1703 шо

## Хиламаш
* Москохахь дӀайиллина дуьххьарлера москохан гимнази.
* 13 январь — Москохахь арадаьлла оьрсийн маттара зорбанан «Москохан пачхьалкхехь а, гуонахьарачу мехкашкахь а хаа, дагахь латто хьакъ долу тӀеман а, кхечу а гӀуллакхийн ведомосташ» газетан хьалхара лоьмар.
* 2 февраль — Аквилехь мохкбиегор, Итали.
* 14 февраль — Норчехь мохкбиегор, Итали.
* 7 май — Лемкин арахь, Долги эвлана гена доцуш (Карпател дехье) — коьртехь Эсе Тамаш волу куруцашна а, австрин регуляран эскарна а йукъахь тӀом (ГабсбурггӀаран дуьхьала къоман-маршонан тӀом 1703—1711 шш.).
* 12 май — оьрсийн эскаро йаьккхина шведийн гӀап Ниеншанц Нева эркан хикхочера.
* 16 май — Португалин а, Йоккха Британин а йукъара «Гуттаренна бертах» цӀе йолчу Лиссабонан барт кӀел куьг таӀийна.
* 22 май — Лиссабонан гергахь (Португали), француз Коетлогон тӀелета боккха туьхан мохь бохьаш догӀу 100 нидерландийн кеманийн эскадран.
* 26 май — Португали дӀакхета Сийлахь Бертах.
* 27 май — Оьрсийн паччахьаллин паччахьо Петр Хьалхарчо йиллина Петарбух гӀала.
* 29 июль — Дефо Даниель вихкина иэхьие бӀогӀам тӀе зуламаш бахьнехь — гӀаттам а, эладита а — политикин емалан брошюра арахецарна.
* 8 август — дуьххьара «Венин газет» арахецар.
* 1 сентябрь – Петр Хьалхарчун омарца  Онегин Ӏоман берд тӀехь йан йолийна эчиг даран завод, цунах тӀаьхьа Петрозаводск гӀала хилла.
* 12 сентябрь — Ингалсан эскаро десант йо Португале французашна а, испанхошна а дуьхьала чӀагӀбалархьама.
* 19 ноябрь — Парижехь Бастилин чохь велла аьчкан маска йоьллина стаг.
* 24 ноябрь — 2 декабрь — 1703 шарахь хӀорд чӀогӀа ловзабаларо хӀаллакйира Къилба Ингалс а, Ла-Манш а, байира эзарнашкахь берд йисттера бахархой.
* 27 декабрь — Португалис а, Ингалсо а куьг йаздира Метуэнан барт тӀехь, оцу бертаца Португале а, цуьнан колонешка йал йоцуш чудахьа ингалсан сурсаташ. Барто бакъо елира Португалин Ингалсе чагӀаран экспорт йан.
* 30 декабрь — Ӏусманан султанан Ахьмад III-гӀачун урхаллин йуьхьиг (урхалла дина 1730 шо кхаччалц).
* 31 декабрь — Японехь Токион гергахь мохк бегор. Йохийна Одавара, Токио, кхин гӀаланаш, 150 000 гергга стаг велла.

* Январь-март — Японехь историн йукъабахна хиламаш хилла, масала «Акон чӀир».
* Амонтон Гийома дӀабоьллу температуро газан Ӏаткъаман а, чухоаман а бо Ӏаткъам.
* Йан йолийна Букингеман гӀала (Ингалс).
* Ньютон Исааках хуьлу Паччахьан Ӏилманан йукъараллин председатель.
* Ингалсан талламхочун Дампир Уильяман Тийна океанан къилба декъе йолчу кхоалгӀачу экспедицин йуьхьиг (чекхйаьккхина 1707 шарахь).
* Эрцгерцог Карл бартхойн эскаршца воьссина Португале.
* Венехь Пачхьалкхан банк йиллина.
* Мункачан (Карпател дехье) кӀоштахь ГабсбурггӀаран дуьхьала гӀаттам хилла. Цунна коьртехь хилла Ференц Ракоци I.
* Брынковянус дипломатин йукъаметтиг хӀоттийна Российца.
* Петр I-чо липин эчигдаран заводаш кхоллар, тӀаьхьа Липецк гӀала хилла.

## Ӏилма

## Музыка

## Бина
*Хьаьжа кхин а: [[:Категори:Бинарш 1703 шарахь]]*
* 15 январь — Гебенштрейт Иоганн Эрнст, немцойн лор а, анатом а; медицинин доктор, Лейпциган университетан профессор, Леопольдинин декъахо (велла 1757 шарахь).
* 17 июнь — Уэсли Джон, ингалсан хьехамча а, инжийлан килс йиллинчех цхьаъ (велла 1791 шарахь).
* 23 июнь — Мария Лещинская, французийн паччахьан Людовика XV-гӀачун зуда (йелла 1768 шарахь).
* 4 август — Людовик, Орлеанан герцог, Филипп II Орлеанан цхьаъ бен воцу кӀант (велла 1752 шарахь).
* 29 сентябрь — Буше Франсуа, исбаьхьалча, суртдиллархо, агархо (велла 1770 шарахь)
* 18 октябрь — Галуппи Бальдассаре, италин композитор (велла 1785 шарахь)
* 28 октябрь — Граун Иоганн Готтлиб, немцойн скрипач а, композитор а (велла 1784 шарахь)
* 7 декабрь — Киттель Иоганн Йозеф Антонио Элизар, богемин лор (велла 1783 шарахь)
* Мухьаммад ибн Ӏабдаль-Ваххьаб, ваххьабийн кхоьллинарг (велла 1792 шарахь)
* Харрер Иоганн Готтлоб, немцойн композитор а, кантор а (велла 1755 шарахь)

## Белла
*Хьажа кхин а: [[:Категори:Белларш 1703 шарахь]]*
* 11 январь — Гревиус Иоганн Георг, немцойн классикан филолог а, текстан емалча а (вина 1632)
* 3 март — Гук Роберт, ингалсан физик (вина 1635)
* 31 март — Бах Иоганн Кристоф, немцойн композитор (вина 1642)
* 16 май — Перро Шарль, французийн йаздархо, г\араваьлла, дукхах дерг, шен туьйранийн гуламца (вина 1628)
* 26 май — Папюс Самуэль, британин йаздархо (вина 1633)
* 22 сентябрь — Вивиани Винченцо, математик а, физик а (вина 1622 шарахь)
* 28 октябрь — Валлис Джон, ингалсан математик (вина 1616 шарахь)

## Хьажа кхин а

## Билгалдахарш