Dužina hemijske veze

**Dužina hemijske veze** ili **distanca veze** – u molekulskoj geometriji – je prosječno (fizičko) rastojanje između jezgara dva vezana atom u molekuli. Ona je prenosivi dio veze između povezanih atoma, relativno nezavisna od ostatka molekule.

## Opis 
Dužina veze se odnosi na red veze: kada u njenom formiranju sudjeluje više elektrona, ona je kraća. Dužina veze je također obrnuto proporcionalna snazi veze i energiji disocijacije veza: sve ostalo je jednako, a jače veze su kraće. U vezi između dva identična atoma, polovina njene dužine jednaka je kovalentnom radijusu.

Dužine veze se mjere u čvrstoj fazi pomoću difrakcije X-zrakama ili , u plinovitoj fazi, približno se procjennjuje mikrotalasnom spektroskopijom. Veza između određenog para atoma može se razlikovati između različitih molekula. Naprimjer, ugljik u vodikovoj vezi metana je drugačiji od onog u metil hloridu. Međutim, kada je struktura ista, moguće je napraviti i određena uopćavanja.

## Dužina veze ugljika s drugim elementima 
Slijedi tabela sa eksperimentalnim jednostrukim vezama ugljika i drugih elemenata. Dužine veza su date u pikometrima (**pm**). Pri aproksimaciji dužine veza između dva različita atoma uzet je zbir pojedinačnih kovalentnih radijusa (navedeni su članci za svaki hemijski element). Kao opći trend, dužina veze *pada* preko *reda* u periodnom sistemu i *povećava* se ispod *grupa* u sistemu. Ovaj trend je identičan onom kod atomskog radijusa.

## Dužine veze organskih jedinjenja 
Dužina vezu između dva atoma u molekuli ne zavisi samo od atoma, već i faktora kao što su orbitalna hibridizacija i elektronski i prostorni prirod supstituenta. U vezi ugljik–ugljik (C-C) dužina u dijamantu je 154 pm, što je ujedno i najveća dužina veze koja postoji za obične ugljikove kovalentne veze.

Postoje i neuobičajeno duge veze. U spoju triciklobutabenzenu, dužina veze 160 pm. Sadašnji rekorder je još jedan ciklobutabenzen, dužine 174 pm, na osnovu kristalografije X-zrakama. U ovoj vrsti spojeva sa ciklobutanskim prstenom, veličina uglova od 90° na atomu ugljika, povezana je sa benzenskim prstenom, gdje obično imaju uglove od 120°. In this type of compound the cyclobutane ring would force 90° angles on the carbon atoms connected to the benzene ring where they ordinarily have angles of 120°.

thumb|center|300px|Ciklobutabenzen sa vezom dužine 174 pm (crveno)
Smatra se da se veće dužine veze C-C veza, do 290 pm, javljaju u dimeru dva tetracijanoetilenska dianiona, što se odnosi i na veze 2-elektron-4-centra. Ovaj način vezanja je također uočena u dimeru neutralnog fenalena. Dužina tih takozvanih "palačinka veza" je do oko 305 pm.

Moguće su i potprosječne dužine C-C veze: alkeni i alkini imaju dužine veza od 133 pm i 120 pm, zbog povećanog s-karaktera sigma veza. U benzenu, sve veze imaju iste dužine: 139 pm. U centralnoj jednostrukoj ugljik–ugljik vezi, također je značajan porast s-karaktera diacetilena (137 pm), kao i kod određenih tetrahedranskih dimera (144 pm).
U propionitrilu, cijano grupa povlači elektrone, što rezultira smanjenjem dužine veza (144 pm). Najmanja teorijska dužina jednostruke C-C veze za tetrahedranske derivate u ovom istraživanju je bola 131 pm. Postoji neobičan organski spoj pod nazivom ln-metilciklofan, sa metil grupom koja je stisnuta između tripticena i fenil grupe, a vrlo malom dužinom veza, od 147 pm. U eksperimentiratima *in silico*, nađene dužine hemijskih veza su 136 pm, procijenjene za neopentan koji je zatvoren u fulerenu
U istim istraživanjima, procijenjeno je da istezanje ili stiskanje C-C veze u molekuli etana za 5 pm odgovara 2,8 ili 3, 5 kJ/mola, a procjena za 15 pm iznosi 21,9 ili 37,7 kJ/mol.

## Također pogledajte
*Hemijska veza

## Reference
## Vanjski linkovi 
* Bond length tutorial

Kategorija:Osobine hemijske veze
Kategorija:Molekulska geometrija
Kategorija:Dužina