Tektonika ploča

mini|desno|245x245px|Najvažnije Zemljine litosferne ploče
mini|248x248px|Tektonske ploče (očuvane površine)

**Tektonika ploča** je geološka teorija koja objašnjava pomicanje Zemljine kore velikih razmjera. Teorija uključuje te ujedno i zamjenjuje stariju hipotezu pomicanja kontinenata, koja datira iz prve polovine 20. vijeka, te koncept širenja morskog dna razvijen tokom 1960-ih.

Vanjski dio Zemlje se sastoji od dva sloja: vanjskog sloja, koji se naziva litosfera, a obuhvata koru i čvrsti gornji dio plašta, dok se ispod litosfere nalazi astenosfera. Iako u čvrstom stanju, astenosfera ima relativno nisku viskoznost i posmičnu snagu te se stoga u geološkoj vremenskoj skali može ponašati kao tečnost. Ispod astenosfere se nalazi krući donji plašt, čije je fazno stanje posljedica ne manjih temperatura, već visokog pritiska.

## Tektonika 
Nakon što se 1906. probio rasjed San Andreas, izazvavši veliki potres u San Franciscu, američki geolog Harry Fielding Reid

Pretpostavlja se da su svi poznati rasjedi bili sjedište jednog ili više potresa u prošlosti, iako su tektonski pokreti duž rasjeda često spori, a većina geološki drevnih rasjeda sada je aseizmična (to jest, više ne izazivaju zemljotrese). Stvarni rasjed povezan sa zemljotresom može biti složen i često nije jasno da li u određenom zemljotresu ukupna energija izlazi iz jedne ravni rasjeda. Za razliku od naglih pomaka klizanja koji uzrokuju seizmičke valove, uočeni geološki rasjedi povremeno pokazuju relativne pomake na skali od stotine kilometara tokom geološkog vremena. Naprimjer, uzročni rasjed istočno od Pekinga doživio je proklizavanje površine od oko jedan metar tokom potresa u Tangshanu 1976, dok je rasjed *Chelung-pu* doživio do osam metara vertikalnog klizanja tokom potresa na Tajvanu 1999.

Ploče se pomiču kao cjelina, što rezultira pojavom da je unutrašnjost ploče relativno tektonski pasivna. Vulkani, zemljotresi, mlađi planinski lanci u uskim su područjima na granicama ploča.

Postoji nekoliko velikih ploča i mnogo sporednih. Najvažnije su:
* Afrička
* Antarktička
* Australijska
* Evroazijska
* Indijska
* Indoaustralijska
* Južnoamerička
* Pacifička
* Sjevernoamerička
Mjesto gdje se dvije ploče susreću naziva se *granica ploča*. Granice ploča su mjesto gdje se odvijaju geološki događaji, poput zemljotresa i stvaranja topografskih karakteristika poput planina, vulkana, srednjookeanskih grebena i okeanskih rovova . Velika većina aktivnih vulkana na svijetu nalazi se duž granica ploča, pri čemu je Vatreni prsten Pacifičke ploče najaktivniji i najpoznatiji. Neki vulkani se javljaju u unutrašnjosti ploča, a oni su različito pripisani unutrašnjoj deformaciji ploča i oblaku plašta.

Tektonske ploče mogu uključivati kontinentalnu koru ili okeansku koru, ili obje. Na primjer, Afrička ploča uključuje kontinent i dijelove dna Atlantskog i Indijskog okeana.

Neki dijelovi okeanske kore, poznati kao ofioliti, nisu uspjeli biti subducirani pod kontinentalnu koru na destruktivnim granicama ploča; umjesto toga, ovi fragmenti okeanske kore su potisnuti prema gore i sačuvani su unutar kontinentalne kore.

## Reference 
## Vanjski linkovi
* Dinamička Zemlja-priča o tektonici ploča
* Tektonika ploča: Dokazi o kretanju ploča | Kosmologija i astronomija | Khan Akademija na YouTube
* Geologija: Tektonika ploča na berkeley.edu 
* Geofizički sistemi na thegeographeronline.net 
* This Dynamic Earth: The Story of Plate Tectonics. USGS.
* Understanding Plate Tectonics . USGS.
* An explanation of tectonic forces . Example of calculations to show that Earth Rotation could be a driving force.
* Bird, P. (2003); An updated digital model of plate boundaries.
* Map of tectonic plates .
* MORVEL plate velocity estimates and information. C. DeMets, D. Argus, & R. Gordon.
* Plate Model of Bird 2003 in Google Maps
* 

Kategorija:Tektonika ploča
Kategorija:Geodinamika
Kategorija:Geološke teorije
Kategorija:Seizmologija