀошт)
*Козлово (Опочкан кӀошт)
*Козлово (Павлово-Посадан кӀошт)
*Козлово (Плюссан кӀошт)
*Козлово (Порхован кӀошт)
*Козлово (Приволжскан кӀошт)
*Козлово (Рославлан кӀошт)
*Козлово (Ростовн кӀошт)
*Козлово (Рузан кӀошт)
*Козлово (Себежан кӀошт)
*Козлово (Селижарован кӀошт)
*Козлово (Семёнован гӀалин гуо)
*Козлово (Сергиев Посадан кӀошт)
*Козлово (Соколан кӀошт)
*Козлово (Сокольскан кӀошт)
*Козлово (Спирован кӀошт)
*Козлово (Старицан кӀошт)
*Козлово (Топкин кӀошт)
*Козлово (Торжокан кӀошт)
*Козлово (Торопецан кӀошт)
*Козлово (Тутаевн кӀошт)
*Козлово (Узловин кӀошт)
*Козлово (Устюжнан кӀошт)
*Козлово (Харовскан кӀошт)
*Козлово (Шаховскан кӀошт)
*Козлово (Шушенскан кӀошт)
*Козлово (Ярославлан кӀошт)

## Хьажа иштта
*Козлово-1 (Тверан область)
*Козлово-2 (Тверан область)
*Козлово-1 (Смоленскан область)
*Козлово-2 (Смоленскан область)
Задубье

**Задубье**:
*Задубье (Ленинградан область)
*Задубье (Костроман кӀошт)
*Задубье (Гдован кӀошт)
*Задубье (Осташкован кӀошт)
Барски

**Барски**:
*Барски (Вологдин кӀошт)
*Барски (Галичан кӀошт)
*Барски (Грязовецан кӀошт)
*Барски (Ивановн область)
*Барски (Клепикин кӀошт)
*Барски (Костроман кӀошт)
*Барски (Любиман кӀошт)
*Барски (Москохан область)
*Барски (Соколан кӀошт)
*Барски (Ярославлан кӀошт)
Федотеиха

**Федотеиха** () — Россин Федерацин Костромин областан Красносельскан кӀоштара дӀатесна эвла.
## Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш. 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Красносельскан кӀоштан индексаш 

Категори:Костромин областан Красносельскан кӀоштан нах беха меттигаш
Борисиха

**Борисиха**:
*Борисиха (Вологдин область)
*Борисиха (Пскован область)
*Борисиха (Костромин область)
Кирово

**Кирово**:
*Кирово (Костроман кӀошт)
*Кирово (Красни Кутан кӀошт)
*Кирово (Давлеканован кӀошт)
*Кирово (Пензин область)
*Кирово (Балакован кӀошт)
*Кирово (Энгельсан кӀошт)
*Кирово (Ленинградан область)
*Кирово (Печорин кӀошт)
*Кирово (Опочкан кӀошт)
*Кирово (Пскован кӀошт)
*Кирово (Къилбаседа ХӀирийчоь)
*Кирово (Износкин кӀошт)
*Кирово (Соскован кӀошт)
*Кирово (Белозерскан кӀошт)
*Кирово (Мишкинан кӀошт)
*Кирово (Юрган кӀошт)
*Кирово (Алтайн кӀошт)
*Кирово (Таштыпан кӀошт)
*Кирово (Ширан кӀошт)
*Кирово (Жуьгтийн автономин область)
*Кирово (Якути)
Бочкино

**Бочкино**:
*Бочкино (Костроман кӀошт)
*Бочкино (Москохан область)
*Бочкино (Порхован кӀошт)
*Бочкино (Первомайскан кӀошт)
*Бочкино (Вязьман кӀошт)
Бедрино

**Бедрино**:
*Бедрино (Антропован кӀошт)
*Бедрино (Вологдин область)
*Бедрино (Костроман кӀошт)
*Бедрино (Судиславлан кӀошт)
*Бедрино (Коврован кӀошт)
*Бедрино (Ржеван кӀошт)
*Бедрино (Пучежан кӀошт)
*Бедрино (Сузунан кӀошт)
Бельково (Мошенскан кӀошт)

**Бельково** () — Россин Федерацин Новгородан областан Мошенскан кӀоштара эвла.
## Бахархойн дукхалла

## Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.

## Cахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Мошенскан кӀоштан индексаш 

Категори:Мошенскан кӀоштан нах беха меттигаш
Котово (Рябовон йуьртан меттиг)

**Котово** () — Россин Федерацин Ивановн областан Лухан кӀоштара эвла.
## Бахархойн дукхалла

## Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Лухан кӀоштан индексаш 

Категори:Лухан кӀоштан нах беха меттигаш
Леоново (Кимрин кӀошт)

**Леоново** () — Россин Федерацин Тверан областан Кимрин кӀоштара дӀатесна эвла.
## Бахархойн дукхалла

## Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Кимрин кӀоштан индексаш

Категори:Кимрин кӀоштан нах беха меттигаш
Еремкино

**Еремкино**:
*Еремкино (Хвалынскан кӀошт)
*Еремкино (Велики Лукин кӀошт)
*Еремкино (Ульяновскан область)
*Еремкино (Башкирийчоь)
*Еремкино (Костроман кӀошт)
*Еремкино (Торжокан кӀошт)
*Еремкино (Палехан кӀошт)
*Еремкино (Поддорьен кӀошт)
Ломки

**Ломки**:
*Ломки (Никольскан йуьртан меттиг)
*Ломки (Покровскан йуьртан меттиг)
*Ломки (Потаповскан йуьртан меттиг)
*Ломки (Семловскан йуьртан меттиг)
*Ломки (Велики Лукин кӀошт)
*Ломки (Городецан кӀошт)
*Ломки (Кинешман кӀошт)
*Ломки (Костроман кӀошт)
*Ломки (Лихославлан кӀошт)
*Ломки (Мышкинан кӀошт)
*Ломки (Острован кӀошт)
*Ломки (Островскан кӀошт)
*Ломки (Тутаевн кӀошт)
*Ломки (Чкаловскан кӀошт)
*Ломки (Шуян кӀошт)
*Ломки (Ярославлан кӀошт)
Шолохово (Красносельскан кӀошт)

**Шолохово** () — Россин Федерацин Костромин областан Красносельскан кӀоштара эвла.
## Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш. 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Красносельскан кӀоштан индексаш 

Категори:Костромин областан Красносельскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мизгирево (Красносельскан кӀошт)

**Мизгирево** () — Россин Федерацин Костромин областан Красносельскан кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Красносельскан кӀоштан индексаш 

Категори:Костромин областан Красносельскан кӀоштан нах беха меттигаш
Новинки (Мышкинан кӀошт)

**Новинки** () — Россин Федерацин Ярославлан областан Мышкинан кӀоштара дӀатесна эвла.
## Бахархойн дукхалла

## Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Мышкинан кӀоштан индексаш 

Категори:Мышкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Ржава

**Ржава**:
*Ржава (Большой Солдатскан кӀошт)
*Ржава (Фатежан кӀошт)
*Ржава (Глушкован кӀошт)
*Ржава (Кромин кӀошт)
Титово

**Титово**:
*Титово (Давыдовскан йуьртан меттиг)
*Титово (Яковцевскан йуьртан меттиг)
*Титово (Белозерскан кӀошт)
*Титово (Волоколамскан кӀошт)
*Титово (Вохман кӀошт)
*Титово (Вытегран кӀошт)
*Титово (Данилован кӀошт)
*Титово (Дмитрован кӀошт)
*Титово (Духовщинан кӀошт)
*Титово (Ельнян кӀошт)
*Титово (Зарайскан кӀошт)
*Титово (Калининскан кӀошт)
*Титово (Кимрин кӀошт)
*Титово (Кириллован кӀошт)
*Титово (Куньян кӀошт)
*Титово (Октябрьскан кӀошт)
*Титово (Пензин область)
*Титово (Первомайскан кӀошт)
*Титово (Промышленнин кӀошт)
*Титово (Раменскан кӀошт)
*Титово (станци)
*Титово (Старицан кӀошт)
*Титово (Тогулан кӀошт)
*Титово (Удмурти)
*Титово (Урицкан кӀошт)
*Титово (Ферзикован кӀошт)
*Титово (Череповецан кӀошт)
*Титово (Чухломан кӀошт)
*Титово (Шаблыкинан кӀошт)
*Титово (Юсьван кӀошт)
*Титово (Яранскан кӀошт)
*Титово (Курскан область)
Мантурово

**Ма́нтурово** — (1958 дуьйна) Россин гӀала, Костромин областан Мантурован кӀошт административан центр (кӀоштан йукъайогӀуш йац).

Бахархой —  адам. ().

## Билгалдахарш

Категори:Костромин областан гӀаланаш
Абаев, Аслаудин Мухамбекович

**Аслауди́н Мухамбе́кович Аба́ев** (1964 шеран 4 декабрь, Соьлжа-ГӀала, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР) — классически кепар латархо, СССР чемпион а (1986), совгӀатхо а (1987, 1988), Европин а (1987), дуьненан а (1987) чемпион, СССР Сийлахь спортан говзанча (1987).

## Литература
* 

## Хьажоргаш
* Аслаудин Абаев
* Аслаудин Абаев
* Аслаудин Абаев: «При такой поддержке мы добьемся хороших результатов»
* Эстафета Олимпийского огня

Категори:Нохчийчоьнан латархой
Категори:Нохчийчоьнан тренераш
Категори:ССРС чемпионаш
Категори:Европин чемпионаш
Категори:Дуьненан чемпионаш
Сайдуллаев, Малик Мингаевич

**Ма́лик Минга́евич Сайдулла́ев** (1964 шеран 5 октябрь, Ӏалхан-Йурт, Хьалха-Мартанан кӀошт, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР) — нохчийн бизнесмен, политик, «Милан» цӀе йолу концерн кхоьллинарг а, куьйгалхо а, 1999—2000 шерашкахь Нохчийн Республикин Госсоветан председатель.

## Доьзал
Цуьнна ши бера ду.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
*  
* 
* 

Категори:Нохчийн политикаш
Тунжайн овл

**Тунжайн овл** — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара эвла.

Иза йу Макажан йуьртан меттиган административан центр
.

## Билгалдахарш

## Литература
* 

Категори:ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Абабково

**Абабково**:
*Абабково (Галичан кӀошт)
*Абабково (Костроман кӀошт)
*Абабково (Мантурован кӀошт)
*Абабково (Нижни Новгородан область)
*Абабково (Межан кӀошт)
*Абабково (Кувшинован кӀошт)
*Абабково (Вичуган кӀошт)
Тахаев, Магомед Саидбекович

**Магоме́д Саидбе́кович Таха́ев** (1960 шо, Соьлжа-ГӀала, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР) — «Ловзар» цӀе йолу хелхаран ансамбль кхоьллинарг а, куьйгалхо а, Нохчийн Республикин Сийлахь исбаьхьаллин гӀуллаккхо.

## Хьажоргаш
* 
* 
* 

Категори:Нохчийчоьнан артисташ
Категори:Нохчийн Республикин Сийлахь исбаьхьаллин гӀуллаккхой
Лаьшкара

**Лаьшкара** — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

## Географи
Эвла йу Шара-Орга (эрк) йистехь, Шара-Органа къилбаседа-малхбузехьа.

Уллера нах бехаш меттигаш: къилба-малхбалехьа — Хьевхьа цӀогуние а, Жубиг овл а, къилбехьа — Богачара.

## Билгалдахарш

Категори:ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш