1 январь

## Ӏиданаш а, иэсан терхьаш
*Хьажа кхин а: [[:Категори:1 январан Ӏиданаш]]*

### Дуьненайукъара
* Керла шо григорийн рузманца.
* Дерригдуьненан машаран де (Дуьненайукъара машар бар доьху де).
* Йукъараллин рицкъан де.

### Къоман
*  Куба — Мукъайаларан де.
*  Камерун — Маршонан де.
*  Литва — Литван байракхан де.
*  Словаки — Словакин республика кхоллайаларалан де.
*  Чехи — Чехин пачхьалкх меттахӀотторан де.

### Динан
;  Католицизм
: — Сийлахь Марйаман даздар;
: — сийлахь Агриппинан, Августодунан (Отёнан) епископан иэс; 
: — сийлахь Алмахи (Телемахан) Ӏазапхочун иэс; 
: — сийлахь Страмби Викентий Мария, епископан Мачератан а, Толентинан а иэс;
: — сийлахь Дижонера Вильгельм (Гийоман) иэс;
: — сийлахь Евфросини Искандатин, йоӀстеган иэс;
: — сийлахь Здиславин Ӏазапхочун иэс;
: — Фульгенций Руспийн иэс.

;  Католицизм;  Православи

: — Ӏазапхочун Вонифатийн Тарсийн иэс (290 шо);
: — динехь нийса йолу Аглаидин Руман иэс (290 шо чекхдаьлча);
: — динехь нийса йолу йоӀстеган Сусаннин иэс (вайн эрал VII бӀешо хьалха)
: — Ӏазапхойн мисархойн Илиян, Прован, Арисан иэс (308 шо);
: — Ӏазапхочун Полиевктан а, диаконан Тимофейн иэс (IV век);
: — серладахархочун Григорийн, епископан Омиритан иэс (552 шо гергга);
: — серладахархочун Вонифатий Къинхетамечун, епископан Ферентин иэс (VI бӀешо);
: — Ӏазапхочун Трифонан пресвитеран;
: — таррашца хедийна Евтихий, Фессалоника а, цаьрца 200 боьрша стаг а, 70 зуда а иэс;
: — инзаре хӀума дечу ша саннарг воцучу Илия Муромец, Печерин иэс (1188 шо геррга).

### Именинаш
: *Католикин*: Агриппин, Алмахий, Бонфилий Мональд, Викентий-Мария Страмби, Вильгельм, Гуголин Евфросини, Здиславан, Иосиф Мария Томази, Клар, Конкорди, Кронан, Куан, Магн, Мартина, Мидвин, Мохуа, Одилон, Телемах, Устим, Фульгентий, Эвгенд, Эльван.
: *Православин*: Аглаидин, Арисан, Вонифатийн, Григорийн, Ильян, , Полиевктан, Прован, Сусаннин, Тимофейн, , Фессалоникин.

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-ГӀала гӀала ю аьлла сацам бина. Цул хьалха иза гӀап лоруш яра (1870 шеран 1 январь);
* Хьайиллина 1-ра Пролетарски батальонан цӀарах йолу клуб (1923 шеран 1 январь).

## Оцу динахь бинарш

* Айдамирова, Марьям Ахмедовна (1924 шеран 1 январь — 1992 шеран 2 ноябрь) — нохчийн эшархо, пондарча, композитор, Нохч-ГӀалгӀай АССРн Халкъа артист, РСФСР Сийлахь артист;
* Халид Ошаев (1898 шеран 1 январь — 1977 шеран 3 сентябрь) — йаздархо, историк, публицист;
* Шаипов, Саид Эдилсултанович (1934 шеран 1 январь — 2009 шеран 2 январь) — Нохч-ГӀалгӀайн АССР Сийлахь артист, фольклорист;
* Сайд-Хьмзат Нунуев (1952 шеран 1 январь) — йаздархо, драматург.
* Цебиев, Ахмед Магомедович (1935 шеран 1 январь — 2000 шо) — нохчийн физик, техникин Ӏилманийн кандидат, радиоэлектроникехь а, радиозӀенехь а цхьана гучуяккхаран а, 26 кхоьллинарган а автор, 50 монографин автор.

## Белларш
*Хьажа иштта: [[:Категори:Белларш 1 январехь]]*
### XX бӀешо
* 1995
** Юджин Вигнер (в. 1902), америкин физик а, математик а, физикин Нобелан совгӀат (1963).
** Фред Уэст (в. 1941), британин серийн нах байинарг.
* 1996 — Шехтман Эли (в. 1908), жуьгтийн йаздархо.
* 1998 — Сейфарт Оке (в. 1919), шведийн конкешхахкархо, олимпийн чемпион (1948).
* 2000 — Соловьёв Александр (в. 1952), советийн а, Россин а актёр, кинорежиссёр.

### XXI бӀешо
* 2004 — Евгений Мигунов (в. 1921), советийн а, Россин а исбаьхьалча-мультипликатор, иллюстратор, карикатурист.
* 2009 — Хелен Сазман (в. 1917), къилбаафрикин политик, апартеидан дуьхьло йийриг.
* 2010 — Лхаса де Села (й. 1972), канадин беканча, эшарийн автор.
* 2012 — Киро Глигоров (в. 1917), югославин а, македонин а пачхьакхан гӀуллакххо, Республика Македонин хьалхара президент (1991—1999).
* 2015 — Бачурин Евгений (в. 1934), советийн а, Россин а поэт, бард, исбаьхьалча.
* 2016 — Алиева Фазу (й. 1932), советийн а, Россин а поэтесса а, прозаик а.
* 2017 — Энтони Аткинсон (в. 1944), британин экономист, Аткинсонан индекс йинарг.
* 2019 — Крис Кельми (в. 1955), советийн а, Россин а беканча, композитор, «Рок-ателье» тоба йинарг.

## Хьажа кхин а

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

* Праздники 1 января