open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
土耳其

**土耳其**（土耳其語：*Türkiye*，英語：*Turkey*），全名是「土耳其共和國」（*Türkiye Cumhuriyeti*, *Republic of Turkey*），是小亞細亞其蜀萆國家。伊其國界線上有七萆主要其國家：西北其保加利亞，西邊其希臘，東北其格魯吉亞、亞美尼亞、伊朗，東南部其伊拉克共敘利亞。另外，土耳其北部有黑海，西部有愛琴海，南部有地中海。土耳其敆亞洲共歐洲都有領土。


| 穆斯塔法·凱末爾·阿塔图尔克Mustafa Kemal Atatürk
File:Aya sofya.jpg| 
File:Anit Kabir (6526103103).jpg| 
File:Kocatepe Mosque Ankara.jpg| 
File:State Painting and Sculpture Museum of Ankara.jpg| 
File:DolmabahceMainGate.JPG| 
File:İzmir clock tower.jpg| 
File:Pamukkale00.JPG| 
File:Eskişehir-Aycan.jpg| 
File:Antalya falezler.jpg| 
File:Alanya.jpg| 
File:Bluemosquefront.jpg| 
File:Diyarbakir P1050751 20080427135832.JPG| 


分類:亞洲國家
貓熊

**貓熊**一般號𡅏**熊貓**，也號𡅏**大熊貓**或者**大貓熊**，是蜀種野生其食肉動物。伊共熊、貓蜀樣都是屬食肉目其。雖然講野価科學家將伊分遘熊科下底去，固有儂見覺伊伓是熊其蜀種。

## 名字
1869年，法國傳教士Armand David頭回著中國其四川發現貓熊以後，將者動物其學名號做「Ursus melanoleucus」，意思是「烏色共白色其熊」。遘尾了法國國家自然歷史博物館其動物學家Alphonse Milne-Edwards研究David帶轉來其骨骨以後，見覺嚽是蜀種共小熊貓野像其動物，就起學名號𡅏「Ailuropoda melanoleuca」，意思是「像小熊貓其動物」。者名字遘今旦固著𡅏使。
## 外形
貓熊身體會做肥肥式，頭做圓圓式，尾尾做短短式，身體懸頂烏共白兩種顏色分野清楚，身體共尾尾是白其色，耳、目睭、骹手共肩頭都是烏其；腹老有其是棕色，有其是烏其色。

貓熊其身體一般由120遘180釐米許罔懸，尾尾差不多10遘20釐米許罔長，身體大概有60遘150公斤許罔重。一般來講雄性其會比雌性其大頭仂囝。

貓熊本底是生活著烏烏暗暗其竹林裏勢，故此目睭𣍐好使，不過伊著暝晡也共著日中其辰候蜀樣輪活。

## 分佈
貓熊會中當蜀種動物界其活化石，因為者動物其樣式共幾十萬年以前其無什乇區別。舊底著中國東部、南部遘緬甸都有，遘現在儷生活著四川部份地區了。伊主要著海拔2000遘3000米其竹林或者針箬林裏勢。
## 習慣共生態地位

貓熊愛自家住，每蜀頭其貓熊都有自家活動其地方。除去發情其時期，伊都是自家住。野価儂固儷喊熊貓是主要食竹箬其蜀種動物。其實貓熊共其他熊蜀樣是雜食動物，現在其貓熊著食肉動物向食草動物過渡其時期。貓熊會拿竹鼠茲蜀類嫩嫩式動物，也會食動物其死屍，有其辰候固會去拿頭牲來食。貓熊其下頦共牙野有力，故此竹許罔硬其乇伊都咬會定動。但是伊消化植物纖維共養分其能力𣍐好，故此蜀日著食15遘20公斤其竹營養乍有遘。

貓熊其囝是花豹共豺犬其主要食物。

## 保護現狀
1936年1月，頭隻大貓熊乞儂下遘美國其舊金山去展覽，野価美國儂見覺伊野有味。茲頭貓熊遘尾了乞下去芝加哥，敆1938年著許塊死去。著伊死茲年，Brookfield動物園挈2500美元其代價買遘蜀頭貓熊。1972年美國總統理查·尼克森訪問中國其辰候，毛澤東將2頭貓熊送乞美國。許辰候𩚉蜀頭貓熊蜀年平均著挈260萬美元，儷是再加蜀頭貓熊其囝，就著超過300萬，嚽比其他瀕危其動物固𡅏使錢。

分類:哺乳動物
中洲基督教堂

**中洲基督教堂**是福州倉山區其一隻基督教教堂，起着閩江臺中其中洲島懸頂。

嚽塊最早是倪柝聲祖宗其地產。1948年，福州基督教信徒罔變罔価，倪柝聲將就這厝捐乞福州教會，改成教堂。中洲基督教堂是福州教會其第二隻聚會所，面積有600m2，會中讓1000儂同時來聚會，比津門路聚會所固𡅏大。

1952年，倪柝聲乞共產黨搦起唻，參加聚會其信徒開始變少。這教堂着文化大革命其辰候關門，遘1980年乍重新開起來。2002年因為中洲島改造，搬遘島其西墘。2023年中洲島景觀改造，這教堂乞拆遷，計劃敆閩江南墘重起。仱搬遘煙臺山其觀井路了。

分類:十邑
分類:教堂
三坊七巷

**三坊七巷**是福州市鼓樓區南後街邊兜三條坊共七條巷其統稱。三條坊都著南後街其西向，按由北遘南順序是衣錦坊、文儒坊、光祿坊；七條巷是楊橋巷、郎官巷、塔巷、黃巷、安民巷、宮巷、吉庇巷。現在三坊七巷經過拆遷建設，僅長蜀部分。

三坊七巷裏勢有野価歷史人物其厝，者厝都野有特色。2009年6月9號，三坊七巷當選「中國十大歷史文化名街」，得遘最価票。2010年，乞定做國家4A級旅遊景區，2015年復改做5A級。中國中央電視臺著嚽塊攝過電視連續劇《三坊七巷》。
## 名字
舊底平話裡勢盡少講「三坊七巷」這統稱。不過做景區以後，也有儂去許所是講「去**三七**」。
## 歷史

三坊七巷最早建著西晉末年八姓入閩時期。唐朝安史之亂後，南遷避難倛儂也聚居嚽呢形成蜀堆以士大夫階層、文化人爲主要居民倛街區。

敆近代，三坊七巷居住著蜀大批對當時社會歷史有重要影響倛儂，像林則徐、沈葆楨、林旭、嚴復、林覺民、林紓、林徽因、冰心等等。

## 參考文獻

## 外部鏈接
* 福州三坊七巷 

分類:十邑
華林寺

**華林寺**是福建省福州其一隻出名其寺。者廟起著鼓樓區屏山南勢，坐北朝南，西向是福建省人民政府其大院，南向是鼓屏路共華林路其交叉墿口。

華林寺起著北宋乾德2年（964年），伊其大殿是南部中國現在保存最舊其一隻建築，乞中國國務院定做全國重點文物保護單位。

## 歷史

華林寺是閩國皇帝其一隻宮殿。閩國滅亡以後，福州乞吳越國佔領。964年，福州郡守鮑修讓將閩國皇帝宮殿拆唻，將拆下來其材料下遘屏山南勢起一隻廟，號𡅏「越山吉祥寺院」，者廟就是以後其華林寺。

許辰候者廟裡勢固有文昌閣、普陀寺共正殿等等野価其建築，其他其建築都是以後起其。宋朝其王繼先原來乞儂逐遘福州其者廟來，伊共宋高宗關係𣍐呆，遘尾了宋高宗寫「越山」共「環峰」4字，送乞者寺。南宋其官僚張浚著嚽塊讀過書，將軍李綱也來嚽塊客佻過。

者廟著明朝宣德6年（1431年）重新起。正統9年（1444年），改名號𡅏華林寺，明英宗寫「華林寺」3字其匾額掛著面前，者匾額遘今旦固掛著夫塊。1506年，邊兜其羅漢院共越山庵也合遘華林寺裡勢來，遘尾了復起野価建築，屏山南勢都是華林寺其地方。

華林寺乞火燒過一回，1818年遘1826年之間做過野大其修理。1958年文物普查辰候，乞確認是長江以南最舊其一隻建築物。文化大革命其辰候，福建省政府機關搬遘屏山，將華林寺其大部份建築物掏拆唻，儷剩大殿掏𡅏廮資料。1982年，華林寺乞國務院公佈是國家重點文物保護單位。1984年，國家文物局按原來其樣式重新修復，復按原來其樣式重新起山門，東配殿，西配殿，回廊等等建築。者工程著1989年10月完工。

## 參考資料
*《福州市志 第七冊》

分類:福州
分類:佛教
烏山

**烏山**，也號𡅏**烏石山**或者**道山**，是福州其蜀座山，也是福州其三山臺中其蜀隻。烏山有84米許罔懸，敆三山裏勢是最懸其。

烏山景𣍐呆，唐朝許辰候開始就有野価名儂行嚽塊來客佻。烏山懸頂有野価舊底名儂刻其字，包括李陽冰、李綱、朱熹、程師孟等等儂。烏塔共道山亭是烏山出名其景點。

今旦其福州市政府敆烏山骹。

分類:福州
Huà-nàng Sṳ̆-huâng Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dṳ̆ng-hŏk Nàng-hāi Sĭk-ngiêng Gŏ̤-găi Dṳ̆ng-hŏk

**Huà-nàng Sṳ̆-huâng Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dṳ̆ng-hŏk Nàng-hāi Sĭk-ngiêng Gŏ̤-găi Dṳ̆ng-hŏk** (華南師範大學附屬中學南海實驗高級中學) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh sū sĭ-lĭk Dṳ̆ng-hŏk, gāng-chĭng Nàng-hāi Huà-hó (南海華附), cháung-gióng ṳ̀ 2002 nièng, ôi-ché̤ṳ diŏh Guōng-dĕ̤ng Hŭk-săng Nàng-hāi-kṳ̆.
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Dṳ̆ng-guók gáu-ṳ̆k
鎮海樓

**鎮海樓**是福州屏山懸頂其蜀隻樓，舊底是福州城正北其標誌。舊底船敆暝晡入江，都是覷伊做標誌。

鎮海樓是敆明朝辰候起其，文化大革命其辰候乞儂拆唻，風水做散斗去。2006年重新起好。舊底儂講鎮海樓會保佑福州𣍐受風颱災。

分類:福州
羅星塔

**羅星塔**是福州馬尾其一隻塔，敆閩江北墘其羅星山懸頂。

羅星塔最早是宋朝其辰候起其，當時羅星山固是一隻江心島，伓是像今旦總款共北墘連一堆。明朝其辰候塌去，重新起好。今旦儂家看見其是明朝其塔。滿清光緒10年（1884年），中法戰爭爆發，滿清水軍共法國部隊敆嚽塊附近對拍，這塔乞炮彈拍呆去。1994年重新修好。

分類:福州
Bìng-guō Gŭng-sĭ

**Bìng-guō Gŭng-sĭ** (蘋果公司; Ĭng-ngṳ̄: **Apple Inc.**; 2007 n. 1 ng. 9 h. cĭ-sèng hô̤ lā̤ **Bìng-guō Diêng-nō̤ Gŭng-sĭ**) sê Mī-guók gì siŏh găng kuá-guók gé-sŭk gŭng-sĭ, cūng-buô diŏh California-ciŭ Cupertino-chê. Bìng-guō Gŭng-sĭ cuŏng-muòng siék-gié, ngiēng-huák, sĕng-sāng gáuk-cṳ̄ng siĕu-hié diêng-cṳ̄, diêng-nō̤ nuōng-giông, câi-siáng hŭk-ô gâe̤ng gó̤-ìng diêng-nō̤. Ĭ gì ngâing-giông sāng-pīng bău-guák iPhone dé-nèng chiū-gĭ, iPad bàng-bēng diêng-nō̤, Mac gó̤-ing diêng-nō̤, iPod muòi-tā̤ bó̤-huóng-ké, Apple Watch dé-nèng chiū-biēu dēng-dēng; nuōng-giông sāng-pīng bău-guák macOS, iOS, tvOS gâe̤ng watchOS chŏ̤-cáuk hiê-tūng, gó-ô iTunes muòi-tā̤ bó̤-huóng-ké, Safari liù-lāng-ké, iLife gâe̤ng iWork cháung-é sĕng-sāng-lĭk tó̤-giông; câi-siáng hŭk-ô ô iTunes Store, iOS App Store and Mac App Store, gâe̤ng iCloud.

Bìng-guō Gŭng-sĭ sê 1976 n. 4 ng. 1 h. iù Steve Jobs, Steve Wozniak, gâe̤ng Ronald Wayne cháung-lĭk gì. Áng siŭ-ĭk gié-sáung, Bìng-guō Gŭng-sĭ hiêng-câi sê sié-gái dék-duâi gì séng-sék kuŏ-gié gŭng-sĭ.

分類:Gŭng-sĭ
分類:Gié-sáung-gĭ 
分類:Mī-guók
Nòng-bâ

**Nòng-bâ** (郎爸), iâ hô̤ lā̤ **ĭ-bă**, sê bâ-nā̤ diē-sié nàng gì hī ciáh.

分類:Gă-dìng
Lâu-mā

**Lâu-mā** (老媽) sê cī dòng-buŏ-giāng gì puói-ngēu.

Lâu-mā gì nòng-bâ hô̤ lā̤ diòng-nè̤ng, nòng-nā̤ hô̤ lā̤ diōng-nā̤.

Diŏh cé̤ṳ-é hók-ciŭ-uâ gì „lâu-mā“ gâe̤ng pū-tŭng-uâ gì „老媽“ é-sô̤i mâ̤ sŏ̤h-iông.

## Gái ché̤ṳ
*Dòng-buŏ
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Gă-dìng
Dòng-buŏ

**Dòng-buŏ** (唐餔) iâ hô̤ lā̤ **lâu-gŭng** (老公), sê cī cṳ̆-niòng-giāng gì puói-ngēu.

Dòng-buŏ gì nòng-bâ hô̤ lā̤ lâu-guăng, nòng-nā̤ hô̤ lā̤ dài-gă.

## Gái ché̤ṳ
*lâu-mā

分類:Gă-dìng
Nòng-nā̤

**Nòng-nā̤** (娘奶), iâ hô̤ lā̤ **ĭ-mă**, sê bâ-nā̤ diē-sié nṳ̄ gì hī ciáh.

分類:Gă-dìng
Kobe Bryant

**Kobe Bean Bryant** () sê Mī-guók gì siŏh ciáh làng-giù ông-dông-uòng. Ĭ sê diŏh NBA lĭk-sṳ̄ diē-sié gâe̤ng Michael Jordan siŏh-iông chók-miàng, iâ sê ké̤ṳk nè̤ng káng có̤ sê "Los Angeles Lakers" giù-dô̤i lĭk-sṳ̄ diē-sié có̤i hō̤ gì siŏh ciáh ông-dông-uòng.

分類:Mī-guók ìng-ŭk
分類:Ông-dông-uòng
Dòng-buŏ-giāng

**Dòng-buŏ-giāng** sê dùng-nièng hĕ̤k-ciă chĭng-siéu-nièng nièng-lìng găi-dâung gì nàng-gái, iâ â̤-sāi bī sìng-sṳ̆k gì nièng-kĭng nàng-gái.

Diŏh Hók-ciŭ-uâ diē-sié, dòng-buŏ-giāng iâ â̤ dé̤ṳng cī siŏh ciáh nè̤ng gâe̤ng ĭ puói-ngēu iōng gì nàng-gái. 

Dòng-buŏ-giāng buók gáu ék-dêng nièng-lìng, cêu hô̤ nàng-gái, hĕ̤k-chiă dòng-buŏ-nè̤ng.

分類:Ìng-lôi
Donald Trump

**Donald John Trump** () sê Mī-guók gì siŏh ciáh kiē-ngiĕk-gă gâe̤ng dâ̤ 45 êng cūng-tūng. Ĭ diŏh 2016 nièng dâi-biēu Gê̤ṳng-huò-dōng chăng-gă cūng-tūng sōng-gṳ̄, bêng-chiā dŏng-sōng. Ĭ găk 2017 nièng gáu 2021 nièng sê Mī-guók cūng-tūng.

分類:Mī-guók cūng-tūng
Auckland Ùng-huák Hŏk-hâu

**Auckland Ùng-huák Hŏk-hâu** (Ĭng-ngṳ̄: Auckland Grammar School), sê Sĭng-să̤-làng ô 140 nièng lĭk-sṳ̄ gì gŭng-lĭk nàng-cṳ̄ dṳ̆ng-hŏk. Giék-sêu 9 nièng-gék gáu 13 nièng-ngék gì hŏk-sĕng. 1868-nièng Sir George Grey tŭng-guó dê-kṳ̆ céng-hū huák-áng, káuk-nêng hŏk-hâu sìng-lĭk.

## Dĭ-miàng Hâu-iū
*Sir Edmund Hillary

分類:Hŏk-hâu
George Soros

**George Soros** () sê Mī-guók gì siŏh ciáh sĕng-é-nè̤ng. Ĭ diŏh Hungary chók-sié, sê Iù-tái-nè̤ng.

分類:Mī-guók ìng-ŭk
Iù-tái-nè̤ng

**Iù-tái-nè̤ng** (Hĭ-báik-lài-ngṳ̄: ), hĕ̤k-ciā hô̤ lā̤ **Iù-tái mìng-cŭk**, sê siŏh ciáh mìng-cŭk, hŭng-buó diŏh ciòng sié-gái.

Iù-tái-nè̤ng gì huák-nguòng-dê diŏh gĭng-dáng gì Ī-sáik-liĕk, diòng-tūng cŭng-gáu sê Iù-tái-gáu.

分類:Mìng-cŭk
Google

Dṳ̆ng-ùng ), sê siŏh ciáh Mī-guók gŭng-sĭ iâ sê Internet sĕu-sáuk īng-kìng  Google h 1973 nièng kìng

分類:Gŭng-sĭ
YouTube

**YouTube** sê siŏh ciáh ké̤ṳk nè̤ng hŭng-hiōng diêng-īng gì uōng-câng, diŏh 2005 nièng 2 nguŏk sìng-lĭk, gĭng-dáng sê sié-gái siông có̤i duâi gì diêng-īng hŭng-hiōng uōng-câng. Găk Dṳ̆ng-guók Dâi-lṳ̆k, sṳ̆k-chĭng **Iù-guōng** (油管). Mā-lài-să̤-ā huăng-ĭk siàng **Iŭ-guōng** (優管). 

2006 nièng 10 nguŏk, YouTube ké̤ṳk Google siŭ-gáiu.
分類:uōng-câng
谷歌

**谷歌**是蜀隻美國公司，也是互聯網蒐索引擎其名字。谷歌公司著1998年9月成立，今旦是世界上最大其蒐索引擎。

分類:公司
2012 nièng

## Duâi dâi
*4 nguŏk 11 hô̤: Gĭng Céng-ŏng dŏng-sōng Dièu-siēng Lò̤-dông-dōng gì dâ̤ 1 cṳ̆-gé.

## Chók-sié

## Guó-sié
## Nĭk-cī-dăng

分類:2010 nièng-dâi
2016 nièng

## Duâi dâi
*5 nguŏk 20 hô̤: Chái Ĭng-ùng ciû-êng Dṳ̆ng-huà Mìng-guók (Dài-uăng) cūng-tūng.

## Chók-sié

## Guó-sié
## Nĭk-cī-dăng

分類:2016 nièng
2013 nièng

## Duâi dâi
*3 nguŏk 14 hô̤: Sĭk Gê̤ṳng-bìng dŏng-sōng Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók Guók-gă Ciō-sĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié
## Nĭk-cī-dăng

分類:2010 nièng-dâi
2009 nièng

## Duâi dâi
*10 nguŏk 9 hô̤: Barack Obama dáik gáu Nobel Huò-bìng Ciōng.

## Chók-sié

## Guó-sié
## Nĭk-cī-dăng

分類:2000 nièng-dâi
2011 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*12 nguŏk 17 hô̤: Kim Jong-il (1942 nièng chók-sié)
## Nĭk-cī-dăng

分類:2010 nièng-dâi
2008 nièng

## Duâi dâi
*5 nguŏk 12 hô̤: 2008 nièng Sé-chiŏng Dê-cīng, sī 69227 nè̤ng, siŏng 374643 nè̤ng, ô 17923 sék-cŭng.

## Chók-sié

## Guó-sié
## Nĭk-cī-dăng

分類:2000 nièng-dâi
2000 nièng-dâi

**2000 nièng-dâi** téng 2000 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 2009 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.

## Duâi dâi

分類:2000 nièng-dâi
2006 nièng

## Duâi dâi
*7 nguŏk 1 hô̤: Sié-gái gà̤-dēng tàu ciáh diē Să̤-câung gì tiék-diô tŭng-chiă.

## Chók-sié

## Guó-sié
## Nĭk-cī-dăng

分類:2000 nièng-dâi
2005 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*1 nguŏk 17 hô̤: Diêu Ciē-iòng (1919 nièng chók-sié)
## Nĭk-cī-dăng

分類:2000 nièng-dâi
Sié-gī

**Sié-gī** (世紀) sê siŏh ciáh sì-găng dăng-ôi, siŏh ciáh nièng-dâi sê 100 nièng. Sié-gī ék-buăng nâ găk să̤-nguòng gī-nièng (*Common Era*) diē-sié sāi. Chiông 2000 nièng gáu 2999 nièng hô̤ lā̤ 21 sié-gī, 1900 nièng gáu 1999 nièng hô̤ lā̤ 20 sié-gī.

分類:Sì-găng
分類:Sié-gī
Bìng-nièng

**Bìng-nièng** (平年) sê Gregorius Lĭk-huák diē-sié gâe̤ng nông-nièng siŏng-dói gì siŏh cṳ̄ng nièng. Siŏh ciáh bìng-nièng dâi-dŏng ô 365 nĭk.

分類:Nièng
分類:Lĭk-huák
Chiĕng-gī

**Chiĕng-gī** sê siŏh ciáh sì-găng dăng-ôi, siŏh ciáh nièng-dâi sê 1000 nièng. Chiĕng-gī ék-buăng nâ găk să̤-nguòng gī-nièng (*Common Era*) diē-sié sāi, bêng-chiă cĭng ciēu sāi. Chiông 2001 nièng gáu 3000 nièng cêu hô̤ lā̤ 3 chiĕng-gī.

分類:Sì-găng
Lā̤-bái (sì-găng dăng-ôi)

**Lā̤-bái** (禮拜), iâ hô̤ lā̤ **sĭng-gĭ** (星期), sê siŏh ciáh sì-găng dăng-ôi, muōi siŏh lā̤-bái ô 7 gĕ̤ng, ciā 7 gĕ̤ng hô̤ lā̤ bái-ék, bái-nê, bái-săng, bái-sé, bái-ngô, bái-lĕ̤k gâe̤ng lā̤-bái.

分類:Sì-găng
Cê

kō̤-nèng cī:

*Cê (sì-găng dăng-ôi)
*Ùng-cê
*Háng-cê
*Cê-mō̤
*Cê-tā̤
*Cê (diêng-nō̤)
Káik

**Káik** kō̤-nèng sê:

*刻, ché̤ṳ Káik (sì-găng dăng-ôi)
*克, ché̤ṳ Káik (cék-liông dăng-ôi)
*氪, ché̤ṳ Káik (nguòng-só)
2004 nièng

## Duâi dâi
*3 nguŏk 20 hô̤: Dìng Cūi-biēng lièng-êng Dṳ̆ng-huà Mìng-guók (Dài-uăng) cūng-tūng.

## Chók-sié

## Guó-sié
## Nĭk-cī-dăng

分類:2000 nièng-dâi
Nièng-dâi

**Nièng-dâi** sê siŏh ciáh sì-găng dăng-ôi, siŏh ciáh nièng-dâi sê 10 nièng. Nièng-dâi ék-buăng nâ găk să̤-nguòng gī-nièng (*Common Era*) diē-sié sāi. Chiông 2000 nièng gáu 2009 nièng hô̤ lā̤ 2000 nièng-dâi, 1990 nièng gáu 1999 nièng hô̤ lā̤ 1990 nièng-dâi.

分類:Sì-găng
Káik (sì-găng dăng-ôi)

**Káik** (刻) sê siŏh ciáh sì-găng dăng-ôi, siŏh káik sê 15 hŭng-cṳ̆ng.

„Káik“ ciā sì-găng dăng-ôi gáu gĭng-dáng gĭ-buōng mò̤ sāi lāu. Bók-guó diŏh Hók-ciŭ-uâ diē-sié gó ô iā sâ̤ gâe̤ng „káik“ ô-guăng gì sṳ̀, chiông „chṳ̄-káik“ (此刻) cêu sê „gāng-gīng“ gì é-sé̤ṳ. Hók-ciŭ-nè̤ng â̤ kĕk „siŏh káik dŭ ng-sāi dìng“ lì dṳ̆k nè̤ng ká̤-ká̤ có̤ dâi-gié.

## Gái káng
*Cê (sì-găng dăng-ôi)

分類:Sì-găng
Cê (sì-găng dăng-ôi)

(字) sê siŏh ciáh sì-găng dăng-ôi, siŏh cê sê 5 hŭng-cṳ̆ng. Cṳ̆ng gà̤-dēng siā 1 gáu 12 dŭ-liāng 12 ciáh só-cê, gó-chṳ̄ ô ciā miàng-cê. Chiông cṳ̆ng gì hŭng-cĕng (分針) giàng gáu siā „1“ hŭ-uái cêu hô̤ lā̤ „1 cê“, giàng gáu siā „2“ hŭ-uái cêu hô̤ lā̤ „2 cê“.

Hók-ciŭ-nè̤ng bàng-siòng cĭng sèu sāi ciā dăng-ôi, chiông „1 dēng 10 hŭng“ cêu ké̤ṳk Hók-ciŭ-nè̤ng gó̤ có̤ „1 dēng 2 cê“. Ciā sì-găng dăng-ôi diŏh Mìng-nàng gâe̤ng Guōng-dĕ̤ng iâ cĭng sèu sāi.

分類:Sì-găng
2003 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*4 nguŏk 1 hô̤: Diŏng Guók-ṳ̀ng (1956 nièng chók-sié).
## Nĭk-cī-dăng

分類:2000 nièng-dâi
2002 nièng

## Duâi dâi
*5 nguŏk 20 hô̤: Dĕ̤ng Timor dŭk-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié
## Nĭk-cī-dăng

分類:2000 nièng-dâi
1990 nièng-dâi

**1990 nièng-dâi** téng 1990 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1999 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.

## Duâi dâi

分類:1990 nièng-dâi
1990 nièng

## Duâi dâi
*10 nguŏk 3 hô̤: Dáik-guók tūng-ék.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1990 nièng-dâi
1991 nièng

## Duâi dâi
*12 nguŏk 25 hô̤: Sŭ-lièng ciáng-sék gāi-tā̤.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1990 nièng-dâi
1993 nièng

## Duâi dâi
*3 nguŏk 27 hô̤: Gŏng Dĕk-mìng dŏng-sōng Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì guók-gă ciō-sĭk gâe̤ng gŭng-sê̤ṳ ūi-uòng-huôi ciō-sĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1990 nièng-dâi
1994 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*4 nguŏk 22 hô̤: Richard Nixon (1913 nièng chók-sié).
*7 nguŏk 8 hô̤: Gĭng Nĭk-sìng (1912 nièng chók-sié).

分類:1990 nièng-dâi
2000 nièng

## Duâi dâi
*3 nguŏk 18 hô̤: Dìng Cūi-biēng dŏng-sōng Dṳ̆ng-huà Mìng-guók (Dài-uăng) cūng-tūng.

## Chók-sié

## Guó-sié
## Nĭk-cī-dăng

分類:2000 nièng-dâi
2001 nièng

## Duâi dâi
*1 nguŏk 15 hô̤: Wikipedia ciáng-sék siông-siáng.

## Chók-sié

## Guó-sié
## Nĭk-cī-dăng

分類:2000 nièng-dâi
1995 nièng

## Duâi dâi
*5 nguŏk 23 hô̤: Java gì tàu ciáh bēng-buōng huák-buó.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1990 nièng-dâi
1996 nièng

## Duâi dâi
*3 nguŏk 23 hô̤: Lī Dĕng-hŭi dŏng-sōng lièng-êng Dṳ̆ng-huà Mìng-guók (Dài-uăng) cūng-tūng.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1990 nièng-dâi
1997 nièng

## Duâi dâi
*7 nguŏk 1 hô̤: Ĭng-guók ciŏng Hiŏng-gē̤ng gì ciō-guòng iè-gău ké̤ṳk Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1990 nièng-dâi
20 sié-gī

**20 sié-gī** sê cī téng 1901 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 2000 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók gì siŏh ciáh sié-gī.

## Duâi dâi

分類:20 sié-gī
刻 (時間單位)

**刻**是一隻時間單位，一刻是15分鐘。

「刻」這時間單位遘今旦基本無使了。不過著福州話裏勢固有野価共「刻」有關其詞，像「此刻」就是「趕緊」其意思。福州儂會挈「蜀刻都伓使停」來逐儂快快做事計。

## 再看
*字 (時間單位)

分類:時間
字 (時間單位)

**字**（）是蜀隻時間單位，蜀字是5分鐘。鐘懸頂1遘12都領12隻數字，故此有這名字。像鐘其分針行遘寫“1”夫塊就號𡅏“1字”，行遘“2”夫塊就號𡅏“2字”。

福州儂平常真稠使這單位，像“1點10分”就乞福州儂告做“1點2字”。這時間單位著閩南共廣東也真稠使。

分類:時間
1980 nièng-dâi

**1980 nièng-dâi** téng 1980 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1989 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.

## Duâi dâi

分類:1980 nièng-dâi
Tiĕng-huă

**Tiĕng-huă** (天花) sê siŏh cṳ̄ng iù tiĕng-huă bâng-dŭk īng-kī gì diòng-niēng-bâng.

分類:Bâng
1998 nièng

## Duâi dâi
*9 nguŏk 4 hô̤: Sié-gái có̤i duâi gì uōng-lŏk sĕu-só̤h īng-kìng gŭng-sĭ Google găk Mī-guók sìng-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1990 nièng-dâi
1999 nièng

## Duâi dâi
*12 nguŏk 20 hô̤: Buò-dò̤-ngà ciŏng Ó̤-muòng gì ciō-guòng iè-gău ké̤ṳk Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1990 nièng-dâi
Bâng-găng

**Bâng-găng** (病疳), ciáng-sék miàng-cê sê **īng-iōng bók-liòng** (營養不良), sê siŏh cṳ̄ng bâng.

分類:Bâng
Siéng

**Siéng** (醃) sê siŏh cṳ̄ng có̤ chái huŏng-sék, kĕk tòng, sièng, chó hĕ̤k-ciā gì-tă dièu-lâiu lì bō̤-còng nṳ̆k, sŭ-chái cī siŏh lôi sĭk-ṳ̆k. 

分類:Īng-sĭk
Huák-gáu

**Huák-gáu** (發酵), hĕ̤k-ciā hô̤ lā̤ **huák-bùi**, sê sĕng-ŭk-tā̤ dó̤i iū-gĭ-ŭk gì siŏh cṳ̄ng hŭng-gā̤ guó-tiàng.

分類:Huá-hŏk
Bâng-lâi

**Bâng-lâi** (病癩), iâ hô̤ lā̤ **siông-lâi** (上癩), sê siŏh cṳ̄ng diòng-niēng-bâng.

分類:Bâng
Bâng-tó-siá

**Bâng-tó-siá** (病吐瀉), iâ hô̤ lā̤ **huók-luâng** (霍亂), sê siŏh cṳ̄ng diòng-niēng-bâng. Nè̤ng dáik ciā bâng â̤ tó â̤ siá, gó-chṳ̄ hô̤ ciā miàng-cê.

Diŏh Hók-ciŭ-uâ diē-sié, „bâng-tó-siá“ iâ sê siŏh ciáh ng-hō̤ tiăng gì má nè̤ng uâ, ciéu nè̤ng bók-dáik hō̤ sī (不得好死). 

分類:Bâng
Diĕng-kēng-bâng

**Diĕng-kēng-bâng** (癲犬病) sê siŏh cṳ̄ng diòng-niēng-bâng. Ciā bâng ô kō̤-nèng ĭng-ôi dông-ŭk gâ siŏng hĕ̤k-ciā cău siŏng diòng ké̤ṳk nè̤ng.

分類:Bâng
Áe̤h

**Áe̤h** (哊) hĕ̤k-ciā **tó** (吐), sê ôi diòng diē-sié siăh gì nó̤h ĭng-ôi giòng-lĭk cék-ák, gĭng-guó sĭk-dô̤ téng chói diē-sié tó chók lì gì dông-cáuk. Nó̤h nâ muôi téng chói lā̤ chók lì hô̤ lā̤ áe̤h, téng chói lā̤ chók lì cêu hô̤ lā̤ tó.

分類:Sĕng-lī
Kēng-muōi-chāu

**Kēng-muōi-chāu** (犬尾草) sê siŏh cṳ̄ng chāu. Ĭ gì iông-sék gâe̤ng kēng-giāng gì muōi-muōi iā chiông, gó-chṳ̄ hô̤ ciā miàng-cê.

分類:Sĭk-ŭk
Muōi

**Muōi**, ék-buăng hô̤ lā̤ **muōi-muōi**, sê diŏh dông-ŭk piăng có̤i â-dā̤ gì siŏh ciáh buô-hông, dĕk-biék sê cī niōng-niōng â̤ uăng, bêng-chiă mìng-hiēng gâe̤ng kṳ̆-gáng buŏng kŭi gì buô-hông.

分類:Sĕng-lī
1980 nièng

## Duâi dâi
*5 nguŏk 8 hô̤: Sié-gái Ôi-sĕng Cŭ-cék sŏng-buó, tiĕng-huă uòng-ciòng téng sié-gái siông miĕk-ciók.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1980 nièng-dâi
Lêng-pă

**Lêng-pă** (腎脬), iâ hô̤ lā̤ **sêng-nòng** (腎囊), sê nàng-gái sĕng-sĭk-ké gì siŏh ciáh buô-hông, diē-sié diō gì sê lêng-hŏk.

分類:Sĕng-lī
1981 nièng

## Duâi dâi
*6 nguŏk 6 hô̤: Mī-guók ĭ-hŏk-gă ciáng-sék káuk-nêng miàng-cê hô̤ lā̤ AIDS gì siŏh cṳ̄ng sĭng gì bâng.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1980 nièng-dâi
1982 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*11 nguŏk 10 hô̤: Leonid Brezhnev (1906 nièng chók-sié)

分類:1980 nièng-dâi
Lêng-hŏk

**Lêng-hŏk** (腎核), iâ hô̤ lā̤ **lêng-kŏk**, **lêng-hŏk-cī** (腎核子) hĕ̤k-ciā **gŏ̤-uòng** (睾丸), sê nàng-gái sĕng-sĭk-ké gì siŏh buô-hông, diō diŏh lêng-pă diē-sié, â̤ sāng-sĕng cĭng-cṳ̄.

分類:Sĕng-lī
1984 nièng

## Duâi dâi
*1 nguŏk 1 hô̤: Ùng-lài téng Ĭng-guók dŭk-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1980 nièng-dâi
1986 nièng

## Duâi dâi
*9 nguŏk 28 hô̤: Dài-uăng gì Mìng-ciō Céng-buô-dōng sìng-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1980 nièng-dâi
1987 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*8 nguŏk 17 hô̤: Rudolf Hess (1894 nièng chók-sié).

分類:1980 nièng-dâi
1970 nièng-dâi

**1970 nièng-dâi** téng 1970 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1979 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.

## Duâi dâi

分類:1970 nièng-dâi
1970 nièng

## Duâi dâi
*6 nguŏk 4 hô̤: Tonga dŭk-lĭk.
*10 nguŏk 10 hô̤: Fiji dŭk-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1970 nièng-dâi
1971 nièng

## Duâi dâi
*4 nguŏk 19 hô̤: Sierra Leone dŭk-lĭk.
*8 nguŏk 14 hô̤: Bahrain dŭk-lĭk.
*9 nguŏk 3 hô̤: Qatar dŭk-lĭk.
*10 nguŏk 25 hô̤: Lièng-hăk-guók sìng-nêng Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók, bêng-chiă ciŏng Dṳ̆ng-huà Mìng-guók (Dài-uăng) téng Lièng-hăk-guók diē-sié dṳ̆k chók kó̤.
*12 nguŏk 2 hô̤: Ā-lá-báik Lièng-hăk Dâi-gŭng-guók sìng-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié
*9 nguŏk 13 hô̤: Lìng Biŭ (1907 nièng chók-sié)

分類:1970 nièng-dâi
1972 nièng

## Duâi dâi
*2 nguŏk 21 hô̤: Mī-guók cūng-tūng Richard Nixon huōng-ông Dṳ̆ng-guók.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1970 nièng-dâi
1973 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*1 nguŏk 22 hô̤: Lyndon B. Johnson (1908 nièng chók-sié)
*7 nguŏk 20 hô̤: Lī Siēu-lṳ̀ng (1940 nièng chók-sié)

分類:1970 nièng-dâi
1974 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*11 nguŏk 29 hô̤: Pàng Dáik-huài (1898 nièng chók-sié).

分類:1970 nièng-dâi
1989 nièng

## Duâi dâi
*6 nguŏk 4 hô̤: Lĕ̤k-sé Ông-dông ké̤ṳk Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng déng-ák.
*10 nguŏk 5 hô̤: Dalai Lama 14-sié dái gáu Nobel Huò-bìng Ciōng.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1980 nièng-dâi
1975 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*4 nguŏk 5 hô̤: Ciōng Gái-sĭk (1887 nièng chók-sié).

分類:1970 nièng-dâi
1988 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*1 nguŏk 13 hô̤: Ciōng Gĭng-guók (1910 nièng chók-sié).

分類:1980 nièng-dâi
1977 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*12 nguŏk 25 hô̤: Charles Chaplin (1889 nièng chók-sié).

分類:1970 nièng-dâi
1979 nièng

## Duâi dâi
*2 nguŏk 22 hô̤: Séng Lucia dŭk-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1970 nièng-dâi
Sá nṳ̄ nā̤

**Sá nṳ̄ nā̤** (𠚺汝奶) sê Hók-ciŭ-uâ gĭng-siòng sāi gì siŏh ciáh má nè̤ng gì uâ, é-sé̤ṳ sê „gâe̤ng nṳ̄ gì nòng-nā̤ séng-gău“.

分類:Ùng-huá
1960 nièng-dâi

**1960 nièng-dâi** téng 1960 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1969 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.

## Duâi dâi

分類:1960 nièng-dâi
1960 nièng

## Duâi dâi
*1 nguŏk 1 hô̤: Cameroon dŭk-lĭk.
*1 nguŏk 11 hô̤: Chad dŭk-lĭk.
*4 nguŏk 27 hô̤: Togo dŭk-lĭk.
*6 nguŏk 20 hô̤: Mali gâe̤ng Senegal dŭk-lĭk.
*6 nguŏk 30 hô̤: Congo Mìng-ciō Gê̤ṳng-huò-guók dŭk-lĭk.
*8 nguŏk 7 hô̤: Côte d'Ivoire dŭk-lĭk.
*8 nguŏk 16 hô̤: Cyprus dŭk-lĭk.
*10 nguŏk 1 hô̤: Nigeria dŭk-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1960 nièng-dâi
1961 nièng

## Duâi dâi
*4 nguŏk 27 hô̤: Sierra Leone dŭk-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1960 nièng-dâi
1962 nièng

## Duâi dâi
*1 nguŏk 1 hô̤: Samoa dŭk-lĭk.
*7 nguŏk 1 hô̤: Rwanda gâe̤ng Burundi dŭk-lĭk.
*7 nguŏk 5 hô̤: Algeria dŭk-lĭk.
*8 nguŏk 6 hô̤: Jamaica dŭk-lĭk.
*8 nguŏk 31 hô̤: Trinidad gâe̤ng Tobago dŭk-lĭk.
*10 nguŏk 9 hô̤: Uganda dŭk-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1960 nièng-dâi
1963 nièng

## Duâi dâi
*9 nguŏk 16 hô̤: Mā-lài-să̤-ā Lièng-băng sìng-lĭk.
*12 nguŏk 12 hô̤: Kenya dŭk-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1960 nièng-dâi
1964 nièng

## Duâi dâi
*4 nguŏk 26 hô̤: Tanganyika gâe̤ng Zanzibar hăk-bêng, sìng-lĭk Tanzania.
*10 nguŏk 14 hô̤: Martin Luther King dáik gáu Nobel Huò-bìng Ciōng.

## Chók-sié
*4 nguŏk 6 hô̤: David Woodard

## Guó-sié
*4 nguŏk 5 hô̤: Douglas MacArthur (1880 nièng chók-sié) 
*5 nguŏk 27 hô̤: Jawaharlal Nehru (1889 nièng chók-sié) 

分類:1960 nièng-dâi
1965 nièng

## Duâi dâi
*3 nguŏk 8 hô̤: Uŏk-nàng Ciéng-cĕng kăi-sṳ̄. 
*8 nguŏk 9 hô̤: Sĭng-gă-pŏ̤ dŭk-lĭk. 

## Chók-sié

## Guó-sié
*2 nguŏk 21 hô̤: Malcolm X (1925 nièng chók-sié) 

分類:1960 nièng-dâi
1966 nièng

## Duâi dâi
*5 nguŏk 26 hô̤: Guyana dŭk-lĭk.
*5 nguŏk 16 hô̤: Ùng-huá Dâi-gáik-mêng kăi-sṳ̄.
*9 nguŏk 30 hô̤: Botswana dŭk-lĭk.

## Chók-sié
*8 nguŏk 7 hô̤: Jimmy Wales

## Guó-sié

分類:1960 nièng-dâi
1967 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié
*3 nguŏk 26 hô̤: Diŏng Séng-diék

## Guó-sié
*10 nguŏk 9 hô̤: Che Guevara (1928 nièng chók-sié) 
*10 nguŏk 17 hô̤: Puō-ngì (1906 nièng chók-sié) 

分類:1960 nièng-dâi
1968 nièng

## Duâi dâi
*11 nguŏk 5 hô̤: Richard Nixon dŏng-sōng Mī-guók cūng-tūng.
*11 nguŏk 11 hô̤: Maldives dŭk-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié
*4 nguŏk 4 hô̤: Martin Luther King (1929 nièng chók-sié) 

分類:1960 nièng-dâi
1969 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*3 nguŏk 28 hô̤: Dwight D. Eisenhower (1890 nièng chók-sié) 

分類:1960 nièng-dâi
Gī-iĕu-siè

**Gī-iĕu-siè** (緊腰蛇) iâ hô̤ lā̤ **dìng-iéu-siè** (纏腰蛇), sê siŏh cṳ̄ng puòi-hŭ gì diòng-niēng-bâng.

分類:Bâng
Bēng-bēng-niăh

**Bēng-bēng-niăh** (板板搦) sê siŏh cṳ̄ng niè-giāng káh-dièu gì iù-hié.

分類:Iù-hié
Káe̤k-siŏh

**Káe̤k-siŏh** (殼石), hĕ̤k **buói-káe̤k** (貝殼), sê sĕng-uăk diŏh hāi diē-sié gì dông-ŭk (cuō-iéu sê nuōng-tā̤ dông-ŭk) gì ngâing káe̤k-káe̤k, sê sĭng-tā̤ gì siŏh-buô-hông, â̤ bō̤-hô sĭng-tā̤ nuōng gì buô-hông.

Diŏh gū-cā Dṳ̆ng-guók gâe̤ng sié-gái gì-tă sū-câi, káe̤k-siŏh â̤ dáung cièng sāi, gó̤-chṳ̄ cêng sâ̤ gâe̤ng cièng hĕ̤k-chiā gĭng-cá̤ ô-găk-siĕk gì Háng-cê gì piĕng-bèng dŭ ô buói (貝) cê.

分類:Dông-ŭk
Guōng-lòi-hŭng

**Guōng-lòi-hŭng** (捲螺風), iâ hô̤ lā̤ **chuŏ-lòi-hŭng** (搓螺風), sê siŏh cṳ̄ng cĭng duâi hŭng, iù iā ká̤ chuŏ-chuŏ gì dĭk-dĭk-sék gì ké-liù hìng-sìng.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Ké-chiông
分類:Tiĕng-căi
Gĭng-dâu

**Gĭng-dâu** (金豆) sê siŏh cṳ̄ng sĭk-ŭk, â̤ siăh.
## Chăng-kō̤ Cṳ̆-lâiu

分類:Sĭk-ŭk
1953 nièng

## Duâi dâi
*11 nguŏk 9 hô̤: Gāng-puŏ-câi dŭk-lĭk.

## Chók-sié
*6 nguŏk 15 hô̤: Sĭk Gê̤ṳng-bìng

## Guó-sié
*3 nguŏk 5 hô̤: Joseph Stalin (1878 nièng chók-sié)

分類:1950 nièng-dâi
1954 nièng

## Duâi dâi
*10 nguŏk: Ernest Hemingway dáik gáu Nobel Ùng-hŏk Ciōng.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1950 nièng-dâi
1955 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié
*10 nguŏk 28 hô̤: Bill Gates
*12 nguŏk 28 hô̤: Làu Hiēu-pŏ̤

## Guó-sié

分類:1950 nièng-dâi
1956 nièng

## Duâi dâi
*1 nguŏk 1 hô̤: Sudan dŭk-lĭk.
*3 nguŏk 20 hô̤: Morocco gâe̤ng Tunisia dŭk-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1950 nièng-dâi
1958 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*7 nguŏk 27 hô̤: Claire Lee Chennault (1893 nièng chók-sié)

分類:1950 nièng-dâi
Lô̤i-cáung

**Lô̤i-cáung** (銇鑽, 銇錐) sê siŏh cṳ̄ng dò̤ lì tók dâe̤ng-dâe̤ng gì gă-sĭ-huă.

分類:Gă-sĭ-huă
Lù-chāu

**Lù-chāu** (蘆草) sê dó̤i siŏh lôi sĭk-ŭk gì tūng-chĭng. Lù-chāu â̤ dé̤ṳng dò̤ lì có̤ chāu-chiŏh.

分類:Sĭk-ŭk
Lòi-sṳ̆

**Lòi-sṳ̆** (螺獅) sê dó̤i siŏh lôi sĕng-uăk diŏh hāi diē-sié gì niōng-tā̤ dông-ŭk gì tūng-chĭng.

分類:Niōng-tā̤ dông-ŭk
Dòng-mò̤-chiông

**Dòng-mò̤-chiông** sê siŏh cṳ̄ng ī-gĭng ciók-miĕk gì buō-ṳ̄ dông-ŭk.

分類:Buō-ṳ̄ dông-ŭk
Mò̤-muōi-hṳ̀ng

**Mò̤-muōi-hṳ̀ng** (無尾熊), iâ hô̤ lā̤ **Koala**, sê siŏh cṳ̄ng buō-ṳ̄ dông-ŭk, gĭng-dáng nâ sĕng-uăk diŏh Ó̤-ciŭ hŭ-uái.
## Chăng-kō̤ ùng-hióng

分類:Buō-ṳ̄ dông-ŭk
1940 nièng-dâi

**1940 nièng-dâi** téng 1940 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1949 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.

## Duâi dâi

分類:1940 nièng-dâi
1940 nièng

## Duâi dâi
*6 nguŏk 14 hô̤: Nazi Dáik-guók ciéng-liāng Bă-là̤.
## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1940 nièng-dâi
1941 nièng

## Duâi dâi
*6 nguŏk 22 hô̤: Nazi Dáik-guók páh Sŭ-lièng.
*12 nguŏk 7 hô̤: Cĭng-ciŏ-gē̤ng Sê̤ṳ-giông.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1940 nièng-dâi
1942 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié
*1 nguŏk 8 hô̤: Stephen Hawking (2018 nièng guó-sié)
*1 nguŏk 8 hô̤: Koizumi Jun'ichirō
*1 nguŏk 17 hô̤: Muhammad Ali (2016 nièng guó-sié)
*2 nguŏk 16 hô̤: Gĭng Céng-nĭk (2011 nièng guó-sié)
*6 nguŏk 7 hô̤: Muammar Gaddafi (2011 nièng guó-sié)
*9 nguŏk 15 hô̤: Ŭng Gă-bō̤
*12 nguŏk 21 hô̤: Hù Gīng-dò̤

## Guó-sié

分類:1940 nièng-dâi
1943 nièng

## Duâi dâi
*7 nguŏk 25 hô̤: É-dâi-lé siū-sióng Benito Mussolini ĭng-ôi céng-biéng lŏk-dài.
*11 nguŏk 22 hô̤: Lebanon dŭk-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1940 nièng-dâi
1944 nièng

## Duâi dâi
*6 nguŏk 17 hô̤: Bĭng-dō̤ dŭk-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié
*10 nguŏk 14 hô̤: Erwin Rommel (1891 nièng chók-sié)
*11 nguŏk 10 hô̤: Uŏng Cĭng-ôi (1883 nièng chók-sié)
*12 nguŏk 30 hô̤: Romain Rolland (1866 nièng chók-sié)

分類:1940 nièng-dâi
1945 nièng

## Nièng-hô̤
* Dâi-muāng-ciŭ Dá̤-guók: Kŏng-dáik (康德) 12 nièng
* Dâi-nĭk-buōng Dá̤-guók: Ciĕu-huò (昭和) 20 nièng
* Dâi-nàng-guók (Uŏk-nàng): Bō̤-dâi (保大) 20 nièng

## Dĕ̤ng-ā gŭng-ciō gī-nguòng
* Dâi-muāng-ciŭ Dá̤-guók: Kŏng-dáik Huòng-dá̤ (康德皇帝) 12 nièng
* Dâi-nàng-guók (Uŏk-nàng): Bō̤-dâi Huòng-dá̤ (保大皇帝) 20 nièng

## Duâi dâi
*6 nguŏk 26 hô̤: Lièng-hăk-guók sìng-lĭk.
*8 nguŏk 6 hô̤: Mī-guók diŏh Nĭk-buōng gì Hiroshima gĕ̤h giâ siŏh lăk nguòng-cṳ̄-dâng.
*8 nguŏk 9 hô̤: Mī-guók diŏh Nĭk-buōng gì Nagasaki gĕ̤h giâ siŏh lăk nguòng-cṳ̄-dâng.
*8 nguŏk 15 hô̤: Nĭk-buōng dàu-hòng, Dâ̤-nê-ché̤ṳ Sié-gái Dâi-ciéng giék-sók.

## Chók-sié

## Guó-sié
*4 nguŏk 28 hô̤: Benito Mussolini (1883 nièng chók-sié)
*4 nguŏk 30 hô̤: Adolf Hitler (1889 nièng chók-sié)

## Nĭk-cī-dăng

分類:1940 nièng-dâi
1947 nièng

## Duâi dâi
*8 nguŏk 14 hô̤: Pakistan dŭk-lĭk.
*8 nguŏk 15 hô̤: Éng-dô dŭk-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1940 nièng-dâi
1948 nièng

## Duâi dâi
*1 nguŏk 4 hô̤: Miēng-diêng dŭk-lĭk.
*2 nguŏk 4 hô̤: Sri Lanka dŭk-lĭk.
*8 nguŏk 15 hô̤: Dâi-hàng Mìng-guók sìng-lĭk.
*9 nguŏk 9 hô̤: Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók sìng-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1940 nièng-dâi
1949 nièng

## Duâi dâi
*10 nguŏk 1 hô̤: Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók sìng-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1940 nièng-dâi
1930 nièng

## Duâi dâi
*2 nguŏk 18 hô̤: Mìng-uòng-sĭng ké̤ṳk nè̤ng huák-hiêng.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1930 nièng-dâi
1932 nièng

## Duâi dâi
*1 nguŏk 28 hô̤: 128 Sê̤ṳ-biéng.
*3 nguŏk 1 hô̤: Muāng-ciŭ-guók sìng-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1930 nièng-dâi
1936 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*10 nguŏk 19 hô̤: Lū Séng (1881 nièng chók-sié)

分類:1930 nièng-dâi
1937 nièng

## Duâi dâi
*7 nguŏk 7 hô̤: Dṳ̆ng-guók Káung-nĭk Ciéng-cĕng kăi-sṳ̄.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1930 nièng-dâi
1938 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié
*4 nguŏk 8 hô̤: Kofi Annan
*7 nguŏk 28 hô̤: Alberto Fujimori

## Guó-sié
*5 nguŏk 4 hô̤: Kanō Jigorō (1860 nièng chók-sié)

分類:1930 nièng-dâi
1939 nièng

## Duâi dâi
*9 nguŏk 1 hô̤: Dáik-guók páh Pŏ̤-làng, Dâ̤-nê-ché̤ṳ Sié-gái Dâi-ciéng ciáng-sék báuk-huák.
 
## Chók-sié

## Guó-sié
*11 nguŏk 12 hô̤: Norman Bethune (1890 nièng chók-sié).

分類:1930 nièng-dâi
1920 nièng-dâi

**1920 nièng-dâi** téng 1920 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1929 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.

## Duâi dâi

分類:1920 nièng-dâi
1933 nièng

## Duâi dâi
*1 nguŏk 30 hô̤: Adolf Hitler cêu-êng Dáik-guók cūng-lī.
*3 nguŏk 4 hô̤: Franklin D. Roosevelt dŏng-sōng Mī-guók cūng-tūng.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1930 nièng-dâi
1934 nièng

## Duâi dâi
*8 nguŏk 2 hô̤: Adolf Hitler dŏng-sōng Dáik-guók nguòng-siū (Führer).

## Chók-sié
*3 nguŏk 9 hô̤: Yuri Gagarin (1968 nièng guó-sié)

## Guó-sié
*5 nguŏk 2 hô̤: Paul von Hindenburg (1847 nièng chók-sié)
*7 nguŏk 4 hô̤: Marie Curie (1867 nièng chók-sié)
*12 nguŏk 1 hô̤: Sergey Kirov (1886 nièng chók-sié)

分類:1930 nièng-dâi
1921 nièng

## Duâi dâi
*7 nguŏk 23 hô̤: Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng diŏh Siông-hāi sìng-lĭk .

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1920 nièng-dâi
1923 nièng

## Nièng-hô̤
* *[[Chĭng-dièu|Dâi-chĭng-guók]]: [[Sŏng-tūng]] (宣統) 15 nièng*
* Dâi-nĭk-buōng Dá̤-guók: Dâi-céng (大正) 12 nièng
* Dâi-nàng-guók (Uŏk-nàng): Kiē-dêng (啓定) 8 nî

## Dĕ̤ng-ā gŭng-ciō gī-nguòng
* Dâi-nàng-guók (Uŏk-nàng): Hèng-cŭng (弘宗) 8 nièng

## Duâi dâi
*11 nguŏk 9 hô̤: Dáik-guók Nazi Dōng liāng-dô̤-ìng Adolf Hitler huák-dông Bì-ciū-guāng Céng-biéng.

## Chók-sié

## Guó-sié

## Nĭk-cī-dăng

分類:1920 nièng-dâi
1924 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*1 nguŏk 21 hô̤: Vladimir Lenin (1870 nièng chók-sié).

分類:1920 nièng-dâi
1925 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*3 nguŏk 12 hô̤: Sŏng Dṳ̆ng-săng (1866 nièng chók-sié).

分類:1920 nièng-dâi
1926 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié
*4 nguŏk 21 hô̤: Elizabeth 2-sié
*6 nguŏk 1 hô̤: Marilyn Monroe (1962 nièng guó-sié)
*8 nguŏk 17 hô̤: Gŏng Dĕk-mìng

## Guó-sié

分類:1920 nièng-dâi
1927 nièng

## Duâi dâi
*5 nguŏk 20 hô̤: Saudi Ā-lá-báik dŭk-lĭk .

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1920 nièng-dâi
1928 nièng

## Duâi dâi
*9 nguŏk 3 hô̤: Alexander Fleming huák-hiêng chiăng-mùi-só.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1920 nièng-dâi
1929 nièng

## Duâi dâi
*10 nguŏk 24 hô̤: Mī-guók Wall Street gì gū-chê duâi dâung, Duâi Siĕu-dèu kăi-sṳ̄.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1920 nièng-dâi
1911 nièng

## Duâi dâi
*3 nguŏk 30 hô̤: Chĭng-huà Dâi-hŏk gióng-lĭk.
*10 nguŏk 10 hô̤: Muāng-chĭng huák-sĕng Sĭng-hâi Gáik-mêng.
*12 nguŏk 14 hô̤: Nò̤-ŭi kuŏ-hŏk-gă Roald Amundsen dái tàng-hiēng-dôi gáu Nàng-gĭk. Cuòi sê tàu piĕ gáu Nàng-gĭk-diēng gì nè̤ng.
*12 nguŏk 29 hô̤: Mùng-gū dŭk-lĭk.

## Chók-sié
*2 nguŏk 6 hô̤: Ronald Reagan (2004 nièng guó-sié)
*8 nguŏk 25 hô̤: Võ Nguyên Giáp (2013 nièng guó-sié)
*9 nguŏk 24 hô̤: Konstantin Chernenko (1985 nièng guó-sié)
*12 nguŏk 11 hô̤: Cièng Hŏk-sĕng (2009 nièng guó-sié)
## Guó-sié
*3 nguŏk 4 hô̤: Lī Lièng-ĭng (1848 nièng chók-sié)
*4 nguŏk 27 hô̤: Lìng Gáuk-mìng (1887 nièng chók-sié)

分類:1910 nièng-dâi
1912 nièng

## Duâi dâi
*1 nguŏk 1 hô̤: Dṳ̆ng-huà Mìng-guók sìng-lĭk.
*2 nguŏk 12 hô̤: Muāng-chĭng miĕk-uòng.
*4 nguŏk 14 hô̤: RMS Titanic pâung diŏh bĭng-săng, sìng gáu hāi dā̤ kó̤.
*11 nguŏk 28 hô̤: Albania dŭk-lĭk.

## Chók-sié
*4 nguŏk 15 hô̤: Gĭng Nĭk-sìng (1994 nièng guó-sié)

## Guó-sié
*7 nguŏk 30 hô̤: Mìng-dê Tiĕng-huòng (1852 nièng chók-sié)

分類:1910 nièng-dâi
1913 nièng

## Duâi dâi
*2 nguŏk 14 hô̤: Să̤-câung dŭk-lĭk.

## Chók-sié
*1 nguŏk 9 hô̤: Richard Nixon (1994 nièng guó-sié)

## Guó-sié

分類:1910 nièng-dâi
1914 nièng

## Duâi dâi
*7 nguŏk 28 hô̤: Dâ̤-ék-ché̤ṳ Sié-gái Dâi-ciéng báuk-huák.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1910 nièng-dâi
1910 nièng-dâi

**1910 nièng-dâi** téng 1910 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1919 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.

## Duâi dâi

分類:1910 nièng-dâi
1915 nièng

## Duâi dâi
*12 nguŏk 11 hô̤: Nguòng Sié-kāi gióng-lĭk Dṳ̆ng-huà Dá̤-guók, cê-gă có̤ huòng-dá̤.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1910 nièng-dâi
1910 nièng

## Duâi dâi
*8 nguŏk 22 hô̤: Dâi-nĭk-buōng Dá̤-guók ciŏng Dâi-hàng Dá̤-guók miĕk lâi.

## Chók-sié
*3 nguŏk 23 hô̤: Kurosawa Akira (1998 nièng guó-sié)
*4 nguŏk 27 hô̤: Ciōng Gĭng-guók (1988 nièng guó-sié)
*11 nguŏk 21 hô̤: Huà Lò̤-gĕng (1985 nièng guó-sié)
*11 nguŏk 21 hô̤: Cièng Cṳ̆ng-sṳ̆ (1998 nièng guó-sié)
## Guó-sié
*6 nguŏk 5 hô̤: O. Henry (1862 nièng chók-sié)
*11 nguŏk 20 hô̤: Lev Tolstoy (1828 nièng chók-sié)
*11 nguŏk 30 hô̤: Mark Twain (1835 nièng chók-sié)

分類:1910 nièng-dâi
1916 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*6 nguŏk 6 hô̤: Uòng Sié-kāi (1859 nièng chók-sié)

分類:1910 nièng-dâi
1917 nièng

## Duâi dâi
*11 nguŏk 7 hô̤: Vladimir Lenin gâe̤ng Lev Trotsky huák-dông Sĕk-nguŏk Gáik-mêng.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1910 nièng-dâi
1918 nièng

## Duâi dâi
*11 nguŏk 11 hô̤: Dâ̤-ék-ché̤ṳ Sié-gái Dâi-ciéng giék-sók.

## Chók-sié

## Guó-sié
*7 nguŏk 17 hô̤: Nikolai 2-sié (1868 nièng chók-sié)

分類:1910 nièng-dâi
1919 nièng

## Duâi dâi
*3 nguŏk 1 hô̤: Dièu-siēng huák-sĕng Săng-ék Ông-dông.
*5 nguŏk 4 hô̤: Dṳ̆ng-guók huák-sĕng Ngū-sé̤ṳ Ông-dông.

## Chók-sié
*10 nguŏk 17 hô̤: Diêu Ciē-iòng (2005 nièng guó-sié)

## Guó-sié

分類:1910 nièng-dâi
Lima

**Lima** sê Peru gì siū-dŭ, diŏh ciā guók-gă gì să̤ hāi-gièng, ĭ gì să̤-hióng sê Tái-bìng-iòng.

分類:Peru
分類:Siū-dŭ
1902 nièng

## Duâi dâi
*5 nguŏk 20 hô̤: Gū-bă dŭk-lĭk.
*7 nguŏk 3 hô̤: Gĭng-sṳ̆ Dâi-hŏk-dòng diŏh Báe̤k-gĭng sìng-lĭk, ciā hŏk-dòng gáu-muōi-lāu huák-diēng siàng gĭng-dáng gì Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk.

## Chók-sié

## Guó-sié

分類:1900 nièng-dâi
1903 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié
*2 nguŏk 8 hô̤: Tunku Abdul Rahman (1990 nièng guó-sié)
*6 nguŏk 25 hô̤: George Orwell (1950 nièng guó-sié)
*11 nguŏk 4 hô̤: Ngà̤ Táuk-sĭng (1972 nièng guó-sié)
*12 nguŏk 28 hô̤: John von Neumann (1957 nièng guó-sié)

## Guó-sié
*5 nguŏk 8 hô̤: Paul Gauguin (1848 nièng chók-sié)

分類:1900 nièng-dâi
1904 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié
*8 nguŏk 22 hô̤: Dâing Siēu-bìng (1997 nièng guó-sié)
*11 nguŏk 25 hô̤: Bă-gĭng (2005 nièng guó-sié)

## Guó-sié

分類:1900 nièng-dâi
1906 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié
*2 nguŏk 7 hô̤: Puō-ngì (1967 nièng guó-sié)

## Guó-sié

分類:1900 nièng-dâi
1907 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié
*12 nguŏk 5 hô̤: Lìng Biŭ (1971 nièng guó-sié)

## Guó-sié
*2 nguŏk 2 hô̤: Dmitri Mendeleev (1834 nièng chók-sié)

分類:1900 nièng-dâi
1901 nièng

## Duâi dâi
*1 nguŏk 1 hô̤: Ó̤-ciŭ dŭk-lĭk.

## Chók-sié
*1 nguŏk 3 hô̤: Ngô Đình Diệm (1963 nièng guó-sié)
*4 nguŏk 29 hô̤: Ciĕu-huò Tiĕng-huòng (1989 nièng guó-sié)
*6 nguŏk 6 hô̤: Sukarno (1970 nièng guó-sié)

## Guó-sié
*1 nguŏk 22 hô̤: Victoria Nṳ̄-uòng (1819 nièng chók-sié)
*9 nguŏk 14 hô̤: William McKinley (1843 nièng chók-sié)

分類:1900 nièng-dâi
1900 nièng

## Nièng-hô̤
* Dâi-chĭng-guók: Guŏng-sê̤ṳ (光緒) 26 nièng
* Dâi-nĭk-buōng Dá̤-guók: Mìng-dê (明治) 33 nièng
* Dâi-hàng Dá̤-guók: Guŏng-ū (光武) 4 nièng
* Dâi-nàng-guók (Uŏk-nàng): Sìng-tái (成泰) 12 nî

## Dĕ̤ng-ā gŭng-ciō gī-nguòng
* Dâi-chĭng-guók: Dáik-cŭng (德宗) 26 nièng
* Dâi-hàng Dá̤-guók: Gŏ̤-cŭng (高宗) 37 nièng
* Dâi-nàng-guók (Uŏk-nàng): Huài-dĕk-gŭng (懷澤公) 12 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié
*10 nguŏk 5 hô̤: Bĭng-sĭng (1999 nièng guó-sié)

## Guó-sié

## Nĭk-cī-dăng

分類:1900 nièng-dâi
1908 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*11 nguŏk 14 hô̤: Guŏng-sê̤ṳ Huòng-dá̤ (1871 nièng chók-sié)
*11 nguŏk 15 hô̤: Cṳ̀-hĭ Tái-hâiu (1835 nièng chók-sié)

分類:1900 nièng-dâi
1909 nièng

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
*10 nguŏk 26 hô̤: Itō Hirobumi (1841 nièng chók-sié)

分類:1900 nièng-dâi
Cairo

**Cairo** (Ā-lá-báik-ngṳ̄: ) sê Ăi-gĭk gì siū-dŭ. Nile Ò̤ téng ciā siàng dài-dŏng làu guó.

分類:Siū-dŭ
分類:Ăi-gĭk
Gàu-séng-uòng

**Gàu-séng-uòng** (猴聖王), miàng **Sŏng Nguô-kŭng** (孫悟空), sê Dṳ̆ng-guók sìng-uâ diē-sié gì ìng-ŭk, iâ sê siēu-suók «Să̤-iù-gé» diē-sié gì cuō-iéu gáe̤k-sáik.

分類:Ùng-hŏk
福州第三中學

**福州第三中學**（），簡稱**福州三中**，福州儂號𡅏**「三中」**，著中國福建省福州市，是蜀芘示範性倛高級中學，也是福建省一級達標高中。校訓是「勵志、篤學、力行」。學校西爿可以看見西湖，南勢直直行就會遘三坊七巷。

1942年8月，福州市立初級中學創建，以後𡅏福州三中就趁嚽變來。佔面積27940平方米，其中教學樓23580平方米。遘2014年，兩千左右學生敆這所讀書，先生共其他職工共總有160位。這蜀間學校有野価體育共文化倛活動，譬如講體育節、科藝節、社團巡禮等等。社團30幾芘，見芘社團都𣍐蜀樣，有自家倛特色。學校有刊物《三葉蟲》，每蜀月日出版。梁敬魁、王乃彥、林惠民三位中國科學院院士以前都敆三中讀書，2010年做校長倛邵東生也是三中倛學生。這學校共初中部福州第十九中學都屬於同蜀隻法人，敆長樂濱海新區也有蜀個濱海校區。

## 佈局施設
福州三中佔地面積27940平方米。教學樓倛建築面積共總有23580平方米。其中地上十三層樓面積17869平方米，這邊就乞學生學習，先生辦公。除𡅏學乇做事倛所在，固有校史展覽室、錄播室、科技活動室、一體化圖書室等等。地下停車庫面積5711平方米，六十幾部機動車、五百幾部非机动车停茲邊都無問題。教學倛所在有普通教室42間。除普通教室，福州三中有物理、化學、生物倛實驗室，固有微型計算機活動室、語言實驗室。

最早敆1986年3月，由華僑捐錢來起圖書館。嚽是中國大陸第一早倛中學聲像圖書館。當時全館倛面積有943.6平方米，館裏勢有書五萬冊。21世紀乍開始，起了獨立倛圖書館樓，面積2353平方米。

## 學堂文化
### 活動

敆活動懸頂，學校20世紀90年代有校園吉尼斯大獎賽。遘2002年，學校裏勢體育節算過去做了15屆。趁2005年起，學生會每蜀年都有做社團巡禮。遘2013年有33芘社團，比如講湖濱文社、天文社、模擬聯合國社、無戒動漫社、楚門話劇社等等。

### 象徵
福州三中倛校訓是「勵志、篤學、力行」。勵志就是講專心做事。篤學就是學乇著認真。力行就是做事著努力。

## 參考資料

分類:福州學校
Cê-bèng

**Cê-bèng** (字爿), iâ hô̤ lō̤ **piĕng-bèng** (偏爿), sê háng-cê dài-dŏng cĭng sèu hók-hiêng gì siŏh-buô-hông, iâ sê háng-cê hŭng-lôi gì biĕu-cūng. Hiêng-dâi háng-cê diē-sié gì cê-bèng gê̤ṳng-cūng ô 200 gūi ciéh, pī-ṳ̀ â-dā̤:
*Kiâ-nè̤ng-ìng: 亻
*Sĕ̤ng-kiâ-nè̤ng: 彳
*Huò-bèng: 禾
*Sê-gáe̤k-kuŏng: 囗
*Kēu-bèng: 口
*Chuŏng-sĭng-bèng: 忄
*Bà̤-lēng-kēng: 犭
*Dăng-ngê-bèng / Ngâing-ngê: 卩
*Gău-ngê-bèng / Gàu-ngê / Nuōng-ngê: 阝
*Nuōng-ùng: 攵
*Cĕk-ngṳ̆k-bèng: 王
*Huōi-bèng: 火
*Sê-dók / Sê-dēng-cūi: 灬
*Săng-dēng-cūi: 氵
*Lâng-dēng-cūi: 冫
*Bâng-káe̤k: 疒
*Cāu-mā-dô̤: 辶
*Kĕng-sĭ-bèng: 纟
*Tiĕu-cài-chiū: 扌
*Tiĕu-tū-bèng: 土
*Dé̤ṳk-tàu: ⺮
*Chō̤-tàu: 艹

分類:Háng-cê
Kuóh-chióh

**Kuóh-chióh** (曲尺), iâ hô̤ lā̤ **gṳ̄-chék** (矩尺), sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k gă-gĕ̤ng gă-sĭ-huă, iù lâng-bĕng siŏh-iông dòng gì dĭk-gáe̤k gì chióh cū-siàng, dò̤ lì liòng 90 dô gì dĭk-gáe̤k biēu-méng.

分類:só-hŏk
分類:ùng-gê̤ṳ
Săng-gáe̤k-bēng

**Săng-gáe̤k-bēng** sê siŏh cṳ̄ng uâ-dù gì gă-sĭ-huă, iông-sék sê siŏh ciáh dĭk-gáe̤k săng-gáe̤k-hìng, gâe̤ng liòng-chióh cà̤ sāi â̤ uâ dĭk-gáe̤k, bìng-hìng gì siáng gâe̤ng sùi-dĭk gì siáng.

Diŏh ùng-gê̤ṳ dáing diē-sié, săng-gáe̤k-bēng cĭng sèu gâe̤ng ièng-giĕ, liòng-gáe̤k-giĕ, liòng-chióh cà̤ mâ̤.

分類:só-hŏk
分類:ùng-gê̤ṳ
Liòng-tiĕng-chióh

**Liòng-tiĕng-chióh** (量天尺) iâ hô̤ lā̤ **lĕ̤k-hŭng-ngì** (六分儀), sê siŏh cṳ̄ng giàng-sùng sèng-âu sāi gì cáik-liòng ngì-ké.

分類:só-hŏk
分類:ùng-gê̤ṳ
Liòng-gáe̤k-giĕ

**Liòng-gáe̤k-giĕ** (量角規) sê siŏh cṳ̄ng ièng gì hĕ̤k-ciā buáng-ièng gì gă-sĭ-huă, dò̤ lì liòng gáe̤k-dô.

Diŏh ùng-gê̤ṳ dáing diē-sié, liòng-gáe̤k-giĕ cĭng sèu gâe̤ng ièng-giĕ, săng-gáe̤k-bēng, liòng-chióh cà̤ mâ̤.

分類:só-hŏk
分類:ùng-gê̤ṳ
Amis-cŭk

**Amis-cŭk** iâ hô̤ lā̤ **Pangcah-cŭk**, sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, hŭng-buó diŏh Huă-lièng, Bìng-dĕ̤ng gâe̤ng Dài-dĕ̤ng.

分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
Atayal-cŭk

**Atayal-cŭk** iâ hô̤ lā̤ **Tayal-cŭk**, sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, hŭng-buó diŏh Dṳ̆ng-iŏng Săng-măh hó-gê̤ṳng.

分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
Bunun-cŭk

**Bunun-cŭk** sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, hŭng-buó diŏh Nàng-dàu, Gŏ̤-hṳ̀ng, Huă-lièng gâe̤ng Dài-dĕ̤ng.

分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
Puyuma-cŭk

**Puyuma-cŭk** sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu hŭng-buó diŏh Dài-dĕ̤ng.

分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
Tao-cŭk

**Tao-cŭk**, iâ hô̤ lā̤ **Yami-cŭk**, sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu hŭng-buó diŏh Dài-dĕ̤ng.

分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
Dṳ̆-nṳ̆k

**Dṳ̆-nṳ̆k** sê siŏh cṳ̄ng siēu-siăh, sê Dṳ̆ ê sĭng-tā̤. Dṳ̆-nṳ̆k sê cuòng sié-gái cuō-iéu gì nṳ̆k-lôi sāng-pīng cĭ ék. Iù-tái-nè̤ng ng-tĕ̤ng siăh Dṳ̆-nṳ̆k, ĭng-ùi diŏh Iù-tái-gáu, Dṳ̆ sê Mâ̤ Táh-gáik gì Dông-ŭk.

分類:Īng-sĭk
Dái-êng

**Dái-êng** (戴鵀, Ĭng-ngṳ̄: Hoopoe) sê Dái-séng-kuŏ nēu-lôi gì siŏh cṳ̄ng, diŏh dông-ŭk hŭng-lôi-hŏk siông sê Nēu-gŏng-mŭk dṳ̆ng gì siŏh ciáh kuŏ. 

分類:Cēu
Iēng-chṳ̄

**Iēng-chṳ̄** (鼹鼠, Ĭng-ngṳ̄: Mole) sê siŏh chṳ̆ng Buô-ṳ̄ dông-ŭk. Sĭng-tā̤ ā̤-siēu, dòng-dô 10 liè-mī, mò̤ háik-sáik, chói ciĕng. Sèng ciĕ huák-dăk, Kă-ciōng hióng-nguôi huăng, mĕk-ciŭ siēu, ūng-còng diŏh mò̤ dṳ̆ng. Iù-tái-nè̤ng ng-tĕ̤ng siăh Iēng-chṳ̄, ĭng-ùi diŏh Iù-tái-gáu, Iēng-chṳ̄ sê Mâ̤ Táh-gáik gì Dông-ŭk.

分類:Buô-ṳ̄ dông-ŭk
Êu-chṳ̄

**Êu-chṳ̄** (鼬鼠, Ĭng-ngṳ̄: Weasel), sê Buô-ṳ̄ dông-ŭk Siăh-nṳ̆k-mŭk Êu-kuŏ gì siŏh sṳ̆k, gâe̤ng ô 17 ciáh chṳ̆ng: 

* Ùng-hók Êu *Mustela africana*
* Hiŏng Êu *Mustela altaica*
* Băh Êu *Mustela erminea*
* Ngái Êu *Mustela eversmannii*
* Nàng-mī săng Êu *Mustela felipei*
* Dòng muōi Êu *Mustela frenata*
* Nĭk-buōng Êu *Mustela itatsi*
* Uòng-hók Êu *Mustela kathiah*
* Ĕu-ciŭ cūi Êu *Mustela lutreola*
* Cuā-uă Êu *Mustela lutreolina*
* Háik-cé̤ṳk Êu *Mustela nigripes*
* Ddói Êu *Mustela nivalis*
* Guáng-cé̤ṳk Êu *Mustela nudipes*
* Giĕ Êu *Mustela putorius*
* Uòng Êu *Mustela sibirica*
* Êu *Mustela strigidorsa*
* Ăi-gĭk Êu *Mustela subpalmata*

分類:Buô-ṳ̄ dông-ŭk
Ùng-hók Êu

** Ùng-hók Êu** (紋腹鼬,  Ĭng-ngṳ̄ : Amazon weasel, Hŏk-miàng: *Mustela africana*), sê Buô-ṳ̄ dông-ŭk Siăh-nṳ̆k-mŭk Êu-kuŏ gì siŏh chṳ̆ng. 

## Miàng-cê
## Nguôi-hìng
## Hŭng-buó
## Sĭk-guáng gâe̤ng sĕng-tái dê-ôi
## Bō̤-hô hiêng-cáung

分類:Buô-ṳ̄ dông-ŭk
Să-huăng

**Să-huăng** (唦噃, Ĭng-ngṳ̄: Rock Hyrax, Cape hyrax)  sê Dà̤-tó-sṳ̆k mì-ék gì siŏh ciáh cṳ̄ng, gâe̤ng sū-iū Dà̤-tó-mŭk gì Dông-ŭk‎ siŏh iông, ĭ ô duāng-siēu gì Ngê  gâe̤ng muōi-bă. Să-huăng diŏh nàng hĭ iâ hô̤ lā̤ **Dassie**.
Să-huăng diŏh Iù-tái-gáu Gô-iók Séng-gĭng sê "Mâ̤ Táh-gáik gì Dông-ŭk".

分類:Dông-ŭk
Mâ̤ Táh-gáik gì Dông-ŭk

Cŭ-uái  sê diŏh gáuk-cṳ̄ng cŭng-gáu dêng-ngiê ôi Mâ̤ Táh-gáik gì Dông-ŭk:

## Iù-tái-gáu

Huàng kō̤-ó gì nó̤h nṳ̄ ng-tĕ̤ng siăh:

**Dông-ŭk gì cṳ̄ng-lôi**: Nâ diōng-mô̤ gì dṳ̆ng-găng, buŏng dà̤ gì dṳ̆ng-găng, iâ ô nṳ̄ ng-tĕ̤ng siăh: Lŏk-dò̤̤, Tó, Să-huăng, sê diōng-mô̤, bô ng sê buŏng dà̤, nṳ̄ găi-dŏng sáung sê mâ̤ táh-gáik. Dṳ̆ chŭi-iòng sê buŏng-dà̤, ĭ bô ng sê diōng-mô̤, nṳ̄ iâ diŏh sáung sê mâ̤ táh-gáik: ĭ gì nṳ̆k ng-tĕ̤ng muŏ (Sĭng-mêng-gé 14 ciŏng: 7-8 cáik).

**[[Hāi-siĕng]] gì cṳ̄ng-lôi**: Huàng mò̤ chié, mò̤ lìng gì, nṳ̄ ng-tĕ̤ng siăh: diŏh sáung sê mâ̤ táh-gáik (Sĭng-mêng-gé 14 ciŏng: 10 cáik).

**[[Cēu]] gì cṳ̄ng-lôi**: Nṳ̄ sū mâ̤ siăh-dék: cêu sê ĭng, ngáuk, diĕu, iŏng, ciĕng, siēu-ĭng, gâe̤ng ĭ siŏh lôi; lō̤-uă  gâe̤ng ĭ siŏh lôi; mō̤ gì dò̤-cēu, gē̤ng gì dò̤-cēu, ngṳ̀ ĭng, chiók-ĭng, gâe̤ng ĭ siŏh lôi; lù-cṳ̀, lô-cṳ̀, tĭng-cēu, dà̤-hù, uòng-gṳ̆, ngṳ̀-gēu, hŏk, ĕng-ū gâe̤ng ĭ siŏh lôi, dái-êng, biēng-hók  (Sĭng-mêng-gé 14 ciŏng: 12-18 cáik).

**[[Kŏng-tṳ̀ng]] gì cṳ̄ng-lôi**:  Huàng ô sĭk gì tè̤ng nṳ̄ iâ diŏh sáung sê mâ̤ táh-gáik: dŭ ng-tĕ̤ng sĭah (Sĭng-mêng-gé 14 ciŏng: 19 cáik).

:**Sé gā kă â̤ bà gì cṳ̄ng-lôi**: Lŏ̤h dê-dău bà gì nó̤h dṳ̆ng-găng, nṳ̄ sū găi-dŏng sáung mâ̤ táh-gáik gì; cêu sê Êu-chṳ̄, sĭk-chṳ̄, diék-ĭk gâe̤ng ĭ gì lôi, gák-gái, lṳ̀ng-cṳ̄, siū-gṳ̆ng, siè-ĭ, iēng-dìng (Lé-ê-gé 11 ciŏng: 29-30 cáik).

## Mâ̤ Táh-gáik gì Dông-ŭk gé-cāi diŏh Lé-ê-gé

## Hó-gă Mâ̤ Táh-gáik gì Dông-ŭk

Cŭ-uái liĕk chók gì dông-ŭk mò̤ diŏh Séng-gĭng dṳ̆ng ké̤ṳk dêng-ngiê ùi  Mâ̤ Táh-gáik gì Dông-ŭk,  dáng-sê  iù ĭ dĕk-dĭng lì-gōng,  ĭ sê hù-hăk Lé-ê-gé sū dêng-ngiê gì Mâ̤ Táh-gáik gì Dông-ŭk ,  ĭ â̤-sāi  ké̤ṳk káng cáuk sê Mâ̤ Táh-gáik gì: 

分類:Dông-ŭk
Ngṳ̀-ĭng

**Ngṳ̀-ĭng** (魚鷹, Ĭng-ngṳ̄: Sea Gull) sê có̤i puō-piéng gì hāi-cēu, diŏh cēu-lôi diòng-tūng hŭng-lôi hiê-tūng dṳ̆ng sê Nēu-gŏng Hèng-hìng-mŭk gì siŏh ciáh kuŏ.

## Miàng-cê
## Nguôi-hìng
## Hŭng-buó
## Sĭk-guáng gâe̤ng sĕng-tái dê-ôi
## Bō̤-hô hiêng-cáung

分類:Cēu
Lù-cṳ̀

** Lù-cṳ̀** (鸕鶿,  Ĭng-ngṳ̄ : Little Owl, Hŏk-miàng: *Athene noctua*), hŭng-buó diŏh Ĕu-ciŭ , Hĭ-ciŭ dĕ̤ng-báe̤k-buô , Ā-ciŭ să̤-buô gâe̤ng dṳ̆ng-buô, Ngò̤-lò̤-sṳ̆ , Iran, Iraq , Afghanistan , Pakistan , Éng-dô báe̤k-buô , Sikkim, Bhutan, Mùng-gū gâe̤ng Dièu-siēng gĭk Dṳ̆ng-guók báe̤k-buô. Sĭng-tā̤ dòng-dô 20-27.5 liè-mī. buô siĕh Kŏng-tṳ̀ng, Gàu-ūng, ī-gĭk siēu-hìng gì cēu-lôi gâe̤ng Buô-ṳ̄ dông-ŭk. Huàng-sĭk-gĭ ék-buŏng ôi 5—7 nguŏk.

## Miàng-cê
## Nguôi-hìng
## Hŭng-buó
## Sĭk-guáng gâe̤ng sĕng-tái dê-ôi
## Bō̤-hô hiêng-cáung

分類:Buô-ṳ̄ dông-ŭk
Sikkim

**Sikkim** (Sikkim-ngṳ̄ : ) sê Éng-dô gì siŏh ciáh nô̤i-lṳ̆k băng. Sikkim diŏh Himalaya Săng-mĕk nàng-biĕng, báe̤k-méng gâe̤ng Dṳ̆ng-guók ciék-iōng, dĕ̤ng-méng gâe̤ng Bhutan ciék-iōng, să̤-méng sê Nepal, nàng-méng gâe̤ng Să̤ Bengal siŏng-lìng. Ìng-kēu iók 60 uâng.

分類:Éng-dô
Lô-sĭ

** ** (鷺絲,  Ĭng-ngṳ̄ : heron), sê Nēu-gŏng Guáng-hìng-mŭk dṳ̆ng gì siŏh cṳ̄ng. Cuō-iéu uăk-dâe̤ng diŏh sék-dê gĭk hó-gê̤ṳng sĕng-lìng dê. 

## Miàng-cê
## Nguôi-hìng
## Hŭng-buó
## Sĭk-guáng gâe̤ng sĕng-tái dê-ôi
## Bō̤-hô hiêng-cáung

分類:Cēu
Dà̤-hù

** ** (鵜鶘,  Ĭng-ngṳ̄ : Pelican), diŏh dông-ŭk hŭng-lôi-hŏk siông sê sṳ̆k Nēu-gŏng Dà̤-hìng-mŭk. Dà̤-hù sê hŭng-buó diŏh dṳ̀ nàng ngék ī-ngôi sū-iū dâi-lṳ̆k gì dâi-hìng cūi-cēu, có̤i mìng-hiēng gì dĕk-dĭng sê chói giâ ô siŏh ciáh hèu-nòng, â̤-sāi cê̤ṳ-iù dông-sáuk, sê cṳ̆-còng siēu-siăh gì dê-huŏng.

## Miàng-cê
## Nguôi-hìng
## Hŭng-buó
## Sĭk-guáng gâe̤ng sĕng-tái dê-ôi
## Bō̤-hô hiêng-cáung

分類:Cēu
Buó-ĭ-cŭk

**Buó-ĭ-cŭk** (布依族, Buó-ĭ-ngṳ̄: Buxqyaix) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Gói-ciŭ. Buó-ĭ-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.

Buó-ĭ-cŭk gōng Buó-ĭ-ngṳ̄.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Tŭng-cŭk

**Tŭng-cŭk** (侗族, Tŭng-ngṳ̄: Gaeml) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Gói-ciŭ, Hù-nàng gâe̤ng Guōng-să̤ gì gău-gái, Laos gâe̤ng Uŏk-nàng 2 guók iâ ô Tŭng-cŭk. Tŭng-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.

Tŭng-cŭk gōng Tŭng-ngṳ̄.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Dāi-cŭk

**Dāi-cŭk** (傣族, Tai Lü Ngṳ̄: , Tai Nüa Ngṳ̄: , Tái-guók-ngṳ̄: ) sê Dĕ̤ng-nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók gì Hùng-nàng, gó ô Laos, Tái-guók gâe̤ng Miēng-diêng 3 guók. Dāi-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Ngék-lâu-cŭk

**Ngék-lâu-cŭk** (仡佬族, Ngék-lâu-ngṳ̄: Kláo) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Gói-ciŭ, iâ ô gì sĕng-uăk diŏh Uŏk-nàng. Ngék-lâu-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.

Ngék-lâu-cŭk gōng Ngék-lâu-ngṳ̄.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Lá-hô-cŭk

**Lá-hô-cŭk** (拉祜族, Lá-hô-ngṳ̄: lad hull) sê Dĕ̤ng-nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Hùng-nàng, diŏh Uŏk-nàng, Miēng-diêng, Laos gâe̤ng Tái-guók iâ ô. Lá-hô-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.

Lá-hô-cŭk gōng Lá-hô-ngṳ̄.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Lĭk-sé̤ṳk-cŭk

**Lĭk-sé̤ṳk-cŭk** (傈僳族, Lĭk-sé̤ṳk-ngṳ̄: ) sê Nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók, Éng-dô, Miēng-diêng gâe̤ng Tái-guók. Lĭk-sé̤ṳk-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.

Lĭk-sé̤ṳk-cŭk gōng Lĭk-sé̤ṳk-ngṳ̄.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Ngò̤-lò̤-sṳ̆-nè̤ng

**Ngò̤-lò̤-sṳ̆-nè̤ng** () sê Ngò̤-lò̤-sṳ̆ gì ciō-tā̤ mìng-cŭk. Gŏng-gé̤ṳ 2002 nièng gì ìng-kēu puō-că, Ngò̤-lò̤-sṳ̆-nè̤ng ciéng Ngò̤-lò̤-sṳ̆ ciòng guók ìng-kēu gì 80%.

分類:Mìng-cŭk
Va-cŭk

**Va-cŭk** (Va-ngṳ̄: Va) iâ hô̤ lā̤ **Nguā-cŭk** (佤族), sê Nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók, Miēng-diêng gâe̤ng Tái-guók. Va-cŭk sê Miēng-diêng Va-băng (Nguā-băng) gì ciō-tā̤ mìng-cŭk, iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.

Va-cŭk gōng Va-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk
Kazakh-cŭk

**Kazakh-cŭk** (Kazakh-ngṳ̄: қазақтар) sê Kazakhstan gì ciō-tā̤ mìng-cŭk. Kazakh-cŭk gōng Kazakh-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk
Kyrgyz-cŭk

**Kyrgyz-cŭk** (Kyrgyz-ngṳ̄: кыргыз) sê Kyrgyzstan gì ciō-tā̤ mìng-cŭk. Kyrgyz-cŭk gōng Kyrgyz-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk
Uzbek-cŭk

**Uzbek-cŭk** (Uzbek-ngṳ̄: Oʻzbeklar) sê Uzbekistan gì ciō-tā̤ mìng-cŭk. Uzbek-cŭk gōng Uzbek-ngṳ̄.

Uzbek-cŭk gâe̤ng Uyghur-cŭk gì lĭk-sṳ̄ guăng-hiê cĭng chĭng.

分類:Mìng-cŭk
Tajik-cŭk

**Tajik-cŭk** (Tajik-ngṳ̄: Тоҷик) sê Tajikistan gì ciō-tā̤ mìng-cŭk. Tajik-cŭk gōng Tajik-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk
Salar-cŭk

**Salar-cŭk** (Salar-ngṳ̄: Salır) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Chĭng-hāi. Salar-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék. Ciā mìng-cŭk gâe̤ng gĭng-dáng Turkmenistan gì ciō-tā̤ mìng-cŭk Turkmen-cŭk gì lĭk-sṳ̄ guăng-hiê cêng chĭng.

Salar-cŭk gōng Salar-ngṳ̄.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Tatar-cŭk

**Tatar-cŭk** (Tatar-ngṳ̄: татарлар) sê ciō-iéu diŏh Ā-ciŭ dṳ̆ng-buô uăk-dông gì siŏh ciáh mìng-cŭk, sĕng-uăk diŏh Ngò̤-lò̤-sṳ̆, diŏh Uzbekistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan, Belarus, Ukraine, Bulgaria, Romania, Lithuania, Estonia, Pŏ̤-làng, Hŭng-làng, Tū-ī-gì, Dṳ̆ng-guók dēng-dēng guók-gă dŭ ô. Dṳ̆ng-guók gì Tatar-cŭk sĕng-uăk diŏh Sĭng-giŏng, dŭ sê gó-dā̤ téng Ngò̤-lò̤-sṳ̆ buăng guó lì gì.

Tatar-cŭk gōng Tatar-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk
Yughur-cŭk

**Yughur-cŭk** (Yughur-ngṳ̄: Yughur) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Găng-sé̤ṳk. Yughur-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék. Ciā mìng-cŭk sê gô-dā̤ Uyghur Dá̤-guók ciō-tā̤ mìng-cŭk gì hâiu-dâi, gó-chṳ̄ gâe̤ng Uyghur-cŭk gì lĭk-sṳ̄ guăng-hiê cêng chĭng.

Yughur-cŭk gōng Yughur-ngṳ̄.

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Monpa-cŭk

**Monpa-cŭk** (Monpa-ngṳ̄: ) sê Nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók gì Să̤-câung, Éng-dô gì Arunachal Pradesh gâe̤ng Bhutan. Monpa-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék. Monpa-cŭk gâe̤ng Câung-cŭk gì lĭk-sṳ̄ guăng-hiê cĭng chĭng.

Monpa-cŭk gōng Monpa-ngṳ̄, ô gì iâ â̤ báik gōng Câung-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk
Daur-cŭk

**Daur-cŭk** sê ciō-iéu diŏh Ā-ciŭ báe̤k-buô gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók gì Nô̤i Mùng-gū gâe̤ng Háik-lṳ̀ng-gĕ̤ng, diŏh Ngò̤-lò̤-sṳ̆ iâ ô. Gŏng-gé̤ṳ hiêng-dâi kuŏ-hŏk-gă gì DNA ngiēng-géu, ciā mìng-cŭk gâe̤ng gô-dā̤ gì Kié-dăng mìng-cŭk guăng-hiê có̤i chĭng.

Daur-cŭk gōng Daur-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk
Evenk-cŭk

**Evenk-cŭk** (Evenk-ngṳ̄: Эвэнкил) sê ciō-iéu diŏh Ā-ciŭ báe̤k-buô gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók gâe̤ng Ngò̤-lò̤-sṳ̆.

Evenk-cŭk gōng Evenk-ngṳ̄.

分類:Mìng-cŭk