Džamija i medresa Mehmed-paše Kukavice

**Džamija i medresa Mehmed-paše Kukavice** nalaze se u samom centru Foče, Republika Srpska, Bosna i Hercegovina. Proglašene su za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

## Lokacija 
lijevo|mini|Uništena džamija u centru Foče
Džamija i medrese locirane su u Gornjoj čaršiji (Prijekoj čaršiji) i nalaze se u neposrednoj blizini hana Mehmed-paše Kukavice i sahat-kule.

## Historija 
[lijevo|mini|Srušene džamije u Foči, tokom [Rat u Bosni i Hercegovini|rata u Bosni i Hercegovini od strane Vojske Republike Srpske.]]
Mehmed-paša Kukavica bio je bosanski valija u dva maha šest i po godina (1752-1756. i 1757-1760). Istakao se gradnjom mnogih poznatih objekata. U 18. vijeku grad Foča se više ne širi, a zadužbine (džamija, medresa, česma, karavan-saraj, hamam, tekija, sahat-kula i dućani) Mehmed-paše Kukavice se  grade u postojećem gradskom tkivu. Prema tarihu isklesanom u kamenoj ploči, dimenzija 50x50 cm, koja bila je uzidana iznad ulaznih vrata, džamija sagrađena je 1751/1752 i bila je posljednja džamija koja je sagrađena u Foči.
lijevo|mini|Ostaci srušene džamije i medrese
Natpis, u obliku pjesme, napisan je turskim jezikom, nesh-talik pismom u četiri dvostiha:

*Državnik hadži Mehmed,*

*Čauš-baša sultana svjetova, sultana Mahmuda,*

*Sagradi u Foči jednu lijepu džamiju,*

*Za koju neka ga Uzvišeni nagradi.*

*Bože, dobrotvoru podaj dug život.*

*On je podigao nekoliko sličnih visokih džamija.*

*Molitelj joj izreče potpuni kronogram:*

*Lijepa li je ova džamija, privlačno mjesto.*

*Godina 1165. (1751/52)*

Medresa je najmlađa i posljednja medresa u Foči. Dovršena je 1758.

Zgrada džamije je minirana 28. maja 1992. godine, a zapaljeni su medresa, abdesthana i stan muderisa. U jesen 2002. srušila se i kupola.

## Opis 
Pripadala je tipološkoj grupi jednoprostornih potkupolnih džamija sa otvorenim spoljnim trijemom. Munara, šesnaestougaonog presjeka, bila je izgrađena od tesanog kamena, postavljena na kvadratičnom postamentu.

## Literatura 
* Alija Bejtić, Bosanski namjesnik Mehmed-paša Kukavica i njegove zadužbine u Bosni (1752-1756. i 1757-1760), Prilozi za orijentalnu filologiju, broj VI-VII , Sarajevo, 1956-1957
* Desanka Kovačević, Gradska naselja srednjovjekovne bosanske države, Sarajevo, 1978.
* Grupa autora (akademik prof. Husref Redžić, docent mr. Nedžad Kurto, Ferid Isanović), Program revitalizacije i regeneracije istorijskog područja grada Foče. Urbanističko-arhitektonsko rješenje zone Prijeke čaršije, Skupština opštine Foča, Foča, 1983.
* Faruk Muftić, Foča: 1470-1996, Sarajevo, 1997.
* Husref Redžić, Umetnost na tlu Jugoslavije, Islamska umjetnost, Izdavački zavod Jugoslavija, Beograd 1984.
* Husref Redžić, Studije o islamskoj arhitektonskoj baštini, Biblioteka Kulturno naslijeđe,  Sarajevo,  1983.
* Hivzija Hasandedić, Muslimanska baština u istočnoj Hercegovini, El-Kalem, Sarajevo, 1990.
* Mehmed Mujezinović, Islamska epigrafika Bosne i Hercegovine, knjiga 2, Istočna i centralna Bosna, 3. izdanje, Sarajevo, 1998.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*  Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini
*  komisije nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine

Kategorija:Nacionalni spomenici u Foči (Republika Srpska)
Kategorija:Džamije u Foči (Republika Srpska)