Jajnički folikul

**Jajnički folikul** je grubo sferoidni agregacijski skup ćelija, koji se nalazi u jajnicima. Izlučuje hormone koji utiču na faze menstruacijskog ciklusa. Žene počinju pubertet sa oko 400.000 folikula,svaki sa potencijalom da oslobodi po jednu jajnu ćeliju (u jajovod) za oplodnju,  pri svakoj ovulaciji. Ova jaja se razvijaju svaki put u svakom menstruacijskom ciklusu.

## Struktura 
thumb| 300px | Presjek vezikularnog folikula jajnika mačke. X 50.
Jajnički folikuli  su osnovne jedinice ženske reproduktivne biologije. Svaki od njih sadrži po jedan oocit (nezrelu jajnu ćeliju) ili ovum. Ove se strukture povremeno pokreću kako bi rasle i razvijale se, a kod žena kulminiraju ovulacijom obično jednog kompetentnog oocita. Sastoji se također od granuloznih ćelija i folikulske teke.

### Oocit 
Jednom mjesečno, po  jedan od jajnika oslobađa zrelo jaje (ovum), poznato kao oocit. Jedro takvog oocita naziva se germinalna vezikula (vidi sliku).

### *Cumulus oophorus* 
Cumulus oophorus je skupina ćelija (koje se nazivaju kumulusne ćelije) koje okružuju oocit i u folikulu jajnika i nakon ovulacije.

### Granulozna membrana  
Ova membrana sadrži brojne zrnaste ćelije.

#### Zrnasta ćelija 
Zrnaste ćelije ili folikulske ćelije okružuju oocite unutar folikula; ; njihov broj direktno se povećava kao odgovor na povišen nivo cirkulacije gonadotropina ili smanjenja reakcije na testosteron. One također proizvode peptide koji sudjeluju u regulaciji sinteze hormona jajnika. Folikul-stimulirajući hormon (FSH) podstiče zrnaste ćelije da eksprimiraju receptore za  luteinizirajući hormon (LH) na njihovim površinama; kada se cirkulirajući LH veže na ove receptore, proliferacija prestaje.

### Folikulska teka
Granulozne ćelije, zauzvrat, zatvorene su u tankom sloju vanćelijskog matriksa – folikulske bazne membrane ili bazne lamine (na slici "fibro-vaskularni omotač"). Izvan bazne lamine nalaze se slojevi *theca interna* i *theca externa*.

## Razvoj
Primordijalni folikuli nisu vidljivi golim okom. Međutim, oni se s vremenom razvijaju u primarne, sekundarne i tercijarne vezikularne folikule. Tercijarni vezikulski folikuli (koji se nazivaju i "zreli vezikulskii folikuli" ili "sazreli vezikularni folikuli") ponekad se nazivaju i Graafovi folikuli (prema Rennieru de Graafu).
Kod ljudi se oociti uspostavljaju u jajniku prije rođenja i mogu ostati neaktivni čekajući inicijaciju do 50 godina.
Nakon pucanja, folikul se pretvara u corpus luteum.

### Razvoj oocita u folikulima jajnika 
U široj perspektivi, celokupna folikulageneza, od primordijalnog do preovulacijskog folikula, nalazi se u fazi mejoze I ootidogeneze u oogenezi.

Embrionski razvoj kod muškaraca i žena slijedi zajednički put prije gametogeneze. Jednom kada gametogonija uđe u gonadni greben, međutim, oni se pokušavaju povezati s tim somatskim ćelijama. Razvoj napreduje i gametogonija se pretvara u oogoniju koja postaje u potpunosti okružena slojem ćelija (pregranulozne ćelije).

Oogonija se ummnožava mitotskom diobom; ovo se širenje završava kada oogonija uđe u mejozu. Dužina vremena u kojem se oogonija umnožava mitozom nije specifična za vrste. U ljudskom plodu, ćelije koje su podvrgnute mitozi vide se sve do drugog i trećeg trimestra trudnoće. Nakon početka procesa  mejoze, oogonija (koja se danas naziva primarni oocit) više se ne može kopirati. Dakle, ukupni broj gameta je uspostavljen u ovom trenutku. Jednom kada se  primarni oociti prestanu dijeliti, ćelije ulaze u produženu "fazu mirovanja". Ova faza mirovanja ili diktijatna faza]] kod čovjeka bilo gdje u svijetu može trajati do pedeset godina.

Za nekoliko primarnih oocita koji svaki mjesec završe mejozu, samo jedan ili nekoliko funkcionalnih oocita, dominantni folikuli, završava sazrijevanje i ulaze u ovulaciju. Ostali folikuli koji počinju sazrijevati regresirat će i postati atretični folikuli, s vremenom će se pogoršati.
Primarni oocit pretvara se u sekundarni oocit u zrelim folikulama jajnika. Za razliku od sperme, jaje se odmara u sekundarnom stadiju mejoze do oplodnje.
Nakon oplodnje spermom, sekundarni oocit nastavlja drugi dio mejoze i postaje zigot.

## Klinički značaj 
Bilo koji od jajničkih folikula koji je veći od oko dva centimetra naziva se jajnička cista.

Funkcija jajnika može se mjeriti ginekološkom ultrasonografijom folikulskog volumena. Danas se volumen folikula jajnika može brzo i automatski izmjeriti iz trodimenzionalno rekonstruiranih ultrazvučnih slika.

Pucanje folikula može rezultirati bolom u trbuhu (*mittelschmerz*) i treba ga uzeti u obzir u diferencijalnoj dijagnozi kod žena u rodnoj dobi.

Kriokonzervacija (zaleđivanje) i kultura tkiva obavlja se nakon krioprezervacije. Krioprezervacija tkiva jajnika zanima žene koje žele sačuvati svoju reproduktivnu funkciju izvan prirodnih granica ili čijem reproduktivnom potencijalu prijeti terapija kancera,naprimjer hematološka malignost raka dojke.

Za  *in vitro* kultiviranje folikula, postoje različite tehnike za optimizaciju njihovog rasta, uključujući upotrebu definiranog medija, faktora rasta i podršku trodimenzijskog vanćelijskog matriksa. 

Molekulski metodi i imunološki test mogu procijeniti fazu sazrijevanja i voditi adekvatnu diferencijaciju.

## Dodatne slike

Human Egg (2722043681).jpg|Primordijalni jajnički folikoul. Oocit je okružen jednostrukim  slojem  pljosnatih granuloznih ćelija.
 Human ovarian follicle.jpg|Histološki preparat ljudskog primarnog ovarijskog folikula (pod velikim povećanjem).

## Također pogledajte 
*Jajnik

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*  - "The Female Pelvis: The Ovary"
* 
* Slide at fda.gov 
* Images at okstate.edu
* Life cycle at gfmer.ch

Kategorija:Ženski reproduktivni sistem
Kategorija:Anatomija čovjeka