Aspartil proteaza

**Aspartil proteaze**  ili **aspartat proteaze**  EC 3.4.23  su katalitski tip proteaznih enzima,  koji koriste aktivirane molekule vode vezane za jedan ili više aspartatnih  ostataka. Kataliziraju razgradnju peptidnih  supstrata. U principu, oni  u aktivnom mjestu imaju dva visoko konzervirania aspartata, a  optimalno su aktivne u kiselom pH. Gotovo sve  poznate aspartil proteaze  se  inhibiraju pepstatinom.

Karakterizirane su aspartat  endopeptidaze  kičmenjačkog, gljivičnog  i retrovirusnog  porijekla. Opisano je Više današnjih aspartil   endopeptidaza asociranih sa procesuirajućim bakterijskim tipom 4 prepilina i arheanskog  preflagelina.

Eukariotske  asparaginske  proteaze uključuju pepsine, katepsine i renina e. Oni imaju dvodomensku  strukturu, koja  proizlazi  iz predačke duplikacije. HIV-1 retrovirusna proteaza i retrotranspozonska  proteaza (PF00077) su znatno manji, a  čini se da mogu biti homologni jednoj  domeni eukariotskih  aspartil proteaza. Svaka domena doprinosi katalitički Asp ostatak, s proširenom aktivnom  pukotinom,  lokaliziranom  između dva molekulska režnja. Jedan režanj je vjerojatno evoluirao  iz drugih duplikacijom  gena u dalekoj prošlosti. U današnjem  enzimu, iako  su trodimenzijske  strukture vrlo slične, sekvence aminokiselina su divergentne, osim motiva  katalitičkog  mjesta, koji je vrlo očuvan. Prisustvo i položaj disulfidnih i drugih mostova  su  konzervirana obilježja  asparaginske peptidaze

## Mehanzam katalize
[thumb|centar|650px|Predloženi mehanizam cijepanje peptida putem aspartil proteaza.

## Inhibicija
Inhiitior aspartanih proteaza je [pepstatin.

## Klasifikacija
Pozbato je pet enzimskif superfamilija (klanova)  aspatatnih ptoteaza, od kojih svaka ima  nezavisnu evoluciju istog aktivnog mjesta i mehamizma katalize.

Svaka superfmilija sadrži nekoliko proteinskih familija  sa sličnim sekvencama. 
Klasifikacijski sistem  MEROPS, ove klanove imenuje abecedno:
*Klan AA ( pofodica pepsina)
*Klan AC (naprimjer:  porodica  signalnih peptidaza II)
*Klan AD (naprimjer:  porodica presenilina)
*Klan AE (naprimjer:  porodica  GPR endopeptidaza)
*Klan AF (naprimjer: porodica  omptin a)

## Propeptid
Mnoge  eukariotske asparaginske endopeptidaze  (porodica A1 MEROPS peptidaza sintetiziraju se  signalnim peptidom i propeptidima. U životinja pepsinoliki  propeptidi  endopeptidaze formiraju posebnu  porodicu propeptida, koji sadrže konzervirani motiv od  oko 30  dugih ostataka aminokiselina. U pepsinogenu  A,  prvih 11 ostataka zrele  pepsinske sekvence je razmješteno po ostacima propeptide.  Propeptid  sadrži dva heliksa koji blokiraju pukotinu  aktivnog mjesta, posebno konzerviranog  Asp11 ostatka, u pepsinu,  a vodikove veze u konzerviranom  Arg ostatku propeptida. Ova  vodikova veza stabilizira konformaciju propeptida i vjerojatno  je odgovorna  za pokretanje konverzije pepsinogena u pepsin, u  kiselim uvjetima.

## Primjeri
### Čovjek
* BACE1, BACE2
* Katepsin D
* Katepsin E
* Himozin (ili "renin")
* Napsin-A
* Nepentezin
* Pepsin
* Plazmepsin
* Presenilin
* Renin

### Ljudski proteini sa ovom domenom
BACE1; BACE2; CTSD; CTSE; NAPSA; PGA5; PGC; REN;

### Ostali organizmi 
* HIV-1 proteaza – glavni cilj lijekova u tretmanu  HIV-a:

## Također pogledajte
*Enzim
*  Glutamin proteaza
## Reference
## Vanjski linkovi
* MEROPS online database for peptidases and their inhibitors: http://merops.sanger.ac.uk/cgi-bin/family_index?type=P#A  Aspartic Peptidases
* 
* MEROPS family A1 

Kategorija:Proteinske domene
Kategorija:Proteinske porodice
Kategorija:Periferni membranski proteini
Kategorija:Enzimi
Kategorija:EC 3.4.23