open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oroqen-cŭk

**Oroqen-cŭk** sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Háik-lṳ̀ng-gĕ̤ng gâe̤ng Nô̤i Mùng-gū.

Oroqen-cŭk gōng Oroqen-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk
Jino-cŭk

**Jino-cŭk** sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Hùng-nàng gì Să̤-sĕ̤ng-bāng-năk.

Jino-cŭk gōng Jino-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk
Háik-diĕk-cŭk

**Háik-diĕk-cŭk** (赫哲族), iâ hô̤ lā̤ **Nanai-cŭk** (Háik-diĕk-ngṳ̄: нани), sê Ā-ciŭ báe̤k-buô gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók gì Háik-lṳ̀ng-gĕ̤ng gâe̤ng Ngò̤-lò̤-sṳ̆ gì Khabarovsk Biĕng-giŏng-kṳ̆.

Háik-diĕk-cŭk gōng Háik-diĕk-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk
Sék-báh-cŭk

**Sék-báh-cŭk** (錫伯族, Sék-báh-ngṳ̄: ) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Gék-lìng, Lièu-nìng gâe̤ng Sĭng-giŏng.

Sék-báh-cŭk gōng Sék-báh-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk
Dŭk-lṳ̀ng-cŭk

**Dŭk-lṳ̀ng-cŭk** (獨龍族), iâ hô̤ lā̤ **Derung-cŭk**, sê Nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók gì Hùng-nàng gâe̤ng Miēng-diêng.

Dŭk-lṳ̀ng-cŭk gōng Dŭk-lṳ̀ng-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk
Bō̤-ăng-cŭk

**Bō̤-ăng-cŭk** (保安族) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, sĕng-uăk diŏh Găng-sé̤ṳk, Chĭng-hāi gâe̤ng Sĭng-giŏng.

Bō̤-ăng-cŭk gōng Bō̤-ăng-ngṳ̄.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Nô-cŭk

**Nô-cŭk** (怒族) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, sĕng-uăk diŏh Hùng-nàng gâe̤ng Să̤-câung.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Mò̤-nàng-cŭk

**Mò̤-nàng-cŭk** (毛南族, Mò̤-nàng-ngṳ̄: Anan) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Guōng-să̤ gâe̤ng Gói-ciŭ.

Mò̤-nàng-cŭk gōng Mò̤-nàng-ngṳ̄.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Tū-cŭk

**Tū-cŭk** (土族) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Chĭng-hāi gâe̤ng Găng-sé̤ṳk.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Tū-gă-cŭk

**Tū-gă-cŭk** (土家族, Báe̤k Tū-gă-ngṳ̄: Bifzivkar, Nàng Tū-gă-ngṳ̄: Mongrzzir) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Hù-nàng, Hù-báe̤k, Gói-ciŭ gâe̤ng Tṳ̀ng-kéng.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Hăk-nà̤-cŭk

**Hăk-nà̤-cŭk** (哈尼族, Hăk-nà̤-ngṳ̄: Haqniq) sê Dĕ̤ng-nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók, Miēng-diêng, Laos, Tái-guók gâe̤ng Uŏk-nàng. Hăk-nà̤-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Hùng-nàng.

Hăk-nà̤-cŭk gōng Hăk-nà̤-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk
Gīng-pŏ̤-cŭk

**Gīng-pŏ̤-cŭk** (景頗族), iâ hô̤ lā̤ **Kachin-cŭk**, sê Dĕ̤ng-nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók gì Hùng-nàng, Miēng-diêng gì Kachin-băng gâe̤ng Shan-băng. Gīng-pŏ̤-cŭk sê Kachin-băng gì ciō-tā̤ mìng-cŭk, iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.

Gīng-pŏ̤-cŭk gōng Gīng-pŏ̤-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk
Dĕ̤ng-hiŏng-cŭk

**Dĕ̤ng-hiŏng-cŭk** (東鄉族, Dĕ̤ng-hiŏng-ngṳ̄: Sarta) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Găng-sé̤ṳk, Chĭng-hāi gâe̤ng Nìng-hâ.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Năk-să̤-cŭk

**Năk-să̤-cŭk** (納西族) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Hùng-nàng gâe̤ng Sé̤ṳ-chiŏng.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Cūi-cŭk

**Cūi-cŭk** (水族) sê Dĕ̤ng-nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók gì Gói-ciŭ, Guōng-să̤ gâe̤ng Uŏk-nàng gì Tuyên Quang.

分類:Mìng-cŭk
Ìng-mìng

**Ìng-mìng** (人民) sê nè̤ng gì cĭk-hăk. Ék-buăng gōng, dêu diŏh dè̤ng siŏh ciéh guók-gă hĕ̤k siŏh dó̤i dê-kṳ̆, hiōng-iū ék-dêng gun-lê gì nè̤ng gì cĭk-hăk gáiu-siàng cī ciéh guók-gă hē̤k dê-kṳ̆ gì ìng-mìng. **Ìng** ciā cê biēu-mìng sṳ̆k diŏh cī bĭk cĭk-hăk gì gó̤-tā̤ sê nè̤ng, nâ **mìng** biēu-sê sṳ̆k diŏh ciā cĭk-hăk gì gó̤-tā̤ ṳ̆ng-iū gì guòng-lê gâe̤ng sìng-dák gì ngiê-ô.

I
Iòng-bék-chiă

**Iòng-bék-chiă** (鉛筆車), iâ hô̤ lō̤ **bék-chiă** (筆車), sê suók iòng-bék gì gă-sĭ. Bék-chiă buŏng có̤ diêng-dông gâe̤ng chiū-dông lâng cṳ̄ng.

分類:Ùng-gê̤ṳ
Lìng-hùng

**Lìng-hùng** (靈魂), găk cŭng-gáu, diék-hŏk gâe̤ng sìng-uâ diē-sié, sê siŏh cṳ̄ng mò̤ hìng-tā̤ iâ mâ̤ sī gì còng-câi. Gŏng-gé̤ṳ Iù-tái-gáu, Gĭ-dók-gáu gâe̤ng Ĭ-sṳ̆-làng-gáu, nâ nè̤ng ô mâ̤ sī gì lìng-hùng. Gì-tă cŭng-gáu, chiông Éng-dô-gáu nêng-ùi sū-iū ô sĕng-miâng gì nó̤h dŭ ô lìng-hèng. Gó-ô siŏh piĕ cŭng-gáu nêng-ùi tiĕng-â ék-chiék sĭk-tā̤ (séng-cé bău-guák mò̤ sĕng-miâng gì nó̤h, chiŏng ò̤, săng, nĭk-tàu) dŭ ô lìng-hùng. Ciā có̤i-âu gì siŏh cūng lī-lâung iâ hô̤ lō̤ uâng-ŭk-iū-lìng-lâung (萬物有靈論; Ĭng-ngṳ̄: *animism*). Gū Hĭ-lé-nà̤ dik-hŏk-gă, pī-ṳ̀ Socrates, Plato gâe̤ng Aristotle, nêng-ùi nè̤ng gì lìng-hùng â̤ sṳ̆-kō̤ lô̤-cĭk gì nèng-lĭk, ciā nèng-lĭk sê nè̤ng â̤ có̤ gì dâi-gié dài-dŏng dék dê̤ṳng-iéu gì, sê iù sìng sé̤ṳ ké̤ṳk nè̤ng gì nèng-lĭk.

分類:Cŭng-gáu
分類:Diék-hŏk
Ièng-ciŭ-lṳ̆k

**Ièng-ciŭ-lṳ̆k** (圓周率, ék-buăng sāi Hĭ-lé-nà̤ cê-mō̤ *π* biēu-sê) sê ièng gì ciŭ-diòng gâṳng dĭk-géng gì bī-dĭk, dâi-kái sê 3,141 592 653 589 793 238 462 643 383 279 502 884 197 169 399 375 105 820 974 944 592 307 816 406 286 208 998 628 034 825 342 117 067 9... .

分類:Só-hŏk
分類:Ŭk-lī
Nèng

**Nèng** () sê mū gì buô-ṳ̄ dông-ŭk gì ṳ̄-siáng (乳腺) sāng-sĕng gì ìng-iōng-ŭk, iâ sê buô-ṳ̄ dông-ŭk gâe̤ng bĕk-cṳ̄ng dông-ŭk dék duâi gì chă-biék. Ciáh chók-sié gì buô-ṳ̄ dông-ŭk ĭng-ôi siĕu-huá hiê-tūng gó-muôi huák-ṳ̆k, diŏh siĕh nèng ciáh â̤ ngék-siŭ ìng-iōng.

分類:Īng-sĭk
Nṳ̄ gì Miàng-cê

«**Nṳ̄ gì Miàng-cê**» (汝其名字) sê siŏh buô iù Nĭk-buōng (日本) dō̤-iēng Sĭng-hāi Sìng (新海誠) kák gì dông-uâ diêng-īng.
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Diêng-īng
汝其名字

《**汝其名字**》是蜀部由日本導演新海誠䀹倛動畫電影。嚽是前作《言葉之庭》公映三年之後，新海導演倛第六部作品。
## 參考資料

分類:電影
孔子

**孔子**（約前551年－前479年）名丘，字仲尼，魯國人。中國春秋時代倛思想家、哲學家、教育家，儒家倛創立者。福州倛聖人廟就是敬拜孔子倛所在。

分類:哲學
聖人廟

**聖人廟**是福州蜀座敬拜孔子倛孔廟，敆鼓樓區聖廟路。簡稱**聖廟**，也號𡅏**福州文庙**。

分類:福州
Lady Gaga

**Lady Gaga** (), buōng-miàng hô̤ lā̤ **Stefani Joanne Angelina Germanotta**, sê Mī-guók gì siŏh ciáh nṳ̄ gŏ̤-chiū. Ĭ diŏh New York gì Manhattan chók-sié, bêng-chiă diŏh hŭ-uái buóh-duâi, nòng-bâ sê É-dâi-lé-nè̤ng gì hâiu-dâi.

Ĭ diŏh 2008 nièng huák-hèng tàu buô ciŏng-cĭk *The Fame*, kăi-sṳ̄ chók-miàng.

分類:Mī-guók ìng-ŭk
分類:Gŏ̤-chiū
Sia

**Sia** (1975 n. 12 ng. 18 h. - ), buōng-miàng **Sia Kate Isobelle Furler**, sê Ó̤-ciŭ gì siŏh ciéh nṳ̄ gŏ̤-chiū gâe̤ng ĭng-ngŏk cháung-cáuk-ciā.

分類:Ó̤-ciŭ ìng-ŭk
分類:Gŏ̤-chiū
Ngāi-táe̤k

**Ngāi-táe̤k** sê buông siăh uòng dò̤ lā̤ tŭh ngāi gì nó̤h, ék-buăng sê sāi dé̤ṳk hĕ̤k-chiā chà có̤ gì.

Ŋ
Pridi Banomyong

**Pridi Banomyong** (Tái-ngṳ̄: , 1900 n. 5 ng. 11 h. -  1983 n. 5 ng. 2 h) sê Tái-guók gì siŏh ciáh céng-dê-gă. Ĭ diŏh 1946 nièng 3 nguŏk 24 hô̤ gáu 1946 nièng 8 nguŏk 23 hô̤ sê Tái-guók gì siū-sióng.
Puō-tàu

**Puō-tàu** (斧頭) sê dò̤ lì puái dé̤ṳk kāng chà gì gă-sĭ, báng-báng ék-buăng sê mŭk có̤ gì, gĭng-sṳ̆k tàu lê gì siŏh méng hô̤ lō̤ **puō-tàu-chói** (斧頭喙), dŏng gì siŏh méng hô̤ lō̤ **puō-tàu-cīng** (斧頭枕). Buō-tàu iâ â̤-sāi có̤ ū-ké.

分類:Gă-sĭ
分類:Ū-ké
Siĕng-dĭ

**Siĕng-dĭ** (先知) sê cŭng-gáu diē-sié cêng sèu sāi-ê̤ṳng gì kái-niêng, sê cī ô-nièng-ngài gâe̤ng sìng hĕ̤k-chiā chiĕu-cê̤ṳ-iòng gău-liù bêng-chiā ê̤ṳ-giéng ê-lài gì nè̤ng. Siĕng-dĭ sê sìng gâe̤ng nè̤ng dài-dŏng gì dṳ̆ng-ìng (中人), ciŏng ĭ báik-duòng gì lài-cê̤ṳ sìng gì dĭ-sék gōng ké̤ṳk báh-sáng tiăng. Siĕng-dĭ gōng gì uâ hô̤ **ê̤ṳ-ngiòng** (預言).

Ĭng-ngṳ̄ diē-sié gì *prophet* (siĕng-dĭ), *prophecy* (ê̤ṳ-ngiòng), *prophesy* (gōng ê̤ṳ-ngiòng) dŭ lì lài-cê̤ṳ Gū Hĭ-lé-nà̤-ngṳ̄ gì *προφήτης*.

## Chók-miàng gì siĕng-dĭ
Iù-tái-gáu, Gĭ-dók-gáu gâe̤ng Ĭ-sṳ̆-làng-gáu dŭ sìng-nêng Ā-báik-lăk-hāng gâe̤ng Mò̤-să̤ cī lâng ciáh siĕng-dĭ. Ciĕ-tì Săng-ôi-ék-tā̤ gì Gĭ-dók-dù siŏng-séng Ià-sŭ sê Siông-dá̤ dŭk-sĕng gì giāng, ng-nié sê siĕng-dĭ, iâ sê sìng buōng-sĭng. Ĭ-sṳ̆-làng-gáu siŏng-séng Ià-sŭ gâe̤ng Ā-báik-lăk-hāng, Mò̤-să̤ siŏh-iông-iông dŭ sê siĕng-dĭ, dáng-sê ng-sê sìng. Nâ Iù-tái-gáu nêng-ùi Ià-sŭ ng-sê sìng iâ ng-sê siĕng-dĭ.

分類:Cŭng-gáu
Chói-puòi

**Chói-puòi** (喙皮), hĕ̤k-chiā **chói-sùng-puòi** (喙唇皮), sê nè̤ng gâe̤ng iā sâ̤ dông-ŭk méng lā̤ gì siŏh bĭk ké-guăng, ô siông â lâng piéng nuōng nṳ̆k cū-siàng, cáuk-ê̤ṳng cuō-iéu sê siĕh-nó̤h gâe̤ng gōng-uâ.

Č
Siĕ-sā̤-lā̤ Iók-hâng

**Siĕ-sā̤-lā̤ Iók-hâng** (施洗禮約翰, Gū Hĭ-lé-nà̤-ngṳ̄: *Ἰωάννης ὁ βαπτιστής*) sê gŭng-nguòng 1 sié-gī gì Iù-tái siĕng-dĭ, iâ sê Gĭ-dók-gáu gâe̤ng Ĭ-sṳ̆-làng-gáu diē-sié gì dê̤ṳng-iéu ìng-ŭk. Iók-hâng diŏh Iók-dáng Ò̤ tá̤ báh-sáng siĕ sā̤-lā̤, duòng huói-cô̤i gāi-guó gì dô̤. Ĭ iâ sê Ià-sŭ gì biēu-hĭng, sê tá̤ Ià-sŭ siĕ sā̤-lā̤ gì nè̤ng, áng Séng-gĭng gì gōng-huák, Iók-hâng găk Ià-sŭ cĭ-sèng ê̤ṳ-bê ĭ gì duô.

Siĕ-sā̤-lā̤ Iók-hâng ĭng-ôi piĕ-pàng dŏng-sì gì Iù-tái-uòng Hĭ-lŭk Ăng-tì-pá-sṳ̆ (*Herod Antipas*) có̤ ngài-dâi, cô ké̤ṳk buô găng-lò̤ diē, gáu-muōi-lāu ké̤ṳk tài-tàu.

Mūi nièng gì 6 nguŏk 24 hô̤ sê Siĕ-sā̤-lā̤ Iók-hâng Nĭk, gé-niêng Siĕ-sā̤-lā̤ Iók-hâng gì chók-sié. Găk Quebec gâe̤ng Gă-nā-dâi gì-tă gōng Huák-ngṳ̄ gì dê-kṳ̆ sê gŭng-cê̤ṳng cáik-nĭk.

分類:Gĭ-dók-gáu
分類:Ìng-ŭk
Hók-ĭng-cṳ̆

**Hók-ĭng-cṳ̆** (福音書) sê guăng-ṳ̀ Nā-sák-lĕk-nè̤ng Ià-sŭ gì sĕng-bìng, sêu-sī, bô-uăk gì duông-gé gū-sê̤ṳ, ék-buăng sê cī Sĭng-iók Séng-gĭng tàu 4 buô cṳ̆: Mā-tái, Mā-kō̤, Lô-gă, gâe̤ng Iók-hâng Hók-ĭng.

Ĭng-ngṳ̄ diē-sié gì Hók-ĭng-cṳ̆ *gospel* sê téng Gū Ĭng-ngṳ̄ *gōd-spell* biéng lì gì. Nâ ciā sṳ̀ bô sê téng Gū Hĭ-lé-nà̤-ngṳ̄ *εὐαγγέλιον* iēng-biéng lì, é-sé̤ṳ cô sê "hō̤ siĕu-sék".

分類:Sĭng-iók Séng-gĭng
Ĭ-siòng

**Ĭ-siòng** (衣裳), hĕ̤k-chiā **sĭng-sê̤ṳng** (身頌), **hŭk-cŏng** (服装), sê sê̤ṳng diŏh tàu, sĭng-kṳ̆, gâe̤ng kă-chiū lā̤ gì nó̤h gì tūng-chĭng. Sū-iū ìng-lôi dŭ ô sê̤ṳng ĭ-siòng gì ùng-huá.

Ĭ-siòng â̤ mì-tì ciáng-siòng gì tā̤-ŭng, mâ̤ guó iĕk hĕ̤k guó chéng. Ī-siòng iâ â̤ bō̤-hô sĭng-tā̤ mâ̤-gáu sêu diŏh tiĕng-ké gâe̤ng kuàng-gīng gì siŏng-hâi, chiông â̤ gâ nè̤ng gì tè̤ng-ngiê, ô chié gì chāu-mŭk, ciē-nguôi-siáng, dēng-dēng.

*
Thimphu

**Thimphu** () sê Bhutan gì siū-dŭ.

Thimphu-06-vom Buddha Dordenma-2015-gje.jpg|Thimphu
Thimphu-28-Verkehrspolizist-2015-gje.jpg|Thimphu chê-kṳ̆
Thimphu-Dzong-06-2015-gje.jpg|Dzong
Thimphu-Markt-04-2015-gje.jpg|Chê-diòng
Thimphu-Nationalchoerten-06-2015-gje.jpg|Memorial Chorten

分類:Bhutan
分類:Siū-dŭ
Yerevan

**Yerevan** (Armenia-ngṳ̄: *Երևան*) sê Armenia gì siū-dŭ.

## Hŭng-gīng

Yerevan-Republic Square-14-Government-2019-gje.jpg|Gê̤ṳng-huò guōng-diōng
Yerevan-Cascade-04-2019-gje.jpg|Cascade
Yerevan-Cascade-34-2019-gje.jpg|Iù Cascade káng-giéng gì hŭng-gīng
Yerevan-2800th anniversary park-12-2019-gje.jpg|2800 ciŭ-nièng gī-niêng gŭng-huòng
Yerevan-Matenadaran-02-2019-gje.jpg|Matenadaran
Yerevan-Cathedral-10-west-2019-gje.jpg|Cathedral
Yerevan-St Anna-02-St Astvatsatsin-2019-gje.jpg|Séng Anna 
Yerevan-Tsitsernakaberd-26-2019-gje.jpg|Tsitsernakaberd


分類:Armenia
分類:Siū-dŭ
Moskva

**Moskva** (), iâ â̤ huăng-ĭk có̤ **Mŏ̤h-sṳ̆-kuŏ**, sê Ngò̤-lò̤-sṳ̆ gì siū-dŭ.

分類:Ngò̤-lò̤-sṳ̆
分類:Siū-dŭ
Kathmandu

**Kathmandu** sê Nepal gì siū-dŭ.


Kathmandu-Old City-08-Platz mit Stupa-2007-gje.jpg
Kathmandu-Old City-34-Brunnen-Warteschlange-2014-gje.jpg
Kathmandu-Strassenverkehr-02-Kanti Path-Verkehrschaos-2007-gje.jpg
Kathmandu-Swayambhu Marg-04-Metzgerei-2015-gje.jpg
Kathmandu-Menschen-76-Durbar Square-Moench-2015-gje.jpg
Kathmandu-Durbar Square-70-Laxmi Narayan Sattal-2015-gje.jpg
Kathmandu-Hanuman Dhoka-Nasal Chowk-26-Pancamukhi Hanuman Mandir-2013-gje.jpg
Kathmandu-Durbar Square-28-Kamadev-Shiva Parvati Mandir-2007-gje.jpg


分類:Nepal
分類:Siū-dŭ
Tbilisi

**Tbilisi** sê Gruzia gì siū-dŭ.

Tbilisi-View from St Nicholas-08-2019-gje.jpg|Cityscape
Tbilisi-Abanotubani-24-Nariqala-2019-gje.jpg|Abanotubani
Tbilisi-Aghmashenebeli-22-2019-gje.jpg|Aghmashenebeli street
Tbilisi-Jumah-Moschee-04-2019-gje.jpg|Mosque
Tbilisi-Fluss Mtkwari-08-von Friedensbruecke-2019-gje.jpg|Mtkwari river
Tbilisi-Metekhi-Kirche-02-2019-gje.jpg|Metekhi church
Tbilisi at night, Holiday 2, Georgia.jpg 
Tbilisi, Kashueti Georgian Orthodox Church, Georgia.jpg
Tbilisi at night, Kura River 2, Georgia.jpg

分類:Gruzia
分類:Siū-dŭ
Sri Jayawardenepura Kotte

**Sri Jayawardenepura Kotte**, gāng-chĭng **Kotte**, sê Sri Lanka gì siū-dŭ.

分類:Sri Lanka
分類:Siū-dŭ
Skopje

**Skopje** sê Báe̤k Mā-gì-dóng gì siū-dŭ.

分類:Macedonia Gê̤ṳng-huò-guók
分類:siū-dŭ
St. John's (Antigua gâe̤ng Barbuda)

**St. John's** sê Antigua gâe̤ng Barbuda gì siū-dŭ.

分類:Antigua gâe̤ng Barbuda
分類:siū-dŭ
Santo Domingo

**Santo Domingo** sê Dominica Gê̤ṳng-huò-guók gì siū-dŭ.

分類:Dominica Gê̤ṳng-huò-guók
分類:siū-dŭ
Basseterre

**Basseterre** sê Saint Kitts gâe̤ng Nevis gì siū-dŭ.

分類:Saint Kitts gâe̤ng Nevis
分類:siū-dŭ
Kingstown

**Kingstown** sê Saint Vincent gâe̤ng Grenadines gì siū-dŭ.

分類:Saint Vincent gâe̤ng Grenadines
分類:siū-dŭ
Port of Spain

**Port of Spain** sê Trinidad gâe̤ng Tobago gì siū-dŭ.

分類:Trinidad gâe̤ng Tobago
分類:siū-dŭ
Sucre

**Sucre** sê Bolivia hièng-huák diē-sié giĕ-diâng gì siū-dŭ, bók-guó Bolivia céng-hū gĭ-guăng dŭ găk La Paz hŭ-uái.

分類:Bolivia
分類:siū-dŭ
Porto-Novo

**Porto-Novo** sê Benin hièng-huák diē-sié giĕ-diâng gì siū-dŭ, bók-guó Benin céng-hū diŏh Cotonou hŭ-uái.

分類:Benin
分類:siū-dŭ
Kinshasa

**Kinshasa** sê Congo Mìng-ciō Gê̤ṳng-huò-guók gì siū-dŭ.

分類:Congo Mìng-ciō Gê̤ṳng-huò-guók
分類:siū-dŭ
Yamoussoukro

**Yamoussoukro** sê Côte d'Ivoire hièng-huák diē-sié giĕng-diâng gì siū-dŭ, bók-guó Côte d'Ivoire céng-hū diŏh Abidjan hŭ-uái.

分類:Côte d'Ivoire
分類:siū-dŭ
São Tomé

**São Tomé** sê São Tomé gâe̤ng Príncipe gì siū-dŭ.

分類:São Tomé gâe̤ng Príncipe
分類:siū-dŭ
Lobamba

**Lobamba** sê Eswatini hièng-huák diē-sié giĕng-diâng gì siū-dŭ, bók-guó dṳ̀-kó̤ uòng-gṳ̆ng cĭ ngôi, Eswatini céng-hū gĭ-gáiu dŭ găk Mbabane.

分類:Eswatini
分類:siū-dŭ
Bloemfontein

**Bloemfontein** sê Nàng-hĭ gì siŏh ciáh siàng-chê. Nàng-hĭ gì có̤i gŏ̤ sṳ̆-huák gĭ-gáiu găk cŭ-uái.

分類:Nàng-hĭ
分類:siàng-chê
Casablanca

**Casablanca** sê Morocco gì siŏh ciáh siàng-chê, iâ sê cī ciáh guók-gă có̤i duâi gì siàng-chê.

分類:Morocco
分類:siàng-chê
Gibraltar

**Gibraltar** sê Ĭng-guók gì siŏh ciáh hāi-ngôi liāng-tū, găk Iberia Buáng-dō̤ gì có̤i nàng.

Gibraltar buōng-dā̤ sê Să̤-băng-ngà gì siŏh buô-hông, diŏh 1704 nièng ké̤ṳk Ĭng-guók ciéng-liāng. 1713 nièng, Să̤-băng-ngà ciŏng Gibraltar gák ké̤ṳk Ĭng-guók. Bók-guó gĭng-dáng Să̤-băng-ngà céng-hū gó sê nêng-ùi Gibraltar sê Să̤-băng-ngà gì liāng-tū.

分類:Ĭng-guók
Huŏng Bīng-gié

**Huŏng Bīng-gié** (方炳桂, ), Hók-ciŭ-nè̤ng, chók-miàng gì mìng-sṳ̆k cuŏng-gă.

## Sĕng-bìng
Huŏng Bīng-gié 1930 nièng găk Hók-ciŭ Chŏng-săng-kṳ̆ Hông-gŏng-diē (鳳崗裏) siŏh bĭk có̤ guŏng-biāng gì sié-gă chók-sié. Niék-gūi-huói sèng-hâiu báik-cèng tá̤ dŏng-sì nàng-hâ gáng-buô có̤ Pū-tŭng-uâ Hók-ciŭ-uâ huăng-ĭk gĕ̤ng-cáuk, kăi-sṳ̆ ngiēng-géu Hók-ciŭ ùng-huá. 1996 nièng kăi-sṳ̄ dăng-êng Hók-ciŭ Ìng-mìng Guōng-bó̤ Diêng-dài «Cō̤-hāi Hiŏng-ĭng» (左海鄉音) ciék-mŭk cuō-tì-ìng. Hók-ciŭ Diêng-sê-dài iâ cuŏng-muŏ-muŏ ôi ĭ kŭi-siék «Huŏng-lō̤ Gōng-gū» (方老講古) gì huŏng-ngiòng làng-mŭk. Gūi-sĕk-nièng giĕng-tì ngiēng-géu, sŏng-duòng Hók-ciŭ mìng-sṳ̆k hiŏng-tū ùng-huá.

2016 nièng 12 nguŏk 7 hô̤ cā-kī-tàu, Huŏng Bīng-gié chăng-gă diŏh Hók-ciŭ Duâi-buông-dáing gṳ̄-hèng gì guók-gă lĭk-sṳ̄ ùng-huá miàng-siàng 30 ciŭ-nièng cô̤-dàng-huôi sèng-hâiu, sĭng-câung-bâng huák-cáuk chiōng-géu mò̤-hâu, màng-buŏ găk cê-gă chuó lā̤ guó-sié, hiōng-sêu 86 huói.

## Cáuk-pīng
* «Hók-ciŭ Mìng-găng Gū-sê̤ṳ» (福州民間古事) ISBN 9787211060481
* «Hók-ciŭ Lō̤-gă̤» (福州老街) ISBN 9787211038046
* «Hók-ciŭ Sṳ̆k-ngṳ̄» (福州熟語) ISBN 9787211034321
* «Hók-ciŭ Lō̤-hòng-dáung» (福州老行當) ISBN 9787211040384

分類:Hók-ciŭ-nè̤ng
分類:Sáng Huŏng
Mecca

**Mecca** (Ā-lá-báik-ngṳ̄: ) sê Saudi Ā-lá-báik gì siŏh ciáh siàng-chê. Ciā siàng-chê iâ sê Ĭ-sṳ̆-làng-gáu diē-sié siŏh ciáh cĭng dâe̤ng-iéu gì siàng-chê.

分類:siàng-chê
Ā-lĭk-săng-dâi Dâi-dá̤

**Mā-gì-dóng gì Ā-lĭk-săng-dâi 3-sié** (Hĭ-lé-nà̤-ngṳ̄: , ), iâ hô̤ lā̤ **Ā-lĭk-săng-dâi Dâi-dá̤** (Hĭ-lé-nà̤-ngṳ̄: ), sê Gū Hĭ-lé-nà̤ gâe̤ng Mā-gì-dóng Uòng-guók gì siŏh ciáh guók-uòng, sèng 336 nièng gáu sèng 323 nièng câi-ôi.

分類:ìng-ŭk
Johann Strauss 2-sié

**Johann Strauss 2-sié** (), ciòng-miàng **Johann Baptist Strauss**, sê Ó̤-dê-lé gì siŏh ciáh cáuk-ké̤ṳk-gă.

分類:Ó̤-dê-lé ìng-ŭk
分類:Ĭng-ngŏk-gă
George Frideric Handel

**George Frideric Handel** (), nguòng-lài miàng-cê hô̤ lā̤ **Georg Friedrich Händel**, sê Baroque sì-gĭ gì siŏh ciáh cáuk-ké̤ṳk-gă. Ĭ sê Dáik-guók nè̤ng, gáu-muōi-lāu iè-mìng gáu Ĭng-guók.

分類:Dáik-guók ìng-ŭk
分類:Ĭng-guók ìng-ŭk
分類:Ĭng-ngŏk-gă
Antonio Vivaldi

**Antonio Lucio Vivaldi** () sê É-dâi-lé diŏh Baroque sì-gĭ gì siŏh ciáh cáuk-ké̤ṳk-gă. Ĭ có̤i chók-miàng gì cáuk-pīng sê „*Sé-gié*“ (*Le quattro stagioni*).

分類:É-dâi-lé ìng-ŭk
分類:Ĭng-ngŏk-gă
Franz Schubert

**Franz Schubert** () sê Ó̤-dê-lé gì siŏh ciáh lâung-mâng-ciō-ngiê cáuk-ké̤ṳk-gă.

分類:Ó̤-dê-lé ìng-ŭk
分類:Ĭng-ngŏk-gă
Franz Liszt

**Franz Liszt** (), hĕ̤k-ciā hô̤ lā̤ **Liszt Ferenc**, sê Hungary gì siŏh ciáh lâung-mâng-ciō-ngiê cáuk-ké̤ṳk-gă.

分類:Ĭng-ngŏk-gă
Richard Wagner

**Richard Wagner** () sê Dáik-guók gì siŏh ciáh cáuk-ké̤ṳk-gă.

分類:Dáik-guók ìng-ŭk
分類:Ĭng-ngŏk-gă
Wolfgang Amadeus Mozart

**Wolfgang Amadeus Mozart** () sê Ó̤-dê-lé gì siŏh ciáh cáuk-ké̤ṳk-gă.

分類:Ó̤-dê-lé ìng-ŭk
分類:Ĭng-ngŏk-gă
Ludwig van Beethoven

**Ludwig van Beethoven** () sê Dáik-guók gì siŏh ciáh cáuk-ké̤ṳk-gă gâe̤ng gáung-kìng-gă. Ĭ sê Ĕu-ciŭ gū-diēng ciō-ngiê ĭng-ngŏk gì dâi-biēu ìng-ŭk, siŏh-séng-nè̤ng siā guó 9 dà̤ gău-hiōng-ké̤ṳk, 35 dà̤ gáung-kìng sonata (cáiu-mìng-ké̤ṳk), 10 dà̤ siēu-tì-kìng sonata, 16 dà̤ hièng-ngŏk sé-tṳ̀ng-cáiu, 1 buô opera (gŏ̤-kiŏk) gâe̤ng 2 buô Missa, gì-dṳ̆ng có̤i chók-miàng gì sê Dâ̤ 9 hô̤ Gău-hiōng-ké̤ṳk.

分類:Dáik-guók ìng-ŭk
分類:Ĭng-ngŏk-gă
Felix Mendelssohn

**Felix Mendelssohn** () sê Dáik-guók gì siŏh ciáh lâung-mâng-ciō-ngiê cáuk-ké̤ṳk-gă.

分類:Dáik-guók ìng-ŭk
分類:Ĭng-ngŏk-gă
Johann Wolfgang von Goethe

**Johann Wolfgang von Goethe** () sê Dáik-guók gì siŏh ciáh gū-diēng ciō-ngiê hié-kiŏk-gă, sĭ-ìng gâe̤ng kuŏ-hŏk-gă.

分類:Dáik-guók ìng-ŭk
分類:Cáuk-gă
分類:Kuŏ-hŏk-gă
Alexandre Dumas

**Alexandre Dumas** (), Lìng Chṳ̆ (林紓) ciŏng ĭ gì miàng-cê kĕk Hók-ciŭ-uâ ĭng-ĭk có̤ **Dê̤ṳng-mā** (仲馬), sê Huák-guók gì siŏh ciáh lâung-mâng-ciō-ngiê cáuk-gă.

分類:Huák-guók ìng-ŭk
分類:Cáuk-gă
Hans Christian Andersen

**Hans Christian Andersen** () sê Dăng-măh gì siŏh ciáh cáuk-gă gâe̤ng sĭ-ìng.

分類:Dăng-măk ìng-ŭk
分類:Cáuk-gă
Edgar Allan Poe

**Edgar Allan Poe** () sê Mī-guók gì siŏh ciáh cáuk-gă gâe̤ng sĭ-ìng.

分類:Mī-guók ìng-ŭk
分類:Cáuk-gă
George Bernard Shaw

**George Bernard Shaw** () sê Ĭng-guók gì siŏh ciáh cáuk-gă.

分類:Ĭng-guók ìng-ŭk
分類:Cáuk-gă
Mark Twain

**Mark Twain** (), nguòng-lài miàng-cê hô̤ lā̤ **Samuel Langhorne Clemens**, sê Mī-guók gì siŏh ciáh siēu-siók-gă gâe̤ng cáuk-gă.

分類:Mī-guók ìng-ŭk
分類:Cáuk-gă
Pyotr Ilyich Tchaikovsky

**Pyotr Ilyich Tchaikovsky** (Ngò̤-lò̤-sṳ̆-ngṳ̄: , ) sê Ngò̤-lò̤-sṳ̆ gì siŏh ciáh cáuk-ké̤ṳk-gă. Ĭ chók-miàng gì cáuk-pīng ô «Tiĕng-ngò̤-hù», «Káung diŏh sĕng-lìng gì mī-nṳ̄», «Hŏk-tò̤ kìng-giāng», «1812» dēng-dēng.

分類:Ngò̤-lò̤-sṳ̆ ìng-ŭk
分類:Ĭng-ngŏk-gă
Claude Debussy

**Achille-Claude Debussy** () sê Huák-guók gì siŏh ciáh cáuk-ké̤ṳk-gă.

分類:Huák-guók ìng-ŭk
分類:Ĭng-ngŏk-gă
Georges Bizet

**Georges Bizet** () sê Huák-guók gì cáuk-ké̤ṳk-gă. Ĭ có̤i chók-miàng gì cáuk-pīng sê *[[Carmen]]*.

分類:Huák-guók ìng-ŭk
分類:Ĭng-ngŏk-gă
Niccolò Paganini

**Niccolò Paganini** () sê É-dâi-lé gì siŏh ciáh cáuk-ké̤ṳk-gă.

分類:É-dâi-lé ìng-ŭk
分類:Ĭng-ngŏk-gă
Lord Byron

**Lord Byron** (), nguòng-lài miàng-cê hô̤ lā̤ **George Gordon Byron**, sê Ĭng-guók gì siŏh ciáh sĭ-ìng gâe̤ng céng-dê-gă.

分類:Ĭng-guók ìng-ŭk
分類:cáuk-gă
Aleksandr Sergeyevich Pushkin

**Aleksandr Sergeyevich Pushkin** (Ngò̤-lò̤-sṳ̆-ngṳ̄: , ) sê Ngò̤-lò̤-sṳ̆ gì siŏh ciáh cáuk-gă.

分類:Ngò̤-lò̤-sṳ̆ ìng-ŭk
分類:cáuk-gă
Ivan Turgenev

**Ivan Sergeyevich Turgenev** (Ngò̤-lò̤-sṳ̆-ngṳ̄: , ) sê Ngò̤-lò̤-sṳ̆ gì siŏh ciáh cáuk-gă.

分類:Ngò̤-lò̤-sṳ̆ ìng-ŭk
分類:cáuk-gă
Guy de Maupassant

**Henri René Albert Guy de Maupassant** () sê Huák-guók gì siŏh ciáh cáuk-gă.

分類:Huák-guók ìng-ŭk
分類:cáuk-gă
Ernest Hemingway

**Ernest Miller Hemingway** () sê Mī-guók gì siŏh ciáh cáuk-gă.

Ĭ diŏh 1954 nièng dáik gáu Nobel Ùng-hŏk Ciōng.

分類:Mī-guók ìng-ŭk
分類:Cáuk-gă
George Orwell

**George Orwell** (), nguòng-lài miàng-cê hô̤ lā̤ **Eric Arthur Blair**, sê Ĭng-guók gì siŏh ciáh cáuk-gă.

Ĭ chók-miàng gì cáuk-pīng ô *[[Dông-ŭk Nùng-diòng]]* (*Animal Farm*) gâe̤ng *[[Ék gāu báik sé]]* (*Nineteen Eighty-Four*).

分類:Ĭng-guók ìng-ŭk
分類:Cáuk-gă
Maksim Gorky

**Maksim Gorky** (Ngò̤-lò̤-sṳ̆-ngṳ̄: , ), nguòng-lài miàng-cê hô̤ lā̤ **Aleksey Maksimovich Peshkov** (), sê Ngò̤-lò̤-sṳ̆ gâe̤ng Sŭ-lièng gì siŏh ciáh cáuk-gă.

分類:Ngò̤-lò̤-sṳ̆ ìng-ŭk
分類:cáuk-gă
過渡時期總路線

**過渡時期總路線**，是1953年6月15號中共中央政治局提出倛，1954年2月中國共產黨第七次全國代表大會四中全會正式通過倛，指導全中國人民全面開始由新民主主義向社會主義過渡倛基本綱領共系列政策。

基本倛內容是：趁中華人民共和國成立，遘社會主義改造基本完成，嚽是蜀萆過渡時期。中共敆茲萆過渡時期倛總路線共總任務，是應該當敆茲萆時期，逐步實現國家倛社會主義工業化，而且逐步實現國家對農業、對手工業、對資本主義工商業倛社會主義改造。茲萆總路線也記載敆《1954年憲法》。
分類:中華人民共和國
Corbin Bleu

**Corbin Bleu** (1989 n. 2 ng. 21 h. - ) sê Mī-guók gì siŏh ciáh gŏ̤-chiū.

分類:Mī-guók ìng-ŭk
分類:Gŏ̤-chiū
È̤ng-bău

**È̤ng-bău**, hĕ̤k-ciā gōng **è̤ng-cāi-bău**, sê ciŏng cièng ĕng diŏh è̤ng-sáik hŭng-tó̤ diē-sié có̤ siàng gì lā̤-ŭk. Ék-buăng diŏh chŭng-cáik, giék-huŏng, săng-nĭk gì sèng-âu â̤ sáe̤ng è̤ng-bău.

## Gái káng
*Dáh-huói-cièng

分類:Dṳ̆ng-guók ùng-huá
Diĕng-guōi

**Diĕng-guōi** (甜粿), iâ hô̤ lā̤ **nièng-gŏ̤**, gô-dā̤ sê diŏh săng-sĕk-màng-buŏ dò̤ lì cié-bái sìng-mìng gâe̤ng cū-cŏng gì, gĭng-dáng sê siŏh cṳ̄ng siēu-siăh.

分類:Īng-sĭk
Dê-tiék

**Dê-tiék** (地鐵) sê siŏh cṳ̄ng diŏh dê-â ông-hèng gì tiék-dô̤ gău-tŭng.

分類:Gău-tŭng
Bié

**Bié** (躃), iâ hô̤ lō̤ **pàu** (跑), sê cī găk lṳ̆k-dê siông sĕng-uăk gì dông-ŭk kĕk kă iè-dông có̤i ká̤ gì siŏh cṳ̄ng huŏng-sék.

## Gái káng
*Giàng-diô

分類:Tā̤-ṳ̆k
Guó-dô sì-gĭ cūng lô-siáng

**Guó-dô Sì-gĭ Cūng Lô-siáng** (過渡時期總路線), sê 1953 nièng 6 nguŏk 15 hô̤ Dṳ̆ng-gê̤ṳng Dṳ̆ng-iŏng Céng-dê Guŏh (中共中央政治局) tì-chók gì, 1954 nièng 2 nguŏk Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng Dâ̤ Chék Ché̤ṳ Ciòng-guók Dâi-biēu Dâi-huôi Sé̤ṳ-dṳ̆ng-ciòng-huôi (中國共產黨第七次全國代表大會四中全會) ciáng-sék tŭng-guó gì, cī-dô̤ ciòng Dṳ̆ng-guók (中國) ìng-mìng ciòng-miêng kăi-sṳ̄ iù Sĭng Mìng-ciō Ciō-ngiê (新民主主義) hióng Siâ-huôi Ciō-ngiê (社會主義) guó-dô gì gĭ-buōng gŏng-līng gâe̤ng hiê-liĕk céng-cháik.
分類:Dṳ̆ng-huà_Ìng-mìng_Gê̤ṳng-huò-guók
2017 nièng

## Duâi dâi
*1 nguŏk 20 hô̤: Donald Trump ciû-êng Mī-guók cūng-tūng.

## Chók-sié

## Guó-sié
## Nĭk-cī-dăng

分類:2017 nièng
Giàng-diô

**Giàng-diô** (行墿) sê nè̤ng hĕ̤k-ciā gì-tă dông-ŭk kĕk kă sāi-lĭk lì hióng ék-dêng gì huŏng-hióng iè-dông hĕ̤k-ciā ông-dông gì hìng-ôi. Bī bié mâing.

## Gái káng
*Bié

分類:Tā̤-ṳ̆k
Hók-ciŭ dê-tiék

縮圖|Hók-ciŭ Dê-tiék Duâi-â gâe̤ng diŏh gióng-siék gì Dăk-dô̤-câng
**Hók-ciŭ Dê-tiék** sê dó̤i Hók-ciŭ sū-iū dê-tiék gì tūng-chĭng. 2017 nièng 1 nguŏk 6 hô̤, Hók-ciŭ dê-tiék 1 hô̤ siáng ciòng-siàng kăi-sṳ̄ sāi.
## Siáng-lô

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Hók-ciŭ gău-tŭng
Nó̤h

**Nó̤h** (乇) sê Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ diē-sié gì siŏh ciáh buōng-dā̤ cêu ô gì sṳ̀, diŏh kēu-ngṳ̄ diē-sié sê dó̤i ŭk-pīng gì chĭng-hŭ.

分類:Ùng-huá
Nihonium

**Nihonium** sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só.  Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 113, huá-hŏk hù-hô̤ sê Nh. 

## Huá-hŏk séng-cék

## Éng-ê̤ṳng

## Cié-chṳ̄

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Huá-hŏk nguòng-só
Bìng-dĕ̤ng (Hók-ciŭ)

**Bìng-dĕ̤ng** (屏東), sê Hók-ciŭ-chê (福州市) gì siŏh biĕh dê-miàng, ĭng-ôi găk Bìng-săng (屏山) gì dĕ̤ng-biĕng ì dáik-miàng. Bìng-dĕ̤ng dê-kṳ̆ hŭng-gīng séu-lâ̤, sēng céng-hū gì buô-muòng iā sâ̤, pī-ṳ̀ Hók-gióng-sēng (福建省) céng-hū dēng-dēng. Bìng-dĕ̤ng ciŭ-biĕng, ô Hók-ciŭ Bìng-dĕ̤ng Dṳ̆ng-hŏk (福州屏東中學), Bìng-dĕ̤ng Dô-gá-chŏng (屏東度假村), Bìng-dĕ̤ng Buông-dáing (屏東飯店) dēng-dēng.

Bìng-dĕ̤ng
屏西

**屏西**敆福州市鼓樓區其西北部。是福建省直屬機關住宅區其所在。這芘地區毗鄰二環路、銅盤路、西湖風景區，交通便利，風景秀美。

分類:福州地名
屏東 (福州)

**屏東**，是福州市其蜀芘地名，因爲敆屏山其東邊而得名。屏東地區風景秀麗，省政府其部門野価，比如福建省政府等等。屏東周邊，有福州屏東中學、屏東度假村、屏東飯店等等。

屏東
Bìng-să̤

**Bìng-să̤** (屏西) găk Hók-ciŭ-chê (福州市) Gū-làu-kṳ̆ (鼓樓區) gì să̤-báe̤k-buô. Sê Hók-gióng-sēng Dĭk-sṳ̆k Gĭ-guăng Cê̤ṳ-tĕk-kṳ̆ (福建省直屬機關住宅區) gì sū-câi. Cī bĭh dê-kṳ̆ bì-lìng Nê-kuàng-lô (二環路), Dè̤ng-buàng-lô (銅盤路), Să̤-hù Hŭng-gīng-kṳ̆ (西湖風景區) , gău-tŭng biêng-lê, hŭng-gīng séu-mī.

分類:Hók-ciŭ dê-miàng
波斯尼亞共黑塞哥維那

**波斯尼亞共黑塞哥維那**是蜀芘國家，位於歐洲南邊。2015年，人口有381萬。
## 參考資料

分類:歐洲
Fernão de Magalhães

**Fernão de Magalhães** (, , ) sê Buò-dò̤-ngà ô-miàng gì hòng-hāi-gă. Ĭ iù Să̤-băng-ngà guók-uòng Carlos 1-sié (Sìng-séng Lò̤-mā Dá̤-guók gì Karl 5-sié) cī-pái, cū-cék lāu 1519-1522 nièng gì lĭk-sṳ̄ siông dâ̤-ék huòi kuàng-giù hòng-hèng. Ĭ cī-huŏi gì sùng-duôi iù Să̤-băng-ngà chók-huák hióng-să̤, gĭng Nàng Mī-ciŭ nàng-duăng gâe̤ng Tái-bìng-iòng dó̤-dák Dĕ̤ng Éng-dô Gùng-dō̤. Bók-guó, ĭ buōng-ìng ĭng-uôi 1521 nièng găh Hĭ-lŭk-bĭng chăng-siŏh-kă gáu dŏng-dé gì buô-lŏk ciéng-cĭng dăng-dŏng, ké̤ṳk nè̤ng tài sī. Cĭ-hâiu, ĭ gì sùng-duôi gié-sṳ̆k hòng-hèng, có̤i-cṳ̆ng ṳ̀ 1522 nièng duōng-gáu Să̤-băng-ngà.

分類:Buò-dò̤-ngà ìng-ŭk
分類:Să̤-băng-ngà ìng-ŭk
Dŭng-éng-dô

**Dŭng-éng-dô** sê dó̤i Nàng-ā gâe̤ng Dĕ̤ng-nàng-ā gì huáng-cī, ô-sèng-hâu iā dĕk-cī Mā-lài Gùng-dō̤.

分類:Ā-ciŭ
Mā-lài Gùng-dō̤

**Mā-lài Gùng-dō̤** sê hŭng-buô ṳ̀ Éng-ciĕ Buáng-dō̤ gâe̤ng Ó̤-ciŭ cĭ-găng gì siŏh cū gùng-dō̤. Mā-lài Gùng-dō̤ găh Éng-dô-iòng gâe̤ng Tái-bìng-iòng dăng-dŏng, tūng-gâe̤ng ô 25000 dŏ̤ ciáh dō̤, ék-buăng lì gōng bău-guák lāu gĭng-dáng gì Éng-nà̤, Mā-lài-să̤-ā, Ùng-lài, Sĭng-gă-pŏ̤, Hĭ-lŭk-bĭng gâe̤ng Dĕ̤ng Timor ciā gūi ciáh guók-gă.

分類:Ā-ciŭ
Mississippi Ò̤

**Mississippi Ò̤** sê Báe̤k Mī-ciŭ gì siŏh dèu gĕ̤ng, ô 3,730 gŭng-lī (2,320 ĭng-lī) dòng, sê sié-gái dâ̤-sé dòng gì gĕ̤ng, iā-sê áng lièu-liông sáung sié-gái dâ̤-ngô duâi gì gĕ̤ng. Mississippi Ò̤ cuòng-buô găh Mī-guók gīng-nô̤i, bók-guó ĭ gì lièu-ĭk ô chuŏng-gáu Gă-nā-dâi gì lâng ciáh sēng.

分類:Ò̤
Gŭng-lī

**Gŭng-lī** (公里) sê hèng-liòng dòng-dô gì guók-cié dăng-ôi. Siŏh gŭng-lī dēng kó̤ siŏh-chiĕng mī.
分類:Só-hŏk
分類:Ŭk-lī
Ĭng-lī

**Ĭng-lī** sê Ĭng-cié dăng-ôi diē-sié gì dòng-dô dăng-ôi, hiêng-câi cuō-iéu găh Mī-guók sāi-ê̤ṳng. Siŏh ĭng-lī dēng kó̤ 1.609344 gŭng-lī.

分類:Gé-liông dăng-ôi
Enrico Fermi

**Enrico Fermi** (1901 nièng 9 nguŏk 29 hô̤ – 1954 nièng 11 nguŏk 28 hô̤), iā gáe̤ lō̤ Hié-mī, sê É-dâi-lé gì ŭk-lī-hŏk-gă. Ĭ găh 1938 nièng hĕk-dáik Nobel Ŭk-lī-hŏk Ciōng, cĭ-hâiu liè kŭi É-dâi-lé kó̤ lāu Mī-guók, chăng-gă Manhattan Gié-hĕk, liāng-dô̤ cháung-gióng lāu sié-gái siông dâ̤-ék bĭh nguòng-cṳ̄ huāng-éng-dŏi, Cĭ-gă-gŏ̤ (Chicago) ék-hô̤ dŏi, có̤i-cṳ̆ng dō̤-cé lāu nguòng-cṳ̄-dâng gì huák-mìng.
分類:É-dâi-lé ìng-ŭk‎
Hŏk huāng-éng

**Hŏk huāng-éng** sê nguòng-cṳ̄ hŏk cĭ-găng hĕ̤k-chiā nguòng-cṳ̄ hŏk gâe̤ng lĭk-cṳ̄ cĭ-găng cáuk-ê̤ṳng sāng-sĕng sĭng gì hŏk-só gì guó-tiàng.

分類:Ŭk-lī
烏克蘭

**烏克蘭**（烏克蘭語: *Україна*）是蜀隻東歐國家，北部是俄羅斯。
分類:歐洲
Hŏk huāng-éng-dŏi

**Hŏk huāng-éng-dŏi** sê siŏh cṳ̄ng kāi-dông gâe̤ng kóng-cié tì-sṳ̆k gì liêng-sék hŏk huāng-éng gì cŏng-dé. Mŭk-cièng, liĕk-biéng sék hŏk huāng-éng-dŏi ké̤ṳk sāi gáu diêng-chiōng gâe̤ng sùng gèng-dēng lì tì-gṳ̆ng nèng-nguòng. Sié-gái siông dâ̤-ék cô̤ hŏk huāng-éng-dŏi sê Mī-guók siék-gié gì Chicago ék-hô̤ dŏi, găh 1942 nièng 12 nguŏk 2 hô̤ dăk-gáu lìng-gái.

分類:Ŭk-lī
Sùng

**Sùng** sê siŏh cṳ̆ng găk cūi gà̤-dēng giàng gì gău-tŭng gĕ̤ng-gê̤ṳ.

分類:Gău-tŭng gĕ̤ng-gê̤ṳ
Nguòng-cṳ̄ hŏk

**Nguòng-cṳ̄ hŏk** (原子核) sê nguòng-cṳ̄ dṳ̆ng-sĭng bô nâung mĭk-dô bô gèng gì buô-hông, iù cék-cṳ̄ gâe̤ng dṳ̆ng-cṳ̄ gáiu sìng. Nguòng-cṳ̄ hŏk sê 1901 nièng iù Ĭng-guók kuŏ-hŏk-gă Ernest Rutherford huák-hiêng gì.

分類:Ŭk-lī
Nguòng-cṳ̄

**Nguòng-cṳ̄** (原子) sê ŭk-cék â̤ bō̤-tì cê-gă huá-hŏk séng-cék gì có̤i nâung gì cū-sìng dăng-nguòng. Nguòng-cṳ̄ sê iù ĭ dṳ̆ng-sĭng dái céng-diêng gì nguòng-cṳ̄ hŏk gâe̤ng ciŭ-ùi dái hó-diêng gì diêng-cṳ̄ gáiu-sìng. Nguòng-cṳ̄ iā nâung, dái-kái ô 1 Å cō̤-êu.

Ŋ
Cék-cṳ̄

**Cék-cṳ̄** (質子) sê siŏh cṳ̄ng ā nguòng-cṳ̄ lĭk-cṳ̄, dái siŏh bĭh dăng-ôi céng diêng-hò̤, gé cáuk p hĕ̤k-chiā p+. Cék-cṳ̄ cék-liông nâ 1.672621898(21)×10−27 kg, bī dṳ̆ng-cṳ̄ nâ dâe̤ng siŏh-nék-giāng. Sū-iū gì nguòng-cṳ̄ hŏk dŭ-ô dái cék-cṳ̄.

分類:Ŭk-lī
Dṳ̆ng-cṳ̄

**Dṳ̆ng-cṳ̄** (中子) sê siŏh cṳ̄ng ā nguòng-cṳ̄ lĭk-cṳ̄, mò̤ dái diêng-hò̤, gé cáuk n, cék-liông 1.674927471(21)×10−27 kg, bī cék-cṳ̄ său dâe̤ng nék-giāng. Dṳ̆ng-cṳ̄ gâe̤ng cék-cṳ̄ cà̤-cà̤ gáiu-sìng lāu nguòng-cṳ̄ hŏk. Dṳ̀-kŭi 1H Kĭng nguòng-cṳ̄, gì-tă gì nguòng-cṳ̄ dŭ-ô dái dṳ̆ng-cṳ̄.

分類:Ŭk-lī
Diêng-cṳ̄

**Diêng-cṳ̄** (電子) sê siŏh cṳ̄ng ā nguòng-cṳ̄ lĭk-cṳ̄, dái siŏh bĭh hó dăng-ôi diêng-hò̤. Diêng-cṳ̄ cék-liông iā nâung, nâ 9.10938356(11)×10−31 kg, dâi-kái sê cék-cṳ̄ gì 1/1836. Diêng-cṳ̄, cék-cṳ̄ gâe̤ng dṳ̆ng-cṳ̄ siŏh-dŏi gáiu-sìng lāu nguòng-cṳ̄. Diêng-cṳ̄ sê siŏh cṳ̄ng Hié-mī-cṳ̄, sū-ī gŏng-gé̤ṳ Pauli bók-siŏng-ṳ̀ng nguòng-lī, nguòng-cṳ̄ dăng-dŏng êng-hò̤ lâng lăk diêng-cṳ̄ gì liông-cṳ̄-tái diŏh mâ̤ siŏh-iông. Diêng-cṳ̄ gì huāng lĭk-cṳ̄ sê ciáng diêng-cṳ̄.

分類:Ŭk-lī
Cék-liông

**Cék-liông** (質量) sê ŭk-tā̤ gì siŏh-cṳ̄ng sṳ̆k-séng, sê hèng-liòng ŭk-tā̤ dā̤-káung céng lĭk cáuk-ê̤ṳng sū sāng-sĕng gì gă-sók-dô gì liông.

分類:Ŭk-lī
Ciáng diêng-cṳ̄

**Ciáng diêng-cṳ̄** (正電子) sê diêng-cṳ̄ gì huāng lĭk-cṳ̄, dái siŏh bĭh ciáng dăng-ôi diêng-hò̤, gâe̤ng diêng-cṳ̄ cék-liông siŏh-iông dŭ sê 9.10938356(11)×10−31 kg. Ciáng diêng-cṳ̄ gâe̤ng diêng-cṳ̄ siŏng-hó cáuk-ê̤ṳng â̤ huák-sĕng iĕng-miĕk páh-mò̤, biéng có̤ gă-mā-guŏng.

分類:Ŭk-lī
Huāng lĭk-cṳ̄

**Huāng lĭk-cṳ̄** (反粒子) siŏng-dó̤i ĭ dó̤i-éng gì lĭk-cṳ̄ lì gōng, ĭ gì cék-liông, sêu-miâng, cê̤ṳ-suòng dēng-dēng dŭ sê siŏh-iông, dáng-sê liông-cṳ̄ só, pī-ù gōng diêng-hò̤ só, sê siŏng-huāng gì.

分類:Ŭk-lī
Gă-sók-dô

**Gă-sók-dô** (加速度) sê ŭk-lī siông biēu-sê sók-dô siŏng-dó̤i sì-găng gì biéng-huá lṳ̆k gì hióng-liông, dăng-ôi sê mī muōi bìng-huŏng miēu (m·s−2).

分類:Ŭk-lī
Hié-mī-cṳ̄

**Hié-mī-cṳ̄** (Ĭng-ngṳ̄: Fermion) sê cŏng-siēu Fermi–Dirac tūng-gié gì ā nguòng-cṳ̄ lĭk-cṳ̄. Hié-mī-cṳ̄ gâe̤ng bŏ̤-sáik-cṳ̄ gì kṳ̆-biék sê hié-mī-cṳ̄ ô buáng cīng-só gì cê̤ṳ-suòng, dáng-sê bŏ̤-sáik-cṳ̄ ô cīng-só gì cê̤ṳ-suòng. Hié-mī-cṳ̄ cŏng-siēu Pauli bók-siŏng-ṳ̀ng nguòng-lī, cêu sê gōng lâng lăk dùng-iông gì hié-mī-cṳ̄ gì liông-cṳ̄-tái mâ̤ siŏh-iông. Hié-mī-cṳ̄ gì miàng sê ôi lāu gé-niêng É-dâi-lé ŭk-lī-hŏk-gă Hié-mī (Enrico Fermi) sū kī gì.

分類:Ŭk-lī
Ā nguòng-cṳ̄ lĭk-cṳ̄

**Ā nguòng-cṳ̄ lĭk-cṳ̄** (亞原子粒子) sê cī bī nguòng-cṳ̄ nâung gì lĭk-cṳ̄,

A
Bŏ̤-sáik-cṳ̄

**Bŏ̤-sáik-cṳ̄** (Ĭng-ngṳ̄: Boson) sê cŏng-siēu Bose–Einstein tūng-gié gì lĭk-cṳ̄, ô cīng-só cê̤ṳ-suòng. Bŏ̤-sáik-cṳ̄ dáik-miàng ṳ̀ Éng-dô ŭk-lī-hŏk-gă Bŏ̤-sáik (Bose).

分類:Ŭk-lī
Kuŏ-kŏk-gă

**Kuŏ-kŏk-gă** (科學家) sê ô hié-tūng gì ngièng-géu kuŏ-hŏk gì nè̤ng.

分類:Kuŏ-hŏk
Gŭng-gṳ̆ng

**Gŭng-gṳ̆ng** (公斤), iā hô̤ lō̤ chiĕng-káik (千克), sê siŏh cṳ̄ng cék-liông dăng-ôi. Siŏh gŭng-gṳ̆ng dēng-ṳ̀ 1,000 káik.

分類:Dŏng-ôi
Pauli bók-siŏng-ṳ̀ng nguòng-lī

**Pauli bók-siŏng-ṳ̀ng nguòng-lī** (--不相容原理) sê liông-cṳ̄ lĭk-hŏk gì siŏh bĭh nguòng-lī, mièu-sŭk lâng lăk hĕ̤k-chiā lâng lăk ī-siông gì siŏng-dùng gì lĭk-cṳ̄ mò̤-niĕ-ài ô siŏh-iông gì liông-cṳ̄-tái. Ciā nguòng-lī sê iù Ó̤-dê-lé ŭk-lī-hŏk-gă Wolfgang Pauli cūng-giék gì.

分類:Ŭk-lī
Liông-cṳ̄ lĭk-hŏk

**Liông-cṳ̄ lĭk-hŏk** (量子力學) sê ŭk-lī gì siŏh bĭh hŭng-ciĕ, cuō-iéu ngièng-géu mì-guăng chék-dô (nguòng-cṳ̄ gâe̤ng ā nguòng-cṳ̄ lĭk-cṳ̄) gì hèng-ùi, gâe̤ng gĭng-diēng ŭk-lī siŏng-dó̤i.

分類:Ŭk-lī
Háik (gū guók)

**Háik** (赫, ) sê Să̤-ā gì siŏh ciáh gū guók, iù Háik nè̤ng sū gióng, dâi-kái còng-câi ṳ̀ gŭng-nguòng sèng 1600 gáu 1178 nièng. Gŭng-nguòng sèng 15 gáu 13 sié-gé sê Háik nè̤ng có̤i bá gì sì-dâi, Háik dá̤-guók sê Să̤-ā dék giòng gì guók-gă, ô siŏh dâung sì-gĭ gâe̤ng Gū Ăi-gĭk páh-dêng ó̤i dĭh Sê̤ṳ-lé-ā. Gáu-muōi, Háik dá̤-guók sŏi-tó̤i, ṳ̀ gŭng-nguòng sèng 1178 nièng hŭng-liĕk biéng iâ sâ̤ nâung-nâung-giāng gì siàng-băng, có̤i-cṳ̆ng ké̤ṳk Ā-sŭk miĕk-uòng. 

## Mìng-chĭng
*Háik* ciā miàng-cê găh Dṳ̆ng-guók dâi-lṳ̆k, Dài-uăng gâe̤ng Hiŏng-gē̤ng háng-cê ô siā có̤ 赫梯 hĕ̤k-chiā 西臺. Găh Hók-ciŭ-uâ Bàng-uâ-cê Séng-gĭng dăng-dŏng siā có̤ Háik. Pī-ṳ̀ gōng Cháung-sié-gé dâ̤ 23 ciŏng dâ̤ 3 ciék: "Ī-hâiu Ā-báik-lăk-hāng iù sĭng-sĭ méng-sèng kī-lì, gâe̤ng Háik nè̤ng gōng."

分類:Gô-dā̤ gì guók-gă
Mā-gì-dóng

**Mā-gì-dóng** â̤ cī:

# **[[Báe̤k Mā-gì-dóng]]**, Ĕu-ciŭ gì siŏh ciáh guók-gă.
# **[[Mā-gì-dóng Uòng-guók]]**, Ĕu-ciŭ gì siŏh ciáh gū guók.
# **[[Mā-gì-dóng Dê-kṳ̆]]**, Ĕu-ciŭ gì siŏh ciáh dê-kṳ̆.
Mā-gì-dóng Uòng-guók

**Mā-gì-dóng Uòng-guók** (Hĭ-lé-nà̤-ngṳ̄: Μακεδονία) sê Gū Hĭ-lé-nà̤ să̤-báe̤k buô gì siŏh ciáh gū guók. Gŭng-nguòng sèng 4 sié-gī, Mā-gì-dóng mâing-mâing giòng-duâi kī-lì, gáu gŭng-nguòng sèng 336 nièng Ā-lĭk-săng-dâi siông-dài ī-hâiu, cĭng-hŭk lāu Hĭ-lé-nà̤, Pŏ̤-sṳ̆, Ăi-gĭk dēng duâi guók, séng-cé páh gáu Éng-dô kó̤, biéng có̤ siŏh ciáh dê-kuá Ĕu-ciŭ, Ā-ciŭ gâe̤ng Hĭ-ciŭ gì duâi dá̤-guók. Cièng 323 nièng, Ā-lĭk-săng-dâi sī hâiu, Mā-gì-dóng Dá̤-guók hŭng-liĕk siĕu-uòng.

分類:Lĭk-sṳ̄
分類:Hĭ-lé-nà̤
Nàng Sṳ̆-lá-hŭ Siâ-huôi-ciō-ngiê Lièng-băng Gê̤ṳng-huò-guók

**Nàng Sṳ̆-lá-hŭ Siâ-huôi-ciō-ngiê Lièng-băng Gê̤ṳng-huò-guók** (南斯拉夫社會主義聯邦共和國), gāng-chĭng Nàng Sṳ̆-lá-hŭ, sê 1945 nièng－1992 nièng găh Dĕ̤ng-ĕu còng-câi gì siŏh ciáh siâ-huôi-ciō-ngiê guók-gă, ṳ̀-gĭng hŭng-liĕk biéng Serbia, Croatia, Slovenia, Montenegro, Mā-gì-dóng Gê̤ṳng-huò-guók‎, Bosnia gâe̤ng Herzegovina, Kosovo ciā gūi ciáh guók-gă.

分類:Ĕu-ciŭ guók-gă
Šiprage

**Šiprage** sê Bosnia gâe̤ng Herzegovina gì siŏh ciáh déng.

## Ké-hâiu

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Bosnia gâe̤ng Herzegovina
Báh-lāng-sê̤ṳ

**Báh-lāng-sê̤ṳ** (Ĭng-ngṳ̄: Bronx) sê Mī-guók Niū-iók-chê dék báe̤k gì siŏh ciáh kṳ̆, miêng-cék 42 bìng-huŏng ĭng-lī (109 bìng-huŏng gŭng-lī), 2015 nièng ìng-kēu 1,455,444.

分類:Mī-guók
Bók-gì-lāng

**Bók-gì-lāng** (Ĭng-ngṳ̄: Brooklyn) sê Mī-guók Niū-iók-chê ìng-kēu dék sâ̤ gì siŏh ciáh kṳ̆, miêng-cék 71 bìng-huŏng ĭng-lī (180 bìng-huŏng gŭng-lī), 2015 nièng ìng-kēu 2,636,735. Hók-ciŭ-nè̤ng cĭk-dṳ̆ng gì Báik-dâi-dô̤ cêu găh Bók-gì-lāng.

分類:Mī-guók
Mī-sū-pŏ̤-dâi-mī

**Mī-sū-pŏ̤-dâi-mī** (米所波大米, ) sê cī diŏh Báik-lăk Ò̤ gâe̤ng Hĭ-dī-giék Ò̤ cĭ găng gì dê-kṳ̆, bău-guák lāu gĭng-dáng gì Iraq, Kuwait, Sê̤ṳ-lé-ā dĕ̤ng-buô gâe̤ng Tū-ī-gì nàng-buô. Cŭ-uái sê sié-gái sé duâi ùng-mìng cĭ ék Bă-bī-lùng gì huák-nguòng-dê.

分類:Dê-lī
Ā-sŭk

**Ā-sŭk** (亞述, ) sê Mī-sū-pŏ̤-dâi-mī gì gū guók, còng-câi sì-găng dâi-kái sê iù 2500 BC gáu 605 BC, siū-dŭ Nà̤-nà̤-mì. Ā-sŭk găh gŭng-nguòng sèng 900 nièng cō̤-êu huák-diēng có̤ iâ duâi gì dá̤-guók, ciéng-liāng lāu Bă-bī-lùng, Ī-sáik-liĕk, Ăi-gĭk, Háik, Sê̤ṳ-lé-ā dēng dê. Ā-sŭk nè̤ng gáu siŏh ciáh dê-huŏng dŭ tài iâ sâ̤ nè̤ng. Ā-sŭk dá̤-guók có̤i hâiu ké̤ṳk tṳ̀ng-sĭng dŭk-lĭk gì Bă-bī-lùng miĕk láe̤k.

A
馬祖

**馬祖**是連江東部19萆島嶼倛統稱，今旦是屬中華民國福建省連江縣管倛。中華人民共和國也講自家對這塊倛主權，將伊歸遘福建省福州市連江縣下底管，實際透底無統治過。

馬祖倛名字是趁福建本地倛神僊媽祖婆婆來倛。

馬祖地區倛移民主要是趁長樂來倛，故此今旦倛馬祖語言文化都盡像長樂。

## 主要島嶼
* 南竿島
* 北竿島
* 高登島
* 亮島
* 東莒島，中國大陸告伊東犬島
* 西莒島，中國大陸告伊西犬島
* 東引島
* 西引島
## 文化
### 飲食

馬祖其老酒索麵野出名。馬祖儂做月裡，或且討海轉來都會食。

## 交通
馬祖有兩隻機場：南竿機場、北竿機場。

## 參考資料

分類:十邑
分類:臺灣
Hĕ̤ng-ngṳ̀

**Hĕ̤ng-ngṳ̀** (魟魚) sê náe̤ng-gáuk-ngṳ̀ gŏng diē-sié gì siŏh cṳ̄ng ngṳ̀. Hĕ̤ng-ngṳ̀ gì dĕk-diēng sê sĭng-tā̤ biēng bàng, lâng bèng gì ngṳ̀-chié iā duâi, gâe̤ng tàu lièng siŏh-dŏi, ngṳ̀-chĭ găh sĭng-tă̤ â-dā̤, cuòng sĭng dŭ sê náe̤ng-gáuk. Cuòng sié-gái ô chiĕu-guó 600 cṳ̄ng gì hĕ̤ng-ngṳ̀. Găh Hók-gióng, hĕ̤ng-ngṳ̀ sê bī-gáu bàng-siòng gì sĭk-ê̤ṳng ngṳ̀.

分類:Ngṳ̀
Ngṳ̀-chié

**Ngṳ̀-chié** kō̤-ī sê:
# **[[Ngṳ̀-chĭ|Ngṳ̀-chié]]** (魚翅), gó miàng ngṳ̀-chĭ (魚鰭) hĕ̤k-chiā chĭ-chĭ (鰭鰭).
# **[[Ngṳ̀-chié (sĭk-pīng)]]** (魚翅), săi-ngṳ̀ gì chĭ-chĭ, sê siŏh cṳ̄ng sĭk-pīng.
# **Ngṳ̀-chié** (魚刺), ngṳ̀ gì gáuk-gáuk.
Ngṳ̀-chĭ

**Ngṳ̀-chĭ** (魚鰭), bô hô̤ lō̤ chĭ-chĭ (鰭鰭) hĕ̤k-chiā ngṳ̀-chié (魚翅), sê ngṳ̀ dò̤-lì siù-cūi gì ké-guăng, sê ngṳ̀-lôi có̤i mìng-hiēng gì dĕk-dĭng cĭ-ék.

分類:Sĕng-lī
Bék-gá

**Bék-gá** kō̤-ī sê:
# **[[Bék-gá (ùng-gê̤ṳ)]]** (笔架), ĕng bék gì ùng-gê̤ṳ.
# **[[Bék-gá (dông-ŭk)]]** (笔架), siŏh cṳ̄ng nuōng-tā̤ dông-ŭk.
Bék-gá (dông-ŭk)

**Bék-gá** (筆架) sê siŏh cṳ̄ng niōng-tā̤ dông-ŭk. Bék-gă bŏ̤h hāi biĕng gì lâng-tàng gèng-dēng, kó̤ dièu-cūi siăh nó̤h, cūi-dōng sèng-hâu céng cūi diē, cūi-puóng sèng-hâu hiêng chók lì. Găh Hók-gióng, béh-gá sê siŏh cṳ̄ng hāi-chiĕng.

分類:Niōng-tā̤ dông-ŭk
Hāi-chiĕng

**Hāi-chiĕng** (海鮮), bô hô̤ lō̤ **hāi-ê** (海味), sê cī â̤ siăh gì hāi-iòng dông-ŭk.

分類:Īng-sĭk
Làu-kì

**Làu-kì** (流蜞), Lá-dĭng-ngṳ̄ hŏk-miàng *tylorrhynchus heterochaeta*, sê diŏh chiēng-hāi tăng-dù sĕng-uăk gì siŏh cṳ̄ng kuàng-ciék dông-ŭk. 

## Dĕk-cĭng
Làu-kì tā̤ dòng 40 gáu 80 hò̤-mī, kuăng 5 hò̤-mī, sĭng-tā̤ lâng bèng ô gōng-mò̤, ĭ-buăng sê liŏh-sáik hĕ̤k-chiā è̤ng-sáik.

Làu-kì ék-buăng sê â-màng chók-lì uăk-dông, tiĕng guŏng cêu diōng kó̤. Gó-chṳ̄ Bàng-uâ sāi „Làu-kì giàng â-màng“ hìng-ṳ̀ng â-màng chók-muòng uăk-dông hĕ̤k-chiā có̤ gì-tă dâi-gé gì nè̤ng.

## Hŭng-buô gâe̤ng sĭk-séng
Làu-kì găh Dṳ̆ng-guók dĕ̤ng-nàng buô gì Ciék-gŏng, Hók-gióng, Guōng-dĕ̤ng gâe̤ng Nĭk-buōng dēng dê gì tăng-dù, gĕ̤ng hāi gău gái ché̤ṳ gâe̤ng diêu chèng dŭ ô hŭng-buô. Làu-kì bàng-siòng kók cūi-dā̤ gì săi diē-sié, gáu màng-buŏ hĕ̤k-chiā gău-puói gì gié-cáik cêu siù chók lì. Găh Hók-ciŭ, làu-kì gì gău-puói gié-cáik ĭ-buăng sê muōi nièng gì 8 gáu 9 nguŏk, găh Nĭk-buōng sê 10 gáu 11 nguŏk.

## Ê̤ṳng-dù
Găh Hók-gióng, làu-kì iā sê siŏh cṳ̄ng hāi-chiĕng, dò̤ chā, dò̤ dông lâung, dò̤ puŏh dă siăh dŭ â̤-sāi. Hók-gióng nè̤ng siăh làu-kì gì lĭk-sṳ̄ ī-gĭng iā òng lāu. Chĭng-dièu Hŏk-ciŭ gì Liòng Ciŏng-gê̤ṳ (梁章鉅) ô siā siŏh dèu sĭ «Géng Ì Gié Làu-kì Găng» (敬兒寄流蜞干): 

*Làu-kì hŭng-ê siēu ìng dĭ, cūi-diêu cĭng-ĭng tū-mĕk cṳ̆, móng dó̤ hiŏng-guăng lṳ̆k-nguŏk buáng, chiĕng giĕ dièu tó̤i ṳ̄ lài sì.* (流蜞風味少人知, 水稻菁英土脈滋, 夢到鄉關六月半, 千畦潮退雨來時).

Gáu muōi nièng 8, 9 nguŏk (nùng-lĭk 6 gáu 8 nguŏk) làu-kì gău-puói gì gié-cáik, Hók-ciŭ ngṳ̀-mìng dŭ â̤ dīng màng-buŏ cūi-puóng sèng-hâu kó̤ lĕ̤k làu-gì. Có̤i-gê̤ṳng gūi nièng ĭng-ùi làu-kì só-liông biéng ciēu, gá-gáik iā biéng gói, siŏh gṳ̆ng â̤ mâ̤ chék báik sĕk dó̤i cièng. Dṳ̆ng-guók gì Guōng-dĕ̤ng iā ô siĕh làu-kì gì sĭk-guáng. Găh gì-tă dê-huŏng, làu-kì gĭng-siòng ké̤ṳk dáung né lì sāi.

## Chăng-kō̤ ùng-hióng

分類:Kuàng-ciék dông-ŭk
Sĭ

**Sĭ** (詩) sê siŏh cūng ùng-hŏk hìng-sék, gōng-géu ông-lṳ̆k gâe̤ng mī-gāng. Sĭ gì lĭk-sṳ̄ iā dòng, sê có̤i gū gì ùng-hŏk hìng-sék cĭ-ék.

分類:Ùng-hŏk
Hò̤-mī

**Hò̤-mī** (毫米) sê siŏh cṳ̄ng dòng-dô dăng-ôi, gé có̤ mm. Siŏh chiĕng hò̤-mī dēng-ṳ̀ siŏh mī.

分類:Gé-liông dăng-ôi
Chĭ (săi)

**Chĭ**, bô hô̤ lō̤ **săi** (鰓) hĕ̤k-chiā chĭ-chĭ, sê siŏh cṳ̄ng ké-guăng. Cūi diē gì iā sâ̤ dông-ŭk dŭ sāi chĭ-chĭ hŭ-ngék, ciŏng ṳ̀ng-gāi diŏh cūi dâi-dŏng gì iōng-ké hék-siŭ gáu háik dâi-dŏng kó̤. Ngṳ̀ gì chĭ-chĭ hô̤ lō̤ ngṳ̀-chĭ.

分類:Sĕng-lī
Háu

**Háu** (鱟) sê siŏh cṳ̄ng hāi diē-sié gì ciék-ciĕ dông-ŭk, tàu hṳ̆ng buô iā duâi, muōi-muōi ciĕng-ciĕng dòng-dòng. Háu buŏng 4 cṳ̄ng, găh Ā-ciŭ gâe̤ng Mī-ciŭ dŭ ô hŭng-buô. Găh Hók-gióng, háu sê ô-miàng gì hāi-chiĕng. Háu găh Gū-sĕng-dâi gì Nà̤-buòng-gī cêu chók-hiêng lāu, sū-ī ké̤ṳk nè̤ng gáe̤ lō̤ â̤ uăk gì huá-siŏh.

分類:Ciék-ciĕ dông-ŭk
Tăng-dù

**Tăng-dù** (灘塗) sê hāi-gièng tù-muòi-ciŏng ṳ̆-cék gì siŏh cṳ̄ng sék-dê, gĭng-siòng găh hāi-uăng, gē̤ng gâe̤ng siá-ù cūng-kuāng dê-huŏng. Tăng-dù găh cūi-dōng gì sèng-hâu ké̤ṳk cūi ĭng kī, cūi-puóng sèng-hâu hiêng chók-lì, sê iā sâ̤ dông-ŭk gì chă̤-sék dê.

分類:Dê-lī
Tù-muòi-ciŏng

**Tù-muòi-ciŏng** (土糜漿), iā hô̤ lō̤ nà̤ (泥), sê iā éu gì tù gâe̤ng cūi gì siŏh cṳ̄ng hông-hăk ŭk.

分類:Dê-cék
Hà-kŭ

**Hà-kŭ** (蝦蛄, 蝦䉐) sê sĕng-uăk diŏh hāi diē-sié gì siŏh cṳ̄ng ciék-ciĕ dông-ŭk, â̤ siĕh gì.
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Ciék-ciĕ dông-ŭk
Sō̤-guōng

**Sō̤-guōng** (鎖管, hĕ̤k 鮹管), Lá-dĭng-ngṳ̄ hŏk-miàng Myopsida, sê hāi diē gì siŏh cṳ̄ng niōng-tā̤ dông-ŭk, iù-ngṳ̀ gì siŏh cṳ̄ng. Sō̤-guōng ô sĕk dèu chiŭ-chiŭ, gì-dṳ̆ng gì siŏh dó̤i chiŭ-chiŭ iā dòng, sê dò̤ niăh nó̤h siăh gì. Ĭ bók-lō̤ diē ô mĕ̤k, bék-iéu gì sèng-hâu â̤ pŭng chók-lì hiáh gì-tă ó̤i siĕh ĭ gì dông-ŭk. Sō̤-guōng sê siŏh cṳ̄ng hāi-chiĕng.

分類: Niōng-tā̤ dông-ŭk
Iù-ngṳ̀

**Iù-ngṳ̀** (魷魚) sê siŏh lôi hāi diē gì niōng-tā̤ dông-ŭk, ô 10 dèu chiŭ-chiŭ, gì-dṳ̆ng lâng dèu chiŭ-chiŭ iā dòng, sê dò̤ niăh nó̤h siăh sāi gì. Iù-ngṳ̀ bók nô̤i ô mĕ̤k, bék-iéu sèng-hâu â̤ pŭng chók-lì hiáh gì-tă dông-ŭk.

分類: Niōng-tā̤ dông-ŭk
Chiŭ-chiŭ

**Chiŭ-chiŭ** sê dông-ŭk sĭng-tā̤ gì siŏh cṳ̄ng ké-guăng, ná̤eng-náe̤ng dòng-dòng gì, bī-gáu gĭng-siòng chók-hiêng diŏh niōng-tā̤ dông-ŭk sĭng-tā̤. Chiŭ-chiŭ ék-buăng sê dò̤ gāng-gáuk ciŭ-ùi kuàng-gīng hĕ̤k-chiā niăh nó̤h sāi gì.

分類:Sĕng-lī
Sĕng-ŭk-hŏk

**Sĕng-ŭk-hŏk** (生物學) sê ngiĕng-géu sĕng-ŭk gì giék-gáiu, gŭng-nèng, sĕng-diōng, huák-ṳ̆k, céng-huá, hŭng-buô, gâe̤ng hŭng-lôi gì siŏh ciáh hŏk-kuŏ.

分類:Sĕng-ŭk
Niōng-tā̤ dông-ŭk

**Niōng-tā̤ dông-ŭk** sê dông-ŭk gái gì dâ̤-nê duâi gì muòng, bău-guák ô chiĕu-guó 85,000 cṳ̄ng dông-ŭk, găh ciòng sié-gái gáuk-dê dŭ ô hŭng-buô. 

Niōng-tā̤ dông-ŭk sṳ̆k mò̤-cék-tùi dông-ŭk.
*
杜鵑花屬

**杜鵑花屬**倛植物，簡稱**杜鵑**。敆北半球倛大部都有分佈，南半球倛東南亞、澳大利亞也會覷着。
分類:植物分類:花
Dùng-séng-liông

**Dùng-séng-liông** (同性戀) sê dùng-séng cĭ-găng huák-sĕng gì siŏng-hô hék-īng hĕ̤k-chiā séng hèng-ùi.

分類:Siâ-huôi
Gă̤

**Gă̤** â̤ cī:
# **[[Gă̤ (diô)]]** (街), siàng-diē gì duô.
# **[[Gă̤ (ngṳ̀)]]** (魨), siŏh cṳ̄ng ngṳ̀.
Gă̤ (ngṳ̀)

**Gă̤** (鮭 hĕ̤k 魨訓讀), iâ hô̤ lō̤ duâi-bók-gă̤ (大腹鮭 hĕ̤k 大腹魨), sê siŏh cṳ̄ng găh sié-gái gáuk-ché̤ṳ ciāng-cūi gâe̤ng gèng-cūi dâi-dŏng sĕng-uăk gì ngṳ̀. Dáung sêu-gáu ŭi-hiĕk gì sèng-hâu, gă̤ ô-niĕ-ài chṳ̄-káik hék cūi hĕ̤k-chiā kŭng-ké gáu bók-lō̤ diē-sié, ciŏng cê-gă biéng duâi gūi buôi lì hiáh dó̤i-tàu, gó-chṳ̄ iâ ké̤ṳk Hók-ciŭ-nè̤ng gáe̤ lō̤ duâi-bók-gă̤. Lêng-nguôi, gă̤ gì nô̤i-câung, háik gâe̤ng ngṳ̀-cī dŭ ô dŭk, nè̤ng nâ-sê mâ̤ siēu-sĭng siăh diē â̤ dé̤ṳng-dŭk, ngièng-dâe̤ng sèng-hâu â̤ dé-sī. Chŭi-iòng gă̤ ô dŭk, ĭ gô-sê siŏh cṳ̄ng dê̤ṳng-iéu gì hāi-chiĕng, kēu-ê iā cóng, gĭng-guó ché̤ṳ-lī gì gă̤ kō̤-ī ăng-cuòng gì siăh. Dṳ̆ng-guók, Nĭk-buōng, Hàng-guók dēng guók-gă dŭ ô iā òng gì siăh gă̤ gì lĭk-sṳ̄.

分類:Ngṳ̀
Siàng-chê

**Siàng-chê** (城市) sê bī-gáu duâi gì ìng-lôi diâng-gṳ̆-diēng, ìng-kēu mĕk, siŏng-ngiĕk huák-dăk, gáuk-cṳ̄ng gŭng-gâe̤ng siék-siĕ cêng ciòng.

分類:Dê-lī
Muòng (sĕng-ŭk-hŏk)

̍**Muòng** (門) sê sĕng-ŭk-hŏk hŭng-lôi gì siŏh ngék, diŏh gái (界) gâe̤ng gŏng (綱) cĭ-găng.

分類: Sĕng-ŭk
Dô-giŏng-huă-sṳ̆k

**Dô-giŏng-huă-sṳ̆k** (杜鵑花屬) gì sĭk-ŭk gāng-chĭng **Dô-giŏng** (杜鵑). Găk Báe̤k-buáng-giù (北半球) gì duâi-buô dŭ ô hŭng-buó, Nàng-buáng-giù (南半球) gì Dĕ̤ng-nàng-ā (東南亞), Ó̤-dâi-lé-ā (澳大利亞) iā â ché̤ṳ diŏh.
分類:sĭk-ŭk分類:Huă
Diô

**Diô** (墿, gĭng-dáng sĭk-cié tĕ̤k „*duô*“), hĕ̤k-ciā hóng-tŭk có̤ **lô** (路), siŏng-dŏng ṳ̀ dô̤ (道), sê dò̤ nè̤ng gâe̤ng gău-tŭng gĕ̤ng-gé̤ṳ giàng gì siék-siĕ.

Iā gōng **diô-lô**.

分類: Dê-lī
Gă̤ (diô)

**Gă̤** (街) sê sìang-déng dâi-dŏng ìng-kēu gâe̤ng siŏng-ngiĕk cék-dṳ̆ng gì duô. Gă̤ gì lâng-bèng ék-buăng dŭ ô lièng-piéng gì chuó.

分類: Dê-lī
Uâ-lài

**Uâ-lài** sê hāi-dā̤ gì siŏh cṳ̄ng ngâing-gáuk-ngṳ̀, tàu duâi muōi nâung, chói duâi, bô gă ô iā ciĕng gì chói-kī, mò̤ lìng, tàu-dīng ô siŏh dèu chiŭ-chiŭ â̤ huák-guŏng lì hék-īng gì-tă dông-ŭk ké̤ṳk ĭ niăh lì siăh. Uā-lài bàng-siòng kók hāi-dā̤, iā ciēu siù-cūi, ó̤i déng-dâe̤ng gì sèng-hâu gĭng-siòng kó̤ ngṳ̀-chĭ lì bà. Găh Hók-ciŭ, uā-lài sê siŏh cṳ̄ng hāi-chiĕng, ô sèng-hâu háng-cê siā có̤ 畫來 (Lò̤-nguòng) hĕ̤k-chiā 話賽 (Lièng-gŏng), cṳ̆-méng ô gé có̤ bì-bà-ngṳ̀ (琵琶魚). Dṳ̀-kŭi Hók-gióng, uā-lài găh sié-gái iā-sâ̤ guók-gă, pī-ṳ̀ Nĭk-buōng, Să̤-băng-ngà, É-dâi-lé dēng, iâ sê sêu huăng-ìng gì hāi-chiĕng.
## Chăng-kō̤ ùng-hióng

分類: Ngṳ̀
Cūi-dâing

**Cūi-dâing** (水𩸎, 水澱 hĕ̤k 水垫) sê siŏh cṳ̄ng hāi ngṳ̀. Cūi-dâing mò̤ lìng, sĭng-tā̤ iā náe̤ng, băh-sáik, chói báh iā duâi, ngāi bô nâung bô mĕk, mĕ̤k-ciŭ iā nâung, ék-buăng dòng 15 gáu 26 liè-mī, dâe̤ng 75 gáu 150 káik, â̤ siăh nâung-nâung gì mò̤-cék-tùi dông-ŭk. Cūi-dâing iù Éng-dô-iòng gáu să̤ Tái-bìng-iòng dŭ ô hŭng-buô. Găh Hók-ciŭ, cūi-dâing sê cêng ô-miàng gì hāi-chiĕng, ô chā, bóng-tŏng, ciĕng, pù dēng gáuk-cṳ̄ng cṳ̄-huák.
分類:ngṳ̀
水𩸎

**水𩸎**， 复冩咯**水墊**或**水澱**，是蜀種海魚。水𩸎無鱗，身體野軟，喙擘野大，牙齿复嫩复密，目睭野嫩，一般長15遘26釐米，重75遘150克，會食嫩嫩仔其無脊椎動物，由印度洋遘太平洋都有分佈。敆福州，水𩸎是蜀種有名其海鮮，有放湯、煎、烰等各種煮法。
分類:魚
1 sié-gī

**1 sié-gī** sê cī téng 1 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 100 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók gì siŏh ciáh sié-gī.

## Duâi dâi
Guók-dáe̤ng

**Guók-dáe̤ng** (蟈蝀 hĕ̤k 谷凍), sê siŏh cṳ̄ng liōng-chă̤-gŏng uă-kuŏ dông-ŭk. Guók-dáe̤ng dòng â̤ dăk-gáu 20 liè-mī, dâe̤ng 200 gáu 350 káik, âu-piăng chăng hŭi sáik, giéu-siăng iā duâi, găh Dṳ̆ng-guók nàng-huŏng gâe̤ng Dĕ̤ng-nàng-ā săng-kṳ̆ gì kă̤-cūi hĕ̤k-chiā dâe̤ng-dâe̤ng dâi-dŏng dŭ ô, nĭk-dŏng hiŭ-sék, màng-buŏ chók-lì uăk-dông, â̤ siăh tè̤ng. Găh Hók-ciŭ, guók-dáe̤ng ké̤ṳk nè̤ng dáung siŏh cṳ̄ng cṳ̆-buō gì nó̤h lì siăh.

分類: Cék-tùi dông-ŭk
蟟囝

**蟟囝**（學名：*Corbiculidae*）是蜀種水生軟體動物。也寫作**䖻囝**。

敆福州也有時乞儂寫作「蜆仔」「蜆子」，又讀作蟟囝（Liù-giāng）。
## 食用
蟟囝富含蛋白質、鈣、磷、鈉、鉀、鋅，少量牛磺酸、維生素等等其成分。

唐朝蘇敬等等儂合編其《新修本草》講了：「蜆殼陳久者止痢。車螯、蚶蠣、之屬，亦可為食，無損益，不見所主。雉入大水變為蜃。蜃者，腎，云是大蛤，乃是蚌爾，煮食諸蜊蝸與菜，皆不利人也。〔謹案〕蜆，冷，無毒。主時氣開胃，壓丹石藥，及疔瘡，下濕氣，下乳，糟煮服良。生浸取汁，洗疔瘡。多食發嗽，並冷氣，消腎。陳殼，療陰瘡，止痢。蜆肉，寒，去暴熱，明目，利小便，下熱氣，腳氣，濕毒，解酒毒，目黃。浸取汁服，主消渴。爛殼，溫，燒為白灰飲下，主反胃，吐食，除心胸痰水。殼陳久，療胃反及失精。」

## 參考文獻

分類:軟體動物
0 nièng-dâi

**0 nièng-dâi** téng 0 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 9 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.

## Duâi dâi
78 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié
تتنطزذز،ز،،ذم
مءسؤ.
ذزذخ

 كذ
سكس 
ةمزءوء 
ةكسؤ
ع ،.ي
منوهمس
 نبخل
نورتي
بخغاح8
تكهنات
نكةج
نجنمووم 
متموحظ
 من
جن
نك

أم كذ1و ذ
ج

## Guó-sié


分類:70 nièng-dâi
1582 nièng

## Nièng-hô̤
* Dâi-mìng-guók: Uâng-lĭk (萬曆) 10 nièng
* Nĭk-buōng (Azuchi-Momoyama sì-dâi): Tiĕng-céng (天正) 10 nièng
* Dâi-uŏk-guók (Uŏk-nàng): 
** Nàng-huŏng (Là̤-dièu Dṳ̆ng-hĭng): Guŏng-hĭng (光興) 5 nièng
** Báe̤k-huŏng (Mŏ̤h-dièu): Iòng-sìng (延成) 5 nièng

## Dĕ̤ng-ā gŭng-ciō gī-nguòng
* Dâi-mìng-guók: Sìng-cŭng (神宗) 10 nièng
*  Dièu-siēng-guók: Sŏng-cū (宣祖) 15 nièng
* Dâi-uŏk-guók (Uŏk-nàng): 
** Dṳ̆ng-buô (Là̤-dièu Dṳ̆ng-hĭng): Sié-cŭng (世宗) 10 nièng
** Nàng-huŏng (Uōng-ciō): Siĕng-ciō (僊主, ) 25 nièng
** Báe̤k-huŏng (Mŏ̤h-dièu): Mạc Mậu Hợp 18 nièng
* Liù-giù-guók: Siông Īng Uòng (尚永王) 10 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié

## Nĭk-cī-dăng


分類:1580 nièng-dâi
Gī-sê̤ṳ

**Gī-sê̤ṳ** (己巳) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 6.

分類:Găng-ciĕ
Nùng-lĭk 1 nguŏk

**Nùng-lĭk 1 nguŏk** (農曆一月), iâ hô̤ lā̤ **ciáng-nguŏk** (正月), sê nùng-lĭk nièng diē-sié gì dâ̤ 1 ciáh nguŏk.
福州地鐵

縮圖|福州地鐵大廈共著建設倛达道站
**福州地鐵**是對福州所有其地鐵其統稱。2016年5月18號，福州地鐵一號線南段開始使。2017年1月6號，福州地鐵1號線全線開始使。地鐵使國語、閩東語共英語播報。
## 線路

## 參考資料




分類:福州交通
新海誠

**新海誠**是蜀隻動畫作家兼電影導演，日本儂，敆1973年2月9號生，本名**新津誠**。
## 主要作品
*趁1997年遘1999年2月《遙遠倛世界》（遠い世界）
*1998年2月《乞包圍倛世界》（囲まれた世界），這是新海誠使蜀禮拜制作倛30秒全3D短片，使Lightwave 3D共Photoshop制作。靈感也由村上春樹倛《世界末日共冷酷異境》來。今旦著新海誠自家倛網站 懸頂會討著這作品倛截圖。
*趁1999年遘2001年3月《伊共伊倛貓》（彼女と彼女の猫）
*2002年2月《星之聲》（ほしのこえ）
*2003年4月NHK《大家儂倛歌 笑顏》（みんなのうた 笑顔）
*2004年11月《雲倛許邊，約定倛所在》（雲のむこう、約束の場所）
*2007年3月《秒速5釐米》（秒速5センチメートル）
*2007年11月NHK動畫倛創作者15《貓倛集會》（猫の集会）
*2011年5月《追星星倛伲囝》（星を追う子ども）
*2013年5月《言葉之庭》（言の葉の庭）
*2016年8月《汝倛名字》（君の名は。）
分類:日本人物分類:導演
Báe̤k-dēu Kié-ngò̤ Gĕ̤ng-cáuk-sék

**Báe̤k-dēu Kié-ngò̤ Gĕ̤ng-cáuk-sék** (北斗企鵝工作室) sê siŏh ciáh puói-ĭng (配音) tuàng-tā̤, diŏh Dṳ̆ng-guók Báe̤k-gĭng, cuō-iéu ké̤ṳk dông-uâ, iù-hié puói-ĭng. Cī ciáh gĕ̤ng-cáuk-sék găk 2012 nièng iù Huòng-dĭng Gié (皇貞季), Săng-sĭng (山新) dēng-dēng nè̤ng cháung-lĭk, gâe̤ng iā sâ̤ Dṳ̆ng-guók Dâi-lṳ̆k gì dông-uâ chiōng-siŏng ô hăk-cáuk.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:puói-ĭng
北斗企鵝工作室

**北斗企鵝工作室**是蜀隻配音團體，著中國北京，主要乞動畫、遊戲配音。這隻工作室敆2012年由皇貞季、山新等等儂創立，共野価中國大陸其動畫廠商有合作。

## 參考資料
分類:配音
Sĭng-hāi Sìng

**Shinkai Makoto** (Nĭk-buōng-ngṳ̄: , **Sĭng-hāi Sìng**, 1973 n. 2 ng. 9 h. - ), sê Nĭk-buōng gì siŏh ciáh dô̤-iēng.

分類:Nĭk-buōng ìng-ŭk
分類:dô̤-iēng
1997年

## 大事
*7月1號: 中華人民共和國趁英國其手懸頂收轉香港。

## 出世

## 過世


分類:1990年代
7月1號

## 節日
*中華人民共和國其建黨節
*香港回歸紀念日，茲蜀日對中國來講是香港收轉來其日子

## 大事
*1997年: 中華人民共和國趁英國其手懸頂收轉香港。

## 出世

## 過世


1
Kenny G

**Kenny G** (), nguòng-lài miàng-cê hô̤ lā̤ **Kenneth Bruce Gorelick**, sê Mī-guók gì siŏh ciáh cáuk-kiŏk-kă gâe̤ng Saxophone iēng-cáiu-ciā.

分類:Mī-guók ìng-ŭk
分類:Ĭng-ngŏk-gă
Tū-sĭng gì ôi-sĭng

Gĭng-dáng ī-gĭng huák-hiêng gì tū-sĭng gì ôi-sĭng ô 62 ciáh:

## Tū-sĭng gì ôi-sĭng liĕk-biēu
*Mimas
*Enceladus
*Tethys
*Dione
*Rhea
*Titan
*Hyperion
*Iapetus
*Phoebe
*Janus
*Epimetheus
*Helene
*Telesto
*Calypso
*Atlas
*Prometheus
*Pandora
*Pan
*Ymir
*Paaliaq
*Tarvos
*Ijiraq
*Suttungr
*Kiviuq
*Mundilfari
*Albiorix
*Skathi
*Erriapus
*Siarnaq
*Thrymr
*Narvi
*Methone
*Pallene
*Polydeuces
*Daphnis
*Aegir
*Bebhionn
*Bergelmir
*Bestla
*Farbauti
*Fenrir
*Fornjot
*Hati
*Hyrrokkin
*Kari
*Loge
*Skoll
*Surtur
*Anthe
*Jarnsaxa
*Greip
*Tarqeq
*Aegaeon
*S/2007 S 2
*S/2004 S 13
*S/2006 S 1
*S/2004 S 17
*S/2004 S 12
*S/2007 S 3
*S/2004 S 7
*S/2006 S 3
*S/2004 S 6 (gó muôi káuk-dêng)
*S/2004 S 3 (gó muôi káuk-dêng)
*S/2004 S 4 (gó muôi káuk-dêng)

分類:Tū-sĭng gì ôi-sĭng
Tiĕng-uòng-sĭng gì ôi-sĭng

Gĭng-dáng ī-gĭng huák-hiêng gì tiĕng-uòng-sĭng gì ôi-sĭng ô 27 ciáh:

## Tiĕng-uòng-sĭng gì ôi-sĭng liĕk-biēu
*Ariel
*Umbriel
*Titania
*Oberon
*Miranda
*Cordelia
*Ophelia
*Bianca
*Cressida
*Desdemona
*Juliet
*Portia
*Rosalind
*Belinda
*Puck
*Caliban
*Sycorax
*Prospero
*Setebos
*Stephano
*Trinculo
*Francisco
*Margaret
*Ferdinand
*Perdita
*Mab
*Cupid

分類:Tiĕng-uòng-sĭng gì ôi-sĭng
Hāi-uòng-sĭng gì ôi-sĭng

Gĭng-dáng ī-gĭng huák-hiêng gì hāi-uòng-sĭng gì ôi-sĭng ô 14 ciáh:

## Hāi-uòng-sĭng gì ôi-sĭng liĕk-biēu
*Triton
*Nereid
*Naiad
*Thalassa
*Despina
*Galatea
*Larissa
*Proteus
*Halimede
*Psamathe
*Sao
*Laomedeia
*Neso
*S/2004 N 1

分類:Hāi-uòng-sĭng gì ôi-sĭng
Huōi-sĭng gì ôi-sĭng

Gĭng-dáng ī-gĭng huák-hiêng gì huōi-sĭng gì ôi-sĭng ô 2 ciáh, siŏh ciáh hô̤ lā̤ Phobos, siŏh ciáh hô̤ lā̤ Deimos.
## Lĭk-sṳ̄
*Phobos, 1877 nièng huák-hiêng.
*Deimos, 1877 nièng huák-hiêng.

分類:Huōi-sĭng gì ôi-sĭng