15 август

## Ӏиданаш а, иэсан денош а
*Хьажа кхин а: [[:Категори:15 августан Ӏиданаш]]*

### Къаьмнийн
*  — .
*  — Маршонан де.
* , Керла Шотланди — .
*  — Маршонан де.
*  — Панама-Вьехо де.
*  — Полякийн эскаран Ӏида.
* ,  — Маршонан де.

### Говзаллин
* 
** Археологан де
** Авиайархойн де

### Динан
*  Эрмалойн асхьабийн килс:
** Сийлахь Марйаман успени.

*  Католикин килс:
** Марьйам дӀаэцар (Италехь — Феррагосто).

*  Православи:
** Константинополера Къудс-ГӀала архидиаконан (428 шо гергга), Стефан Ӏазапхочун даьӀахкаш дӀайахьар, нийса болу Никодиман, Гамалиилан, цуьнан кӀентан Авиван даьӀахкаш карор;
** беркате Василийн, жӀаран дуьхьа миска лелла, Москохан Ӏаламаташ дечу беркате иэсо;
** шех тера стаг воцучу Василий Спасо-Кубенскин (Каменскин) (XVбӀ.) иэсан;
** сийлахь Ӏазапхочун Руман папин Стефан I-чун а, цуьнца хиллачеран а иэсан (257);
** шех тера стаг воцучу Платонан (Колеговн), иеромонахан иэсан (1937);
** Ачаиран Марйаман жӀаран сийнна даздарш (XXI бӀ.).

### Бина денош
**Православин** (керлачу хатӀца):
* божарийн:
** Авив — Авиван Къудс-ГӀалин (законийн хьехархочун Гамалиилан кӀант) даьӀахкаш карор.
** Бон — Ӏазапхо Бон.
** Василий — Ӏазапхо Василий, Василий ББеркате, шех тера цхьа воцу Василий Каменски (Спасо-Кубенски).
** Гамалиил — Гамалиил (йахӀудийн законийн хьехархо) (даьӀахкаш карор).
** Гонорат — Ӏазапхо Гонорат.
** Екзуперанций — Ӏазапхо Екзуперанций.
** Иоанн (Иван) — Ӏазапхо Иоанн.
** Калюмниоз — Ӏазапхо Калюмниоз.
** Кастел — Ӏазапхо Кастел.
** Кирилл (Кирил) — Ӏазапхо Кирилл.
** Мавр — Ӏазапхо Маввина
** Немезий — сийлахьӀазапхо Немезий.
** Никодим — Никодим (Ӏийса пайхамаран   къайлаха мурд) (даьӀахкаш йу).
** Олимпий (Олимп), Олимпан — Ӏазапхо Олимпий.
** Платон — сийлахьӀазапхо Платон (Колегов).
** Примитиво — Ӏазапхо Примитиво.
** Роман — Роман.
** Симфоний — Ӏазапхо Симфоний.
** Стефан (Степан) — дуьххьараӀазапхо Стефан (даьӀахкаш дӀакхалхор), сийлахьӀазапхо Стефан I (руман папа).
** Тарасий (цӀе) — Тарасий.
** Теодол — Ӏазапхо Теодол.
** Тертуллин — Ӏазапхо Тертуллин.
** Фавст (Фауст) — Ӏазапхо Фавст.
** Феодор (Фёдор) — Ӏазапхо Феодовина
** Фока (Фокей, Фокан, Фок) — Ӏазапхо Фока.
* Зударийн:
** Екзуперия — Ӏазапхо Екзуперия.
** Люцилла — Ӏазапхо Люцилла.

## Хиламаш

## Оцу динахь бинарш
* Байсултанов, Султан Магомедович (1947 шеран 15 август — 2012 шеран 23 июль) — Казахстанехь Ӏийна нохчийн операн эшархо, Казахстанан а, Нохч-ГӀалгӀайн АССР а Халкъан артист.
* Бисултанов, Адлан Делимбекович (1989 шеран 15 август) — нохчийн самбист а дзюдоист а, Россин самбон чемпионатан совгӀатхо, Россин самбон абсолютный чемпион, самбон Европин чемпион, дзюдон Россин а, Европин а бронзан совгӀатхо;
* Зубайраев, Успан Абусаидович (1958 шеран 15 август) — нохчийн актёр а, режиссёр а, «Серло» цӀе йолу Нохчийн пачхьалкхан кегирхойн театран коьрта режиссёр, Нохчийн Республикин Халкъан артист;
* Наполеон I (1769 шеран 15 август — 1821 шеран 5 май) — Францин император, таханлера Францин бухбиллина сийлахь воккху французийн баьчча а, пачхьалкхан гӀуллакххо а.

## Белла
*Хьажа кхин а: [[:Категори:Белларш 15 августехь]]*

### XX бӀешо
* 1907 — Йоахим Йозеф (вина 1831), австрин Ӏад хьокху пондарча а, композитор а
* 1908 — Трапп Юлий (вина 1814), Россин фармацевт а, фармаколог а, академик.
* 1915 — Варламов Константин (вина 1848), оьрсийн актёр, Императоран театрийн хьакъ долу артист.
* 1926 — Буренин Виктор (вина 1841), оьрсийн театран а, литературин а йемалча, поэт, публицист, фельетонист.
* 1935
** кхелхина Пост Уайли (вина 1898), 1931 шеран июлехь дуьххьара дуьненна гуо тесна америкин пилот.
** Роджерс Уилл (вина 1879), америкин забарча а, киноактёр а, журналист, бежӀу.
** Синьяк Поль (вина 1863), французийн исбаьхьалча-неоимпрессионист.
* 1936 — Деледда Грация (йина 1871), италихойн йаздархо, Нобелан совгӀатан лауреат (1926).
* 1938 — Ромео Никола (вина 1876), италихойн инженер а, хьуьнарча а, Alfa Romeo автомобилаш арахецархо.
* 1951 — Шнабель Артур (вина 1882), полякийн пианист, хьехархо, композитор
* 1953 — Прандтль Людвиг (вина 1875), немцойн Ӏилманча, аэродинамикин турба йинарг.
* 1961 — Обухова Надежда (йина 1886), оперин йишлакхархо (меццо-сопрано), ССРС халкъан артист.
* 1962 — кхелхина Лэй Фэн (вина 1940), цийчоьнан революционер.
* 1963 — Иванов Всеволод (вина 1895), советийн йаздархо, драматург, журналист, тӀеман корреспондент.
* 1965 — Абанькин Павел (вина 1902), советийн тӀеман-хӀордан гӀуллакххо, адмирал.
* 1966 — Кепура Ян (вина 1902), полякийн оперин а, камеран а йишлакхархо.
* 1967 — Магрит Рене (вина 1898), бельгин исбаьхьалча-сюрреалист.
* 1971 — Пол Лукас (вина1894), мажарийн а,америкин а актёр, «Оскар» а, «Дешин глобус» а совгӀатийн лауреат.
* 1975 — вийна Рахьман Муджибур (вина 1920), Бангладешан премьер-министр (1972—1975), цул тӀаьхьа президент (1975 шарахь).
* 1978 — Тюленев Иван (вина 1892), эскаран инарла, Советийн Союзан Турпалхо.
* 1981 — Барр Альфред (вина 1902), америкин говзаллин историк, Нью-Йоркера Нью-Йоркан хӀокху заманан говзаллин музей хӀокху заманан говзаллин музейн хьалхара директор.
* 1982 
** Мэллой Норм (вина 1905), канадин хоккеист, олимпийн чемпион (1932). 
** Теорелль Аксель (вина 1903), шведийн биохимик, Нобелан совгӀатан лауреат (1955).
* 1986 — Лукинский Иван (вина 1906), советийн кинорежиссёр, ССРС халкъан артист.
* 1987 — Бурханов Шукур (вина 1910), узбекийн театран а, кинон а актёр, ССРС халкъан артист.
* 1990 — Цой Виктор (вина 1962), советийн поэт а, музыкахо а, эшарийн автор, «Кино» рок-тобанан лидер а, вокалист а.
* 1994 — Андерсон Пол (вина 1932), америкин йезаатлетикахо, дуьненан чемпион (1955), олимпийн чемпион (1956).

### XXI бӀешо
* 2005 — Панченко Николай (вина 1924), советийн а, Россин а поэт, журналист, редактор.
* 2006 — Русаков Светозар (вина 1923), советийн а, Россин а исбаьхьалча-мультипликатор, поштан открыткийн исбаьхьалча.
* 2008 — Векслер Джерри (вина 1917), америкин музыкин продюсер, грамзаписан Atlantic Records фирмин куьйгалхо 
* 2012 — Гаррисон Гарри (вина 1925), америкин йаздархо-фантаст.
* 2013 — Мрожек Славомир (вина 1930), полякийн йаздархо-прозаик, драматург, эссехо.
* 2021 — Мюллер Гердт (вина 1945), малхбузегерманийн футболист, дуьненан а, Европин а чемпион, кхузза Европин чемпионийн кад баьккхинарг.

## Хьажа кхин а

## Билгалдахарш

Категори:15 август