Radič Dobrovojević

**Radič Dobrovojević**, (1419-1432), poznat i kao **Vrag**, bio je bosanski vlasteličić sa područja Vrsinja, vazal vojvode Sandalja Hranića Kosače.

Radičev otac je Dobrovoj Branojević. Imao je dva brata Dabiživa i Branka Dobrovojevića. Radičev nadimak izaziva dilemu. S obzirom na njegov poznati životni vijek, prepun nasilnog ponašanja, pljački i razbojništava, očito je da je  među savremenicima ostavio užasavajući trag te da je zbog toga i dobio nadimak Vrag.

Najveći broj informacija o Radiču Dobrovojeviću potječe iz knjiga tužbi Državnog arhiva u Dubrovniku (Serija Lamenta de foris). Spominje se u očuvanim izvorima od novembra 1419. godine. Sa svoja dva brata tada je opljačkao četiri svinje Ostoji Hvalkoviću u Konavlima naselju Vodovolji (Vodovađe).  Naredne,  1420. godine Radič Dobrovojević optužen je za učešće u dvije pljačke. U prvoj izvjesni tužilac Radovac Radosalić optužuje Pripčina Brankovića, Radiča Dobrovojevića, Radiča Tolanovića i Radašina Letiradalja zbog pljačke mača, tkanine, ogrtača i novčanika (vrećice za novac).  U drugoj tužbi Nenko Radovčić optužuje iste osobe za pljačku ulja, osam groša i 12 parvula te dvije lanene vreće. Obje pljačke desile su se u Začuli.  Novembra 1421. godine Obrad Sarijević iz Konavala podiže tužbu protiv Radiča zbog teškog ranjavanja mačem njega i njegovog sinovca Petka u Prapratnom. Obradu je stradala desna potkoljenica, dok je njegov sinovac Petko ostao bez tri prsta desne ruke.  Januara 1422. godine Radič Dobrovojevići još nekolicina razbojnika, bio je optužen za pljačku dvije krave u Konavlima.   Septembra 1423. godine u zajedničkom napadu ljudi Sandalja Hranića i Radoslava Pavlovića temeljito je opljačkana imovina i spaljena kuće Bogdana Nartičića iz Konavala. Za to nedjelo optuženi su Radič Dobrovojević Jurašević, braća Radoslav i Juraj Račić, Vukoslav Vukšić, Radič Korenić, braća Vukoslav i Ostoja Dragančić, jedan od Usinovića, Stjepan i Radoslav Musbratović, Radoslav Krestos, više ljudi Dragančića i Usinovića, Nikola Barojević, Nenada i njegova dva sina Božidar i Radeta Nenadić.  Septembra 1425. godine, Radič Dobrovojević i Novak Radetinić su optuženi za pljačku dva vola i tri krave od strane Gojsava Boljanovića. Pljačka se desila u mjestu Strapče (Stravča) u Konavlima.  Sredinom oktobra 1425. godine ljudi Radiča Dobrovojevića iz Rapata na području Trebinja odgovorni su za nestanak krave Pribila Gojčinovića.  Decembra 1425. godine Radosav Ratković i Radač Gojsalić iz Vitaljine, inače ljudi dubrovačkog vlastelina Vite Rastića, zbog pljačke stoke (23 koze, vol i krava) i stvari njihovih slugu koji su tu stoku čuvali optužili su Dabiživa i Branka, braću Radiča Dobrovojevića, Ljubišu i druge ljude Radiča Dobrovojevića, braću Bogišu i Bogdana Miloševića, braću Radivoja i Vukoslava Božićkovića iz sela Bani (u Konavlima), dva čovjeka iz Brda, Vlahe Banjane, Nikšu Vukšića Voitanovića, Pelarga Bogunovića, Branka Božićkovića, Ogrina i Ljubišu Gojakovića Đurinića iz Vitaljine.  Na kraju 1426. godine Radota Mihačević i Radič Branisalić iz Vitaljine optužili su Radiča Dobrovojevića, Vukca Dobrašinića, Nenada i Večerina Mazića, sve iz Vrsinja, a zbog pljačke žita u konavoskim Planinama. 

Početkom 1427. godine dubrovački ambasador Ivan Gundulić kod vojvode Sandalja Hranića je trebao intervenirati zbog neposlušnosti njegovog podanika Radiča Dobrovojevića. Radič je iz Vrsinja prešao u Konavle i ukrao tri krave. Poslanik je trebao tražiti Sandaljevu intervenciju da se te krave vrate. 

U Konavoskom ratu 1430-1432. godine između vojvode Radoslava Pavlovića i Dubrovčana značajno mjesto imali su i Vrsinjani. Rat je situacija u kojoj su pojedinci i skupine nastojali da izvuku korist bez obzira na zavađene strane. Vrsinjani kao ljudi vojvode Sandalja Hranića Kosače, iako je on bio neutralan u ovom ratu, redovno su bili okrivljivani za pljačke i ubistva na svom, trebinjskom i konavoskom području. Pod krinkom ljudi vojvode Radoslava Pavlovića oni su nastojali da dođu do ratnog plijena. Vrsinjane je predvodio Radič Dobrovojević, kojeg su Dubrovčani pokušavali da povežu sa Sandaljevom neutralonošću kako bi izazvali njegovu reakciju. Juna 1430. godine isticali su izrijekom njegovo predvodništvo među Vrsinjanima (Radic Dobrouoeuich dicto Vragh fo principal guida et condutore de quelli de Versigna).  Kada nisu uspjeli diplomatskim sredstvima, Dubrovčani su 1431. godine odlučili da, ukoliko dođu u priliku, zarobe Radiča Dobrovojevića. Sa strane: „Pro intromittendo Radiç Dobrouoeuich Vragh”; “de intromittendo Radiç Dobrouoeuich de Versigna dictus Vragh si conpertus fuit in contrata nostra Canalis venire ad confnia nostra siue in confnibus nostris” (18. septembar 1431. godine), Državni arhiv u Dubrovniku, Serija - Consilium Rogatorum, Svezak V, Folija 36.  U svojoj namjeri su uspjeli na proljeće 1432. godine kada su ga utamničili i okovali.  Poznato je da je za njega Sandalj intervenirao septembra 1432. godine, ali Dubrovčani nisu bili voljni da iziđu u susret Sandaljevim zahtjevima.  Sudbina Radiča Dobrovojevića izgleda da je bila zapečaćena.

## Reference 
## Literatura 
* Mihailo Dinić, *Хумско-требињска властела*, Srpska akademija nauka i umetnosti, Posebna izdanja 397, Odelenje društvenih nauka 54, Beograd 1967, 53. 
* Esad Kurtović, Pljačke i nasilja Dobrovojevića, ljudi vojvode Sandalja Hranića sa područja Vrsinja, Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, Godišnjak Centra za balkanološka ipitivanja 32, Sarajevo 2005, 269-289. 

Kategorija: Dobrovojevići
Kategorija: Vlastela Vrsinja
Kategorija: Srednjovjekovna bosanska vlastela