Джеванширан уезд

**Джеванширан уезд** — Елизаветполан губернин йукъара административан дакъа. Центр — поштан станци Тертер.

## Географи
Рельефан агӀора уезд лаьттина шина декъехь: къилбаседа-малхбален, чутаьӀна, йа Джеванширан, а, къилба-малхбузен, ламанан, йа Джрабертан. ЧутаьӀна декъех, меттигерчара олу «Аран», билгалйаьлла йовха а, хӀоршщ йоийта а климатца аьхкенан беттанашкахь, цуо доьзуьйтура бахархой лаьмнашка кхалха; Ӏаьнаш кӀеда а, доца а хуьлу. Уездан йуккъера генна къилба-малхбузехь лаьтта дакъа, гунаш а, лаьмнаш а долуш ду, хьаннаш шорта йу, климат барамера йу. Къилба-малхбузен ламанан асанехь дика лекха лаьмнаш ду, луьра климат йу (Ӏа сентябрера апрель кхаччалц ду), лайш хуьлу, иза бахьнехь чутаӀенца йолу зӀе йехачу ханна йов. Севан Ӏоман, оцу хенахь Гокча олуш хилла, къилба-малхбален а, малхбален а агӀора гуо бина (Карабахан дукъ) уездан малхбузен декъера лекха баххьаш, Муровдаг ламанан даккъаш ду (у армян Севанга), являлись (11219 фт.), Гезаль-дара-баши (11606 фт.), Гиналь-даг (11057 фт.) и.кхин дӀа.

## Истори
Джеванширан уезда мохк, Джебраилан санна хьалха йукъабоьдура Карабахан ханаллин; 1869 шарахь из адӀакъастийра Шушин уездах. ДӀалоцура хӀинцалера Кельбаджаран, Мардакертан, Тертеран, Бардин кӀоштийн мохк.

## Бахархой
БЕЭДца 1893 шарахь уездан бахархой бара 54 900 ст. 1897 шеран дуьххьара бахархой багарбарца уездехь вехара 72 719 ст., царех:

* гӀезалой (азербайджанаш)  — 52 041 ст. (71,56 %), 
* эрмалой — 19 551 ст. (26,89 %),  
* кхурдой (Йазидашца цхьаьна) — 571 ст. (0,79 %), 
* славянаш (коьртаниг великорусаш (оьрсий), ткъа кхин а (малорусаш украинаш), белорусаш) — 208 ст. (0,29 %) , 
*гӀажарий — 143 ст. (0,18 %),
* лаьзгийн къаьмнаш— 84 ст. (0,16 %), 
*гуьржий — 47 ст. (0,06 %), 
*желтой — 46 ст. (0,06 %),
*полякаш — 9 ст. (0,01 %),
*жӀайхойн-Ӏаьндийн къаьмнаш — 5 ст. (0,01 %),
* немцой — 5 ст. (0,01 %),
* кхин къаьмнийн векалш — 19 ст. (0,02 %).

Бахархой бехара 213 йуьртахь, дукхаха болчара даьхний а, латта а леладора. Йуккъера а, чутаьӀна а асанашкахь ладаме маьӀна дара кхин а бошмаш а, чилла а лелоран. Уггаре лакхара меттигаш дӀалаьцнера ламанан цанаша, уьш лаьттара хьаннашна тӀехула; лахахь йалтанех алсама ду мукх а, кӀа а; тӀаьххьара, йуккъера а, чутаьӀна а дакъошкахь кхиайо тайп-тайпана ораматаш, дугане а, бамбане а кхаччалц. ЧутаьӀначу декъехь бахархоша боккхура кон (мерза) орам. Бежний, говраш, варраш 1891 шарахь йара 52800, уьстагӀий а, гезарий а — 112000 корта; фабрикаш а, заводаш а йара 34 йара, арахецаран барам 37914 сом бара.

## Административан йекъайалар
1913 шарахь уезд чуйогӀура 35 йуьртан урхалла:

## Нах беха меттигаш
Уездан уггаре йаккхий нах беха меттигаш (бахархой, 1908 шо) 

## Билгалдахарш
;Комментареш

;Хьосташ

## Хьажа кхин а
* Джеваншираш

## Хьажоргаш
* 
*Первая Всеобщая перепись населения Российской империи 1897 г./ под ред. (и с предисл. Н.А. Тройницкого). - Санкт-Петербург: издание Центрального статистического комитета Министерства внутренних дел , 1899-1905. Елисаветпольская губерния. - 1904. - 4, XII, 184 с. Скан.
*
** Кавказский календарь на 1910 год 

Категори:Азербайджанан политикин истори
Категори:Азербайджанан истори географи
Категори:Эрмалойчоьнан истори
Категори:Елизаветполан губернин уездаш
Категори:Елизаветполан губерни