open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tomo Vukšić

mini|180px|Grb Vrhbosanskog nadbiskupa Tome Vukšića
**Tomo Vukšić** je bosanskohercegovački svećenik, vrhbosanski nadbiskup i apostolski upravitelj Vojnog ordinarijata u Bosni i Hercegovini.

## Biografija
Rođen je 9. januara 1954. godine u Studencima, općina Ljubuški.

Osnovnu školu je pohađao u Studencima i Ljubuškom, a klasičnu gimnaziju u Zagrebu. Teologiju je studirao u Sarajevu (1973-1980). godine, a zaređen je za svećenika 29. juna 1980. Doktorirao je na papinskom Orijentalnom institutu u Rimu (1988-1991.) disertacijom o odnosima između katolika i pravoslavnih u Bosni i Hercegovini 1878-1903. Od 1991. profesor je na Vrhbosanskoj katoličkoj teologiji (današnjem Katoličkom bogoslovnom fakultetu u Sarajevu), a predavao je i na raznim teološkim ustanovama u Zagrebu, Dubrovniku i Mostaru. Bio je direktor Teološkog instituta u Mostaru (1991-1994.), te vicerektor Vrhbosanskog bogoslovnog sjemeništa (1993-1998). Vršio je razne službe u crkvenim sudovima u Mostaru i u Sarajevu.

Od 2009. bio je generalni vikar Mostarsko-duvanjske i Trebinjsko-mrkanske biskupije. Prvim vojnim ordinarijem u Bosni i Hercegovini imenovao ga je papa Benedikt XVI. 1. februara 2011. Zaređen je za biskupa 2. aprila 2011. u Mostaru.

## Bibliografija 
*  *Međusobni odnosi katolika i pravoslavaca u Bosni i Hercegovini (1878. – 1903.)* (Teološki institut Mostar, Mostar 1994. Prevod sa knjige prvobitno izdane na italijanskom 1991.)
*  *Katoličanstvo u Bosni i Hercegovini* (HKD Napredak, Sarajevo 1993., Sarajevo 1997., koautor)
*  *Confessores fidei: Čule, Čekada, Majić, Nuić, Perić* (Mostar, 2000.)
*  *Još jedna kap* (Mostar, 2005.)
*  *Mi i oni: siguran identitet – pretpostavka susretanja* (Sarajevo, 2000.)
*  *Crkva i država u Bosni i Hercegovini. Zakoni, podzakonski akti, ugovori i komentari* (Biskupska konferencija BiH, Sarajevo 2007.)

Njegova cjelokupna bibliografija premašuje 750 naslova.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1954.
Kategorija:Biografije, Ljubuški
Kategorija:Bosanskohercegovački nadbiskupi
Kategorija:Vrhbosanski nadbiskupi
Kategorija:Katoličanstvo u Bosni i Hercegovini
Pijenje

[alt=Statue of a man drinking|mini| Čin ispijanja pića prikazan na statuama—figura koristi tradicionalnu [Waterskin|mješinu]]
**Pijenje** je čin unosa vode ili drugih tečnosti u tijelo kroz usta, kroz proboscis ili drukčije. Ljudi piju gutanjem, uz dovršetak peristaltikom u jednjaku. Fiziološki procesi pijenja uveliko variraju među životinjama.

Većina životinja piju vodu kako bi održale tjelesnu hidrataciju, iako mnoge mogu preživjeti na vodi dobivenoj hranom. Voda je potrebna za mnoge fiziološke procese. I prekomjeran i neadekvatan unos vode povezani su sa zdravstvenim problemima.

Kada tečnost uđe u ljudska usta, proces gutanja se završava peristaltikom koja isporučuje tečnost kroz jednjak u želudac; veliki dio aktivnosti je podstaknut gravitacijom. Tečnost se može sipati iz ruku ili se posuđe može koristiti kao posuda. Pijenje se također može izvesti udisanjem, obično kada se pije vruća tečnosti ili pije iz kašike. Dojenčad koristi metodu usisavanja u kojoj su usne čvrsto pritisnute oko izvora, kao kod dojenja: kombinacija daha i pokreta jezika stvara vakuum koji uvlači tečnost.

Kao i gotovo svi drugi oblici života, ljudima je potrebna voda za hidrataciju tkiva . Nedostatak hidratacije uzrokuje žeđ, želju za pićem koju reguliše hipotalamus kao odgovor na suptilne promjene nivoa elektrolita u tijelu i volumena krvi. Smanjenje ukupne količine vode u tijelu naziva se dehidracija i na kraju će dovesti do smrti od hipernatrijemije. Metode koje se koriste u liječenju dehidracije uključuju potpomognuto pijenje ili oralnu terapiju rehidracije.

## Reference 
### Bibliografija 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
Kategorija:Hrana i piće
Kategorija:Ishrana
Kategorija:Fiziologija
Kategorija:Etologija
Kategorija:Ljudske aktivnosti
ABCG1

**Član 1 ATP-vezujuće kasetne potporodice  G** jest protein koji je kod ljudi kodiran genom **ABCG1**  sa hromosoma 21..

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 678 aminokiselina, a molekulska težina  75.592 Da.
 

1020304050
MACLMAAFSVGTAMNASSYSAEMTEPKSVCVSVDEVVSSNMEATETDLLN
GHLKKVDNNLTEAQRFSSLPRRAAVNIEFRDLSYSVPEGPWWRKKGYKTL
LKGISGKFNSGELVAIMGPSGAGKSTLMNILAGYRETGMKGAVLINGLPR
DLRCFRKVSCYIMQDDMLLPHLTVQEAMMVSAHLKLQEKDEGRREMVKEI
LTALGLLSCANTRTGSLSGGQRKRLAIALELVNNPPVMFFDEPTSGLDSA
SCFQVVSLMKGLAQGGRSIICTIHQPSAKLFELFDQLYVLSQGQCVYRGK
VCNLVPYLRDLGLNCPTYHNPADFVMEVASGEYGDQNSRLVRAVREGMCD
SDHKRDLGGDAEVNPFLWHRPSEEVKQTKRLKGLRKDSSSMEGCHSFSAS
CLTQFCILFKRTFLSIMRDSVLTHLRITSHIGIGLLIGLLYLGIGNEAKK
VLSNSGFLFFSMLFLMFAALMPTVLTFPLEMGVFLREHLNYWYSLKAYYL
AKTMADVPFQIMFPVAYCSIVYWMTSQPSDAVRFVLFAALGTMTSLVAQS
LGLLIGAASTSLQVATFVGPVTAIPVLLFSGFFVSFDTIPTYLQWMSYIS
YVRYGFEGVILSIYGLDREDLHCDIDETCHFQKSEAILRELDVENAKLYL
DFIVLGIFFISLRLIAYFVLRYKIRAER

## Funkcija 
Protein koji je kodiran ovim genom član je  natporodice ATP-vezujućih kasetnih transportera (ABC). ABC proteini prenose različite molekule kroz izvan- i unutarćelijske membrane. ABC geni su podijeljeni u sedam različitih potporodica (ABC1, MDR/TAP, MRP, ALD, OABP, GCN20, White). Ovaj protein je član potporodice White (imenovan po bijelim očima u rodu *Drosophila*). Učestvuje u transportu makrofaga, holesterola i fosfolipida i može regulisati ćelijsku homeostazu lipida u drugim tipovima ćelija. Identificirano je nekoliko alternativnih varijanti prerade.

## Također pogledajte 
* ATP-vezujući kasetni transporter

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
* 
* 

Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
Kategorija:ATP-vezujući kasetni transporteri
Kategorija:Membranski proteini
ADAMTS5

**Disintegrin i metaloproteinaza sa trombospondinskim motivima 5** jest enzim koji je kod ljudi kodiran genom  **ADAMTS5** sa hromosoma 21.

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je  930  aminokiselina, a molekulska težina  101.718 Da. ADAMTS5 također može imati ulogu u patogenezi ljudskog osteoartritisa.

## Studije na životinjama 
Genetički modificirani miševi kod kojih je deletirana katalitsk domen ADAMTS5 otporni su na destrukciju hrskavice u eksperimentalnom modelu osteoartritisa. ADAMTS5 je glavna agrekanaza u mišjoj hrskavici u mišjem modelu upalnog artritisa.

## Reference 
## Dopunska literatira 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  

## Vanjski linkovi 
* The MEROPS online database for peptidases and their inhibitors: M12.225
*Rat Genome Database
* 

Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Enzimi
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
Kategorija:EC 3.4.24
Kategorija:ADAMTS
Fotodinamička terapija

**Fotodinamička terapija** ( **PDT** ), je oblik fototerapije koja uključuje svjetlo i fotosenzibilnu hemijsku supstancu, koja se koristi u sprezi sa molekularnim kiseonikom da izazove smrt ćelije (fototoksičnost).

PDT se popularno koristi u liječenju akni. Klinički se koristi za liječenje širokog spektra medicinskih stanja, uključujući vlažnu starosnu degeneraciju makule, psorijazu, aterosklerozu i pokazao je određenu učinkovitost u antivirusnim tretmanima, uključujući herpes. Također liječi maligne karcinome  uključujući glavu i vrat, pluća, bešiku i određenu kožu. Tehnologija je također testirana za liječenje raka prostate, kako na modelu psa  i kod pacijenata s rakom prostate kod ljudi.

Prepoznata je kao strategija liječenja koja je i minimalno invazivna i minimalno toksična. Druge svjetlosne i laserske terapije, kao što su lasersko zacjeljivanje rana i podmlađivanje, ili intenzivno pulsno uklanjanje dlaka, ne zahtijevaju fotosenzibilizator. Fotosenzibilizatori su korišteni za sterilizaciju krvne plazme i vode kako bi se uklonili virusi i mikrobi koji se prenose krvlju i razmatrani su za poljoprivrednu upotrebu, uključujući herbicide i insekticide.

Prednosti fotodinamičke terapije smanjuju potrebu za delikatnom operacijom i dugotrajnim oporavkom i minimalnim stvaranjem ožiljnog tkiva i unakaženosti. Nuspojava je povezana fotosenzibilizacija tkiva kože.

## Reference 
Kategorija:Medicinska fizika
AGPAT3

**1-acil-sn-glicerol-3-fosfat aciltransferaza gama** jest enzim koji je kod ljudi kodiran genom **AGPAT3**  sa hromosoma 21.

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 376 aminokiselina, a molekulska težina  43.381 Da. generirana je kao dio programa  Međunarodnog konzorcija za noksut-miševe — projekta mutageneze visoke propusnosti za generiranje i distribuciju životinjskih modela bolesti zainteresiranim naučnicima.
	

Mužjaci i ženke podvrgnuti  su standardizovanom fenotipskom pregledu da bi se utvrdili efekti delecija. Obavljeno je 25 testova na mutantnim miševima i uočena je jedna značajna abnormalnost. Nekoliko homozigotnih mutantnih životinja je preživjelo do odbijanja. Preostali testovi su sprovedeni na heterozigotnim mutantnim odraslim miševima; kod njih nisu uočene nikakve dodatne značajne abnormalnosti.

## Reference
## Dopunska literatura
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Enzimi 
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
Kategorija:Mišji mutirani geni
Library of Congress Control Number

**Library of Congress Control Number (Kontrolni broj Kongresne biblioteke,** **LCCN**) je serijski zasnovan sistem numeracije katalogizovanih zapisa u Kongresnoj biblioteci, u Sjedinjenim Državama. Nije povezana sa sadržajem nijedne knjige i ne treba je miješati sa klasifikacijom Kongresne biblioteke (LCC).

LCCN sistem numerisanja je u upotrebi od 1898. godine, kada je akronim LCCN prvobitno označavao broj kartice Kongresne biblioteke. Također se naziva i kataloški broj kartice Kongresne biblioteke, između ostalog. Kongresna biblioteka pripremila je kartice sa bibliografskim informacijama za svoj bibliotečki katalog i prodavala bi duplirane komplete kartica drugim bibliotekama za upotrebu u njihovim katalozima. Ovo je poznato kao centralizovana katalogizacija. Svaki set kartica je dobio serijski broj kako bi se lakše identificirao.

Iako je većina bibliografskih informacija sada elektronski kreirana, pohranjena i dijeljena s drugim bibliotekama, još uvijek postoji potreba da se identifikuje svaki jedinstveni zapis, a LCCN nastavlja da obavlja tu funkciju.

Bibliotekari širom svijeta koriste ovaj jedinstveni identifikator u procesu katalogizacije većine knjiga koje su objavljene u Sjedinjenim Državama. Pomaže im da dođu do tačnih kataloških podataka (poznatih kao kataloški zapis), koje Kongresna biblioteka i treće strane stavljaju na raspolaganje na webu i putem drugih medija.

U februaru 2008. godine, Kongresna biblioteka je kreirala LCCN Permalink uslugu, pružajući stabilan URL za sve kontrolne brojeve Kongresne biblioteke.

## Format 
U svom najelementarnijem obliku, broj uključuje godinu i serijski broj. Godina ima dvije cifre od 1898. do 2000. godine i četiri cifre koja počinje 2001. godine. Tri dvosmislene godine (1898, 1899 i 1900) razlikuju se po veličini serijskog broja. Postoje i neke posebnosti u brojevima koji počinju sa "7" zbog eksperimenta primijenjenog između 1969. i 1972. koji je dodao kontrolnu cifru.

Serijski brojevi su dugi šest cifara i trebaju uključivati vodeće nule. Vodeće nule koje popunjavaju broj su noviji dodatak formatu, *tako da će mnoga starija djela prikazati manje pune kodove.* Crtica koja se često vidi kao razdvajanje godine i serijskog broja nije obavezna. Nedavno je Kongresna biblioteka naložila izdavačima da ne stavljaju crticu.

## Reference 
Kategorija:Bibliotekarska klasifikacija
Kategorija:Identifikatori
Kategorija:Kongresna biblioteka
Gerlinde Haid

**Gerlinde Haid**, rođena kao Gerlinde Hofer 19. aprila 1943. u Bad Ausseeu, bila je austrijski etnomuzikolog.

Od 1975-89 je generalni sekretar Österreichisches Volksliedwerk, organizacije koja se bavi sakupljanjem i istraživanjem narodne muzike, te asistentica na Institutu etnomuzikologije na "Mozarteumu" u ekspozituri u Innsbrucku. Od 1994. do umirovljenja 2011. godine bila je redovni profesor na odsjeku Historija i teorija narodne muzike na Univerzitetu za muziku i primjenjenu umjetnost u Beču. Njena glavna oblast je bila narodna muzika sa područja Alpa.

Bila je jedna od suradnica publikacije stručnih radova *"Schriften zur Volksmusik"*, koju je 1970. godine osnovao Walter Deutsch. Objavila je veliki broj članaka o muzičkom naslijeđu i narodnim plesovima u Austrijskom muzičkom leksikonu.

Bila je udata za tirolskog etnologa i pjesnika narodnog govornog izraza Hansa Haida.

## Bibliografija 
* s Hartmannom Goertzom: *Die schönsten Lieder Österreichs*. Verlag Carl Ueberreuter, Wien/Heidelberg 1979, ISBN 3-8000-3153-1.
* *Tanzbeschreibungen, Tanzforschung. Gesammelte Volkstanzstudien.* s Ilkom Peter, Karlom Horakom, Gerald Riedler. Österreichisches Volksliedwerk / Österreichischer Bundesverlag, Wien 1983.

## Nagrade 
Dobitnica je austrijskog ordena Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst I. Klasse (2003), te 2010. godine Nagrade "Walter Deutsch", koju dodjeljuje Austrijsko ministarstvo za nauku svake dvije godine, za posebne zasluge u području istraživanja narodne muzike.

## Literatura 
## Vanjski linkovi 
* 
*Snimci od i s Gerlindom Haid u Onlinearchiv der Österreichischen Mediathek

## Reference 
Kategorija:Biografije, Bad Aussee
Kategorija:Rođeni 1943.
Kategorija:Umrli 2012.
Kategorija:Austrijski etnomuzikolozi
Kazuo Ishiguro

mini|Kazuo Ishiguro (2017)

**Sir Kazuo Ishiguro** OBE FRSA FRSL (  ; rođen 8. novembra 1954.) je britanski romanopisac, scenarista, muzičar i pisac kratkih priča. Rođen je u Nagasakiju u Japanu, a preselio se u Britaniju 1960. sa roditeljima kada je imao pet godina.

Diplomirao na Univerzitetu Istočne Anglije, Išiguro je jedan od najslavnijih savremenih pisaca beletristike koji piše na engleskom. Njegova prva dva romana, *Blijed pogled na brda* i *Umjetnik plutajućeg svijeta*, bila su poznata po istraživanjima japanskog identiteta i elegičnom tonu. Nakon toga je istraživao druge žanrove, uključujući naučnu fantastiku i historijsku fantastiku. Četiri puta je bio nominovan za nagradu Man Booker, a nagradu je osvojio 1989. za svoj roman *Ostaci dana*, koji je adaptiran u istoimeni film 1993. godine. Salman Rushdie je hvalio roman kao Ishigurovo remek-djelo, u kojem se "okrenuo od japanskog okruženja svoja prva dva romana i otkrio da njegov senzibilitet nije ukorijenjen na jednom mjestu, već da je sposoban za putovanja i metamorfozu". *Time* je Ishigurov naučnofantastični roman *Never Let Me Go* proglasio najboljim romanom 2005. i jednim od 100 najboljih romana na engleskom jeziku objavljenih između 1923. i 2005. godine.

## Reference 
Kategorija:Britanski nobelovci
Kategorija:Nosioci Reda britanskog imperija
Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za književnost
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Rođeni 1954.
Kategorija:Dobitnici Nagrade "Booker"
Kategorija:Biografije, Nagasaki
Louise Glück

mini|Louise Glück
**Louise Elisabeth Glück** (, GLICK ; rođena 22. aprila 1943 – 13. oktobar 2023) bila je američka pjesnikinja i esejistkinja. Dobitnica je Nobelove nagrade za književnost 2020., čije su sudije pohvalile "njen nepogrješivi poetski glas koji strogom ljepotom čini individualno postojanje univerzalnim". Njene ostale nagrade uključuju Pulitzerovu nagradu, Nacionalnu medalju za humanističke nauke, Nacionalnu nagradu za knjigu, Nagradu Nacionalnog kruga kritičara knjige i Bollingenovu nagradu. Od 2003. do 2004. bila je pjesnikinja laureat Sjedinjenih Država.

Glück je rođen u New Yorku, a odrasla na Long Islandu. Počela je da pati od anoreksije nervoze još u srednjoj školi, a kasnije je preboljela bolest. Pohađala je Sarah Lawrence College i Kolumbijski univerzitet, ali nije stekla diplomu. Osim što je autor, predavala je poeziju na nekoliko akademskih institucija.

Glück se često opisuje kao autobiografsku pjesnikinju; njen rad je poznat po svom emocionalnom intenzitetu i po čestom oslanjanju na mitologiju ili slike prirode kako bi meditirala o ličnim iskustvima i modernom životu. Tematski, njene pjesme osvetljavaju aspekte traume, želje i prirode. Pritom su postale poznate po iskrenim izrazima tuge i izolacije. Naučnici su se također fokusirali na njenu konstrukciju poetskih persona i odnos, u njenim pjesmama, između autobiografije i klasičnog mita.

Glück je vanredni profesor i Rozenkranz pisac u rezidenciji na Univerzitetu Yale. Ona svoje vrijeme dijeli između Cambridgea, Massachusettsa, i Montpelier, Vermont .

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1943.
Kategorija:Umrli 2023.
Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za književnost
Ajatolah

**Ajatolah**  ;     romanizirano) je počasna titula za visoko rangirano šiitsko sveštenstvo dvanaestorice u Iranu i Iraku koja je ušla u široku upotrebu u 20. vijeku.

## Etimologija 
Naslov je izvorno izveden od arapske riječi *ajet* unaprijed modificirane određenim članom *al* i naknadno modificirane riječju *Allah*, što čini *ʾāyatu llāh* ( ). Kombinacija je prevedena kao 'Znak Boga', 'Božanski znak'  ili 'Odraz Boga'. To je često korišten izraz u Kur'anu, ali njegova upotreba u ovom kontekstu je vjerovatno posebna referenca na ajet  "Pokazaćemo im Naše znakove na horizontima iu njima samima",

Korištene varijante su *ʾāyatu llāhi fī l-ʾanʿām* (     &#x27; Božiji znak među ljudima &#x27; ),  *ʾāyatu llāhi fī l-ʿālamayn* (     &#x27; Božiji znak u dva svijeta &#x27; , dvojni oblik )  ili *fī l-ʿālamīn* (        , oblik množine )  i *ʾāyatu llāhi fī l-warā* (    &#x27; Božiji znak među smrtnicima &#x27;).

Titula ajatolah je pojeftinila u posljednjim decenijama.

Michael MJ Fischer smatra u *Iran: Od vjerskog spora do revolucije* da je iranska revolucija dovela do "brze inflacije vjerskih titula", a gotovo svaki viši sveštenik nazivan je ajatolahom.

## Reference 
### Fusnote 
### Izvori 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorija:Šiizam
Abdulrazak Gurnah

mini|Abulrazak Gurnah
**Abdulrazak Gurnah** FRSL (rođen 20. decembra 1948.) je romanopisac i akademik rođen u Tanzaniji koji živi u Ujedinjenom Kraljevstvu i ima britansko državljanstvo. Rođen je u Sultanatu Zanzibar, a preselio se u Ujedinjeno Kraljevstvo 1960-ih kao izbjeglica tokom Zanzibarske revolucije. Njegovi romani uključuju *Raj* (1994), koji je ušao u uži izbor i za Bookerovu i za Whitbread nagradu; *Dezerterstvo* (2005); i *By the Sea* (2001), koji je bio na dugoj listi za Booker i u užem izboru za nagradu *Los Angeles Times* Book Prize.

Gurnah je dobio Nobelovu nagradu za književnost 2021. "za svoje beskompromisno i saosjećajno prodiranje u efekte kolonijalizma i sudbine izbjeglica u jazu između kultura i kontinenata". On je emeritus profesor engleske i postkolonijalne književnosti na Univerzitetu u Kentu.

Abdulrazak Gurnah je rođen 20. decembra 1948. u sultanatu Zanzibar, koji je danas dio današnje Tanzanije. Napustio je ostrvo u dobi od 18 godina nakon svrgavanja vladajuće arapske elite u Zanzibarskoj revoluciji, a njegov otac i ujak su bili biznismeni koji su emigrirali iz Jemena. Gurnah je citiran kako je rekao: "Došao sam u Englesku kada ove riječi, kao što je tražilac azila, nisu bile sasvim iste - sve više ljudi se bori i bježi iz terorističkih država." 

U početku je studirao na koledžu Christ Church, Canterbury, čije je diplome u to vrijeme dodjeljivao Univerzitet u Londonu. Zatim se preselio na Univerzitet Kent, gdje je doktorirao tezom pod naslovom *Kriteriji u kritici zapadnoafričke fikcije*, 1982.

## Reference 
Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za književnost
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Rođeni 1948.
ATP5PO

**Mitohondrijska podjedinica O ATP-sintaze** jest enzim koji je kod ljudi kodiran genom **ATP5PO** sa hromosoma 21.

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je  213 aminokiselina, a molekulska težina  23.277 Da.
 

1020304050
MAAPAVSGLSRQVRCFSTSVVRPFAKLVRPPVQVYGIEGRYATALYSAAS
KQNKLEQVEKELLRVAQILKEPKVAASVLNPYVKRSIKVKSLNDITAKER
FSPLTTNLINLLAENGRLSNTQGVVSAFSTMMSVHRGEVPCTVTSASPLE
EATLSELKTVLKSFLSQGQVLKLEAKTDPSILGGMIVRIGEKYVDMSVKT
KIQKLGRAMREIV

## Funkcija
Protein kodiran ovim genom je komponenta F-tipa ATPaze pronađene u mitohondrijskom matriksu. ATPaze F tipa sastoje se od katalitskog jezgra i membranskog protonskog kanala. Čini se da je kodirani protein dio konektora koji povezuje ove dvije komponente i može biti uključen u prijenos konformacijskih promjena ili kondukciju protona.

## Reference
## Dopunska literatura
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Enzimi
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
Potsdam

**Potsdam** je grad i prijestonica u njemačkoj saveznoj državi Brandenburg, sa oko 150.000 stanovnika. Nalazi se na rijeci Hafel, 26&nbsp;km jugozapadno od Berlina, sa kojim je povezan brzim prigradskom vozom.

Potsdam je osnovan u 10. vijeku kao slavensko selo po imenu „*Poztupimi* “. Godine 1317. pominje se kao mali (sada nemački) grad. Stekao je gradsku povelju 1345. godine. Za vrijeme Tridesetogodišnjega rata (1618—1648) uništena je skoro polovina grada.

Potsdam je teško oštećen u bombardovanju tokom Drugog svjetskog rata. U njemu je održana Potsdamska konferencija od 17. jula do 2. augusta, 1945, kada su se saveznički lideri (Franklin D. Roosevelt, Harry S. Truman, Winston Churchill, Clement Atly i Staljin) sastali da odluče o daljoj sudbini Njemačke.

## Svjetska baština 
Palate i parkovi u Potsdamu i Berlinu (Sanssouci) predstavljaju kombinaciju arhitekture i pejzažnog baštovanstva iz 18. i 19. vijeka izuzetne umjetničke vrijednosti. Sa 500 ha parkova i 150 zgrada izgrađenih između 1730. i 1916. Potsdamski kompleks palača i parkova čini umjetničku cjelinu, čija eklektična priroda pojačava osjećaj jedinstvenosti. U stvaranju su učestvovali i nadareni kipari, slikari, zanatlije, građevinski radnici i stvorili: Sanssouci, Novi vrt, park Babelsberg, Narodni park i druge cjeline u okolini Potsdama, kao sveukupno umjetničko djelo visokog kvaliteta, evropskog ranga i međunarodnog ugleda. Intuitivno, teritorijalno i istorijski usklađeni su sa dvorcem i parkom Sacrow i crkvom Sauveur. 

Potsdam Luftbild Park Sanssoucis Neues Palais Orangerie Schloss Sanssouci Foto Wolfgang Pehlemann Wiesbaden DSCN0804.jpg|Sanssouci
Potsdam, Neuer Garten, Eichenallee - panoramio.jpg|Novi park
Pergola im Park Babelsberg Juli 2014 - panoramio.jpg|Park Babelsberg
Volkspark Potsdam 00398.JPG|Narodni park
Park-Sanssouci-Botanischer-Garten-11-03-2007-040.jpg|Botanički park
Potsdam Sacrow palace.jpg|Palata Sacrow

## Reference 
Kategorija:Gradovi u Njemačkoj
Kategorija:Gradovi u Brandenburgu
Kategorija:Svjetska baština u Njemačkoj
Vezikulski transportni protein

[thumb|280px|[Kristalna struktura vezilulskog transportnog proteina]]

**Vezikulski transportni protein** ili **vezikulski transporter**, je membranski protein koji reguliše ili olakšava kretanje specifičnih molekula kroz vezikule bioloških membrana. Kao rezultat toga, vezikulni transporteri upravljaju koncentracijom molekula unutar vezikule.

## Tipovi
Primjeri uključuju:
* Arhain
* ARF-e
* Auksilin
* Klatrin
* Kaveolin
* Dinamin i srodni proteini, kao što je EHD porodica proteina
* Rab proteini
* SNARE-i
* Proteini adaptera vezikulskog transporta npr. Razvrstavanje neksina
* Sinaptotagmin
* Kompleks TRAPP
* Sinaptofizin

## Putevi
Postoji više puteva, od kojih svaki koristi svoj sloj i GTPaze.

* COP 1 (kompleks proteina citosolnog omotača) : retrogradni transport; Golgi → Endoplazmatski retikulum
* COP 2 (kompleks proteina citosolnog omotača) : anterogradni transport; RER → cis-Golgijeva mreža
* Klatrin : trans-Golgi → Lizosomi, Plazmamembrana → Endosomi (endocitoza posredovana receptorim)

## Također pogledajte
* Membranski transportni protein
* Transportni protein

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Vezikulski transportni proteini
Kategorija:Periferni membranski proteini
Kategorija:Transportni proteini
Arhain

**Arhain** je ljudski protein koji koji je kodiran genom na hromozomu 11.
Također poznat kao ARCN1,  a ma ulogu u biologiji eukariotskih ćelija.

U jednom istraživanju iz 2020., konstatira se da gen za arhain 1 (ARCN1) kodira delta protein katomerne podjedinice i komponenta je COPI kompleksa omotača, koji je uključen u retrogradni vezikalski promet od Golgijevog kompleksa do endoplazmatskog retikuluma. Varijante u ARCN1 povezane su nedavno s rizomelijskim niskim rastom s mikrocefalijom, mikroretrognatijom i zaostajanjem u razvoju. Opisan je slučaj 3,5-godišnjeg dječaka s mikrocefalijom, globalnim zaostajanjem u razvoju i višestrukim kongenitalnim abnormalnostima i sindromom povezanim sa ARCN1, uzrokovanim *de novo* intronskom varijantom. Sekvenciranje cijelog egzoma probanda i njegovih roditelja korišteno je za određivanje genetičkog porijekla pacijentovog poremećaja i identifikovana de novo varijanta, NM_001655.5:c.654-15A> G, u genu ARCN1. 

Funkcionalna karakterizacija iRNK pacijenta pokazala je da ova varijanta transkripta stvara defekt prerade ARCN1-ove iRNK. Sindrom povezan sa ARCN1 predstavlja poremećaj u razvoju, a ovaj izvještaj predstavlja šestog opisanog pacijenta. Uprkos nekoliko slučajeva prijavljenih u literaturi, fenotip je konzistentan između posmatranog pacijenta i ranije prijavljenih osoba.

Arhain je dio COPI koatomernog kompleksa.

## Reference
## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Periferni membranski proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 11
TMEM1

**Podjedinica 10 prometnog kompleksa proteinskih čestica** jest protein koji je kod ljudi kodiran genom **TRAPPC10** sa hromosoma 21.

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 1.259 aminokiselina, a molekulska težina  142.189 Da.
 

1020304050
MDASEEPLPPVIYTMENKPIVTCAGDQNLFTSVYPTLSQQLPREPMEWRR
SYGRAPKMIHLESNFVQFKEELLPKEGNKALLTFPFLHIYWTECCDTEVY
KATVKDDLTKWQNVLKAHSSVDWLIVIVENDAKKKNKTNILPRTSIVDKI
RNDFCNKQSDRCVVLSDPLKDSSRTQESWNAFLTKLRTLLLMSFTKNLGK
FEDDMRTLREKRTEPGWSFCEYFMVQEELAFVFEMLQQFEDALVQYDELD
ALFSQYVVNFGAGDGANWLTFFCQPVKSWNGLILRKPIDMEKRESIQRRE
ATLLDLRSYLFSRQCTLLLFLQRPWEVAQRALELLHNCVQELKLLEVSVP
PGALDCWVFLSCLEVLQRIEGCCDRAQIDSNIAHTVGLWSYATEKLKSLG
YLCGLVSEKGPNSEDLNRTVDLLAGLGAERPETANTAQSPYKKLKEALSS
VEAFEKHYLDLSHATIEMYTSIGRIRSAKFVGKDLAEFYMRKKAPQKAEI
YLQGALKNYLAEGWALPITHTRKQLAECQKHLGQIENYLQTSSLLASDHH
LTEEERKHFCQEILDFASQPSDSPGHKIVLPMHSFAQLRDLHFDPSNAVV
HVGGVLCVEITMYSQMPVPVHVEQIVVNVHFSIEKNSYRKTAEWLTKHKT
SNGIINFPPETAPFPVSQNSLPALELYEMFERSPSDNSLNTTGIICRNVH
MLLRRQESSSSLEMPSGVALEEGAHVLRCSHVTLEPGANQITFRTQAKEP
GTYTLRQLCASVGSVWFVLPHIYPIVQYDVYSQEPQLHVEPLADSLLAGI
PQRVKFTVTTGHYTIKNGDSLQLSNAEAMLILCQAESRAVVYSNTREQSS
EAALRIQSSDKVTSISLPVAPAYHVIEFELEVLSLPSAPALGGESDMLGM
AEPHRKHKDKQRTGRCMVTTDHKVSIDCPWSIYSTVIALTFSVPFRTTHS
LLSSGTRKYVQVCVQNLSELDFQLSDSYLVDTGDSTDLQLVPLNTQSQQP
IYSKQSVFFVWELKWTEEPPPSLHCRFSVGFSPASEEQLSISLKPYTYEF
KVENFFTLYNVKAEIFPPSGMEYCRTGSLCSLEVLITRLSDLLEVDKDEA
LTESDEHFSTKLMYEVVDNSSNWAVCGKSCGVISMPVAARATHRVHMEVM
PLFAGYLPLPDVRLFKYLPHHSAHSSQLDADSWIENDSLSVDKHGDDQPD
SSSLKSRGSVHSACSSEHKGLPMPRLQALPAGQVFNSSSGTQVLVIPSQD
DHVLEVSVT

## Funkcija
Protein kodiran ovim genom je transmembranski protein koji se nalazi u cis-Golgijevom kompleksu. Kodirani protein je dio kompleksa multipodjediničnih transportnih proteinskih čestica (TRAPP) i može biti uključen u vezikulski transport od endoplazmatskog retikuluma do Golgijevog aparata.

Mutacije u ovom genu mogle bi biti odgovorne za Unverricht–Lundborgov tip progresivne mioklonusne epilepsije ili za autoimunsku poliglandulsku bolest tipa 1. Za ovaj gen pronađene su  dvije varijante transkripta koje kodiraju različite izoforme.

## Reference
## Dopunska literatura
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
B3GALT5

**Beta-1,3-galaktoziltransferaza 5** jest enzim koji je kod ljudi kodiran genom **B3GALT5** sa hromosoma 21.

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 310 aminokiselina, a molekulska težina  36.189 Da.
 

1020304050
MAFPKMRLMYICLLVLGALCLYFSMYSLNPFKEQSFVYKKDGNFLKLPDT
DCRQTPPFLVLLVTSSHKQLAERMAIRQTWGKERMVKGKQLKTFFLLGTT
SSAAETKEVDQESQRHGDIIQKDFLDVYYNLTLKTMMGIEWVHRFCPQAA
FVMKTDSDMFINVDYLTELLLKKNRTTRFFTGFLKLNEFPIRQPFSKWFV
SKSEYPWDRYPPFCSGTGYVFSGDVASQVYNVSKSVPYIKLEDVFVGLCL
ERLNIRLEELHSQPTFFPGGLRFSVCLFRRIVACHFIKPRTLLDYWQALE
NSRGEDCPPV

## Funkcija
Ovaj gen je član porodice gena beta-1,3-galaktoziltransferaza (beta3GalT). Porodica kodira tip II membranski vezanih glikoproteina sa različitim enzimskim funkcijama, koristeći različite donorske supstrate (UDP-galaktoza i UDP-N-acetilglukozamin) i različite akceptorske šećere (N-acetilglukozamin, galaktoza, N-acetilgalaktozamin). Beta3GalT geni su udaljeni srodnici gena *Drosophila* brainiak i imaju  kodirajuću sekvencu proteina u jednom egzonu. Proteini beta3GalT također sadrže konzervirane sekvence koje se ne nalaze u beta4GalT ili alpha3GalT proteinima. 

Ugljikohidratni lanci sintetizirani ovim enzimima označeni su kao tip 1, dok beta4GalT enzimi sintetiziraju lance ugljikohidrata tipa 2. Odnos lanaca tipa 1:tip 2 menja se tokom embriogeneze. Prema sličnosti sekvenci, geni beta3GalT spadaju u najmanje dvije grupe: beta3GalT4 i 4 druga beta3GalT gena (beta3GalT1-3, beta3GalT5). Ovaj gen kodira najvjerovatnijeg kandidata za sintezu tipa 1 Lewis antigena za koje se često nađe da su povišeni u gastrointestinalnom kanceru i raku gušterače. Kodirani protein je neaktivan sa N-vezanim glikoproteinima i funkcioniše u glikozilaciji mucin. Opisano je pet varijanti transkripta koje se razlikuju u 5' UTR. Sve varijante transkripta kodiraju identičan protein.

## Reference
## Dopunska literatura
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Vanjski linkovi
* 
* 

Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Enzimi 
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
TFF1

**Trefoil faktor 1** jest protein koji je kod ljudi kodiran genom **TFF1**  sa hromosoma 21. (također zvani *pS2* gen).

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 84 aminokiseline, a molekulska težina  9.150 Da. Ovaj disaharid je neobičan glikotop za koji se zna da postoji samo na velikim, jako glikozilovanim, mucinima u sluznici. Unakrsnim povezivanjem mucina putem dvovalentno vezivanje ovog glikotopa, trefiolni faktori su tada u stanju da reverzibilno moduliraju debljinu i viskoznost sluzi.

## Reference
## Dopunska literatuea
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

	
## Vanjski linkovi
Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
Elfriede Moser-Rath

**Elfriede Moser-Rath**, rođena kao Elfriede Rath 3. februara 1926. u Beču, bila je austrijski etnolog i folklorist.

## Biografija 
Elfriede Moser-Rath je od 1945. godine studirala germanistiku i anglistiku na Univerzitetu u Beču, a od 1947. etnologiju kod profesora Leopolda Schmidta. Promovorila je studij s temom *"Studien zur Quellenkunde und Motivik obersteirischer Volksmärchen aus der Sammlung Pramberger"*, analizirajući djelo benediktinskog redovnika, etnologa i pisca Romualda Prambergera. Godine 1955. udala se za Hansa Mosera, upravitelja Bavarsko pokrajinsko etnološkod odjela u Münchenu, te je napustila Beč, gdje je radila u Austrijskom etnološkom muzeju, a 1969. radi kao asistentin u Göttingenu, gdje je sudjelovala u redakciji i uređivanju "Enciklopedije bajki". 1982. godine postaje profesorica etnologije.

## Bibliografija 
**Predigtmärlein der Barockzeit. Exempel, Sage, Schwank und Fabel in geistlichen Quellen des oberdeutschen Raumes*. Hrsg von Elfriede Moser-Rath. Berlin 1964.
**Die Fabel als rhetorisches Element in der katholischen Predigt der Barockzeit*.  pp.&nbsp;59–75 in: Hasubek, Peter (ed.); Die Fabel: Theorie, Geschichte und Rezeption einer Gattung. Berlin: Schmidt; 1982. 291 pp.
**"Lustige Gesellschaft" : Schwank und Witz des 17. u. 18. Jahrhundert in kultur- u. sozialgeschichtlichem Kontext*. Stuttgart 1984 
**Dem Kirchenvolk die Leviten gelesen : Alltag im Spiegel süddeutscher Barockpredigten*. Stuttgart 1991 
**Kleine Schriften zur populären Literatur des Barock*. Hrsg. von Ulrich Marzolph u.a. Göttingen 1994 

## Nagrade 
## Literatura 
* Rolf Wilhelm Brednich: *Zum 65. Geburtstag von Elfriede Moser-Rath*. In: *Fabula* 32 (1991), S. 1–3.
* Rudolf Schenda in: *Bayerisches Jahrbuch für Volkskunde* 1991, S. 147–149.
* Ingrid Tomkowiak: *Elfriede Moser-Rath (1926–1993)*. In: *Fabula* 35 (1994), S. 125–127.
* Ingrid Tomkowiak: *Moser-Rath, Elfriede*. In: *Enciklopedija bajki*. Bd. 9,2. (1998), Sp. 939–943.
* 
* Ingrid Tomkowiak: *Moser-Rath, Elfriede.* In: Brigitta Keintzel, Ilse Korotin (Hrsg.): *Wissenschafterinnen in und aus Österreich. Leben – Werk – Wirken.* Böhlau, Wien/Köln/Weimar 2002, ISBN 3-205-99467-1, S. 519–522.

## Vanjski linkovi 
* 

## Reference 
Kategorija:Biografije, Beč
Kategorija:Rođeni 1926.
Kategorija:Umrli 1993.
Kategorija:Austrijski etnolozi
Kategorija:Austrijski folkloristi
TIAM1

**T-ćelijski invazijski limfomski i metastazno inducirani protein 1** jest protein koji je kod ljudi kodiran genom **TIAM1** sa hromosoma 21.

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je  1.591 aminokiselina, a molekulska težina  177.508 Da. Myc, RAC1 i PPP1R9B.

Tiam1 također stupa u interakciju s paracingulinom, koji ima ulogu u regrutovanju Tiam1 u spojeve i tako aktivira Rac1 na epitelnim spojevima.

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi
Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
Kategorija:Periferni membranski proteini
CBR3

**Karbonil reduktaza [NADPH] 3** jest enzim koji je kod ljudi kodiran genom **CBR3** sa hromosoma 21.
## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je  277 aminokiselina, a molekulska težina  30.850 Da.

1020304050
MSSCSRVALVTGANRGIGLAIARELCRQFSGDVVLTARDVARGQAAVQQL
QAEGLSPRFHQLDIDDLQSIRALRDFLRKEYGGLNVLVNNAAVAFKSDDP
MPFDIKAEMTLKTNFFATRNMCNELLPIMKPHGRVVNISSLQCLRAFENC
SEDLQERFHSETLTEGDLVDLMKKFVEDTKNEVHEREGWPNSPYGVSKLG
VTVLSRILARRLDEKRKADRILVNACCPGPVKTDMDGKDSIRTVEEGAET
PVYLALLPPDATEPQGQLVHDKVVQNW

## Funkcija
Karbonil reduktaza 3 katalizira redukciju velikog broja biološki i farmakološki aktivnih karbonil spojeva u njihove odgovarajuće alkohole. Enzim je klasifikovan kao monomerna NADPH-zavisna oksidoreduktaza. CBR3 sadrži tri egzona koji se protežu na 11,2 kilobaza i usko je povezan sa drugim genom karbonil reduktaze - CBR1.

## Reference
## Dopunska literatura
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Enzimi
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
International Standard Name Identifier

**Međunarodni standardni identifikator** naziva ( **ISNI** ) je sistem identifikatora za jedinstvenu identifikaciju javnih identiteta saradnika medijskog sadržaja kao što su knjige, televizijski programi i novinski članci. Takav identifikator se sastoji od 16 cifara. Opciono se može prikazati kao podijeljen u četiri bloka.

ISNI se može koristiti za razjašnjavanje imenovanih entiteta koji bi inače mogli biti zbunjujući i povezuje podatke o imenima koji se prikupljaju i koriste u svim sektorima medijske industrije.

Razvijen je pod pokroviteljstvom Međunarodne organizacije za standardizaciju (ISO) kao nacrt međunarodnog standarda 27729 ; važeći standard je objavljen 15. marta 2012. godine. ISO tehnički komitet 46, podkomitet 9 (TC 46/SC 9) je odgovoran za razvoj standarda.

## ISNI format 
Često postavljana pitanja na web-stranici isni.org navode "ISNI se sastoji od 16 cifara, a posljednji znak je znak za provjeru."

ISNI omogućava identifikaciju jednog identiteta (kao što je pseudonim autora ili otisak koji koristi izdavač ) pomoću jedinstvenog broja. Ovaj jedinstveni broj se zatim može povezati s bilo kojim od brojnih drugih identifikatora koji se koriste u medijskim industrijama za identifikaciju imena i drugih oblika identiteta.

### ORCID 
ORCID (ID otvorenog istraživača i saradnika) identifikatori se sastoje od rezerviranog bloka ISNI identifikatora za naučne istraživače  i kojima upravlja posebna organizacija.  Dvije organizacije koordiniraju svoje napore. 

## Također pogledajte 
* Kontrola autoriteta
* Digitalna identifikacija autora (DAI)
* Digitalni identifikator objekta (DOI)
* GRID
* Međunarodni standardni tekstualni kod (ISTC)
* ID istraživača
* Ringgold identifikator

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Bibliotekarska klasifikacija
Kategorija:ISO standardi
J. M. G. Le Clézio

mini
**Jean-Marie Gustave Le Clézio** (francuski: [ʒɑ̃ maʁi ɡystav lə klezjo]; rođen 13. aprila 1940), obično identifikovan kao **JMG Le Clézio**, jest pisac i profesor francuske i mauricijiske nacionalnosti. Autor je više od četrdeset djela, nagrađen je 1963. godine Prix Renaudot za roman *Le Procès-Verbal* i Nobelovom nagradom za književnost 2008. za životno djelo, kao „autor novih odlazaka, poetske avanture i senzualne ekstaze, istraživač čovječanstvo izvan i ispod vladajuće civilizacije".

Le Cléziova majka rođena je u gradu Nici na francuskoj rivijeri, njegov otac na ostrvu Mauricijus (koje je bilo u britanskom vlasništvu, ali mu je otac bio etnički Bretonac). I preci njegovog oca i njegove majke bili su porijeklom iz Morbihana, na južnoj obali Bretanje. Njegov predak po ocu François Alexis Le Clézio pobjegao je iz Francuske 1798. godine i nastanio se sa suprugom i kćerkom na Mauricijusu, koji je tada bio francuska kolonija, ali će ubrzo preći u britanske ruke. Kolonistima je bilo dozvoljeno da zadrže svoje običaje i upotrebu francuskog jezika. Le Klezio nikada nije živeo na Mauricijusu duže od nekoliko meseci, ali je izjavio da sebe smatra i Francuzom i Mauricijusom. Ima dvojno francusko i državljanstvo Mauricijusa  (Mauricijus je stekao nezavisnost 1968.) i Mauricijus naziva svojom "malom domovinom".

Le Klezio je rođen u Nici, rodnom gradu njegove majke, tokom Drugog svjetskog rata kada je njegov otac služio u britanskoj vojsci u Nigeriji. Odrastao je u Roquebillièreu, malom selu blizu Nice do 1948. godine kada su se on, njegova majka i brat ukrcali na brod da se pridruže njegovom ocu u Nigeriji. Njegov roman *Onitsha* iz 1991. djelimično je autobiografski. U eseju iz 2004. prisjetio se svog djetinjstva u Nigeriji i odnosa sa roditeljima.

Nakon studija na Univerzitetu Bristol u Engleskoj od 1958. do 1959. Le Clézio je završio dodiplomske studije na Institutu d'études littéraires u Nici.  Godine 1964. Le Klezio je magistrirao na Univerzitetu u Provansi sa tezom o Henriju Mišou.

## Reference 
Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za književnost
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Rođeni 1940.
Kategorija:Biografije, Nice
Registarske oznake za vozila

[mini| Neke [nadležnost|jurisdikcije licenciraju netradicionalna vozila, kao što su kolica za golf, posebno na drumskim vozilima, kao što je ovo u Put-in-Bayu, Ohajo .]]
**Registarska oznaka za vozila**, poznata i kao **registarska tablica**, jest metalna ili plastična ploča pričvršćena na motorno vozilo ili prikolicu u svrhu službene identifikacije. Sve zemlje zahtijevaju registarske tablice za cestovna vozila kao što su automobili, kamioni i motocikli. Bilo da su potrebni za druga vozila, kao što su bicikli, čamci ili traktori, može se razlikovati u zavisnosti od nadležnosti. Identifikator registracije jest numerički ili alfanumerički ID koji jedinstveno identifikuje vozilo ili vlasnika vozila unutar registra vozila regije izdavanja. U nekim zemljama, identifikator je jedinstven unutar cijele zemlje, dok je u drugim jedinstven unutar države ili pokrajine. Da li je identifikator povezan s vozilom ili osobom također varira ovisno o agenciji koja ga je izdala. Postoje i elektronske tablice.
mini|Dvoje švedske motorne sanke sa registarskim tablicama pričvršćenim sa strane vozila
U Evropi, većina vlada zahtijeva da registarska tablica bude pričvršćena i na prednji i na stražnji dio vozila, iako određene nadležnosti ili tipovi vozila, kao što su motocikli, zahtijevaju samo jednu tablicu, koja je obično pričvršćena na stražnji dio vozila. Posebna vozila kao što su poljoprivredna i građevinska oprema mogu imati registarsku tablicu pričvršćenu na druge dijelove vozila. Nacionalne baze podataka povezuju ovaj broj s drugim informacijama koje opisuju vozilo, kao što su marka, model, boja, godina proizvodnje, veličina motora, vrsta goriva koja se koristi, zabilježena kilometraža (i drugi slični podaci u jurisdikcijama gdje se vozila redovno pregledaju u pogledu tehničke ispravnosti svaku godinu ili dvije), identifikacijski broj vozila (broj šasije), te naziv i adresu registrovanog vlasnika ili posjednika vozila.

Francuska je bila prva zemlja koja je uvela registarske tablice donošenjem Uredbe pariske policije 14. augusta 1893. a zatim je uslijedila Njemačka 1896. Holandija je bila prva zemlja koja je uvela nacionalnu registarsku tablicu, nazvanu "vozačka dozvola", 1898. U početku su ove ploče bile samo uzastopno numerisane, počevši od 1, ali je to promijenjeno 1906.

## Reference 
Kategorija:Identifikatori
*
Kategorija:Francuski izumi
Mo Yan

mini|MoYan
**Guan Moye** (pojednostavljeni kineski  管谟业     tradicionalni kineski: 管謨業 ;pinyin: *Guǎn Móyè* rođen 17. februara 1955.), poznatiji pod pseudonimom **Mo Yan** (莫言; pinyin: *Mò Yán*   ), kineski je romanopisac i pisac kratkih priča. Donald Morrison iz američkog časopisa *TIME* nazvao ga je "jednim od najpoznatijih, često zabranjenih i naširoko piratovanih od svih kineskih pisaca",  a Jim Leach ga je nazvao kineskim odgovorom na Franza Kafku ili Josepha Hellera.  Mo je 2012. godine dobio Nobelovu nagradu za književnost za svoj rad kao pisac "koji halucinatornim realizmom spaja narodne priče, historiju i savremeno".

Najpoznatiji je zapadnim čitaocima po romanu *Crveni sirak* iz 1987. godine, čiji su tomovi *Red Sorghum* i *Sorghum Wine* kasnije adaptirani za film *Crveni sirak* 1988. i osvojio nagradu na Međunarodnom filmskom festivalu u Berlinu. Osvojio je Međunarodnu Nonino nagradu 2005. u Italiji. Godine 2009. bio je prvi dobitnik Newman nagrade za kinesku književnost Univerziteta Oklahoma.
mini|240x240piksel| Mo Yan u Stokholmu na primanju Nobelove nagrade za književnost 2012

## Spisak radova 
Mo Yan je napisao 11 romana, te nekoliko novela i zbirki kratkih priča.

Ovo je kompletna lista Mo Yanovih radova objavljenih kao zbirka 2012. godine u Kini (nakon što je Mo Yan dobio Nobelovu nagradu).

### Romani 
* 《红高粱家族》 *Red Sorghum* (1986.)
* 《天堂蒜薹之歌》 *The Garlic Ballads* (1988)
* 《十三步》 *Trinaest koraka* (1988.)
* 《食草家族》 *Porodica* biljojeda (1993.)
* 《酒国》 *Republika vina : roman* (1993.)
* 《丰乳肥臀》 *Velike grudi i široki bokovi* (1995.)
* 《红树林》 *Crvena šuma* (1999.)
* 《檀香刑》 *Sandalwood Death* (2001)
* 《四十一炮》 *Pow!* (2003)
* 《生死疲劳》 *Život i smrt me iscrpljuju* (2006.)
* 《蛙》 *Žaba* (2009)

## Reference 
Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za književnost
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Rođeni 1955.
Kategorija:Biografije, Gaomi
CFAP298

**Cilijski i flagelno vezani protein 298** jest protein koji je kod ljudi kodiran genom **CFAP298** sa hromosoma 21.  Zanimljiv je i zbog povezanosti s raznim bolestima. Utvrđen je u visokim razinama u koštanoj srži pacijenata s negativnom prognozom akutne mijeloidne leukemije i abnormalnim kariotipom. Muški pacijenti s Alzheimerovom bolešću pokazali su smanjenje ekspresije *CFAP298* u njihovim krvnim ćelijama. Gen *CFAP298* nalazi se unutar kritične regije za Downov sindrom.  Nema jasnih paraloga kod ljudi, ali gen ima homologe široko kozervirane među životinjama, gljivama i algama.

## Gen
*CFAP298* je gen na hromosomu 21, na sekvenci 21q22.1. Ukupno je pronađeno trinaest varijanti transkripta, ali samo jedanaest onih koji kodiraju proteine. Najčešći oblik CFAP298 iRNK ima 1.427 baznih parova, raspoređenih u sedam egzona. Njegovi najbliži susjedi na hromosomu su TCP10L, EVA1C, LOC100506185, OR7E23P i SYNJ1.

### Ekspresija gena
Primarna sekvenca CFAP298 nalazi se u velikim količinama u većini tkiva. Neka od njih sa značajno manjom ekspresijom su ganglije, srce i jetra. Sumnja se da se CFAP298 nalazi u mozgu rano u razvoju zbog dva aheatno-štitna kompleksna homologna mjesta vezivanja faktora transkripcije koja se nalaze u promotoru.

## Protein
Primarna sekvenca CFAP298 sastoji se od 290 aminokiselina mase 33.093 kDa. Izoelektrična tačka je 7,283, ali se smanjuje na 5,86 ako je potpuno fosforiliran. Masena spektroskopija|Masenom spektroskopijom]] pronađeno je nekoliko posttranslacijskih modifikacija: pet mjesta fosforilacije, jedno mjesto metiliranja, jedno mjesto ubikvitinacije i jedno acetilacijsko mjesto. i sadrži većinu mjesta koje se mijenjaju nakon translacije. Predviđeno je da se protein sastoji uglavnom od alfa-heliksa i da mu nedostajei beta-listovi.

### Lokalizacija
Pokazalo se da se CFAP298 nalazi u citosolu i nukleusu, ali je predviđeno, iako sa manjom snagom, da se nalazi i na citoskeletu, peroksisomima i mitohondrijama.

### Interakcije 
Pomoću  masene spektrometrije, nađene su interakcije sa SUMO2, identificirane su proteinske  posttranslacijske modifikacije  nalik ubikvitinu i ubikvitinu C.  Preko  dvo-hibridnih eksperimenta, otkrivena je interakcija sa MAPK6, kinaznim proteinom.

## Nedavne studije
Studija na zebricama pokazala je da se CFAP298 nalazi u visokim koncentracijama u Kupfferovim vezikulama i da je unutarćelijski lokaliziran na baznom tijelu cilija. Zebricim mutant u homologu CFAP298 ima defekte u pokretljivosti cilija.

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
Kompleks achaete-scute

Kompleks '''*achaete-scute* (*AS-C*)'* je grupa od četiri gena (*achaete*, *scute*, *letalni scute* i *asense*)  *Drosophila melanogaster*. Ovi geni kodiraju osnovne heliks-petlja heliksne transkripcijske faktore koji su najbolje proučavani u njihovoj regulaciji razvoja nervnog sistema. Zbog njihove uloge u određivanju sudbine neuroblasta, geni "AS-C" nazivaju se pronervnim genima. Međutim, *AS-C* ima nepronervne funkcije, kao što je određivanje progenitora mišića i crijeva. Kao i kod većine klasično opisanih gena *Drosophila*, *achaete* se zove zbog njegovog mutantnog fenotipa, a to je nedostatak senzornih dlačica (makrochaete i mikrohete) na leđima odrasle mušice. Achaete ima funkciju da odredi sudbinu senzornih ćelija dlaka. Funkcioniše nizvodno od drugih gena, uključujući *hete* i *ekstramakrohete* koji postavljaju polja ćelija koja mogu eksprimirati *achaete*.

### *Scute*
*Scute* (kratki oblik *sc*) nalazi se oko 25 kb 3′ od *achaete*. To je gen od 1,45 kb koji kodira 345 aminokiselinski protein od 38,2 kDa.

### Letalne *scute* 
Letalne *scute* (kratka forma *l(1)sc*) nalazi se oko 12 kb 3′ *scute*. To je gen od 1,1 kb koji kodira protein od 257aminokiselina od 29 kDa.

### *Asense* 
*Asense* (kratki oblik *ase*)  ima 45 kb 3′ od *l(1)sc*. To je gen od 2,8 kb koji kodira 486-aminokiselinski protein od 53,2 kDa.

## Također pogledajte
* *ASCL1* - Achaete-scute homolog 1 
* *ASCL2'' - Achaete-scute homolog 2 

## Reference 
## Vanjski linkovi
Kategorija:Geni Drosophila melanogaster 
Kategorija:Transkripcijski faktori
Alice Munro

mini|Alice Munro
**Alice Ann Munro** ( ; djevojačko Laidlaw  ; 10. juli 1931 – 13. maj 2024) bila je kanadska spisateljica kratkih priča koja je dobila Nobelovu nagradu za književnost 2013. Munrooino djelo je opisano kao revolucioniranje arhitekture kratkih priča, posebno u svojoj tendenciji da se kreće naprijed i nazad u vremenu. Za njene priče se kaže da "ugrađuju više nego što najavljuju, otkrivaju više od paradiranja".

Munrooina fikcija se najčešće odvija u njenom rodnom okrugu Huron u jugozapadnom Ontariju. Njene priče istražuju ljudske složenosti u nekomplikovanom proznom stilu. Munro je pisala kao "jedan od naših najvećih savremenih pisaca fikcije", ili, kako je to rekla Cynthia Ozick, "naš Čehov ". Munro je dobila mnoga književna priznanja, uključujući Nobelovu nagradu za književnost 2013. za svoj rad kao "majstor savremene kratke priče",

Munro je rođena kao Alice Ann Laidlaw u Winghamu, Ontario. Njen otac, Robert Eric Laidlaw, bio je uzgajivač lisica i nerca, a kasnije se okrenuo uzgoju purana. Njena majka, Anne Clarke Laidlaw (rođena Chamney), bila je učiteljica. Ona je irskog i škotskog porijekla; njen otac je potomak Jamesa Hogga, Ettrick Shepherd.

Munro je počela da piše kao tinejdžerka, objavivši svoju prvu priču, "Dimenzije senke", 1950. dok je studirala engleski jezik i novinarstvo na Univerzitetu Zapadni Ontario uz dvogodišnju stipendiju. U tom periodu radila je kao konobarica, beračica duvana i bibliotečka službenica. Godine 1951. napustila je univerzitet, gdje je diplomirala engleski jezik od 1949, da bi se udala za kolegu studenta Jamesa Munroa. Preselili su se u Dundarave, West Vancouver, zbog Jamesovog posla u robnoj kući. Godine 1963. par se preselio u Viktoriju, gde su otvorili Munro's Books, koji i danas radi.

Umrla je 13. maja 2024. u Port Hope.

## Reference 
Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za književnost
Kategorija:Rođeni 1931.
Kategorija:Umrli 2024.
Kategorija:Kanadski pisci
Kategorija:Biografije, Wingham (Ontario)