open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нижнедевицкан кӀошт

**Нижнедевицкан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Нижнедевицк.

## Нах беха меттигаш
*Андреевка (Нижнедевицкан кӀошт)
*Афонино (Воронежан область)
*Бобров (Нижнедевицкан кӀошт)
*Большая Мездрянка
*Бор (Нижнедевицкан кӀошт)
*Верхни Турово
*Верховье (Воронежан область)
*Вязноватовка
*Глазово (Нижнедевицкан кӀошт)
*Губаново (Воронежан область)
*Дмитриевски (Воронежан область)
*Долгий (Воронежан область)
*Дружба (Нижнедевицкан кӀошт)
*Золотой (Воронежан область)
*Каменни Буерак (Воронежан область)
*Ключи (Нижнедевицкан кӀошт)
*Князев (кӀотар)
*Колесников (Воронежан область)
*Комяга
*Курбатово (Воронежан область)
*Кучугуры (Воронежан область)
*Лавров (Воронежан область)
*Лебяжье (Нижнедевицкан кӀошт)
*Лог (Воронежан область)
*Малиновка (Нижнедевицкан кӀошт)
*Михнево (Воронежан область)
*Моховой (Воронежан область)
*Нижнедевицк (Код ОКТМО 20623428101)
*Нижнедевицк (Код ОКТМО 20623436111)
*Нижни Турово
*Нови Ольшанка
*Острянка
*Парни (кӀотар)
*Парточки
*Першино (Воронежан область)
*Петровка (Нижнедевицкан кӀошт)
*Плотницки
*Подорожни (Воронежан область)
*Поляна (Нижнедевицкан кӀошт)
*Посёлок совхоза Кучугуровски
*Посёлок совхоза Нижнедевицки
*Проточни (Воронежан область)
*Семёнов (Воронежан область)
*Сини Липяги
*Скупая Потудань
*Скупой (кӀотар)
*Старых
*Сычёвка (Нижнедевицкан кӀошт)
*Фролов (Воронежан область)
*Хвощеватовка
*Широки (Нижнедевицкан кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Петропавловкан кӀошт (Воронежан область)

**Петропавловкан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Петропавловка.

## Нах беха меттигаш
*Александровка (Воронежан область, Петропавловкан кӀошт)
*Берёзови (Петропавловкан кӀошт)
*Березняги (Петропавловкан кӀошт)
*Бычок (Воронежан область)
*Глубоки (Петропавловкан кӀошт)
*Гондарев
*Дедовка
*Дедовочка
*Замостье (Воронежан область)
*Индычий
*Котовка (Петропавловкан кӀошт)
*Красносёловка (Воронежан область)
*Краснофлотски (Воронежан область)
*Маяк (Петропавловкан кӀошт)
*Нови Лиман
*Новобогородицки
*Новотроицки (Петропавловкан кӀошт)
*Огарев
*Пески (Петропавловкан кӀошт)
*Петропавловка (Петропавловкан кӀошт)
*Посёлок 1-го отделения совхоза Старокриушански
*Прогорели
*Рогов (Петропавловкан кӀошт)
*Рубеж (Петропавловкан кӀошт)
*Стари Криуша
*Стари Мелови
*Труд (Петропавловкан кӀошт)
*Фоменково (Воронежан область)
*Червоно-Чехурски

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Поворинан кӀошт

**Поворинан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Поворино.

## Нах беха меттигаш
*Байчурово
*Взаимопомощь (Воронежан область)
*Вихляевка
*Ильмень (Воронежан область)
*Калмычёк (Поворинан кӀошт)
*Каменка (Поворинан кӀошт)
*Кардаиловка
*Красни Знамя (Поворинан кӀошт)
*Кривченково
*Мазурка (Воронежан область)
*Макашевка (разъед)
*Мохови (Поворинан кӀошт)
*Октябрьски (Добровольскан йуьртан меттиг)
*Октябрьски (Октябрьскан йуьртан меттиг)
*Пески (Поворинан кӀошт)
*Поворино
*Поляна (Поворинан кӀошт)
*Поляна (станци)
*Родничок (Поворинан кӀошт)
*Рождественски (Поворинан кӀошт)
*Самодуровка (Воронежан область)
*Свободни Труд (Воронежан область)
*Чибизовка (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Подгоренскан кӀошт

**Подгоренскан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Подгоренски.

## Нах беха меттигаш
*Андреевка (Подгоренскан кӀошт)
*Басовка (Подгоренскан кӀошт)
*Белогорье (Воронежан область)
*Белореченски (Воронежан область)
*Берёзово (Подгоренскан кӀошт)
*Большая Дмитровка
*Большая Хвощеватка
*Большой Скорорыб
*Варваровка (Подгоренскан кӀошт)
*Верхни Карабут
*Витебск (Воронежан область)
*Высоки Байрак
*Гальски
*Гарусёнок
*Голубин (Воронежан область)
*Гончаровка (Подгоренскан кӀошт)
*Григорьевка (Подгоренскан кӀошт)
*Гришевка
*Даньковски (Воронежан область)
*Должик (Подгоренскан кӀошт)
*Духови
*Киров (Подгоренскан кӀошт)
*Кирпичи (Воронежан область)
*Колодежни
*Коренщина
*Костомарово (Воронежан область)
*Костюковка (Подгоренскан кӀошт)
*Кошарни (Подгоренскан кӀошт)
*Крамарев
*Красни (Подгоренскан кӀошт)
*Красни Восход (Воронежан область)
*Красни Пахарь (Подгоренскан кӀошт)
*Красюковски (Воронежан область)
*Кувшин
*Кулешовка (Подгоренскан кӀошт)
*Куренни
*Луговой (Подгоренскан кӀошт)
*Лыково (Воронежан область)
*Мали Судьёвка
*Марс (Подгоренскан кӀошт)
*Медведевка (Подгоренскан кӀошт)
*Морозовка (Подгоренскан кӀошт)
*Никольски (Подгоренскан кӀошт)
*Новоалександровка (Подгоренскан кӀошт)
*Новоандреевка (Подгоренскан кӀошт)
*Окраюшкин
*Опыт (Подгоренскан кӀошт)
*Перевальни (Воронежан область)
*Песчани (Подгоренскан кӀошт)
*Петропавловка (Подгоренскан кӀошт)
*Побединщина
*Погореловка (Подгоренскан кӀошт)
*Подгоренски (Воронежан область)
*Подгорни (Подгоренскан кӀошт)
*Покровка (Подгоренскан кӀошт)
*Пробуждени (Воронежан область)
*Репьев
*Сагуны (Код ОКТМО 20641412101)
*Сагуны (Код ОКТМО 20641460101)
*Самойленко
*Саприно (кӀотар)
*Саприно (эвла)
*Семейка (Воронежан область)
*Сергеевка (Подгоренскан кӀошт)
*Серпанки
*Скорынин
*Становой (Воронежан область)
*Степановка (Подгоренскан кӀошт)
*Студенок (Подгоренскан кӀошт)
*Суд-Николаевка
*Сухая Россошь
*Тернови (Подгоренскан кӀошт)
*Украински Буйловка
*Широки (Подгоренскан кӀошт)
*Щедрин (Воронежан область)
*Юдино (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Рамонан кӀошт

**Рамонан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Рамонь.

## Нах беха меттигаш
*Айдарово (Рамонан кӀошт)
*Архангельски (Рамонан кӀошт)
*Берёзово (Рамонан кӀошт)
*Богданово (Воронежан область)
*Большая Верейка
*Большая Трещевка
*Бор (Рамонан кӀошт)
*Борки (Рамонан кӀошт)
*Васильевка (Рамонан кӀошт)
*Васильевски Выселки
*Вериловка
*Ветряк (Воронежан область)
*ВНИИСС
*Высочкино
*Галкино (Рамонан кӀошт)
*Гвоздёвка
*Глушицы (Воронежан область)
*Гнездилово (Воронежан область)
*Горожанка (Воронежан область)
*Гремячье (Рамонан кӀошт)
*Емань
*Ивницы
*Каверье (Рамонан кӀошт)
*Камышовка (Рамонан кӀошт)
*Карачун (Воронежан область)
*Князево (Рамонан кӀошт)
*Комсомольски (Рамонан кӀошт)
*Красни (Рамонан кӀошт)
*Кривоборье
*Кулешовка (Рамонан кӀошт)
*Лебяжье (Рамонан кӀошт)
*Ломово (Рамонан кӀошт)
*Лопатки (Воронежан область)
*Мали Трещевка
*Медовка (Воронежан область)
*Моховатка
*Нелжа (Воронежан область)
*Нижни Верейка
*Новоживотинни
*Новоподклетни
*Ольховатка (Рамонан кӀошт)
*Павловка (Рамонан кӀошт)
*Панково (Рамонан кӀошт)
*Пекшево (Рамонан кӀошт)
*Петровски (Рамонан кӀошт)
*Писаревка (Рамонан кӀошт)
*Пчельни (Рамонан кӀошт)
*Пчельники
*Рамонь
*Репни (Рамонан кӀошт)
*Руда (Воронежан область)
*Русски Гвоздёвка
*Сапожок (Рамонан кӀошт)
*Сенни (Воронежан область)
*Сергеевски (Рамонан кӀошт)
*Ситни (Воронежан область)
*Скляево
*Скляево 4-е
*Скляево 5-е
*Солнечни (Воронежан область)
*Солнце-Дубрава
*Сомово (Рамонан кӀошт)
*Староживотинни
*Ступино (Рамонан кӀошт)
*Трещевка (Воронежан область)
*Хвощеватка
*Чертовицы
*Чисти Поляна
*Ямни (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Репьёвкан кӀошт

**Репьёвкан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Репьёвка.

## Нах беха меттигаш
*Александровка 2-я (Репьёвкан кӀошт)
*Бутырки (Воронежан область)
*Верхни Мельница (Воронежан область)
*Дракино (Репьёвкан кӀошт)
*Дружба (Репьёвкан кӀошт)
*Дубинин
*Екатериновка (Репьёвкан кӀошт)
*Заречье (Репьёвкан кӀошт)
*Заросли
*Истобни (Воронежан область)
*Какуринка (Воронежан область)
*Ключи (Репьёвкан кӀошт)
*Колбино (Воронежан область)
*Комсомолец (Репьёвкан кӀошт)
*Корнеевка (Репьёвкан кӀошт)
*Красни Пахарь (Репьёвкан кӀошт)
*Красни Поляна (Воронежан область)
*Краснолипье
*Крестьянски (Репьёвкан кӀошт)
*Ленински Путь (Воронежан область)
*Нови Жизнь (Репьёвкан кӀошт)
*Новосолдатка (Воронежан область)
*Обрез
*Одинцовка (Воронежан область)
*Осадчи (Воронежан область)
*Платава (Воронежан область)
*Прилепы (Репьёвкан кӀошт)
*Прилужни (Воронежан область)
*Прудови (Репьёвкан кӀошт)
*Репьёвка (Воронежан область)
*Репье (Воронежан область)
*Родники (Репьёвкан кӀошт)
*Россошки (Воронежан область)
*Россошь (Репьёвкан кӀошт)
*Сасовка 1-я
*Сасовка 2-я
*Сердюки (Воронежан область)
*Скорицки
*Токари (Воронежан область)
*Ульяновка (Репьёвкан кӀошт)
*Усть-Муравлянка
*Фабрицки

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Россошан кӀошт

**Россошан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Россошь.

## Нах беха меттигаш
*Алейниково (Воронежан область)
*Александровка (Россошан кӀошт)
*Анцелович
*Артемово (Воронежан область)
*Архангельск (Воронежан область)
*Архиповка (Воронежан область)
*Атамановка (Россошан кӀошт)
*Бабки (Россошан кӀошт)
*Березняги (Воронежан область)
*Бещий
*Богоносово
*Вакуловка (Воронежан область)
*Верхни Киев
*Вершина (Воронежан область)
*Владимировка (Россошан кӀошт)
*Водяни (Воронежан область)
*Волкодав
*Ворошиловски (Воронежан область)
*Высоки Дача
*Голубой Криница
*Григорьевка (Россошан кӀошт)
*Евстратовка (Воронежан область)
*Екатериновка (Россошан кӀошт)
*Еленовка (Воронежан область)
*Ендовино (Воронежан область)
*Жилино (Воронежан область)
*Ивановка (Россошан кӀошт)
*Иванченково
*Иголкино (Россошан кӀошт)
*Иловка (Воронежан область)
*Каменев
*Кокаревка (Россошан кӀошт)
*Колбинка (Россошан кӀошт)
*Комарово (Россошан кӀошт)
*Копани (Воронежан область)
*Копанки (Россошан кӀошт)
*Копенкина
*Крамаренков
*Кривоносово (Воронежан область)
*Кринични (Россошан кӀошт)
*Кулаковка (Россошан кӀошт)
*Лебедь-Сергеевка
*Легкодымовка 1-я
*Легкодымовка 2-я
*Лещенково
*Лизиновка
*Лощина (Россошан кӀошт)
*Мали Лес
*Мали Меженка
*Мирошников
*Молодёжни (Россошан кӀошт)
*Морозовка (Россошан кӀошт)
*Нагорни (Россошан кӀошт)
*Начало (Россошан кӀошт)
*Нижни Карабут
*Никоноровка (Воронежан область)
*Нови Калитва
*Нови Мельница (Россошан кӀошт)
*Новопостояловка
*Новосёловка (Воронежан область)
*Опытной плодово-ягодной станции
*Павловка (Россошан кӀошт)
*Первомайски (Россошан кӀошт)
*Перещепни (Россошан кӀошт)
*Пинчук
*Подгорни (Россошан кӀошт)
*Поддубни (Россошан кӀошт)
*Поддубновка (Россошан кӀошт)
*Подорожни (Россошан кӀошт)
*Поповка (Россошан кӀошт)
*Посёлок совхоза Россошански
*Пшенични (Россошан кӀошт)
*Райновски
*Ростовец (Россошан кӀошт)
*Славянка (Россошан кӀошт)
*Стари Калитва
*Стефанидовка (Воронежан область)
*Стеценково
*Субботино (Россошан кӀошт)
*Терновка (Россошан кӀошт)
*Украински (Россошан кӀошт)
*Херсонски (Воронежан область)
*Цапково
*Царевски (Воронежан область)
*Чагари
*Чернышовка (Россошан кӀошт)
*Шекаловка
*Шрамовка (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Таловин кӀошт

**Таловин кӀошт** () — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Талови.

## Бахархой

## Нах беха меттигаш
*1-го участка института им. Докучаева
*2-го участка института им. Докучаева
*3-го участка института им. Докучаева
*Абрамовка (Код ОКТМО 20651404101)
*Абрамовка (Код ОКТМО 20651404116)
*Александровка (Таловин кӀошт)
*Анохинка
*Берёзовка (Таловин кӀошт)
*Бирюч (Воронежан область)
*Богатырь (Воронежан область)
*Бражников
*Васильевски (Воронежан область)
*Введенски (Воронежан область)
*Верёвкин 1-й
*Верёвкин 2-й
*Верхнеозёрски
*Верхни Орловка
*Верхни Тишанка
*Видни (Воронежан область)
*Вознесеновка (Таловин кӀошт)
*Вознесенски (Таловин кӀошт)
*Воскресенски (Таловин кӀошт)
*Высоки (Таловин кӀошт)
*Вязовка (Воронежан область)
*Георгиевски (Таловин кӀошт)
*Гуляй Поле
*Докучаевски (Воронежан область)
*Дубови (Таловин кӀошт)
*Еланка (Вязовскан йуьртан меттиг)
*Еланка (Еланскан йуьртан меттиг)
*Зареченски (Воронежан область)
*Знаменка (Таловин кӀошт)
*Ильинка (Таловин кӀошт)
*Казанка (Таловин кӀошт)
*Казачок (Таловин кӀошт)
*Козловски (Таловин кӀошт)
*Коломенски (Таловин кӀошт)
*Коминтерн (Таловин кӀошт)
*Комсомольски (Таловин кӀошт)
*Красни (Таловин кӀошт)
*Крутински (Воронежан область)
*Купальни
*Ленинградски (Воронежан область)
*Леоновка (Таловин кӀошт)
*Львов (Таловин кӀошт)
*Макаровски (Таловин кӀошт)
*Маклика
*Манидински
*Михайловски (Таловин кӀошт)
*Михински (Воронежан область)
*Московски (Таловин кӀошт)
*Нехворощанка
*Нива (Таловин кӀошт)
*Нижни Ведуга (Таловин кӀошт)
*Нижни Каменка (Таловин кӀошт)
*Никольски (Таловин кӀошт)
*Новеньки (Таловин кӀошт)
*Нови Мир (Таловин кӀошт)
*Нови Пахарь
*Нови Путь (Воронежан область)
*Нови Чигла
*Новитченко
*Новогольски 2-й
*Новоградски
*Новоникольски (Таловин кӀошт)
*Новотроицки (Воронежан область)
*Орловка (Таловин кӀошт)
*Осинки (Таловин кӀошт)
*Осинови (Воронежан область)
*Первомайски (Таловин кӀошт)
*Покровски (Вознесеновскан йуьртан меттиг)
*Покровски (Вознесенскан йуьртан меттиг)
*Порохово (Таловин кӀошт)
*Посёлок отделения Откормсовхоза
*Светли (Таловин кӀошт)
*Сергиевски (Таловин кӀошт)
*Синявка (Воронежан область)
*Солонцовка (Таловин кӀошт)
*Солонцовски (Воронежан область)
*Сороковой
*Талови (Таловин кӀошт)
*Тамбовка (Таловин кӀошт)
*Терехово (Воронежан область)
*Троицки (Таловин кӀошт)
*Успенски (Таловин кӀошт)
*Утиновка
*Участок N 12
*Участок N 14
*Участок N 15
*Участок N 16
*Участок N 22
*Участок N 26
*Участок N 28
*Участок N 37
*Участок N 4
*Хлебороб (Воронежан область)
*Хорольски (Таловин кӀошт)
*Центральни (Таловин кӀошт)
*Шишлянников

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Терновкан кӀошт

**Терновкан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Терновка.

## Нах беха меттигаш
*Александровка (Терновкан кӀошт, Александровкан йуьртан меттиг)
*Александровка (Терновкан кӀошт, Кисельнин йуьртан меттиг)
*Алешки (Воронежан область)
*Бабино (Терновкан кӀошт)
*Братки
*Вознесеновка (Терновкан кӀошт)
*Дмитриевка (Терновкан кӀошт)
*Долина (Терновкан кӀошт)
*Дубровка (Терновкан кӀошт)
*Есипово (Терновкан кӀошт)
*Заречье (Терновкан кӀошт)
*Кисельни (Терновкан кӀошт)
*Козловка (Терновкан кӀошт)
*Коршуновка (Воронежан область)
*Костино-Отделец
*Красивка (Воронежан область)
*Красни Выселки (Терновкан кӀошт)
*Липяги (Терновкан кӀошт)
*Луначаровка
*Михайловка (Терновкан кӀошт)
*Народни (Терновкан кӀошт)
*Никитски (Воронежан область)
*Николаевка (Терновкан кӀошт)
*Новокирсановка
*Новотроицки (Терновкан кӀошт)
*Орловка (Терновкан кӀошт)
*Платоновка (Терновкан кӀошт)
*Поляна (Терновкан кӀошт)
*Поповка (Терновкан кӀошт)
*Раздольни (Терновкан кӀошт)
*Ржавец (Воронежан область)
*Русаново (Терновкан кӀошт)
*Савальского Лесничества
*Савальского Лесхоза
*Семигоровка
*Сергеевка (Терновкан кӀошт)
*Тагайка
*Тамбовка (Терновкан кӀошт)
*Терновка (Терновкан кӀошт)
*Тюменевка (Воронежан область)
*Чубровка

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Хохольскан кӀошт

**Хохольскан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Хохольски.

## Нах беха меттигаш
*Албовски
*Архангельски (Хохольскан кӀошт)
*Борок (Хохольскан кӀошт)
*Борщево (Воронежан область)
*Верхненикольски (Воронежан область)
*Гремячье (Хохольскан кӀошт)
*Дмитриевка (Хохольскан кӀошт)
*Должёнки
*Еманча 1-я
*Еманча 2-я
*Заречье (Хохольскан кӀошт)
*Ивановка (Хохольскан кӀошт)
*Костёнки
*Кочетовка (Воронежан область)
*Кузиха (Хохольскан кӀошт)
*Мамончиха
*Маслов Лог
*Никольски-на-Еманче
*Новогремяченски
*Орловка (Хохольскан кӀошт)
*Оськино (Воронежан область)
*Парнични
*Пашенково
*Перерывни
*Петино (Воронежан область)
*Посёлок опытной станции ВНИИК
*Роза Люксембург (Воронежан область)
*Россошка (Воронежан область)
*Рудкино (Воронежан область)
*Семидесятни
*Силипяги
*Староникольски (Воронежан область)
*Устье (Хохольскан кӀошт)
*Хохол
*Хохольски
*Яблочни (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Эртилан кӀошт

**Эртилан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Эртиль.

## Нах беха меттигаш
*Александровка (Эртилан кӀошт)
*Баженовка (Воронежан область)
*Бегичево (Эртилан кӀошт)
*Битюг-Матрёновка
*Большая Добринка
*Большой Самовец (Воронежан область)
*Борщёвски Пески
*Буравцовка
*Васильевка (Эртилан кӀошт)
*Введенка (Эртилан кӀошт)
*Веселовка (Воронежан область)
*Виноградовка (Эртилан кӀошт)
*Владимировка (Эртилан кӀошт)
*Вознесеновка (Эртилан кӀошт)
*Возрождени (Воронежан область)
*Вязковка (Воронежан область)
*Гнилуша (Эртилан кӀошт)
*Голевка (Воронежан область)
*Гороховка (Воронежан область)
*Грязцы (Воронежан область)
*Дзержински (Воронежан область)
*Дмитриевка (Эртилан кӀошт)
*Знаменка (Эртилан кӀошт)
*Ивановка (Первомайскан йуьртан меттиг)
*Ивановка (Эртильскан йуьртан меттиг)
*Израильски (Воронежан область)
*Колодеевка (Эртилан кӀошт)
*Комсомольски (Эртилан кӀошт)
*Копыл
*Красинка (Воронежан область)
*Красноармейски (Воронежан область)
*Мали Ясырки (Эртилан кӀошт)
*Малореченски 1-й
*Малореченски 2-й
*Марьевка (Эртилан кӀошт)
*Михайлов (Воронежан область)
*Михайловка (Эртилан кӀошт)
*Мичурински (Эртилан кӀошт)
*Морозовка (Эртилан кӀошт)
*МТФ Восход
*Никольски (Эртилан кӀошт)
*Новогеоргиевка (Эртилан кӀошт)
*Октябрьски (Эртилан кӀошт)
*Орляновка (Воронежан область)
*Перво-Эртиль
*Первомайски (Эртилан кӀошт)
*Привольни (Воронежан область)
*Прудки (Воронежан область)
*Ростоши (Воронежан область)
*Садовски (Воронежан область)
*Семёновски (Эртилан кӀошт)
*Сергеевка (Эртилан кӀошт)
*Сластёнка
*Сосновка (Воронежан область)
*Средни Самовец
*Стари Эртиль
*Студёновка (Эртилан кӀошт)
*Чапаевски (Воронежан область)
*Шукавка (Эртилан кӀошт)
*Щучински Пески
*Щучье (Эртилан кӀошт)
*Эртиль
*Ячейка (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Донди-Йурт

**«Донди-Йурт»** — Хьалха-Марта гӀалахь йолу долара музей, иза кхоьллина гӀалин вахархочо Адам Сатуевс шен цӀен кертахь.

## Галерей

## Билгалдахарш

Категори:Нохчийчоьнан музейш
Ирен Папас

**Ирен Папас**, иштта *Ирена Папас*, мадарра *Ирини Паппа*, йича *Ирини Лелеку* (, ; ) — сийлахь желтойн киноактриса, эшархо.

## Фильмографи
* 1953 — Царех цхьаъ
* 1953 — Цатешарш
* 1954 — Атилла
* 1954 — Феодора
* 1956 — Сийдоцучун ял
* 1961 — Наварон гӀайренан йаккхий тоьпаш
* 1961 — Антигона
* 1962 — Электра
* 1964 — Грек Зорба
* 1976 — Элчаналла
* 1981 — ГӀум-аренан лом
* 1983 — Эрендира
* 1986 — Хьоме даймохк

## Билгалдахарш

Категори:Желтойчоьнан актрисаш
Бутырки (Воронежан область)

**Бутырки** () — Россин Федерацин Воронежан областан Репьёвкан кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема). 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Репьёвкан кӀоштан индексаш 

Категори:Репьёвкан кӀоштан нах беха меттигаш
Семилукин кӀошт

**Семилукин кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Семилуки.

## Нах беха меттигаш
*Александровка (Семилукин кӀошт)
*Бахчеево
*Берёзовка (Семилукин кӀошт)
*Бехтеевка (Воронежан область)
*Богоявленка (Воронежан область)
*Быстрик (Воронежан область)
*Верхосновка
*Весёли Долина
*Вознесенка (Воронежан область)
*Гнилуша (Семилукин кӀошт)
*Головище (Семилукин кӀошт)
*Голосновка
*Гослесопитомника (Семилукин кӀошт)
*Гремячий Колодезь (Воронежан область)
*Губарево (Семилукин кӀошт)
*Гудовка (Семилукин кӀошт)
*Дальни Ляпино
*Девица (Семилукин кӀошт)
*Дмитриевка (Семилукин кӀошт)
*Долги (Воронежан область)
*Долго-Маховатка
*Ендовище
*Зацепни
*Землянск
*Ивановка (Семилукин кӀошт)
*Избище (Росси)
*Каверье (Семилукин кӀошт)
*Казинка (Семилукин кӀошт)
*Каменка (Семилукин кӀошт)
*Катино (Семилукин кӀошт)
*Кондрашёвка
*Красни (Семилукин кӀошт)
*Красни Солонцы (Семилукин кӀошт)
*Кузиха (Семилукин кӀошт)
*Латни (Воронежан область)
*Латни (Семилукин кӀошт)
*Ливенка (Семилукин кӀошт)
*Лосево (Семилукин кӀошт)
*Луженки
*Мали Верейка
*Мали Покровка (Семилукин кӀошт)
*Медвежье (Семилукин кӀошт)
*Меловатка (Воронежан область)
*Нижни Ведуга (Семилукин кӀошт)
*Никандровка (Семилукин кӀошт)
*Никольски (Семилукин кӀошт)
*Нови Покровка (Семилукин кӀошт)
*Новосильски (Семилукин кӀошт)
*Овсянников
*Ольшанец (Семилукин кӀошт)
*Орлов Лог
*Перекоповка (Воронежан область)
*Перлёвка (Воронежан область)
*Поляна (Семилукин кӀошт)
*Посёлок совхоза Раздолье
*Приволье (Воронежан область)
*Раздолье (Семилукин кӀошт)
*Рогачиха (Воронежан область)
*Русско-Гвоздёвские Выселки
*Сапруновка
*Севостьяновка (Семилукин кӀошт)
*Семилуки
*Семилуки (эвла)
*Серебрянка (Воронежан область)
*Спасски (Семилукин кӀошт)
*Стадница (Воронежан область)
*Стари (Семилукин кӀошт)
*Стари Ведуга
*Стари Ольшанка
*Стрелица (Семилукин кӀошт)
*Студёновка (Семилукин кӀошт)
*Тернови (Семилукин кӀошт)
*Точильни (Воронежан область)
*Троицки (Семилукин кӀошт)
*Устье (Семилукин кӀошт)
*Фёдоровка (Семилукин кӀошт)
*Фетисовка
*Чудовка (Семилукин кӀошт)
*Яновка (Воронежан область)

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Панинан кӀошт

**Панинан кӀошт** — Воронежан областан административан дакъа.

Административан центр — Панино.

## Нах беха меттигаш
*Агарков
*Александровка (Панинан кӀошт)
*Александровка 2-я (Панинан кӀошт)
*Алексеевка (Красноновскан йуьртан меттиг)
*Алексеевка (Перелешинскан йуьртан меттиг)
*Али Поле
*Барсучье (Панинан кӀошт)
*Березняги (Панинан кӀошт)
*Богородицки (Панинан кӀошт)
*Большие Ясырки (Панинан кӀошт)
*Большой Мартын
*Борщёво (Воронежан область)
*Верхни Катуховка
*Георгиевка (Панинан кӀошт)
*Дмитриевка (Панинан кӀошт)
*Ивановка (Панинан кӀошт)
*Ивановка 1-я
*Икорецки
*Казиновка
*Калинински (Воронежан область)
*Калмычёк (Панинан кӀошт)
*Капканчиковы Дворики
*Катуховски Выселки 2-е
*Кировски (Панинан кӀошт)
*Козьмински (Панинан кӀошт)
*Комсомольски (Панинан кӀошт)
*Красни (Панинан кӀошт)
*Красни Лиман 1-й
*Красни Лиман 2-й
*Красни Холмы (Панинан кӀошт)
*Криуша (Панинан кӀошт)
*Криушански Выселки 1-е
*Курсановка
*Майски (Панинан кӀошт)
*Мали Мартын
*Мали Ясырки (Панинан кӀошт)
*Марьевка (Панинан кӀошт)
*Мировка (Воронежан область)
*Михайловка 1-я (Воронежан область)
*Михайловка 2-я (Воронежан область)
*Михайловски (Панинан кӀошт)
*Мичурински (Панинан кӀошт)
*Нащёкински Выселки
*Никольски (Панинан кӀошт)
*Никольски 1-е (Панинан кӀошт)
*Никольски 2-гӀа (Панинан кӀошт)
*Новоалександровка (Панинан кӀошт)
*Новоданковски
*Новоепифановка
*Новопокровка (Панинан кӀошт)
*Новохренови
*Октябрьски (Панинан кӀошт)
*Отрада (Панинан кӀошт)
*Павловка (Панинан кӀошт)
*Пады (Панинан кӀошт)
*Панино (Воронежан область)
*Партизан (Панинан кӀошт)
*Первомайски (Панинан кӀошт)
*Перелёшино
*Перелёшински
*Петровски (Панинан кӀошт)
*Политотдельски (Панинан кӀошт)
*Посёлок 3-го отделения племсовхоза «Победа Октября»
*Посёлок Первомайского отделения конезавода № 11
*Посёлок совхоза «Первомайский»
*Пылёвка
*Росташевка
*Сергеевка (Панинан кӀошт)
*Софьинка (Панинан кӀошт)
*Тарасовка (Панинан кӀошт)
*Тимирязевски (Воронежан область)
*Тойда
*Тойда 1-я
*Тойда 2-я
*Тойдински
*Усмански Выселки
*Фёдоровка (Панинан кӀошт)
*Хавенка (Воронежан область)
*Хитровка (Панинан кӀошт)
*Чернавка (Панинан кӀошт)
*Шанински
*Шарко-Бакумовка
*Щербачёвка

## Билгалдахарш

Категори:Воронежан областан кӀошташ
Категори:Россин кӀошташ
Мирошников

**Мирошников** () — Россин Федерацин Воронежан областан Россошан кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Россошан кӀоштан индексаш 

Категори:Россошан кӀоштан нах беха меттигаш
Троицки (Жарковскан кӀошт)

**Троицки** () — Россин Федерацин Тверан областан Жарковскан кӀоштара эвла.
## Бахархойн дукхалла

## Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Жарковскан кӀоштан индексаш 

Категори:Жарковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Алиева Тамара ШоӀипан йоӀ

**Алиева Тамара ШоӀипан йоӀ** (1924 шеран 18 сентябрь, Йоккха АтагӀа, Нохчийн автономин область, РСФСР, ССРС — 1987 шеран май, Соьлжа-ГӀала) — нохчийн актриса, эшархо, эстрадан хелхархо, конферансье, тайнигаш лелорг, Нохч-ГӀалгӀайн АССР халкъан артист (1960), РСФСР Сийлахь артист (22.6.1978).

## Фильмографи
* Горская новелла — Дагмара.

## Литература
* 

## Хьажоргаш
* 
* 
* 

Категори:Нохчийчоьнан артисташ
Категори:Нохчийчоьнан зударий
Категори:Нохч-ГӀалгӀайн АССР халкъан артисташ
Категори:Нохчийн театран белхалой
Алатырь

**Ала́тырь** (, ) — Россин гӀала, Чувашин Алатыран кӀоштан административан центр (кӀоштан юкъайогӀуш йац).
 
## Бахархой

## Билгалдахарш

Категори:Чувашин гӀаланаш
Козловка (Чуваши)

**Козло́вка** () — Россин гӀала, Чувашин Козловкан кӀоштан административан центр.

## Бахархой
 .

## Билгалдахарш

Категори:Чуваши
Ядрин

**Я́дрин**, XVIII бӀешарахь **Ядринск** (, , ) — (1781 дуьйна)  Россин гӀала, Чувашин Ядрин кӀоштан административан центр.

## Бахархой

## Билгалдахарш
* Ядрин старше и его название не связано с ядрами

Категори:Чуваши
Прудни (Сосновскан кӀошт)

**Прудни** () — Челябинскан областан Сосновскан кӀоштара эвла.

## Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:

2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (78%), гӀезалой (12%), башкираш (7%).

## Билгалдаккхар

Категори:Челябинскан областан Сосновскан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Астурлеонийн мотт

**Астурлеонийн мотт** (астур. *asturianu, llionés, asturllionés, bable, estremeñu, montañés, mirandés*) — диалектан континуум Иберехь (Испани а, Португали а), иза иберо-романийн бухара тобан романийн меттанийн тобан индоевропин меттанийн юкъабогӀу.

## Билгалдахарш

Категори:Меттанаш
Арагонхойн мотт

**Арагонхойн**, йа **нава́рр-араго́нхойн мотт** (*aragonés, nabarroaragonés*) — романийн мотт, иза хьалха баьржина хилла Испанин Арагонехь. ХӀинца йолу ханна и ботт хууш бу 12 000 адаман (30 000 шолгӀаниг санна), дукхуберш Ӏаш бу Арагонан къилбаседехьа, провинци Уэска (Собрарбе а, Рибагорса а), кхин Сарагосан цхьайолу комаркашкахь.

## Билгалдахарш

Категори:Меттанаш
Банкурова, Роза Шапаевна

**Банку́рова Ро́за Шапа́евна** (1962 шеран 27 ноябрь, Соьлжа-ГӀала, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР) — нохчийн актриса, Россин театран гӀуллакххойн бертан декъашхо, Нохчийн Республикин Сийлахь актриса, ГӀалгӀайн Республикин Сийлахь актриса.

## Фильмографи
* 2006 — «Дело чести» (Ленфильм, режиссёр А. Черных, продюсер Владимир Бортко);
* 2007 — «Тайная стража — Смертельные игры» (Мосфильм, режиссёр Александр Строев).

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Банкурова Роза Шапаевна. Сайт br-production.ru 
* Роза Банкурова. Информационное агентство «ЧеченИнфо» 
* Банкурова Роза Шапаевна в проекте «Вики-ГИТИС» 
* Роза Банкурова на сайте ГИТИСа 

Категори:Нохчийчоьнан артисташ
Категори:Нохчийн Республикин Сийлахь артисташ
Категори:Нохчийчоьнан зударий
Категори:Нохчийн драман театран белхалой
ХӀинди-Европин меттанаш

**индоевропера меттанаш** — дуьненахь уггар яьржина меттанийн систематика. И меттанаш бтьцуш бу нах бехаш болу дуьненан массо континенташкахь, цера дукхалла 2,5 млрд.

## Билгалдахарш

Категори:Меттанаш
Пяйят-Хяме

**Пя́йят-Хя́ме** (, ) — Финляндин провинци.

Дозанаш ду провинцешца Уусимаа, Канта-Хяме, Пирканмаа, Кески-Суоми, Къилба Саво, Кюменлааксо а, Малхбален Уусимаа а.

Пяйят-Хяме дозанехь бу Весиярви Ӏам а, Пяйянне цӀе йолу Ӏаман къилба дакъа а.

## Административан-мехкан йекъайалар
Провинцин юкъайогӀуш ю 12 юкъарло (муниципалитеташ):

## Билгалдахарш

Категори:Финлянди
Македонийн мотт

**Македонийн мотт** (*македонски јазик*) — къилба славянийн меттанийн йукъара мотт, Македони пачхьалкхан мотт.

## Билгалдахарш

Категори:Славянийн меттанаш
Майтхили

**Майтхили** — хӀинди-европин меттанийн йукъара хӀинд-арийн мотт. И баьржина бу ХӀиндин Бихар штатехь а, Непалехь а.

## Билгалдахарш

Категори:хӀинд-арийн меттанаш
Александровка (Семилукин кӀошт)

**Александровка** () — Россин Федерацин Воронежан областан Семилукин кӀоштара дӀатесна эвла.
## Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема). 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Семилукин кӀоштан индексаш 

Категори:Семилукин кӀоштан нах беха меттигаш
Куцдош

**Куцдош** — даран а, хиларан а билгалонаш а гойтуш, хийцалуш доцу къамелан дакъа ду: *Тахана хаза де ду*, *селхана регӀахь догӀа деара*.

МаьӀнашка диллича, куцдешнийн тайпанаш кху кепара ду:
1) **хенан**: *сарахь*, *делкъале*.
2) **меттиган**: *кхузахь*, *кхузара*.
3) **бахьанин**: *шелонна*, *жималла*.
4) **Ӏалашонан**: *безамана*, *закъалтана*.
5) **мухаллин я даран суьртан**: *чехка*, *говза*.
6) **масаллин, бараман**: *дукха*, *доьазза*.

## Билгалдахарш

Категори:Куцдош
Виситаева, Айна Казбековна

**Айна Казбековна Виситаева (Ибрагимова)** (1962 шеран 29 январь, Дагестански Огни, Дагестанан АССР, РСФСР, СССР) — нохчийн пелхьо, Россин Федерацин Сийлахь артистка (1995 шо).

## Хьажа иштта
* Дадаев, Усман.

## Билгалдахарш

## Литература
* 

## Хьажоргаш
* Канатоходец Виситаев: «Квартиру на Яблочкова нам выхлопотал Никулин»
* В Москве разбился известный циркач 
* «Есть только миг между прошлым и будущим…»
* Карнавал животных устроят в цирке
* Над пропастью 
* 

Категори:Нохчийчоьнан артисташ
Категори:Нохчийчоьнан зударий
Михайлов (Воронежан область)

**Михайлов** () — Россин Федерацин Воронежан областан Эртилан кӀоштара эвла.

## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Эртилан кӀоштан индексаш 

Категори:Эртилан кӀоштан нах беха меттигаш
Агафонка

**Агафонка** () — Россин Федерацин Владимиран областан Александрован кӀоштара эвла.
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Александрован кӀоштан индексаш

Категори:Владимиран областан Александрован кӀоштан нах беха меттигаш
Пречистино (Нижни Новгородан область)

**Пречистино** () — Россин Федерацин Нижни Новгородан областан Городецан кӀоштара эвла.
## Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан. 
## Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

Категори:Городецан кӀоштан нах беха меттигаш
Эдон

**Эдон** () — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ШагӀанта. 
## Географи
. 

## Бахархойн статистика

## Билгалдахарш

Категори:ШагӀанта департаментан коммунаш
Категори:Францин гӀаланаш
Бурино (Удмурти)

**Бурино** () — Россин Федерацин Удмуртин Балезинан кӀоштара эвла.
## Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа. 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4).  Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Балезинан кӀоштан индексаш

Категори:Балезинан кӀоштан нах беха меттигаш
Гаврильцево (Гороховецан кӀошт)

**Гаврильцево** () — Россин Федерацин Владимиран областан Гороховецан кӀоштара дӀатесна эвла.
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду мелхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикан хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузан Европин, Юккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикан а, Къилбаседа Шена океанийн акваторера).

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Гороховецан кӀоштан индексаш 

Категори:Гороховецан кӀоштан нах беха меттигаш
Гороховец (Ленинградан область)

**Гороховец** () — Россин Федерацин Ленинградан областан Киришин кӀоштара эвла.
## Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан. 
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Киришин кӀоштан индексаш 

Категори:Киришин кӀоштан нах беха меттигаш
Камешкован кӀошт

**Камешкован кӀошт** — Россин Владимиран областан муниципалан кхоллам.

Административан центр — Камешково.

## Нах беха меттигаш
*Абросимово (Камешкован кӀошт)
*Аксенцево (Владимиран область)
*Андрейцево (Владимиран область)
*Арефино (Камешкован кӀошт)
*Байково (Владимиран область)
*Балмышево (Владимиран область)
*Берково (Владимиран область)
*Близнино (Камешкован кӀошт)
*Бородино (Камешкован кӀошт)
*Брызгалово (Владимиран область)
*Бураково (Владимиран область)
*Вакурино
*Вахромеево (Владимиран область)
*Верещагино (Владимиран область)
*Волковойно
*Ворынино (Владимиран область)
*Воскресенски (Камешкован кӀошт)
*Второво
*Высоково (Камешкован кӀошт)
*Гаврильцево (Камешкован кӀошт)
*Гатиха
*Глазово (Камешкован кӀошт)
*Горки (эвла, Камешкован кӀошт)
*Горки (юрт, Камешкован кӀошт)
*Городок (Камешкован кӀошт)
*Грезино (Владимиран область)
*Давыдово (Камешкован кӀошт)
*Дворики (Камешкован кӀошт)
*Дмитриково (Владимиран область)
*Дружба (Владимиран область)
*Епишово
*Жуиха
*Зауичье
*Ивановски (Камешкован кӀошт)
*Ивашково (Камешкован кӀошт)
*Ивишенье
*Истомино (Камешкован кӀошт)
*Каменово (Владимиран область)
*Карякино (Владимиран область)
*Кижаны
*Кирюшино (Владимиран область)
*Коверино (Владимиран область)
*Колосово (Владимиран область)
*Краснознаменски (Камешкован кӀошт)
*Краснораменье (Владимиран область)
*Круглово (Камешкован кӀошт)
*Крутово (Камешкован кӀошт)
*Куницыно (Владимиран область)
*Курменёво
*Лаптево (Владимиран область)
*Леонтьево (Владимиран область)
*Лошаиха
*Лубенкино
*Лубенцы (Владимиран область)
*Макариха (Владимиран область)
*Марьинка (Владимиран область)
*Микшино (Камешкован кӀошт)
*Мирни (Владимиран область)
*Мишнево (Владимиран область)
*Мокеево (Камешкован кӀошт)
*Мостцы
*Назарово (Камешкован кӀошт)
*Неверково (Владимиран область)
*Нерлинка
*Нестерково (Владимиран область)
*Нови Быковка
*Нови Заря (Владимиран область)
*Нови Печуга
*Новки (эвла, Владимиран область)
*Новки (юрт, Владимиран область)
*Новосёлка (Камешкован кӀошт)
*Новски
*Остров (Владимиран область)
*Палашкино (Владимиран область)
*Патакино
*Пенкино (Владимиран область)
*Пигасово (Камешкован кӀошт)
*Пирогово (Камешкован кӀошт)
*Пищихино
*Плясицыно
*Пожарницы
*Посёлок им. Артёма
*Посёлок им. Карла Маркса
*Посёлок им. Кирова
*Посёлок им. Красина
*Посёлок им. Максима Горького
*Посёлок им. Фрунзе
*Посёлок санатория им. Ленина
*Приволье (Владимиран область)
*Придорожни (Владимиран область)
*Ручкино (Владимиран область)
*Рябиновка (Владимиран область)
*Ряхово (Владимиран область)
*Саулово
*Семенигино
*Сергеиха (Владимиран область)
*Сереброво (Владимиран область)
*Симаково (Владимиран область)
*Симоново (Владимиран область)
*Сосновка (Камешкован кӀошт)
*Стари Никола
*Стариково (Камешкован кӀошт)
*Ступино (Камешкован кӀошт)
*Суслово (Владимиран область)
*Сынково (Владимиран область)
*Тереховицы
*Тынцы
*Усолье (Владимиран область)
*Филяндино (Камешкован кӀошт)
*Фомиха (Владимиран область)
*Харламово (Камешкован кӀошт)
*Хохлово (Владимиран область)
*Чистуха
*Шухурдино
*Щекино (Камешкован кӀошт)
*Эдемски
*Юрятино (Камешкован кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Владимиран область
Категори:Россин кӀошташ
Литературин мотт

**Литературин мотт** — нийса ларъян езаш норманаш а, бакъонаш а йолу йозанан говза мотт бу. Иза халкъан маттах хуьлуш бу, яздархоша а, поэташа а, Ӏилманчаша а, хьехархоша а, журналисташа а, артисташа а, литературни критикаша а, гӀарабевллачу хьакъалдолчу наха а, йукъараллин деятельша а халкъан мотт шарбеш, нисбеш, тобеш, норманашка, бакъонашка берзош, кхиош, хазбеш.

## Хаам
Литературни меттан норманашший, меттигерчу меттан дешнашний юкъахь башхо ю. Меттиган маттах *[[диалект]]* олу, ткъа меттигерчу меттан дешнех *[[диалектизм]]аш* олу.

## Билгалдахарш

Категори:Литературин мотт
Цитата

**Цитата** - тайп-тайпанчу авторийн сочиненешна тIера ма-дарра далош долу къамел.
Цитата ялайо, ша дуьйцург кIорггера нийса а, ма-дарра а довзийтархьама, масала: *Пролетарски яздархочо Горькийс чIогIа хьекъале а, нийса а аьлла халкъан барта кхоллараллех лаьцна: "Халкъан барта кхолларалла а ца евзаш, йовза йиш йац къинхьегаман халкъан бакъонца йолу истори"*.
Гичаева, Раиса Мовждин йоӀ

**Гича́ева Раи́са Мовжди́н йоӀ** () — советийн а, россин а актриса, Нохчийн драмин Нурадилов Ханпашин цӀарах театран коьртачарех цхьа актриса, Россин Федерацин (2024) а, Нохч-ГӀалгӀайн АССР а халкъан артистка.

## Биографи
Исаева Раиса йина 1939 шеран 7 ноябрехь Соьлжа-ГӀалахь актёрийн Бадуев Мовждин а, Исаева Асетан доьзалехь. Цуьнан йоккхаха йолу йина, Исаева Тамара (йина 1938 шарахь), иштта актриса хилира. 1944 шарахь нохчий а, гӀалгӀай а махкахбохуш доьзалца Кхазакхийн ССР хьовсийра. 1957 шарахь уьш цӀа баьхкира, цигахь дас а, нанас а болх дӀаболийра театрехь, ткъа Раиса шен йишица дӀайелира Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан эшаран а, хелхаран а ансамбле Халебский Александран, цигахь вокалхойн тобане дӀайазйира.

1957 шарахь йижарий, нохч-гӀалгӀайн театран студин декъашхошца, Ленинграде дӀабахара, цигахь деша хӀиттира Ленинградан пачхьалкхан театран институте. 1962-чу шарахь Раиса театран а, кинон а актеран говзалла карайерзийна, Нохчийчу йухайеара, цигахь болх бан йолайелира Нурадилов Ханпашин цӀарахчу нохчийн драмин театрехь. 1964 шарахь иза маре йахара Гичаев Султанега, цуьнан кхо доьзалхо ву (ши кӀант а, цхьа йоӀ а).

Шен кхолларалин гӀуллакхехь Гичаевас ролаш ловзийна спектаклашкахь классикин а, кхузаманан а оьрсийн, къоман, дозанал арахьара драматургин. Уггаре чӀогӀа гӀарайелира «Бож-Ӏела» спектакль чохь Маймин роль ловзийча, хьалха оцу ролехь сцени тӀейалара цуьнан нана. Спектакль чекхйаьлча халкъо цунах ала долийра Майма

## СовгӀаташ
1991 шарахь цунна йелира РСФСР халкъан артистан цӀе. Иштта актриса Нохч-ГӀалгӀайн АССР халкъан артист йу.

2021 шарахь актрисин совгӀат дира Кадыровн орденца.

2024 шарахь йелла «Россин Федерацин халкъан артист» цӀе.

## Фильмографи
* 2007 — Александра — *Малика*
* 2008 — Тутмакх — *къена нохчи*
* 2014 — Виктор — *Ирина*
* 2014 — Омар ду дицде аьлла
* 2020 — Цхьаьна суьртан истори — *деца Роза*

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Раиса Гичаева на сайте Чеченского государственного драматического театра

Категори:Нохчийчоьнан артисташ
Категори:Нохчийчоьнан зударий
Категори:Нохчийчоьнан драмтеатран белхалой
Категори:Нохч-ГӀалгӀай АССР Халкъан артисташ,
Аксенцево (Владимиран область)

**Аксенцево** () — Россин Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
## Бахархойн дукхалла

## Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Камешкован кӀоштан индексаш 

Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Камешково (Лухан кӀошт)

**Камешково** () — Россин Федерацин Ивановн областан Лухан кӀоштара эвла.
## Бахархойн дукхалла

## Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Лухан кӀоштан индексаш 

Категори:Лухан кӀоштан нах беха меттигаш
Микшино (Камешкован кӀошт)

**Микшино** () — Россин Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
## Бахархойн дукхалла

## Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Камешкован кӀоштан индексаш 

Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Киржачан кӀошт

**Киржачан кӀошт** — Россин Владимиран областан муниципалан кхоллам.

Административан центр — Киржач.

## Нах беха меттигаш
*Акулово (Владимиран область)
*Аленино (Владимиран область)
*Арефино (Киржачан кӀошт)
*Артемьево (Владимиран область)
*Афанасово (Киржачан кӀошт)
*Бабурино (Киржачан кӀошт)
*Бардово (Владимиран область)
*Барсово (Владимиран область)
*Бельково (Киржачан кӀошт)
*Бельково (станци)
*Бельцы (Владимиран область)
*Бережки (Владимиран область)
*Бухлово (Владимиран область)
*Буяни (Владимиран область)
*Бынино (Владимиран область)
*Василёво (Киржачан кӀошт)
*Вишняки (Владимиран область)
*Власьево (Владимиран область)
*Головино (Киржачан кӀошт)
*Горка (Владимиран область)
*Грибаново (Владимиран область)
*Дворищи (Владимиран область)
*Дубки (Киржачан кӀошт)
*Дубровка (Киржачан кӀошт)
*Ельцы (Киржачан кӀошт)
*Ефаново (Владимиран область)
*Ефремово (Киржачан кӀошт)
*Желдыбино (Владимиран область)
*Желдыбино (Киржачан кӀошт)
*Жердево (Владимиран область)
*Жердеево
*Заречье (Киржачан кӀошт)
*Захарово (Киржачан кӀошт)
*Знаменски (Владимиран область)
*Ивашево (Владимиран область)
*Игнатово (Владимиран область)
*Илейкино (Владимиран область)
*Ильински (Киржачан кӀошт)
*Илькино (Киржачан кӀошт)
*Карпово (Киржачан кӀошт)
*Карповщина (Владимиран область)
*Кашино (Киржачан кӀошт)
*Кипрево (Владимиран область)
*Киржач
*Климково (Владимиран область)
*Климово (Киржачан кӀошт)
*Коленово (Киржачан кӀошт)
*Корытово (Владимиран область)
*Кошелево (Владимиран область)
*Красилово (Владимиран область)
*Красни Горняк (Владимиран область)
*Красни Огорок
*Красни Октябрь (Киржач)
*Красни Угол (Владимиран область)
*Красни Угол (Киржачан кӀошт)
*Крутец (Киржачан кӀошт)
*Кудрино (Киржачан кӀошт)
*Курбатово (Владимиран область)
*Левахи
*Лисицыно (Владимиран область)
*Лисицыно (Киржачан кӀошт)
*Ляпино (Владимиран область)
*Маринкино (Владимиран область)
*Мележа
*Мележи
*Митенино (Киржачан кӀошт)
*Митино (Киржачан кӀошт)
*Михали (Киржачан кӀошт)
*Мызжелово
*Наумово (Киржачан кӀошт)
*Недюрево
*Никиткино (Киржачан кӀошт)
*Никифорово (Владимиран область)
*Новинки (дӀатесна эвла, Киржачан кӀошт)
*Новосёлово (Киржачан кӀошт)
*Офушино
*Перегудово
*Першино (Киржачан кӀошт)
*Песьяне
*Петряево (Владимиран область)
*Петухово (Киржачан кӀошт)
*Полутино (Владимиран область)
*Ратьково (Киржачан кӀошт)
*Рожково (Владимиран область)
*Рязанки
*Рясницыно
*Савельево (Владимиран область)
*Савино (Киржачан кӀошт)
*Семёновски (Киржачан кӀошт)
*Сергиевка (Владимиран область)
*Скоморохово (Киржачан кӀошт)
*Слободка (Киржачан кӀошт)
*Смольнево
*Соповски Землянки
*Старково (Киржачан кӀошт)
*Старово (Владимиран область)
*Тельвяково
*Тимино (Киржачан кӀошт)
*Трохино
*Трусково
*Трутнево (Владимиран область)
*Фёдоровски (Киржачан кӀошт)
*Фетиново
*Филипповски (Владимиран область)
*Финеево
*Фуникова Гора
*Халино (Владимиран область)
*Харламово (Киржачан кӀошт)
*Хвостово (Владимиран область)
*Хмелево (Владимиран область)
*Храпки
*Шувалово (Владимиран область)
*Юрцово (Киржачан кӀошт)
*Ясни Поляна (Киржачан кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Владимиран область
Категори:Россин кӀошташ
Каримов, Ринат Гасанович

**Ринат Гасанович Каримов** (, ; 1984 шеран 6 октябрь) — даьргӀойн эшархо ву, ДегӀастанан Республикин сийлахь артист а ву.

## Хьажоргаш
* Ринат Каримов

Категори:Нохчийн эшархой
Категори:Нохчийн Республикин Сийлахь артисташ
Зеленовка

**Зеленовка**:
* Зеленовка (Вурнаран кӀошт) (чуваш. Алманчăк) — Чувашин Вурнаран кӀоштара эвла. 
* Зеленовка (ГӀезалойчоь) — Россин Федерацин ГӀезалойчоьнан Тетюшин кӀоштара эвла.  
* Зеленовка (Канашан кӀошт) — Чувашин Канашан кӀоштара эвла.  
* Зеленовка (Колышлейн кӀошт) — Россин Федерацин Пензин областан Колышлейн кӀоштара эвла. 
* Зеленовка (Сердобскан кӀошт) — Россин Федерацин Пензин областан Сердобскан кӀоштара эвла. 
* Зеленовка (Ставрополан кӀошт) — Россин Федерацин Самарин областан Ставрополан кӀоштара эвла.  
* Зеленовка (Тарасовскан кӀошт)
* Зеленовка (Омскан кӀошт)
ТӀегӀа

**ТӀегӀа:**

* ТӀегӀа — измерительный инструмент прямоугольный формы из пластика, дерева или металла с установленными в нем прозрачными колбами (глазками), заполненными жидкостью
* Уровнемер (устройство)
* ХӀордан сиз
* Трофический уровень
* Муьсталлин тӀегӀа
* Компьютеран ловзургашкахь:
** Ловзурган тӀегӀа
Меленкин кӀошт

**Меленкин кӀошт** — Россин Владимиран областан муниципалан кхоллам.

Административан центр — Меленки.

## Нах беха меттигаш
*Абрамово (Меленкин кӀошт)
*Адино
*Александрино (Владимиран область)
*Амосово (Владимиран область)
*Анохино (Меленкин кӀошт)
*Архангел (Владимиран область)
*Бабухово
*Барсуки (Меленкин кӀошт)
*Бойцево
*Большая Сала
*Большой Приклон
*Большой Санчур
*Бутылицы
*Васильевски (Владимиран область)
*Венедеевка
*Верхозерье
*Верхоунжа
*Вичкино
*Войново (Меленкин кӀошт)
*Вологдино (Владимиран область)
*Воютино (Владимиран область)
*Выползово (Меленкин кӀошт)
*Высоково (Меленкин кӀошт)
*Городищи (Меленкин кӀошт)
*Горохово (Владимиран область)
*Григорово (Меленкин кӀошт)
*Данилово (Владимиран область)
*Двоезеры
*Двойново
*Денятино
*Деревнищи (Владимиран область)
*Дмитриево (Меленкин кӀошт)
*Дмитриевы Горы
*Добрятино (Меленкин кӀошт)
*Домнино (Владимиран область)
*Дубровка (Меленкин кӀошт)
*Дубцы (Владимиран область)
*Дурасово (Владимиран область)
*Елино (Владимиран область)
*Зимницы (Владимиран область)
*Злобино (Меленкин кӀошт)
*Иватино
*Илькино (Меленкин кӀошт)
*Казнево
*Каменка (Меленкин кӀошт)
*Кесово (Владимиран область)
*Кондаково (Владимиран область)
*Кононово (Владимиран область)
*Копнино (Меленкин кӀошт)
*Кориково
*Коровино (Меленкин кӀошт)
*Кочетки
*Кошкино (Меленкин кӀошт)
*Красново (Владимиран область)
*Крутая (Владимиран область)
*Крутцы (Владимиран область)
*Кудрино (Меленкин кӀошт)
*Кузьмино (Меленкин кӀошт)
*Кулаки (Росси)
*Левенда
*Левино (Меленкин кӀошт)
*Лехтово
*Лужи (Владимиран область)
*Лужки (Меленкин кӀошт)
*Ляхи
*Максимовка (Владимиран область)
*Максимово (Владимиран область)
*Мали Приклон
*Мали Санчур
*Меленки (Владимиран область)
*Мильдево
*Мильна
*Митино (Меленкин кӀошт)
*Муралёво
*Муратово (Владимиран область)
*Новеньки (Владимиран область)
*Ново-Барсуково
*Новониколаевски (Владимиран область)
*Озорново
*Окшово
*Орловка (Меленкин кӀошт)
*Осинки (Меленкин кӀошт)
*Осинковски
*Паново (Владимиран область)
*Пановски (Владимиран область)
*Папулино
*Пичугино (Владимиран область)
*Приклон
*Просеницы
*Прудня (Владимиран область)
*Пьянгус
*Рамень (Владимиран область)
*Ратново
*Репино (Владимиран область)
*Рождествено (Меленкин кӀошт)
*Савково (Меленкин кӀошт)
*Селино (Владимиран область)
*Синжаны
*Скрипино (Владимиран область)
*Славцево
*Советски (Владимиран область)
*Соколье (Владимиран область)
*Софроново (Владимиран область)
*Старинки (Меленкин кӀошт)
*Степаньково (Меленкин кӀошт)
*Тимошино (Владимиран область)
*Толстиково (Меленкин кӀошт)
*Тургенево (Владимиран область)
*Улановка (Владимиран область)
*Урваново (Владимиран область)
*Урюсево
*Усад (Владимиран область)
*Фурсово (Владимиран область)
*Хольково
*Хольковски
*Чабышево
*Черниченка
*Шохино
*Южни (Меленкин кӀошт)

## Билгалдахарш

Категори:Владимиран область
Категори:Россин кӀошташ