Bitka na Kerbeli

**Bitka na Kerbeli** () se desila 10. oktobra 680. (10. muharrema 61. godine po hidžri po islamskom kalendaru) između vojske drugog Emevijskog halife Jezida i male vojske koju je predvodio Husejn ibn Ali, unuk islamskog poslanika Muhammeda, u Kerbeli (današnji južni Irak).

Prije svoje smrti, Emevijski halifa Muavija I predložio je svog sina Jezida za svog nasljednika. Jezidovu nominaciju osporavali su sinovi nekoliko istaknutih Muhammedovih ashaba, uključujući Husejna, sina četvrtog halife, Alije, i Abdullaha ibn Zubejra, sina Zubejra ibn Avvama. Nakon Muavijine smrti 680. godine, Jezid je tražio polaganje zakletve odanosti od Husejna i drugih disidenata. Husejn nije dao odanost i otputovao je u Meku. Ljudi iz Kufe, iračkog garnizonskog grada i centra Alijinog halifata, bili su neskloni Emevijskim halifama sa sjedištem u Siriji (Šam) i dugo su bili vezani za Alijinu kuću. Predložili su Husejnu da zbaci Emevije s vlasti. Na Husejnovom putu za Kufu sa pratnjom od oko 70 ljudi, njegovu karavanu je presrela halifina vojska od 1000 vojnika. Bio je primoran da krene na sjever i ulogori se u Kerbeli 2. oktobra, gdje je ubrzo nakon toga stigla veća vojska Emevija od 4000 vojnika. Pregovori su propali nakon što je guverner Emevija Ubejdullah ibn Zijad odbio Husejnu siguran prolaz bez priznavanja Emevija, što je Husejn odbio. Bitka je uslijedila 10. oktobra tokom koje je Husejn ubijen zajedno sa većinom svojih rođaka i drugova, dok su njegovi preživjeli članovi porodice zarobljeni. Bitka je bila početak Druge fitne, tokom koje su Iračani organizirali dvije odvojene kampanje da se osvete za Husejnovu smrt.

Bitka kod Karbale potaknula je razvoj pro-Alidske stranke (''Ši'at Ali*) u jedinstvenu vjersku sektu sa vlastitim ritualima. Ima centralno mjesto u šiitskoj historiji, tradiciji i teologiji i često se spominje u šiitskoj literaturi. Za šiite su Husejnova patnja i smrt postali simbol žrtve u borbi za dobro protiv zla, i za pravdu i istinu protiv nepravde i laži. Bitka se obilježava tokom godišnjeg desetodnevnog perioda tokom islamskog mjeseca muharrema od strane šiita, a kulminira desetog dana u mjesecu, poznatog kao Dan *ašure*. Na ovaj dan šiiti muslimani žaluju, organiziraju vjerska okupljanja, udaraju se u prsa i u ekstremnim slučajevima bičuju. Sunitski muslimani isto tako smatraju ovaj incident historijskom tragedijom; Husejna i njegove sljedbenike naširoko smatraju šehidima i sunitski i šiitski muslimani.

## Politička pozadina 
[mini|Kovanica koju je izdao [Jezid I uzimajući inspiraciji od Sasanida. Iskovana u kovnici u Basri, oko 680. godine u kojoj se dogodila bitka kod Kerbele]]
Nakon atentata trećeg halife Osmana od strane pobunjenika 656. godine, pobunjenici i mještani Medine proglasili su Aliju, rođaka i zeta Muhammeda, halifom. Neki od Muhammedovih ashaba, uključujući Talhu ibn Ubejdullaha, Zubejra ibn Avvama i Muaviju (tadašnjeg guvernera Sirije) i Muhammedovu udovicu Aišu, odbili su priznati Aliju. Pozivali su na osvetu protiv Osmanovih atentatora i izbor novog halife putem *šure* (međusobnog savjetovanja). Ovi događaji su ubrzali Prvu fitnu (prvi građanski rat). Kada je Abdurrahman ibn Muldžem, haridžija, ubio Aliju 661. godine, njegov najstariji sin Hasan ga je naslijedio, ali je ubrzo potpisao mirovni sporazum sa Muavijom kako bi izbjegao dalje krvoproliće. U ugovoru, Hasan je trebao predati vlast Muaviji pod uslovom da Muavija bude pravedan vladar i da neće uspostaviti dinastiju. Nakon Hasanove smrti 670. godine, njegov mlađi brat Husejn postao je glava plemena Benu Hašim kojem je pripadao i Muhammed. Iako su mu pristalice njegovog oca u Kufi dale svoju odanost, on će se pridržavati mirovnog sporazuma između Hasana i Muavije sve dok je Muavija živ.

Bitka kod Kerbele dogodila se u okviru krize koja je rezultat sukcesije Jezida. Godine 676, Muavija je imenovao svog sina Jezida za nasljednika, što je kršilo mirovni sporazum između Hasana i Muavije. Skretanje sa načina vladanja u pogledu islamske historije, nasljeđivanje kroz sinove izazvalo je protivljenje sa više strana. Muavija je sazvao *šuru'' (konsultativni skup) u Damasku i uvjerio predstavnike mnogih provincija da pristanu na njegov plan diplomatskim putem i mitom. Zatim je naredio Mervanu ibn Hakemu, tadašnjem guverneru Medine, gdje su živjeli Husejn i nekoliko drugih utjecajnih muslimana, da donese odluku. Mervan se suočio s otporom na ovu najavu, posebno od Husejna, Abdullaha ibn Zubejra, Abdullaha ibn Omera i Abdurrahmana ibn Ebu-Bekra, sinova Muhammedovih istaknutih ashaba, koji su svi, zbog svog porijekla, također mogli zahtjevati pravo na hilafet. Muavija je otišao u Medinu i izvršio pritisak na četvoricu neistomišljenika da pristanu. Pratio ih je i nekima od njih prijetio smrću, ali su oni i dalje odbijali da ga podrže. Ipak, Muavija je uvjerio ljude u Meki da su se četvorica zakleli na vjernost i od njih primili vjernost za Jezida. Po povratku u Damask, osigurao je odanost i od naroda Medine. Nije bilo daljeg otvorene opozicije protiv plana za Jezidovo nasljedstvo. Jezidovo nasleđe, koje se smatralo "anomalijom u islamskoj historiji", transformisalo je vladu iz "konsultativnog" oblika u monarhiju. Prije svoje smrti u aprilu 680. godine, Muavija je upozorio Jezida da bi Husejn i Abdullah ibn Zubejr mogli osporiti njegovu vladavinu i uputio ga da ih porazi ako to učine. Jezidu je dalje savjetovano da se s Husejnom ponaša oprezno i da ne prolije njegovu krv, budući da je on Muhammedov unuk.

## Uvod 
Prilikom svog nasljeđivanja, Jezid je zadužio guvernera Medine, Velida ibn Utbe ibn Ebu-Sufjana, da osigura odanost Husejna, Abdullaha ibn Zubejra i Abdullaha ibn Omera, uz silu ako je potrebno. Velid je zatražio savjet svog Emevijskog rođaka Mervana, koji je predložio da Abdullah ibn Zubejr i Husejn budu prisiljeni da se zakletu na vjernost jer su opasni, dok Abdullaha ibn Omera treba ostaviti na miru jer nije predstavljao nikakvu prijetnju. Velid je pozvao njih dvojicu, ali je Abdullah ibn Zubejr pobjegao u Meku. Husejn se odazvao pozivu, ali je odbio obećati vjernost u tajnovitom okruženju sastanka, sugerirajući da bi to trebalo učiniti javno. Mervan je rekao Velidu da ga zatvori ili mu odrubi glavu, ali Velid zbog Husejnove krve veze s Muhammedom, nije htio poduzeti bilo kakve mjere protiv njega. Nekoliko dana kasnije, Husejn je otišao u Meku ne priznavši Jezidovu vlast. U Meku je stigao početkom maja 680. godine i tamo ostao do početka septembra.

Husejn je imao značajnu podršku u Kufi, koja je bila glavni grad države za vrijeme vladavine njegovog oca i brata. Kufani su se borili protiv Emevija i njihovih sirijskih saveznika tokom Prve fitne, petogodišnjeg građanskog rata koji je uspostavio Emevijski halifat. Bili su nezadovoljni zbacivanjem Hasana i snažno su negodovali vlast. Dok je bio u Meki, Husejn je primio pisma od pro-Alida u Kufi u kojima su ga obavještavali da su umorni od vladavine Emevija, koju su smatrali opresivnom, i da nemaju pravog vođu. Zamolili su ga da ih povede u ustanak protiv Jezida, obećavajući da će smijeniti guvernera Emevija ako Husejn pristane da im pomogne. Husejn je potvrdno uzvratio da je pravi vođa onaj koji postupa u skladu s Kur'anom i obećao da će ih voditi s pravom uputom. Zatim je poslao svog rođaka Muslima ibn Akila da procijeni situaciju u Kufi. Muslim ibn Akil je privukao široku podršku i obavijestio Husejna o situaciji, predlažući mu da im se tamo pridruži. Jezid je uklonio Nu'mana ibn Bašira kao guvernera Kufe zbog njegovog suzdržavanja, a na njegovo mjesto postavio Ubejdullah ibn Zijada, tadašnjeg guvernera Basre. Kao rezultat Zijadovog potiskivanja i političkog manevriranja, Muslimovo ibn Akilovo sljedbeništvo počelo je da se gubi i on je bio primoran da prerano objavi pobunu. Poražen je i Muslim ibn Akil je ubijen. Husejn je također poslao glasnika u Basru, drugi garnizonski grad u Iraku, ali glasnik nije mogao privući sljedbenike i brzo je uhapšen i pogubljen.

Husejn nije bio svjestan promjene političkih okolnosti u Kufi i odlučio je da ode. Abdullah ibn Abbas i Abdullah ibn Zubejr savjetovali su ga da se ne seli u Irak, ili ako je odlučan, da ne vodi žene i djecu sa sobom. Međutim, mnogi historičari sumnjaju u iskrenost Zubejrovog savjeta, jer je on imao svoje planove za vodstvo i navodno je bio sretan što se riješio Husejna. Ipak, ponudio je Husejnu podršku ako ostane u Meki i da odatle predvodi opoziciju Jezidu. Husejn je to odbio, navodeći svoje gađenje zbog krvoprolića u svetilištu, i odlučio je da nastavi sa svojim planom. 

### Putovanje prema Kufi 
mini|Ruta Husejna i njegovih sljedbenika prema Kufi|350x350piksel
Husejn je napustio Meku sa pedesetak muškaraca i svojom porodicom 9. septembra 680. godine (8. zul-hidžeta 60.g. po Hidžri), dan prije hadža. Krenuo je sjevernim putem kroz Arapsku pustinju. Na nagovor Husejnovog rođaka Abdullaha ibn Džafera, guverner Meke Amr ibn Sa'id je poslao svog brata i ibn Džafera za Husejnom kako bi mu pružio sigurnost u Meki i vratio ga. Husejn je odbio da se vrati, govoreći da mu je Muhammed u snu naredio da krene naprijed bez obzira na posljedice. Na mjestu poznatom kao Tan'im, zaplijenio je karavan koji je prevozio biljke za boju i odjeću koju je guverner Jemena poslao Jezidu. Dalje na putu, na mjestu zvanom Talbija, mali karavan je primio vijest o pogubljenju Akila i ravnodušnosti naroda Kufe. Kasnije, u Zubali, Husejn je saznao za hvatanje i pogubljenje svog glasnika Kajsa ibn Musahira, kojeg je poslao iz Hidžaza u Kufu da najavi svoj dolazak. Obavijestio je svoje sljedbenike o situaciji i zamolio ih da odu. Većina ljudi koji su mu se pridružili na putu je otišla, dok su njegovi drugovi iz Meke odlučili da ostanu s njim.

Ibn Zijad je postavio trupe na rutama prema Kufi. Husejna i njegove sljedbenike presrela je prethodnica Jezidove vojske, oko 1000 ljudi predvođenih od strane El-Hurr ibn Jezidom, južno od Kufe u blizini Kadisije. Husejn im je rekao:

Zatim im je pokazao pisma koja je primio od Kufana, uključujući i neka u Hurrovim snagama. Hurr je negirao bilo kakvo saznanje o pismima i izjavio da Husejn mora ići s njim kod Ibn Zijada, što je Husejn odbio učiniti. Hurr je odgovorio da neće dozvoliti Husejnu ni da uđe u Kufu niti da se vrati u Medinu, ali da je slobodan da putuje gdje god želi. Ipak, on nije spriječio četiri Kufana da se pridruže Husejnu. Husejnov karavan je krenuo prema Kadisiji, a Hurr ih je slijedio. U Nejnavi, Hurr je dobio naredbu od Ibn Zijada da prisili Husejnov karavan da se zaustavi na pustom mjestu bez utvrđenja i vode. Jedan od Husejnovih drugova predložio je da napadnu Hurr i da se presele u utvrđeno selo Al-Akr. Husejn je to odbio, navodeći da ne želi započeti neprijateljstva. Dana 2. oktobra 680. (2. Muharrema 61. po Hidžri), Husejn je stigao u Kerbelu, pustinjsku ravnicu 70 kilometara sjeverno od Kufe, i postavio logor.
desno|mini|Svetište izgrađeno na lokaciji Husejnovog logora
Sljedećeg dana stigla je kufanska vojska od 4000 ljudi pod komandom Omera ibn Sa'da. Imenovan je za guvernera Reja kako bi suzbio lokalnu pobunu, ali je potom pozvan da se suprotstavi Husejnu. U početku, nije bio voljan da se bori protiv Husejna, ali je poslušao nakon Ibn Zijadove prijetnje da će ga smaknuti s pozicije guvernera. Nakon pregovora sa Husejnom, Ibn Sa'd je napisao Ibn Zijadu da je Husejn voljan da se vrati. Ibn Zijad je odgovorio da se Husejn mora predati ili bi trebao biti pokoren silom, i da bi ga prisilio, njemu i njegovim sljedbenicima treba uskratiti pristup rijeci Eufrat. Ibn Sa'd je postavio 500 konjanika na putu koji vodi do rijeke. Husejn i njegovi drugovi ostali su bez vode tri dana prije nego što je grupa od pedeset ljudi predvođena njegovim polubratom Abbasom uspjela pristupiti rijeci. Mogli su napuniti samo dvadeset mjeha vode.

Ibn Zijad je zatim poslao Šemra ibn Ziljavšana sa naredbom da još jednom zatraži od Husejna odanost i da ga napadne, ubije i unakaže ako odbije. Ako Ibn Sa'd nije bio voljan da izvrši napad, dobio je instrukcije da preda komandu Šemru. Ibn Sa'd je prokleo Šemra i optužio ga da je osujetio njegove pokušaje da se postigne mirno rješenje, ali je pristao da izvrši naređenja. Napomenuo je da se Husejn neće pokoriti jer je u njemu "ponosna duša".

Vojska je napredovala prema Husejnovom logoru uvečer 9. oktobra. Husejn je poslao Abbasa da zamoli Ibn Sa'da da pričeka do sljedećeg jutra, kako bi mogli razmotriti stvar. Ibn Sa'd je pristao na ovaj predah. Husejn je rekao svojim ljudima da su svi slobodni da odu, sa njegovom porodicom, pod okriljem noći, jer njihovi protivnici žele samo njega. Vrlo malo njih je iskoristilo ovu priliku. Urađeni su odbrambeni aranžmani: šatori su spojeni i vezani jedan za drugi, a iza šatora je iskopan jarak i napunjen drvetom za paljenje u slučaju napada. Husejn i njegovi sljedbenici su zatim proveli ostatak noći moleći se.

## Bitka 
Nakon jutarnog namaza 10. oktobra, obe strane su zauzele borbene položaje. Husejn je imenovao Zuhejra ibn Kajna da komanduje desnim bokom svoje vojske, Habiba ibn Muzahira da komanduje lijevim bokom, a njegovog polubrata Abbasa za nosioca zastave. Husejnovi sljedbenici, prema većini izvještaja, brojali su trideset dva konjanika i četrdeset pješaka; iako su neki izvori izvijestili o četrdeset pet konjanika i stotinu pješaka, ili ukupno nekoliko stotina ljudi. Ibn Sa'dova vojska je imala ukupno 4000. Međutim, prema šiitskim izvorima, Ibn Sa'du se prethodnih dana pridružilo više trupa, što je povećalo njegovu vojsku na 30000 ljudi. Zapaljen je jarak u kojem je bilo drva. Husejn je potom održao govor svojim protivnicima podsjećajući ih na njegov status kao Muhammedovog unuka i zamjerajući im što su ga pozvali, a zatim napustili. Tražio je da mu se dozvoli da ode. Rečeno mu je da se prvo mora pokoriti Jezidovoj vlasti, što je on odbio. Husejnov govor je potaknuo Hurra ibn Jezida da pređe na njegovu stranu.
desno|mini|Abbasova džamija u Kerbeli

Nakon Husejnovog govora, Zuhejr ibn Kajn je pokušao da odvrati Ibn Sa'dove vojnike od ubistva Husejna, ali uzalud. Ibn Sa'dova vojska je ispalila nekoliko rafala strijela. Nakon toga su uslijedili dvoboji u kojima je ubijeno nekoliko Husejnovih sljedbenika. Desno krilo Kufana, predvođeno Amr ibn Hajjadžom, napalo je Husejnove snage, ali je odbijeno. Borba prsa u prsa je zastala i razmijenjene su nove salve strela. Šemr, koji je komandovao lijevim krilom vojske Emevija, krenuo je u napad, ali je nakon gubitaka na obe strane zaustavljen. Nakon toga uslijedili su napadi konjice. Husejnova konjica se žestoko opirala i Ibn Sa'd je doveo oklopnu konjicu i pet stotina strijelaca. Nakon što su njihovi konji bili ranjeni strijelama, Husejnovi konjanici su sjahali i borili se pješice.

Budući da su snage Emevija mogle pristupiti Husejnovoj vojsci samo s fronta, Ibn Sa'd je naredio da se šatori spale. Svi osim onog koji su koristili Husejn i njegova porodica su zapaljeni. Šemr je htio da spali i njega, ali su ga spriječili njegovi saputnici. Plan se izjalovio i plamen je neko vrijeme ometao napredovanje Emevija. Nakon podne namaza, Husejnove pristalice su bile opkoljene, i skoro sve su ubijene. U bitku su se uključili Husejnovi rođaci, koji do sada nisu učestvovali u borbama. Husejnov sin Ali el-Ekber je ubijen; tada su ubijena Husejnova polubraća, uključujući Abbasa, i sinovi Akila ibn Ebu-Taliba, Džafera ibn Ebu-Taliba i Hasana ibn Alija. Izveštaj o Abbasovoj smrti nije dat u primarnim izvorima, ali istaknuti šiitski teolog El-Mufid u svom izveštaju navodi da je Abbas otišao na rijeku zajedno sa Husejnom, ali je bio razdvojen, opkoljen i ubijen. U jednom trenutku, malo dijete Husejna, koje mu je sjedilo u krilu, pogođeno je strijelom i umrlo.

### Smrt Husejna ibn Alija 
desno|mini|Svetište poginulima u bici
Emevijski vojnici su oklijevali da direktno napadnu Husejna, ali ga je pogodila strijela u usta dok je otišao do rijeke da pije. Sakupio je svoju krv u šaku sa i bacio je prema nebu, žaleći se Bogu na svoju patnju. Kasnije ga je Malika ibn Nusejr opkolio i udario po glavi. Udarac je presjekao njegov ogrtač sa kapuljačom, koji je Husejn skinuo dok je proklinjao svog napadača. Stavio je kapu na glavu i omotao turban oko nje da zaustavi krvarenje. Ibn Nusejr je zgrabio okrvavljeni ogrtač i povukao se.

Šemr je napredovao sa grupom pješaka prema Husejnu, koji je sada bio spreman za borbu jer je malo ljudi ostalo na njegovoj strani. Mladić iz Husejnovog logora pobjegao je iz šatora, dotrčao do njega, pokušao ga odbraniti od udarca mačem i tako mu je odsječena ruka. Kaže se da je Husejn ubio mnoge od svojih napadača. Oni, međutim, i dalje nisu bili voljni da ga ubiju i svaki od njih je želio ovo prepustiti nekom drugom. Na kraju je Šemr povikao: "Sram te bilo! Zašto čekaš čovjeka? Ubij ga, neka te majke budu lišene!" Emevijski vojnici su tada navalili na Husejna i ranili ga u ruku i rame. Pao je na zemlju licem nadole, a napadač po imenu Sinan ibn Anes ga je izbo nožem, a zatim odrubio glavu.

## Posljedice 
desno|mini|Mjesto sa kojeg je Zejneb bint Ali gledala bitku
Sedamdeset ili sedamdeset i dvije osobe su umrle na Husejnovoj strani, od kojih su dvadesetak potomci Ebu-Taliba, Alijinog oca. Ovo je uključivalo dva Husejnova sina, šestoro njegove braće po ocu, tri sina Hasana ibn Alija, tri sina Džafera ibn Ebu-Taliba i tri sina i tri unuka Akila ibn Ebu-Taliba. Nakon bitke, Husejnova odjeća je skinuta, a njegov mač, cipele i prtljag oduzeti. Oduzet je i ženski nakit i ogrtači. Šemr je želio da ubije jedinog preživjelog Husejnovog sina, Alija Zejnul-Abidina, koji nije učestvovao u borbama zbog bolesti, ali ga je Ibn Sa'd spriječio. Postoje izvještaji o više od šezdeset rana na Husejnovom tijelu, koje je potom gaženo konjima prema prethodnom uputstvu Ibn Zijada. Tijela Husejnovih sljedbenika su obezglavljena. U Ibn Sa'dovoj vojsci bilo je osamdeset i osam mrtvih, koji su pokopani prije nego što je otišao. Nakon njegovog odlaska, pripadnici plemena Benu Esed, zakopali su bezglava tijela Husejnovih drugova.

Husejnova porodica, zajedno sa glavama mrtvih, poslana je Ibn Zijadu. Ubo je štapom u Husejnova usta i namjeravao je ubiti Alija Zejnul-Abidina, ali ga je poštedio nakon molbi Husejnove sestre Zejneb. Glave i porodica su zatim poslani kod Jezidu, koji je također štapom bocnuo Husejnova usta. Jezid je bio saosećajan prema ženama i Alija Zejnul-Abidinu, i prokleo je Ibn Zijada zbog ubistva Husejna, rekavši da bi ga poštedio da je bio tamo. Jedan od njegovih dvorjana zatražio je ruku zarobljene žene iz Husejnove porodice, što je rezultiralo žestokom svađom između Jezida i Zejneb. Žene iz Jezidovog domaćinstva pridružile su se zarobljenim ženama u njihovom naricanju za mrtvima. Nakon nekoliko dana, ženama je isplaćena naknada za svoje stvari opljačkane u Kerbeli i vraćene su u Medinu.

### Tavvabinski ustanak 
Nekoliko istaknutih pristalica Alida u Kufi osjećalo se krivim što je napustilo Husejna nakon što su ga pozvali na ustanak. Da bi se iskupili za ono što su smatrali svojim grijehom, započeli su pokret poznat kao Tavvabinski ustanak, pod Sulejmanom ibn Suredom, Muhammedovim ashabom, za borbu protiv Emevija. Sve dok je Irak bio u rukama Emevija, pokret se vodio potajno. Nakon Jezidove smrti u novembru 683. godine, narod Iraka protjerao je guvernera Emevija, Ibn Zijada; Tavvabini su pozvali ljude da osvete Husejnovu smrt, privlačeći veliku podršku. U nedostatku bilo kakvog političkog programa, namjeravali su da kazne Emevije ili da se žrtvuju u borbi. Njihov slogan je bio "Osveta za Husejna". Muhtar es-Sekafi, još jedan istaknuti pro-Alidski Kufan, pokušao je nagovoriti tavvabine da se organizuju u pokret kako bi uzeli kontrolu nad gradom, ali je Ibn Suradov status kao ashab i stari prijatelj Alije spriječilo većinu da se složi sa Muhtarom. Iako se 16000 ljudi prijavilo u borbu, okupilo se samo 4000 ljudi. U novembru 684. godine, Tavvabini su otišli da se suprotstave Emevijama, nakon što su jedan dan žalovali na Husejnovom grobu u Kerbeli. Vojske su se srele u januaru 685. u trodnevnoj bici kod Ajnul-Verda u današnjoj sjevernoj Siriji; većina tavvabina, uključujući Ibn Surada, je ubijena. Nekolicina je pobjegla u Kufu i pridružila se Muhtaru.

### Muhtarova pobuna 
Muhtar je bio rani naseljenik Kufe, koji je stigao u Irak nakon njegovog početnog osvajanja od strane muslimana. Učestvovao je u neuspješnoj pobuni Muslim ibn Akila, zbog čega ga je Ibn Zijad zatvorio, prije nego što je pušten nakon intervencije Abdullaha ibn Omera. Mukhtar je zatim otišao u Meku i imao kratkotrajni savez sa Abdullah ibn Zubejrom, koji se uspostavio u Meki kao opozicija Jezidu. Nakon Jezidove smrti, vratio se u Kufu gdje je zagovarao osvetu protiv Husejnovih ubica i uspostavljanje Alidskog hilafeta u ime Husejnovog polubrata Muhammeda ibn el-Hanefije, te se proglasio njegovim predstavnikom. Poraz Tavvabina ostavilo je vodstvo kufanskih pro-Alida u njegovim rukama. U oktobru 685. godine, Muhtar i njegove pristalice, od kojih su značajan broj činili lokalni preobraćenici, svrgnuli su guvernera Ibn Zubejra i zauzeli Kufu. Njegova kontrola proširila se na veći dio Iraka i dijelove sjeverozapadnog Irana. Njegov odnos prema lokalnim preobraćenicima, kojima je dao mnoge usluge i ravnopravan status sa Arapima, izazvao je pobunu nezadovoljne arapske aristokratije. Nakon što je slomio pobunu, Muhtar je pogubio Kufane koji su bili uključeni u ubistvo Husejna, uključujući Ibn Sa'da i Šemra, dok je hiljade ljudi pobjeglo u Basru. Zatim je poslao svog generala Ibrahim ibn el-Aštara da se bori s vojskom Emevija, koju je predvodio Ibn Zijad, a koja je bila poslana da ponovno osvoji pokrajinu. Emevijska vojska je razbijena u bici kod Hazira u avgustu 686, i Ibn Zijad je ubijen. U međuvremenu, Muhtarovi odnosi sa Ibn Zubejrom su se pogoršali i kufanske izbjeglice u Basri su nagovorile Mus'aba ibn Zubejra, guvernera grada i mlađeg brata Abdullaha ibn Zubejra, da napadne Kufu. Suočen s porazom u otvorenoj bici, Muhtar i njegove preostale pristalice su se sklonile u palatu Kufe i opkolio ih je Mus'ab. Četiri mjeseca kasnije, u aprilu 687, Muhtar je ubijen, dok je 6000-8000 njegovih pristalica pogubljeno. Prema historičarima, Muhtarov stav prema preobraćenicima bio je jedan od razloga njegovog neuspjeha, jer Kufa nije bika spremna za takve "revolucionarne mjere". Muhtarove pristalice preživjele su kolaps njegove revolucije i evoluirale u sektu poznatu kao Kajsaniti. Hašimijju, odvojenu grupu Kajsanita, kasnije su preuzeli Abasidi i na kraju zbacili Emevije 750.

### Uticaj 
Ubistvo Muhammedovog unuka šokiralo je muslimansku zajednicu. Reputacija Jezida je patila i izazvala je osjećaj da je bezbožan. Događaj je emotivno utjecao na sunite koji se sjećaju događaja kao tragičnog incidenta, a ubijene u društvu Husejna kao šehide. Uticaj na šiitski islam bio je mnogo značajniji.

### Šiitski islam 
Prije bitke na Kerbeli, muslimanska zajednica je bila podijeljena na dvije političke strane. Ipak, religijska sekta s različitim teološkim doktrinama i specifičnim skupom rituala nije se razvila. Kerbela je ovoj ranoj političkoj stranci pro-Alida dala poseban vjerski identitet i pomogla da se transformira u posebnu vjersku sektu.

## Također pogledajte 
* Husejn ibn Ali
* Hasan ibn Ali
* Alija ibn Ebu-Talib
* Šiizam

## Napomene
## Reference 
Kategorija:Šiizam