Hók-ciŭ-uâ ĭng-ông hiê-tūng

Cī piĕng ùng-ciŏng ciŏng-muòng gái-siêu **Hók-ciŭ-uâ** gì **ĭng-ông hiê-tūng** (音韻系統).

## Ĭng-ông
Áng Muāng-chĭng sèng-hâiu gì ĭng-ông-cṳ̆ «Chék Lìng Báik-ĭng» (戚林八音) diē-sié gì gōng-huák, Hók-ciŭ-uâ dŭ-liāng ô 33 bĭh ông-mō̤ (韻母), 15 bĭh siăng-mō̤ (聲母) gâe̤ng 8 bĭh siăng-diêu (sĭk-cié nâ ô 7 bĭh). Gĭng-dáng Hók-ciŭ-uâ gì ĭng-ông tā̤-hiê duâi-tā̤-siông gâe̤ng hiā sèng-hâiu chă-bók-dŏ̤. Dáng-sê, gĭng-dáng Hók-ciŭ-uâ gó ô ông-mō̤ gṳ̆ng siăng-diêu huák-sĕng „sĕ̤ng-ông-huá“ (松韻化) hĕ̤k-ciā „kŭi-ông-huá“ (開韻化), siăng-mō̤ huák-sĕng „pé-ĭng-huá“ (鼻音化) dēng-dēng gì hiêng-chiông, cuòi dŭ sê «Chék Lìng Báik-ĭng» diē-sié mò̤ tā̤-hiêng chók lì gì. Lêng-nguôi, Hók-ciŭ-uâ gì kēu-ngṳ̄ gó ô siŏng-dŏng hŭk-ciăk gì siăng-diêu biéng-huá giĕ-cáik.

### Siăng-diêu
Hók-ciŭ-uâ ô 7 bĭh siăng-diêu, áng «Chék Lìng Báik-ĭng» diē-sié gì gōng-huák, cī 7 bĭh siăng-diêu sê „Siông-bìng“ (上平), „Siông-siăng“ (上聲), „Siông-ké̤ṳ“ (上去), „Siông-ĭk“ (上入), „Hâ-bìng“ (下平), „Hâ-ké̤ṳ“ (下去), „Hâ-ĭk“ (下入). Gū Háng-ngṳ̄ gì „Siông-siông“ (上上) gâe̤ng „Hâ-siông“ (下上) găh Hók-ciŭ-uâ diē-sié ī-gĭng hăk siŏh dŏi biéng chiàng siŏh bĭh hô̤ lā̤ „Siông-siăng“ (上聲) gì siăng-diêu gò̤ lāu.

Â-dā̤ cī diŏng biēu-gáik sê sāi Ngô-dô-biĕu-ĭng-huák (五度標音法) lì biēu-sê chók 7 bĭh siăng-diêu gì diêu-dĭk (調值) gì. Siăng-diêu găh hiêng-câi Háng-ngṳ̄ hŏk-gái diē-sié gì dó̤i-éng mìng-chĭng (名稱) siā diŏh có̤i muōi hī siŏh dĭk diē-sié. Siăng-diêu diêu-dĭk áng Hók-ciŭ-kiŏng có̤ biēu-cūng gì.

### Siăng-mō̤
Hók-ciŭ-uâ ô 15 bĭh siăng-mō̤, cuòi cêu-sê nē̤ng-gă bàng-siòng gōng gì „Sĕk-ngô-ĭng Hiê-tūng“ (十五音系統). Nâ sê áng huák-ĭng buô-ôi lì buŏng gì uâ, cī 15 siăng-mō̤ â̤  dé̤ṳng buŏng „Hò̤-lè̤ng cū“, „Chói-puòi cū“, „Ngāi ék cū“ gâe̤ng „Ngāi nê cū“ cī 4 cū.  

1) Liŏh-sáik huŏng-gáh diē-sié gì siăng-mō̤ nâ găh kēu-ngṳ̄ ĭng-biéng gì sèng-âu chók-hiêng.

2) Siăng-mō̤ /β/, /ʝ/ gâe̤ng /z/ sê cŏk-ĭng/dĕ̤k siăng-mō̤.

3) Siăng-mō̤ /s/ găh Hók-ciŭ-uâ báe̤k-buô gâe̤ng nàng-buô gì kiŏng diē-sié (pī-ṳ̀ Lò̤-nguòng (羅源) hĕ̤k-ciā Hók-chiăng (福清) tĕ̤k /θ/. Ŏ̤h „siang“ tĕ̤k /θiaŋ/.

4) Siăng-mō̤ /s/ ô nè̤ng â̤ ciŏng ĭ tĕ̤k có̤ /f/. 
:Ŏ̤h „mò̤ chiŏk mò̤ sê̤ṳ“ tĕ̤k /mo tɕʰyo mo føy/.

5) Ô gì hŏk-ciā giéng-gáe̤k Hók-ciŭ-uâ siăng-mō̤ /h/ gâe̤ng sá̤-ông /i/, /y/ siŏng-pĭng (相拼) gì sèng-âu tĕ̤k có̤ /x/.

6) Siăng-mō̤ gâe̤ng /h/ gâe̤ng /u/ ông siŏng-pĭng gì sèng-âu, Lò̤-nguòng-kiŏng tĕ̤k có̤ /ɸ/.
:Ŏ̤h „Hū-muòng“ /ɸu muoŋ/.

7) Siăng-mō̤ /ts/, /tsʰ/, /s/ găh sá̤-ông /i/, /y/ (gâe̤ng cī lâng bĭh sá̤-ông găh sèng-lāu gì sĕ̤ng-ông-mō̤) sèng-lāu sì-hâiu niōng-huá, tĕ̤k có̤ /tɕ/, /tɕʰ/, /ɕ/. Cī săng bĭh siăng-mō̤ găh ông-mō̤ /ɛ/ sèng-lāu gì sì-hâiu, ô nè̤ng iâ tĕ̤k có̤ niōng-ĭng.
:Ŏ̤h „mò̤ chiŏk mò̤ sê̤ṳ“ tĕ̤k /mo tɕʰyo mo føy/.

8) Găh Diòng-lŏ̤h-kiŏng (長樂腔)  dài-dŏng, mò̤ /n/ cī bĭh siăng-mō̤, sū-iū /n/ siăng-mō̤ gì cê dŭ hăk gáu /l/ siăng diē-sié gò̤ lāu. 
:Ŏ̤h: Lêng = Nêng  /lɛiŋ/.

9) Hók-ciŭ gì dṳ̆ng-nièng-nè̤ng gâe̤ng hâiu-săng-giāng găh gōng-uâ gì sèng-âu ī-gĭng mò̤ buŏng /l/ gâe̤ng /n/ gò̤ lāu (dŏng-iòng, ô gì gĭng-guó buói-hóng gì nè̤ng â̤ buŏng chók cī lâng bĭh siăng-mō̤). Iòng-dŏng-diè sê /l/ siăng gì cê hăk gáu /n/ siăng diē sié.
:Ŏ̤h Lêng = Nêng = /nɛiŋ/.

«Cék Lìng Báik-ĭng» diē-sié gì Hók-ciŭ-uâ siăng-mō̤ gâe̤ng siăng-mō̤-cê (聲母字) dŭ găh â-dā̤ biēu-gáh dài-dŏng:

### Ông-mō̤
Hók-ciŭ-uâ gì dăng ông-mō̤ ô 11 bĭh, dṳ̀-kŭi /i/, /y/, /u/ ī-nguôi, dŭ ô kŭi, māu 2 cṳ̄ng dó̤i-lĭk gì huák-ĭng, cuòi iâ hô̤ lā̤ sĕ̤ng-ông (松韻) gâe̤ng gīng-ông (緊韻).

#### Dăng sĕ̤ng ông-mō̤

1) Ô gì hŏk-ciā giéng-gáe̤k /e/ gì kŭi-ông găi-dŏng sê /æ/.

Sĕ̤ng-ông ô 31 bĭh, duâi-buô-hông iâ ô kŭi gâe̤ng māu 2 cṳ̄ng dó̤i-lĭk gì huák-ĭng.
 

1) «Chék Lìng Báik-ĭng» diē-sié mò̤ /iau/ ciā ông. Cī bĭh ông-mō̤ â̤ mâ̤ dé̤ṳng sáung Hók-ciŭ-uâ gì ciáng-sék ông-mō̤, găh hŏk-sŭk-gái gó ô cĕng-lâung. Duâi-buô-huông hŏk-ciā giéng-gáe̤k ĭ ng sê ciáng-sék gì ông-mō̤; bók-guó ô gì cê-diēng gâe̤ng hŏk-sŭk lâung-ùng bô ciŏng ĭ ĕng gáu ông-mō̤ tā̤-hiê diē-sié. 

2) Ông-mō̤ /ya/ găh gĭng-dáng gì Hók-ciŭ-uâ diē-sié ī-gĭng tō̤ mâ̤ diŏh lāu. Áng «Tái-sṳ̄ Lìng Pék-săng Cê-ngiê Biêng-lāng» (太史林碧山字義便覽) gì gōng-huák, cī bĭh (Hṳa Ông) ông-buô gì cê nâ ô 4 bĭh. Cī 3 cê găh gĭng-dáng Hók-ciŭ-kiŏng diē-sié cìng-kuóng sê ciŏng-uâng gì: 1 cê gŭi gáu /ai/ ông (cṳā > cāi), 1 cê gŭi gáu /ie/ ông (hṳa > hie), 1 cê gŭi gáu /ɛ/ ông (hṳa > ha̤).  

3) Kŭ-chèng-kiŏng (古田腔) ciŏng /yo/ tĕ̤k có̤ /yø/. Hiêng-câi ciŏng-uâng gì tĕ̤k-huák găh Hók-ciŭ-kiŏng diē-sié iâ kăi-sṳ̄ liù-hèng gò̤ lāu, dĕk-biék găh hâiu-săng-giāng dài-dŏng. 

4) Ông-mō̤ /uoi/ gâe̤ng /ui/ (bău-guák cī lâng bĭh gì kŭi-ông) găh duâi-buô-hông dê-kṳ̆ ī-gĭng hăk chiàng siŏh bĭh ông gò̤ lāu, nâ ô Kŭ-chèng-kiŏng gâe̤ng Bìng-tàng (平潭) gì Hók-chiăng-kiŏng gó mò̤ hăk siŏh dŏi.

5) Ông-mō̤ /iu/ gâe̤ng /ieu/ (bău-guák ĭ gì kŭi-ông) găh duâi-buô-hông dê-kṳ̆ ī-gĭng hăk chiàng siŏh bĭh ông gò̤ lāu, nâ ô Kŭ-chèng-kiŏng gâe̤ng Bìng-tàng gì Hók-chiăng-kiŏng gó mò̤ hăk siŏh dŏi.

6) Ông-mō̤ /ieu/ gâe̤ng /iɛu/ găh Kŭ-chèng-kiŏng diē-sié tĕ̤k /iəu/ hĕ̤k-ciā /iau/.

#### Pé-ĭng ông-mō̤

1) Hók-ciŭ-uâ nâ ô siŏh bĭh siăng-huá ông /ŋ̍/. Dáng-sê /ŋ̍/ găh kēu-ngṳ̄ ĭng-biéng dài-dŏng sêu gáu âu-sāu siăng-mō̤ gì īng-hiōng huák-sĕng biéng-huá, gó â̤ sāng-sĕng lâng bĭh sĭng gì siăng-huá-ông /m̩/ gâe̤ng /n̩/.
:::ng sê  /ŋ̍ sei/  >> /n̩ nei/
:::ng biáng /ŋ̍ piɑŋ/  >> /m̩ miɑŋ/

2) Hók-ciŭ-uâ diē-sié tĕ̤k siăng-huá-ông /ŋ̍/ gì cê nâ ô lâng bĭh, bêng-chiā dŭ sê hâ-ké̤ṳ siăng. Siŏh bĭh sê pēu-dêng-sṳ̀ (否定詞) „n̂g“, siŏh bĭh sê „sāi, bóng“ gì „n̂g“. Tàu-tàu hī siŏh bĭh „n̂g“ găh kēu-ngṳ̄ dài-dŏng duâi-bô-hông cìng-huóng tĕ̤k „ĭng“, dâ̤ nê bĭh găh kēu-ngṳ̄ dài-dŏng tĕ̤k có̤ „ŭng“.
:::Ng sāi giăng /ŋ̍ sai kiaŋ/   >>  /iŋ nai kiaŋ/
:::Ô ng-ng mò̤ /ou ŋ̍ ŋ̍ mo/   >>  /u ʔuŋ ʔuŋ mo/

3) Ông-mō̤ /ɑiŋ/ găh Hók-chiăng-kiŏng diē-sié tĕ̤k /æŋ/, ô gì nè̤ng gó â̤ găh /æ/ âu-sāu gă siŏh ciáh kĭng-siăng gì /i/, tĕ̤k chiàng /æiŋ/. Áng ciŏng-uâng huák-diēng, Hók-chiăng-kiŏng diē-sié gì /æŋ/ dì-cā iâ â̤ biéng gâe̤ng Hók-ciŭ-kiŏng siŏh iông,  có̤i-cṳ̆ng cà̤ tĕ̤k /ɑiŋ/.

4) Ông-mō̤ /øyŋ/ găh Hók-chiăng-kiŏng diē-sié tĕ̤k /œŋ/, ô gì nè̤ng gó â̤ găh /œ/ âu-sāu gă siŏh ciáh kĭng-siăng gì /y/, tĕ̤k chiàng /œyŋ/. Áng ciŏng-uâng huák-diēng, Hók-chiăng-kiŏng diē-sié gì /œŋ/ dì-cā iâ â̤ biéng gâe̤ng Hók-ciŭ-kiŏng siŏh iông,  có̤i-cṳ̆ng cà̤ tĕ̤k /øyŋ/.

#### Ông-muōi

## Ĭng-biéng hiêng-chiông
Hók-ciŭ-uâ ô iā hŭng-hó gì ĭng-ông biéng-huá hiêng-chiông. Câi-ĭ sê biéng-huá hìng-sék gó sê biéng-huá huâng-ùi găh Háng-ngṳ̄-cŭk(漢語族) diē-sié dŭ sê cĭng ô dĕk-sáik gì. 

Hók-ciŭ-uâ gì ĭng-ông biéng-huá ng sê buōng-dā̤ cêu ô gì, áng hŏk-ciā ngiēng-géu, cī bĭh biéng-huá gáing-gáing sê téng Chĭng-dièu âu-gĭ gì sèng-âu huák-sĕng gì, bêng-chiā găh Sĕk-ék piék gì săng-kṳ̆ gó mò̤ ciŏng-uâng gì hiêng-chiông. 

Hók-ciŭ-uâ gì ĭng-ông biéng-huá ô 3 lôi: siăng-mō̤, ông-mō̤, siăng-diêu. Găh cī 3 lôi diē-sié, siăng-mō̤ biéng-huá dék-ô gì giĕ-cáik dék gāng-dăng, siăng-diêu biéng-huá dék hŭk-căk.

 
### Siăng-mō̤
Hók-ciŭ-uâ siăng-mō̤ biéng-huá sê 3 lôi ĭng-ông biéng-huá dài-dŏng dék gāng-dăng gì. Biéng-huá giĕ-cáik áng siăng-mō̤ gì huák-ĭng buó-ôi buŏng „hò̤-lè̤ng“, „chói-puòi“, „ngā-kī 1“, „ngā-kī 2“ 4 cū; gái áng sèng-sāu cê gì ông-muōi buōng „káe̤ng ông-muōi“ (空韻尾), „pé ông-muōi“ (鼻韻尾), „sék ông-muōi“ (塞韻尾) 3 cṳ̄ng.

#### Hò̤-lè̤ng Cṳ̄
Hò̤-lè̤ng cū gì siăng-mō̤ dŭ-liāng ô /k/, /kʰ/, /h/, /ŋ/ gâe̤ng /ʔ/ 5 bĭh.

Cê gì siăng-mō̤ sê hò̤-lè̤ng cū siăng-mō̤ /k/, /kʰ/, /h/,ciā cê nâ găh káe̤ng ông-muōi gì cê âiu-sāu sèng-âu, cī săng bĭh siăng-mō̤ biéng chiàng /ʔ/. 

::gá-cṳ̆ gĭ　　/kɑ tɕy ki/ 　>　/ka  ʝy ʔi/
::ngā-kī　　/ŋa kʰi/　>　/ŋa ʔi/ (> /ŋai/)
::sé hông　　/sɛi houŋ/　>　/si ʔouŋ/

Cê gì siăng-mō̤ sê hò̤-lè̤ng cū, ciā cê găh pé ông-muōi gì cê âiu-sāu sèng-âu, siăng-mō̤ biéng có̤ /ŋ/.

::kēng giāng　　/kʰeiŋ kiaŋ/　>　/kʰeing  ŋiaŋ/
::găng-ké-tiáng　　/kaŋ kʰɛi tʰiɑŋ/　>　/kaŋ ŋi liɑŋ/
::săng-hông　　/saŋ houŋ/　>　/saŋ ŋouŋ/
::huăng ák　　/huaŋ ʔɑkˀ/　>　/huaŋ ŋɑkˀ/ 

Cê gì siăng-mō̤ sê hò̤-lè̤ng cū, ciā cê găh sék ông-muōi gì cê âiu-sāu sèng-âu, siăng-mō̤ mò̤ biéng-huá.

#### Chói-puòi Cū
Chói-puòi cū gì siăng-mō̤ ô /p/, /pʰ/ gâe̤ng /m/ 3 bĭh.

Cê gì siăng-mō̤ sê chói-puòi cū siăng-mō̤ /p/, /pʰ/, ciā cê găh káe̤ng ông-muōi gì cê âiu-sāu sèng-âu, cī 2 bĭh siang-mō̤ biéng có̤ dĕ̤k ông-mō̤ /β/. 

::cī-bŏng　　/tɕi pouŋ/ 　>　/tɕi βouŋ/
::chói-puòi　　/tsʰoi pʰuoi/　>　/tsʰui βuoi/

Cê gì siăng-mō̤ sê chói-puòi cū, ciā cê găh pé ông-muōi gì cê âiu-sāu sèng-âu, siăng mō̤ biéng có̤ /m/.

::bēng bàng　　/peiŋ paŋ/　>　/peing  maŋ/
::Nìng-pŏ̤　　/niŋ pʰo/　>　/niŋ mo/

Cê gì siăng-mō̤ sê chói-puòi cū, ciā cê găh sék ông-muōi gì cê âiu-sāu sèng-âu, siăng-mō̤ mò̤ biéng-huá.

#### Ngāi 1 Cū
Ngāi 1 cū gì siăng-mō̤ nâ ô /ts/, /tsʰ/ 2 bĭh siăng-mō̤.

Cê gì siang mō̤ sê ngāi 1 cū siăng-mō̤ /ts/, /tsʰ/, chiā cê gah káe̤ng ông-muōi gì cê âiu-sāu sèng-âu, ô lâng cṳ̄ng biéng-huá. Siăng-mō̤ /ts/, /tsʰ/ gâe̤ng /i/, /y/ (hĕ̤k-ciā ī /i/, /y/ có̤ buáng mō̤-ĭng, ŏ̤h /ia/, /yokˀ/) siŏng-pĭng(相拼) sèng-âu, /ts/, /tsʰ/ biéng có̤ dĕ̤k siăng-mō̤ /ʝ/.  Gì-tă cìng-huóng biéng có̤ dĕ̤k siăng-mō̤ /z/

::gá-cṳ̆　　/kɑ tɕy/ 　>　/ka  ʝy/
::ké-chiă　　/kʰɛi tɕʰia/　>　/kʰi ʝia/ (> /ki ja/)

::cū-cŭng　　/tsu tsuŋ/ 　>　/tsu  zuŋ/
::chék-chék　　/tsʰɛikˀ tsʰɛikˀ/ 　>　/tsʰi  zɛikˀ/

#### Ngāi 2 Cū

### Ông-mō̤

### Siang-diêu

## Nô̤i-buô gì Chă-biék
Hók-ciŭ-uâ nô̤i-buô gì chă-biék bī-gáu duâi, dáng cī chă-biék duâi-buô-hông sê găh ĭng-ông diē-sié, dŏng-dê nè̤ng gó̤ cuòi hô̤ lā̤ „kiŏng“. Nâ áng kiŏng lì buōng gì uâ, Hók-ciŏ-uâ â̤ buōng „Hók-ciŭ-kiŏng“ (福州腔), „Hók-chiăng-kiŏng“ (福清腔), „Kŭ-chèng kiŏng“ (古田腔) 3 cṳ̆ng.

### Hók-ciŭ-kiŏng
Mìng-gĕ̤ng làu-mih sū gōng gì Hók-ciŭ-uâ gĭ-buōng sê sṳ̆k cī cṳ̄ng kiŏng. Dê-lī siông bău-guák Hók-ciŭ chê, Mìng-âiu-gâing dṳ̆ng-nàng buô, Lièng-gŏng-gâing, Diòng-lŏ̤h-gâing, gâe̤ng Īng-tái-gâing dĕ̤ng-buô.

Hók-ciŭ sê sēng-dók sū-câi (省督所在), lĭk-sṳ̄ ī-lài nè̤ng dŭ giéng-gáe̤k cŭ-uái gì kiŏng sê biēu-cūng kiŏng. 

Gâe̤ng «Chék Lìng Báik-ĭng» siŏng pàng, Hók-ciŭ-kiŏng ĭng-ông tā̤-hiê ī-gĭng huák-sĕng ciŏng-uâng gì biéng-huá:  

::1 „Chiu“ -ông gâe̤ng „Sieu“ -ông hăk siŏh dŏi biéng chiàng siŏh bĭh ông --/ieu/
::::(Hók-)ciŭ = (lăk-)ciĕu = /tsieu/

::2 „Hui“ -ông gâe̤ng „Buoi“ -ông hăk siŏh dŏi biéng chiàng siŏh bĭh ông  --/uoi/
::::puòi(-à̤) = pùi(-tàng) = /pʰuoi/

::3 Sĭng-mō̤ găh cê dài-dŏng sèng-âu huák-sĕng sĭng-mō̤ luôi-huá hĕ̤k-ciā pé-ing-huá
::::dĭ sék /ti sekˀ/ --> /di leʔ/
::::Băng-báik /paŋ pɑikˀ/ --> /paŋ mɑiʔ/

::4 Ông-mō̤ gâe̤ng ĭng-ĭk lièng lâng bĭh ké̤ṳ-sĭng-dêu pĭng-tĕ̤k gì sì-hâiu, biéng có̤ kŭi-ông hĕ̤k-ciā sĕ̤ng-ông.

### Hók-chiăng-kiŏng
Hók-chiăng-kiŏng ciō-iéu găh Hók-chiăng gâe̤ng Bìng-tàng lâng bĭh dê-huōng sāi.

Hók-chiăng-kiŏng gì ông-mō̤ tā̤-hiê gâe̤ng ông-cṳ̆ «Chék Lìng Báik-ĭng» gà̤-dēng gōng gì ông-mō̤ tā̤ hiê chă mâ̤ kó̤ huông. Dáng-sê diŏh hiêng-câi Hók-chiăng hâiu-săng-giāng gōng gì Hók-chiăng-uâ diē-sié, „Chiu“ gâe̤ng „Sieu“, „Buoi“ gâe̤ng „Hui“ ī-gĭng buōng mâ̤ chĭng-chū gò̤ lāu. 

#### Gâe̤ng Hók-ciŭ-kiŏng gì Chă-biék
:SĬNG-DIÊU CHĂ-BIÉK
:::Hók-ciŭ-kiŏng gâe̤ng Hók-chiăng-kiŏng có̤i duâi gì chă-biék sê diŏh sĭng-diêu diêu-dĭk gà̤-dēng, câi-nṳ̄ sê dăng-cê gì sĭng-diêu gó sê kēu-ngṳ̄ tài-dŏng gì biéng-diêu. Ŏ̤h „tiăng“, găh Hók-ciŭ-kiŏng tĕ̤k /tiaŋ˥˥/, Hók-chiăng-kiŏng tĕ̤k /tiaŋ˥˧/. 
:SĬNG-MŌ̤ CHĂ-BIÉK
:::Bàng-uâ-cê cê-mō̤ „S“ găh Hók-ciŭ-kiŏng dài-dŏng tĕ̤k /s/, găh Hók-chiăng-kiŏng dài-dŏng tĕ̤k /θ/.
:ÔNG-MŌ̤ CHĂ-BIÉK
:::Chŭi-iòng gōng Hók-chiăng-kiŏng gì ông-mō̤ tā̤-hiê gâe̤ng Hók-ciŭ-kiŏng uòng-ciòng māu-dáe̤k, dáng-sê Hók-chiăng-uâ gì ông-mō̤ gâe̤ng Hók-ciŭ-kiŏng gó sê ô chă-biék, dék mìng-hiēng gì chă-biék sê Hók-chiăng-kiŏng gì sĕ̤ng-ông-mō̤ (雙韻母) mò̤ chiông Hók-ciŭ-kiŏng hī māng sâ̤.

### Kŭ-chèng-kiŏng
Kŭ-chèng-kiŏng sê Kŭ-chèng gâe̤ng Bìng-nàng lâng bĭh gâing gì nè̤ng gōng Hók-ciŭ-uâ gì kiŏng. Diâng-diŏh Kŭ-chèng-kiŏng găh gáuk-cṳ̄ng Hók-ciŭ-uâ gì kiŏng dài-dŏng, ĭng-ông tā̤-hiêng biéng-huá dék nâung gì. Kŭ-chèng-kiŏng ĭng-ông tā̤-hiê gâe̤ng «Chék Lìng Báik-ĭng» diē-sié gì ĭng-ông tā̤-hiê uòng-ciòng dó̤i-māu. Hók-ciŭ-kiŏng gâe̤ng Hók-chiăng-kiŏng gì ông-mō̤ dŭ â̤ gṳ̆ng sĭng-diêu huák-sĕng biéng-huá, cêu nâ Kŭ-chèng-kiŏng gó muòi huák-sĕng ciŏng-uâng gì biéng-huá.

分類:Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄
分類:Sĕk-ék