Капитан (футбол)

**[[Футбол]]ехь командин [[капитан]]** ву официалан хьалхелелорг цуьнан ловзархошна йукъахь. Дукхах дерг иза хуьлу воккханиг йа уггаре зиеделла командин декъахо йа матчан жамӀан боккха Ӏаткъам бан таро йолу ловзархо. 
Командин капитан кхечу ловзархойх къастало аьрру пхьаьрсах йоьхку билгалонца.

Ловзаран бакъонашца, капитанан официалан функцеш ю матч йолалуш кхожехь дакъа лацар (агӀонийн кевнаш а, футболан буьрка ловзаран йукъаяккхаран а команда) а, матчал тӀаьхьа пенальтийн серел хьалха а. Бакъонашца, капитанан йац башха бакъонаш а, кхечарал гӀоли а вац иза, суьдхочун сацам къийса, амма цуьнца цхьаьна жоьпалла ду цунна тӀаьхь шен командин ловзархоша низам лардарехь. Оцу бахьнехь бен таро йац суьдхочун капитанца къамел дан.

Кегийрхойн а, езархойн а футболехь, командин капитана дукха хьолехь профессионалан футболехь командин тренеран тӀедехкина декхарш кхочуш до. Капитана жоп ло командин къийсамийн доьналлаех: нагахь къийсамийн доьналла командехь лахделлехь, цуо ир-кара хӀитто беза ловзархой, иштта ойуш къийсамийн доьналла .

Командин капитан дукха хьолехь хӀоттаво куьйгалло йа хоржу командин ловзархоша шо долалуш. Командин капитан хӀоттор, чӀогӀа ладаме харжам бу тренеран, хӀунда аьлча капитан тренеран гӀоьнча ву футболан аренан тӀехь. Цхьайолчу командашкахь капитан автоматаца хуьлукомандехь уггаре дукха матчашкахь левзина ловзархо.

Нагахь капитан цхьаьна бахьанца матчехь ловза йиш йацахь, капитанан декхарш тӀедохку хӀоттийначу *вице-капитанан* йа командин кхечу ловзархочун. Капитано башха роль ловзайо командин МХГӀ йукъаметтигехь, иза ву командо даьккхина совгӀат схьаоьцу а, хьалаойу а хьалхара ловзархо.

Капитано шенан тӀелаца мега цхьацца декхарш, масала къоначу ловзархошна гӀоьнна самукъа доккху, къийсамийн доьналла ойу болх хӀоттор.

## Вице-капитан
**Вице-капитан** — стартан хӀоттаман йукъа ца вахана йа хийцина командин капитан цхьацца бахьнашца хуьйцу ловзархо. Цул тӀаьхьа вице-капитано шен тӀелоцу юьззина капитанан роль.

Вице-капитан командин оьшу капитан аренан тӀехь ловзуш хилча а. Тардолуьйту, цуо капитано санна шена тӀаьхьа бигар ловзархой, къоначу ловзархошна Ӏемаш гӀодар.

Дукха хьолахь капитан санна вице-капитан а хӀоттаво зиеделла йа матчан жамӀан боккха Ӏаткъам бен ловзархой. Тренеро дукхах дерг хӀоттаво вице-капитан а, капитан а шо долалуш; цхьацца командашкахь уьш хоржу ловзархоша.

## Капитанийн рекордаш
Кхаа футболисто бен ца йаьккхина дуьненан а, Европин а чемпионаташ, шеш къоман командин капитанаш болуш: Франц Беккенбауэра йаьккхина 1974 шеран дуьненан чемпионат, 1972 шеран Европин чемпионат; Дидье Дешама йаьккхина 1998 шеран дуьненан чемпионат а, 2000 шеран Европин чемпионат; Икер Касильяса йаьккхина 2010 шеран дуьненан чемпионат а, т\аьхьий-хьалхий шозза Европин чемпионат: 2008 шеран Европин чемпионат а, 2012 шеран Европин чемпионат а.

## Капитанаш — дуьненан чемпионаш
* 1930 — **[[Насасси, Хосе|Хосе Насасси]]** (Уругвай)
* 1934 — **[[Комби, Джанпьеро|Джанпьеро Комби]]** (Итали)
* 1938 — **[[Меацца, Джузеппе|Джузеппе Меацца]]** (Итали)
* 1950 — **[[Варела, Обдулио Хасинто|Обдулио Варела]]** (Уругвай)
* 1954 — **[[Вальтер, Фриц (1920)|Фриц Вальтер]]** (ФРГ)
* 1958 — **[[Беллини, Идералду Луис|Идералду Беллини]]** (Бразили)
* 1962 — **[[Рамос, Мауро|Мауро Рамос]]** (Бразили)
* 1966 — **[[Мур, Бобби|Бобби Мур]]** (Ингалс)
* 1970 — **[[Торрес, Карлос Алберто|Карлос Алберто Торрес]]** (Бразили)
* 1974 — **[[Беккенбауэр, Франц|Франц Беккенбауэр]]** (ФРГ)
* 1978 — **[[Пассарелла, Даниэль Альберто|Даниэль Пассарелла]]** (Аргентина)
* 1982 — **[[Дзофф, Дино|Дино Дзофф]]** (Итали)
* 1986 — **[[Марадона, Диего Армандо|Диего Марадона]]** (Аргентина)
* 1990 — **[[Маттеус, Лотар|Лотар Маттеус]]** (ФРГ)
* 1994 — **[[Дунга]]** (Бразили)
* 1998 — **[[Дешам, Дидье|Дидье Дешам]]** (Франци)
* 2002 — **[[Кафу]]** (Бразили)
* 2006 — **[[Каннаваро, Фабио|Фабио Каннаваро]]** (Итали)
* 2010 — **[[Касильяс, Икер|Икер Касильяс]]** (Испани)
* 2014 — **[[Лам, Филипп|Филипп Лам]]** (Германи)
* 2018 — **[[Льорис, Уго|Уго Льорис]]** (Франци)

## Капитанаш — Европин чемпионаш
* 1960 — **[[Нетто, Игорь Александрович|Игорь Нетто]]** (ССРС)
* 1964 — **[[Оливелья, Ферран|Ферран Оливелья]]** (Испани)
* 1968 — **[[Факкетти, Джачинто|Джачинто Фаччетти]]** (Итали)
* 1972 — **[[Беккенбауэр, Франц|Франц Беккенбауэр]]** (ФРГ)
* 1976 — **[[Ондруш, Антон|Антон Ондруш]]** (Чехословаки)
* 1980 — **[[Диц, Бернард|Бернард Диц]]** (ФРГ)
* 1984 — **[[Платини, Мишель|Мишель Платини]]** (Франци)
* 1988 — **[[Гуллит, Рууд|Рууд Гуллит]]** (Нидерландаш)
* 1992 — **[[Ольсен, Ларс|Ларс Ольсен]]** (Дани)
* 1996 — **[[Клинсман, Юрген|Юрген Клинсман]]** (Германи)
* 2000 — **[[Дешам, Дидье|Дидье Дешам]]** (Франци)
* 2004 — **[[Загоракис, Теодорос|Теодорос Загоракис]]** (Желтойчоь)
* 2008 — **[[Касильяс, Икер|Икер Касильяс]]** (Испани)
* 2012 — **[[Касильяс, Икер|Икер Касильяс]]** (Испани)
* 2016 — **[[Криштиану Роналду]]** (Португали)

## Хьажоргаш

Категори:Футболан терминологи
Категори:Спортан говзаллаш а, ролаш а