open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нильсен, Кент

**Кент Нильсен** (; вина 1961 шеран 28 декабрехь Фредериксбергехь, Дани) — данин футболист, йуккъера турсло, гӀараваьлла «Брондбюн», «Астон Виллин», Данин гулйина командин йукъахь ловзуш. 1986 шеран дуьненан чемпионатан а, 1992 шеран Европин чемпионатан а декъахо. Данин хиллачу футболистан Нильсен Эрикан да.

## Клубан карьера
Нильсен шен карьера йолийна да левзинчу клубехь «Брёншёйн» йукъахь. Командехь цуо даьккхира йалх шо, левзира 300 гергга матчехь. 1987 шарахь Кент дехьавелира «Брондбю». Керлачу клубца иза шозза туьйлира Данин Суперлигехь, баьккхира Данин кад. Дуьненан чемпионат - 88 чекхйаьллачул тӀаьхьа иза дехьавелира Ингалсан «Астон Вилле». Трансферан мах хилира £ 500 эзар. Иза ма-вагӀара командин коьрта ловзархо хилира, амма 1991 шарахь керла тренер варца, Нильсенан коьртачу хӀоттамера меттиг байра, ткъа иза даймахка цӀехьа вирзира. Кентан керла клуб хилира «Орхус», цуьнца шен карьерехь шозлагӀа данин кад баьккхира. 1994 шарахь Нильсена чекхйаьккхира шен футболистан карьера, тӀаккха тренер хилира.

## Дуьненайукъара карьера
1983 шеран 5 октябрехь Нильсенан дебют хилира Данин гулйина командин йукъахь Польшин гулйина командин дуьхьаларчу матчехь. 1986 шарахь дуьненан чемпионате боьлхучеран дӀахьедаран исписки йукъатуьйхира иза. Турнире Кент вахара резерван футболистан хьолехь, арен тӀе ца велира. 1992 шарахь Нильсен къоман гулйина командин йукъахь левзира Европин чемпионатехь, турниран толамхо хилира. Турнирехь иза левзира деа ловзарехь, Ингалсан гулйина командица, Швецица, Францица, Германица. Европин хьалхейаккхар чекхйаьлча Кента чекхйаьккхира шен къоман командин йукъара карьера.

## Кхиамаш

**Командин**

 «**[[Брондбю (футболан клуб)|Брондбю]]**»
*  Футболех ловзаран Данин чемпионат — 1987
*  Футболех ловзаран Данин чемпионат — 1988
* Данин кад баьккхинарг — 1988/1989

 «**[[Орхус (футболан клуб)|Орхус]]**»
* Данин кад баьккхинарг — 1992

**Дуьненайукъара**

 **[[Футболех ловзаран Данин гулйина команда|Дани]]**
*  Футболех ловзаран Европин чемпионат — 1992

**Тренеран**

 «**[[Ольборг (футболан клуб)|Ольборг]]**»
*  Футболех ловзаран Данин чемпионат — 2013/14

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* 
*Danish national team profile 
*Danish Superliga manager statistics
*Danish Superliga player statistics
*Kent Nielsen

Категори:Данин футболисташ
Категори:Футболех ловзаран Данин гулйина командин ловзархой
Категори:Футболех ловзаран Европин чемпионаш
Категори:ФК «Брёнсхёй» ловзархой
Категори:ФК «Астон Вилла» ловзархой
Категори:ФК «Орхус» ловзархой
Категори:ФК «Брондбю» ловзархой
Ольсен, Ларс

**Ольсен Ларс Кристиан** (; ) — данин футболист, турсло, гӀараваьлла «Брондбюн» а, Данин гулйина командин а йукъахь ловзарца. 1988, 1992, 1996 шерашкара Европин чемпионатийн декъахо.

2011 - 2019 шерашкахь Фарерийн гӀайренийн гулйина командин тренер болх бира, цул тӀаьхьа Данин «Эсбьерг» клубан коьрте хӀоьттира.

## Клубан карьера
Ольсен вина Глострупехь, карьера йолийна меттигерчу иштта цӀе йолчу клубехь 1980 шарахь. Иза кегийрхойн гулйина командин йукъа кхайкхаволийча, цуьнца контракт дира Данин хьалхарчу дивизионан клубо «Кёгес». Лахарчу лигехь диъ шо даьккхинчул тӀаьхьа, Ларс дехьавелира «Брондбю». Керлачу клубца пхоьазза йаьккхира Данин чемпионат, ткъа кхин а 1988 шарахь хилира Данин уггаре дика футболист. Ольсен «Брондбюн» капитан вара 1987 - 1988 шерашкахь. 1991 шарахь иза дехьавелира Туркойчоьнан «Трабзонспоре». Туркойчохь Ольсен командин коьрта футболист вара, цуо гӀо дира командин Туркойчоьнан кад боккхуш. «Трабзонспорера» дӀаваханчул тӀаьхьа Ларс левзира Бельгин «Серен» йукъахь а, Швейцарин «Базель» йукъахь а. 1996 шарахь Ольсен йухавеира «Брондбю», цуьнца йалхоззалгӀа а Данин чемпион хилира. ТӀаьххьара клубера матчехь левзира 1996 шеран ноябрехь.

## Дуьненайукъара карьера
1986 шеран апрелехь Болгарин гулйина командин дуьхьала матчехь дебют хилира Ольсенан Данин гулйина командин йукъахь. 1988 шарахь Европин чемпионате йоьду командин дӀахьедаран исписки йукъахь вара. Турнирехь левзира кхаа матчехь: Италин, Германин, Испанин гулйина командашна дуьхьала. Кхин диъ шо даьча Швецехь Ольсен къоман командин йукъахь шозлагӀа а дакъа лецира Европин чемпионатехь, турниран толамхой а хилира. Турнирехь левзира йерриг матчашкахь: Ингалсан, Швецин, Нидерландийн, Францин, Германин гулйина командашна дуьхьала. 1996 шарахь кхузлагӀа а вахара Европин чемпионате. Ингалсе иза вигира резерван йукъахь, турнирехь цхьан а минотехь ца левзира.

## Кхиамаш
**Командин**

 «**[[Брондбю (футболан клуб)|Брондбю]]**»
*  Футболех ловзаран Данин чемпионат — 1985
*  Футболех ловзаран Данин чемпионат — 1987
*  Футболех ловзаран Данин чемпионат — 1988
*  Футболех ловзаран Данин чемпионат — 1990
*  Футболех ловзаран Данин чемпионат — 1991
*  Футболех ловзаран Данин чемпионат — 1995/96
* Данин кад баьккхинарг — 1988/89

 «**[[Трабзонспор (футболан клуб)|Трабзонспор]]**»
* Туркойчоьнан кад баьккхинарг — 1991/92

**Дуьненайукъара**

 **[[Футболех ловзаран Данин гулйина команда|Дани]]**
*  Футболех ловзаран Европин чемпионат — 1992

**Шен долара**

* Шеран футболист Данехь — 1988

**Тренеран**

 Раннерс

* Футболех ловзаран Данин кад — 2005/06

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* 
* Danish national team profile 
* Brøndby IF partial statistics

Категори:Данин футболисташ
Категори:Футболех ловзаран Данин гулйина командин ловзархой
Категори:Футболех ловзаран Европин чемпионаш
Категори:ФК «Кёге» ловзархой
Категори:ФК «Брондбю» ловзархой
Категори:ФК «Трабзонспор» ловзархой
Категори:ФК «Серен» ловзархой
Категори:ФК «Базель» ловзархой
Категори:Данин футболан тренераш
Категори:ФК «Раннерс» тренераш
Категори:ФК «Оденсе» тренераш
Категори: Футболех ловзаран Фарерийн гӀайренийн гулйина командин тренераш
Категори:ФК «Эсбьерг» тренераш
Торалес, Хуан Баутиста

**Тора́лес Хуа́н Баути́ста** (; 1956 шеран 9 мартехь, Лукехь) — парагвайн футболист. 1979 шеран Америкин кедан толамхо, 1986 шеран дуьненан чемпионатан, 1987 а, 1989 а шерийн Америкин кедан декъахо. Левзина турслочун позицехь.

## Карьера
Торалесан кунья йара «Теху», иза «Моьлкъа» бохург ду — дика дӀай схьай хьовзарна, говза арен тӀехь латтарна, ткъа иза чӀогӀа ладаме ду турслон ловзарехь, еллера и цӀе. 1981 шарахь иза дехьавелира «Либертаде», цигахь 10 шарахь ца йаккхайелира Парагвайн хьалхейаккхар — оцу шерашкахь чемпионатехь хьалхе йара асунсьонан «Олимпийн», цулла наггахь бен хьалха ца йовлура кхин командаш.

1986 шарахь Торалес къоман командица цхьаьна кхачавелира дуьненан чемпионате. Футболисто билгалйоккху коьртачу тренеран Кайетано Рен башха роль оцу аьттонехь. Турнирехь парагвайхой кхачабелира 1/8 финале, цигахь ийшира Ингалсан гулйина команда. Торалес левзира командин йерриг 4 матчехь.

1987 а, 1989 а шерашкахь Торалес левзира Америкин кедехь, амма 1979 шеран аьтту ца хилира цуьнан къоман командица. 1992 шарахь турсло левзира коьрта шахьран «Гуараница», цул тӀаьхьа дехьавелира шен хьомечу «Спортиво Лукеньо», цигахь 1995 шарахь чекхйаьккхира футболистан карьера.

## Кхиамаш
* Америкин кедан толамхо (1): 1979

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* 
* Сборная Парагвая на Кубке Америки 1979
* Кубок Америки 1979

Категори:Парагвайн футболисташ
Категори:Футболех ловзаран Парагвайн гулйина командин ловзархой
Категори:ФК «Гуарани» Асунсьон ловзархой
Категори:ФК «Либертад» ловзархой
Категори:ФК «Спортиво Лукеньо» ловзархой
Категори:Футболех ловзарех Къилба америкин чемпионаш
Цивцкала

**Цивцкала** () — Гуьржийчоьнан Имеретин Самтредиан муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 22 стаг  (2014 шо).

## Билгалдахарш

Категори:Самтредиан муниципалитетан нах беха меттигаш
Скароне, Карлос

**Скаро́не Ка́рлос** (; 1888 11 ноябрь, Монтевидео — 1965 12 май, Монтевидео) — уругвайн футболист, тӀелатархо, Скароне Экторан воккхаха волу ваша.

## Карьера
Скароне Карлос шен карьера йолийна «Насьональ» клубан кегийрхойн командехь, цигара иза веира «Ривер Плейт» клубе ша винчу гӀалара Монтевидеора, цунна йукъахь левзира шина шарахь.

1909 шарахь иза дехьавелира оцу хенахь уругвайн футболан коьртехь йолчу ЦУЖДКК команде, иза йара британин цӀерпоштнекъан компанин команда, 1913 шарахь цӀерпоштнекъан компанис кхин дӀа ца кхебира команда, амма иза дӀаса ца хийцира, цӀе хийцира «Пеньяроль» аьлла, цуьнца цхьаьна, кӀеззиг долу дакъа хийцинчу клубан йукъара дӀадахара, царех цхьаъ вара Скароне Карлос, иза вахара Аргентине, «Боку Хуниорс» йукъахь ловза, цунна йукъахь шо гергга даьккхина йухавеира Уругвай.

1914 шарахь Скаронех хилира «Насьоналан» ловзархо. Скароне левзира  «кхаа бесарчарна» йукъахь 13 шарахь, царех исс шарахь командин капитан хилира, йаьккхира Уругвайн бархӀ чемпионат, йерриг вовшахтоьхча 227 матч левзина, туьйхира 152 гол.

Уругвайн гулйина командин йукъахь Скаронен дебют хилира 1909 шеран 15 августехь Аргентинин гулйина командица йолчу матчехь Липтонан кедехь, цигахь уругвайхой ийшира 1:2. Скаронес дакъа лецира 1917 шеран Къилба Америкин чемпионатехь, цигахь, кхаа матчех кхо матч йаьккхина, уругвайхой массарел чӀогӀа хилира, ткъа ша Скаронес туьйхира кхо буьрка, турниран шолгӀа бомбардир хилира, шен командера накъост Романо Анхель дӀаваьлча. Цул тӀаьхьа ши шо даьлча хиллачу къилбаамерикин хьалхейаккхарехь, къоман командо шолгӀачу меттигах тоам бира, хӀусамдайшна — бразильхошна – тӀаьхьа, ткъа Скароне йуха а шолгӀа иччархо хилира турнирехь, йуха а кхаа матчехь кхо гол туьйхира. 1920 шеран Къилба Америкин чемпионатехь, Уругвайх йуха а хилира Къилба Америкин уггаре дика команда, Скароне командин йукъахь вара, амма цхьан а матчехь ца левзира. Дерриг Уругвайн къоман командехь Скароне левзира 25-за, туьйхира 18 буьрка.

Карьера чекйаьллачул тӀаьхьа Скаронех хилира «Насьоналан» спортан директор, ткъа цул тӀаьхьа клубан дуьххьарлера профессионалан тренер а, 1932 шарахь Уругвайхь къобал йира футболист говзалла законехь хилар.

## Кхиамаш
* Уругвайн чемпион (9): 1908, 1915, 1916, 1917, 1919, 1920, 1922, 1923 (АУФ), 1924 (АУФ)
* Къилба Америкин чемпион: 1917, 1920

## Хьосташ
* Профиль на nacionaldigital.com
* Футбол в Уругвае 1901—1910
* Футбол в Уругвае 1911—1920
* Уругвайские сборники

Категори:Уругвайн футболисташ
Категори:Футболех ловзаран Уругвайн гулйина командин ловзархой
Категори:ФК «Ривер Плейт» Монтевидео ловзархой
Категори:ФК «Пеньяроль» ловзархой
Категори:ФК «Бока Хуниорс» ловзархой
Категори:ФК «Насьональ» ловзархой
Категори:Футболех ловзарех Къилба америкин чемпионаш
Категори:Уругвайн футболан тренераш
Категори:ФК «Насьональ» тренераш
Лопес, Атилио

**Ихи́нио Ати́лио Ло́пес Риве́рос** йа **Атилио Лопес** (; 1926 27 февраль, Вильяррика — 2016 14 июль) — парагвайн футболист, левзина тӀелатархочун позицехь.

## Биографи
Футболистан карьера йолийна 1943 шарахь коьрта шахьран «Гуаранин» йукъахь, цуьнца кхин а йалх шо даьлча йаьккхина шен цхьаъ бен йоцу Парагвайн чемпионан титул. 1950-гӀа шераш долалуш парагвайн футболан седарчийн рангерчарех цхьаъ волуш вахара «Эльдорадо» муьрера Колумбе, цигахь левзира Калера «Бока Хуниорс» йукъахь. 1953 шарахь дехьавелира Перура «Атлетико Чалако», цул тӀаьхьа йухавеира «Гуарани» (дукхаха дерг, къоман командин тренеран штабан гуш хилийтархьама) кӀеззиг Ӏийна, дӀавахара Испане, цигахь дӀакхийтира мадридан «Атлетикох».

1958 шарахь йухавирзира Къилба Америке — кхаа шарахь левзира эквадоран «Атауальпехь» а, «Аукасехь» а. ТӀаьхьарчу командица 1959 шарахь туьйлира официалан йоцучу Эквадоран чемпионатехь, иза къобал йина йацара мехкан Футболан федерацис а, ФИФАс а. Футболистан карьера чекхйаьккхира даймахкахь — «Насьоналехь» а, «Сильвио Петтироссехь» (Энкарнасьон) а.

Парагваййукъахь дакъа лецира 1950 шеран дуьненан чемпионатехь. Цхьа гол туьйхира хин болчу турниран кхоалгӀа совгӀатхошна шведашна (2:2). 1953 шарахь гӀо дира «альбиррохен» шен исторехь дуьххьара Къилба Америкин чемпионат йаккха. Лопес левзира тобанан муьрера йерриг йалх матчехь, ши гол туьйхира, ткъа кхин а дакъа лецира «дешин матчехь» Бразилица. Оцу матчехь Атилиос туьйхира шен кхоалгӀа буьрка турнирехь, 14-гӀа минотехь чот дӀайиллира. ЖамӀехь Парагвайс иэшийра мостагӀ чот 3:2 йолуш, иштта хилира керла континентан чемпион.

Футболистан карьера чекхйаьлча тренер болх бира, «Спортиво Лукеньо», «Гуарани», «Либертад» командийн коьртехь хилира.

2016 шеран 14 июлехь 90 шо долуш Лопес кхелхира.

Лопес дагалаьцна Парагвайн чемпионатан гергарчу турера йерриг матчаш йолийра тийна минотан тӀиера.

## Кхиамаш
*  Парагвайн чемпион (1): 1949
* Къилба Америкин чемпион (1): 1953

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Профиль на сайте ФИФА 
* Профиль на 11v11.com

Категори:Парагвайн футболисташ
Категори:Футболех ловзаран Парагвайн гулйина командин ловзархой
Категори:ФК «Атлетико Мадрид» ловзархой
Категори:ФК «Атлетико Чалако» ловзархой
Категори:ФК «Аукас» ловзархой
Категори:ФК «Бока Хуниорс» Кали ловзархой
Категори:ФК «Гуарани» Асунсьон ловзархой
Категори:ФК «Насьональ» Асунсьон ловзархой
Категори:ФК «Гуарани» Асунсьон тренераш
Категори:ФК «Либертад» тренераш
Категори:ФК «Спортиво Лукеньо» тренераш
Категори:Футболех ловзарех Къилба америкин чемпионаш
Категори:Парагвайн футболан тренераш
Иванцминда

**Иванцминда** () — Гуьржийчоьнан Имеретин Сачхерен муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 623 стаг  (2014 шо).

## Билгалдахарш

Категори:Сачхерен муниципалитетан нах беха меттигаш
Ороско, Андрес

**Андре́с Фели́пе Оро́ско Ва́скес** (; вина 1979 шеран 18 мартехь Медельинехь) — Колумбин футболист, ловзуш ву «Энвигадо» клубехь. Хьалха — Колумбин гулйина командин турсло, 2001 шеран Америкин кедан толамхо.

## Биографи
Андрес Ороско Санта-Фе-де-Боготара «Индепендьенте» клубан кхиорхо ву, амма профессионалан карьера йолийна «Депортес Киндио» клубехь 1999 шарахь. Дикка сиха иза ийцира ша винчу гӀалара Медельинера«Индепендьенте» клубо, 2002 шарахь Андресах хилира Колумбин чемпионат (турнир Финализасьон) йаьккхина командан дуьхьалонан коьртачех цхьа ловзархо. Цул тӀаьхьа Андрес вахара Аргентине, цигахь левзира Авельянедера «Расинг» йукъахь. Амма оцу командехь кхоллабелира ладаме финансийн иэшамаш, 2004 шарахь Ороско кхелхира Мексике, цигахь йуьхьанца левзира «Дорадос де Синалоа» йукъахь, цул тӀаьхьа — Морелера «Монаркас» йукъахь.

2007 шарахь Ороско ийцира, 2006 шеран хьолашца, дуьненан уггаре ондачех йолчу командо бразилин «Интернасьонало». Йерриг оцу командехь Андрес левзира шина шарахь 39 матч, туьйхира цхьа гол. «Интеран» йукъахь чӀагӀвала аьтту ца белира, хӀетте а цуо гӀо дира шен командин Лига Гаушу (Риу-Гранди-ду-Сул штатан чемпионат) а, 2008 шеран Къилбаамерикин кад а баккха.

2009—2010 шерашкахь Ороско левзира уггаре чӀогӀачех а, титулаш а йолчу Колумбин клубашкахь «Атлетико Насьоналехь» а, ткъа 2010 шарахь дуьйна ловзуш ву «Энвигадо» клубехь.

2001—2006 шерашкахь Андрес Ороско левзина Колумбин гулйина командин 20 матчехь. Иза левзира колумбихошна цӀеран а,толаме а хиллачу 2001 шеран Америкин кедехь. Цул сов, къоман командин йукъахь Ороскос кхин а дакъа лецира 2003 шеран КОНКАКАФан Дешин кедехь, цига Колумби леррина кхайкхира, йаьккхира йоьалгӀа меттиг 2004 шеран Америкин кедехь. 21 шо кхачанза болчу футболистийн Колумбин гулйина командин йукъахь Ороско шозза туьйлира лоруш йолчу французийн гӀалара Тулонера дуьненайукъара турнирехь.

## Титулаш а, кхиамаш а
* Америкин кедан толамхо (1): 2001
* Колумбин чемпион (1): Фин. 2002
* Лига Гаушун толамхо (1): 2008
* Къилбаамерикин кедан толамхо (1): 2008
* Тулонера дуьненайукъара кегийрхойн турнир (2): 1999, 2000

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Профиль на сайте Globo 
* 
* Краткая биография 

Категори:Колумбин футболисташ
Категори:Футболех ловзарех Колумбин гулйина командин ловзархой
Категори:ФК «Атлетико Насьональ» ловзархой
Категори:ФК «Депортес Киндио» ловзархой
Категори:ФК «Дорадос де Синалоа» ловзархой
Категори:ФК «Индепендьенте Медельин» ловзархой
Категори:ФК «Интернасьонал» ловзархой
Категори:ФК «Монаркас Морелия» ловзархой
Категори:ФК «Расинг» Авельянеда ловзархой
Категори:ФК «Энвигадо» ловзархой
Категори:Футболех ловзарех Къилба америкин чемпионаш
Варгас, Фабиан Андрес

**Фабиа́н Андре́с Ва́ргас Риве́ра** (; вина 1980 шеран 17 апрелехь, Боготахь) — Колумбин футболист, ловзаш ву «Ла Экидад» йукъахь. 2001 шеран Америкин кедан толамхо Колумбин гулйина командин йукъахь.

## Биографи
2000-гӀа шерийн Колумбин уггаре дикачех ахтурсло. Ша дуьххьара йукъахь левзина кхаа клубехь йаьхна дуьненайукъара хӀонсаш, царна йукъахь Либертадоресан кад, Континенташна йукъара кад, Клубийн дуьненан чемпионат.

## Кхиамаш
; «Америка Кали»
* Колумбин чемпион (3): 2000, 2001, Апертура 2002
* Мерконортен кедан толамхо (1): 1999

; «Бока Хуниорс»
* Аргентинин чемпион (3): 2003 Апертура, 2005, 2006 Клаусура
* Континенташна йукъара кад баьккхинарг (1): 2003
* Къилбаамерикин кедан толамхо (2): 2004, 2005
* Рекопа йаьккхинарг (3): 2005, 2007, 2008

; «Интернасьонал»
* Клубийн дуьненан чемпионат (1): 2006

; Колумбин гулйина команда
* Америкин кедан толамхо (1): 2001

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* 
* Статистика в чемпионате Аргентины
* Профиль на footballdatabase.com
* Профиль на espndeportes.espn.go.com
* Профиль на argentinesoccer.com 
* 
* 

Категори:Колумбин футболисташ
Категори:Футболех ловзарех Колумбин гулйина командин ловзархой
Категори:ФК АЕК Афина ловзархой
Категори:ФК «Альмерия» ловзархой
Категори:ФК «Америка» Кали ловзархой
Категори:ФК «Барселона» Гуаякиль ловзархой
Категори:ФК «Бока Хуниорс» ловзархой
Категори:ФК «Индепендьенте» ловзархой
Категори:ФК «Интернасьонал» ловзархой
Категори:ФК «Мильонариос» ловзархой
Категори:ФК «Ла Экидад» ловзархой
Категори:Футболех ловзарех Къилба америкин чемпионаш
ЦӀантӀа-Ӏовх

**ЦӀантӀа-Ӏовх** (2294,0 м) — ДегӀастанахь долу ломан дукъ. Лаьтташ ду хӀинца йолу Казбековн кӀоштан латтан тӀехь. Дукъ тӀера охьа догӀуш ду массийта эрк, уьш ГӀурий эрках дӀакхеташ ду. ЦӀантӀа-Ӏовх цӀе йолу дукъ ГӀурий эркан аьрру бердан йистера хьала 600—800 метр локхалла ю.

## Билгалдахарш

## Литература
* 

* 
Категори:ДегӀастанан даккъаш
ЦӀантӀа-Лам

**ЦӀантӀа-Лам** (2294 м) — хӀинца ДегӀастанахь болу лам. Лаьтташ бу хӀинца йолу Казбековн кӀоштан латтан тӀехь. ХӀордан сизал локхалла 2294 метр. Уллера нах беха меттигаш: Алмакх а, Буьртана а. Ӏовхойн мехкан къилба доза ЦӀантӀа-Ломан тӀе кхаччалца ду. Салатави Россес караерзоле дуьйна ЦӀантӀа-Лам Ӏовхойн лоруш бара.

## Билгалдахарш

Категори:ДегӀастанан лаьмнаш
Гамбини, Бьянко Спартако

**Гамбини Бьянко Спартако** (; 1893 18 июль, Сан-Паулу — 1966 18 август, Сан-Паулу) — италихойх схьаваьлла бразилин футболист, турсло. «Палмейрасан» исторехь дуьххьарлера голан автор.

## Карьера
Бьянкос шен карьера йолийра 12 шо долуш, «Тирадентес» клуб йукъахь ловзуш. 19 шо долуш иза Бразилера Аргентине дӀавахара. Цигахь Гамбини левзира шолгӀа дивизионан «Эстудиантиль Портеньо» клуб йукъахь. 1913 шарахь Бьянко цӀавирзира Бразиле, ши шо даьккхира «Коринтианс» йукъахь, ахтурслочун позицехь ловзуш. Оцу клубаца цуо 1914 шарахь йаьккхира шен хьалхара хӀонс — Сан-Паулу штатан чемпионат, цу тӀе цуо «Коринтианс» аренан тӀейоккхура ша командин капитан а волуш.

1915 шарахь Бьянко дехьавелира «Палестра Итали» йукъа, иза кхоьллинера «Коринтианс» йукъара дӀабаханчу италихоша. 1915 шеран 24 январехь Гамбинис туьйхира «Палестрин» исторера хьалхара буьрка, хьалхарчу матчехь «Савойя» клубаца, иза чекхйаьлира цуьнан командин толамца 2:0 чоьтаца. Оцу матчехь иза вара командин капитан а, ткъа цул тӀаьхьа клубера и дарж латтийра карьера чекхйаллалц. Кхин а 1915 шарахь иза кӀеззиг левзира «Маккензи Коллежехь», «Палестро» дукха тӀаьхьа Сан-Паулун чемпионате регистрацин кехаташ чудалар бахьнехь. Бьянко «Палестрин» йукъахь левзира 12 шарахь. Цуо йаьккхира клубаца штатан кхо чемпионат. 1926 шарахь Бьянко левзира 1 доттагӀаллин матчехь «Коринтианс» йукъахь «АА Палмейрас» клубан дуьхьала.

Футболистан карьера чекхйаьлча иза висира «Палмейрасан» структурехь, коьрта тренере кхаччалц, 1931 а, 1944 а шерашкахь штатан чемпионатан толамхой а бира царех.

## Дуьненайукъара карьера
1919 шеран 11 майхь Бьянкон дебют хилира Бразилин гулйина командин йукъахь Къилба Америкин чемпионатехь Чилица ловзуш, иза чекхйаьлира бразилихойн толамца 6:0. Дерриг къилбаамерикин хьалхейаккхарехь иза левзира 5 матчехь, царна йукъахь финалан матч а, цигахь бразилихой туьйлира Уругвайл, йаьккхира шайн исторехь хьалхара дуьненайукъара хӀонс. Гулйина командин йукъахь шен тӀаьххьара матч Гамбини левзира 1919 шеран 1 июлехь; Бразилин Аргентиница йолчу оцу матчехь цхьан а ца туьйлира 3:3.

## Кхиамаш

### Ловзархочун
* Сан-Паулу штатан чемпион: 1914, 1920, 1926, 1927
* Къилба Америкин чемпион: 1919

### Тренеран
* Сан-Паулу штатан чемпион: 1931, 1944

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Профиль на cbf.com.br
* Профиль на СамбаФут

Категори:Бразилин футболисташ
Категори:Бразилин футболан тренераш
Категори:Футболех ловзаран Бразилин гулйина командин ловзархой
Категори:ФК «Эстудиантиль Портеньо» ловзархой
Категори:ФК «Коринтианс» ловзархой
Категори:ФК «Маккензи Коллеж» ловзархой
Категори:ФК «Палмейрас» ловзархой
Категори:ФК «Палмейрас» тренераш
Категори:Футболех ловзарех Къилба америкин чемпионаш
Анкиллетти, Анджело

**Анкилле́тти А́нджело** (; 1943 25 апрель, Сан-Донато-Миланезе — 2015 9 январь, Милан) — италин футболист, турсло. Шен 19 шеран футболистан карьерехь левзина «Сольбьятезе», «Аталанта», «Милан», «Монца» клубашкахь. Италин къоман  гулйина командин йукъахь левзина 2 матчехь. 1968 шеран Европин хьалхейаккхаран толамхо, амма оцу турнирехь цхьан а матчехь ца левзина. ЙалхолгӀа меттиг боккху «Милан» йукъахь левзина йерриг матчашца — 418.

## Клубан карьера
Футболех ловза волавелла D серин «Сольбьятезе» клубехь. Цунна йукъахь 4 шо даьккхина, 1964 шарахь иза вахара «Аталанте». 1964 шеран 15 ноябрехь 21 шо долуш дебют хилира A серехь «Аталанта» — «Кальяри» матчехь (0:1). Йерриг «Аталанта» йукъахь левзина 48 матчехь. 1966 шарахь Анджело дехьавелира «Милане». «Россонерин» йукъахь цуо даьккхира 11 шо. Анкиллеттис карьера чекхйаьккхира «Монцехь» B серехь 36 шо долуш.

## Ловзаран статистика

### Клубан

## Дуьненайукъара карьера
1969 шеран январехь левзира «скуадра адзуррин» йукъахь шина доттагӀаллин матчехь Мексикин дуьхьала.

### Матчаш а, голаш а Италин гулйина командин йукъахь

**ЖамӀ: 2 матч; 1 толам, 1 цхьан а цатоьлла, 0 иэшам.**

## Кхиамаш
* Италин чемпион: 1967/68
* Италин кад баьккхинарг: 1966/67, 1971/72, 1972/73, 1976/77
* Чемпионийн лигин толамхо: 1968/69
* Континенташна йукъара кад баьккхинарг: 1969
* Кедаш даьхначеран кад баьккхинарг: 1967/68, 1972/73
* Европин чемпион: 1968

## Хьажоргаш
* Профиль на FIGC.it

Категори:Италин футболисташ
Категори:Футболех ловзаран Италин гулйина командин ловзархой
Категори:Футболех ловзаран Европин чемпионаш
Категори:ФК «Сольбьяте-Арно» ловзархой
Категори:ФК «Аталанта» ловзархой
Категори:ФК «Милан» ловзархой
Категори:ФК «Монца» ловзархой
Лекерети

**Лекерети** () — Гуьржийчоьнан Имеретин Ткибулин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 21 стаг  (2014 шо).

## Билгалдахарш

Категори:Ткибулин муниципалитетан нах беха меттигаш
Насасси, Хосе

**Хосе́ Наса́сси** (; 1901 24 май, Монтевидео — 1968 17 июнь, циггахь) — уругвайн футболист, турсло. 1930 шеран дуьненан чемпион, шозза олимпийн чемпион. Къоман командин йукъахь ша левзина йерриг матчашкахь капитан волуш левзира. Уругвайн гулйина командин исторехь уггаре дукха титулаш йолу а, гӀараваьлла а футболист.

## Биографи
Насасси Хосе вина Ломбардера схьаваьллачу Назацци Джузеппен а, баскийчуьра мухажирийн йоьӀан Хасинтин (ден фамили — Ярса) а доьзалехь. Йуьхьанцара ишкол чекхйаьккхина, Хосе балха вахара мармаран пхьолгӀе. Боккха физикин ницкъ болуш, 17 шо долуш Насасси футболех ловза волавелира «Литохь». 1920 шарахь иза дехьавелира «Роланд Мур» йукъахь, ткъа 1922 шарахь дӀакхийтира шен кӀоштара «Белья Виста» командех, цигахь чекхделира цуьнан футболан карьерин доккхаха долу дакъа.

Шен профессионал тӀегӀанера карьерехь левзира «Белья Виста» (1922—1932) клуб йукъахь 250 матч (8 гол), «Насьональ» (1932—1937) йукъахь 90 матч (10 гол).

Уругвайн къоман командин йукъахь 1923 шеран 4 ноябрера 1936 шеран 20 сентябрь кхачалц левзира 41 матч.

Насасси Хосе, дукхаха дерг, ловзура аьтту турслочун меттигехь, иза кхин а ловзалора дуьхьалонан йуккъехь а. Насасси лидер а, капитан а вара Уругвайн къоман командехь а, шен клубашкахь а, чӀогӀа физикин ницкъ а бара, къобал вина говзанча а вара лакхахь йолчу буьркан.

Велира тӀеда къамкъарган рак (даӀ) цамгарх.

## Иэс
«Белья Виста» клубан стадионан цӀе йелла Насасси Хосен сийнна.

Кхин а цуьнан цӀарах йу уггаре дуьненан чӀогӀа команда билгалйаккхаран официалан йоцу системех цхьаъ — «Насассин эстафетан гӀаж». Уругвайн къоман командин 1930 шеран дуьненан чемпионатера толамал тӀаьхьа, чемпион эшийна дуьххьара командо (Бразили), лелийра и «эстафетан гӀаж», ткъа цуьнан команда официалан доцуш кхайкхийра дуьненан уггаре чӀогӀа команда. Кхин терачу рейтингех къаьсташ (масала, Официалан йоцу дуьненан чемпионат), лору ловзаран деккъа коьртачу хенан жамӀ.

## Титулаш
*  Уругвайн чемпион (2): 1933, 1934
* Къилба Америкин чемпион (4): 1923, 1924, 1926, 1935
*  Олимпийн чемпион (2): 1924, 1928
* Дуьненан чемпион (1): 1930

## Комментареш

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Уругвайн футболисташ
Категори:ФК «Белья Виста» ловзархой
Категори:ФК «Лито» ловзархой
Категори:ФК «Насьональ» ловзархой
Категори:Футболех ловзаран Олимпийн чемпионаш
Категори:Уругвайн Олимпийн чемпионаш
Категори:1924 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн чемпионаш
Категори:1928 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн чемпионаш
Категори:Футболисташ 1924 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь
Категори:Футболисташ 1928 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь
Категори:Футболех ловзаран дуьненан чемпионаш
Категори:Футболех ловзарех Къилба америкин чемпионаш
Категори:Футболех ловзаран Уругвайн гулйина командин ловзархой
ГӀум-хи

**ГӀум-Хи** (, , , , , ) — Къилбаседа Кавказера эрк. Дохалла 802 км, бассейн 33,5 эз. км². Коьрта геннаш: аьтту — Подкумок, Золка, Дарья; аьрру — Суркуль, Сухой а, Мокри Карамык а, Томузловка, Мокри Буйвола.

## Нах беха меттигаш
ГӀум-Хи тӀехь лаьтта итт эзар сов вахархо волу йарташ а, гӀаланаш а: гӀаланаш Будённовск, Зеленокумск, Минвод, Нефтекумск, Александрийски, Бекешевски, Суворовски, йарташ Архангельски, Краснокумски, Левокумски, Прасковея, Солдато-Александровски, кхин а масех итт кӀезиг нах беха меттигаш берриг барам 350 эзар стаг волуш.

## Литература
* 

## Билгалдахарш

Категори:Каспийй-хӀорд чукхета эркаш
Категори:Кхарачойн-Чергазийнчоьн эркаш
Категори:Ставрополан мехкан эркаш
Категори:ГӀалмакхойчоьнан эркаш
Категори:ДегӀастанан эркаш
Категори:Кавказан эркаш
Роберто Фирмино

**Робе́рто Фирми́но Барбо́за де Оливе́йра** (; 1991 2 октябрь, Масейо, Бразили) — бразилин футболист, «Ливерпуль» клубан а, Бразилин гулйина командин а тӀелета ахтурсло, тӀелатархо.

## Карьера

### Клубан
Фирмино ловза волавелла Томбенсе клубехь гӀортолан ахтурслочун позицехь, цигара 2010 шарахь дехьавелира «Фигейренсе» клубе. 2010 шарахь левзира 36 матч, чутуьйхира 8 гол. Шен дика ловзарца тӀе тидам бахийтира «Хоффенхайман».

#### «Хоффенхайм»

2011 шеран январехь Фирминос контракт йаздира «Хоффенхаймца» 2015 шо кхаччалц, трансферан мах хилира 4 млн евро. Немцойн клубехь Фирминон дебют хилира 26 февралехь 24-гӀа туран цӀерачу къовсамехь «Майнцан» дуьхьала, иза чекхйаьлира иэшамца 1:2 чот йолуш. Бразилхо аренан тӀе велира 75-гӀа минотехь, Руди Себастьян хийцина. Ткъа шен хьалхара гол цуо туьйхира 30-гӀа турехь «Айнтрахтан» кевнашна чу. И гол оцу къовсамехь цхьаъ бен ца хилира, цундела толам баьккхира. 2010/2011 шарахь Фирмино левзира 11 матчехь, буьрка тохарца кхузза билгала а велира.

2011/2012 шеран йуьхьиг цуьнан чӀогӀа дика нисйелира. 17 сентябрехь 6 туран матчехь дубль йира «Вольфсбурган» кевнашна чу. Иштта, тӀаьхьарчу 3 матчехь 4 гол туьйхира.

#### «Ливерпуль»
2015 шеран 24 июнехь кхайкхам бира футболист «Ливерпуль» клубе дехьаваларх. Трансферан мах хилира 29 млн фунт, иза хилира клубан шолгӀа боккха иэцам  Кэрролл Эндил тӀаьхьа. 2015 шеран 21 ноябрехь туьйхира хьалхара гол «ливерпулхошна» йукъахь Манчестер Ситин кевнашна. 2016/2017 шарахь левзира 35 матчехь, туьйхира 11 буьрка. Вертонген Янца Ӏоттавелла цуьнан бӀаьрг лазийра.

### Къоман командехь
Бразилин гулйина командин йукъахь дебют хилира 2014 шеран 12 ноябрехь доттагӀаллин матчехь Туркойчоьнан дуьхьала (4:0). Мехкан коьрта командин йукъахь шен хьалхара гол туьйхира 2014 шеран 18 ноябрехь доттагӀаллин матчехь Австрин гулйина командин дуьхьала ловзуш (2:1)

2019 шеран аьхка Роберто кхайкхина гулйина команде Америкин кедехь ловза, иза Бразилехь хилира. Тобанера кхоалгӀачу матчехь Перун дуьхьала, 18-гӀа минутехь билгалвелира голаца, ткъа Бразилин гулйина команда туьйлира — 5:0. Ахфиналан матчехь Аргентинин дуьхьала 71-гӀа минотехь билгалвелира голца, хӀоттийра чаккхенан чот 2:0.

## Статистика

### Клубан статистика

## Кхиамаш

### Командин
 **«Ливерпуль»**
* Ингалсан чемпион: 2019/20
* УЕФА Чемпионийн лигин толамхо: 2018/19
* УЕФА Суперкад баьккхинарг: 2019
* Футболех ловзаран клубийн дуьненан чемпионат толамхо: 2019
* **Йерриг: 4 хӀонс**

 **Бразилин къоман команда**
* Америкин кад баьккхинарг: 2019
* **Йерриг: 1 хӀонс**
* **Йерриг карьерехь: 5 хӀонс**

### Долара
* УЕФА Чемпионийн лигин символан гулйина команда: 2017/18
* «Дешин самба» совгӀат даьккхинарг: 2018

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Профиль на официальном сайте ФК «Ливерпуль»
* 
* Статистика Роберто Фирмино на Topforward

Категори:Бразилин футболисташ
Категори:Футболех ловзаран Бразилин гулйина командан ловзархой
Категори:ФК «Томбенсе» ловзархой
Категори:ФК «Фигейренсе» ловзархой
Категори:ФК «Хоффенхайм» ловзархой
Категори:ФК «Ливерпуль» ловзархой
Цхалтубо (эвла)

**Цхалтубо** () — Гуьржийчоьнан Имеретин Цхалтубон муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 2330 стаг (2014 шо).

## Билгалдахарш

Категори:Цхалтубон муниципалитетан нах беха меттигаш
Гантиади

*Гантиади (Гагран муниципалитет)
*Гантиади (Дманисин муниципалитет)
*Гантиади (Озургетин муниципалитет)
*Гантиади (Хелвачаурин муниципалитет)
*Гантиади (Хобин муниципалитет)
*Гантиади (Цалкан муниципалитет)
*Гантиади (Чохатаурин муниципалитет)
Антополь

Украина:
*Антополь (Винницан область)
*Антополь (Житомиран область)
*Антополь (Ровнан область)
Белорусси:
*Антополь (Брестан область)
*Антополь (Гомелан область)
Баркасово

*Баркасово (Украина)
*Баркасово (Калининградан область)
Балмышево

*Балмышево (Владимиран область)
*Балмышево (Ивановн область)
Байконыс

*Байконыс (Акмолан область)
*Байконыс (Къилба-Кхазакхстанан область)
*Байконыс (Павлодаран область)
Байкенже

*Байкенже (Кызылордан область)
*Байкенже (Малхбузен-Кхазакхстанан область)
Амансай

*Амансай (Жамбылан область)
*Амансай (Туркестанан область)
Стромп, Франсишку

**Стромп Франсишку** (; 1892 21 май, Лиссабон, Португали — 1930 1 июль, Лиссабон, Португали) — Португалин футболист, лиссабонан «Спортинг» кхоьллинчех цхьаъ а, хьалхара коьрта тренер а, кхин а клубан вице-президент. Дешарца а, тӀеман гӀуллакхца а, 1910 шеран революцел тӀехьарчу хиламашкахь дакъа лацарца а, банкан гӀуллакхехь болх барца а бахьнехь йукъа хан юлийтуш, Стромп левзира «Спортинг» йукъахь 16 шарахь, аьтту ахтурслон а, тӀелатархочун а позицешкахь

## Биографи

### Хьалхара шераш а, «Спортинг» кхоллар а
Стромп Франсишку вина Лиссабонехь, амма кхо шо долуш лоьраш цӀена хӀаваъ деза кӀантана аьлла гӀалара араваьккхина, Лумиар олучу меттиге кхалхийра, цигахь иза кхиира. Циггахь доттагӀалла тасаделира шен хин волчу компаньонца, виконт ди Алваладе кӀентан кӀентаца Алваладе Жозеца. Дийшира Франсишкус Камоишан лицейхь (Escola Secundária de Camões), цул тӀаьхьа – Лакхара техникин институтехь (Instituto Superior Técnico) инженерийн курсашкахь. ТӀаьхьарчу дешаран меттигехь Стромпан марзйелира футбол; ткъа дукха хан йалале дагадеира  футболан клуб кхолла. Шеца цхьа ойла йолчаьрца и ойла кхочуш йира: 1906 шеран 12 апрелехь дуьненан тӀейаьлира футболан клуб «Кампу-Гранди» (Campo Grande Football Club), и цӀе тиллира португалин коьрта шахьран кӀоштан сийнна. Дукха сиха гучуделира, тайп-тайпана футболан клуб кхоллархошна Ӏалашо гуора шен кепара: цхьаболчара лорура спортан клубан институт политикин клубан уггаре дика, цуьнан хьалхара Ӏалашо – йукъараллин гӀуллакхашкахь дакъа лацар (политикин хьал оцу хенахь чӀогӀа ирделла дара: Португали йара революцин сенан тӀехь), кхечеран Ӏалашо спорт бен йацара. Тайп-тайпана ойланаша кхин хаттарш кхоьллира, масала, клубан штаб-квартирин меттиг. Декъадалар ца хилчи ца делара: «Кампу-Грандин» 18 кхоллархо 14 тӀиера 22 шо кхаччалц болу, коьртехь 14 шо долу Стромп Франсишку а, 21шо долу Алваладе Жозе а волуш, вежарийн ГаваццогӀеран Ӏаткъам болуш, декъара бевлира оцу гӀуллакх йукъара, виконт ди Алваладес финансийн гӀо дийр ду аьлла, цара кхоьллира кхин цхьа клуб, хӀинца еккъа спортан амалан. Билгал ца даьккхича ца долу, хьалхалера еккъа футболан профиль йита сацам бира: керла клубан ойлан йукъа йахара футбол а, теннис а, крикет а, кхин а гимнастика, фехтовани, бецан тӀиера хоккей, машшаш дӀасаийзор. 1906 шеран 1 июль лору дуккха профилан спортан клуб «Спортинг» (Sporting Clube de Portugal) официалан кхолларан терахь. Шина эзар реалан тӀе виконт ди Алваладес делира клубан спортан объекташ йан шен цхьаьна фермера латта, ткъа ша хилира ассоциаци йина протектор, цул тӀаьхьа директорийн кхеташонан председатель а, сийлахь президент а.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Pereira, Luís Miguel. Caretas do Sporting. - Editora PRIMEBOOKS, 2007
* História do Sporting no Sítio oficial do Sporting Clube de Portugal

Категори:Португалин футболисташ
Категори:ФК «Спортинг» Лиссабон ловзархой
Категори:Португалин футболан тренераш
Категори:ФК «Спортинг» Лиссабон тренераш
Категори:ЦӀерпоштан кӀела лилхинарш
Алексейцево

*Алексейцево (Архангельскан йуьртан меттиг)
*Алексейцево (Дмитриевскан йуьртан меттиг)
*Алексейцево (Кадников)
*Алексейцево (Марьинскан йуьртан меттиг)
*Алексейцево (Тверан область)
*Алексейцево (Тутаевн кӀошт)
Алексейцево (Архангельскан йуьртан меттиг)

**Алексейцево** () — Россин Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара дӀатесна эвла.
## Бахархойн дукхалла

## Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Соколан кӀоштан индексаш 

Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Амангельды

**Амангельды** — Кхазакхстанан Туркестанан областан Казыгуртан кӀоштара эвла.

## Бахархойн дукхалла

## Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Кхазакхстанан индексаш 

Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш
Категори:Казыгуртан кӀоштан нах беха меттигаш
Александри (Кривой Роган кӀошт)

**Александри** () — Украинин Днепропетровскан областан Кривой Роган кӀоштара эвла.

## Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

## Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт йухахьовзадо.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Днепропетровскан областан индексаш

Категори:Кривой Роган кӀоштан нах беха меттигаш
Хеви

*Хеви (атагӀа)
*Хеви (мохк)
*Хеви (Харагаулин муниципалитет)
*Хеви (Чохатаурин муниципалитет)
Глдани (кӀошт)

**Глдани** () — Тиблисин кӀошт.

## Билгалдахарш

Категори:Тиблиси
Алтат

*Алтат (Пировскан кӀошт)
*Алтат (Назарован кӀошт)
*Алтат (эрк)
Алексейково

*Алексейково (Бабушкинан кӀошт)
*Алексейково (Леснойн кӀошт)
*Алексейково (Москохан область)
*Алексейково (Новгородан область)
*Алексейково (Смоленскан область)
*Алексейково (Торжокан кӀошт)
Алешово

*Алешово (Ивановн область)
*Алешово (Костромин область)
*Алешово (Тверан область)
Альфимово

*Альфимово (Западни Двинан кӀошт)
*Альфимово (Калязинан кӀошт)
*Альфимово (Миритиницин волость)
*Альфимово (Самолукован волость)
*Альфимово (Торжокан кӀошт)
Александрополь

Кхазакхстан:
*Александрополь (Костанайн область)
Украина:
*Александрополь (Константиновкан кӀошт)
*Александрополь (Луганскан область)
*Александрополь (Марьинкан кӀошт)
*Александрополь (Никополан кӀошт)
*Александрополь (Петропавловкан кӀошт)
*Александрополь (Синельникован кӀошт)
*Александрополь (Соленин кӀошт)
*Александрополь (Ясиноватин кӀошт)
Казахстан

*Казахстан (Аксунан кӀошт)
*Казахстан (Алаколан кӀошт)
*Казахстан (Байганинан кӀошт)
*Казахстан (Енбекшикхазакхийн кӀошт)
*Казахстан (Жаксинан кӀошт)
*Казахстан (Зерендан кӀошт)
*Казахстан (Курчуманан кӀошт)
*Казахстан (Мартукан кӀошт)
*Казахстан (Сарыагашан кӀошт)
*Казахстан (Сырыман кӀошт)
*Казахстан (Тарбагатайнан кӀошт)
*Казахстан (Толебийнан кӀошт)
*Казахстан (Шардаранан кӀошт)
Велики Александровка

*Велики Александровка (Киеван область)
*Велики Александровка (Херсонан область)
Большой Александровка

*Большой Александровка (Липецкан область)
*Большой Александровка (Пензин область)
*Большой Александровка (Нижни Новгородан область)
*Большой Александровка (эрк)
Мали Александровка

Росси:
*Мали Александровка (Ленинградан область)
*Мали Александровка (Пензин область)
*Мали Александровка (Тулин область)
Украина:
*Мали Александровка (Киеван область)
*Мали Александровка (Одессан область)
*Мали Александровка (Херсонан область)
Тао

**Тао** (, ) — Тао-Кларджетан олаллин юкъахь область хилла историн регион. Билггала дац, амма антикан пачхьалкхан Сийлахь Эрмалойчоьнан область Тайк йолчохь хилла. ХӀинца — Туркойчоьнан малхбалехьа. Хьахийна Ассирин, Урартун (Диаоха санна), Желтойчоьнан (Таохия санна — ) шира тептаршкахь. IX бӀешарахь эрмалой бехачу Тайке, гуьржий кхалха болабелира.

## Хьажа кхин а
* Диаоха
* Тайк
* Тао-Кларджети

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

Категори:Гуьржеха историн регионаш
Категори:Туркойчоьнан истори
Категори:Тао-Кларджетин субрегионаш
Нови Александровка (Червони Хвилин йуьртан кхеташо)

**Нови Александровка** () — Украинин Харьковн областан Велики Бурлукан кӀоштара эвла.

## Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

## Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт йухахьовзадо.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш
* Харьковн областан индексаш 

Категори:Велики Бурлукан кӀоштан нах беха меттигаш
Аллегейни (гуо, Мэриленд)

**Аллегейни** () — АЦШ Мэриленд штатера гуо. Центр – гӀала Камберленд.

## Истори

Йиллина 1789 шарахь.

## Бахархой

2019 шарахь гуонехь вехара 71 615 стаг.

## Мохк

Гуон майда 1114 / 1098 км²..

## Билгалдахарш

Категори:Мэриленд штатан гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Нови Александровка

Приднестровье:
*Нови Александровка (Приднестровье)
Росси:
*Нови Александровка (Аксубаеван кӀошт)
*Нови Александровка (Большое Игнатован кӀошт)
*Нови Александровка (Бугульман кӀошт)
*Нови Александровка (Мензелинскан кӀошт)
*Нови Александровка (Неверкинан кӀошт)
*Нови Александровка (Нижни Ломован кӀошт)
*Нови Александровка (Пермийн мохк)
*Нови Александровка (Стари Шайгован кӀошт)
Украина:
*Нови Александровка (Житомиран область)
*Нови Александровка (Згуровкан кӀошт)
*Нови Александровка (Мироновкан кӀошт)
*Нови Александровка (Нови Александровкан эвлан Совет)
*Нови Александровка (Полтаван область)
*Нови Александровка (Сумийн область)
*Нови Александровка (Червони Хвилян эвлан Совет)
Староалександровка

*Староалександровка (Оренбурган область)
*Староалександровка (Тамбовн область)
*Староалександровка (Тюменан область)
Стари Александровка

Росси:
*Стари Александровка (ГӀезалойчоь)
*Стари Александровка (Мордови)
*Стари Александровка (Уфа)
Украина:
*Стари Александровка (Украина)
Аьккха

**Аьккха**, **Аьккийн мохк** — Нохчийчоьнан  историн мохк. Центр — Аьккха.

Къилбаседехьа Орстхой-Мехкаца, къилбаседа-малхбалехьа — Нашхаца, къибехьа — Маьлхистаца, малхбалехьа — ТӀерлой-махкаца, малхбузехьа — Цхьорой-мехкаца.

## Эвлаш
Эвлаш:
* Аьккха
* Къож-Вийнача
* Кей-Мохк
* Зингала
* Бийци
* КхеретӀе
* Тишли
* Иттар-кхелли
* Дийхьа юрт
* Хьаьгие
* ГӀозана
* Ердие-чу
* Орзуме-Кхаьлла (Орзуме)

## Билгалдахарш

## Литература
* 
* 

Категори:Нохчийчоь
Адамс (гуо, Пенсильвани)

**Адамс** () — АЦШ Пенсильвани штатера гуо. Центр – гӀала Геттисберг.

## Истори

Йиллина 1800 шарахь.

## Бахархой

2019 шарахь гуонехь вехара 101 407 стаг.

## Мохк

Гуон майда 1351,4 км²..

## Билгалдахарш

Категори:Пенсильвани штатан гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Барнс (гуо, Къилбаседа Дакота)

**Барнс** () — АЦШ Къилбаседа Дакота штатера гуо. Центр – гӀала Валли-Сити.

## Истори

Йиллина 1879 шарахь.

## Бахархой

2019 шарахь гуонехь вехара 10 734 стаг.

## Мохк

Гуон майда 3919 / 3864 км²..

## Билгалдахарш

Категори:Къилбаседа Дакота штатан гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Андерсон (гуо, Теннесси)

**Андерсон** () — АЦШ Теннесси штатера гуо. Центр – гӀала Клинтон.

## Истори

Йиллина 1801 шарахь.

## Бахархой

2019 шарахь гуонехь вехара 75 936 стаг.

## Мохк

Гуон майда 894 / 873 км²..

## Билгалдахарш

Категори:Теннесси штатан гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Айсанти (гуо, Миннесота)

**Айсанти** () — АЦШ Миннесота штатера гуо. Центр – гӀала Кеймбридж.

## Истори

Йиллина 1857 шарахь.

## Бахархой

2019 шарахь гуонехь вехара 38 413 стаг.

## Мохк

Гуон майда 1137 км²..

## Билгалдахарш

Категори:Миннесота штатан гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Адэр (гуо, Миссури)

**Адэр** () — АЦШ Миссури штатера гуо. Центр – гӀала Керксвилл.

## Истори

Йиллина 1841 шарахь.

## Бахархой

2019 шарахь гуонехь вехара 25 135 стаг.

## Мохк

Гуон майда 1471 км²..

## Билгалдахарш

Категори:Миссури штатан гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
1054 шо

## Хиламаш

* 4 июль, оршот — седарчийн Телец гуламехь тӀехкерла SN 1054 серлабалар. ХӀинца оцу меттигехь лаьтта Крабкепара тача.

### Билгала терахьаш доцу хиламаш
. 
* Ингалсан паччахь Эдуард Исповедник хьажаво Вустеран епископ Сийлахь Руман империн императорца цуьнан махкахула мажарийн паччахьан кертахь веха Эдуард Ателинг чекхвалийтарх барт бан. Эдуард Ателинган цӀа ваха йелла бакъо кхочуш ца йо ши шо даьлча бен.
* Дунканан кӀентан Малькольман а,  паччахьан Дункан I-чун стунден, Нортумбрин графан Сивардан а паччахьан Макбетан тӀехь баьккхина толам.
* Генрих I-чун а, Джеффри Мартеллан а герцогца Вильгельмца хилла аьттонза тӀом. Мортемерера Вильгельман паччахь Генрихан вешин Эдан эскаран тӀехь баьккхина толам. Нормандера Вильгельма ваша архиепископ Може эккхор.
* Кастилин паччахьан Фердинанд I-чун шен вешин тӀехь Атапуеркехь баьккхина толам.
* «Йоккха схизма». Константинополехь екъаелла керсталлин килс, малхбален а, малхбузан а, цигахь Константинополан патриархо Михаил Керуларийс а, папин Лев IX-чун легато кардинал Гумберта вовшенна анафема йина.
* хӀоттийна «ЯрославгӀеран бакъдерг» — «Оьрсийн Бакъдолчун» шолгӀа дакъа.
* Тогрула дӀалаьцна Ширван, куьйга кӀела берзийна кегийра элий.

### Кхин дӀаоьху хиламаш
* 1054—1072 — Вьетнаман паччахь Ли Тхань Тонг.

## Бина
*Хьажа кхин а: [[:Категори:Бинарш 1054 шарахь]]*

## Белла
*Хьажа кхин а: [[:Категори:белларш 1054 шарахь]]*
* 20 февраль, кӀиранде — Ярослав Владимирович Мудрый, Киевн сийлахь эла
* 19 апрель — Лев IX, руман папа
* 24 сентябрь — Герман Райхенаура
* 3 ноябрь — Ли Тхай Тонг
; Нийса терхьаш дац
* Ламберт II де Ланс
* Атиша

## Хьажа кхин а
Урдинаран, Антонио

**Урдинара́н Анто́нио**, куья «*[[Баскаш|Баск]]*» (; 1898 шеран 30 октябрехь, Монтевидеохь — 1961 шеран 8 июнехь) — уругвайн футболист, турсло. 1924 шеран Олимпийн чемпион (турнирехь ца левзина), Къилба Америкин кхузза чемпион. Урдинаран Сантосан воккхаха волу ваша, шозза Олимпийн чемпион, цкъа 1930 шеран дуьненан чемпион.

## Билгалдахарш

Категори:ФК «Насьональ» ловзархой
Техера, Доминго

**Техера Доминго** (; 1899 27 сентябрь — 1969 30 июнь) — уругвайн футболист, турсло, Уругвайн гулйина командин ловзархо, цунна йукъахь левзина 17 матчехь, 9 матчехь капитан хилла. 1930 шеран дуьненан чемпион, 1928 шеран Олимпийн ловзарийн чемпион. 1950 шеран дуьненан чемпионан Техера Эусебион деваша.

## Биографи

## Кхиамаш
* Уругвайн чемпион (2): 1923 (ФУФ), 1931
* Уругвайн чемпион ШолгӀа дивизионехь (1): 1919
* Дуьненан чемпион (1): 1930
* Олимпиадин чемпион: 1928
* Къилба Америки чемпион: 1920, 1926
* Липтонан кад баьккхинарг: 1922, 1928
* Ньютона кад баьккхинарг: 1930
* Рио-де-Ла-Плата кедан толамхо (1): 1924

## Хьажоргаш
* Статья об игроке на сайте об уругвайском футболе

Категори:Уругвайн футболисташ
Категори:Футболех ловзаран Уругвайн гулйина командин ловзархой
Категори:ФК «Монтевидео Уондерерс» ловзархой
Категори:Цхьаьна клубан футболисташ
Категори:Уругвайн Олимпийн чемпионаш
Категори:1928 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн чемпионаш
Категори:Футболех ловзаран дуьненан чемпионаш
Категори:Футболех ловзарех Къилба америкин чемпионаш
Аббевилл (гуо, Къилба Каролина)

** Аббевилл** () — АЦШ Къилба Каролина штатера гуо. Центр – гӀала Аббевилл.

## Истори

Йиллина 1785 шарахь.

## Бахархой

## Мохк

Гуон майда 1323 км².

## Билгалдахарш

Категори:Къилба Каролина гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Масали, Андрес

**Андре́с Маса́ли** (; 1902 22 июнь, Монтевидео — 1975 30 октябрь) — уругвайн футболист, кевнахо. Шозза олимпийн чемпион (1924, 1928).

## Биографи

Категори:Уругвайн футболисташ
Категори:Футболех ловзаран Олимпийн чемпионаш
Категори:Уругвайн Олимпийн чемпионаш
Категори:1924 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн чемпионаш
Категори:1928 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн чемпионаш
Категори:Футболисташ 1924 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь
Категори:Футболисташ 1928 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь
Категори:Футболех ловзарех Къилба америкин чемпионаш
Категори:Футболех ловзаран Уругвайн гулйина командин ловзархой
Категори:ФК «Насьональ» ловзархой
Категори:Цхьаьна клубан футболисташ
Категори:Футболан кевнахой
Категори:Уругвайн йайн атлетикахой
Категори:Уругвайн баскетболисташ
Категори:Йайн атлетикин Къилба Америкин чемпионаш
Абатурово

*Абатурово (Архангельскан область)
*Абатурово (Вологдин область)
*Абатурово (Нижни Новгородан область)
*Абатурово (Тверан область)
*Абатурово (Ярославлан область)
Алачуа (гуо, Флорида)

**Алачуа** () — АЦШ Флорида штатера гуо. Центр – гӀала Гейнсвилл.

## Истори

Йиллина 1824 шарахь.

## Бахархой

## Мохк

Гуон майда 2264 км².

## Билгалдахарш

Категори:Флорида гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Адэр (гуо, Айова)

** Адэр** () — АЦШ Айова штатера гуо. Центр – гӀала Гринфилд.

## Истори

Йиллина 1851 шарахь.

## Бахархой

## Мохк

Гуон майда 1474 км².

## Билгалдахарш

Категори:Айова гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Айова (гуо, Айова)

** Айова** () — АЦШ Айова штатера гуо. Центр – гӀала Маренго.

## Истори

Йиллина 1843 шарахь.

## Бахархой

## Мохк

Гуон майда 1518 км².

## Билгалдахарш

Категори:Айова гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Руг Олбани (гуо, Вайоминг)

**руг Олбани** () — АЦШ Вайоминг штатера гуо. Центр – гӀала Ларами.

## Истори

Йиллина 1868 шарахь.

## Бахархой

## Мохк

Гуон майда 11 070 км².

## Билгалдахарш

Категори:Вайоминг гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Адамс (гуо, Вашингтон)

** Адамс** () — АЦШ Вашингтон штатера гуо. Центр – гӀала Рицвилл.

## Истори

Йиллина 1883 шарахь.

## Бахархой

## Мохк

Гуон майда 4986 км².

## Билгалдахарш

Категори:Вашингтон гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Айл-оф-Уайт (гуо, Виргини)

**Айл-оф-Уайт** () — АЦШ Виргини штатера гуо. Центр – гӀала Айл-оф-Уайт.

## Истори

Йиллина 1634 шарахь.

## Бахархой

## Мохк

Гуон майда 940/818 км².

## Билгалдахарш

Категори:Виргини гуонаш
Категори:АЦШ гуонаш
Гавайи (гуо, Гавай)

** Гавайи** () — АЦШ Гавай штатера гуо. Центр – гӀала Хило.

## Истори

Йиллина 1905 шарахь.

## Бахархой

## Мохк

Гуон майда 10432км² км².

## Билгалдахарш

Категори:Гавай гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Кент (гуо, Делавэр)

** Кент** () — АЦШ Делавэр штатера гуо. Центр – гӀала Довер.

## Истори

Йиллина 1680 шарахь.

## Бахархой

## Мохк

Гуон майда 1531 км².

## Билгалдахарш

Категори:Делавэр гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Бэкон (гуо, Джорджи)

** Бэкон** () — АЦШ Джорджи штатера гуо. Центр – гӀала Алма.

## Истори

Йиллина 1914 шарахь.

## Бахархой

## Мохк

Гуон майда 738 км².

## Билгалдахарш

Категори:Джорджи гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Айрон (гуо, Юта)

**Айрон** () — АЦШ Юта штатера гуо. Центр – гӀала Парован.

## Истори

Йиллина 1850 шарахь.

## Бахархой

## Мохк

Гуон майда 8549,8 км².

## Билгалдахарш

Категори:Юта гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Баффало (гуо, Къилба Дакота)

**Баффало** () — АЦШ Къилба Дакота штатера гуо. Центр – гӀала Ганн-Валли.

## Истори

Йиллина 1873 шарахь.

## Бахархой

## Мохк

Гуон майда 1263,2 км².

## Билгалдахарш

Категори:Къилба Дакота гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Отога (гуо, Алабама)

**Отога** () — АЦШ Алабама штатера гуо. Центр – гӀала Пратвилл.

## Истори

Йиллина 1818 шарахь.

## Бахархой

## Мохк

Гуон майда 1538 км².

## Билгалдахарш

Категори:Алабама гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш
Апачи (гуо, Аризона)

**Апачи** () — АЦШ Аризона штатера гуо. Центр – гӀала Сент-Джонсruen.

## Истори

Йиллина 1879 шарахь.

## Бахархой

## Мохк

Гуон майда 29 054 км².

## Билгалдахарш

Категори:Аризона гуонаш

Категори:АЦШ гуонаш