1607 шо

## Хиламаш
* 25 апрель — Нидерландийн флото хӀаллакйо Испанин флот Гибралтарерчу тӀамехь

Росси
* 1 май — паччахьан эскарш Пчельна хин тӀехь хӀаллакдинчул тӀехьа, Болотниковс аьттонца босту Калугин гуо.
* 5 июнь — 1606—1607 шерашкахь И. И. Болотниковн гӀаттам болуш правительствон эскаршна а, гӀаттамхойн эскарна а йукъахь хилла Восьма хин тӀиера тӀом.
* 12 июнь — паччахьан эскаршна а, гӀаттамхойн эскарна а йукъара тӀом Воронья хин тӀехь.
* 12 июнь — Стародубехь керла Ӏаршан да ваьлла — Лжедмитрий II-гӀа (Тушинан къу), цуьнан агӀора бара полякаш а, гӀазакхий а.
* 10 октябрь — паччахьан эскарш Тула йаьккхина, охьатаӀийна Болотников Иванан гӀаттам.
* ноябрь-декабрь — аьттонза Брянскан гуо латтийна Лжедмитрий II-гӀачун эскарш.

Европа
* Ингалсера ахархойн гӀаттам («Midland revolt»)
* Ингалсан йуккъерчу графаллашкара (Нортгемптоншир, Лестершир) керташъяран дуьхьала ахархойн гӀаттам.
* Донаувертера халкъан мискачеран гӀаттам. ОхьатаӀийна. Баварски Максимилиана Донауверт шен мехкашна тӀетуьйхира.
* Аьхке — «Рокошанаш» Польшехь бохийра гетмана Жолкевскис.
* Малхбузан Украинехь ахархой реза ца хилар.
* 30 январь - Бристолан айман чох хи чухьадар.
* 1 май — ХӀадсон ХӀенрис Атлантикин Ӏапказ чура Тийна Ӏапказ чу боьду некъ лахархьама йолийна полюсан экспедици.
Америка
* 13 май — ХӀенри меран гена доццуш Чесапикан айман чура (АЦШ малхбален бердаш, Виргини штат) гӀайрен тӀехь кхоьллира дуьххьара Къилбаседа Америкин гуттаренна а йолу европахойн йурт.
* Къилбаседа Америкехь хьалхара гуттаренна йолу ингалсан колони — Виргини (Лондонан компанин мухажираш). 24 майхь кхоьллина Джеймстаун.
* Торреса Филиппинийн гӀайренаш тӀе а кхаьчна Манилера Ӏедална шен карийначух чот йелла.

## Ӏилма а, исбаьхьалла а
* Галилей Галилеос серло йаржаран сихаллин чеккхенах йолу шен ойла йийцина, зиераш дира иза лара гӀерташ.
* Галлея комета шен рогӀера Мелхан системе кхаьчна.
* Кхоьллина миланан Аброзианан библиотека. Тахана цуьнан фондашкахь 30000 сов шира тептарш ду.

## Музыка

## Бина

*Хьажа иштта: [[:Категори:Бинарш 1607 шарахь]]*
* 24 мартехь — Рюйтер Михаэль Адриансзон (1607—1676), нидерландийн адмирал.
* ХӀарвард Джон — Ингалсан диндаржориг, цуьнан цӀарах йу ХӀарвардан университет.
* Герхардт Пауль — немцойн лютеранийн теолог а, Лютер Мартинца цхьаьна могӀара уггар коьрта лютеранийн локхучу синан эшарийн автор ву.
* Гомбо Антуан, шевалье де Мере — французийн йаздархо, дакъалецира хила тарлучун теорин классикан «тӀадамийн проблема» листаран таронех болу балах лаьцна дискуссехь.
* Кемени Иоанн — трансильванин эла.
* Ливенс Ян — нидерландийн художник.
* де Скюдери Мадлен — французийн йаздархо-аьзни, прециозан литературин векал.
* ван Схурман Анна Мария — немцойн а, нидерландийн а поэт-аьзни, гравёр, тайп-тайпана Ӏилманийн Ӏилманча.
* Холлар Вацлав — чехийн график а, суртдиллархо а.

## Белла

*Хьажа иштта: [[:Категори:Белларш 1607 шарахь]]*
* 19 июнехь — Иов (Москохан патриарх), хьалхара Москохан патриарх (1589—1605).
* Аллори Алессандро — италийн (флоренцийн) суртдиллархо, маньеризман векал.
* Бароний Цезарь — католикийн историк, кардинал, ораторианхойн конгрегацин декъашхо.
* Баста Джиорджио — италийн инарла, граф, 1601—1604 шерашкахь Трансильванин хӀоттийна хьаькам.
* де Врис Ганс Вредеман — нидерландийн архитектор, художник, инженер.
* ГӀазы II Гири — ГӀирман хан 1588—1596 а, 1596—1607 шерашкахь (1596 шарахь цуьнан олалла йоцачу хенан йукъараделира паччахь Фатихь I Гири хӀоттийна). Довт I Гирин кӀант, Ислам II Гирин ваша.
* Гвидобальдо дель Монте — Италин математик, механик, астроном, философ, Галилейн доттагӀ а, гӀоьнча а.
* Епископ Гедеон — оьрсийн килсан а, политикин а гӀуллакххо, православин Львовн а, Каменец-Подольскин а епископ (1569—1607).
* Густав Шведийн — паччахьан Эрик XIV-гӀачун кӀант а, Годунова Ксенин хилаз висина майра а.
* ван Конингсло Гиллис — нидерландийн ишколан пейзажист.
* Луццаски Луццаско — италийн композитор, органист, клавесинист, хьехархо, мадригалийн автор.
* де Пацци Мария Магдалина — католикийн сийлахь-езаниг, мозгӀар-аьзни кармелитка, мистик.
* Руджери Микеле — католикийн мозгӀар-иезуит, Цийхь дуьххьарлера иезуитийн мисси (португалийн урхаллехь йолу Макао йоцуш) йиллинарг (Риччи Маттеоца цхьаьна).
* Доменико Фонтана — италийн хьалхара бароккон архитектор а, инженер а.
* ван Хемскерк Якоб — голландийн хӀордахо а, адмирал а, Голландийн Ост-ХӀиндан компанин капитан.
* Элеонора Пруссин — Пруссин паччахьан йоӀ, марехь йолуш Бранденбурган курфюрстина.

## Хьажа иштта