Organogeneza

**Organogeneza** je faza **procesa** embrionskog razvoja svakog višećelijskog organizma, koja počinje na kraju gastrulacije i nastavlja se do rođenja, a po nekima i sve do potpunog formiranja odraslog organizma.  Počiva na proliferaciji (umnožavanju), diferencijacija  (postajanju sve različitijim) i migraciji  (premještanju) ćelija tokom formiranja tkiva pri oblikovanju (morfogeneza) mladog organizma. Tokom organogeneze, tri zametna sloja formirana gastrulacijom (ektoderm, endoderm i mezoderm) formiraju sve anatomske komponente organizama. 
****Endoderm** kičmenjaka proizvodi tkiva unutar Iz ovog sloja nastaju i ćelije koje oblažu sve žlijezde sa lučenjem u probavni sistem, uključujući jetru i gušteraču. Od njega postaju i epitel slušne cijevi i timpanske šupljine, dušnik, traheje, plućne ćelije, mokraćni mjehur i dio mokraćne cijevi, folikule štitnjače i timusa. **Mezoderm**: Iz mezoderma se kasnije nastaju vezivno tkivo, kosti ihr hrskavica, mišići, krv i krvni sudovi, limfa, bubrezi, spolni organi i njiovi dodaci. **Ektoderma''': tokom diferencijacije od njega  nastaju koža i kožne tvorevine, usna šupljina i analni otvor, nervni sistem i čula. Od njega se formiraju kičma, PNS i CNS zubna caklina i epiderma, znojne žlijezde, dlake i nokti.]]
Ćelije svakog od tri zametna sloja prolaze diferencijacij, proces u kojem manje specijalizirane ćelije postaju više specijalizirane ekspresijom specifičnog skupa gena. Diferencijacija ćelija pokreće se njihovim signalnim kaskadama. Na diferencijaciju utiču vanćelijski signali kao što su faktori rasta koji se razmjenjuju sa susjednim ćelijama što se naziva jukstakrinom signalizacijom ili sa susjednim ćelijama na kratkim udaljenostima što se naziva parakrina signalizacija. Unutarćelijski signali koji se sastoje od same ćelijske signalizacije (autokrina signalizacija), također imaju ulogu u formiranju organa. Ovi signalni putevi omogućavaju preuređenje ćelija i osiguravaju da se organi formiraju na određenim mjestima unutar organizma.

## Organi nastali od zametnih slojeva 
. Ćelije mezoderma se kondenzuju i formiraju vrpcu koje će slati signale za preusmjeravanje ćelija ektoderma iznad. Ovaj nabor duž nervne cijevi stvara centralni nervni sistem kičmenjaka.]] Endoderm je najzametniji sloj embriona koji stvara gastrointestinalne i respiratorne organe, formiranjem epitelnih obloga i organa kao što su jetra, pluća i gušterača. Mezoderm ili srednji zametni sloj embrija formirat će krv, srce, bubrege, mišiće i vezivno tkivo. Nabori se formiraju u zametnom listu ćelija i obično stvaraju zatvorenu cijev koja se može vidjeti u razvoju nervne cijevi kičmenjaka. U zametnom listu ćelija mogu se formirati rascjepi ili džepovi koji formiraju vezikule ili izduženja. Na ovaj način mogu se razviti pluća i žlijezde organizma.

Primarni korak u organogenezi za hordate je razvoj notohorda, koji inducira stvaranje nervne ploče i na kraju nervne cijevi u razvoju kičmenjaka. Razvoj nervne cijevi će dovesti do formiranja mozga i kičmene moždine.

## Također pogledajte
* Organoid
* Ektoderm
* Embriogeneza
* Endoderm
* Ćelijska diferencijacija
* Gastrulacija
* Klicin sloj
* Razvoj klice
* Gonadogeneza
* Histogeneza
* Morfogeneza
* Mezoderm
* Noogeneza

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Razvojna biologija
Kategorija:Embriologija
Kategorija:Anatomija
Kategorija:Morfologija