open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Apep

**Apep** (Ăi-gĭk-ngṳ̄: ꜥꜣpp(y) *ʻAʼpāp(ī)) sê găk Gū Ăi-gĭk sìng-uâ diē-sié gì siŏh-ciáh pó̤-huâi gâe̤ng ŭ-áng (烏暗) gì dòng-buŏ-nè̤ng sìng, gó-chṳ̄ ĭ gâe̤ng Maat sī-dó̤i-tàu.
## Gái Ché̤ṳ
*Ăi-gĭk Sìng-uâ
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*

分類:Ăi-gĭk Sìng-uâ
分類:Sìng
Hapi

**Hapi** (Ăi-gĭk-ngṳ̄: ḥꜥpj) sê găk Gū Ăi-gĭk sìng-uâ diē-sié gì siŏh-ciáh Nà̤-lò̤ Ò̤ (尼羅河) gì sìng, ĭ gì hìng-chiông sê ô hèng-hèng gì nĕng-nĕng gì dòng-buŏ-nè̤ng.
## Gái Ché̤ṳ
*Ăi-gĭk Sìng-uâ
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*

分類:Ăi-gĭk Sìng-uâ
分類:Sìng
Ammit

**Ammit** (Ăi-gĭk-ngṳ̄: ꜥm-mwt) sê găk Gū Ăi-gĭk sìng-uâ diē-sié gì siŏh-ciáh sĕng-ŭk, ĭ ô ngáuk-ngṳ̀-tàu, sĭng-tā̤ sê săi gâe̤ng Ò̤-mā.
## Gái Ché̤ṳ
*Ăi-gĭk Sìng-uâ
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*

分類:Ăi-gĭk Sìng-uâ
分類:Sìng
Aten

**Aten** (阿頓, Ăi-gĭk-ngṳ̄: jtn) sê găk Gū Ăi-gĭk sìng-uâ diē-sié gì siŏh-ciáh sié-gái (世界) gâe̤ng nĭk-tàu (日頭) gì dòng-buŏ-nè̤ng sìng.
## Gái Ché̤ṳ
*Ăi-gĭk Sìng-uâ
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*

分類:Ăi-gĭk Sìng-uâ
分類:Sìng
Sphinx

**Sphinx** (Gū Hĭ-lé-nà̤-ngṳ̄: σφίγξ ) sê găk Gū Ăi-gĭk gâe̤ng Gū Hĭ-lé-nà̤ sìng-uâ diē-sié gì siŏh-ciáh ô sĭk-sĭk(翼翼) gì guái-ŭk, ĭ iâ sê Săi-sĭng-ìng-miêng Chiông(獅身人面像) buōng-diē gì hìng-chiông.
## Gái Ché̤ṳ
*Ăi-gĭk Sìng-uâ
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*

分類:Ăi-gĭk Sìng-uâ
分類:Sìng
Sìng-uâ

**Sìng-uâ** (神話) găk mìng-sṳ̆k-hŏk gà̤-dēng, sê Ùng-hŏk gì siŏh-cṳ̄ng. Dái-dái gô-dā̤-dā̤ gì nè̤ng búo-dĭh kŭi-tiék iā sâ̤ gì cê̤ṳ-iòng hiêng-chiông, gó-chṳ̄ ĭ-gáuk-nè̤ng sāi tŭi-lī gâe̤ng siōng-chiông cháung-cô̤ lā̤ gáuk-iông sìng-uâ.

## Gái Ché̤ṳ
*Cŭng-gáu
*Mì-séng

## Ngiê-dāu lièng-ciék

分類:Sìng-uâ
神話

**神話** (Sìng-uâ) ，敆民俗學懸頂，是文學倛蜀種。歹歹舊底底倛儂卜挃開徹野価倛自然現象，故此伊各儂使推理共想像創造𡅏各樣神話。

## 介覷
*宗教
*迷信

## 外斗鏈接

分類:神話
Narmer

**Narmer** (Ăi-gĭk-ngṳ̄: nꜥr-mr) sê găk Gū Ăi-gĭk Dâ̤-ék Uòng-dièu diē-sié gì siŏh-ciáh huák-lō̤ (法老).
## Gái Ché̤ṳ
*Huák-lō̤ Liĕk-biēu
*Ăi-gĭk Lĭk-sṳ̄
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*

分類:Huák-lō̤
分類:Ăi-gĭk Lĭk-sṳ̄
晉安區

**晉安區**是中華人民共和國福建省福州市下底其蜀隻區，也是福州其六區之一。

## 行政區域
晉安區下底有一隻街道共三隻鎮。
*茶園街道
*王莊街道
*象園街道
*鼓山鎮
*新店鎮
*岳峰鎮
*宦溪鎮
*壽山鄉
*日溪鄉

分類:福州
分類:十邑
長樂區

**長樂區**是中華人民共和國福建省福州市下底其蜀隻區，也是福州其六區之一。

## 行政區域
長樂區下底有五隻街道共十一隻鎮、二隻鄉。
*吳航街道
*航城街道
*營前街道
*漳港街道
*文武砂街道
*首佔鎮
*玉田鎮
*松下鎮
*江田鎮
*古槐鎮
*鶴上鎮
*湖南鎮
*金峰鎮
*文嶺鎮
*梅花鎮
*潭頭鎮
*羅聯鄉
*猴嶼鄉

分類:福州
分類:十邑
Iĕk Chiéng-ùng

**Iĕk Chiéng-ùng** (葉蒨文, Uŏk-ngṳ̄: jip6 sin6 man4, 1961 nièng 9 nguŏk 30 hô̤ - ), sê Hiŏng-gē̤ng gì siŏh ciáh chók-miàng gì gŏ̤-chiū (歌手) gâe̤ng iēng-uòng (演員). Ĭ buōng-diē găk Dài-uăng chók-sié, gáu-muōi kó̤ lā̤ Hiŏng-gē̤ng huák-diēng.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu (參考資料)

## Ngiê-dāu lièng-ciék (外斗鏈接)

* 蒨醉一生 
* iLove-Sally.com
* sallyeh.net

分類:1961 nièng chók-sié
分類:Sáng Iĕk
分類:Hiŏng-gē̤ng Gŏ̤-chiū
分類:Hiŏng-gē̤ng Iēng-uòng
分類:Hiŏng-gē̤ng ìng-ŭk
Uòng Hĭ

**Uòng Hĭ** (王菲,Uŏk-ngṳ̄: wong4 fei1, 1969 nièng 8 nguŏk 8 hô̤ - ), sê Hiŏng-gē̤ng gì siŏh ciáh chók-miàng gì gŏ̤-chiū (歌手) gâe̤ng iēng-uòng (演員). Ĭ buōng-diē diŏh Báe̤k-gĭng chók-sié, gáu-muōi kó̤ lā̤ Hiŏng-gē̤ng huák-diēng. Ĭ iâ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ "Ā-ciŭ gì ngŏk-dàng tiĕng-hâiu" (亞洲其樂壇天后).

## Gó̤-ìng ciŏng-cĭk
### Uŏk-ngṳ̄
* 王靖雯 (1989 nièng)
* Everything (1990 nièng)
* You're the Only One (1990 nièng)
* Coming Home (1992 nièng)
* 執迷不悔 (1993 nièng)
* 十萬個為什麼？ (1993 nièng)
* 胡思亂想 (1994 nièng)
* 討好自己 (1994 nièng)
* Di-Dar (1995 nièng)
* 敷衍 (2015 nièng)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*王菲敆豆瓣電影懸頂其簡介
*王菲敆香港影庫懸頂其簡介

分類:1969 nièng chók-sié
分類:Sáng Uòng
分類:Hiŏng-gē̤ng Gŏ̤-chiū
分類:Hiŏng-gē̤ng Iēng-uòng
分類:Hiŏng-gē̤ng ìng-ŭk
Guóh Hô-siàng

**Guóh Hô-siàng** (郭富城, Uŏk-ngṳ̄: gwok3 fu3 sing4, 1965 nièng 10 nguŏk 26 hô̤ - ), sê Hiŏng-gē̤ng gì siŏh ciáh chók-miàng gì gŏ̤-chiū (歌手) gâe̤ng iēng-uòng (演員). Ĭ iâ sê Hiŏng-gē̤ng ngŏk-dàng „Sé-duâi-tiĕng-uòng“ (四大天王) cĭ-ék. Ĭ iâ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ "Ā-ciŭ Ū-sìng" (亞洲舞神). Găk 2015 nièng, Ĭ diŏh diêng-īng《Dăk-hiék Sìng-muòi》(踏血尋梅) diē-sié sék-iēng nàng-ciō-gáe̤k gó-chṳ̄ dò̤ gáu iā-sâ̤ ciōng, bău-guák Dâ̤ 35 Gái Hiŏng-gē̤ng Diêng-īng Gĭng-chiông-ciōng Có̤i-gă Nàng-ciō-gáe̤k.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*郭富城其instagram
*郭富城敆香港影庫懸頂其簡介

分類:Sáng Guóh
分類:Hiŏng-gē̤ng Gŏ̤-chiū
分類:Hiŏng-gē̤ng Iēng-uòng
分類:Hiŏng-gē̤ng ìng-ŭk
Là̤ Mìng

**Là̤ Mìng** (黎明,Uŏk-ngṳ̄: lai4 ming4, 1966 nièng 12 nguŏk 11 hô̤ - ), sê Hiŏng-gē̤ng gì siŏh ciáh chók-miàng gì gŏ̤-chiū (歌手) gâe̤ng iēng-uòng (演員). Ĭ iâ sê Hiŏng-gē̤ng ngŏk-dàng „Sé-duâi-tiĕng-uòng“ (四大天王) cĭ-ék. Ĭ buōng-diē diŏh Báe̤k-gĭng chók-sié, gáu-muōi găk sé huói gì sèng-âu buăng-chió kó̤ lā̤ Hiŏng-gē̤ng.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*黎明其Instagram
*黎明敆香港影庫懸頂其簡介

分類:1966 nièng chók-sié
分類:Sáng Là̤
分類:Hiŏng-gē̤ng Gŏ̤-chiū
分類:Hiŏng-gē̤ng Iēng-uòng
分類:Hiŏng-gē̤ng ìng-ŭk
Muòi Iêng-huŏng

**Muòi Iêng-huŏng** (梅豔芳, Uŏk-ngṳ̄: mui4 jim6 fong4,  - ), sê Hiŏng-gē̤ng gì siŏh ciáh chók-miàng gì gŏ̤-chiū (歌手) gâe̤ng iēng-uòng (演員), iâ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ "Hiŏng-gē̤ng Nṳ̄-ì" (香港女兒, *Hiŏng-gē̤ng gì cṳ̆-nè̤ng-giāng*). 1987 nièng, ĭ diŏh diêng-īng «Iĕng-ciĕ-káiu» (胭脂扣) diē-sié sék-iēng nṳ̄-ciō-gáe̤k gó-chṳ̄ dò̤ lāu iā-sâ̤ ciōng, bău-guák Dâ̤ 8 Gái Hiŏng-gē̤ng Diêng-īng Gĭng-chiông-ciōng gâe̤ng Dâ̤ 24 Gái Gĭng-mā-ciōng gì Có̤i-gă Nṳ̄-ciō-gáe̤k. Găk 2003 nièng, ĭ ĭng-ôi Cṳ̄-gṳ̆ng-géng Ngàng (子宮頸癌) bêng-huák gó-chṳ̄ guó-sié.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*梅豔芳敆香港影庫懸頂其簡介
*梅豔芳敆網際網路電影資料庫懸頂其簡介

分類:1969 nièng chók-sié
分類:Sáng Muòi
分類:Hiŏng-gē̤ng Gŏ̤-chiū
分類:Hiŏng-gē̤ng Iēng-uòng
分類:Hiŏng-gē̤ng ìng-ŭk
Liòng Dièu-ūi

**Liòng Dièu-ūi** (梁朝偉,Uŏk-ngṳ̄: loeng4 ciu4 wai5, 1962 nièng 6 nguŏk 27 hô̤ - ), sê Hiŏng-gē̤ng gì siŏh ciáh chók-miàng gì gŏ̤-chiū (歌手) gâe̤ng iēng-uòng (演員). Ĭ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ „**ūi-giāng**“ (偉仔). Ĭ gì lâu-mā sê Làu Gă-lìng (劉嘉玲). Găk 2000 nièng, Ĭ diŏh diêng-īng «Huă-iông Nièng-huà» (花樣年華) diē-sié sék-iēng nàng-ciō-gáe̤k „**Ciŭ Muô-hùng**“ (周慕雲) gó-chṳ̄ dò̤ lāu iā-sâ̤ ciōng, bău-guák Dâ̤ 53 Gái Cannes Īng-diēng Có̤i-gă Nàng-ciō-gáe̤k.
## Diêng-īng
* 《重慶森林》
*《春光乍泄》
*《花樣年華》
*《無間道系列》
*《色，戒》
*《一代宗師》
*《尚氣與十環幫傳奇》

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*梁朝偉敆中文電影資料庫懸頂其簡介
*梁朝偉敆網際網路電影資料庫懸頂其簡介

分類:1962 nièng chók-sié
分類:Sáng Liòng
分類:Hiŏng-gē̤ng Gŏ̤-chiū
分類:Hiŏng-gē̤ng Iēng-uòng
分類:Hiŏng-gē̤ng ìng-ŭk
Huă-iông Nièng-huà

«**Huă-iông Nièng-huà**» (花樣年華) sê siŏh buô iù Hiŏng-gē̤ng dō̤-iēng Uòng Gă-uôi (王家衛) kák gì ái-cìng diêng-īng. Ciō-gáe̤k sê Liòng Dièu-ūi (梁朝偉) gâe̤ng Diŏng Mâng-ngṳ̆k (張曼玉). Cī buô diêng-īng dò̤-lā̤ iā-sâ̤ ciōng, bău-guák César Diêng-īng-ciōng Có̤i-gă Nguôi-ngṳ̄-piéng-ciōng.

## Ngiê-dāu lièng-ciék
*Huă-iông Nièng-huà găk Dâu-bâing
*Huă-iông Nièng-huà găk IMDb

分類:Hiŏng-gē̤ng Diêng-īng
分類:2000 nièng gì Diêng-īng
Sé-duâi-tiĕng-uòng

**Sé-duâi-tiĕng-uòng** (四大天王) kō̤-nèng sê:
# Hiŏng-gē̤ng Sé-duâi-tiĕng-uòng (香港四大天王)
# Dáik-chiŏng Sé-duâi-tiĕng-uòng (德川四大天王)
Hiŏng-gē̤ng Sé-duâi-tiĕng-uòng

**Hiŏng-gē̤ng Sé-duâi-tiĕng-uòng** (香港四大天王) sê diŏh Hiŏng-gē̤ng 1990 nièng-dâi có̤i ké̤ṳk nè̤ng dṳ̆ng-é gì sé ciáh gŏ̤-chiū: Diŏng Hŏk-iū (張學友), Guóh Hô-siàng (郭富城), Là̤ Mìng (黎明) gâe̤ng Làu Dáik-huà (劉德華).

Jacky Cheung.jpg|Diŏng Hŏk-iū (張學友)
Andy Lau 刘德华, Beijing International Film Festival 北京电影节, 2013 (cropped).jpg|Làu Dáik-huà (劉德華)
LeonLai2006 (cropped).jpg|Là̤ Mìng (黎明)
Aaron Kwok at the Tokyo International Film Festival - 2019 (49014147617) (cropped).jpg|Guóh Hô-siàng (郭富城)


分類:Hiŏng-gē̤ng Gŏ̤-chiū
Diŏng Báik-ciĕ

**Diŏng Báik-ciĕ** (張栢芝,Uŏk-ngṳ̄: zoeng1 paak3 zi1, 1980 nièng 2 nguŏk 24 hô̤ - ), sê Hiŏng-gē̤ng gì siŏh ciáh chók-miàng gì gŏ̤-chiū (歌手) gâe̤ng iēng-uòng (演員). Găk 2004 nièng, Ĭ diŏh diêng-īng «Uòng-bók-liēu» (忘不了) diē-sié sék-iēng nṳ̄-ciō-gáe̤k „**Siēu-hiê**“ (小慧) gó-chṳ̄ dò̤ diŏh iā-sâ̤ ciōng, bău-guák Dâ̤ 23 Gái Hiŏng-gē̤ng Diêng-īng Gĭng-chiông-ciōng Có̤i-gă Nṳ̄-ciō-gáe̤k. Ĭ gô-dā̤ gì dòng-buŏ sê Siâ Dìng-hŭng (謝霆鋒).

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*張栢芝敆豆瓣電影懸頂其簡介
*張栢芝敆香港影庫懸頂其簡介

分類:1980 nièng chók-sié
分類:Sáng Diŏng
分類:Hiŏng-gē̤ng Gŏ̤-chiū
分類:Hiŏng-gē̤ng Iēng-uòng
分類:Hiŏng-gē̤ng ìng-ŭk
野比大雄

**野比大雄** (日語: 野比 のび太) 是日本漫畫共動畫《哆啦A夢》倛蜀隻角色。

分類:漫畫
哆啦A夢

**哆啦A夢** (日語: ドラえもん) 是日本倛蜀隻漫畫共動畫，作者是藤子不二雄。

分類:漫畫
分類:動畫
Tṳ̀ng-kéng Sĕng-lìng

«**Tṳ̀ng-kéng Sĕng-lìng**» (重慶森林) sê siŏh buô iù Hiŏng-gē̤ng dō̤-iēng Uòng Gă-uôi (王家衛) kák gì ái-cìng diêng-īng, găk 1994 nièng gŭng-éng. Ciō-gáe̤k sê Liòng Dièu-ūi (梁朝偉) gâe̤ng Uòng Hĭ (王菲). Cī buô diêng-īng dò̤ lāu iā-sâ̤ ciōng, bău-guák Dâ̤ 14 Gái Hiŏng-gē̤ng Diêng-īng Gĭng-chiông-ciōng Có̤i-gă diêng-īng-ciōng.

## Ngiê-dāu lièng-ciék
*Tṳ̀ng-kéng Sĕng-lìng găk Dâu-bâing
*Tṳ̀ng-kéng Sĕng-lìng găk IMDb

分類:Hiŏng-gē̤ng Diêng-īng
分類:1994 nièng gì Diêng-īng
Diŏng Mâng-ngṳ̆k

**Diŏng Mâng-ngṳ̆k** (張曼玉, Uŏk-ngṳ̄: zoeng1 maan6 juk6, 1964 nièng 9 nguŏk 20 hô̤ - ), sê Hiŏng-gē̤ng gì siŏh ciáh chók-miàng gì gŏ̤-chiū (歌手) gâe̤ng iēng-uòng (演員). Ĭ hŭng-biék diŏh ngô buô diêng-īng: «Bók-tók-uăk dék ìng» (不脫襪的人) 、«Uōng-lìng-ngṳ̆k» (阮玲玉)、«Diĕng-mĭk-mĭk» (甜蜜蜜)、«Sáe̤ng-gă Huòng-dièu» (宋家王朝) gâe̤ng «Huă-iông Nièng-huà» (花樣年華) diē-sié dò̤ lāu Hiŏng-gē̤ng Diêng-īng Gĭng-chiông-ciōng Có̤i-gă Nṳ̄-ciō-gáe̤k.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*張曼玉敆香港影庫懸頂其簡介
*張曼玉敆網際網路電影資料庫懸頂其簡介

分類:1964 nièng chók-sié
分類:Sáng Diŏng
分類:Hiŏng-gē̤ng Gŏ̤-chiū
分類:Hiŏng-gē̤ng Iēng-uòng
分類:Hiŏng-gē̤ng ìng-ŭk
Ciŭ Ê̤ṳng-huák

**Ciŭ Ê̤ṳng-huák** (周潤發,Uŏk-ngṳ̄: zau1 jeon6 faat3, 1955 nièng 5 nguŏk 18 hô̤ - ), sê Hiŏng-gē̤ng gì siŏh ciáh chók-miàng gì iēng-uòng (演員). Ĭ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ „**huák-gŏ̤**“ (發哥). Găk 1987 nièng, Ĭ diŏh diêng-īng «Ĭng-hṳ̀ng Buōng-sáik» (英雄本色) diē-sié sék-iēng nàng-ciō-gáe̤k „Mark-gŏ̤“ gó-chṳ̄ dò̤ lāu iā-sâ̤ ciōng, bău-guák Dâ̤ 6 Gái Hiŏng-gē̤ng Diêng-īng Gĭng-chiông-ciōng Có̤i-gă Nàng-ciō-gáe̤k.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*梁朝偉敆香港影庫懸頂其簡介
*梁朝偉敆網際網路電影資料庫懸頂其簡介

分類:1955 nièng chók-sié
分類:Sáng Ciŭ
分類:Hiŏng-gē̤ng Iēng-uòng
分類:Hiŏng-gē̤ng ìng-ŭk
ChatGPT

**ChatGPT** (Ĭng-ngṳ̄: Chat Generative Pre-trained Transformer), ciòng-miàng hô̤ lā̤ **Chó̤i-chuāng Sĕng-sìng Ê̤ṳ-hông-liêng Diông-uâng-ké**, sê OpenAI kăi-huák gì ìng-gĕ̤ng dé-nèng chó̤i-chuāng gĭ-hâi-nè̤ng tiàng-sê̤ṳ, 2022 nièng 11 nguŏk gŭng-buó ké̤ṳk dâi-gă-nè̤ng sāi.
Pachamama

**Pachamama** sê găk Inca sìng-uâ diē-sié gì siŏh-ciáh cṳ̆-niòng sìng (神).
## Gái Ché̤ṳ
*Inca sìng-uâ
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*

分類:Inca sìng-uâ
Manqu Qhapaq

**Manqu Qhapaq** sê găk Inca Dá̤-guók diē-sié gì siŏh-ciáh gŭng-ciō (*[[Inka Qhapaq]]*).
## Gái Ché̤ṳ
*Inca Dá̤-guók
*Mī-ciŭ Lĭk-sṳ̄
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*

分類:Inca ùng-mìng
分類:Mī-ciŭ Lĭk-sṳ̄
Éng-dô-gáu

**Éng-dô-gáu**(印度教) bô hô̤ lā̤ **Bôi-dò̤-gáu** (吠陀教), sê siŏh cṳ̄ng cŭng-gáu, sê gīng-dáng sié-gái gà̤-lēng gì ciō-iĕu cŭng-gáu cĭ-ék. Sáng ciā gáu gì dŭ liāng chiĕu-guó 10 é nè̤ng.

## Éng-dô-gáu diē-sié gì sìng
*Indra (因陀羅)
*Agni (阿耆尼)
*Vayu (伐由)
*Varuna (伐樓那)
*Kamadeva (伽摩)
*Yama (閻摩)
*Surya (蘇利耶)
*Rudra (樓陀羅)
*Kubera (俱比羅)
*Brahma (梵天)
*Vishnu (毗濕奴)
*Shiva (濕婆)
*Asura (阿修羅)
*Garuda (迦樓羅)
## Gái Ché̤ṳ
*Ĭ-sṳ̆-làng-gáu
*Gĭ-dók-gáu
*Iù-tái-gáu‎
*Hŭk-gáu
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*
*

分類:Éng-dô-gáu
Indra

**Indra** bô hô̤ lā̤ **Sakra**, sê găk Éng-dô-gáu sìng-uâ diē-sié gì siŏh-ciáh sìng (神).
## Gái Ché̤ṳ
*Éng-dô-gáu sìng-uâ
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*
*

分類:Éng-dô-gáu sìng-uâ
分類:Éng-dô-gáu gì Sìng
Agni

**Agni**, sê găk Bôi-dò̤-gáu gâe̤ng Éng-dô-gáu sìng-uâ diē-sié gì siŏh-ciáh huōi-sìng (㷄神).
## Gái Ché̤ṳ
*Éng-dô-gáu sìng-uâ
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*
*

分類:Éng-dô-gáu sìng-uâ
分類:Sìng
Hèng-ò̤

**Hèng-ò̤** (恆河) sê Éng-dô báe̤k-huŏng gì siŏh dèu ò̤. Ciā ò̤ găk Uttarakhand hŭ-uái huák-nguòng, làu guó Bihar, Să̤ Bengal gâe̤ng Jharkhand, có̤i cṳ̄ng diŏh Mâing-gă-lăk làu gáu Mâing-gă-lăk-uăng diē-sié. Gó̤-lòng dèu ò̤ dŭ-liāng ô 2525 gŭng-lī hī māng dòng.
## Gái Ché̤ṳ
*Padma Ò̤
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*印度帝國地名辭典底勢其恒河，1909 年 

分類:Ā-ciŭ gì Ò̤
分類:Éng-dô gì Ò̤
Chŭng-guŏng Cá-siék

«**Chŭng-guŏng Cá-siék**» (春光乍洩) sê siŏh buô iù Hiŏng-gē̤ng dō̤-iēng Uòng Gă-uôi (王家衛) kák gì dùng-séng-liông ái-cìng diêng-īng, găk 1997 nièng gŭng-éng. Ciō-gáe̤k sê Liòng Dièu-ūi (梁朝偉) gâe̤ng Diŏng Guók-ìng (張國榮).

## Ngiê-dāu lièng-ciék
*Chŭng-guŏng Cá-siék găk Dâu-bâing
*Chŭng-guŏng Cá-siék găk IMDb

分類:Hiŏng-gē̤ng Diêng-īng
分類:1994 nièng gì Diêng-īng
Bá-uòng Biĕk-hĭ (diêng-īng)

«Bá-uòng Biĕk-hĭ» (霸王別姬) sê siŏh buô iù Hiŏng-gē̤ng dō̤-iēng Dìng Kāi-gŏ̤ (陳凱歌) kák gì diêng-īng, găk 1993 nièng gŭng-éng. Ciō-gáe̤k sê Diŏng Guók-ìng (張國榮) gâe̤ng Diŏng Hŭng-ngiê (張豐毅). Cī buô diêng-īng dò̤-lā̤ iā-sâ̤ ciōng, bău-guák Cannes īng-diēng Gĭng cĕ̤ng-chéu Ciōng (金棕𣗬獎).

## Ngiê-dāu lièng-ciék
*Bá-uòng Biĕk-hĭ găk Dâu-bâing
*Bá-uòng Biĕk-hĭ găk IMDb

分類:Hiŏng-gē̤ng Diêng-īng
分類:1993 nièng gì Diêng-īng
Uòng Gă-uôi

**Uòng Gă-uôi** (王家衛,Uŏk-ngṳ̄: wong4 gaa1 wai6, 1958 nièng 7 nguŏk 17 hô̤ - ), sê Hiŏng-gē̤ng gì siŏh ciáh chók-miàng gì diêng-īng dō̤-iēng (電影導演). Ĭ dò̤ lāu iā-sâ̤ guók-cié diêng-īng gì ciōng, bău-guák Hiŏng-gē̤ng Diêng-īng Gĭng-chiông-ciōng (香港電影金像獎) gâe̤ng Ĕu-ciŭ Diêng-īng Ciōng (歐洲電影獎).

## Kák gì Diêng-īng
* «*[[Tṳ̀ng-kéng Sĕng-lìng]]*» (重慶森林)
* «*[[Chŭng-guŏng Cá-siék]]*» (春光乍洩)
* «*[[Huă-iông Nièng-huà]]*» (花樣年華)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*王家衛敆香港電影資料庫懸頂其簡介
*王家衛敆網際網路電影資料庫懸頂其簡介

分類:1958 nièng chók-sié
分類:Sáng Uòng
分類:Hiŏng-gē̤ng Dō̤-iēng
分類:Hiŏng-gē̤ng ìng-ŭk
Siĕh-dà

**Siĕh-dà** (食茶), găk Uŏk-ngṳ̄ diē-sié hô̤ lā̤ ***Āng-dà*** (飮茶), sê uŏk-ngṳ̄ dê-kṳ̆ (Guōng-dĕ̤ng, Guōng-să̤, Hiŏng-gē̤ng gâe̤ng Ó̤-muòng) iā chók-miàng gì siŏh bĭ siĕh-dā ùng-huá.

## Gái Ché̤ṳ
*Dà Chuăng-tiăng (茶餐廳)
*Tòng-cūi (糖水)
*Diēng-sĭng (點心)

分類:Dà ùng-huá
Tòng-cūi

**Tòng-cūi** (糖水), găk Guăng-uâ diē-sié bô hô̤ lā̤ ***diĕng-tŏng*** (甜湯), sê diŏh uŏk-ngṳ̄ dê-kṳ̆ (Guōng-dĕ̤ng, Guōng-să̤, Hiŏng-gē̤ng gâe̤ng Ó̤-muòng) iā chók-miàng gì siŏh bĭ iā diĕng gâe̤ng iā gṳ̆k gì diĕng-pīng.

## Lôi-biék
*È̤ng-dâu săi (紅豆沙)
*Ciĕ-muài gù (芝麻糊)
*Să̤-mī ló (西米露)
*Giŏng-cáik dâung-nèng (薑汁撞奶)
*Iòng-ciĕ găng-ló (楊枝甘露)
## Gái Ché̤ṳ
*Dà Chuăng-tiăng (茶餐廳)
*Siĕh-dà (食茶)
*Diēng-sĭng (點心)
*Liòng-dà (涼茶)

分類:Diĕng-pīng
Diēng-sĭng (Guōng-dĕ̤ng)

**Diēng-sĭng** (點心), sê siŏh bĭ tòng-gŏ̤-biāng-giāng (糖糕餅囝), diŏh uŏk-ngṳ̄ dê-kṳ̆ (Guōng-dĕ̤ng, Guōng-să̤, Hiŏng-gē̤ng gâe̤ng Ó̤-muòng) iā chók-miàng.

## Lôi-biék
*Hà-giēu (蝦餃)
*Siĕu-mâ̤ (燒賣)
*Diòng-hūng (腸粉)

## Gái Ché̤ṳ
*Dà Chuăng-tiăng (茶餐廳)
*Tòng-cūi (糖水)
*Siĕh-dà (食茶)
*Liòng-dà (涼茶)

分類:Siĕh-dā ùng-huá
Kalki

**Kalki** ( Huáng-ngṳ̄: कल्कि ; Háng-ngṳ̄: 迦樂季 ), sê găk Éng-dô-gáu sìng-uâ diē-sié gì siŏh-ciáh sìng (神)
, ĭ iâ sê Vishnu gì huá-sĭng.
## Gái Ché̤ṳ
*Éng-dô-gáu sìng-uâ
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

*
*

分類:Éng-dô-gáu sìng-uâ
分類:Éng-dô-gáu gì Sìng
Nṳ̄-uŏ

**Nṳ̄-uŏ** (Háng-cê: 女媧), bô hô̤ lā̤ **Uŏ-huòng** (媧皇), sê găk Dṳ̆ng-guók sìng-uâ diē-sié gì siŏh-ciáh cṳ̆-niòng sìng (神).
## Gái Ché̤ṳ
*Dṳ̆ng-guók sìng-uâ
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

* 袁珂：《中國古代神話》（上海：商務印書館，1957）.
* 袁坷：《中國神話通論》（成都：巴蜀書社，1993）.

分類:Dṳ̆ng-guók sìng-uâ
分類:Dṳ̆ng-guók gì Sìng
Cièng-gīng câng

**Cièng-gīng câng** (前錦站) sê Hók-ciŭ dê-tiék 5 hô̤ siáng gì siŏh-bĭh dài-dŏng-câng gì chiă-câng. Ĭ găk Hók-gióng-sēng Hók-ciŭ-chê Chŏng-săng-kṳ̆ Huŏng-giè-ciŭ-lô (方岐洲路) gì â-dā̤. Sèng-gīng câng găk 2023 nièng 8 nguŏk 27 hô̤ kăi-sṳ̄ sāi.

分類:hók-ciŭ dê-tiék chiă-câng
Dĕ̤ng-muòng câng

**Dĕ̤ng-muòng câng** (東門站) sê Hók-ciŭ dê-tiék 4 hô̤ siáng gì siŏh-bĭh dài-dŏng-câng gì chiă-câng. Ĭ găk Hók-gióng-sēng Hók-ciŭ-chê Gū-làu-kṳ̆ Dĕ̤ng-dâi-lô (東大路) gâe̤ng Lĕ̤k-ék Báe̤k-lô (六一北路) gău-chă diô-kāu să̤-hióng gì â-dā̤. Dĕ̤ng-muòng câng găk 2023 nièng 8 nguŏk 27 hô̤ kăi-sṳ̄ sāi.

分類:hók-ciŭ dê-tiék chiă-câng
Ngṳ̄-ĭng-hŏk

**Ngṳ̄-ĭng-hŏk** (語音學), găk Ĭng-ngṳ̄ diē-sié hô̤ lā̤ *Phonetics*, sê ngṳ̄-ngiòng-hŏk â-dā̤ gì siŏh cṳ̄ng hŏk-kuŏ. Ĭ ciŏng-muòng ngiēng-géu nè̤ng gōng gì ngṳ̄-ngiòng gì siăng-ĭng. Ngṳ̄-ĭng-hŏk â̤ dé̤ṳng buŏng iā sâ̤ hông-ciĕ, bău-guák Huák-ĭng ngṳ̄-ĭng-hŏk (發音語音學), ngṳ̄-ngiòng siăng-hŏk (語言聲學) gâe̤ng tiăng-gáuk ngṳ̄-ĭng-hŏk (聽覺語音學).

分類:Ngṳ̄-ĭng-hŏk
Ngṳ̄-ngiòng-hŏk

**Ngṳ̄-ngiòng-hŏk** (語言學) sê ciŏng-muòng ngiēng-géu ngṳ̄-ngiòng gì siŏh ciáh hŏk-kuŏ. Ngṳ̄-ngiòng-hŏk ngiĕng-géu gì huâng-uòi iā sâ̤, bău-guák ùng-huák, ùng-cê, ngṳ̄-ĭng gâe̤ng ngṳ̄-ê̤ṳng-hŏk.

## Hông-ciĕ
### [[Lī-lâung Ngṳ̄-ngiòng-hŏk]] (理論語言學)
*Ngṳ̄-ĭng-hŏk (語音學)
*Ĭng-ông-hŏk (音韻學)
*Gáiu-sṳ̀-hŏk (構詞學)
*Guó-huák-hŏk (句法學)
*Sṳ̀-huôi-hŏk (詞彙學)
*Ngṳ̄-ngiê-hŏk (語義學)
**Sṳ̀-huôi Ngṳ̄-ngiê-hŏk (詞彙語義學)
**Ngṳ̄-ê̤ṳng-hŏk (語用學)
*Siŭ-sṳ̀-hŏk (修辭學)
*Sṳ̀-diēng-hŏk (辭典學)
*Sṳ̀-nguòng-hŏk (詞源學)
### [[Ngṳ̄-ngiòng biéng-huá]] (語言變化)
*Lĭk-sṳ̄ ngṳ̄-ngiòng-hŏk (歷史語言學)
*Bī-gáu ngṳ̄-ngiòng-hŏk (比較語言學)
*Ngṳ̄-ngiòng dê-lī-hŏk (語言地理學)
*Ngṳ̄-ngiòng huák-sĕng-hŏk (語言發生學)
*Ngṳ̄-ngiòng nièng-dâi-hŏk (語言年代學)
*Ngṳ̄-ngiòng lôi-hìng-hŏk (語言類型學)
*Siâ-huôi ngṳ̄-ngiòng-hŏk (社會語言學)
*Huŏng-ngiòng-hŏk (方言學)

### [[Ĭng-ê̤ṳng Ngṳ̄-ngiòng-hŏk]] (應用語言學)
*Sĭng-lī ngṳ̄-ngiòng-hŏk (心理語言學)
**Nêng-dĭ ngṳ̄-ngiòng-hŏk (認知語言學)
*Sìng-gĭng ngṳ̄-ngiòng-hŏk (神經語言學)
*Diêng-nō̤ ngṳ̄-ngiòng-hŏk (電腦語言學)
*Gâe̤ng-sì ngṳ̄-ngiòng-hŏk (共時語言學)
*Dó̤i-ciéu ngṳ̄-ngiòng-hŏk (對照語言學)
*Hŭng-gáh-hŏk (風格學)

### Gì-tă
*Huăng-ĭk ngiĕng-géu (翻譯研究)
*Mìng-cŭk ngṳ̄-ngiòng-hŏk (民族語言學)

## Ngiê-dāu lièng-ciék

* 岑麒祥 (1988)：《語言學史概要》，北京大學出版社  （ISBN 7-301-00327-7/H-034）
* George Leunard Trager & Henry Lee Smith Jr., Studies in Linguistics, Occasional Papers, 10. pp5-28. 1963
* 馮志偉 (1999)：《現代語言學流派》，陝西人民出版社 (ISBN 7-224-04762-7)
* 雲桂彬 (2000)：《語言的結構》，北京廣播學院出版社 (ISBN 7-81004-941-0)
* 葉蜚聲、徐通鏘 (1997)：《語言學綱要》，第3版，北京大學出版社 (ISBN 7-301-00153-3)
* 葉寶奎 (2002)：《語言學概論》，修訂版，廈門大學出版社 (ISBN 7-5615-0443-8)
* 熊學亮 編 (2003)：《語言學新解》，復旦大學出版社 (ISBN 7-309-03718-9)
* 胡壯麟 (2001)：《語言學教程》，修訂版，北京大學出版社 (ISBN 7-301-05014-3)
* 胡壯麟、李戰子 編 (2004)：《語言學簡明教程》，北京大學出版社 (ISBN 7-301-07554-5)
* 胡明揚 (2004)：《語言和語言學》，修訂版，語文出版社 (ISBN 7-80126-646-3)
* 伍鐵平 (2004)：《普通語言學概要》，高等教育出版社 (ISBN 7-04-004058-1)
* 徐通鏘 (2001)：《基礎語言學教程》，北京大學出版社 (ISBN 7-301-04755-X)
* 申小龍 (2003)：《語言學綱要》，復旦大學出版社 (ISBN 7-309-03616-6)
* 池昌海 等 編 (2004)：《現代語言學導論》，浙江大學出版社 (ISBN 7-308-03810-6)
* 梅德明 編 (2003)：《現代語言學簡明教程》，上海外語教育出版社 (ISBN 7-81080-498-7)
* 岑運強 (2004)：《語言學概論》，中國人民大學出版社 (ISBN 7-300-06027-7)

分類:Ngṳ̄-ngiòng-hŏk
Lī-lâung Ngṳ̄-ngiòng-hŏk

**Lī-lâung Ngṳ̄-ngiòng-hŏk** (理論語言學) bô hô̤ lā̤ **Puō-tŭng Ngṳ̄-ngiòng-hŏk** (普通語言學), sê ngṳ̄-ngiòng-hŏk â-dā̤ gì siŏh cṳ̄ng hŏk-kuŏ. Ĭ ciŏng-muòng ngiēng-géu nè̤ng gōng gì ngṳ̄-ngiòng gì giĕ-lŭk gâe̤ng puō-piéng dĕk-dĭng. Lī-lâung Ngṳ̄-ngiòng-hŏk â̤ dé̤ṳng buŏng iā sâ̤ hông-ciĕ, bău-guák ngṳ̄-ĭng-hŏk (語音學), ĭng-ông-hŏk (音韻學), gáiu-sṳ̀-hŏk (構詞學), guó-huák-hŏk (句法學), sṳ̀-huôi-hŏk (詞彙學) gâe̤ng ngṳ̄-ngiê-hŏk (語義學).

分類:Ngṳ̄-ngiòng-hŏk
Ĭng-ông-hŏk

**Ĭng-ông-hŏk** (音韻學) bô hô̤ lā̤ **Ĭng-hiê-hŏk** (音系學) hĕ̤k-ciā **Ĭng-ôi-hŏk** (音系學), găk Ĭng-ngṳ̄ diē-sié hô̤ lā̤ *Phonology*, sê ngṳ̄-ngiòng-hŏk â-dā̤ gì siŏh cṳ̄ng hŏk-kuŏ. Ĭ ciŏng-muòng ngiēng-géu nè̤ng gōng gì ngṳ̄-ngiòng gì ĭng-só (音素). 

分類:Ĭng-ông-hŏk
Gáiu-sṳ̀-hŏk

**Gáiu-sṳ̀-hŏk** (構詞學) bô hô̤ lā̤ **Sṳ̀-huák-hŏk** (詞法學) hĕ̤k-ciā **Hìng-tái-hŏk** (形態學), găk Ĭng-ngṳ̄ diē-sié hô̤ lā̤ *Morphology*, sê ngṳ̄-ngiòng-hŏk â-dā̤ gì siŏh cṳ̄ng hŏk-kuŏ. Ĭ ciŏng-muòng ngiēng-géu dăng-sṳ̀ (單詞) diē-sié gì giék-gáiu gâe̤ng hìng-chiàng huŏng-sék. 

## Gái ché̤ṳ
#### [[Lī-lâung Ngṳ̄-ngiòng-hŏk]] (理論語言學)

*Ngṳ̄-ĭng-hŏk (語音學)
*Ĭng-ông-hŏk (音韻學)
*Gáiu-sṳ̀-hŏk (構詞學)
*Guó-huák-hŏk (句法學)
*Sṳ̀-huôi-hŏk (詞彙學)
*Ngṳ̄-ngiê-hŏk (語義學)
**Sṳ̀-huôi Ngṳ̄-ngiê-hŏk (詞彙語義學)
**Ngṳ̄-ê̤ṳng-hŏk (語用學)
*Siŭ-sṳ̀-hŏk (修辭學)
*Sṳ̀-diēng-hŏk (辭典學)
*Sṳ̀-nguòng-hŏk (詞源學)

分類:Gáiu-sṳ̀-hŏk
Hŭng-cṳ̄

**Hŭng-cṳ̄** (分子), găk Ĭng-ngṳ̄ diē-sié hô̤ lā̤ *Molecule*, sê bō̤-tì ŭk-cék huá-hŏk séng-sék gì dék ciēu gì ŭk-cék, iù nâng bĭk hĕ̤k ī-siông gì nguòng-cṳ̄ cū-siàng.

分類:Huá-hŏk
分類:Hŭng-cṳ̄
Huá-hăk-ŭk

**Huá-hăk-ŭk** (化合物),găk Ĭng-ngṳ̄ diē-sié hô̤ lā̤ *Compound*, sê iù mâ̤ dè̤ng-iông gì nguòng-só áng ék-dêng bī-liê cū-siàng gì ô dĕk-dêng huá-hŏk séng-cék gì ŭk-cék. Pī-ṳ̀-gōng, cūi cêu sê kĭng gâe̤ng iōng áng 1 bī 2 bī-liê cū-hăk siàng gì ŭk-cék.

分類:Huá-hŏk
分類:Huá-hăk-ŭk
Liê-cṳ̄

**Liê-cṳ̄** (離子), găk Ĭng-ngṳ̄ diē-sié hô̤ lā̤ *ion*, sê dái diêng gì nguòng-cṳ̄ hĕ̤k-ciā hŭng-cṳ̄. Pī-ṳ̀-gōng, sièng (鹽, huá-hŏk-sék: NaCl) sê iù dái céng-diêng gì Na+ gâe̤ng dái hô-diêng gì Cl- cū-siàng gì.

## Gái ché̤ṳ
*Hŭng-cṳ̄
*Nguòng-só
*Nguòng-cṳ̄

分類:Huá-hŏk
分類:Liê-cṳ̄
Huá-hŏk-sék

-\overset{\displaystyle H \atop |}{\underset{\underset{\underset{| \atop \displaystyle H}{C}}-H
| data2            = *[[Structural formula]]* for butane
}}

**Huá-hŏk-sék** (化學式), găk Ĭng-ngṳ̄ diē-sié hô̤ lā̤ *chemical formula*, sê sāi huá-hŏk nguòng-só gì hù-hô̤ gâe̤ng  só-cê biēu-sê huá-hăk-ŭk hĕ̤k-ciā hŭng-cṳ̄ gì siŏh cṳ̄ng gó̤ng-sék.

## Gái ché̤ṳ
*Hŭng-cṳ̄
*Huá-hŏk nguòng-só
*Nguòng-cṳ̄

分類:Huá-hŏk
分類:Huá-hŏk-sék
Huá-hŏk hù-hô̤

**Huá-hŏk hù-hô̤** (化學符號), bô hô̤ lā̤ **Huá-hŏk gé-hô̤** (化學記號), sê găk huá-hŏk diē-sié dò̤-lā̤ biēu-sê huá-hŏk nguòng-só, guăng-nèng-gĭ gâe̤ng huá-hăk-ŭk gì sáuk-siā, găk Ĭng-ngṳ̄ hô̤ lā̤ *chemical symbols*.

R găk īu-gĭ huá-hŏk diē-sié dò̤-lā̤ biēu-sê tĭng (烴), X dò̤-lā̤ biēu-sê lū-só (鹵素).

## Gái ché̤ṳ
*Huá-hŏk-sék
*Huá-hŏk nguòng-só
*Nguòng-só_ciŭ-gĭ-biēu

分類:Huá-hŏk
分類:Huá-hŏk hù-hô̤
Muōi-bău-gáuk

**Muōi-bău-gáuk** (尾包骨, tĕ̤k có̤ ) , bô hô̤ lā̤ **Muōi-dău-gáuk** (尾兜骨) gâe̤ng **Muōi-chié** (尾翅), sê găk nè̤ng gâe̤ng siŏh-nék-giāng cék-tùi dông-ŭk gì gū-chiŏng diē-sié gì siŏh dèu gáuk-gáuk.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:gáuk-gáuk
Piăng-cék-gáuk

**Piăng-cék-gáuk** (𩩍脊骨, tĕ̤k có̤ []) , bô hô̤ lā̤ **Lṳ̄** (膂), sê cū-siàng nè̤ng gâe̤ng siŏh-nék-giāng dông-ŭk gì cék-tùi gì muōi-siŏh-bŭng gáuk-gáuk.

## Gái ché̤ṳ
*Cék-tùi
*Piăng

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:gáuk-gáuk
分類:Sĕng-lī
Giē-gāu

**Giē-gāu** (㑧九, tĕ̤k có̤ **gié-gāu**) , găk ĭ-hŏk gà̤-dēng bô hô̤ lā̤ **Guòng-gáuk** (顴骨), sê găk nè̤ng gì mĕ̤k-ciŭ â-dā̤ gâe̤ng â-hài gà̤-dēng gì siŏh cṳ̄ng gáuk-gáuk.
## Gái ché̤ṳ
*Kă-giáng (骹鏡)
*Tàu-uāng-gáuk (頭碗骨)
*Muōi-bău-gáuk (尾包骨)
*Buông-siè-gáuk (飯匙骨)
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:gáuk-gáuk
分類:Tàu
Huá-hŏk-giông

**Huá-hŏk-giông** (化學鍵), găk Ĭng-ngṳ̄ diē-sié hô̤ lā̤ *chemical bond*, sê hŭng-cṳ̄ diē-sié ciŏng nguòng-cṳ̄ hĕ̤k-ciā liê-cṳ̄ hăk siŏh-dó̤i gì siŏh cṳ̄ng cáuk-ê̤ṳng-lĭk. Huá-hŏk-giông â̤ dé̤ṳng buŏng săng cṳ̄ng: liê-cṳ̄-giông (離子鍵), gê̤ṳng-gá-giông (共價鍵) gâe̤ng gĭng-sṳ̆k-giông (金屬鍵).

分類:Huá-hŏk
分類:Huá-hŏk-giông
Háik-mō̤

**Háik-mō̤** (血母, tĕ̤k có̤ **héik-mō̤**) , găk ĭ-hŏk gà̤-dēng bô hô̤ lā̤ **Cṳ̄-gṳ̆ng** (子宮), sê niè-giāng-giāng găk gó-lā̤-muôi chók-sié gì sèng-âu ké̤ṳk ĭ huák-ṳ̆k gâe̤ng sìng-diòng gì siŏh bih ké-guăng. Nâ nṳ̄-gái ô cī-ciáh ké-guăng.

Nâ-dĭk háik-mō̤ chók-háik, cêu gó̤ găng-háik-lô̤ (乾血癆).
## Gái ché̤ṳ
*ĭ-dái 
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Ké-guăng
Ĭ-dái

**Ĭ-dái** (衣帶, tĕ̤k có̤ **Ì-lái**) , găk ĭ-hŏk gà̤-dēng bô hô̤ lā̤ **Cà̤-dái** (臍帶), sê lièng lā̤ niè-giāng-giāng gâe̤ng nòng-nā̤ gì tăi-buàng gì siŏh dèu iā chiông só̤h gì nó̤h. 

## Gái ché̤ṳ
*Bók-sài (腹臍)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Gā̤-pēu-hŏk
Liê-cṳ̄-giông

**Liê-cṳ̄-giông** (離子鍵), găk Ĭng-ngṳ̄ diē-sié hô̤ lā̤ *ionic bond*, sê Huá-hŏk-giông gì siŏh cṳ̄ng, gó-ô lâng cṳ̄ng hŭng-biék sê gê̤ṳng-gá-giông (共價鍵) gâe̤ng gĭng-sṳ̆k-giông (金屬鍵).

Cī cṳ̄ng huá-hŏk-giông diâng-diŏh sê găk gĭng-sṳ̆k gâe̤ng hĭ-gĭng-sṳ̆k cĭ găng hìng-chiàng:
: Li + F -> Li+ + F-
: 3Na + P -> 3Na+ + P^3-

分類:Huá-hŏk
分類:Huá-hŏk-giông
Gê̤ṳng-gá-giông

**Gê̤ṳng-gá-giông** (共價鍵), găk Ĭng-ngṳ̄ diē-sié hô̤ lā̤ *covalent bond*, sê Huá-hŏk-giông gì siŏh cṳ̄ng, gó-ô lâng cṳ̄ng hŭng-biék sê liê-cṳ̄-giông (離子鍵) gâe̤ng gĭng-sṳ̆k-giông (金屬鍵).

Cī cṳ̄ng huá-hŏk-giông diâng-diŏh sê găk lâng cṳ̄ng hĭ-gĭng-sṳ̆k nguòng-cṳ̄ cĭ găng hìng-chiàng. Pī-liê-gōng, cūi (沝, H₂O) sê iù lâng lăk kĭng nguòng-cṳ̄ H gâe̤ng siŏh lăk iōng nguòng-cṳ̄ O hìng-chiàng.

分類:Huá-hŏk
分類:Huá-hŏk-giông
Niè-giāng-giāng

**Niè-giāng-giāng** (伲囝囝, tĕ̤k có̤ [nie21 iaŋ24 ŋiaŋ33] ), bô hô̤ lā̤ **Niāng-giāng**, sê ciá chók-sié gì niè-giāng. 

## Gái ché̤ṳ
*Niè-giāng

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Niè-giāng-giāng
Guók-gă gâe̤ng Dê-kṳ̆ Dīng-ngék Mĭk-miàng

**Guók-gă gâe̤ng Dê-kṳ̆ Dīng-ngék Mĭk-miàng** (國家共地區頂級域名), bô hô̤ lā̤ **Guók-gă Dīng-ngék-mĭk** (國家頂級域), dò̤-lā̤ biēu-sê sié-gái gà̤-dēng gì guók-gă gâe̤ng dê-kṳ̆ gì dīng-ngék mĭk-miàng. 

Ĭ sèu-sèu sāi lâng ciáh Lá-dĭng cê-mō̤ biēu-sê ciā-nék-giāng mĭk-miàng, dáng-sê bô ô iā sâ̤ liê-ngiê:

* الجزائر. – 
* امارات. – 
* عمان. – 
* مصر. – 
* .澳门 – 
* .澳門 – 
* پاکستان. – 
* فلسطين. – 
* .бел – 
* .бг – 
* .мкд – 
* .한국 – 
* .рф – 
* .გე – 
* .қаз – 
* قطر. – 
* .ລາວ – 
* مليسيا. – 
* .мон – 
* .বাংলা – 
* المغرب. – 
* .ею – 
* .ευ – 
* .срб – 
* السعودية. – 
* .ලංකා – 
* .இலங்கை – 
* سودان. – 
* .ไทย – 
* .台灣 – 
* .台湾 – 
* تونس. – 
* .укр – 
* .ελ – 
* .香港 – 
* .சிங்கப்பூர் – 
* .新加坡 – 
* سوريا. – 
* .հայ – 
* اليمن. – 
* ایران. – 
* بھارت. – 
* .ভাৰত – 
* .ভারত – 
* .भारत – 
* .భారత్ – 
* .ભારત – 
* .ਭਾਰਤ – 
* .ଭାରତ – 
* .இந்தியா – 
* الاردن. – 
* .中国 – 
* .中國 – 

## Gái ché̤ṳ
*Uōng-lŏk Dīng-ngék Mĭk-miàng Liĕk-biēu

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Guók-gă gâe̤ng Dê-kṳ̆ Dīng-ngék Mĭk-miàng
分類:Mĭk-miàng
分類:Dīng-ngék Mĭk-miàng
血母

**血母**（**Háik-mō̤**），敆醫學懸頂復號𡅏**子宮**，是伲囝囝敆故𡅏未出世其辰候乞伊發育共成長其蜀芘器官。㑚女界有只隻器官。

㑚挃血母出血，就告乾血癆。

## 介覷
*衣帶 
## 參考

分類:器官
.ac

**.ac** sê siŏh ciáh mĭk-miàng, dò̤-lā̤ biēu-sê Ĭng-guók sṳ̆k-dê Saint Helena, Ascension gâe̤ng Tristan da Cunha găk hô-lièng-uōng gà̤-dēng gì dīng-ngék mĭk-miàng (頂級域名).

## Gái ché̤ṳ
*Guók-gă gâe̤ng Dê-kṳ̆ Dīng-ngék Mĭk-miàng

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Guók-gă gâe̤ng Dê-kṳ̆ Dīng-ngék Mĭk-miàng
羅經 (古早)

**羅經**，野號𡅏**羅盤**，是古早辰侯使覷風水其蜀萆傢私花，仱現刻指南針其前身。
Bĭng-dō̤-ngṳ̄

**Bĭng-dō̤-ngṳ̄** (冰島語, *íslenska*) sê diŏh Bĭng-dō̤ buô-hông dê-kṳ̆ tŭng-hèng gì siŏh cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng, iâ sê Éng-Ĕu Ngṳ̄-hiê (印歐語系) German Ngṳ̄-cŭk â-dā̤ gì ngṳ̄-ngiòng, gōng ciā uâ gì dŭ liāng ô 33 uâng nè̤ng.

## Chăng-kō̤

## Ngiê-dāu lièng-ciék
* Bĭng-dō̤-ngṳ̄ găk Mìng-cŭk-ngṳ̄ (Ethnologue)

分類:Éng-Ĕu Ngṳ̄-hiê
Dŏng-ciŭ-dō̤

**Dŏng-ciŭ-dō̤** (中洲島) sê Hók-ciŭ Chŏng-săng-kṳ̆ gì siŏh ciáh dō̤, diŏh Mìng-gĕ̤ng gì dài-dài-dŏng. Ciā dō̤ gióng-dé̤ṳk miêng-cék dŭ-liāng ô 7 uâng bìng-huŏng-mī, gô-dā̤ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ có̤ "Nàng-dài mìng-ciŏ" (南臺明珠), sê "Ṳ̀ng-siàng sĕk gīng" (榕城十景) cĭ ék. Gāi-huóng-dâi-giò kī diŏh ciā dō̤ gà̤-dēng, ièng giò hióng báe̤k giàng sê kó̤ Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ gì Dŏng-dìng-gă̤, hióng nàng giàng sê Chŏng-săng gì Chŏng-sèng (倉前).

Dŏng-ciŭ-dō̤ gà̤-dēng ô siŏh ciáh hông-gáu-dòng hô̤ lā̤ Dŏng-ciŭ Gĭ-dók-gáu-dòng. Ciā gáu-dòng nguòng-lài sê Hók-ciŭ Gáu-huôi có̤i duâi gì cê̤ṳ-huôi-sū, 1948 nièng, ĭng-ôi Hók-ciŭ hông-gáu gì nè̤ng muōng biéng muōng sâ̤, Ngà̤ Táuk-sĭng cêu ciŏng cê-gă gì cū-sāng giŏng ké̤ṳk gáu-huôi, gāi siàng ciā hông-gáu-dòng. Dō̤ lā̤ gó ô siék siŏh ciáh Gāi-huóng-dâi-giò gì cūi-ôi găng-cháik-câng, muōi gĕ̤ng gé-liŏh Mìng-gĕ̤ng gì cūi-ôi, dâung-ṳ̄-liông, cūi-cék dēng dēng só-gé̤ṳ.
中洲島

**中洲島**是福州倉山區其一隻島，着閩江其臺臺中。者島建築面積都領有7萬平方米，舊底乞儂號做「南臺明珠」，是「榕城十景」之一。解放大橋起着者島懸頂，沿橋向北行是去臺江區其中亭街，向南行是倉山其倉前。

中洲島懸頂有一隻奉教堂號𡅏中洲基督教堂。者奉教堂原來是福州教會最大其聚會所，1948年因為福州奉教其儂罔變罔価，倪柝聲就將自家其祖產捐乞福州教會，改成者奉教堂。島𡅏固有一隻解放大橋其水位監測站，每工記錄閩江其水位、逿雨量、水質等等數據。
Gì

**Gì** (旗) , bô hô̤ lā̤ **Gì-chié** (旗幟) gâe̤ng **Gì-giāng** (旗囝), sê siŏh ciáh sāi sĭ-dièu、buó hĕ̤k-ciā cāi có̤ chiàng gì biĕu-cé, sèu guá găk chiòng gâe̤ng gì-găng gà̤-dēng.

## Gái ché̤ṳ
*Guók-gì (國旗)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Gì
Chāu-nè̤ng-giāng

**Chāu-nè̤ng-giāng** (草儂囝) , sê siŏh lôi iā chiông nè̤ng gì nó̤h, sāi chāu hà chiàng, sèu ĕng chèng diē-sié, dò̤-lā̤ hiáh cēu-giāng.

## Gái ché̤ṳ
*Nŭng-ngiĕk Gă-sĭ-huă

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Gă-sĭ-huă
草儂囝

**草儂囝**（Chāu-nè̤ng-giāng），是蜀類野像儂其乇，使草霞成，稠廮塍裡勢，掏𡅏嗋鳥囝。

## 介覷
*農業傢私花 
## 參考

分類:傢私花
Báe̤k Dâi-să̤-iòng Gŭng-iók Cū-cék

**Báe̤k Dâi-să̤-iòng Gŭng-iók Cū-cék** (北大西洋公約組織, ，sáuk-siā ；，sáuk-siā ), bô hô̤ lā̤ **Báe̤k-iók** (北約), sê siŏh bĭh iù iā sâ̤ Ĕu-ciŭ gâe̤ng Báe̤k Mī-ciŭ guók-gă cū-hăk siàng gì cū-cék. Gáu gĭng-dáng dŭ-liāng ô 31 bĭh siàng-uòng-guók

## Gái ché̤ṳ
*Warsaw Gŭng-iók Cū-cék
*Báe̤k-iók guóh-diŏng (北約擴張)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Báe̤k Dâi-să̤-iòng Gŭng-iók Cū-cék
Miêng-bău

**Miêng-bău** (麵包), bô hô̤ lā̤ **Bău** (包), sê siŏh bĭh ké̤ṳk nè̤ng siăh gì nó̤h, sèu-sèu iù miêng-hūng (麵粉), siēu-măh (小麥), cūi gâe̤ng nèng (𬂌) cū-siàng.

## Gái ché̤ṳ
*Mŏ̤-mŏ̤ (饃饃)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Miêng-bău
Siēu-măh

**Siēu-măh** (小麥), sê siŏh bĭh chāu-mŭk gâe̤ng ké̤ṳk nè̤ng siăh gì nó̤h.

## Gái ché̤ṳ
*Iù-diĕng-báu (油甜苞)
*Dêu (䅢)
## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Sĭk-ŭk
分類:Siăh gì nó̤h
Hù-ṳ̀

**Hù-ṳ̀** (扶餘, Dièu-siēng-ngṳ̄: 부여), sê găk Dṳ̆ng-guók dĕ̤ng-báe̤k dê-kṳ̆ gâe̤ng Dièu-siēng buáng-dō̤ gô-dā̤ gì guók-gă, iâ sê Dṳ̆ng-guók lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng gì siŏh ciáh iù Hù-ṳ̀-nè̤ng gióng-lĭk gì guók-gă.

Hù-ṳ̀ găk 494 nièng ké̤ṳk Gŏ̤-guó-là̤ (高句麗) chók-bĭng miĕk dâi.

## Gái ché̤ṳ
*Báik-cá̤ (百濟)
*Chiĕng-bĭ (鮮卑)
*Sé̤ṳk-sêng (肅慎)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Dièu-siēng lĭk-sṳ̄
分類:Gô-dā̤ gì guók-gă
Dâi-lī-guók

**Dâi-lī-guók** (大理國, Băh-ngṳ̄: Dablit Guaif ), ôi-dé găk gĭng-dáng Dṳ̆ng-guók Hùng-nàng dê-kṳ̆, sê siŏh bĭh gô-dā̤ gì guók-gă, iâ sê Dṳ̆ng-guók lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng gì siŏh bĭh iù Băh-cŭk gióng-lĭk gì guók-gă. Dâi-lī-guók găk 1254 nièng ké̤ṳk Mùng-gū Dá̤-guók (蒙古帝國) chók-bĭng miĕk dâi.

## Gái ché̤ṳ
*Nàng-ciéu (南詔)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Dṳ̆ng-guók lĭk-sṳ̄
分類:Gô-dā̤ gì guók-gă
分類:Dâi-lī-guók
Bī-gáu ùng-hŏk

**Bī-gáu ùng-hŏk** sê siŏh cṳ̄ng ngièng-géu ùng-hŏk gì huŏng-sék, kĕk 
* kuá-mìng-cŭk, 
* kuá-ngṳ̄-ngiòng, 
* kuá-ùng-huá, 
* kuá-hŏk-kuŏ 

có̤ bī-gáu gì sê-mĭk.

分類:Ùng-hŏk
Chāu-náe̤ng

**Chāu-náe̤ng** (草軟), sê siŏh bĭh chó̤i-nó̤h gâe̤ng chāu-iŏh, găk iā sâ̤ dê-diòng cêng liù-hèng, pī-ṳ̀: Hók-gióng, Guōng-dĕ̤ng, Hiŏng-gē̤ng, Ó̤-muòng gâe̤ng Dài-uăng.

## Gái ché̤ṳ
*Tòng-cūi (糖水)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Diĕng-pīng
Gié-cáik

**Gié-cáik** (季節) , bô hô̤ lā̤ **Gié** (季). Siŏh nièng dâi-dŏng â̤ dé̤ṳng buŏng sé bĭh gié-cáik：chŭng-tiĕng, iĕk-tiĕng, chiŭ-tiĕng gâe̤ng dĕ̤ng-tiĕng.

## Gái ché̤ṳ
*Cáik-ké (節氣)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Sì-găng
分類:Gié-cáik
煙臺山 (歧義)

**煙臺山**敆福州一般指倉山區其煙臺山，伊是中國國家AAA景區。

也有可能指下底其山：
* 煙臺山 (山東)：位置敆中國山東省煙臺市芝罘區，中國國家AAAA景區。
煙臺山

**煙臺山**，復號𡅏**藤山**、**倉前山**共**天寧山**，位置敆中國福建省福州市倉山區南臺島北勢，着閩江南江濱，海拔大概是41.6米。

煙臺山舊底號𡅏藤山，因為元朝末年其辰候福州府敆山頂設烽火臺，故此號𡅏煙臺山。

清末鴉片戰爭以後，福州乞做通商口岸，嘢価國家敆煙臺山懸頂設領事館，固起教堂、辦學校、開醫院等等。故此，煙臺山懸頂有嘢価歴史建築。

1964年，煙臺山公園敆煙臺山敆山頂建成，開放共大家儂客佻。

2010年代，煙臺山懸頂有嘢価歷史建築開始修繕，煙臺山變成福州熱門景區共打卡點。

2021年，煙臺山正式批為國家3A級旅遊景區。

## 歷史
煙臺山古底叫做**瓜藤山**或者**藤山**，根據王應山其《閩都記》記錄：「藤山　其脈一起一伏，如瓜引藤，亙五六里，故名。山多梅花，開時，郡人載酒出遊。有明真庵在梅塢中。」
舊底，煙臺山其山底有嘢価梅花，香飄十里。故此，南臺島就有「瓊花玉島」其講法，介加上煙臺山其山底也號𡅏「梅塢」。

北宋年間，煙臺山懸頂開始建天寧寺，故此煙臺山也號𡅏「天寧山」。

元末時，福州府加強江防，因為煙臺山地勢重要，故此敆煙臺山山頂設烽火臺，就是「煙墩」，廮𡅏報警，固加共中洲島炮垒呼應。民間共者煙墩叫做「煙臺」，煙臺山其名字就是總款來其。茲芘烽火臺現在已经作廢了。

明洪武年間，煙臺山北邊開始設鹽倉，故此茲芘地方叫「鹽倉前」，簡稱「倉前」，故此煙臺山也叫做「倉前山」，簡稱倉山，倉山區其區名就是總款來其。

清末鴉片戰爭以後，清政府共英國簽訂《南京條約》，開放五口通商，福州變成通商口岸，允許番囝來茲所起厝。之後嘢価番囝來福州，但是因為本地儂其抵制，番囝㑚剩去煙臺山起厝。番囝敆煙臺山起洋行、工廠、領事館、教堂、學校、跑馬場等等。煙臺山變成番囝其地方去。現在，煙臺山懸頂固有嘢価近代歷史建築。

## 尾註

## 參考文獻
2024 nièng Dṳ̆ng-huà Mìng-guók cūng-tūng sōng-gṳ̄

**2024 nièng Dṳ̆ng-huà Mìng-guók cūng-tūng sōng-gṳ̄** diŏh 2024 nièng 1 nguŏk 13 hô̤ gṳ̄-hèng, có̤i hâiu Mìng-ciō Céng-buô-dōng hâiu-sōng-ìng Lâi Chĭng-dáik dŏng-sōng Dṳ̆ng-huà Mìng-guók (Dài-uăng) cūng-tūng.

分類:Dài-uăng gì cūng-tūng sōng-gṳ̄
分類:2024 nièng
Dài-uăng Mìng-cé̤ṳng-dōng

**Dài-uăng Mìng-cé̤ṳng-dōng** kō̤-nèng sê:

*Dài-uăng Mìng-cé̤ṳng-dōng (1927 nièng)
*Dài-uăng Mìng-cé̤ṳng-dōng (2019 nièng)
埃田園

**埃田園**（Ăi-dièng-huòng，希伯來語：גַּן־עֵדֶן）是《聖經》裏勢提遘其蜀芘花園。

分類:基督教
比較文學

**比較文學**是蜀種研究文學其方式，獲：
* 跨民族
* 跨語言
* 跨文化
* 跨學科

做比較其視域。

敆學科其成立𡅏，獲研究主體其比較視域做本體；故此會強調研究主體其定位。同時𡅏，比較文學將學科其研究客體定位着：
* 國族文學之間，故有
* 文學共別其學科之間
其三種關係：

# 事實材料關係、
# 美學價值關係
# 學科交叉關係。

分類:文學
Gĭng-gì Só-cê Mā-hié-băng

«**Gĭng-gì Só-cê Mā-hié-băng**» (驚奇數字馬戲班) sê siŏh buô Mī-guók gâe̤ng Ó̤-ciŭ dông-uâ. Cī buô dông-uâ iù Gooseworx có̤, Glitch Productions huák-hèng. 2023 nièng 10 nguŏk 13 hô̤ tàu siŏh huòi bó̤-huóng. 

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Dông-uâ
煙臺山 (山東)

**煙臺山**（Iĕng-dài-săng），敆中國山東省煙臺市芝罘區，是中國國家AAAA景區。
國家4A級旅遊景區

**國家4A級旅遊景區**是中華人民共和國文化共旅遊部（原來其國家旅遊局）組織設立其全國旅遊景區質量等級評定委員會按照中華人民共和國國家標準《旅遊景區質量等級其劃分共評定》共《旅遊景區質量等級評定管理辦法》，由省級旅遊景區質量等級評定委員會推薦，全國旅遊景區質量等級評定委員會組織評定後產生其旅遊景區質量等級。

分類:中華人民共和國文化共旅遊部
短寫

**短寫**（英語：abbreviation，*abbr.*），復號𡅏**縮寫**、**省略**、**縮略**、**節略**、**略記**、**簡略記法**，是使用拼音文字其語言臺中，對稠稠會使其詞組（大多數爲專有其名詞）以及少數常用其詞所採用其簡單其寫法。詞彙其短寫也號𡅏**略語**、**縮語**、**縮略語**、**縮寫詞**。

## 註

## 參考資料

分類:短寫
分類:詞彙學
Mī-lùng Hù

**Mī-lùng Hù** (Ĭng-ngṳ̄: Waters of Merom), sê ''Séng-gĭng'' ô gōng gáu gì siŏh biĕh hù, găk Gă-lé-lé Hāi (Ĭng-ngṳ̄: Sea of Galilee) ī báe̤k 10 Ĭng-lī, Iók-dáng Ò̤ (Ĭng-ngṳ̄: Jordan River) làu diē cī biĕh hù. ''Iók-cṳ̆-ā Gé'' diē-sié gōng, Mī-lùng Hù cĭ Ciéng (---之戰) huák-sĕng diŏh cĕ̤-sē̤: găk Iók-cṳ̆-ā páh Gă-nàng Dê gì sèng-âu, Gă-nàng (迦南, Canaan) gáuk uòng (各王) lièng-hăk kī kó̤, nâ bók-guó gáu muōi-lāu chiéng mâ̤ guó, suŏ kó̤-lāu. Muōng sáung ô guăng-diēng nêng-ùi Mī-lùng Hù cêu-sê Hù-lă (胡拉, Hula) Hù, nâ-sê gōng iâ ô mâ̤ siŏh iông gì káng-huák, giéng-gáe̤k Mī-lùng Hù gōng gì sê cē̤ biĕh kṳ̆-mĭk diē-sié gì siŏh biĕh siàng-cūi hĕ̤k-chiā siŏh dèu kă̤.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Palestine
分類:Ī-sáik-liĕk
Lâi Chĭng-dáik

Chăng-kō̤ ĭ gì Háng-cê bēng-buōng.
**Lâi Chĭng-dáik** (賴清德, ) sê Dṳ̆ng-huà Mìng-guók (Dài-uăng) gì siŏh ciáh céng-dê-gă.  Ĭ găk 2024 nièng 1 nguŏk 13 hô̤ dŏng-sōng Dṳ̆ng-huà Mìng-guók gì cūng-tūng.  

分類:Dài-uăng ìng-ŭk
分類:Dṳ̆ng-huà Mìng-guók cūng-tūng
分類:Mìng-ciō Céng-buô-dōng dōng-nguòng
Ch
Nṳ̆k-têu

**Nṳ̆k-têu** (肉柱) sê gâe̤ng puòi-hŭ ô găh-siĕh gì siŏh cṳ̄ng bâng, sèu-sèu sáng găk méng, dâiu-gáuk gâe̤ng sĭng-găng gà̤-dēng. Gáu gĭng-dáng iā-sâ̤ hâu-săng-giāng iâ ô cī ciáh bâng.

## Gái Ché̤ṳ
*Bău-hŭk-bói

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Puòi-hŭ bâng
肉柱

**肉柱**（**Nṳ̆k-têu**），是共皮膚有敆涉其蜀種病，稠稠生敆面、脰骨共心肝懸頂。遘今旦野価後生囝也有只隻病。

## 介覷
*包袱疿 
## 參考

分類:皮膚病
Dù-gā-cāu

**Dù-gā-cāu** (塗虼蚤) bô hô̤ lā̤ **Pièu-tè̤ng** (瓢蟲), sê siŏh cṳ̄ng tè̤ng-ngiê, sĭng-tā̤ chiă-chiă-ièng, kă gâe̤ng chiū iā duāng.

## Gái Ché̤ṳ
*Gā-cāu

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
Ĭ-siòng-diù

**Ĭ-siòng-diù** (衣裳櫥) sê siŏh-cṳ̄ng dò̤ lì ké̤ṳk nè̤ng dâi sĭng-sê̤ṳng, kó gâe̤ng à̤ gì gă-sĭ.

## Gái Ché̤ṳ
*Diù

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Gă-sĭ
衣裳櫥

**衣裳櫥**（ĭ-siòng-diù），是蜀種掏𡅏乞儂迨身頌、褲共鞋其傢私。

## 介覷
*櫥 
## 參考

分類:傢私
Páh-tiék-gì

**Páh-tiék-gì** (拍鐵其), bô hô̤ lā̤ **Páh-tiék să-hâu** (拍鐵師傅), sê ciŏng-muòng kĕk tiék lā̤ có̤ nó̤h gì siŏh bĭh cék-ngiĕk. Ĭ-gáuk-nè̤ng có̤-dâi-cié gì dê-diòng hô̤ lā̤ **Tiék-dáing**.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Gái Ché̤ṳ

分類:Cék-ngiĕk
分類:Tiék
Tiĕng-dàng-băh

**Tiĕng-dàng-băh** (天彈白), bô hô̤ lā̤ **Tiĕng-páh-pū** (天拍殕), sê nĭk-tàu ciáh chók-hiêng gì hī siŏh dáung sì-găng, huák-sĕng găk cā-tàu cuòi-dâung sì-găng diē-sié.

## Gái Ché̤ṳ
*Buáng-buŏ (半晡)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Sì-găng
Ngāi-sáuk

**Ngāi-sáuk** (牙齒刷), bô hô̤ lā̤ **ngāi-chēng** (牙齒筅), sê dò̤-lā̤ ké̤ṳk nè̤ng sā̤-ngāi gì siŏh-bĭh nó̤h. Ék-buăng lì gōng, sā̤-ngāi gì sèng-âu sèu-sèu â̤ ká̤h ngāi-gŏ̤ céh-céh găk ngāi-sáuk gà̤-dēng.

## Gái Ché̤ṳ
*Ngāi-gŏ̤ (牙齒膏)
*Sā̤-ngāi (洗牙齒)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

Ŋ
牙齒刷

**牙齒刷**（ngāi-sáuk），復號𡅏**牙刷**（ngà-sáuk）、**牙齒筅**（ngāi-chēng）、**喙齒刷**，是掏𡅏乞儂洗牙齒其蜀芘乇。一般來講，洗牙齒其前後稠稠會揢牙齒膏㲺㲺敆牙齒刷懸頂。

## 介覷
*牙齒膏
*洗牙齒 
## 尾註

## 參考資料

分類:牙齒
Huák-guăng

**Huák-guăng** (法官), sê siŏh cṳ̄ng găk sṳ̆-huák gĭ-guăng (司法機關, sèu-sèu dò̤-lā̤ cī huák-iêng) diē-sié sāi huák-lŭk gâe̤ng giĕ-cáik lā̤ hèng-sṳ̄ guók-gă sīng-puáng-guòng (審判權) gì cék-ngiĕk.

## Gái Ché̤ṳ
*Lŭk-sṳ̆ (律師)
*Huák-iêng (法院)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Cék-ngiĕk
洗湯

**洗湯**是指使水將自家其身體做澈潔其蜀種行為。

## 講法
洗湯，敆閩東語裏勢講法也儥蜀色：

* 挸（gāng）身
* 挸完身（uòng-sĭng）
* 洗身
* 洗完身

## 尾註

分類:衛生
茶杯

**茶杯**（dà-buŏi），復號囉**牙齒杯**（ngāi-buŏi），是掏𡅏食茶其杯杯。

## 尾註

## 參考資料

分類:茶
分類:杯杯
牙齒座

**牙齒座**（ngāi-cô̤），也號𡅏**牙齒齦**，書語號囉**牙齦**（ngà-ngṳ̀ng）、**齒齦**，是包繞着上、下頜骨牙槽突共牙頸部其口腔黏膜，由軟組織構成；由複層扁平上皮共固有層組成。

## 講法
牙齒座書語號𡅏「牙齦」，簡稱**齦**（ngṳ̀ng），又通**齗**。1922年其《福建新通志》也有「牙齒齗」其記錄。

## 介覷
*牙齒醬
*牙齒刷
*牙齒𠟶
*牙齒硣
*牙齒膏

## 尾註

## 參考資料

分類:牙齒
牙齒醬

**牙齒醬**是洗牙齒前後使其蜀種乇，會將牙齒做澈潔。

## 講法
福州話也有講**牙齒膏**（ngāi-gŏ̤）。羅源話也號囉**牙膏**（ngà-gŏ̤）。
分類:衛生
分類:牙齒
牙齒𠟶

**牙齒𠟶**（ngāi-táe̤k）是飯食完掏𡅏𠠔牙齒其乇，一般是使竹或且柴做其。

## 講法

福州話舊底復號囉**牙齒𠠔**（ngāi-tŭh），新其講法是**牙齒籤**（ngāi-chiĕng）。羅源也號𡅏**牙籤**（ngà-chiĕng）。

分類:傢私
牙齒硣

**牙齒硣**，也號𡅏**牙齒罐**，書語號囉**漱口杯**，是乞儂洗牙齒其前後掏𡅏接水滈蕩喙其乇。

## 介覷
*牙齒醬（Ngāi-cióng）
*牙齒刷（Ngāi-sáuk）
*牙齒𠟶（Ngāi-táe̤k）
*牙齒座（Ngāi-cô̤）
*牙齒膏（Ngāi-gŏ̤）

## 尾註

## 參考資料

分類:牙齒
牙齒膏

**牙齒膏**，書語號囉**牙菌斑**（dental plaque），復號囉**牙垢**（相對於牙石），是着牙齒共牙齒座表面慢慢沉積其生物薄膜。

## 講法

福州話、永泰話也號囉**牙齒齦**。

## 介覷
*牙齒醬（Ngāi-cióng）
*牙齒刷（Ngāi-sáuk）
*牙齒𠟶（Ngāi-táe̤k）
*牙齒硣（Ngāi-gáu）
*牙齒座（Ngāi-cô̤）

## 尾註

## 參考資料

分類:牙齒
牙齒齦

**牙齒齦**這芘詞，一般是講「牙齒膏」。㑚是講，不同其儂，儥蜀樣其語境，講其乇儥蜀樣。會使指下底其概念：

* 牙齒膏；或者
* 牙齒座。

## 參考資料

分類:牙齒
Ngāi-gŏ̤

**Ngāi-gŏ̤** (牙齒膏), cṳ̆-ngṳ̄ hô̤ lā̤ **Ngà-kṳ̄ng-băng** (牙菌斑), bô hô̤ lā̤ **Ngà-gáiu** (牙垢), sê diŏh ngāi gâe̤ng ngāi-cô̤ biēu-miêng mâing-mâing tèng-cék gì sĕng-ŭk bŏ̤h-mŏ̤h (生物薄膜).

## Gōng-huák
Hók-ciŭ-uâ, Īng-tái-uâ (永泰話) bô hô̤ lā̤ **ngāi-ngṳ̀ng** (牙齒齦).

## Gái Ché̤ṳ
*Ngāi-cióng (牙齒醬)
*Ngāi-sáuk (牙齒刷)
*Ngāi-táe̤k (牙齒𠟶)
*Ngāi-gáu (牙齒硣)
*Ngāi-cô̤ (牙齒座)

## Muōi-ció



## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Ngāi
Iĕng-dài-săng (gì-ngiê)

**Iĕng-dài-săng** (煙臺山) găk Hók-ciŭ ék-buăng cī Chŏng-săng-kṳ̆ gì **[[Iĕng-dài-săng]]**, ĭ sê Dṳ̆ng-guók guók-gă AAA gīng-kṳ̆.

iâ ô kō̤-nèng cī â-dā̤ gì săng:
* **[[Iĕng-dài-săng (Săng-dĕ̤ng)]]**: ôi-dé găk Dṳ̆ng-guók Săng-dĕ̤ng-sēng Iĕng-dài-chê Cĭ-pèu-kṳ̆, Dṳ̆ng-guók guók-gă AAAA gīng-kṳ̆.
Iĕng-dài-săng

**Iĕng-dài-săng** (煙臺山), bô hô̤ lā̤ **Dèng-săng** (藤山), **Chŏng-sèng-săng** (倉前山) gâe̤ng **Tiĕng-nìng-săng** (天寧山), ôi-dé găk Dṳ̆ng-guók Hók-gióng-sēng Hók-ciŭ-chê Chŏng-săng-kṳ̆ Nàng-dài-dō̤ báe̤k-sié, diŏh Mìng-gĕ̤ng nàng gĕ̤ng-bĭng, hāi-bĕk dâi-kái ô 41.6 mī.

Iĕng-dài-săng gô-dā̤ hô̤ lā̤ Dèng-săng, ĭng-ôi Nguòng-dièu muăk-nièng gì sèng-âu Hók-ciŭ-hū găk săng gà̤-dēng siék hŭng-huōi-dài (烽火臺), gó-chṳ̄ hô̤ lā̤ **Iĕng-dài-săng**.

Chĭng-dièu muăk-nièng Ă-piéng Ciéng-cĕng (鴉片戰爭) ī-hâiu, Hók-ciŭ ké̤ṳk có̤ tŭng-siŏng kēu-ngiâng (通商口岸), iā sâ̤ guók-gă găk Iĕng-dài-săng gà̤-dēng siék liāng-sê̤ṳ-guāng, gó kī gáu-dòng, bâing hŏk-hâu, kŭi ĭ-iêng dēng-dēng. Gó-chṳ̄, Iĕng-dài-săng gà̤-dēng ô iā sâ̤ lĭk-sṳ̄ gióng-dé̤ṳk.

1964 nièng, Iĕng-dài-săng Gŭng-huòng găk Iĕng-dài-săng gà̤-dēng gióng siàng, kăi-huóng gâe̤ng dâi-gă-nè̤ng káh-dièu.

2021 nièng, Iĕng-dài-săng ciáng-sék piĕ ùi Dṳ̆ng-guók Guók-gă AAA Lṳ̄-iù Gīng-kṳ̆.

## Lĭk-sṳ̄

## Muōi-ció

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
Iĕng-dài-săng (Săng-dĕ̤ng)

**Iĕng-dài-săng** (煙臺山), ôi-dé găk Dṳ̆ng-guók Săng-dĕ̤ng-sēng Iĕng-dài-chê Cĭ-pèu-kṳ̆，sê Dṳ̆ng-guók Guók-gă AAAA Gīng-kṳ̆.

## Gái Ché̤ṳ
*Iĕng-dài-săng (Hók-ciŭ)
Guók-gă 4A ngék Lṳ̄-iù Gīng-kṳ̆

**Guók-gă 4A ngék Lṳ̄-iù Gīng-kṳ̆** (國家4A級旅遊景區) sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók Ùng-huá gâe̤ng Lṳ̄-iù Buô (nguòng-lài gì Guók-gă Lṳ̄-iù-guŏh) cū-cék siék-lĭk gì Ciòng-guók Lṳ̄-iù Gīng-kṳ̆ Cék-liông Dēng-ngék Bìng-dêng Ūi-uòng-huôi áng-ciéu Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók Guók-gă Biĕu-cūng *Lṳ̄-iù Gīng-kṳ̆ Cék-liông Dēng-ngék gì Hĕk-hŭng gâe̤ng Bìng-dêng* (旅遊景區質量等級其劃分共評定) gâe̤ng *Lṳ̄-iù Gīng-kṳ̆ Cék-liông Dēng-ngék Bìng-dêng Guāng-lī Bâing-huák* (旅遊景區質量等級評定管理辦法), iù sēng-ngék (省級) Lṳ̄-iù Gīng-kṳ̆ Cék-liông Bìng-dêng Ūi-uòng-huôi tŭi-ciéng, Ciòng-guók Lṳ̄-iù Gīng-kṳ̆ Cék-liông Dēng-ngék Bìng-dêng Ūi-uòng-huôi cū-cék bìng-dêng hâiu sāng-sĕng gì Lṳ̄-iù Gīng-kṳ̆ Cék-liông Dēng-ngék.

分類:Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók Ùng-huá gâe̤ng Lṳ̄-iù Buô
Guōng-să̤ Bàng-uâ

**Guōng-să̤ Bàng-uâ** (廣西平話) sê găk Dṳ̆ng-guók Guōng-să̤, Guōng-dĕ̤ng, Hù-nàng, Hùng-nàng gì gūi cṳ̄ng dê-huŏng-uâ gì kuăng-mōng-mōng gì giéu-huák, â̤ dé̤ṳng buŏng „Nàng-sié Bàng-uâ“ (**Gié-nàng Bàng-uâ**, 桂南平話) gâe̤ng „Báe̤k-sié Bàng-uâ“ (**Gié-báe̤k Bàng-uâ**, 桂北平話) lâng-bĭh. Gié-nàng Bàng-uâ diē-sié bī-gáu tūng-ék, ô ník-giāng Uŏk-ngṳ̄ (粵語) gì dĕk-diēng, gó-chṳ̄ ĭ ô-sì ké̤ṳk nè̤ng giéng-gáe̤k sê Uŏk-ngṳ̄ gì huŏng-ngiòng. Gié-báe̤k Bàng-uâ gâe̤ng Gié-nàng Bàng-uâ ô iā duâi kṳ̆-biék, gó gă Gié-báe̤k Bàng-uâ â-dā̤ gì gáuk bĭh huŏng-ngiòng dâi-dŏng gì chă-ê iâ cêng duâi, gó-chṳ̄ n̂g-sê siŏh cṳ̄ng dăng-ék gì huŏng-ngiòng. Gié-báe̤k Bàng-uâ iâ ô ník-giāng Siŏng-ngṳ̄ (湘語) gì dĕk-diēng, êu gâe̤ng Siŏng-nàng Tù-uâ (湘南土話) ô ník-giāng lièng-hiê.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
Dà-buŏi

**Dà-buŏi** (茶杯), bô hô̤ lā̤ **Ngāi-buŏi** (牙齒杯), sê dò̤-lā̤ siĕh-dà gì buŏi-buŏi.

## Muōi-ció

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Dà
分類:Buŏi-buŏi
Ngāi-cô̤

**Ngāi-cô̤** (牙齒座), cṳ̆-ngṳ̄ hô̤ lā̤ **ngà-ngṳ̀ng** (牙齦), sê bău-nāu diŏh siông (上), hâ (下) hăk-gáuk (頜骨) gâe̤ng ngà-géng-buô (牙頸部), iù niōng cū-cék (軟組織) gáiu-siàng gì siŏh-bĭh nó̤h.

## Gōng-huák
Ngāi-cô̤ cṳ̆-ngṳ̄ hô̤ lā̤ **ngà-ngṳ̀ng** (牙齦), gāng-chĭng **ngṳ̀ng** (齦, êu tĕ̤ng 齗). 1922 nièng gì *Hók-gióng Sĭng-tŭng-cé* (福建新通志) iâ ô **牙齒齗** gì gé-liŏh.

## Gái Ché̤ṳ
*Ngāi-cióng (牙齒醬)
*Ngāi-sáuk (牙齒刷)
*Ngāi-táe̤k (牙齒𠟶)
*Ngāi-gáu (牙齒硣)
*Ngāi-gŏ̤ (牙齒膏)

## Muōi-ció



## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Ngāi
Ngāi-gáu

**Ngāi-gáu** (牙齒硣), cṳ̆-ngṳ̄ hô̤ lā̤ **sáiu-kēu-buŏi** (漱口杯), sê ké̤ṳk nè̤ng găk sā̤-ngāi gì sèng-âu dò̤-lā̤ ciék cūi gò-dâung-chói gì nó̤h.

## Gái Ché̤ṳ
*Ngāi-cióng (牙齒醬)
*Ngāi-sáuk (牙齒刷)
*Ngāi-táe̤k (牙齒𠟶)
*Ngāi-cô̤ (牙齒座)
*Ngāi-gŏ̤ (牙齒膏)

## Muōi-ció



## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Ngāi
Lièng-hăk-guók Gáu-ṳ̆k, Kuŏ-hŏk gâe̤ng Ùng-huá Cū-cék

**Lièng-hăk-guók Gáu-ṳ̆k, Kuŏ-hŏk gâe̤ng Ùng-huá Cū-cék** (聯合國教育、科學共文化組織, ) bô hô̤ lā̤  **Lièng-hăk-guók Gáu-kuŏ-ùng Cū-cék** (聯合國教科學文組織) sê Lièng-hăk-guók â-dā̤ gì siŏh-bĭh gĭ-gáiu. Ĭ găk 1945 nièng 11 nguŏk 16 hô̤ sìng-lĭk, cūng-buô găk Huák-guók Bă-là̤. Gáu gĭng-dáng dŭ-liāng ô 195 bĭh huôi-uòng-guók gâe̤ng 8 bĭh cūng-huôi-uòng.
 
## Gái Ché̤ṳ
*Lièng-hăk-guók

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Lièng-hăk-guók
東京大學

thumb|安田講堂

**東京大學**（日本話假名：とうきょうだいがく），簡稱**東大**（日本話假名：とうだい，或且號𡅏**UTokyo**），是蜀間國立綜合性研究型大學，位址敆日本東京，也是日本其最高學府——第一霸其學校。

東京大學敆1877年成立，是日本頭蜀間現代學制其綜合大學，之前就是幕末時期創辦其開成學校共東京醫學校。遘1886年，名字改做「帝國大學」。1897年介改名「東京帝國大學」。遘1947年，復用起現在其名字。2004年按法律改制，成為國立大學法人。2017年成為頭蜀批「指定國立大學法人」。

## 參考資料

分類:大學
Giò (gióng-dé̤ṳk giék-gáiu)

**Giò** (橋) sê ké̤ṳk nè̤ng gâe̤ng chiă giàng găk gà̤-dēng gì siŏh-bĭh nó̤h. Gáu 19 sié-gī ī-sèng, siŏh gâe̤ng chà sèu-sèu dò̤-lā̤ có̤ giò gì gióng-dé̤ṳk cài-lâiu, bók-guó gĭng-dáng cêu sèu-sèu sāi hông-ngĭk-tù lā̤ kī giò.
Dâi-lṳ̆k

**Dâi-lṳ̆k** (大陸) bô hô̤ lā̤ **Ciŭ** (洲), sê cī Dê-giù gà̤-dēng gì miêng-cék iā duâi gì gūi dó̤i lṳ̆k-dê. Gáu gĭng-dáng â̤ dé̤ṳng buŏng „Chék-dâi-ciŭ“ : Ā-ciŭ (亞洲), Báe̤k Mī-ciŭ (北美洲), Dâi-iòng-ciŭ (大洋洲), Ĕu-ciŭ (歐洲), Hĭ-ciŭ (非洲), Nàng-gĭk-ciŭ (南極洲) gâe̤ng Nàng Mī-ciŭ (南美洲).

## Gái Ché̤ṳ
*Dâi-iòng (大洋)

E
中華民族

**中華民族**（平話字：Dṳ̆ng-huà mìng-cŭk），是中國野重要其民族主義共政治概念，遘滿清尾由梁啟超頭蜀回提出。獲中華民族𡅏將中國建立為民族國家其思想，號𡅏中華民族主義或且中國民族主義。

## 介覷
*中國儂 (Dṳ̆ng-guók-nè̤ng)
*華人 (Huà-ìng)
*番客 (huăng-káh)

## 尾註

## 參考資料

分類:中國族群
分類:亞洲族群
分類:民族學
儂族

**儂族**（越南話國語字：Người Nùng，喃字：𠊛儂；壯語：Bouxnoengz或Noengzyaw）是越南官方認定其53隻少數民族之一，共岱依族親緣關係野密切。敆中華人民共和國，這兩芘民族都乞分遘壯族裏勢去。
中國儂

**中國儂**（平話字：Dṳ̆ng-guók-nè̤ng），敆平話裏勢復號𡅏**唐儂**。根據儥同樣其概念，伊其定義會中分野価芘：獲國籍其概念𡅏界定，就是講有中國國籍其儂。使文化共地理其概念𡅏界定，是指許価野𣆯時間住敆中國地區或且共中華文化聯繫野緊密其儂；使國族其概念𡅏界定，就是掏𡅏指屬於中華民族其儂，復號𡅏華人。

## 介覷
*華人 (Huà-ìng)
*中華民族 (Dṳ̆ng-huà mìng-cŭk)
*番客 (huăng-káh)

## 參考資料

分類:中國儂
分類:中國
華人

**華人**（平話字：Huà-ìng；英語：Ethnic Chinese），廣義𡅏，是東亞中國地區民族其後裔，也就是中華民族後裔。文獻裏勢是講「華人其定義會中分廣義共狹義兩芘，廣義其華人是對有中國血統其儂其統稱，狹義其華人是專門指許価已經掏着外國國籍其番客，復號𡅏**華裔**」。敆中國也有講**[[海外華人]]**、**外國華人**、**外籍華人**。中華民族由野価民族組成，共西洋種族其概念儥同樣。「華」是中國其代稱。西晉前後江統其《徙戎論》裏勢，華人共中國人（中國儂）、秦人（秦儂）、漢人（漢儂）其含義蜀樣。唐朝以後，華人也號𡅏唐人（平話也號𡅏**唐儂**）。滿族建立清朝以後，華人伓啻漢族，故包括有其乞漢化其少數民族。遘滿清尾、民國初，華人共華僑都掏𡅏指旅居大清境外其清國儂，含義無差別。敆有其漢語語境臺中，「華人」者詞對應「洋人」，仱「中國人」（中國儂）是對應「外國人」（外國儂）。今旦日，住着海外其，㑚有中華人民共和國國籍，一般號𡅏華僑，如果是中華民國國籍其，就按政治取向其不同，吿伊華僑或且臺僑。但是敆有其前後，為了方便，會使「華僑華人」這樣款其稱呼，無做國籍其分別。仱今旦日各國華人分佈著世界200芘國家共地區，儂數會遘6000㡬萬。其中，東南亞華人數量佔海外其華人總數其蜀半以懸；其次是北美。也有已經落地生根其海外華人轉遘自家其祖籍地定居。

## 介覷
*中國儂 (Dṳ̆ng-guók-nè̤ng)
*中華民族 (Dṳ̆ng-huà mìng-cŭk)
*番客 (huăng-káh)

## 參考資料

分類:華人
Dṳ̆ng-guók-nè̤ng

**Dṳ̆ng-guók-nè̤ng** (中國儂), găk Bàng-uâ diē-sié bô hô̤ lā̤ **Dòng-nè̤ng** (唐儂), gŏng-gé̤ṳ mâ̤-dè̤ng-iông gì kái-niêng , ĭ gì dêng-ngiê â̤ dé̤ṳng buŏng iā sâ̤ bĭh: Hĕk guók-cĭk gì kái-niêng lā̤ gái-dêng, cêu-sê gōng ô Dṳ̆ng-guók guók-cĭk gì nè̤ng. Sāi ùng-huá gâe̤ng dê-lī gì kái-niêng lā̤ gái-dêng, sê cī hī-sâ̤ iā òng sì-găng dêu găk Dṳ̆ng-guók dê-kṳ̆ hĕ̤k-ciā gâe̤ng Dṳ̆ng-huà ùng-huá lièng-hiê iā gīng-mĭk gì nè̤ng; ì sāi guók-cŭk gì kái-niêng lā̤ gái-dêng, cêu-sê sṳ̆k-ṳ̀ Dṳ̆ng-huà mìng-cŭk gì nè̤ng, bô hô̤ lā̤ Huà-ìng.

## Gái Ché̤ṳ
*Huà-ìng (華人)
*Dṳ̆ng-huà mìng-cŭk (中華民族)
*Huăng-káh (番客)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Dṳ̆ng-guók-nè̤ng
分類:Dṳ̆ng-guók
Dṳ̆ng-huà mìng-cŭk

**Dṳ̆ng-huà mìng-cŭk** (中華民族), sê Dṳ̆ng-guók iā dê̤ṳng-iéu gì mìng-cŭk ciō-ngiê gâe̤ng céng-dê kái-niêng, gáu Muāng-chĭng muōi iù Liòng Kiē-chiĕu (梁啟超) tàu siŏh huòi tì-chók. Hĕk Dṳ̆ng-huà mìng-cŭk lā̤ ciŏng Dṳ̆ng-guók gióng-lĭk ùi mìng-cŭk guók-gă gì sṳ̆-siōng, hô̤ lā̤ Dṳ̆ng-huà mìng-cŭk ciō-ngiê hĕ̤k-ciā Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk ciō-ngiê.

## Gái Ché̤ṳ
*Dṳ̆ng-guók-nè̤ng (中國儂)
*Huăng-káh (番客)
*Huà-ìng (華人)

## Muōi-ció

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
分類:Ā-ciŭ mìng-cŭk
分類:Mìng-cŭk-hŏk
Ké-lṳ̀ng-chiă

**Ké-lṳ̀ng-chiă** (汽龍車), bô hô̤ lā̤ **Siĕu-huòng-chiă** (消防車), sê ciŏng-muòng ĕng-lā̤ miĕk-huōi gì géu-căi ké-chiă. Ké-lṳ̀ng-chiă bàng-só-siòng sèu-sèu dŭ găk siĕu-huòng-guŏk diē-sié, pâung diŏh huōi-gīng sèng-âu iù siĕu-huòng-uòng kŭi-chiă kó̤ hiêng-diòng. Iā sâ̤ dê-kṳ̆ gì ké-lṳ̀ng-chiă dŭ sê è̤ng-sáik gì.

## Lĭk-sṳ̄
Chĭng-dièu sèng-âu, miĕk-huōi ciŏng-ê̤ṳng gì-chiă, gó̤ **cūi-lṳ̀ng-chiă** (水龍車). Cūi-lṳ̀ng-chiă sṳ̆-iéu ìng-gŭng tiāng gáu huōi-căi hiêng-diòng lā̤ miĕk-huōi. Gĭng-dáng-nĭk gê-sŭk céng-buô lāu, guōi siàng kŭi ké-chiă gáu hiêng-diòng lā̤ miĕk-huōi lāu, gó-chṳ̄ hô̤ lā̤ **Ké-lṳ̀ng-chiă**.

## Gái Ché̤ṳ
*Ké-chiă (汽車)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék
* 央視官方頻道-消防重裝，多管飛彈式消防車

分類:Ké-chiă
.az

**.az** sê siŏh ciáh mĭk-miàng, dò̤-lā̤ biēu-sê Azerbaijan găk hô-lièng-uōng gà̤-dēng gì dīng-ngék mĭk-miàng (頂級域名).

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-giék
* IANA - .az 

分類:Guók-gă gâe̤ng Dê-kṳ̆ Dīng-ngék Mĭk-miàng
分類:Azerbaijan
石櫃

**石櫃**（學名：*Tessaratoma papillosa*），書語號囉**荔蝽**、**荔枝椿象**，着荔蝽科荔蝽屬下底。儂蜀兩下敆元奴𣗬下，伊敆樹椏上底拉尿。濺遘手肚上，卜臭，味卜𤇚，皮膚固會乞咬裏。
## 尾註

## 參考資料

分類:荔蝽屬
Siŏh-gôi

**Siŏh-gôi**  (石櫃, hŏk-miàng: *Tessaratoma papillosa*), cṳ̆-ngṳ̄ hô̤ lō̤ **lié-chŭng** (荔蝽), **lié-chiĕ chŭng-chiông** (荔枝椿象), diŏh lié-chŭng kuŏ (荔蝽科) lié-chŭng sṳ̆k (荔蝽屬) â-dā̤. Nè̤ng siŏh-lâng-â găk nguòng-nù-chéu â, ĭ găk chéu-ngă̤ siông-dā̤ nà niêu. Ciàng gáu chīu-dū siông, buóh cháu, ê buóh diăk, puòi-hŭ gó â̤ ké̤ṳk gâ diū。
## Muōi-ció



## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

分類:lié-chŭng-sṳ̆k
鱟桸碗

**鱟桸碗**，復號𡅏**鱟桸草**、**乞食碗**。是傘形科積雪草屬其蜀種多年生植物，發着塍墘、溝墘復低復濕其位處。

分類:積雪草屬
沙縣小食

**沙縣小食**，最開始出現着中國福建省三明市其沙縣，是有沙縣當地特色其小食其總稱，屬於閩菜，仱現刻是中式小食其蜀芘野重要其分支，故成為中國廉價小食——也就是中國野便宜其小食——其代表。
浦西福壽宮

**浦西境福壽宮**、簡稱號**福壽宮**、**浦西福壽宮**、也號𡅏**福州福壽宮**、是福州市臺江區倛蜀隻廟、位着義洲街道浦西路6號、敆浦西村裏勢。這廟有供明教・道教共佛教倛神明。伊也是道教九案泰山倛13隻堂之一、迎神共問杯倛辰候屬浦西案。

2008年、伊乞認定是福州唯一蜀座明教建築、號𡅏**明教文佛祖殿**、有「明教文化活化石」倛名號。伊仱乞臺江區政府定做「臺江區不可移動文物點」。

## 歷史

兹蜀落廟最早是宋朝倛前後起倛、經過野価回修理共搬遷以後、乍遘今旦日倛地方。萬曆年間修倛《福寧州志》裏勢講、北宋嘉祐年間、明教祖師林瞪着閩縣求雨、故此當地人起這廟供伊。不過、中國歷史大部份時間禁止明教、明朝時期特別嚴重。當地姓蕭倛家族信明教、但是表面上改信道教、將道教、民間信仰倛神明也請𡅏來租塊供、總款就會保護摩尼倛神位。摩尼共林瞪都掏換名字、號𡅏明教文佛・度師真君、坐主殿𡅏供、邊兜齊供倛都是道教倛神。時間𣆯去以後、無儂會仈主殿臺中坐倛兩隻到底是什乇神。之後、附近倛村發展起來九案泰山溫・康兩隻元帥倛信仰。浦西村倛儂將伊兩隻倛部下也請入來。浦西加入九案泰山倛信仰以後、也會參加九案泰山倛迎神共問杯。明教文佛共度師真君倛節日、浦西村也會請附近倛村民來參加。

1985年、因為卜起味素廠、這廟乞拆唻搬遘浦西村現在倛地方重新起。原來倛廟是坐東朝西、乍起倛是坐北朝南、樣式基本無變。當時講𣍐清楚這廟到底屬底隻宗教倛、為得遘合法倛宗教身份、故此着1998年按有關部門倛規定改名「福壽宮」、屬道教倛部門管。雖然講許辰候乞政府當做道觀、㑚是講證據無夠、到底是屬什乇教倛廟學者故敆𡅏爭。仱遘2008年發現霞浦文書以後、乍有能耐確定這廟其實是明教倛廟、也是現刻時保存最好倛明教倛廟。

明教文佛祖殿敆福州市閩侯縣上街鎮石沙自然村固有蜀隻明教倛分殿、那蜀落廟是當地信明教倛儂敆兩百幾年前趁祖殿分爐出倛、裏勢倛神主共祖殿蜀樣。

## 供倛神明
浦西福壽宮主殿正臺中供明教文佛・度師真人、邊兜復供𡅏張聖真君・玄天上帝。偏殿也有供臨水奶・觀音・華光大王、故𡅏有九案泰山倛溫大世子・溫義世子・鄺總鎮共各大主管。搬新廟以後、也將三十六天君乞請入來、敆主殿左右徛兩排、兹三十六天君包括溫將軍・康將軍兩隻。懸高矮八倛塔骨廮嚽塊、伊兩隻是溫・康兩隻都統駕前二班按察司兼理血池主事。兹兩隻塔骨有差不多百幾年倛歷史、是九案泰山迎神最古老倛塔骨。

溫將軍・康將軍儷是三十六天君臺中倛兩隻、官無主殿供倛幾隻神大。故此儷是浦西乞定做九案泰山倛新案、兩隻將軍是𣍐使坐主殿倛。解決倛方式平常是利用外斗倛厝臨時搭蜀隻宮、請兩隻將軍坐入去。

## 参考文書
Háu-hĭe-uāng

**Háu-hĭe-uāng** (鱟桸碗), bô hô̤ lā̤ **Háu-hĭe-chāu** (鱟桸草) gâe̤ng **Ké̤ṳk-siăh-uāng** (乞食碗), sê Sāng-hìng Kuŏ (傘形科) Cék-siók-chāu Sṳ̆k (積雪草屬) gì siŏh-bĭh dŏ̤-nièng-sĕng sĭk-ŭk, buók diŏh chèng-gièng, gău-gièng bô dă̤ bô sék gì ôi-ché̤ṳ.
Să-gâing Siēu-siăh

**Să-gâing Siēu-siăh** (沙縣小食), có̤i kăi-sṳ̄ chók-hiêng diŏh Dṳ̆ng-guók Hók-gióng Săng-mìng-chê gì Să-gâing, sê ô Să-gâing dŏng-dê dĕk-sáik gì chó̤i-siăh gì cūng-chĭng, sṳ̆k-ṳ̀ Mìng-chái (閩菜), dāng hiêng-káik sê Dṳ̆ng-sék siēu-siăh gì siŏh-bĭh iā dê̤ṳng-iéu gì hông-ciĕ.
Lò̤-gĭng (gū-cā)

**Lò̤-gĭng** (羅經) bô hô̤ lā̤ **Lò̤-buàng** (羅盤), sê gū-cā sèng-âu sāi ché̤ṳ hŭng-cūi gì siŏh-bĭh gă-sĭ-huă, dāng hiêng-káik cī-nàng-cĕng gì sèng-sĭng.
羅盤

**羅盤**（Lò̤-buàng）復號𡅏**羅經**（lò̤-gĭng）或者**指南針**（cī-nàng-cĕng），是蜀萆會指出方向其傢私花，敆旅遊其辰候作用野大。

羅盤也是中國舊底「四大發明」（sé duâi huák-mìng）之一。

分類:物理
Ièng-ièng-chāu

**Ièng-ièng-chāu** (圓圓草), sê cŏk-ciŏng-chāu kuŏ (酢漿草科) cŏk-ciŏng-chāu sṳ̆k (酢漿草屬) â-dā̤ gì siŏh-bĭh chāu-mŭk.
Dŏ̤-nèng

**Dŏ̤-nèng** (多𬂌), sê tò̤-gĭng-niòng kuŏ tò̤-gĭng-niòng sṳ̆k â-dā̤ gì siŏh-bĭh chāu-mŭk.
Dŭng-gĭng Dâi-hŏk

**Dŭng-gĭng Dâi-hŏk** (東京大學, Nĭk-buōng-uâ gā-miàng: とうきょうだいがく), bô hô̤ lā̤ **Dŭng-dâi** (東大, Nĭk-buōng-uâ gā-miàng: とうだい) gâe̤ng **UTokyo**, sê siŏh-găng guók-lĭk cūng-hăk-séng ngiĕng-géu-hìng dâi-hŏk, ôi-ché̤ṳ găk Nĭk-buōng Dŭng-gĭng, iâ sê Nĭk-buōng gì có̤i-gŏ̤ hŏk-hū — dék bá gì hŏk-hâu.

Dŭng-gĭng Dâi-hŏk găk 1877 nièng sìng-lĭk. Gáu 1886 nièng, miàng-cê gāi có̤ „Dá̤-guók Dâi-hŏk (帝國大學)“, 1886 nièng gái gāi-miàng „Dŭng-gĭng Dá̤-guók Dâi-hŏk (東京帝國大學)“. Gáu 1947 nièng bô ê̤ṳng kī hiêng-káik gì miàng-cê.

## Chăng-kō̤
熧

**熧**（Cĕ̤ng），復號𡅏**受氣**（siêu-ké）共**肝火熧去**（găng-huō-cĕ̤ng-kó̤），是儂其蜀芘情緒。一般表示儂儥酥巴或者野卜僮。

## 介覷
*啼嘛 (Tiè-mà)

## 參考資料

分類:表情
分類:情緒
Iók

**Iók** (蒻) sê nè̤ng gì cáung-tái, â̤ dé̤ṳng buŏng cĭng-sìng gà̤-dēng gì iók gâe̤ng sĭng-tā̤ gà̤-dēng gì iók lâng bĭh. Màng-buŏ káung iā dì gì nè̤ng sèu-sèu â̤ iók.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu