2022 оной Үбэлэй Олимпиин наадан

**2022 оной Үбэлэй Олимп** (), албан ёһоор **XXIV Олимпиин Үбэлэй Наадан** () ба хилбараар **Бээжэн 2022** (), болбол Хитадай Бээжэн хотодо ябагдажа буй уласхоорондын үбэлэй спорт хэмжээн ба Яньцин, Чунлидэ зарим хэмжээн байгуулагдаха юм. Наадан 2 һарын 4-дэ албан ёһоор нээлтээ хиижэ, уридшалһан хэмжээнүүд нь 2 һарын 2-до эхилһэн.

2015 оной 7 һарада Куала-Лумпурда болоһон УОХ-ой 128 дахи Сессиин үеэр Бээжэн зохёон байгуулагша хотоор һунгагдаһан. 2022 оной Үбэлэй Олимп нь БНХАУ-да байгуулагдаха анханай Үбэлэй Олимп, БНХАУ-да ниитэ байгуулагдаһан хоёрдохи Олимп, ба Зүүн Азиин гурбан Олимпиин һүүлшын (Урда Солонгосой Пхёнчхан дахи 2018 оной Үбэлэй Олимп ба Японой Токио дахи 2020 оной Зунай Олимпиин дараа) юм. Бээжэн хото Зунай ба Үбэлэй Олимпиин нааданые хоюулангын зохёон байгуулһан анханай хото юм: 2008 оной Зунай Олимпиин нааданда зорюулан бариһан одоо байгаа дүрбэн бүтүү байгууламжые ашаглаха ба Бээжэнэй Үндэһэнэй Стадиондо нээлтэ, хаалтын ёһололые дахин зохёон байгуулха болоно. Бээжэн нь Үбэлэй Олимпиин нааданые зохёон байгуулха хамагай томо хото юм.

2022 оной Наадан нь Хитад дахи хүнэй эрхын эбдэлгэ, тэрэ тоодо Уйгурай геноцидтэй холбоотой янза бүриин болгоомжолго ба арсалдаан дагуулжа байгаа ба энэнь нааданые бойкотировалхые уряалхада хүргэһэн юм. Зургаан һарын үмэнэ Токёодо болоһон Зунай Олимпиин нааданай нэгэн адли COVID-19 тахалай уламһаа Нааданда олониитын оролгые хизаарлаха зэргэ элүүр мэндэ, аюулгүй байдалай протоколууд нэбтэрүүлхэдэ хүргэһэн.

## Тендерэй ябаса

Тендерэй календариие УОХ (Уласхоорондын Олимпиин Хороо) 2012 оной 10 һарада зарлаһан ба захилга абаха эсэсэй хугасаагые 2013 оной 11 һарын 14-эй үдэр хүрэтэр тогтооһон. УОХ-ой Гүйсэдхэхэ Зүблэл 2014 оной 7 һарын 7-ой үдэр захилга гаргаһан бүхы хотын захилгануудые хаража үзэжэ Осло (Норвеги), Алматы (Казахстан), Бээжэн (Хитад) гэһэн гурбан хотые эсэсэй кандидатаар һунгаһан.

Олимпиин хэдэ хэдэн хороо Нааданые зохёон байгуулахада гаргаша үндэр гү, али нютагай дэмжэлгэ, финансировани дутамаг гэһэн шалтагаанаар тендерэй ябасада захилгаа бусааһан. Элитэ лидерээр тоосогдожо байһан, Осло хотодо нааданые зохёон байгуулхые һанал болгожо байһан Норвегиин Олимп ба Паралимпиин Хороо ба Спортын Холбоонһоо Олимпиин финансировани олгохо тухай Норвегиин парламентда гаргаһан захилгые зүбшөөхэгүй тула хабаадалгаһаа гараһан. Сочидо болоһон 2014 оной Үбэлэй Олимпиин нааданай үлүү гаргаша, илангаяа УОХ-һоо хүндэшэ байхатай холбоотой хэдэ хэдэн эрилтые элишэлһэнтэй холбоотойгоор Олимпиин хүдэлөөнэй финанировани абаха захилгые олониитын реакци маша негативна байһан. Энэ эрилтүүдтэ УОХ-ой гэшүүдтэ зорюулһан "ехэ гоё хандалгын дивагай эрилтэтэй түһэтэй", жэшээнь зүбхэн УОХ-ой гэшүүд ашаглаха боломжотой бүхы харгыдахи тусхай полоса ба Хаанай Ордондо хаанай гэр бүлынхэн түлэһэн унданаар хииһэн коктейлэй абалга зэргэ багтаба. УОХ мүн УОХ-ой гансал спонсорууд ашаглахын тулада "Осло даяар рекламна бүхы талмайда хиналтые" эриһэн ба энэнь Норвегидэ боломжогүй юм, ушариинь Норвегинь либерал арадшалал ба "Осло даяар рекламна бүхы талмайгые" эзэлдэггүй гү, али хинадаггүй ба гадаадын хубиин байгуулгада хото ба түүнэй доторхи хубиин зөөриие ашаглаха тусхай эрхые үгэхэ эрхэгүй байдаг. Хэдэ хэдэн тайлбарилагшад иимэ эрилгые удхагүй болохые зааба; *[[Slate]]* УОХ-ые "луйбаршан, уг узуурай аристократуудай ударидадаг зохидгүй байгуулга" гэжэ тодорхойлһон.

2015 оной 7 һарын 31-дэ Малайзиин Куала-Лумпур хотодо болоһон 128-р УОХ-ой Сессиэр Алматы хотые дүрбэн һаналай илгаагаар илажа, Бээжэн 2022 оной Үбэлэй Олимпиие зохёон байгуулха хотоор һунгагдаһан.

## Хүгжөөлгэ ба бэлэдхэлгэ

### Объектууд

2021 оной 2 һарада Бээжэн эдэгээр спортын 26 талмайнууд нь (тренировкынгые оруулалсаад) бүхыдөө һэргээгдэхэ энергиэр ажаллана гэжэ мэдэгдэһэн.

#### Бээжэнэй Бүһэ
2008 оной Зунай Олимпиин нааданиие зохёон байгуулха гол газаруудай нэгэ байһан Олимпиин Парк, Ниислэлэй Бүтүү Стадион, Бээжэнэй Укесон Спортын Түбдэ мүльһэнэй табан түрэл болоно. Big Air сноубординг ба фристайл мүрысөөн нь Шицзиншань дүүргын хуушан ажаүйлэдбэриин бүһэдэ, Баруун гүбөө дүүргэдэ болоно. 2009 оной эсэсһээ хойшо Олимпиин Парк дахи Бээжэнэй Олимпиин Тосхоной апартаментуудые хүнэй байдаг бүһэ болгон хубилгаһан. Тиимэһээ Үбэлэй Олимпиин нааданда зорюулжа дахин бага хэмжээнэй Олимпиин Тосхон бариха зайлашагүй болоһон. Эдэгээр шэнэ байшангууд нь Үндэһэнэй Олимпиин Спорт Түбэй хажуудахи Олимпиин Паркын урда хэсэгтэ байрладаг.

* Бээжэнэй Үндэһэнэй Стадион – нээлтэ, шагналга ба хаалтын ёһололнуудs / *80,000* **байгаа**
* Бээжэнэй Үндэһэнэй Тамаралгын Түб – кёрлинг / *3,795* **байгаа/заһаһан**
* Бээжэнэй Үндэһэнэй Бүтүү Стадион – мүльһэнэй хоккей / *19,418* **байгаа**
* Үндэһэнэй Конькигаар Гүйлгэнэй Жомбогор Юумэн – тэшүүртэй тэмсээн / *11,950* **шэнэ**
* Ниислэлэй Бүтүү Стадион – хээ угалзатай тэшүүр, шорт-трек / *13,289* **шэнэ**
* Укесон Спортын Түб – мүльһэнэй хоккей / *15,384* **байгаа**
* Биг-эйр Шоген – сноубординг (Big Air), фристайл (Big Air) – *4,912* **шэнэ**
* Бээжэн 2022 оной Үбэлэй Олимпиин тосхон – **шэнэ**

#### Яньцин
Яньцин дүүргэ нь Бээжэнэй холын хойто хэсэгтэ байрладаг хото шадарай дүүргэ юм. Бээжэн хотын түбһээ баруун-хойто зүгтэ, 90 км-ын зайда, 17.5 км-ын зайда оршохо Яньцин дүүргын Чжаншаньин хотын Баруун Дачжуангке тосхоной Сяохайтуо уулын бүһэдэ шаргын спорт, скелетон, бобслей ба хада уулада санаар ябаха спортын тэмсээн болохо ба энэ нютагта байгаалиин саһан хомор байдаг тула хэмэл саһан ашаглагдажа байна.

* Үндэһэнэй Хада Уулада Санаар Ябаха Спортын Түб (Rock, Мүльһэн Гол) – хада уулада санаар ябаха спорт *4,800* **шэнэ**
* Үндэһэнэй Шаргын Спорт Түб – бобслей, шаргын спорт, скелетон / *7,400* **шэнэ**
* Яньцин Олимпиин Тосхон / **шэнэ**

#### Чжанцзякоу бүһэ
Бусад бүхы санын тэмсээнүүд Хэбэй можын Чжанцзякоу хотын Чунли Дүүргын Тайцзычэн бүһэдэ болоно. Энэнь Бээжэн хотын түбһээ 220 км, Сяохайтуо уулын бүһэһээ 130 км зайда оршодог. Санын курорт 2015–16 оной саһанай сезондо туризмһаа 1.54 тэрбум юань (237.77 сая доллар) олоһон нь үмэнэхи сезонһоо 31.6%-иар ургаһан байна. 2016 ондо, Олимпиин эрхээ абаһанай дараахи саһанай сезондо, Чунли 2.185 сая турист абаһан нь үмэнэхи сезонһоо 30%-иар ургаһан үзүүлэлгэ юм. Саһанай сезон арбан нэгэдүгээр һараһаа хойшо табан һара үргэлжэлһэн ба энэ хугасаанда Чунли хотодо Алас Дурнын Кубок, Уласхоорондын Хүүгэдэй Санын Наадан зэргэ гушан зургаан тэмсээн, хэмжээн зохёон байгуулба. Мүн ниитэ 23 санын лагерь байгуулагдажа, 3,800 залуушууд  хабаадаба. Бүхы объектуудай барилгын ажал 2016 оной 11 һарада эхилһэн ба 2020 оной эсэсдэ дуусажа, хотодо туршалгын хэмжээн зохёон байгуулагдаха боломжотой болобо.

* Snow Ruyi – трамплинһаа харайлга, санын биатлон (трамплинһаа харайлга) *6,000*
* Үндэһэнэй Биатлоной Түб – биатлон *6,024*
* Гентинг Сноу Парк
** Парк A – Сана ба сноуборд-кросс *1,774*
** Парк B – Хафпайп ба Слоупстайл (фристайл ба сноуборд) *2,550*
** Парк C – Агаарай шар ба Могулууд *1,597*
* Үндэһэнэй Санын Түб – Санын биатлон (санын тэмсээн), санын тэмсээн *6,023*
* Чжанцзякоу Олимпиин Тосхон
* Чжанцзякоу Медалиин Плаза

## Наадан

### Календарь

: *Бүхы саг ба һара үдэр [[БНХАУ дахи Саг|Бээжэнэй Сагаар]] ([[UTC+08:00|UTC+8]]) заагдаһан*

Тэмсээн нээлтын ёһололһоо хоёр хоногой үмэнэ эхилжэ, 2022 оной 2 һарын 20-до дууһана. 

## Мүн үзэхэ

*List of Olympic Games boycotts

## Зүүлтэ