Сонхо

**Сонхо** (, ; , *chuāngkǒu*-һаа гараһан) — байшан барилга зэргэдэ гэрэл оруулхаар хэһэн гэгээбшэ. 

Һэеы гэр доторхиие гэрэлтүүлхын тула түхеэрэгдэһэн, шэл һуулгаһан багахан шагаабари.
Иимэ сонхонуудые хожомой үедэ хэдэг болоһон гэжэ тэмдэглэгдэнэ. Һэеы гэрэй баруун урда дээбэриие 20x30 сантиметр хэмжүүртэйгээр нүхэлөөд, рамаяа уняа дээрэ бүхэлэн һуулгадаг һэн. Мүн Л. Линховоиной тэмдэглэһээр, агын буряадууд 1910-аад онуудаар тоонынгоо урда хахадта шэл һуулгаһан хабхаг- сонхо хэдэг болоһон байна.

## Түүхэн мэдээлэл
Соел иргэншлийн хөгжлийн эхний шатанд ийм цонх байсангүй. Янз бүрийн бүс нутаг, цаг уурын бүсийн эртний орон сууцнууд цонхгүй байв. Дундад зууны үе хүртэл ханан дахь нүх нь амьтны арьс эсвэл даавуугаар бүрхэгдсэн энгийн нүх байв. Мөн энэ зорилгоор Бухын давсаг ашигласан-амьтны хэвлийн гялтангаас хасагдсан хальс, энэ нь орон сууцны дотор гэрэл нэвтрүүлэх боломжийг олгосон.

Эртний Ромд шилгүй цонхыг ашигладаг байжээ. Үүний зэрэгцээ тэдний хэлбэр нь тэгш өнцөгт хэвээр үлдсэн боловч цонхны дотор, Түүний дотор чулуун дотор тусгай чимэглэл бий болжээ. Эхний шилэн цонх Ромын эзэнт гүрний эрин үед гарч, Гэхдээ зөвхөн маш баян чинээлэг иргэд ийм тансаг төлж болох юм. 1330-ийн эргэн тойронд"сарны шил" гэж нэрлэгддэг зүйлийг Францад, дараа нь Германд зохион бүтээжээ. Шилэн бөмбөлгийг шилэн үлээх хоолой дээр өнхрүүлж, таслаад чулуун хавтан дээр тэгшлэв. Үр дүн нь диск байсан, бага зэрэг жигд бус, маш ил тод биш. Ийм" сарны шил " - ээс хар тугалганы хүрээний тусламжтайгаар бүхэл бүтэн цонхыг угсарсан бөгөөд энэ нь дундад зууны болон Сэргэн мандалтын үеийн интерьерийн онцлог шинж чанар болсон бөгөөд тэдгээрийг эртний Европын олон барилгаас харж болно. Хажуугаар шилэн мөн Засгийн газрын будсан шилэн цонх периметрийн эргэн тойронд ашиглаж байна. Венецийн мастерууд XVI зуунд л шилэн цилиндр гаргаж хавтгай шил зохион бүтээжээ. Гэхдээ энэ нь хэтэрхий үнэтэй байсан. 

Модон архитектур XI — XIII зууны үед ОХУ-д татах цонх ашиглаж байна. Хэвтээ чиглэлд сунгасан жижиг цонхыг нэг эсвэл хоер гуалин өндөрт хайчилж, банзан боолтоор дотор талаас нь хаалттай (бүрхэгдсэн) байв. Хожим нь XVII зуунд. мастерууд 20-30 см диаметртэй зузаан ханатай дугуй цонх хийх техникийг эзэмшсэн. Боловсруулсан гялтгануур хэсгүүдээс бүрдсэн гялтгануур цонхыг ашигласан. Ийм цонх зузаан, үүлэрхэг шилээр хийсэн цонх илүү гэрэлд байг.

## Онцлог ба дизайн
Цонхны бүтэц нь өрөөг чийгтэй, тоос шороо, дуу чимээ болон бусад сөрөг хүчин зүйлээс хамгаалдаг. Цонхны бүтэц хийгдсэн материалаас хамааран дулаан тусгаарлах шинж чанар, дуу чимээ тусгаарлагч, бат бөх чанар, байгаль орчинд ээлтэй байдал, цаг агаарын эсэргүүцлийн хувьд өөр өөр шинж чанартай байдаг.

Орчин үеийн цонх нь дараах элементүүдээс бүрдсэн нэлээд нарийн төвөгтэй бүтэц юм:

* Цонхны Профайл (Цонхны хайрцаг, хөрөөний нум, impost);
* Дотоод дүүргэлт (давхар бүрхүүлтэй цонх эсвэл PVC хавтан);
* Битүүмжлэх систем (хөрөөний нум, хайрцаг, давхар бүрхүүлтэй цонхны битүүмжлэл);
* Дагалдах хэрэгсэл (түгжих элементүүд, цонхны бариул, нугас дээр гоел чимэглэлийн давхцал).

Мөн шилэн блокоор хийсэн хөнгөн хамгаалалттай байгууламжууд байдаг. Ийм бүтэц нь аюулгүй ил тод, хана, цонх биш гэж нэрлэж болно.

## Зүүлтэ

## Мүн үзэхэ
* Гэр
* Хана
* Шала

Категори:Уран барилга