Klatrin

**Klatrin** je protein koji ima centralnu ulogu u formiranju vezikula. Po prvi puta ga je izolirala Barbara Pears i imenovala kao klatrin 1975.

Klatrin ima strukturu triskelionskog oblika, sastavljenu od po tri klatrinska teška i lahka lanca. Kad se ove strukture spoje nastaje polihedralna rešetka oko vezikule. Pokrivajući proteini kao što je klatrina upotrebljavaju se za formiranje malih vezikula, kojima se molekule mogu bezbjedno trasportirati između ćelija. Endocitoza i egzocitoza vezikula omogućava ćelijama razmjenu hranljivih tvari,unose signalnih receptora, posredovanje imunog odgovora, nakon testiranja vanćelijskog prostora i uklanjanje ćelijskih ostataka nakon upale tkiva. Ovaj mehanizam povremeno također služi i za uklanjanja patogena ili toksina.

## Struktura
Katrin se sastoji od tri klatrinska teška lancima u interakciji sa svojim C-krajevima, a svaki teški lanac ima ~ 190 kDa , a lahki ~ 25 kDa, koji su čvrsto vezani. Tri teška lanca daju strukturnu okosnicu klatrinske rešetke, a smatra se da tri lahka lanca reguliraju formiranje i demontažu klatrinske rešetke. Postoje dva oblika klatrinskih lahkih lanaca, označenih sa a i b. Gen glavnog klatrinskog teškog lanca, kod ljudi se nalazi na hromosomu 17, u svim ćelijama. Drugi klatrinski gen teškog lanca je na hromosomu 22, a ispoljava se u mišićima.

Klatrinski teški lanac se često opisuje kao noga, sa poddomenom, predstavljenim kao stopalo (domen N-kraja), a zatim gležanj, distalni dio noge, koljena, proksimalni dio noge, i trimerizirani domen. Domen N-kraja sastoji se od sedam krilaca β-propelerne strukture. Drugi domeni čine super-heliks kratkih alfa heliksa. Ovo je prvobitno određeno iz strukture proksimalnog dijela domena nogu, koji su identificirani i sastoje se od manjih strukturnih modula teksture ponavljajućeg motiva klatrinskog teškog lanca. Lahki lanci vežu prvenstveno proksimalni dio nožnog dijela teškog lanca sa nekim interakcijama u blizini trimerizacijskog domena. β-propeler, u 'stopalu' klatrina sadrži više mjesta vezanja za interakciju s drugim proteinima.

Kada se triskele okupe zajedno u otopini, mogu komunicirati sa dovoljno fleksibilnosti da se formira 6-člani prsten (heksagon) da daju ravne rešetke ili 5-člani prsten (petougao) koji koji su neophodni za zakrivljene rešetkaste formacije. Kada su mnogi spojeni, mogu formirati strukturu koja liči na koš. Prikazana struktura je izgrađena od 36 jedinica, od kojih je jedna prikazana u plavoj boji. Još jedna zajednička grupa je skraćeni ikosaedar. U rešetki vezikula mora biti prisutno najmanje 12 petouglova.

U ćeliji, klatrinski triskelion u citoplazmi se veže na proteinski adapter koji veže membranu, koja povezuje jednu od svoja tri noge u jednom trenutku. Klatrin ne može direktno vezati za membranu ili teret i umjesto toga koristi adapterski protein da to uradi. Klatrinska struktura se veže za druge membranske dodatke da formiraju zaobljene rešetke heksagona i petouglova, podsjećajući panel nogometne lopte, pri čemu vuče membranu u pupoljak. Izgradnjom različitih kombinacija 5-članih i 6-članih prstenova, mogu se sastaviti vezikule različitih veličina. Rešetka najmanjeg klatrina zove mini-kaput, a ima 12 pentagona i samo dva heksagona. Čak i manje rešetke sa nula heksagona vjerojatno se ne formiraju od prirodnih proteina, jer su stopala previše glomazna.

## Funkcija 
Kao i mnogi drugi proteini, klatrin predstavlja savršen slučaj forme za sljedeće funkcije: obavlja kritične uloge u oblikovanju okruglih  vezikula u citoplazmi za unutarćelijski promet.  Klatrinom  obložene vezikule (CCV) selektivno sortiraju vrste tereta na ćelijsku membranu, trans -Golgijevu mrežu i endosomske  kompartmente   prometne puteve više membrana. Nakon  popanja vezikula u citoplazmu, omotač  se  brzo rastavlja, omogućavajući klatrinim  da recikliraju, a vezikule bivaju prebačene u različite lokacije.
Za samostalno sklapanje i uključivanje, odgovorne su  adapterske molekulei. Dva primjera proteinskih adaptera pro su AP180 i  epsin. AP180 se koristi u formiranju  sinapsnih  vezikula. Priključuje klatrin na membrane i promovira svoje polimerizacijapolimerizaciju. Epsin i angažirani  klatrin na membran promovira svoje polimerizacije, i mogu pomoći  u deformiranju membrane, a time i klatrinom obložene vezikule mogu pupati. U ćeliji,  plutaju u citoplazmi  i vežunse  na proteinski adapter, koji povremano povezuje jedno  od njegovih stopala  sa membranom. Ova struktura  se veže za one druge koje su pričvršćene na membranu i formiraju poliedarske rešetke, skelione, što povlači membranu u pupoljak. Skelion  se ne veže direktno na membranu, već za  proteinski adapter koji prepoznaju molekule na površini membrane
Klatrin ima i drugu funkciju,  osim oblaganja  organela.  U nedijelećim  ćelijama, kontinuirano se formiraju klatrinom. Formiranje takvih  vezikula  je ugašeno u ćelijama koje su u toku mitoze. Tokom mitoze, klatrin se veže za aparat diobenog vretena, u kompleksu sa druga dva proteina: TACC3 i CH-TOG / CKAP5. Klatrin pomaže  u okupljanju  hromosoma,  stabilizacijom kinetohorskih  vlakna mitoznog vretena.  Domen amino-terminala klatrinskog  teškog lanca i TACC domen TACC3 vežu  mikrotubule za  površine TACC3 / CH-TOG / klatrin da se vežui  za mitozno  vreteno. Stabilizacija kinetohorskih  vlakna zahtijeva trimernu strukturu klatrinA,  kako bi se  mikrotubule vezale unakrsno 

Klatrinom posredovane endocitoze (CME) reguliraju mnoge ćelijske fiziološke procese, kao što su internalizacija faktora rasta i receptora, ulazak patogena i sinaptičke transmisije. Smatra se da  napadači ćelija koriste  put nutrijenata da ostvare  pristup mehanizmima repliciranja ćelije. Nutrijentski puz otvaraju određene signalne  molekule. Dva hemijska spoja, pod nazivom Pitstop 1 i Pitstop 2, koji su selektivni inhibitori klatrina, mogu  ometati patogenu aktivnost, i na taj način štite ćelije od invazije. Ova dva spoja  selektivno blokiraju endocitozni ligand, u  suradnji sa klatrinskim  terminalnim domenom *in vitro*. Međutim,  upitno je da li specifičnost ovih spojeva blokira klatrinom posredovane endocitoze.

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
*  (Model of Clathrin assembly)
*  (Review on involvement of clathrin in plant endocytosis - proven recently)
* 
* 
* 

## Također pogledajte 
* AP180
* Ćelijska migracija
* Epsin
* Adaptin

## Vanjski linkovi 
* http://www-als.lbl.gov/als/science/sci_archive/clathrin.html 
* http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/bv.fcgi?rid=bnchm.section.114

Kategorija:Citologija
Kategorija:Periferni membranski proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 9
Kategorija:Geni na hromosomu 5