Улас оронуудай жагсаалта

Доорохи жагсаалта нь бүхэдэлхэйн сувереннэ уласуудай статус, суверенитетые зүбшөөһэн талаар мэдээсэлые байлгаһан жагсаалта юм.

Жагсаалтада ороһон 206 уласые НҮБ-ын системээр гэшүүн байлгагаар гурбан категорида хубаажа болоно: 193 гэшүүн улас, ЮА ажаглагша 2 улас, ба бусад 11 улас. *Бүрин эрхэтэ байдалай арсалдаанай* баганада арсалдаангүй бүрин эрхэтэ уласууд (188 улас), бүрин эрхын арсалдаантай уласууд (16 улас, 6 гэшүүн улас, 1 ЮА ажаглагша улас, ба бусад 9 улас байдаг), ба улас түрын тусхай статустай уласууд (2 улас) байдаг.

Гүрэн байлгын критериин улас оронуудай хамтын бүлгэмэй бүхэ гэшүүдтэ заабол дагажа мүрдэхэ тодорхойлолто байдаггүй тула иимэ жагсаалта гаргаха нь түбэгтэй ба зүршэлдөөнтэй ябаса байжа болохо юм. Энэ жагсаалтын агуулгые тодорхойлходо ашаглаһан критериудай талаар дэлгэрэнгы мэдээсэл абахын тулада доорохи *[[#Оруулха критери|оруулха критериие]] үзэгты. 

== Оруулха критери ==
Гүрэн байлгын [[Юрын уласхоорондын хуули|уласхоорондын хуулида булюу байха]] журам болбол [[1933 оной Монтевидеогой конвенци|1933 оной Монтевидеогой конвенциор]] кодифицировалһан [[Бүрин эрхэтэ улас#Тунхаглалай теори|гүрэн байлгын тунхаглалай теори]] юм. Энэ конвенцидэ гүрэные "(a) байнгын хүн зон; (b) тодорхойлһон нютаг; (c) засагай газар; ба (d) бусад гүрэнүүдтэй харилсаанда орохо шадабаритай" байбала уласхоорондын [[Хуулиин нюур|хуулида нюур]] гээшэ тодорхойлһон байдаг, гэбэшье* энэ шанаруудые *"зэбсэг хэрэглэхэ, дипломат түлөөлэгшые занаха гү, али бусад үрэтэй албадаһан аргаар" абаһан болбол тоосохогүй*.*

[[Дипломат зүбшөөлгэ|Хүлээн зүбшөөлгые]] хэр зэргэ гүрэн байлгын критери болгон оруулха талаар арсалдаан хэгдэжэ байна. Гүрэн байлгын тунхаглалай теоринь гүрэн байлгань сэбэр объективнэ ба бусад уласуудай зүбшөөлгэнь хамаагүй гээшэ үзэдэг. Нүгөө таладань [[Бүрин эрхэтэ улас#Бүридүүлэгшэ теори|гүрэн байлгын бүридүүлэгшэ теоринь]] зүбхэн бусад [[Суверенитет|тусгаар]] уласууд зүбшөөһэн тохёолдолдо уласхоорондын хуулида нюур гээшэ тоосогдодог. Энэ жагсаалтада өөртөө бүрин эрхэтэ улас гэжэ үзэдэг бүхы уласууд (тусгаар тогтонолой тунхаглал гү, али бусад аргаар) багтаһан гү, али:

* гүрэн байлгын тунхаглалай теориие хангаһан гэжэ үзэдэг *гү, али*
* [[НҮБ-ын гэшүүн уласууд|НҮБ-ын гэшүүн улас]] багадаа нэгэ улас тусгаар тогтониһон улас гэжэ зүбшөөһэн байха

== Гүрэнүүдэй жагсаалта ==



*'Legend "Membership within the UN System" column**





**Legend "Sovereignty dispute" column**




==Оронууд==
**Азербайжан'''  Арабын Нэгдсэн Эмирт Улс  Армени  Афганистан  Балба  Бангладеш  Бахрейн  Бруней  Бутан   Вьетнам  Гүрж  Египет  Зүүн Тимор (Тимор-Лесте)  Израиль  Индонез  Йордан  Ирак  Иран   Йемен  Казахстан  Камбож  Катар  Кипр  Кыргызстан  Кувейт  Лаос  Ливан  Малайз  Мальдив  Монгол Улас  Мьянмар  Оман   Оросой холбоото улас  Узбекистан  Пакистан  Саудын Араб  Сингапур   Сири  Хойд Солонгос  Өмнөд Солонгос  Тажикистан  Хитад Улас  Таиланд  Туркменистан  Турк   Филиппин  Шри Ланка  Энэтхэг  Эсватини  Жибэн  Азербайжан  Албани  Андорра  Армен  Беларусь  Бельги  Болгар  Босни ба Херцеговина  Ватикан  Герман  Грек  Гүрж  Дани  Ирланд  Исланд  Испани  Итали  Казахстан  Кипр  Ород  Латви  Литва  Лихтенштейн  Люксембург  Хойто Македони  Мальта  Молдав  Монако  Монтенегро  Нидерланд  Норвеги  Нэгдсэн Вант Улс  Польш  Португал  Румын  Сан-Марино  Серби  Словак  Словен  Турк  Унгар  Украина  Финланд  Франц  Хорват  Чех  Швейцари  Швед  Эстон  Амеэрикын Нэгэдэһэн Улас  Антигуа ба Барбуда  Багамын арлууд  Барбадос  Белиз  Гайти  Гватемал  Гондурас  Гренада  Доминика  Доминиканы Бүгд Найрамдах Улс  Канад  Коста-Рика  Куба  Мексик  Никарагуа  Панам  Сальвадор  Сент-Винсент ба Гренадин  Сент-Китс ба Невис  Сент-Люси  Тринидад ба Тобаго  Ямайк  Аргентин  Боливи  Бразил  Венесуэл  Гайана  Колумб   Парагвай  Перу  Суринам  Уругвай  Чили  Эквадор Алжир  Ангол  Бенин  Ботсвана  Буркино-Фасо  Бурунди  Габон  Гамби  Гана  Гвиней  Гвиней-Бисау  Джибути  Египет  Замби  Зимбабве  Кабо-Верде  Камерун  Кени  Коморын арлууд  Конго  Ардчилсан Конго  Кот д'Ивуар  Лесото  Либери  Ливи  Маврикий  Мавритан   Мадагаскар  Малави  Мали  Марокко  Мозамбик  Намиби  Нигер  Нигери  Өмнөд Африк  Өмнөд Судан  Руанда  Сан-Томе ба Принсип  Сейшелийн арлууд  Сенегал  Сомали  Судан  Сьерра-Леоне  Танзани  Того  Тунис  Төв Африк  Уганда  Чад  Экваторын Гвиней  Эритрей  Этиоп  Австрали  Вануату  Кирибати  Маршаллын арлууд  Микронези  Науру  Палау  Папуа-Шинэ Гвиней  Самоа  Соломоны арлууд  Тонга  Тувалу  Фижи  Шэнэ Зеланд

## Холбооһон
* Дэлхийд хэдэн орон байдаг вэ? - энэ хариулж болохгүй асуултын талаарх Дэйвид Марорегийн ниитлэл