Narodno pozorište Kosova

**Narodno pozorište Kosova** (;  / ) pozorište je osnovano 1946. u gradu Prizrenu, na Kosovu. U toj zemlji predstavlja najbolje rangiranu pozorišnu ustanovu, s najvećim brojem produkcija. Jedino je javno pozorište na Kosovu, pa ga novčano podupire Ministarstvo kulture, omladine i sporta. Produciralo je više od 400 premijera koje je gledalo više od 3 miliona gledalaca.

## Historija 
mini|Fotografija pozorišta
### Osnivanje 
Narodno pozorište Kosova osnovano je 1946. u Prizrenu i bilo je prvo profesionalno pozorište na Kosovu nakon Drugog svjetskog rata. U početku je nazvano *Narodno pokrajinsko pozorište* i bilo je smješteno u sportskom centru "Partizan". Taj objekt imao je vrlo malu pozornicu i nije ispunjavao osnovne uslove za mjesto koje bi se moglo upotrebljavati kao pozorište. Pozorište su osnovali Pavle Vugrinac, Milan i Cica Petrović, koji su okupili mlade glumce voljne da rade, a za generalnog direktora imenovan je Shefqet Musliu. Pošto se osoblju priključilo 14 entuzijasta umjetnosti, koji su priredili dvije premijere, pozorište je službeno osnovano 7. oktobra 1945.

Prva izvedena predstava bila je *Topi i sheqerit* autora Glishiqa, a pratile su je još 16 premijera i dvije turneje širom Kosova. Godine 1946. pozorište je premješteno u Prištinu, gdje je prekinulo rad zbog izgradnje novog pozorišnog objekta. Mnogi glumci tražili su novi posao u drugom aktivnom pozorištu. Poslije dvije godine, Ministarstvo prosvete i kulture Srbije službeno je najavilo ponovni početak rada pozorišta 1. maja 1949. Milutin Janšić imenovan je za generalnog direktora, a prva predstava koja je izvedena u novom pozorišnom objektu u Prištini nakon dvogodišnje pauze bila je predstava "Most" u režiji Dragutina Todića.

Godine 1951. donesen je *Zakon o narodnom pokrajinskom pozorištu*, koji je ubrzao razvoj pozorišta. Mnogo novih glumaca pridružili su mu se, ali u odsustvu profesionalnih reditelja, njih dvojica – Abdurrahman Shala i Muharrem Qena – obučeni su pod nadzorom Dobrice Radenkovića. Tokom narednih godina, generalni direktori bili su Azem Shkreli i Ramiz Kelmendi, koji su nastavili razvijati pozorišnu aktivnost na Kosovu. Raspad Jugoslavije tokom devedesetih godina 20. stoljeća utjecao je i na pozorišnu aktivnost. Nakon rata na Kosovu, ime je promijenjeno u *Narodno pozorište Kosova*.

### Aktivnost tokom i nakon rata na Kosovu 
mini|Fotografija nove zgrade pozorišta u Prištini
Od 1981. do kraja rata na Kosovu radilo je pod političkim pritiskom Srbije, pa su mnogi albanski umjetnici otpušteni i stvorena uporedna obrazovna kućna pozorišta. Većina otpuštenih umjetnika nastavila je karijeru u uporednim pozorištima, a neki od njih danas su dio profesionalnog osoblja Narodnog pozorišta. Pozorište priređuje događaje koji omogućuju izvođenje međunarodnih predstava na pozornici u Prištini, koji su veoma posjećeni. Neki od tih događaja su: Njemačka i Švajcarska sedmica, kao i Sedmica frankofonije.

### Obrazovanje vlastitog osoblja 
U nedostatku akreditirane ustanove za obrazovanje novih glumaca i članova osoblja, radnici pozorišta osnovali su pedesetih godina 20. stoljeća pozorišni studio u kojem bi se novi članovi mogli obrazovati i obučavati prema potrebama pozorišta. Taj studio trajao je dvije godine i obučeno je 14 članova. Više ne postoji jer zemlja sad posjeduje profesionalne ustanove koje rade taj posao. Poslije su glumci i reditelji pohađali kurseve u inostranstvu i vratili se kako bi razmijenili znanje i iskustva s kolegama. Poslije nekoliko godina, pozorište je imalo umjetnike, scenske menadžere, kostimografe, scenografe i kvalificirano osoblje. Sarađivalo je s Akademijom za pozorište, film, radio i televiziju Srbije. Godine 1970. osnovana je dramska grupa koja je nudila pojedinačno likovno obrazovanje mladim entuzijastima koji su značajno doprinijeli pozorištu. Neki od njih bili su: Faruk Begolli, Bekim Fehmiu, Ekrem Kryeziu, Qemajl Sokoli i Enver Petrovci.

## Predstave 
Repertoar pozorišta sastoji se od dramskih predstava nacionalnih i međunarodnih reditelja. Producirane predstave bile su dio mnogih međunarodnih festivala, na kojima su dobivale umjetničke nagrade i pozitivne komentare umjetničkih kritičara. Do 1989. pozorište je produciralo više od 400 premijera i približno 10.000 repriza. Te predstave gledalo je više od 3,2 miliona ljudi na Kosovu i u inostranstvu. Osim predstava na albanskom jeziku, producirane su i predstave na srpskom i drugim slavenskim jezicima.

### Značajne produkcije 2008. 
mini|Predstava *UUUH* koju je režirao Isë Qosja premijerno je izvedena 2008.
* *Çifti Martin* (režija: Bekim Lumi)
* *Motra e katërt* (režija: Agim Sopi)
* *Tartufi* (režija Rahim Burhan)
* *UUUH* (režija: Isë Qosja)
* *Liria po vjen* (režija: Agim Selimi)

### Značajne produkcije 2009. 
mini|Predstava *UUUH* koju je režirao Isë Qosja premijerno je izvedena 2008.
* *Dejzilend* (režija: Agon Myftari)
* *Bodrumi* (režija: Fadil Hysaj)
* *Rebelët* (režija: Bujar Luma)
* *Mashtruesit* (režija: Clement Peretjatko)
* *Vdekja dhe vasha* (režija: Fatos Berisha)
* *Shkëlqesi* (režija: Enton Kaca)
* *Norway.Today* (režija: Zana Hoxha Krasniqi)

### Značajne produkcije 2010. 
mini|Predstava *UUUH* koju je režirao Isë Qosja premijerno je izvedena 2008.
* *Macja mbi catinë e nxehtë* (režija: Florent Mehmeti)
* *Peer Gynt*
* *Beselam pse me flijojnë*
* *Heštja* (režija: Arta Kallaba)
* *Lidhje gjaku* (režija: Fadil Hysaj)
* *Clooser*

### Značajne produkcije 2011. 
* *Fizikanët* (režija: Isë Qosja)
* *Cubi i Kukurrecit* (režija: Ilirjana Arifi)
* *Majmuni i Diellit* (režija: Olle Tornqvist)
* *Nata e Helverit* (režija: Altin Basha)
* *Udhëtimi* (režija: Ilire Celaj)
* *Nata e dymëbdhjete* (režija: Ilir Bokši)
* *Leksikoni i Yumitologjise* (režija: Oliver Frljic)
* *Duke pritur Godon* (režija: Drita Begolli)

### Značajne produkcije 2012. 
* *Lisistrata* (režija: Elmaze Nura)
* *Dosja H*
* *Shtepia në ankand* (režija: Fadil Hysaj)
* *Nora*
* *Vrasja e mushkonjës* (režija: Donard Hasani)
* *Nje varr për majorin e mbretit* (režija: Haqif Mulliqi)

### Značajne produkcije 2013. 
mini|Predstava *Deshmitari* koju je režirao Selami Taraku premijerno je izvedena 2013.
* *Dëshmitari* (režija: Selami Taraku)
* *Përplasjet* (režija: Ekrem Kryeziu)
* *Mbas zonjushës Julie* (režija: Kushtrim Koliqi)
* *Vrima e lepurit*
* *Edipi mbret*
* *Narnia- Luani, Štriga i Dollapi*

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Pozorišta na Kosovu
Kategorija:Kultura u Prištini
Kategorija:Turističke atrakcije u Prištini
Kategorija:Osnivanja u 1946.