АЦШ коьрта шахьрийн исписка

ХӀокху йаззамехь йу **[[АЦШ]] карара а, хилла а къоман, субкъаьмнийн коьрта шахьарш**, ткъа кхин а хилла колонеш, мехкаш, паччахьаллаш, хӀинца штаташ йина.

Тайп-тайпана хенахь тайп-тайпана регионашкахь коьрта шахьарш цхьаьна гӀалара кхечу гӀала дехьайоккхуш хилла, иштта процессаш хуьлу бахархой сиха тӀекхета йа политикин хьал цхьаьнаэшшара доцу регионашкахь. Уггаре хьалха иза амалехь дара XIX бӀешарна, оцу хенахь йехкира дукха керла штаташ, цигахь хуьлура коьрта шахьар харжаран процесс.

## Къаьмнийн коьрта шахьарш
АЦШ карара коьрта шахьар 1800 шарахь дуьйна **[[Вашингтон (Колумби гуо)|Вашингтон]]** йу.

### АЦШ историн коьрта шахьарш
* **[[Филадельфи]]**, Пенсильвани: 1774 5 сентябрера 1774 24 октябрь кхаччалц, цул тӀаьхьа 1775 10 майра 1776 12 декабрь.
* **[[Балтимор]]**, Мэриленд: 1776 20 декабрера 1777 27 февраль кхаччалц 
* **[[Филадельфи]]**, Пенсильвани: 1777  4 мартера 1777 18 сентябрь кхаччалц
* **[[Ланкастер (Пенсильвани)|Ланкастер]]**, Пенсильвани: 1777 27 сентябрь (цхьа де)
* **[[Йорк (Пенсильвани)|Йорк]]**, Пенсильвани: 1777 30 сентябрера 1778 27 июнь кхаччалц 
* **[[Филадельфи]]**, Пенсильвани: 1778 2 июлера 1783 21 июнь кхаччалц 
* **[[Принстон (Нью-Джерси)|Принстон]]**, Нью-Джерси: 1783 30 июнера 1783 4 ноябрь кхаччалц 
* **[[Аннаполис (Мэриленд)|Аннаполис]]**, Мэриленд: 1783 26 ноябрера 1784 19 август кхаччалц 
* **[[Трентон (Нью-Джерси)|Трентон]]**, Нью-Джерси: 1784 1 ноябрера 1784 24 декабрь кхаччалц 
* **[[Нью-Йорк]]**, Нью-Йорк: 1785 11 январера 1790 12 август кхаччалц 
* **[[Филадельфи]]**, Пенсильвани: 1790 6 декабрера 1800 14 май кхаччалц
* **[[Вашингтон]]**, Колумби гуо: 1800 шеран 17 ноябрера таханалца.

### АЦШ йукъайахна историн пачхьалкхийн коьрта шахьраш

#### [[Америкин Конфедеративан Штаташ]]
Америкин Конфедеративан Штатийн шен исторехь кхоъ коьрта шахьар хилла:
* **[[Монтгомери (Алабама)|Монтгомери]]**, Алабама, 1861
* **[[Ричмонд (Виргини)|Ричмонд]]**, Виргини, 1861—1865
* **[[Данвилл (Виргини)|Данвилл]]**, Виргини, 1865

#### [[Республика Техас]]
1845 шарахь Цхьаьнатоьхна Штатех дӀатохалц Техас маьрша пачхьалкх йара, йовзара Республика Техас аьлла. Цуьнан коьрта шахьраш йара тайп-тайпанчу хенахь ворхӀ гӀала:
* **[[Бразос-тӀера-Вашингтон]]**, 1836
* **Харрисбург**, 1836
* **[[Галвестон (Техас)|Галвестон]]**, 1836
* **Веласко**, 1836
* **Уэст-Колумби**, 1836
* **[[Хьюстон]]**, 1837—1839
* **[[Остин (Техас)|Остин]]**, 1839—1845

#### [[Гавайш паччахьалла|Паччахьалла]] а, [[республика Гавайш|республика а Гавайш]]
1898 шарахь АЦШ мохк хилале, Гавайш маьрша пачхьалкх хилла. Оцу хенахь коьрта шахьраш хилла ши гӀала:
* **[[Лахаина (гӀала)|Лахаина]]**, 1820—1845 (Гавайн паччахьалла)
* **[[Гонолулу]]**, 1845—1894 (Гавайн паччахьалла); 1894—1898 (Республика Гавайш)

## Штатийн административан йаккъаш
АЦШ штатийн административан йаккъийн исписка ца хийцайелла 1910 шарахь дуьйна, хӀетахь Оклахомин административан йукъ дехьайаьккхира Гатрера Оклахома-Сити. Оцу терхьал тӀаьхьа АЦШан беа махкана штатийн статус йелла (Аризона, Нью-Мексико, Аляска, Гавайш), амма административан йаккъаш 1910 шарахь хӀинца йерш йара.

Гергарчу хенахь АЦШ цхьанне а штатан административан йукъ хийцалур йу аьлла меттиг бац — иза хийцар харже хӀума ду.

АЦШ 50 штатах 17 бен йац (Айдахо, Айова, Аризона, Арканзас, Гавайш, Джорджи, Малхбузен Виргини, Индиана, Колорадо, Массачусетс, Миссисипи, Огайо, Оклахома, Род-Айленд, Къилба Каролина, Юта) административан йукъ уггаре йоккха шахьар.

Билгалдахарш:
* Карара штатийн административан йаккъаш билгалйаьхна **стомма зорбанца**.
* Мехкийн административан йаккъаш билгалйаьхна *цамзанца*.
* Шеро гойту, шахьар маца хилла административан йукъ.

## Хьажа кхин а
* АЦШ гӀаланийн испискаш

## Билгалдахарш