Manoza

mini|300px|DL-Manoza

**Manoza** je monomerni šećer iz serije aldoheksoznih ugljikohidrata. To je C-2 epimer glukoze. Manoza je važna za ljudski metabolizam, posebno u glikolizaciji određenih proteina. Nekoliko kongenitalnih poremećaja glikozilacije je povezano sa mutacijama u enzimima koji su uključeni u metabolizam manoza.
 
## Struktura
Manoza obično postoji kao dva prstena različite veličine, u piranoznom (šestočlani) oblik i furanoznom (petočlani) obliku. Svako zatvaranje prstena, na anomernom položaju, može imati ili alfa ili beta konfiguraciju. Hemijski brzo prolazi izomerizaciju između ova četiri oblika:

## Metabolizam 
[mini|500px|[Metabolizam uobičajenih monosaharida i srodnih reakcija]]

Dok se veliki dio manoza koriste u glikozilaciji, vjeruje se da se može izvesti iz glukoze, u kulturi ćelija hepatoma (kancerogene ćelije iz jetre), većina manoza za glikoproteinsku biosinteze dolazi iz ekstracelularne manoze, a ne glukoze. Mnogi od glikoproteina proizvedenih u jetri se luče u krvotok, pa se u ishrani manoza sistribuira po cijelom tijelu.
 
Manoza je prisutna u brojnim glikokonjugatima, uključujući N-povezane glikozilacije proteina. C-manolizacija je također česta i može se naći u regijama koje liče na kolagen.

Promet mnogih polisaharida i glikoproteina ide preko manoze koji se fosforilizira heksozakinazom generirajući manoza-6-fosfat. Manoza-6-fosfat se pretvara u fruktoza-6-fosfat, pomoću enzima fosfomanoza izomeraza, a zatim ulazi u glikolitski put ili se pretvara u glukoza-6-fosfat stranu glukoneogenskog puta hepatocita.

## Biotehnologija
Rekombinantni proteini proizvedeni u kvascu mogu biti izvor manoza, uz obrasce koji su drugačiji od onih koje koriste sisari. Ova razlika u rekombinantnim proteinima u odnosu na one koji se inače proizvode u sisarskim organizama može uticati na efikasnost cjepiva.

## Formiranje 
Manoza može biti formirana oksidacijom manitola. 
Može biti formirana od glukoze u Lobry-de Bruyna-van Ekenstein transformaciji.

## Etimologija
Korijen "manoza" i "manit" je mana, koji je Biblija pominje kao hranu za Izraelce za vrijeme njihovog putovanja u regionu Sinaja. Nekoliko drveća i grmlja može proizvesti tvar koja zove **mana**, kao što je "mana stablo" (*Fraxinus ornus*) iz čijeg je sekreta manitol prvobitno izoliran.

## Konfiguracija
Manoza se razlikuje od glukoze po inverziji C-2 hiralnog centra. Manoza ima C1 u obliku prstena. Ova naizgled jednostavna promjena dovodi do drastično različitih biohemijskih svojstava dviju heksoza, kao što to čini preostalih šest aldoheksoza.

## Manoza PTS permeaza
Transport šećera PEP-ovisnim fosfotransfernim sistemom prenosi i istovremeno fosforilizira šećer svoje podloge. Manoza XYZ permeaza je član te porodice, koju koriste bakterij za apsorpciju šećera, posebno egzogenih heksoza u slučaju manoze XYZ, kako bi se oslobodili fosfatni estri u ćelijsku citoplazmu, u pripremi za metabolizam prvenstveno putem glikolize. Transporter kompleks MANXYZ je također uključen i u infekcije *E. coli* bakteriofagom *lambda*, sa podjedinice *Manx* i mnogi drugi koji su dovoljni za uspješnu infekciju lambda fagom. MANXYZ ima četiri domena, u tri polipeptidna lanca; Manx, Many i Manz. Manx podjedinica formira homodimer koji je lokaliziran u citoplazmi strane membrane. Manx sadrži dva domena IIA i IIB povezana šarkama peptida sa svakom domenom, a obavlja fosforilaciju ćelije i transfer fosforila koji se javlja između obje podjedinice. Manx može biti membrana-vezani ili ne-membrana vezani. 
 
Many i MANZ podjedinice su hidrofobni integralni membranski proteini sa šest i jedan transmembranski alfa spiralni ključ (e). Fosforil grupa PEP se prenosi na uneseni šećer preko E1 (enzim 1), HPR (histidin proteina) fosfatnog nosača, a zatim na MANX, Many i MANZ podjedinice transportnog kompleksa MANXYZ koji fosforilizizju stupanj heksoznaog šećera stvaranjem heksoza-6-fosfata.

## Terapijske svrhe
D-manoza u prahu je pokazala efikasnost u prevenciji rekurentne infekcije urinarnog trakta.

## Također pogledajte
*Heksoza
*Manoza receptor

## Reference 
## Vanjski linkovi
Kategorija:Monosaharidi
Kategorija:Aldoheksoze