Čapljina

**Čapljina** je grad i naseljeno mjesto u jugozapadnoj Hercegovini, Bosna i Hercegovina, sa oko 5.700 stanovnika u naseljenom mjestu, odnosno oko 26.000 stanovnika u gradu.

## Geografija 
Nalazi se u dolini rijeke Neretve, na važnoj raskrsnici puteva sa sjevera na jug. Na području Čapljine Neretva prima svoje pritoke: Trebižat, Bregavu i Krupu.

## Etimologija 
Kada je u pitanju etimologija naziva  grada, Čapljina, zanimljiva je podudarnost sa latinskom riječi "Ardea", što doslovno znači "Čaplja", a što opet konicidira za nazivom najuticajnijeg ilirskog naroda na tom području, Ardijejaca (izvorno zapisano kao Ardiaei), koji je nastanjivao upravo šire područje Čapljine i doline  rijeke Neretve.To otvara mogućnost da su Slaveni dolaskom na to područje preuzeli naziv od Ilira ili Rimljana,a zatim ga preveli na svoj jezik.

## Historija 
Iako se sama Čapljina kao naseljeno mjesto u pisanim izvorima pouzdano javlja u 17. stoljeću, historija njenog šireg prostora znatno je starija i naročito je vidljiva kroz arheološke lokalitete Mogorjelo, Počitelj, Gabela i Višići.

### Prahistorija 
Šire područje današnje Čapljine bilo je naseljeno još u prahistoriji. Noviji pregled arheoloških ostataka na području župe Čeljevo navodi da materijalni nalazi iz prapovijesti, gradine, gomile i sitni arheološki materijal svjedoče o naseljenosti od bronzanog doba nadalje, te da su u željeznom dobu na prostoru današnje općine Čapljina živjela ilirska plemena Daorsi i Ardijejci.

### Antika 
U antičko doba područje Čapljine pripadalo je širem prostoru donje Neretve, koji je imao važnu saobraćajnu, privrednu i stratešku ulogu između unutrašnjosti Ilirika i jadranske obale. Najpoznatiji antički lokalitet u okolini današnjeg grada jeste Mogorjelo, kasnoantički utvrđeni kompleks kod Čapljine, koji je proglašen nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.

Rad *The castellum in Mogorjelo: A Contribution to a Long Lasting Debate* ističe da je Mogorjelo jedan od ključnih kasnoantičkih arhitektonskih kompleksa na prostoru nekadašnje rimske Dalmacije te da rasprave o njegovoj funkciji – od vile i forta do administrativno-privrednog centra – traju više od jednog stoljeća. Drugi rad o fibulama iz Mogorjela navodi da hronološki kontekst nalaza potvrđuje kontinuitet naseljenosti lokaliteta od I do VI stoljeća.

Još jedan važan antički i višeslojni lokalitet na prostoru današnje Čapljine jesu Višići. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine navodi da se na lokalitetu *Kućišta* u Višićima nalazi rimska vila (*villa rustica*) s ostacima iz rimskog antičkog perioda, ranog i kasnog srednjeg vijeka, što pokazuje dug kontinuitet naseljenosti na ovom prostoru.

Nakon rušenja Ilirskog kraljevstva, Rimljani grade nekoliko svojih naselja (Dretelj, kod Počitelja i u Žitomislićima), a sama Čapljina postaje centar trgovine i saobraćaja. Tu je i nekoliko latifundija sa vilama (Mogorjelo, Višići), koje snabdjevaju Naronu i dijelove provincije Dalmacije poljoprivrednim proizvodima.

I Slaveni se kasnije ovdje naseljavaju (Višići). U ranom srednjem vijeku područje drže Mlečani, zatim je u sastavu bosanske države, do pada pod osmanlijsku vlast.

### Srednji vijek 
Historija prostora današnje Čapljine u srednjem vijeku najvidljivija je kroz fortifikacije, sakralne ostatke i nekropole. Među najvažnijim lokalitetima jeste Počitelj, koji se razvio kao utvrđeni grad na lijevoj obali Neretve. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine proglasila je Počitelj historijskim gradskim područjem, a u obrazloženjima i pratećoj literaturi naglašava se njegova slojevita izgradnja od srednjovjekovne jezgre do osmanskog urbanog sklopa.

Tvrđava planski sagrađena s vojnom funkcijom i da je štitila ulaz u dolinu donje Neretve, posebno važnu komunikaciju Drijeva–Blagaj.  Na širem čapljinskom prostoru postoje i drugi višeslojni srednjovjekovni lokaliteti. Rad o arheološkim ostatcima na području Čeljeva navodi kasnoantičku baziliku i kasnije ranosrednjovjekovne slojeve na lokalitetu Crkvina–Nerezi u Tasovčićima, te stećke u više sela čapljinskog područja, među njima u Klepcima i Tasovčićima.

Na prostoru današnje Čapljine očuvani su i drugi spomenici iz osmanskog i postosmanskog pograničnog konteksta. Među njima je Rt kula (Kulina na rijeci Krupi) u Dračevu, koju je KONS proglasio nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.

### Austrougarska uprava i nastanak savremenog grada 
Savremeni razvoj Čapljine ubrzan je u vrijeme austrougarske uprave, kada je grad dobio jače saobraćajne i upravne funkcije. Čapljina kao urbano središte snažnije razvila sredinom 19. stoljeća, a kasnije naročito zahvaljujući saobraćajnom položaju na pravcu Mostar–Metković i na željezničkoj pruzi Sarajevo–Ploče.

Istovremeno je i kulturna baština na prostoru Čapljine pretrpjela velika oštećenja. Počitelj je tokom rata bio teško oštećen, a njegova poslijeratna obnova i revitalizacija postale su predmet stručnih i međunarodnih konzervatorskih projekata.

## Stanovništvo 
### Nacionalni sastav stanovništva – grad Čapljina 
### Nacionalni sastav stanovništva – naseljeno mjesto Čapljina 
## Kultura 
### Nacionalni spomenici 
## Sport 
U Čapljini postoji dugogodišnja sportska tradicija, pogotovo u nogometu, košarci, rukometu, boćanju i odbojci. NK Čapljina je u bivšoj Jugoslaviji egzistirao pod nazivom Borac, a danas je profesionalni nogometni klub u sklopu kojeg postoji i škola nogometa. Poznata imena iz Čapljine koja su ugradila sebe u razvoj nogometa su: Kana Čolić, Zlatan Vego, Ilija Ivanković, Dadi Mulalić, Zara Zurovac, Milivoje Draško, Seno Elezović, Velija Kudra, Halid itd. Seniorski tim se takmiči u Drugoj ligi Federacije BiH-Jug, a u Prvoj ligi se takmiče timovi kadeta i juniora. Navijači Čapljine se zovu Patrioti, a stadion se zove Bjelave.

## Poznate ličnosti 
* Slobodan Praljak
* Jurinko Rajič
* Jasmin Repeša

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični veb-sajt grada Čapljine

Kategorija:Općine Bosne i Hercegovine
Kategorija:Općine Federacije Bosne i Hercegovine‎
Kategorija:Općine u Hercegovačko-neretvanskom kantonu
*