open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
6 июль

## Оцу динахь бинарш
* Марисултанов, Али Ибрагимович (1956 шеран 6 июль) — нохчийн актёр а, режиссёр а, Нохч-ГӀалгӀай АССР Сийлахь артист, Нохчийн Республикин Халкъан артист;
* Нурадилов, Ханпаша Нурадилович (1920 шеран 6 июль — 1942 шеран 12 сентябрь) — Советски Союзан Турпал
* Кало, Фрида (1907 шеран 6 июль — 1954 шеран 13 июль) — шен автопортреташ бахьнехь евзуш йолу мексикан художник.

## Оцу динахь белларш
* Хамидов, Абдул-Хамид Хамидович (1920 шеран 15 октябрь — 1969 шеран 6 июль) — нохчийн актёр, йаздархо, поэт, драматург, гочдархо, театран гӀуллакххо, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Халкъан артист, Нохч-ГӀалгӀайн АССР йаздархойн бертан председатель.
* Эсембаев, Ваха Мухтарович (1932 шеран 4 апрель — 2014 шеран 6 июль) — хьалхара нохчийн тяжелоатлет.

Категори:6 июль
9 июль

## Оцу динахь бинарш
* Кагерманов Дока (1933 шеран 9 июль) — журналист.
* Ибрагимов, Канта Хамзатович (1960 шеран 9 июль) — профессор, йаздархо, Россин Пачхьалкхан литературин а, исбаьхьаллин а совгӀатан лауреат.

Категори:9 июль
23 июль

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-ГӀалахь музыкальны техникум хьайиллина (1936 шеран 23 июль)

## Оцу динахь белларш
* Байсултанов, Султан Магомедович (1947 шеран 15 август — 2012 шеран 23 июль) — Казахстанехь Ӏийна нохчийн операн эшархо, Казахстанан а, Нохч-ГӀалгӀайн АССР а Халкъан артист.

Категори:23 июль
25 июль

## Оцу динахь хилларг
* Кавказ хьаякха гӀерташ болу фашистан эскарца тӀом болабелла (1942 шеран 25 июль)

## Оцу динахь бинарш
* Идаев Юсуп (1938 шеран 25 июль — 1987 шеран 5 май) — театран артист

## Оцу динахь белларш
* Влади́мир Семёнович Высо́цкий (1938 шеран 25 январь, Москва, РСФСР, СССР — 1980 шеран 25 июль, циггахь) — оьрсийн поэт, композитор, эшархо, йаздархо, советан актёр, РСФСРн Сийлахь артист (1986 шо — *веллачул тӀехь*), СССРн Пачхьалкхан совгӀатан лауреат (1987 шо — *веллачул тӀехь*).

Категори:25 июль
26 июль

## Оцу динахь хилларг
* Нохч-ГӀалгӀай АССРн Лакхара Советан Президиум сацамца Черноречье поселок Соьлжа-ГӀалин юкъаягӀан (1962 шеран 26 июль)

## Оцу динахь бинарш
* Стэ́нли Ку́брик (1928 шеран 26 июль — 1999 шо 7 март) — америкин кинорежиссёр, продюсер. XX бӀешеран шозлугӀа охехь массарелла Ӏаткъаме болу кинематографистех цхьаъ.

Категори:26 июль
27 июль

## Оцу динахь хилларг
* Псковски областан Бежаницы юртахь хьайиллина памятник Александр Чеченскийн — 1812 шеран Даймехкан тӀеман турпал (2012 шеран 27 июль)

Категори:27 июль
29 июль

## Оцу динахь хилларг
* Арахеца долийна «Грозненский нефтяник» газет (1949 шеран 29 июль)

## Оцу динахь белларш
* Винсент Виллем Ван Гог (1853 шеран 30 март, Грот-Зюндерт, Бредан уллехь, Нидерландаш — 1890 шеран 29 июль, Овер-сюр-Уаз, Франци) — деррига а дуьненна вевзуш волу Нидерландашкара художник-постимпрессионист.

Категори:29 июль
1 август

## Оцу динахь бинарш
* Абдуллаев Зияуди (1926 шеран 1 август) — йаздархо;
* Ахмадов, Шарип (1969 шеран 1 август) — Туркойчохь Ӏаш волу нохчийн дзюдоист, Европин чемпионатан совгӀатхо;
* Умаров, Аслуддин (1972 шеран 1 август) — нохчийн боксёр-профессионал, шозза Къилбаседа Америкин WBO федерацин чемпион.

Категори:1 август
11 август

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-ГӀалахь болабелла тӀом гӀалара большевики Гикалос куьгулхо дешйолу гарнизонани, тӀелеттачу Бичераховн эскарни юкъахь (1918 шеран 11 август)
* Луначарски цӀарах йолу Москвара Пачхьалкхан театран институтехь кхоьллина Нохч-ГӀалгӀайн театран студи (1938 шеран 11 август)

## Оцу динахь бинарш
* Джукаев, Расул Магомедович (1984 шеран 11 август) — нохчийн паргӀат кепар латархо, Россин чемпион, Россин а, Европин а, дуьненан а чемпионатийн совгӀатхо, Россин Сийлахь спортан говзанча;
* Маргошвили, Давид (1980 шеран 11 август) — нохчийн (кисто) дзюдоист, Европин чемпион а, совгӀатхо а, Гуьржех дзюдон гулйина тобанан декъашхо.

Категори:11 август
12 август

## Оцу динахь бинарш
* Исмаилов Абу (1949 шеран 12 август) — поэт;
* Шрёдингер, Эрвин (1887 шеран 12 август — 1961 шеран 4 январь) — австрийн физик-теоретик, квантан механика кхоьллинчарах цхьаъ, физикин Нобелин совгӀатан лауреат.

## Оцу динахь белларш
* Осташко, Николай Андреевич (1935 шеран 3 февраль — 2013 шеран 12 август) — СССР а, и Россин а еза атлетикан тренер, Россин Сийлахь тренер.

Категори:12 август
7 август

## Оцу динахь бинарш
* Белаев, Рамзан (1990 шеран 7 август) — Германехь Ӏаш волу нохчийн боксёр, дуьнен IBF а, WBF версешна чемпион;
* Кибиев Мусбек Магомедович (1937 шеран 7 август — 1996 шо) — поэт;
* Магомаев Муслим (1942 шеран 7 август — 2008 шеран 25 октябрь) — СССР Халкъан артист;
* Хасбулатов Ямлихан Имранович (1935 шеран 7 август) — поэт;

## Оцу динахь белларш
* Тагор, Рабиндранат (1861 шеран 7 май — 1941 шеран 7 август) — хӀиндийн йаздархо, поэт, композитор, исбаьхьалча, йукъараллин гӀуллакххо. Цуьна кхолларалло кхоьллина Бенгалин литература а, музыка а. Нобелин совгӀатан лауреат.

Категори:7 август
18 август

## Оцу динахь бинарш
* Дешериев Юнус Дешериевич (1918 шеран 18 август — 2005 шеран 28 июль) — профессор, филологически Ӏилманий доктор, РСФСРн Ӏилманан Силахь белхало

Категори:18 август
20 август

## Оцу динахь хилларг
* Кунт-хьажа цӀарах Россин бусалба университет хьайиллина (2009 шеран 20 август)

## Оцу динахь бинарш
* Гешаев, Муса Баутдинович (1940 шеран 20 август — 2014 шеран 7 март) — нохчийн йаздархо, поэт, литературин критик, культурин гӀуллакххо, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Сийлахь исбаьхьаллин гӀуллакххо, Нохчийн Республикин Ӏилманийн Академин академик, Россин йаздархойн бертан декъашхо.

Категори:20 август
23 август

## Оцу динахь бинарш
* Кадыров Ахмад-Хаджи Абдулхамидович (1951 шеран 23 август — 2004 шеран 9 май) — Нохчийн Республикин президент

Категори:23 август
24 август

## Оцу динахь бинарш
* Димаев Саид-Эмин Умарович (1939 шеран 24 август — 2005 шеран 29 март) — Нохчийн Республикин Сийлахь артист, СССРн композиторий бертан дакъашхо
* Хорхе Луис Борхес (1899 шеран 24 август , Буэнос-Айрес — 1986 шеран 14 июнь, Женева) — аргентинхойн прозаик а, поэт а, публицист а.

Категори:24 август
25 август

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-гӀалийн пионерийн а, дешархойн а Дворец чохь кхоьллина фронтан художественны агитбригада. Цунна юкъавахара 25 дешархо. Цара концерташ гойтура Соьлжа-ГӀалин гонах оборонительны сооружениш яшйолчарна (1942 шеран 25 август)

## Оцу динахь бинарш
* Асуханов, Аманди Абасович (1939 шеран 25 август) — ЧИАССР Сийлахь художник, Дагестанан Сийлахь художник, Нохчийн Республикин Халкъан художник;

## Оцу динахь белларш
* Майкл Фараде́й (1791 шеран 22 сентябрь — 1867 шеран 25 август) — ингалсан физик-экспериментатор а, химик а. Лондонан паччахьан йукъараллин (1824 шо) а, шорта кхоьчу Ӏилманийн организацийн декъашхо.
* Ницше, Фридрих (1844 шеран 15 октябрь — 1900 шеран 25 август) — немцойн философ, филолог, композитор, шатайпа философин хьехаман кхоллархо.
* Чингисхан (1155 шо йа 1162 шо гергга — 1227 шеран 25 август) — Монголан империн бухбиллинарг а, хьалхара сийлахь-воккха хан а.

Категори:25 август
10 август

## Оцу динахь хилларг
* Арахецна хьалхара нохчийн букварь Таштемир Эльдархановн редакциц (1908 шеран 10 август)

## Оцу динахь белларш
* Оздарбиев Майради Висмурадович (1943 шеран 18 октябрь — 2003 шеран 10 август) — экономически Ӏилманийн кандидат, профессор

Категори:10 август
13 август

## Оцу динахь бинарш
* Белоусов, Юрий Николаевич (1922 шеран 24 январь — 1994 шеран 13 август) — СССР футболист, «Терекан» тренер;
* Джандаров Муса Дукузович (1949 шеран 13 август) — Нохчийн Республикин Халкъан артист;
* Хичкок, Альфред (1899 шеран 13 август — 1980 шеран 29 апрель) — ингалсан а, америкин а кинорежиссёр, продюсер, сценарист.

## Оцу динахь белларш
* Татаев, Ваха Ахмедович (1914 шеран 15 декабрь — 1977 шеран 13 август) — Нохч-ГӀалгӀайн АССР Халкъан артист, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Лакхара Советан депутат, Нохч-ГӀалгӀайн АССР культурин министр.

Категори:13 август
26 август

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-ГӀала веара Японера революционер Сэн Катаяма (1923 шеран 26 август)

## Оцу динахь бинарш
* Ульбиев, Эльмурза Ульбиевич (1932 шеран 26 август — 2011 шеран март) — нохчийн боксёр, латархо, тренер, паргӀат кепар латаран а, классикан латаран а, самбо а СССР спортан говзанча, нохчийн паргӀат кепар латаран бух биллинчарех цхьаъ, халкъашна юккъера категорин суьдхо.

Категори:26 август
27 август

## Оцу динахь хилларг
* Малгобек аьлла юрт гӀала лара йолайина (1939 шеран 27 август)

## Оцу динахь бинарш
* Амагов, Адлан Майрбекович (1986 шеран 27 август) — ийина кепар латархо;
* Гегель, Георг Вильгельм Фридрих (1770 шеран 27 август — 1831 шеран 14 ноябрь) — немцойн философ, немцойн классикан философин бухбиллинарг;
* Яндаров Андарбек Дудаевич (1937 шеран 27 август — 2011 шеран 8 май) — философи Ӏилманан доктор.

## Оцу динахь белларш
* Сталинградехь тӀамтехь вийна Ханпаша Нурадилов (1942 шеран 27 август);
* Ле Корбюзье (1887 шеран 6 октябрь — 1965 шеран 27 август) — Швейцарехь вина французийн архитектор, модернизман пионер, художник, дизайнер.

Категори:27 август
28 август

## Оцу динахь бинарш
* Бадуев, Саид Сулейманович (1903 шеран 28 август— 1943 шеран 20 декабрь) — нохчийн йаздархо, поэт, нохчийн литература кхоьллиначарех цхьаъ;
* Балатханов, Вадуд (1991 шеран 28 август) — Финляндехь Ӏаш волу нохчийн дзюдоист, Финляндин чемпионатийн толамхо а, совгӀатхо, Къилбера пачхьалкхийн чемпион;
* Гёте, Иоганн Вольфганг фон (1749 шеран 28 август — 1832 шеран 22 март) — немцойн поэт, пачхьалкхан белхало, ойланча, Ӏилманча;
* Эдаев, Алик Сулембекович (1959 шеран 28 август) — Нохчийн пачхьалкхан кеги хьовсархойн театран артист, Нохчийн Республикин Сийлахь артист.

## Оцу динахь белларш
* Аврелий Августин (354 шеран 13 ноябрь — 430 шеран 28 август) — Зовкхе Августи́н, Гиппонан епископ, философ, кхайкхорхо, керста динан Ӏилманча;
* Бадуев, Мовжди Сулейманович (1912 шо — 1967 шеран 28 август) — нохчийн артист, нохчийн театран бух биллинчарах цхьаъ, Х. Нурадилован цӀарах йолу Нохчийн пачхьалкхан драматически театран коьрта артистех цхьаъ, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Халкъан артист.

Категори:28 август
1 сентябрь

## Оцу динахь хилларг
* Схьайиллина гӀаланашна юккъера телефонан станци (1928 шеран 1 сентябрь)
* Соьлжа-гӀалахь издательство йираю аьлла сацам бина (1930 шеран 1 сентябрь)
* Нохчийн автономны областехь юкъадаькхина йукъара тӀедиллин дешар (1931 шеран 1 сентябрь)
* Гуьмсех хьалхара мехкдаьттан фонтан хьалатоьхна (1937 шеран 1 сентябрь)
* Хьайиллина Лермонтовн цӀарах Оьрсийн драматически театр (1937 шеран 1 сентябрь)
* Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан педагогически институтехь хьайиллина химико-биологически факультет, кхоьчу мехкий меттанашна дакъош (1962 шеран 1 сентябрь)
* Соьлжа-гӀалахь хьайиллина Суворовски тӀеман училище (2008 шеран 1 сентябрь)

## Оцу динахь бинарш
* Дикаев Магомед Джунаидович (1941 шеран 1 сентябрь — 1979 шеран 29 октябрь) — поэт;
* Хатуев Абдул-Хьамид (1952 шеран 1 сентябрь — 2011 шеран 19 январь) — Нохчийн Республикин Сийлахь поэт;
* Бисултанов, Апти Дибаевич (1959 шеран 1 сентябрь) — нохчийн поэт, филолог, доцент, хилла волу социальни блокан вице-премьер;
* Долгачёв, Сергей Сергеевич (1941 шеран 1 сентябрь) — штангист а, тренер а;
* Рокки Марчиано (1923 шеран 1 сентябрь — 1969 шеран 31 август) — Америкин боксёр, дуьненан чемпион;
* Услар, Пётр Карлович (1816 шеран 1 сентябрь — 1875 шеран 20 июнь) — оьрсийн эскаран инженер (генерал-майор), лингвист, этнограф, XIX бӀешеран гӀарваьлла кавказовед.

## Оцу динахь белларш
* Картье, Жак (1491 шо — 1557 шеран 1 сентябрь) — французийн некъашхо, Къилбаседе Америкин французийн колонизацин йолинарг.
* Людовик XIV де Бурбон, иштта цунах олура *«малх-паччахь»* (1638 шеран 5 сентябрь — 1715 шеран 1 сентябрь) — Францин а, Наваррин а паччахь 1643 шеран 14 май дуьйна.

Категори:1 сентябрь
2 сентябрь

## Оцу динахь хилларг
* Хьайиллина Павел Мусоров цӀарах парк а, кинотеатр а (1949 шеран 2 сентябрь)

## Оцу динахь белларш
* Толкиен, Джон Роналд Руэл (1892 шеран 3 январь — 1973 шеран 2 сентябрь) — ингалсан йаздархо, поэт, филолог, лингвист, Оксфордан университетан профессор.

Категори:2 сентябрь
5 сентябрь

## Оцу динахь бинарш
* Исаева, Асет Марцаровна (1915 шеран 5 сентябрь — 1971 шеран 5 март) — Нохчийн пачхьалкхан драматически театран актриса, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Халкъан артистка, РСФСР Сийлахь артистка;
* Людовик XIV де Бурбон, иштта цунах олура *«малх-паччахь»* (1638 шеран 5 сентябрь — 1715 шеран 1 сентябрь) — Францин а, Наваррин а паччахь 1643 шеран 14 май дуьйна.

Категори:5 сентябрь
9 сентябрь

## Оцу динахь хилларг
* Схьайиллина Л. Н. Толстойн музей (1978 шеран 9 сентябрь)

## Оцу динахь бинарш
* Хамзатханов, Хамид Тагирович (1989 шеран 9 сентябрь) — нохчийн самбист, Россин тӀеман самбон чемпионатийн совгӀатхо, ийина кепар латархо, Россин спортан говзанча.

## Оцу динахь белларш
* Мао Цзэдун (1893 шеран 26 декабрь — 1976 шеран 9 сентябрь) — XX бӀешеран Китайн пачхьалкхан а, политикин а гӀуллакххо, маоизман коьрта теоретик.

Категори:9 сентябрь
11 сентябрь

## Оцу динахь белларш
* Шерипов Асланбек (1897 шеран 18 сентябрь — 1919 шеран 11 сентябрь) — революционер, публицист, серлонча

## Оцу динахь бинарш
* Багаев, Муса Харонович (1941 шеран 11 сентябрь) — археолог, исторически Ӏилманий доктор, профессор;
* Касумов, Заур (1986 шеран 11 сентябрь) — нохчийн ийина кепар латархо, тайски боксан а, чуччавахана латаран а Россин чемпион, микс-комбатан дуьненан чемпион, тайски боксан Россин спортан говзанча.

Категори:11 сентябрь
14 сентябрь

## Оцу динахь бинарш
* Алироев Ибрагим Юнусович (1934 шеран 14 сентябрь) — историн, филологин Ӏилманийн доктор, профессор, академик РАЕН

## Оцу динахь белларш
* Данте Алигьери (1265 шеран 26 май — 1321 шеран 13 сентябрь йа 14 сентябрь) — итальянин поэт, итальянин литературин меттан бухбиллархо. Цо язйина «Комеди» (кхоно Бокаччос цунна тӀетоьхна «Делан нур санна» аьлла эпитет).

Категори:14 cентябрь
30 август

## Оцу динахь хилларг
* Кхоьллина Нохчийн ЦӀе арми Асланбек Шерипов куьгулхо а волуш (1918 шеран 30 август)
* Соьлжа-ГӀалахь дуьххьура шуьра экран йолу фильм гайтина «Родина» кинотеатрехь (1957 шеран 30 август)

## Оцу динахь бинарш
* Эдисултанов Шита Шамсудинович (1937 шеран 30 август — 2002 шеран 7 август) — культурин Сийлахь белхало, Нохч-ГӀалгӀай АССРн Халкъа артист

## Оцу динахь белларш
* Нагиб Махфуз (1911 шеран 11 декабрь — 2006 шеран 30 август) — гӀарвелла мисаран йаздархо, драматург, сценарист, Нобелин совгӀатан лауреат (1988 шо).

Категори:30 август
31 август

## Оцу динахь хилларг
* Дуьххьара 19 нохчийн маттахь Ӏамат арахецна а, юьрташка школашна дӀахьажийна (1933 шеран 31 август).

## Оцу динахь бинарш
* Пасхаев, Ӏумар Алуевич (1988 шеран 31 август) — нохчийн кикбоксёр, Россин а, Европин а, дуьненан а чемпион, дуьненан Кубок яккхинарг, профессионалашна юкъахь Европин чемпион, Россин Сийлахь спортан говзанча.

## Оцу динахь белларш
* Рокки Марчиано (1923 шеран 1 сентябрь — 1969 шеран 31 август) — Америкин боксёр а, дуьненан чемпион а ву.

Категори:31 август
15 сентябрь

## Оцу динахь хилларг
* Генерал Сысоев куьйгалхо волу паччахьан эскаро Дади-Юрт хӀалкъяр (1819 шеран 15 сентябрь)

## Оцу динахь бинарш
* Индербиев, Магомед Темирбиевич (1922 шеран 15 сентябрь — 2007 шо) — лор, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо, подполковник, Ӏилманча, лоьрийн Ӏилманийн кандидат, Нохч-ГӀалгӀай АССР могушалла Ӏалашъяран министр, Россин Ӏаламан Ӏилманийн академин член-корреспондент, Нохчийн Республикин тӀеман а, белхан а ветеранийн Советан председатель;
* Муталибов Зайндини Абдулхалимович (1922 шеран 15 сентябрь — 1978 шо) — йаздархо, поэт;
* Поло, Марко (1254 шеран 15 сентябрь — 1324 шеран 8 январь) — итальянийн совдегар а, некъахо а.
* Саламова, Раиса Абдулхалимовна (1933 шеран 15 сентябрь) — хьалхара нохчийн зуда-профессор.

Категори:15 сентябрь
16 сентябрь

## Оцу динахь бинарш
* Вагапов Якуб (1933 шеран 16 сентябрь — 1996 шо) — лингвист;
* Магомадов, Апти (1968 шеран 16 сентябрь) — нохчийн дзюдоист, Европин чемпионатан совгӀатхо.

Категори:16 сентябрь
18 сентябрь

## Оцу динахь бинарш
* Алиев, Тамерлан Магомедович (Тимур Алиев) (1973 шеран 18 сентябрь) — нохчийн журналист, публицист, блогер, «Чеченское общество» газетан коьрта редактор, фантастикан дицарийн автор;
* Алиева, Тамара Шугаиповна (1924 шеран 18 сентябрь — ?) — нохчийн актриса, эшархо, эстрадан хелхархо, конферансье, тайнагаш лелорг а, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Халкъан артистка, РСФСР Сийлахь артистка;
* Дугазаев, Тимур (1985 шеран 18 сентябрь) — Германехь Ӏаш волу нохчийн спортсмен (джиу-джитсу, кикбоксинг, самбо, бокс), паргӀат кепар латаран Къилбаседера Германийн чемпион, 2011 шарахь ийина кепар латаран Европин чемпион;
* Магомаев Абдул-Муслим (1885 шеран 18 сентябрь — 1937 шеран 28 июль) — композитор;
* Шерипов Асланбек (1897 шеран 18 сентябрь — 1919 шеран 11 сентябрь) — революционер, публицист, серлонча;

## Оцу динахь белларш
* Эйлер, Леонард (1707 шеран 4 апрель (15 апрель) — 1783 шеран 7 сентябрь (18 сентябрь)) — швейцарийн, немцойн, Россин а математик, механик, физик, астроном.

Категори:18 сентябрь
20 сентябрь

## Оцу динахь бинарш
* Ажиев, Анзор (1990 шеран 20 сентябрь) — Польшехь Ӏаш волу нохчийн ийина кепар латархо;
* Магомадов, Вахит Гараевич (1967 шеран 20 сентябрь) — нохчийн боксёр, СССР Кубок яккхинарг, СССР говзанчийн йукъахь чемпион, СССР халкъашна юккъера классан спортан говзанча.
* Сулаев, Магомет Абуевич (1920 шеран 20 сентябрь — 1992 шо 11 ноябрь) — йаздархо, поэт

Категори:20 сентябрь
21 сентябрь

## Оцу динахь бинарш
* Саракаев, Ибрагим-Бек (1883 шеран 21 сентябрь — 1934 шо) — хьалхара нохчийн йаздархо а, публицист а, нохчийн фольклоран а, гӀиллакхан а историк.
* Фрэнсис Нвиа Кофи Ква́ме Нкру́ма (1909 шеран 21 сентябрь, Нкрофул юрт, Гана — 1972 шеран 27 апрель, Бухарест, Румыни) — ганин философ, социолог, политолог; Ганас маршо яккхинчула тӀехь хьалхара премьер-министр (1957—1960) а, хьалхара президент (1960—1966), фельдмаршал (1965 шо).

Категори:21 сентябрь
26 сентябрь

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-ГӀалахь дуьххьара тӀемаделла кема. Иза дара немцой инженер Градес дина моноплан. Летчик вара Артемий Каплан (1911 шеран 26 сентябрь)

Категори:26 сентябрь
27 сентябрь

## Оцу динахь белларш
* Зелимхан обург (1913 шеран 27 сентябрь)

## Оцу динахь бинарш
* Димаев, Али Умарович (1953 шеран 27 сентябрь) — нохчийн музыкант а, композитор а, нохчийн хьалхара рок-группан «Зама» кхоллархо а, куьйгалхо а, Москвахь 1985 шарахь хилла йолу XII Дерригдуьненан кегирхойн а, студентийн а фестивалин дипломант, Нохч-ГӀалгӀайн АССРн Ленинан комсомолан совгӀатан лауреат (1986 шо), «Ярославлин сакъерар» V Халкъашан юкъаран фестивалин дипломант (2000 шо), Нохчийн Республикин Халкъан артист (2001 шо), ГӀалгӀан Республикин Халкъан артист (2001 шо).

Категори:27 сентябрь
30 сентябрь

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-ГӀалахь хьалхара банк хьайиллина (1872 шеран 30 сентябрь)

## Билгалдахарш

Категори:30 сентябрь
2 октябрь

## Оцу динахь бинарш
* Арсанов, Саидбей Арсанович (1889 шеран 2 октябрь — 1968 шо) — нохчийн йаздархо.
* Махатма Ганди (1869 шеран 2 октябрь — 1948 шеран 30 январь) — Индин лаамаллан боламан куьйгалхо а, идеолог а.

## Оцу динахь белларш
* Хасбулатов, Асланбек Имранович (1937 шеран 24 ноябрь — 2013 шеран 2 октябрь) — нохчийн Ӏилманча, историн Ӏилманийн доктор, Нохчийн пачхьалкхан университетан профессор, Нохч-ГӀалгӀайн АССР а, ГӀалгӀайн Республикин а Ӏилманан Сийлахь гӀуллаккхо;

Категори:2 октябрь
1 октябрь

## Оцу динахь даздешдерг
* Халкъашна юкъера баккхи нех де
* Халкъашна юкъера мукъаман де

## Оцу динахь хилларг
* Шейх Мансур Петербургера Шлиссельбургера гӀап чу хьажийна (1792 шеран 1 октябрь)
* Нохч-ГӀалгӀайн АССРн журналистийн хьалхара гулам хилла (1971 шеран 1 октябрь)

## Оцу динахь бинарш
* Димаев, Умар Димаевич (1908 шеран 1 октябрь — 1972 шеран 26 декабрь) — нохчийн музыкант а, композитор а, Нохч-ГӀалгӀайн АССРн Халкъан артист.
* Яхьяев Лечи (1952 шеран 1 октябрь) — йаздархо, поэт, драматург

Категори:1 октябрь
3 октябрь

## Оцу динахь даздешдерг
* Халкъашна юккъера лоьрий де

## Оцу динахь бинарш
* Авторханов, Абдурахман Геназович (1908 шеран 3 октябрь — 1997 шеран 24 апрель) — историк-советолог, йаздархо.
* Ахмадов, Явус Зайндиевич (1945 шеран 3 октябрь) — нохчийн историк а, политикин гӀуллакххо а.
* Исаев, Беслан (1983 шеран 3 октябрь) — ийина кепар латарха, паргӀат кепар латаран Россин спортан говзанча.

Категори:3 октябрь
25 сентябрь

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-ГӀалахь лела йолаелла дуьххьара троллейбус (1975 шеран 25 сентябрь)

## Оцу динахь бинарш
* Саидов Абдул-Вахаб Ахмедович (1936 шеран 25 сентябрь) — технически Ӏилманий доктор, профессор

Категори:25 сентябрь
23 сентябрь

## Оцу динахь бинарш
* Юсупов Ильман Мовсурович (1941 шеран 23 сентябрь) — поэт, йаздархо, журналист
* Октавиан Август (винча хенахь — **Гай Октавий Фурин**, в. з. к. 63 шеран 23 сентябрь — 14 шеран 19 август) — риман политикин гӀуллакххо, принципатан бухбиллинарг, Сийлахь воккху понтифик (с в. з. к. 12 шо дуьйна), Даймехкан да.
* Бадалов, Руслан Нурдиевич (1955 шеран 23 сентябрь) — нохчийн паргӀата кепар латархо, масийттуза СССР Кубок яккхинарг, СССР чемпион, Канадин Кубок яккхинарг, дуьненан чемпионатан совгӀатхо, СССР спортан халкъашан йукъара классан говзанча.

## Оцу динахь белларш
* Фрейд, Зигмунд (1856 шеран 6 май — 1939 шеран 23 сентябрь) — австрийн психолог, психиатр, невролог.

Категори:23 сентябрь
5 октябрь

## Оцу динахь даздешдерг
* Халкъашна юккъера хьехархон де
* Нохчийн кегийрхойн де

## Оцу динахь бинарш
* Кадыров, Рамзан Ахматович (1976 шеран 5 октябрь) — Нохчийн Республикин Глава;
* Сайдуллаев, Малик Мингаевич (1964 шеран 5 октябрь) — нохчийн бизнесмен, политик, «Милан» цӀе йолу концерн кхьоллинарг а, куьйгалхо а, 1999—2000 шерашкахь Нохчийн Республикин Госсоветан председатель.

Категори:5 октябрь
4 октябрь

## Оцу динахь хилларг
* Хьайиллина Гайтаман исбаьхьалли Республикин музей (Республикинский музей изобразительных искусств) (1961 шеран 4 октябрь)

## Оцу шарахь бинарш
* Батаев, Эльдар Исрапилович (1986 шеран 4 октябрь) — нохчийн паргӀат кепар латархо, 2008 шарахь Россин чемпионатан совгӀатхо, Россин спортан говзанча;
* Сосламбеков, Майр-Али (1995 шеран 4 октябрь) — нохчийн ийина кепар латархо, тхэквондон Россин чемпион, Россин Къилбан чемпион.

## Оцу динахь белларш
* Рембрандт (1606 шеран 15 июль — 1669 шеран 4 октябрь) — Нидерландин художник, гравёр, ӀиндагӀан а, серлонан а сийлахь воккху говзанча, Голландин сурташ дахкаран «дашо бӀешеран» воккху векал.
* Планк, Макс (1858 шеран 23 апрель — 1947 шеран 4 октябрь) — немцойн физик-теоретик, квантан физикин бухбиллинарг, физикин Нобелин совгӀатан лауреат.

Категори:4 октябрь
9 октябрь

## Оцу динахь даздешдерг
* Халкъашна юккъера почтан де

## Оцу динахь бинарш
* Леннон, Джон (1940 шеран 9 октябрь — 1980 шеран 8 декабрь) — британин рок-музыкант, эшархо, поэт, композитор, художник, йаздархо. «The Beatles» тоба кхоьллинчарах а, декъашхойх а цхьаъ.

## Оцу динахь белларш
* Эрне́сто «Че» Гева́ра (1928 шеран 14 июнь, Росарио, Аргентина — 1967 шеран 9 октябрь, Ла-Игера, Боливи) — Латинан Америкин революционер, Кубан революцин команданте (1959 шо), Кубан пачхьалкхан гӀуллакххо.

Категори:9 октябрь
10 октябрь

## Оцу динахь хилларг
* Фашистан кеманаш Соьлжа-ГӀалин тӀе бомбанаш ятта дуьйладелла (1942 шеран 10 октябрь)

## Оцу динахь бинарш
* Джузеппе Фортунино Франческо Верди (1813 шеран 10 октябрь — 1901 шеран 27 январь, Милан) — сийлахь воккху итальянин композитор.
* Куцель, Феликс Петрович (1945 шеран 10 октябрь — 2000 шеран 18 апрель) — дзюдон СССР Сийлахь тренер (1991 шо).

## Оцу динахь белларш
* Эдит Пиаф (1915 шеран 19 декабрь, Париж — 1963 шеран 10 октябрь, Грас) — французийн эшархо а, актриса а

Категори:10 октябрь
13 октябрь

## Оцу динахь бинарш
* Идрисов Дадан Геланиевич (1943 шеран 13 октябрь) — Нохчийн Республикин Сийлахь художник.
* Сайдулаев, Адам (1956 шеран 13 октябрь, Кзыл-Орда, Кхазакхстан) — нохчийн штангист, СССР халкъашна юккъера классан спортан мастер, масийттуза СССР чемпион а, рекордсмен а, СССР Кубок яккхинарг а, СССР Сийлахь тренер.

Категори:13 октябрь
17 октябрь

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-ГӀалин юккъахь хьадиллина маьждиг «Нохчийчоьн Дог» (2008 шеран 17 октябрь)

## Оцу динахь белларш
* Шопен, Фредерик (1810 шеран 22 февраль — 1849 шеран 17 октябрь) — полякийн композитор, пианист-виртуоз, хьехархо.

Категори:17 октябрь
18 октябрь

## Оцу динахь хилларг
* Россин Федераци Закон араделла «Политически таӀазараш бохамбинарш юхаметтахӀотторах лаьцна» («О реабилитации жертв политических репрессий») (1991 шеран 18 октябрь)

## Оцу динахь бинарш
* Оздарбиев Майради Висмурадович (1943 шеран 18 октябрь — 2003 шеран 10 август) — экономически Ӏилманийн кандидат, профессор;
* Чжу Си (1130 шеран 18 октябрь — 1200 шеран 23 апрель) — Китайн философ, Ӏилманча, энциклопедист, литератор, текстолог и Конфуцийc язйиначун комментатор, хьехархо, неоконфуцианстван коьрта векал.

## Оцу динахь белларш
* Эдисон, Томас Алва (1847 шеран 11 февраль — 1931 шеран 18 октябрь) — дуьне мадду вевзуш волу америкин кхоллархо а, предприниматель а.

Категори:18 октябрь
20 октябрь

## Оцу динахь хилларг
* Хьайиллина Нохчийн областан музей (1926 шеран 20 октябрь)

## Оцу динахь бинарш
* Бексултанов, Умар Ахматсултанович (1937 шеран 20 октябрь — 2014 шеран 6 декабрь) — нохчийн композитор, хьехархо, Нохч-ГӀалгӀайн АССР а, Нохчийн Республикин а исбаьхьаллин Сийлахь гӀуллакххо, Нохчийн Республикин шатлакхан илли язйинарг.

Категори:20 октябрь
22 октябрь

## Оцу динахь бинарш
* Зубайраев Яраги (1917 шеран 22 октябрь — 1980 шо) — театран артист
* Сара Бернар (1844 шеран 22 октябрь, Париж, Франци — 1923 шеран 26 март, Париж) — французийн актриса

## Оцу динахь белларш
* Идрисов, Абухаджи (1918 шеран 17 май, БердакӀел — 1983 шеран 22 октябрь, Соьлжа-ГӀала, СССР) — Даймехкан тӀеман декъашхо, иччархо, лакхара сержант, Советски Союзан Турпал.

Категори:22 октябрь
15 октябрь

## Оцу динахь бинарш
* Музаев, Нурдин Джамалдинович (1913 шеран 15 октябрь — 1983 шо) — йаздархо, поэт, драматург, гочдархо, Ӏилманча, филологин Ӏилманийн кандидат, хьехархо, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо, член СССР йаздархойн бертан декъашхо;
* Хамидов, Абдул-Хамид Хамидович (1920 шеран 15 октябрь — 1969 шеран 6 июль) — нохчийн актёр, йаздархо, поэт, драматург, гочдархо, театран гӀуллакххо, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Халкъан артист, Нохч-ГӀалгӀайн АССР йаздархойн бертан председатель.
* Ницше, Фридрих (1844 шеран 15 октябрь — 1900 шеран 25 август) — немцойн философ, филолог, композитор, шатайпа философин хьехаман кхоллархо.

Категори:15 октябрь
25 октябрь

## Оцу динахь бинарш
* Ахмадов Умар Ахмадович (1927 шеран 25 октябрь — 2002 шо) — йаздархо;
* Пабло Пикассо (1881 шеран 25 октябрь, Малага , Испани — 1973 шеран 8 апрель, Мужен, Франци) — Испанера художник, скульптор, график, керамист, дизайнер.

## Оцу динахь белларш
* Магомаев, Муслим Магометович (1942 шеран 17 август — 2008 шеран 25 октябрь) — советски, азербайджанийн, Россин операн а, эстрадан а эшархо, композитор, актёр, СССР Халкъан артист;
* Чосер, Джеффри (1343 шо — 1400 шеран 25 октябрь) — ингалсан поэт, «ингалсан поэзин да».

Категори:25 октябрь
26 октябрь

## Оцу динахь хилларг
* Нохч-ГӀалгӀай АССРн эшарий, хелхарий ансамбльс йелла хьалхара концерт (1939 шеран 26 октябрь)

## Оцу динахь бинарш
* Башхаджиев, Тамерлан (1978 шеран 26 октябрь) — нохчийн пауэрлифтер, Россин Кубкан совгӀатхо, дуьненан чемпион, Россин халкъашна юккъера даржан спортан говзанча;
* Себиев Рамзан (1960 шеран 26 октябрь) — боксер, шозза СССРн чемпион, шозза СССРн абсолютный чемпион, Европин а, дуьнен а чемпионатан совгӀатхо, Сеулехь хилла йолу Олимпиадан дакъашхо.

## Оцу динахь белларш
* Байбулатов, Ирбайхан Адылханович (1912 шо — 1943 шеран 26 октябрь) — нохчийн советски эпсар, лакхара лейтенант, Советски Союзан Турпал.
* Дачиев Хайсултан (1924 шо — 1943 шеран 26 октябрь) — Советски Союзан Турпал
* Сийлахь воккху Акбар I (1542 шеран 14 октябрь — 1605 шеран 26 октябрь) — Тимуридехь ваьлла Индин кхозлугӀа паччахь, Сийлахь баккхи моголан Индехь импери кхоьллина Бабуран кӀентан кӀант.

Категори:26 октябрь
28 октябрь

## Оцу динахь хилларг
* «Грозненский рабочий» издательство хьайиллина (1932 шеран 28 октябрь)

## Оцу динахь бинарш
* Алхазов, Ризван Юсупович (1965 шеран 28 октябрь) — нохчийн художник, Россин художникийн бертан декъашхо (2001 шо), ГӀалгӀайн Республикин Халкъан художник.

## Оцу динахь белларш
* Джон Локк (1632 шеран 29 август, Рингтон, Сомерсет, Ингалс — 1704 шеран 28 октябрь, Эссекс, Ингалс) — ингалсан педагог, философ, эмпиризман а, либерализман а векал.

Категори:28 октябрь
29 октябрь

## Оцу динахь бинарш
* Айдамиров, Абузар Абдулхакимович (1933 шеран 29 октябрь — 2005 шеран 27 май) — Нохчийн Республикин Халкъан йаздархо, публицист.
* Ибрагимов Лема (Канташ) (1951 шеран 29 октябрь) — поэт, публицист

Категори:29 октябрь
30 октябрь

## Оцу динахь бинарш
* Вакаев, Шейх-Магомед (1987 шеран 30 октябрь) — нохчийн дзюдоист а, самбист а, Россин дзюдон чемпион, Россин самбон чемпионатан дато совгӀатхо, Россин дзюдон Кубок яккхинарг, дзюдон Еврокубок яккхинарг, дуках халкъашна юккъера яхьаллонийн толамхо а, совгӀатхо а, Россий халкъашна юккъера даржан спортан говзанча.

## Оцу динахь даздешдерг
* Политически таӀазарах бохам баьлларш дагабоита де

## Оцу динахь хилларг
* 30 сентябрь — Къинхьегаман кхиамаш бахьнехь а, 50 шо кхачарна а Нохч-ГӀалгӀай АССРн йелла Къинхьегаман ЦӀе байракхан орден (1982 шо).

Категори:30 октябрь
31 октябрь

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-ГӀалахь дуьххьара 9-за тӀекъалдина цӀено дина (1976 шеран 31 октябрь)

## Оцу динахь бинарш
* Кацусика Хокусай (1760 шеран 31 октябрь, Эдо (хӀинца Токио) — 1849 шеран 10 май, циггахь) — сийлахь воккху Эдо муран японийн художник укиё-э, иллюстратор, гравёр. Цьуна дукха псевдонимаш хилла. Малхбузехь японийн гравераш юкъахь массарелла а вевзушвериг ву, ксилографин тӀаьххьара заман гӀарвелла говзанча.

## Оцу динахь белларш
* Федери́ко Фелли́ни (1920 шеран 20 январь, Римини — 1993 шеран 31 октябрь, Рим) — италийн кинорежиссёр. Цо яккхина фильмаш пхиъ «Оскар» совгӀат деккхина.

Категори:31 октябрь
16 октябрь

## Оцу динахь хилларг
* Аргун а, Назрань а юрташахь гӀаланаш йина (1967 шеран 16 октябрь)

Категори:16 октябрь
24 октябрь

## Оцу динахь бинарш
* Батукаева Асет (1918 шеран 24 октябрь) — нохчийн журналист
* Гайтукаев Ахият Ахметович (1944 шеран 24 октябрь) — Нохчийн Республикин Халкъан артист, К. С. Станиславски цӀарах йолу РСФСРн Пачхьалкхан премин лауреат

Категори:24 октябрь
1 ноябрь

## Оцу динахь хилларг
* Ирбайхан Адельханович Бейбулатов Советски Союзан Турпал аьлла цӀетиллина веллачултӀехь (1943 шо)

## Оцу динахь бинарш

* Абаев, Султан Шамсутдинович (1954 шеран 1 ноябрь) — нохчийн художник, Нохчийн Республикин а, Россин а художникийн тобанийн декъашхо, Россин Сийлахь художник;
* Шовхалов, Ибрагим Магомедович (1968 шеран 1 ноябрь) — греко-риман латархо, Россин чемпион, Европин а, дуьненан а чемпионатийн совгӀатхо, Нохчийн Республикин греко-риман латаран Федерацин президент.

## Оцу динахь белларш

*

Категори:1 ноябрь
2 ноябрь

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-ГӀалахь хьайиллина Ленинан памятник (1957 шеран 2 ноябрь)

## Оцу динахь бинарш

* Ия Николаенко (1926 шеран 2 ноябрь) — поэтесса, гочдархо

## Оцу динахь белларш

* Айдамирова, Марьям Ахмедовна (1924 шеран 1 январь — 1992 шеран 2 ноябрь) — нохчийн эшархо, пондарча, композитор, Нохч-ГӀалгӀай АССРн Халкъа артист, РСФСР Сийлахь артист.

Категори:2 ноябрь
3 ноябрь

## Оцу динахь хилларг
* Кхоьллина Нохчийн автономни область (1922 шеран 3 ноябрь)

## Оцу динахь бинарш

* Довлеткиреева, Лидия Махмудовна (1974 шеран 3 ноябрь) — литературин критик, литературовед, редактор, нохчийн маттар гочдархо, филологин Ӏилманийн кандидат.

## Оцу динахь белларш

* Анри Матисс (1869 шеран 31 декабрь — 1954 шеран 3 ноябрь) — французийн художник а, скульптор а, фовистийн боламан лидер. Вевзуш ву шен эмоциш кепца а, босца а дӀагайта гӀерташ бина лехамаш бахьнехь.
* Умар ибн аль-Хаттаб (585 шо — 644 шеран 3 ноябрь) — шозлугӀа нийса халиф, гӀарваьлла пачхьалкхан гӀуллакххо. Вевзуш ву **Умар ибн аль-Хатта́б аль-Фарук** а, **Омар I** а цӀерашца.

Категори:3 ноябрь
4 ноябрь

## Оцу динахь даздешдерг
* Халкъан цхьаалла де

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-ГӀалахь хьайиллина керла театрально-концертни зал (1977 шеран 4 ноябрь)

## Оцу динахь бинарш

* Альдиев, Мохьмад Хьусейнович (1989 шеран 4 ноябрь) — нохчийн ийина кепар латархо, Европин а, дуьненан а панкратионан чемпион.

## Оцу динахь белларш

* Чулков, Михаил Дмитриевич (1743—1792) — оьрсийн арахецархо, йаздархо, историк.

Категори:4 ноябрь
5 ноябрь

## Оцу динахь хилларг
* Хьайиллина Оьрсийн драматически театр (1938 шеран 5 ноябрь). 1941 шарах цунна тиллина М. Ю. Лермонтован цӀе

## Оцу динахь бинарш

## Оцу динахь белларш

Категори:5 ноябрь
9 ноябрь

## Оцу динахь хилларг
* Нохч-ГӀалгӀай симфонически оркестро хьалхара концерт йелла (1928 шеран 9 ноябрь).

## Оцу динахь бинарш

* Шидаев, Сухраб (1986 шеран 9 ноябрь) — нохчийн боксёр, Россин чемпионатан совгӀатхо, студенташна юкъахь Европин чемпион.

## Оцу динахь белларш

* Де Голль, Шарль (1890 шеран 22 ноябрь — 1970 шеран 9 ноябрь) — французийн генерал, пачхьалкхан гӀуллакххо.

Категори:9 ноябрь
10 ноябрь

## Оцу динахь даздешдерг
* Россин юкъаралли гӀулкхан органий де (День Органов Внутренних дел РФ)
* Дерригдуьненна кегирхойн де

## Оцу динахь бинарш

* Халидов Айса Идрисович (1954 шеран 10 ноябрь) — филолог;
* Дадашева, Тамара Висхаджиевна (1955 шеран 10 ноябрь) — эшархо а, композитор а, Нохч-ГӀалгӀайн АССРн Халкъан артистка, Нохчичоьнан исбаьхьаллин Сийлахь гӀуллакххо;
* Ма́ртин Лю́тер (1483 шеран 10 ноябрь — 1546 шеран 18 февраль) — керста динан Ӏилманхо, Реформаци дӀайолинарг, Библи немцойн матта яккхинарг.

## Оцу динахь белларш

* Ататюрк, Мустафа Кемаль (1881 шеран 19 май — 1938 шеран 10 ноябрь) — Турцийн реформатор, политик, пачхьалкхан гӀуллакххо, эскаран хьаьким; Турцин Республикин халкъан партин бухбиллинарг а, хьалхара куьйгалхо; Турцин хьалхара президент, таханлера турцийн пачхьалкхан бухбиллинарг.

Категори:10 ноябрь
14 ноябрь

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-ГӀалахь ЦӀе эскаран парад хилла Бичерахован эскар эшадар даздеш (1918 шеран 14 ноябрь)

## Оцу динахь бинарш

* Джавахарла́л Не́ру (1889 шеран 14 ноябрь — 1964 шеран 27 май) — дуьненахь гӀарвелла политикин гӀуллакххо, Индин хьалхара премьер-министр.

## Оцу динахь белларш

* Эльдарханов, Таштемир Эльжуркаевич (1870 шо — 1934 шеран 14 ноябрь) — хьехархо, халкъан депутат, серлонча.
* Лейбниц, Готфрид Вильгельм (1646 шеран 21 июнь (1 июль) — 1716 шеран 14 ноябрь — немцойн философ, логик, математик, механик, физик, юрист, историк, дипломат, кхоллархо, языковед, Берлинан Ӏилманийн Академин бухбиллинарг а, хьалхара президент а, Французийн Ӏилманийн Академин кхоьчу пачхьалкхара декъашхо.
* Гегель, Георг Вильгельм Фридрих (1770 шеран 27 август, Штутгарт — 1831 шеран 14 ноябрь) — немцойн философ, немцойн классикан философин бухбиллинарг.

Категори:14 ноябрь
15 ноябрь

## Оцу динахь бинарш

* Рашидов Шаид (1940 шеран 15 ноябрь) — Нохчийн Республикин Халкъан поэт

## Оцу динахь белларш

* Ахтаханов, Руслан Абуевич (1953 шеран 14 март — 2011 шеран 15 ноябрь) — нохчийн поэт, Россин йаздархой Бертан декъашхо, Артём Боровик цӀарах йолу премин лауреат, Вайн хенан гуманитарный академин проректор;
* Кеплер, Иоганн (1571 шеран 27 декабрь — 1630 шеран 15 ноябрь) — немцойн математик, астроном, механик, оптик, астролог, Маьлхан системийн планеташ леларан законаш гучудаьккхинарг;
* Саидов, Билал Саидович (1914 шеран 10 июнь — 1994 шеран 15 ноябрь) — нохчийн йаздархо, поэт, драматург, актёр, режиссёр, гочдархо;
* Сардалова, Зулай Махмудовна (1936 шеран 5 май — 2005 шеран 15 ноябрь) — хелхархо, Нохч-ГӀалгӀай АССРн Халкъа артист, РСФСРн Сийлахь артист.

Категори:15 ноябрь
16 ноябрь

## Оцу динахь хилларг
* ЮНЕСКО кхоьллина (1945 шеран 16 ноябрь).

## Оцу динахь даздешдерг
* Халкъашна юккъера ладаларан де.

## Оцу динахь бинарш

* Эдилов Хасмагомед (1922 шеран 16 ноябрь — 1991 шо) — поэт

## Оцу динахь белларш

Категори:16 ноябрь
17 ноябрь

## Оцу динахь даздешдерг
* Халкъашна юккъера студентийн де

## Оцу динахь хилларг
* Кхайкхина Ламанхойн республик (Горская республика) (1920 шеран 17 ноябрь)

## Оцу динахь бинарш

## Оцу динахь белларш

Категори:17 ноябрь
7 ноябрь

## Оцу динахь хилларг
* «Нефтерабочий» газетан цӀе хийцина «Грозненский рабочий» аьлла (1924 шеран 7 ноябрь)
* Хьайиллина мохкбовзаран музей (1924 шеран 7 ноябрь)
* Соьлжа-ГӀалахь йолаелла дуьххьара трамвай Ленинан урамера Заводской районе кхаччалца (1932 шеран 7 ноябрь)

## Оцу динахь бинарш

* Гичаева, Раиса Мовждиевна (1939 шеран 7 ноябрь) — РСФСР Сийлахь актриса;
* Мамилов, Руслан Израилович (1928 шеран 7 ноябрь — 1993 шеран 25 февраль) — скульптор;
* Склодовская-Кюри, Мария (1867 шеран 7 ноябрь — 1934 шеран 4 июль) — полякийн а, французийн а Ӏилманча;
* Усманов, Ӏарби Усманович (1942 шеран 7 ноябрь) — нохчийн йаздархо, гочдархо, драматург, поэт;
* Хачукаев, Руслан Ахмадович (1951 шеран 7 ноябрь) — нохчийн тайнигин театран актёр, режиссёр, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Сийлахь исбаьхьаллин белхало;

## Оцу динахь белларш

Категори:7 ноябрь
6 ноябрь

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-гӀалахь хьайиллина Ӏилманан-талламан институт (1928 шеран 6 ноябрь)
* Соьлжа-гӀалахь П. Мусоров цӀарах йолу майданехь хьайиллина Граждански тӀеман турпалхойн памятник (1954 шеран 6 ноябрь)

## Оцу динахь бинарш

* Сулейман I ТӀехдика (1494 шеран 6 ноябрь — 1566 шеран 5 йа 6 сентябрь) — Османийн империн 10-гӀа султан, 1538 шо дуьйна халиф.
* Окуев, Шима Хамидович (1937 шеран 6 ноябрь — 1986 шеран 16 декабрь) — нохчийн йаздархо, Нохч-ГӀалгӀай АССРн а, СССР а йаздархойн тобанийн декъашхо.

## Оцу динахь белларш

* Чайковский, Пётр Ильич (1840 шеран 25 апрель (7 май) — 1893 шеран 25 октябрь (6 ноябрь)) — оьрсийн композитор, дирижёр, хьехархо, музыкин йукъараллин гӀуллакххо, музыкин журналист.

Категори:6 ноябрь
20 ноябрь

## Оцу динахь даздешдерг
* Дерригдуьненан берий де

## Оцу динахь бинарш

## Оцу динахь белларш

Категори:20 ноябрь
21 ноябрь

## Оцу динахь даздешдерг
* Дерригдуьненан телевидени де

## Оцу динахь бинарш

* Вольтер (1694 шеран 21 ноябрь — 1778 шеран 30 май) — гӀарвелла французийн философ, поэт, прозаик, сатирик, историк, публицист.

## Оцу динахь белларш

* Дудаев, Шараудин Успахаджиевич (1939 шеран 25 декабрь — 1989 шеран 21 ноябрь) — нохчийн футболист, тренер.

Категори:21 ноябрь
22 ноябрь

## Оцу динахь бинарш

* Хасбулатов, Руслан Имранович (1942 шеран 22 ноябрь) — экономически Ӏилманий доктор, профессор
* Де Голль, Шарль (1890 шеран 22 ноябрь — 1970 шеран 9 ноябрь) — французийн генерал, пачхьалкхан гӀуллакххо.

## Оцу динахь белларш

Категори:22 ноябрь
24 ноябрь

## Оцу динахь бинарш

* Хасбулатов, Асланбек Имранович (1937 шеран 24 ноябрь — 2013 шеран 2 октябрь) — нохчийн Ӏилманча, историн Ӏилманийн доктор, Нохчийн пачхьалкхан университетан профессор, Нохч-ГӀалгӀайн АССР а, ГӀалгӀайн Республикин а Ӏилманан Сийлахь гӀуллаккхо;

## Оцу динахь белларш

Категори:24 ноябрь
25 ноябрь

## Оцу динахь бинарш

* Шахбулатов, Аднан Маккаевич (1937 шеран 25 ноябрь — 1992 шеран 4 июнь) — Нохч-ГӀалгӀай АССРн культурин Сийлахь белхало, композитор;
* Эдилов, Абдулкерим Халидович (1991 шеран 25 ноябрь) — ийина латаран Россин а, дуьненан а чемпион, тӀеман самбон Москохан чемпион.

## Оцу динахь белларш

Категори:25 ноябрь
30 ноябрь

## Оцу динахь хилларг
* Кхоьллина Нохчийн автономни область, Соьлжа-ГӀала коьрта гӀала а хоттош (1922 шеран 30 ноябрь)
* Соьлжа-ГӀалахь хьайиллина тайниги театр (1935 шеран 30 ноябрь)

## Оцу динахь бинарш

* Элбек Солтаханов (1942 шеран 30 ноябрь — 2005 шо) — халхара классашна хьажийна учебникаш йазйинарг
* Марк Твен (1835 шеран 30 ноябрь) — 1910 шеран 21 апрель) — америкин йаздархо а, журналист а, йукъараллин гӀуллакххо а.
* Черчилль, Уинстон (1874 шеран 30 ноябрь — 1965 шеран 24 январь) — британийн пачхьалкхан а, политикин а гӀуллакххо, Йокккха Британин премьер-министр; тӀеман журналист, йаздархо, Британин академин сийлахь декъашхо, Литературин Нобелин совгӀатан лауреат.

## Оцу динахь белларш

Категори:30 ноябрь
28 ноябрь

## Оцу динахь хилларг
* Грозный гӀап чохь хьалхара ламанхойн школа хьайиллина (1863 шеран 28 ноябрь)
* Хьайиллина Нохч-ГӀалгӀай Пачхьалкхан педагогически институт (1980 шеран 28 ноябрь)

## Оцу динахь бинарш

* Энгельс, Фридрих (1820 шеран 28 ноябрь, Бармен — 1895 шеран 5 август, Лондон) — немцойн философ, марксизман бухбиллинчарах цхьаъ, Карл Марксан доттагӀа а, ойла цхьанайогӀург а, соавтор а.

## Оцу динахь белларш

* Энри́ко Фе́рми (1901 шеран 29 сентябрь, Рим, Итали — 1954 шеран 28 ноябрь, Чикаго, АЦШ) — гӀарвелла италийн а, америкин а физик-теоретик а, экспериментатор а, квантан физикин бухбиллинчарах цхьаъ, физикин Нобелин совгӀатан лауреат (1938 шо).

Категори:28 ноябрь
2 декабрь

## Оцу динахь бинарш

* Супаев Руслан Алиевич (1947 шеран 2 декабрь) — йаздархо

## Оцу динахь белларш

* Мамакаев Арби Шамсудинович (1918 шо — 1958 шеран 2 декабрь) — поэт, йаздархо
* Гацаев Саид Сосламбекович (1938 шеран — 2012 шеран 2 декабрь) — поэт, драматург
* Ферна́ндо Корте́с Монрóй Писа́рро Альтамира́но (Медельи́н, провинци Бадахóс, 1485 шо — 1547 шеран 2 декабрь Кастильеха-де-ла-Куэста, провинци Севилья) — Мексика хьаяккхна а, ацтекий пачхьалкх хӀаллакйина испанхойн конкистадор.

Категори:2 декабрь
1 декабрь

## Оцу динахь даздешдерг
* Дерригдуьненан СПИДца къисаман де. ХӀоттийна 1988 шарахь.

## Оцу динахь бинарш

## Оцу динахь белларш

Категори:1 декабрь
3 декабрь

## Оцу динахь даздешдерг
* Халкъашна йуккъера заьӀапхой де

## Оцу динахь бинарш

## Оцу динахь белларш

Категори:3 декабрь
5 декабрь

## Оцу динахь хилларг
* Нохч-ГӀалгӀай автономни областех Нохч-ГӀалгӀай АССР йина (1936 шеран 5 декабрь)

## Оцу динахь бинарш

* Ахмадов, Шарпудин Бачуевич (1941 шеран 5 декабрь — 2016 шеран 24 июнь) — нохчийн историк, историн Ӏилманийн доктор, профессор.
* Дисней, Уолт (1901 шеран 5 декабрь — 1966 шеран 15 декабрь) — америкин художник-мультипликатор, кинорежиссёр, актёр, сценарист, продюсер, «Walt Disney Productions» кинокомпани кхоьллинарг;
* Чапаев, Ваха Хасанович (1952 шеран 5 декабрь) — нохчийн дзюдоист, Нохчийн Республикин спортан министран когаметтаниг, Россин Сийлахь тренер;

## Оцу динахь белларш

* Моцарт, Вольфганг Амадей (1756 шеран 27 январь — 1791 шеран 5 декабрь) — австрихойн композитор, капельмейстер, скрипач-виртуоз, клавесинист, органист, дуьненахь гӀарвеллачарех композитор.
* Мандела, Нельсон (1918 шеран 18 июль — 2013 шеран 5 декабрь) — хьалхара Къилба Африкин Республикин Ӏаьржа президент, апартеидаца жигара къийсамхо, Машеран Нобелин совгӀатан лауреат.

Категори:5 декабрь
6 декабрь

## Оцу динахь хилларг
* Республика кхолларна 50 шо кхачарна Нохч-ГӀалгӀайн Республикин йелла Октябран революцин орден (1972 шеран 6 декабрь)

## Оцу динахь бинарш

* Гадаев, Магомед-Салах (1909 шеран 6 декабрь — 1972 шеран 24 декабрь) — нохчийн поэт, йаздархо, драматург, Ӏилманча.

## Оцу динахь белларш

* Бексултанов, Умар Ахматсултанович (1937 шеран 20 октябрь — 2014 шеран 6 декабрь) — нохчийн композитор, хьехархо, Нохч-ГӀалгӀайн АССР а, Нохчийн Республикин а исбаьхьаллин Сийлахь гӀуллакххо, нохчийн Республикин шатлакхан илли язйинарг.

Категори:6 декабрь
10 декабрь

## Оцу динахь бинарш

* Гадаев Мохьмад (1909 шеран 10 декабрь) — йаздархо, поэт
* Мациев, Ислам Хамзатович (1973 шеран 10 декабрь) — нохчийн дзюдоист, 4-за Россин чемпион, масийттуза Россин а, Европин а, дуьненан а чемпионатийн совгӀатхо, Россин халкъашна юккъера классан спортан мастер.

## Оцу динахь белларш

* Альфред Нобель (1833 шеран 21 октябрь — 1896 шеран 10 декабрь) — Швецин химик а, инженер а, кхоллархо а. Нобелин совгӀат хӀоттинарг.

Категори:10 декабрь
12 декабрь

## Оцу динахь даздешдерг
* Россин конституцин де

## Оцу динахь хилларг
* Соьлжа-ГӀалахь йолаелла Нохч-ГӀалгӀай йаздархойн хьалхара конференци (1957 шеран 12 декабрь)

## Оцу динахь бинарш

* Дачиев, Хансултан Чапаевич (1922 шеран 12 декабрь — 2001 шеран май) — Советски эскаран лахара лейтенант, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо, Советски Союзан Турпал.

## Оцу динахь белларш

* Ошаев, Халид Дудаевич (1897 шеран 20 декабрь — 1977 шеран 12 декабрь) — нохчийн йаздархо а, драматург а, Ӏилманча а.

Категори:12 декабрь
13 декабрь

## Оцу динахь бинарш

* Саракаев, Хамзат Ибрагим-Бекович (1927 шеран 13 декабрь) — йаздархо
* Ахматова, Раиса Солтамурадовна (1928 шеран 13 декабрь — 1992 шеран 29 январь) — Нохч-ГӀалгӀайн АССРн Халкъан поэтесса.

## Оцу динахь белларш

Категори:13 декабрь
15 декабрь

## Оцу динахь хилларг
* Арахеца долийна газеташ «За педагогические кадры», «Швейник», «Деревообработчик» «Автомобилист» (1967 шеран 15 декабрь)

## Оцу динахь бинарш

* Заменгоф, Людвик Лазарь, я **Лазарь Маркович Заменгоф** (1859 шеран 15 декабрь, Белосток — 1917 шеран 14 апрель, Варшава) — жуьгтий лор а, лингвист а, эсперанто меттан кхоллархо.
* Эйфель, Гюстав Александр (1832 шеран 15 декабрь, Дижон — 1923 шеран 28 декабрь, Париж) — французийн инженер.
* Татаев, Ваха Ахмедович (1914 шеран 15 декабрь — 1977 шеран 13 август) — Нохч-ГӀалгӀайн АССР Халкъан артист, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Лакхара Советан депутат, Нохч-ГӀалгӀайн АССР культурин министр.

## Оцу динахь белларш

* Николай Федорович Гикало (1897 шеран 20 март — 1939 шеран 15 декабрь) — Соьлжа-ГӀалин ЦӀе арми командир, Къилба-седан Кавказехь Совет Ӏедал хоттуш дакъалацархо
* Дисней, Уолт (1901 шеран 5 декабрь — 1966 шеран 15 декабрь) — америкин художник-мультипликатор, кинорежиссёр, актёр, сценарист, продюсер, «Walt Disney Productions» кинокомпани кхоьллинарг.

Категори:15 декабрь
16 декабрь

## Оцу динахь хилларг
* Йиллина Шелковски цӀе йолу юрт (1718 шеран 16 декабрь).

## Оцу динахь бинарш

* Мамакаев, Магомет Амаевич (1910 шеран 16 декабрь — 1973 шеран 17 август) — йаздархо, поэт, публицист.
* Арсаханов Исраил Абдулгамидович — профессор, Нохч-ГӀалгӀай Пачхьалкхан университетан хьалхара нохчийн меттан, литературин кафедран куьйгалхо, филологически Ӏилманан доктор, РСФСРн Ӏилманан Сийлахь белхало.

## Оцу динахь белларш

* Окуев, Шима Хамидович (1937 шеран 6 ноябрь — 1986 шеран 16 декабрь) — нохчийн йаздархо, Нохч-ГӀалгӀай АССРн а, СССР а йаздархойн тобаний декъашхо.

Категори:16 декабрь
17 декабрь

## Оцу динахь бинарш

* Дадашев Райком (1950 шеран 17 декабрь) — физико-математически Ӏилманан доктор
* Бетховен, Людвиг ван (1770 шеран 17 декабрь — 1827 шеран 26 март) — немцойн композитор, дирижёр, пианист, кхаа «Венера классикехь» цхьаъ.
* Палестрина, Джованни Пьерлуиджи (1525 шеран йа 1526 шеран 17 декабрь — 1594 шеран 2 февраль) — италийн композитор, шен хьенах воккхучарах полифонист, риман полифонин школан бухбиллар.

## Оцу динахь белларш

* Боливар, Симон (1783 шеран 24 июль — 1830 шеран 17 декабрь) — массарелла а Ӏаткъаме а, вевзуш волу а Америкехь йолу Испанин колонишан паргӀатъякхаран тӀемашан куьйгалхо.

Категори:17 декабрь
20 декабрь

## Оцу динахь бинарш

* Исаева Марьям Султановна (1898 шеран 20 декабрь — 1977 шо) — йаздархо;
* Ошаев, Халид Дудаевич (1897 шеран 20 декабрь — 1977 шеран 12 декабрь) — нохчийн йаздархо а, драматург а, Ӏилманча а.

## Оцу динахь белларш

* Бадуев, Саид Сулейманович (1903 шеран 28 август, Соьлжа-ГӀала — 1943 шеран 20 декабрь) — нохчийн йаздархо, поэт, нохчийн литература кхоьллиначарех цхьаъ;
* Магомедов, Султан Лутаевич (1937 шеран 4 май — 1980 шеран 20 декабрь) — нохчийн эшархо, композитор, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Сийлахь артист, йукъараллин гӀуллакххо.

Категори:20 декабрь
24 декабрь

## Оцу динахь бинарш

* Анзорова Балкан Анзоровна (1923 шеран 24 декабрь — 1996 шо) — поэтесса;
* Джоуль, Джеймс (1818 шеран 24 декабрь — 1889 шеран 11 октябрь) — Термодинамика кхуллуш доккха дакъа лецна ингалсан физик.

## Оцу динахь белларш

* Васко да Гама (1460 шо йа 1469 шо — 1524 шеран 24 декабрь) — яккхи географийн гучудаккхараш хилчу заманехь ваьхна Португалихойн хӀордахо;
* Гадаев, Магомед-Салах (1909 шеран 6 декабрь — 1972 шеран 24 декабрь) — нохчийн поэт, йаздархо, драматург, Ӏилманча;
* Дудаев, Абди Дудаевич (1901 шо — 1937 шеран 24 декабрь) — нохчийн поэт а, йаздархо а, нохчийн литературин бухбиллинчарах цхьаъ.

Категори:24 декабрь
26 декабрь

## Оцу динахь бинарш

* Мао Цзэдун (1893 шеран 26 декабрь — 1976 шеран 9 сентябрь) — XX бӀешеран Китайн пачхьалкхан а, политикин а гӀуллакххо, маоизман коьрта теоретик.
* Ахтаев, Увайс Мажидович (*Вася Чечен*, 1930 шеран 26 декабрь — 1978 шеран 12 июнь) — нохчийн баскетболист, СССР вовшахтоьхна тобанан декъашхо.

## Оцу динахь белларш

* Димаев, Умар Димаевич (1908 шеран 1 октябрь — 1972 шеран 26 декабрь) — нохчийн музыкант а, композитор а, Нохч-ГӀалгӀайн АССРн Халкъан артист.
* Шейх Дени Арсанов (1917 шеран 26 декабрь)

Категори:26 декабрь