open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Svjetsko prvenstvo u biatlonu

**Svjetsko prvenstvo u biatlonu** je sportsko takmičenje u organizaciji Međunarodnog biatlonskog saveza (IBU) u svim disciplinama biatlona u muškoj, ženskoj i juniorskoj konkurenciji. Prvenstva se održavaju svake godine, osim u olimpijskim godinama, da bi se izbjeglo poklapanje dvaju takmičenja.

Prvo Svjetsko prvenstvo je održano 1958, samo u muškoj konkurenciji. Žene se dobile svoje Svjetsko prvenstvo 1984, da bi od 1989. Svjetsko prvenstvo bilo jedinstveno za muškarce i žene.

Četiri puta (1990, 1998, 1999 i 2000) nije bilo moguće provesti pun program na odabranoj lokaciji zbog lošeg vremena ili nedovoljnog snijega, pa su se dijelovi takmičenja održali na drugoj lokaciji. U historiji svjetskih prvenstava u biatlonu natjecanja su održavana i u olimpijskoj godini, za one discipline koje nisu bile na olimpijskom programu.

## Historija 
Prvo Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1958. za muškarce, održano je u gradu Saalfeldenu u pokrajini Salzburg u Austriji na kojem je službeno održana samo pojedinačna utrka na 20&nbsp;km i nezvanična utrka štafeta 4 x 7,5&nbsp;km. Prvi svjetski prvak postao je švedski biatlonac Adolf Wiklund. Štafeta je zvanično uključena u program Svjetskog prvenstva 1966.  Ostale discipline pojavile su se na sljedećim prvenstvima:
* 1974 – sprint za muškarce,
* 1984 – pojedinačno, sprint i štafeta za žene,
* 1989 – ekipne utrke,
* 1997 – potjera,
* 1999 – masovni start,
* 2005 – mješovita štafeta.

### Mjesta održavanja 
|

|

|}

## Svjetski prvaci 
## Napomena 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
*
Kategorija:Takmičenja u biatlonu
Biatlon
Sibujansko more

mini|250p|Položaj Sibujanskog mora unutar Filipina
**Sibujansko more** je malo more koje je smješteno između filipinskog arhipelaga.
More odvaja ostrvsku grupu Visayas od sjevernog filipinskog ostrva Luzon.

Okruženo je ostrvima: Panay na jugu, Mindoro na zapadu, Masbate na istoku, ostrvom Marinduque i poluostrvom Bicol ostrva Luzon na sjeveru.

Sibujansko more je povezano sa Suluskim morem preko Tablas prolaza na zapadu, Južnim kineskim morem preko prolaza Verde na sjeveroistoku i Visayanskog mora preko Jintotolo kanala na jugoistoku. Ostrva Romblon leže unutar ovog mora.

## Historija 
mini|desno|250px|Avionski snimak ostrva Sibuyan koje se nalazi u Sibujanskom moru
Bitka u Sibujanskom moru, između američke i australijske na jednoj i mornarice Japansko carstvo na drugoj strani, se odigrala na ovom moru 24. oktobra 1944. godine kada je potopljen jedan japanski bojni brod *Musashi* dok je nekoliko drugih oštećeno.

Kategorija:Filipinska mora
Kategorija:Mora
Kategorija:Tihi okean
Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1980.

**Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1980.** je bila nogometna utakmica koja je odigrana 22. juna 1980. godine na stadionu Olimpico u Rimu. Zapadna Njemačka je u finalnoj utakmici bila uspješnija od Belgije rezultatom 2-1. Golove u finalu su postigli Horst Hrubesch u 10. i 88. minuti utakmice za Zapadnu Njemačku te René Vandereycken u 75. minuti iz jedanaesterca za Belgiju. Utakmica je odigrana pred 47.864 gledalaca. Glavni sudija utakmice je bio Nicolae Rainea.

## Put do finala 
|style="background:#c1e0ff"|Tabela
|colspan=2 valign=top|

|-
|- style="background:#00ff7f"
|width=33%|Protivnik
|width=11%|Rezultat
|width=12%|**Prvenstvo**
|width=33%|Protivnik
|width=11%|Rezultat
|-
|align=left|
|1–1 
|style="background:#c1e0ff"|
|align=left|
|1–0 
|-
|align=left|
|2–1 
|style="background:#c1e0ff"|
|align=left|
|3–2 
|-
|align=left|
|0–0 
|style="background:#c1e0ff"|
|align=left|
|0–0 
|-
|colspan=2 valign=top|

|style="background:#c1e0ff"|Tabela
|colspan=2 valign=top|

|-
|}

## Finale 

----

|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* *1980 UEFA European Championship, uefa.com*
* *European Championship 1980, rsssf.com*

Finale
1980.
1980.
1980.
Latinski prefiksi

**Latinski prefiksi** obično označavaju međusobni prostorni i/ili vremenski odnos posmatranih objekata ili pojava. Slijedi popis najčešćih koji su usvojeni u bosanskom jeziku.

## Također pogledajte 
* Prefiks
* Latinski jezik
* Grčki prefiksi

## Reference 
Kategorija:Terminologija
Kategorija:Latinski jezik
Prefiks

U gramatici, **prefiks** ili **predmetak** jest afiks koji se nalazi ispred korijena neke riječi. Dodavanje na početak jedne riječi, nju mijenja u drugu riječ, često i suprotnog značenja. Na primjer, kada je prefiks *ne* dodaje na riječ *sretan*, stvara riječ *nesretan*.

Posebno u proučavanju jezika, prefiks se također zove i **preformativ**, jer mijenja oblik (=preformira) riječi pred kojima je postavljen. Prefiksi, kao i drugi afiksi, mogu biti **flektivni**, (mijenjanje sintaksnê kategorijê) ili **derivacioni** – mijenjanje bilo leksičkê kategorijê ili semantičkih značenja.

Sama riječ *prefiks* sastavljena je od osnove *fix* (što znači priložiti, u ovom slučaju) i prefiksa *pre-* (što znači prije), a oba su izvedeni iz latinskog korijena .

**Primjeri prefiksâ**:
*prefiks, pregled : pre- je prefiks sa značenjem "prije";
*nesretan : ne- je negativni, niječni ili antonimijski prefiks;
*Suradnja/saradnja: su/sa- je oznaka za zajedničku radnju;
*Revizija, revolucija, reforma : re- je prefiks koji znači "ponovo";
*Probosanski, proraditi: pro– je prefiks koji označava za (nešto/nekoga) ili početak.

Prefiksi mogu biti prosti i složeni. 
**Prosti** su, naprimjer:
*od- (od-lejteti)
*iz- (iz-vući)
*pre- (pre-laz)
*raz- (raz-vod).

U **složene** spadaju:
*prepo- (pre + po; prepo-rod),
*zapo- (za + po; zapodenuti) i dr.

U tvorbi glagola, u našem jeziku prefiksima se najčešće mijenja glagol.

U većini svjetskih jezika su odomaćeni mnogi grčki i latinski prefiksi.

## Također pogledajte 
* Prefiksi u bosanskom jeziku
* Grčki prefiksi
* Latinski prefiksi

## Reference 

Kategorija:Afiksi
Kategorija:Leksičke jedinice
Kategorija:Lingvistička terminologija
Kategorija:Riječi
Çanakkale (pokrajina)

**Pokrajina Çanakkale** (turski: *Çanakkale ili*) je pokrajina koja se nalazi u sjeverozapadnom dijelu Turske.

Prostire se na površini od 9.737&nbsp;km2 a prema podacima iz 2010. godine u provinciji je živjelo 490.397 stanovnika. Gustoća naseljenosti iznosi 50 stanovnika/km2.

Kao i pokrajina Istanbul, i ova pokrajina se prostire na dva kontinenta, evropski (trakijski) dio i azijski (anadolijski) dio. Evropski dio pokrajine se nalazi na Galipolju dok se azijski dio u velikoj mjeri poklapa sa historijskom regijom Troada. Odvojeni su Dardanelima koji spajaju Mramorno sa Egejskim morem.

Glavni grad pokrajine je Çanakkale po kojem je pokrajina i nazvana.

Arheološko nalazište antičkog grada Troje se nalazi upravo u ovoj provinciji.

## Historija 
Pokrajina je najpoznatija po bitci kod Galipolja ili bitci za Çanakkale (turski:Çanakkale Savaşı). Kampanja su povele udružene britanske i francuske snage potpomognute australijancima, novozelanđanima i ostalima sa ciljem zauzimanja Istanbula. Bitka je trajala od 25. april 1915. do 9. januara 1916. godine a u istoj su Turci porazili neprijatelja.

## Distrikti 
Pokrajina se dijeli na 12 distrikta:
* Ayvacık
* Bayramiç
* Biga
* Bozcaada
* Çan
* Çanakkale
* Eceabat
* Ezine
* Gelibolu
* Gökçeada
* Lapseki
* Yenice

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica pokrajine

Çanakkale
*
Naseljeno mjesto

**Naseljeno mjesto** predstavlja prostornu antropogeografsku teritorijalnu jedinicu u Bosni i Hercegovini koja obuhvata jedno ili više naselja sa područjem koje pripada tom naseljenom mjestu. Granice općina su definisane granicama naseljenih mjesta koje pripadaju datoj općini, dok je kanton definisan granicama njemu pripadajućih općina.

## Legislativa 
Nazivi naseljenih mjesta utvrđuju se zakonom. 
U Bosni i Hercegovini entiteti Federacija Bosne i Hercegovine i Republika Srpska određuju nazive naseljenih mjesta, teritorij naseljenog mjesta i odlučuju o spajanju naseljenih mjesta.
Naseljeno mjesto može pripadati samo jednoj općini. Na području jedne općine dva ili više naseljenih mjesta ne mogu imati isti naziv.

## Vrste 
Postoje dvije vrste naseljenih mjesta:
# Naseljeno mjesto gradskog karaktera
#  Ostala naseljena mjesta
## Upotreba 
* Naseljeno mjesto se koristi u popisima stanovništva koje sprovode organi države.
* Naseljeno mjesto u statističkom značenju, čini jedan ili više statističkih krugova.
* Naseljeno mjesta je i adresna prostorna jedinica. 
* U nekim slučajevima naseljeno mjesto je i katastarska općina.
* U saobraćaju, odnosno u Zakonu o bezbjednosti saobraćaja u BiH.

## Reference 
Kategorija:Naselja
Kategorija:Politika Bosne i Hercegovine
Zaliv Fundy

mini|desno|Položaj zaliva Fundy
**Zaliv Fundy** (francuski: *Baie de Fundy*) je zaliv na atlantskoj obali Sjeverne Amerike, na sjeveroistočnom kraju zaliva Maine, između kanadskih provincija Novi Brunswick i Nova Škotska a svojim malim dijelom dodiruje američku saveznu državu Maine.

Neki izvori navode da naziv "Fundy" dolazi od francuske riječi "fendu", što znači "dijeliti", dok drugi smatraju da dolazi od portugalske riječi Funda, što znači "duboki". Zaliv je nazvan i Francuski zaliv od strane istraživača i kartografa Samuela de Champlaina tokom ekspedicije iz 1604. godine koju je predvodio Pierre Dugua.

Poznat je po najvećem plimnom valu na svijetu.

## Granice 
Međunarodna hidrografska organizacija definiše jugozapadnu granicu zaliva kao liniju koja ide sjeverozapadno od rta St. Mary (44°05'N) Nova Škotska, kroz ostrvo Machias Seal (67°06'W) i dalje do Little River Head (44°39'N) u državi Maine.
## Reference 
Kategorija:Atlantski okean
Kategorija:Geografija Kanade
Kategorija:Geografija Sjedinjenih Američkih Država
Kategorija:Zalivi u Kanadi
Fundy
Ağrı (pokrajina)

**Pokrajina Ağrı** (turski: *Ağrı ili*) je pokrajina koja se nalazi u istočnom dijelu Turske, uz granicu sa Iranom.

Prostire se na površini od 11.376 km2 a prema podacima iz 2010. godine u ovoj provinciji je živjelo 542.022 stanovnika. Gustoća naseljenosti iznosi 48 stanovnika/km2.

Graniči sa pokrajinama: Kars na sjeveru, Erzurum na sjeverozapadu, Muş i Bitlis na jugozapadu,Van na jugu i pokrajinom Iğdır na sjeverozapadu.

Glavni grad ove pokrajine je Ağrı, smješten na 1650 metara nadmorske visine.

Kurdi čine većinsko stanovištvo ove pokrajine.

## Distrikti 
Pokrajina se sastoji od slijedećih 8 distrikta:
* Ağrı
* Diyadin
* Doğubeyazıt
* Eleşkirt
* Hamur
* Patnos
* Taşlıçay
* Tutak
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica pokrajine

Ağrı
*
Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1984.

**Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1984.** je bila nogometna utakmica koja je odigrana 27. juna 1984. godine na stadionu Park prinčeva u Parizu. Francuska je u finalnoj utakmici bila uspješnija od Španije rezultatom 2-0. Golove u finalu su postigli Michel Platini u 57. i Bruno Bellone u 90. minuti utakmice. Utakmica je odigrana pred 47.368 gledalaca. Glavni sudija utakmice je bio Vojtech Christov.

## Put do finala 
|-
|- style="background:#00ff7f"
|width=33%|Protivnik
|width=11%|Rezultat
|width=12%|**Prvenstvo**
|width=33%|Protivnik
|width=11%|Rezultat
|-
|align=left|
|1–0 
|rowspan=3 style="background:#c1e0ff"|
|align=left|
|1–1
|-
|align=left|
|5–0
|align=left|
|1–1 
|-
|align=left|
|3–2
|align=left|
|1–0 
|-
|colspan=2 valign=top|

|style="background:#c1e0ff"|Tabela
|colspan=2 valign=top|

|-
|align=left|
|3–2
|style="background:#c1e0ff"|Polufinale
|align=left|
|1–1 (5–4 pen.)
|-
|}

## Finale 

----

|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* *1984 UEFA European Championship, uefa.com*
* *European Championship 1984, rsssf.com*

Finale
1984.
1984.
1984.
Amasya (pokrajina)

**Pokrajina Amasya** (turski: *Amasya ili*) je pokrajina smještena na rijeci Yeşil, na sjeveru Turske. Pripada crnomorskoj geografskoj regiji.

Prostire se na površini od 5.520&nbsp;km2 a prema podacima iz 2010. godine u provinciji je živjelo 334.786 stanovnika. Gustoća naseljenosti iznosi 61 stanovnik/km2.

Glavni grad pokrajine je Amasya, antička *Amaseia* a spominje se još od perioda Aleksandra Velikog. Mjesto je rođenja geografa i historičara Strabona.

U osmanlijsko doba je bila poznata po svojim medresama a posebno kao centar Khalwati sufijskog reda.

## Geografija 
Geografski gledano, Pokrajina se nalazi između Crnog mora na sjeveru i unutrašnjeg dijela Anadolije i leži u centru plodne regije. Zbog blizine Crnog mora klima se odlikuje toplim ljetima i umjereno hladnim zimama. Amasya je poznata po najboljim jabukama u državi kao i po proizvodnji duhana, breskvi i višanja.

## Distrikti 
Pokrajina se sastoji od 7 distrikta:
* Amasya
* Göynücek
* Gümüşhacıköy
* Hamamözü
* Merzifon
* Suluova
* Taşova
## Reference 
Amasya
*
Kate Brown

**Katherine Brown** (rođena 21. juna 1960) jest američka političarka, 38. po redu guvernerka Oregona. Brown je po zanimanju advokatica i članica je Demokratske stranke Oregona. Ranije je služila kao državna sekretarka Oregona i vođa većine u senatu te savezne države, gdje je bila kao predstavnik dijelova Milwaukieja (Oregon) te sjeveroistočnog i jugoistočnog Portlanda.

Brown je postala guvernerka 18. februara 2015. naslijedivši Kitzhabera nakon njegove ostavke. Brown je tako postala druga žena na mjestu guvernera u historiji Oregona, nakon Barbare Roberts, te prva javno deklarirana biseksualna guvernerka u historiji SAD.

## Biografija 
Brown je rođena u Torrejón de Ardoz, predgrađu Madrida, Španija, gdje je njen otac služio u američkim zračnim snagama, ali je odrasla u Minnesoti. Maturirala je u srednjoj školi Mounds View u Arden Hillsu 1978. godine. Diplomski studij završila je u oblasti zaštite okoline na Univerzitetu Colorada at Boulder 1981. a doktorsku disertaciju iz oblasti ekološkog zakonodavstva na pravnoj školi Lewis and Clark 1985.

Brown je pohađala i državni Univerzitet Portland gdje je studirala porodično pravo. Bila je advokatica za oblast porodičnog prava pri neprofitnoj organizaciji *Youth, Rights and Justice* (ranije projekat prava omladine) u Portlandu, u sklopu kojeg je davala pravne usluge djeci i porodicama.

U političkoj karijeri bila je zastupnica u Predstavničkom domu Oregona, senatorka i državna sekretarka Oregona.

Dana 13. februara 2015. dotadašnji guverner Oregona John Kitzhaber objavio je svoju ostavku zbog skandala u vezi njegove korupcije. Brown ga je naslijedila 18. februara 2015. jer je po Ustavu Oregona državni sekretar naslijeđuje guvernera ako ovaj napusti tu dužnost prije isteka mandata.

Brown je za šefa svog osoblja imenovala Briana Shipleya, lobistu za Oregonski univerzitet zdravlja i nauke i ranijeg zamjenika šefa osoblja guvernera Kulongonskog. Na mjesto državnog sekretara postavila je Jeanne Atkins, koja je preuzela dužnost 11. marta 2015. Dana 20. februara 2015. guvernerka Brown je izjavila da planira produžiti moratorij na izvršenje smrtnih kazni koji je uveo njen prethodnik.

Kate Brown je druga žena na mjestu guvernera Oregon, nakon Barbare Roberts. Brown je jedna od tri demokratske guvernerke u 2015. u SAD, druge dvije su Maggie Hassan iz New Hampshira i Gina Raimondo iz savezne države Rhode Island.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Američki političari
Kategorija:Biografije, Madrid
Kategorija:Savezni guverneri u Sjedinjenim Američkim Državama
Kategorija:Rođeni 1960.
Kategorija:Živi ljudi
Tekirdağ (pokrajina)

**Pokrajina Tekirdağ** (turski: *Tekirdağ ili*) je pokrajina koja se nalazi u sjeverozapadnom dijelu Turske, u njenom evropskom dijelu, Istočnoj Trakiji.

Prostire se na površini od 6.218 km2 a prema podacima iz 2010. godine u ovoj pokrajini je živjelo 798.109 stanovnika. Jedna je od gušće naseljenih turskih Pokrajina s gustoćom naseljenosti od 130 stanovnika/km2.

Glavni grad pokrajine je Tekirdağ.

Graniči sa slijedećim pokrajinama: Edirne na zapadu, Kırklareli na sjeveru i pokrajinom Istanbul na istoku.

## Distrikti 
Pokrajina se sastoji od 12 distrikta:
* Çerkezköy
* Çorlu
* Ergene
* Hayrabolu
* Kapaklı
* Malkara
* Marmaraereğlisi
* Muratlı
* Saray
* Süleymanpaşa
* Şarköy
* Tekirdağ

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica pokrajine

Tekirdağ
*
Janja (čvor)

* Janja, žensko ime.

:
* Janja, naseljeno mjesto u Bijeljini.
* Janja (rijeka), rijeka koja protiče kroz naselje Janja.

:
* Janja (Knjaževac), naseljeno mjesto u općini Knjaževac.
Prefiksi u bosanskom jeziku

**Prefiksi u bosanskom jeziku**, kao i u ostalim indoevropskim jezicima, najčešće se izvode iz prijedloga i priloga, kao, npr. sam pre|fiks (lat. *praefixum*, *praefigere* = prefigirati/prefigovati). Neki prefiksi se, u svom današnjem obliku ne primjećuju i više ne upotrebljavaju kao prijedlozi.

Prefiks ili predmetak (lat. *praefixum* = naprijed pripojeno), jezički je tvorbeni element, afiksni morfem, afiks koji se stavlja ispred korijenske riječi, dajući joj novo značenje. Pretpostavlja se da su prefiksi nekada bili zasebne riječi, a većina prefiksa se i danas upotrebljava kao zasebne riječi – prijedlozi.

Prefiksi mogu biti prosti i složeni.

**Prosti (jednostavni) prefiksi** su, naprimjer:
*od- (od-lejteti),
*iz- (iz-vući),
*pre- (pre-laz, *prijelaz*),
*raz- (raz-vod) i dr.
a **složeni** su:
*prepo- (pre + po; prepo-rod),
*zapo- (za + po; zapodjenuti) i dr.
U tvorbi glagola, u bosanskom jeziku se prefiksima najčešće mijenja glagol.

Slijede primjeri najčešće upotrebe prefiksa u bosanskom jeziku.

## Reference
## Također pogledajte
* Prefiks
* Grčki prefiksi
* Latinski prefiksi
* Bosanski jezik

## Vanjski linkovi
Kategorija:Prefiksi
Kategorija:Bosanski jezik
Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1988.

**Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1988.** je bila nogometna utakmica koja je odigrana 25. juna 1988. godine na Olimpijskom stadionu u Münchenu. Holandija je u finalnoj utakmici bila uspješnija od Sovjetskog saveza rezultatom 2-0 te prvi put u svojoj historiji osvojila šampionsku titulu. Golove u finalu su postigli Ruud Gullit u 32. i Marco van Basten u 54. minuti utakmice. Utakmica je odigrana pred 72.308 gledalaca. Glavni sudija utakmice je bio Michel Vautrot.

## Put do finala 
|style="background:#c1e0ff"|Tabela
|colspan=2 valign=top|

|-
|- style="background:#00ff7f"
|width=33%|Protivnik
|width=11%|Rezultat
|width=12%|**Prvenstvo**
|width=33%|Protivnik
|width=11%|Rezultat
|-
|align=left|
|1–0 
|rowspan=3 style="background:#c1e0ff"|
|align=left|
|0–1
|-
|align=left|
|1–1
|align=left|
|3–1 
|-
|align=left|
|3–1
|align=left|
|1–0 
|-
|colspan=5 valign=top|

|-
|align=left|
|2–0
|style="background:#c1e0ff"|Polufinale
|align=left|
|2–1 
|-
|}

## Finale 

----

|
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* *1988 UEFA European Championship, uefa.com*
* *European Championship 1988, rsssf.com*

Finale
1988.
1988.
1988.
Afiks

U gramatici **afiks** (lat.  *affigere* = pričvrstiti, prikovati, *affixum*) jest dodatak korijenu neke riječi. U indoevropskim jezicma to je onaj dio riječi koji mijenja značenja, funkcije i ostale odrednice u odnosu na opći korijen tako izvedene ili složene riječi.

To je jezička jedinica koja se u tvorbi riječi dodaje osnovi da promijeni njeno značenje, pri čemu ona sama nije osnova ni samostalna riječ. Sinonimi su *formant* i *formativ*.

Ovakvi novi oblici rijetko se pojavljuju, pa je broj afiksa u jeziku ograničen. U širem smislu afiks je i morfološka (oblikujuća) jezička jedinica, koja se dodaje osnovi u tvorbi određenih oblika, kao, npr., poslovati / posl-*u*-jem, djed / djed-*ov*-i.

Prema položaju u novonastaloj riječi,  afiks može biti  prefiks (početak),
infiks  (sredina) i sufiks (kraj).
**Primjeri**:
*prefiks – ***pra***djed, ***na***javiti; 
*infiks – rod***o***načelnik, vol***o***vi; 
*sufiks – djed***ov***, negovatelj***ica***.

Broj afiksa u jeziku je ograničen jer se novi pojavljuju rijetko. U širem značenju afiks je i jezična jedinica u morfologiji koja se dodaje osnovi u tvorbi  pojedinih oblika, kao što su,npr., školovati/škol-***u***-jem, djed/djed-***ov***-i. Sinonimi: formant, formativ.

## Također pogledajte 
* Prefiksi u bosanskom jeziku
* Prefiks
* Sufiks
* Infiks

## Reference 

Kategorija:Leksičke jedinice
Kategorija:Lingvistička terminologija
Infiks

**Infiks** (lat. *infixus* = usađen) jest osoben oblik afiksa, morfema koji se umeće u sredinu korijena, za razliku od prefiksa, koji je ispred korijena, i sufiksa, koji je iza korijena.

Primjeri:
*Vol***o***vi;
*Rod***o***načelnik,
*Grb***o***vnik.

Kao ni u većini indoevropskih jezika, ni u bosanskom nema "živih" infiksa, dok u nekim starim indoevropskim jezicima postoji infiks -*n*- za tvorbu prezentske osnove. Takav je, npr., latinski *fingo* (= oblikujem), kojeg nema u perfektskoj osnovi *figī*.

## Također pogledajte 
* Afiks
* Prefiks
* Sufiks
* Prefiksi u bosanskom jeziku

## Reference
Sufiks

**Sufiks**  ili **postfiks** – u  gramatici – je   afiks koji se nalzi nakon  korijena riječi. Uobičajeni primjeri su padežni završeci koji označavaju  promjene imenica i pridjeva po padežima (deklinaciju) te glagolski završeci koji čine konjugaciju glagola.
 
U bosanskom, kao i u ostalim  indoevropskim jezicima,  sufiksi mogu nositi gramatičku  (infleksijski sufiksi) ili leksičku informaciju (derivacijski sufiksi). Infleksijski sufiks se  ponekad označava kao **desinent**.
Primjeri sufiksa :
*Djevojk***e*** – sufiks -*e* označava množinu ženskog roda.
*Rad***i*** – sufiks -*i* označava treće lice prezentne jednine.
*Radi'***aše*** – sufiks  -*aše*  označava treće lice jednine imperfekta.

Brojni sufiksi postoje i u mnogim sintetičkim jezicima poput češkog, finskog, latinskog, njemačkog, mađarskog, ruskog i dr.

Sufiksi u bosanskom, kao i  drugi slavenski jezici, obično imaju slavenske korijene, ali su često usvojeni  i  iz grčkog, latinskog i francuskog.

## Također pogledajte 
* Afiks
* Prefiks
* Infiks
* Prefiksi u bosanskom jeziku

## Reference 

Kategorija:Afiksi
Kategorija:Lingvistička terminologija
Ardahan (pokrajina)

**Pokrajina Ardahan** (turski: *Ardahan ili*) je pokrajina koja se nalazi u sjeveroistočnom dijelu Turske, na granici Turske sa Gruzijom.

Prostire se na površini od 5.661 km2 a prema podacima iz 2010. godine u ovoj provinciji je živjelo 105.454 stanovnika. Jedna je od rjeđe naseljenih turskih Pokrajina s gustoćom naseljenosti od samo 19 stanovnika/km2.

Glavni grad pokrajine je Ardahan.

## Geografija 
Pokrajina se nalazi na krajnjem sjeveroistoku zemlje, gdje se ekstremno visoki plato Istočnoanadolijske geografske regije dodiruje sa planinskim lancem Mali Kavkaz. Nadmorska visina je stoga značajna sa oštrim zimama. Na ovoj visini temperature u prosjeku padaju i do -20&nbsp;°C, a temperatura se može zadržati ispod nule tokom cijele godine, uključujući i ljetne mjesece.

## Distrikti 
Pokrajina se sastoji od slijedećih 6 distrikta:
* Ardahan
* Çıldır
* Damal
* Göle
* Hanak
* Posof

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica pokrajine

Ardahan
*
Mali Kavkaz

**Mali Kavkaz** (armenski: Փոքր Կովկաս Pʿokʿr Kovkas, azerbejdžanski: Kiçik Qafqaz Dağları, gruzijski: მცირე კავკასიონი, ruski: Малый Кавказ) uz Veliki Kavkaz, jedan je od dva planinska lanca koji formiraju Kavkaz, dužine približno 600&nbsp;km.

Zapadni dio Malog Kavkaza preklapa se i konvergira s visoravnima istočne Anadoliji koje su na krajnjem sjeveroistoku Turske.

Prostire se južno, i otprilike paralelno sa Velikim Kavkazom, na udaljenosti u prosjeku od oko 100&nbsp;km. S Velikim Kavkazom povezan je preko planine Lihi u Gruziji, a od istog je odvojen Kolhidskom nizijom na zapadu i Kurskom depresijom (koju formira rijeka Kura) na istoku.

Najviši vrh lanca je Aragac, visok 4090 m.

Granice između Gruzije, Turske, Armenije i Azerbejdžana prolaze kroz ovaj planinski lanac.

## Reference 
Kategorija:Planine u Armeniji
Kategorija:Planinski lanci u Azerbejdžanu
Kategorija:Planine u Gruziji
Kategorija:Planine u Turskoj
Osmaniye (pokrajina)

**Pokrajina Osmaniye** (turski: *Osmaniye ili*) je pokrajina koja se nalazi u južnom dijelu Turske. Postala je pokrajinom 1996. godine a dotada je bila u sastavu pokrajine Adana.

Prostire se na površini od 3.767 km2 a prema podacima iz 2010. godine u ovoj pokrajini je živjelo 479.221 stanovnika. Jedna je od gušće naseljenih turskih Pokrajina s gustoćom naseljenosti od 130 stanovnika/km2.

Pokrajina je dio šire regije Çukurova, geografske, privredne i kulturološke Turske regije.

Glavni grad pokrajine je Osmaniye s oko 194.000 stanovnika. Sljedeći najveći gradovi su: Kadirli (83.618) i Düziçi (42.000 stanovnika).

## Distrikti 
Pokrajina se sastoji od 7 distrikta:
* Bahçe
* Düziçi
* Hasanbeyli
* Kadirli
* Osmaniye
* Sumbas
* Toprakkale
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica pokrajine

Osmaniye
*
Melina (Dobretići)

**Melina** je naseljeno mjesto u općini Dobretići, Bosna i Hercegovina. Prema preliminarnim rezultatima popisa iz 2013. naselje Melina broji 305 stanovnika.
 
Prije rata u Bosni i Hercegovini, naselje je bilo dio općine Skender-Vakuf.

## Historija
Dosta logično se pretpostavla da je u dalekoj prošlosti Melina bila centar Župe Mel. U njoj su se nalazili ostaci utvrde  grada **Korlač** (ili Orlač). Odatle se mogao kontrolirati značajan put prema Župi Lašva, preko današnjeg Vitovlja i Dobretića.

Mel se povezuje i sa područjem nekadašnje nahije Vrhovine, na planinskom području između Banja Luke i Jajca, s obje obale Vrbasa, uključujući i srednji tok Ugra, sa Skender Vakufom, Imljanima i Melinom.  Centar Vrhovina je bio u Skender Vakufu, koji je, prema provjerljivim podacima osnovan 1660. godine, a ranije ime mu nije zapisano.

Južno od Imljana, pri ušću Ilomske u Ugar, na Korićanskim stijenama nekada je postojao i grad Oštrec ili Oštrc. Na Gostilju (između Vitovlja) i Turbeta bio je stari grad Tisac, o čijim ostacima nema zabolježenih podataka. Selo "Korićane" je navedeno u  popisu sa kraja 16. stoljeća. Nahija Vrhovine je prvi put popisana u defteru iz 1528-130,  uključujući  8 naselja, sa 180 kuća. Taj popis je napravljen  neposredno nakon pada Jajačke Banovine.

## Stanovništvo 
## Također pogledajte 
*Dobretići
*Pougarje
*Ugar
*Župa Mel

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* pougarjeusrcu.com
Dušična baza

[thumb|240px| Par dušikovih baza **G≡C** sa tri [vodikova veza|vodikove veze.]]
thumb|240px| Par dušikovih baza  **A = T** sa dvije  vodikove veze (koje  su prikazane isprekidanim linijama)

**Dušične baze** su ciklički organski spojevi, uključujući dva ili više atoma dušika. 
Bazna svojstva ovog organskog jedinjenja potiču od slobodnog para elektrona atoma dušika. On nije polaran zbog  svoje aromatičnosti.

Ove baze, u  biološkim naukama, tipski se se klasificiraju u derivate dva osnovna jedinjenja, pirimidina i purina. Polanarni oblik im je posebno značajan u ostvarivanju njihove uloge u nukleinskim kiselinama. Gradivni su blokovi DNK i RNK: adenina, guanina, timina, citozina  i  uracila.

Dušične baze su relativno nereaktivne u elektrofilnoj aromatičnoj supstituciji. Temeljni su dio nukleotidnih nukleozida, cikličnih nukleotida, dinukleotida (smanjenje snage) i nukleinskih kiselina.

Dušične baze su izvedene iz tri grupe spojeva: 
***izoaloksazinski** (izvedeni iz strukture izoaloksazina), 
***šest bioloških azotnih baza**
***purini** (izvedeni iz strukture purina) i
***pirimidini** (izvedeni iz strukture pirimidina).

Flavini (F) su izoaloksazinski adenin (A) i guanin (G), koji  su purini, a timin (T), citozin (C) i uracil (U) su pirimidini. A, T, G i C su gradivni elementi DNK, a u RNK, umjesto timina,  dolazi uracil. U pohranjivanju i realizaciji genetičke informacije, svaka od baza predstavlja jedno njeno slovo u odgovarajućoj poruci.
## Komplementarnost  purina i pirimidina 
Ključna osobenost dušičnih baza jeste njihova komplementarnost: purini i pirimidini se međusobno uparuju po principu ključa i brave. Njihova veza se označava i kao Watson-Crickovo  uparivanje. Komplementarni su  adenin i timin  (A = T), putem dvije vodikove veze, a guanin i citozin (G ≡C) se pridružuju putem tri vodikove veze. S obzirom na to da u RNK ne postoji timin,  u njoj postoji komplementarnost između adenina  i uracila (A = U), sa dvije vodikove veze.  Komplementarnost baza je ključ za formiranje strukture DNK, što ima važne implikacije, jer omogućava procese kao što su replikacija DNK, transkripciju DNK u iRNK  i translaciju RNK u proteine.

## Struktura
*Skelet flavina je izoaloksazin, koji je **izoaloksazinska baza**.
*Skelet za za adenin, hipoksantin, ksantin, itd je purin, tako da se zovu **purinske baze**, a 
* Skelet za citozin, uracil, timin, itd. je pirimidin pa se zovu  **pirimidinske baze**.

### Izoaloksazini
### Purini
### Pirimidini
## Reference
## Također pogledajte
*Nukleotid
*Nukleinske kiseline
*DNK
*RNK

Kategorija:Nukleinske kiseline
Kategorija:DNK
Kategorija:RNK
MIM Televizija

## Historija 
MIM Televizija  je počela sa radom 26. septembra 2012. godine. Sjedište se nalazi u St. Louisu, savezna američka država Missouri.

Kompanija  je prvi put registrirana 15. januara 2008. kod Missouri Secretary of State kao MIM Media, LLC (broj registracije: LC0867389).

## Uprava 
Vlasnik i osnivač je voditelj Mensur Hatić, koji vodi program na lokalnoj radio stanici WEW Radio 770am, a ujedno je i urednik web portala mensurradio.org.

Kompanija je registrirana na adresi: 3761 LEMAY WOODS St. Louis, MO 63129

## Dostupnost 
Kanal je dostupan preko 
* mobilne aplikacije i 
* IPTV platforme.

Mobilna aplikacija je FASTV na kanalu 28, te kod IPTV poslužitelja BOSNATV (kanal 25) i FASTV.

## Vanjski linkovi 
* https://www.bosnatv.com/us/
* http://fastv.com/us/
* https://www.youtube.com/user/MIMTelevizija/videos
* http://mradio-vijesti.org/ 

## Reference 
Kategorija:Mediji
Kategorija:Mediji po državama
Grčki prefiksi

**Grčki prefiksi** obično označavaju međusobni prostorni i/ili vremenski odnos posmatranih objekata ili pojava. Slijedi popis najčešćih koji su usvojeni u bosanskom jeziku.

## Također pogledajte 
*Prefiks
**Prefiksi u bosanskom jeziku
*Grčki jezik
*Latinski prefiksi

## Reference 
Kategorija:Terminologija
Kategorija:Grčki jezik
Balıkesir (pokrajina)

**Pokrajina Balikesir** (turski: *Balikesir ili*) je pokrajina koja se nalazi u zapadnom dijelu Turske. 
Prostire se na površini od 12.496 km2 a prema podacima iz 2010. godine u ovoj provinciji je živjelo 1.152.323 stanovnika. Gustoća naseljenosti ove administrativne jedinice iznosi 92 stanovnika/km2.

Glavni grad pokrajine je Balikesir.

## Geografija 
Na zapadu izlazi na Egejsko a na sjeveru na Mramorno more.

Najveći dio pokrajine leži u geografskoj regiji Marmara izuzev južnih dijelova koji pripadaju Egejskoj regiji.

Graniči sa pokrajinama Çanakkale na zapadu, İzmir na jugozapadu, Manisa na jugu, Kütahya na jugoistoku i pokrajinom Bursa na istoku.

## Distrikti 
Pokrajina je podijeljena na 19 distrikta:
* Ayvalık
* Balıkesir 
* Balya
* Bandırma
* Bigadiç
* Burhaniye
* Dursunbey
* Edremit
* Erdek
* Gömeç
* Gönen
* Havran
* İvrindi
* Kepsut
* Manyas
* Marmara
* Savaştepe
* Sındırgı
* Susurluk

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica pokrajine

Balikesir
*
Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1992.

**Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1992.** je bila nogometna utakmica koja je odigrana 26. juna 1992. godine na stadionu Ullevi u Göteborgu. Danska je u finalnoj utakmici bila uspješnija od Njemačke rezultatom 2-0 te prvi put u svojoj historiji osvojila šampionsku titulu. Golove u finalu su postigli John Jensen u 18. i Kim Vilfort u 78. minuti utakmice. Utakmica je odigrana pred 37.800 gledalaca. Glavni sudija utakmice je bio Bruno Galler.

## Put do finala 
|style="background:#c1e0ff"|Tabela
|colspan=2 valign=top|

|-
|- style="background:#00ff7f"
|width=33%|Protivnik
|width=11%|Rezultat
|width=12%|**Prvenstvo**
|width=33%|Protivnik
|width=11%|Rezultat
|-
|align=left|
|0–0 
|rowspan=3 style="background:#c1e0ff"|
|align=left|
|1–1
|-
|align=left|
|0–1
|align=left|
|2–0
|-
|align=left|
|2–1
|align=left|
|1–3 
|-
|colspan=2 valign=top|

|style="background:#c1e0ff"|Tabela
|colspan=2 valign=top|

|-
|align=left|
|2–2 (5–4 pen.)
|style="background:#c1e0ff"|Polufinale
|align=left|
|3–2 
|-
|}

## Finale 

----

|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* *1992 UEFA European Championship, uefa.com*
* *European Championship 1992, rsssf.com*

Finale
1992.
1992.
1992.
Bosna i Hercegovina na Olimpijskim igrama 2016.

**Bosna i Hercegovina** je učestvovala na Olimpijskim igrama 2016, koje su se održavale u Rio de Janeiru od 5. do 21. augusta 2016. To je sedmo učešće bosanskohercegovačkih sportista na Ljetnim olimpijskim igrama od stjecanja nezavisnosti 1992. Bosnu i Hercegovinu je predstavljalo 11 takmičara u 5 sportova.

## Takmičari
U tabeli ispod naveden je broj takmičara koji su predstavljali Bosnu i Hercegovinu na Olimpijskim igrama 2016.

## Atletika 
Početkom maja 2016. Bosna i Hercegovima imala je sljedeća četiri učesnika u atletskim takmičenjima na LJOI 2016. koji su ostvarili A-norme:

;Trkačke discipline

;Tehničke discipline

## Džudo 
Na osnovu plasmana na svjetskoj džudo rang-listi objavljenoj 30. maja 2016. Bosna i Hercegovina ima osiguranu jednu učesničku kvotu u džudu.

## Plivanje 
## Streljaštvo 
Bosna i Hercegovina dobila je specijalnu pozivnicu u streljaštvu.

;Žene

## Tenis 
Bosna i Hercegovina dobila je pozivnicu od Tročlane komisije da pošalje osvajača bronzane medalje na Olimpijskim igrama mladih 2010, Damira Džumhura (svjetski br. 87), na olimpijski teniski turnir, što je označilo povratak Bosne i Hercegovine u ovom sportu prvi put nakon 2004.

19. jula 2016. potvrđeno je da je Džumhur direktno ušao u olimpijski turnir usljed povlačenja nekoliko tenisera s Igara. Stoga je njegova pozivnica proslijeđena reprezentativnom kolegi Mirzi Bašiću (svjetski br. 130).

;Muškarci

## Također pogledajte 
* Bosna i Hercegovina na Olimpijskim igrama

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Olimpijski komitet Bosne i Hercegovine
* Međunarodni olimpijski komitet (MOK)

2016.
Kategorija:2016. u Bosni i Hercegovini
Bosna i Hercegovina
Oštrelj

* Oštrelj (Bosanski Petrovac), naseljeno mjesto u općini Bosanski Petrovac, Bosna i Hercegovina
* Oštrelj (planina), planina, 1380 m
Oštrelj (Bosanski Petrovac)

**Oštrelj** je naseljeno mjesto u sastavu općine Bosanski Petrovac, Bosna i Hercegovina. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 50 stanovnika.

## Geografija 
Oštrelj se nalazi oko 12&nbsp;km putne udaljenosti od Bosanskog Petrovca.
Kroz naselje prolazi magistralna cesta M14.2 Bosanski Petrovac – Drvar, na prevoju između planina Klekovače i Osječenice, ispod istoimenog vrha Oštrelj (planina), 1330 m. To je kraj bogat listopadnom i četinarskom šumom.

## Historija 
Krajem 19. vijeka na planinama Bosanske Krajine počela je velika eksploatacija šumskog bogatstva koju je organizovao bavarski industrijalac Otto von Steinbeis. Njegovo preduzeće imalo je vlastitu uskotračnu željeznicu, proizvedenu u njemačkom preduzeću Krauss-Maffei 1904. godine i to: glavnu prugu na relaciji Prijedor – Srnetica – Knin u dužini od 232&nbsp;km, te oko 400&nbsp;km šumskih pruga sa 33 lokomotive, oko petsto teretnih, te 60 putničkih vagona, 18 drvenih tendera za vodu i potrebne radionice za održavanje lokomotiva i pruge.

Štainbajsova željeznica je 1920. godine prešla u vlasništvo ŠIPAD-a, a u Oštrelju je bila direkcija. U njemu je bilo 360 stanovnika i veliki broj onih koji su preko dana dolazili tu raditi. U Oštrelju je bila osnovna škola, a jedno vrijeme i ženska domaćinska škola, zatim žandarmerijska stanica, privatna trgovina, kantina, dvije kafane i radnička nabavljačko - potrošačka zadruga.

### Partizanski - Titov voz na Oštrelju 
Za vrijeme Drugog svjetskog rata prugu na području Oštrelja koristili su partizani u nekoliko navrata. U upravi željeznica NDH u Zagrebu cijelo vrijeme je bila označena crvenom bojom – ne radi.
Vrhovni štab NOV POJ, sa Josipom Brozom Titom, 8. oktobra 1942. godine iz pravca Mliništa dolazi na Oštrelj i smješta se u manju kompoziciju. Oštrelj je tada bio u sastavu slobodne teritorije Bihaćke republike. Obuhvat Bihaćke republike zauzimao je dužinu od 250&nbsp;km i širinu oko 80 do 100&nbsp;km. U tom trenutku ova lokomotiva sa kompozicijom bila je jedini voz koji je saobraćao na teritoriji Europe koja nije bila okupirana od strane Njemačke.

Partizanski - Titov voz na Oštrelju proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

Poslije XIV zimskih olimpijskih igara održanih u Sarajevu 1984, na Oštrelju je bio izgrađen zimski centar sa ski liftom.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Bosanski Petrovac
Haron (satelit)

mini|Haron snimljen 14. jula 2015. letjelicom New Horizons prilikom preleta pored Plutona i Harona|213x213piksel
**Haron**, također imenovan kao **(134340) Pluto I**, je najveći satelit od pet poznatih mjeseca patuljaste planete Pluton. Otkriven je 1978. sa United States Naval Observatory u Washington, DC, korištenjem fotografskih ploča snimljenih u United States Naval Observatory Flagstaff Station (NOFS). To je veoma veliki mjesec u poređenju sa njegovim matičnim tijelom, Plutonom. Njegov gravitacioni uticaj je takav da baricentar sistema Pluton – Haron leži izvan Plutona.[lijevo|mini| Haronovo otkriće u stanici [Naval Observatory Flagstaff kao ispupčenje koje se mijenja u vremenu na slici Plutona (vidi se pri vrhu lijevo, ali ga nema s desne strane). Negativ.|227x227piksel]]Crvenkasto-smeđa kapa sjevernog pola Harona sastoji se od tolina, organskih makromolekula koje mogu biti bitni sastojci života. Ovi tolini su proizvedeni iz metana, dušika i srodnih plinova koji su možda bili oslobođeni kriovulkanskim erupcijama na Mjesecu, ili su možda prenijeti preko 19 000 kilometara od atmosfere Plutona do mjeseca u orbiti.

Svemirska sonda *New Horizons* jedina je sonda koja je posjetila Pluton sistem. Približio se Haronu na 27 000 kilometara u 2015.

Harona je otkrio astronom Pomorske opservatorije Sjedinjenih Država James Christy, koristeći  teleskop od 1,5 m na stanici Pomorske opservatorije Sjedinjenih Država Flagstaff (NOFS). On je 22. juna 1978. ispitivao slike Plutona sa velikim uvećanjem na fotografskim pločama snimljenim teleskopom dva mjeseca ranije. Christy je primijetio da se povremeno pojavljuje blago izduženje. Izbočenje je potvrđeno na pločama koje datiraju od 29. aprila 1965. Međunarodna astronomska unija službeno je objavila Christyjevo otkriće svijetu 7. jula 1978.

### Površina 
[centar|mini|600x600piksel| Mapa karakteristika Charona sa nazivima [Međunarodna astronomska unija|IAU]]

[lijevo|mini| Simulirani pogled na sistem Pluton-Haron koji pokazuje da Pluton kruži oko tačke izvan sebe. Također je vidljivo međusobno [plimno zaključavanje između dva tijela.|196x196piksel]]
[desno|mini| Poređenja veličina: [Zemlja (planeta)|Zemlja, Mjesec i Haron|192x192piksel]]
desno|mini| Dvije suprotstavljene teorije o Haronovoj unutrašnjoj strukturi|260x260piksel

[left|thumb|163x163px|Prva slika u boji Plutona i Harona snimljena letjelicom *[New Horizons*]]

## Reference 
. *a, i, e* per JPL (site updated 2008 Aug 25)}}

## Vanjski linkovi 
* Charon Profile sa NASA's Solar System Exploration site
* James W. Christy and Robert S. Harrington, "The satellite of Pluto," *The Astronomical Journal* **83** (1978) 1005
* Marc W. Buie, Phases of Charon as seen from Pluto, Lowell Observatory
* Buie, Površina Harona i Plutona
* Hubble reveals new map of Pluto, BBC News, September 12, 2005
* IAU Circular No. 3241 describing the discovery
* Measuring the Size of a Small, Frost World (ESO press release January 2006)
*  (podnesen u Astronomical Journal, Februar 3, 2006.)
* Cryovolcanism on Charon and other Kuiper Belt Objects
* New Horizons Camera Spots Pluto’s Largest Moon - July 10, 2013

Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1978.
Michael Keaton

**Michael John Douglas** (rođen 5. septembar, 1951), poznatiji po svom scenskom imenu **Michael Keaton**, je američki glumac, producent, režiser i komičar. Trenutno je gostujući profesor na Carnegie Mellon University.

Keaton je stekao slavu sa svojimm ulogama u komičnimm filmovima *Noćna smjena* (1982), *Gospodin mama* (1983), *Opasni Johnny* (1984) i *Bubimir* (1988), ali je zaradio dodatno priznanje za svoj dramatični prikaz Bruce Wayne-a / Batmana u filmovima Tima Burtona *Batman* (1989) i *Povratak Batmana* (1992). Od tada, on se pojavljuje u raznim filmova u rasponu od drame i romantične komedije do trilera i akcijskih filmova, kao što su: *Čist i trijezan* (1988), *Tim iz snova* (1989), *Pacific Heights* (1990), *Mnogo vike ni za šta* (1993), *Moj život* (1993), *Novine* (1994), *Četvorica kao jedan* (1996), *Jackie Brown* (1997), *Potreba za brzinom* (2014) i *RoboCop * (2014.), kao i njegov glas za likove u Pixarovim filmovima *Automobili* (2006) i *Priča o igračkama 3* (2010).

Keaton je dobio pohvale kritičara za svoju glavnu ulogu u filmu *Birdman* (2014) što mu je donijelo Zlatni globus za najboljeg glumca u mjuziklu ili komediji, *Choice Movie Award* za najboljeg glumca i bio je nominiran za nagradu Udruženja filmskih glumaca, BAFTA-u i Oscara za najboljeg glumca. On je prethodno dobio nominaciju za Zlatni globus za svoju izvedbu u filmu *Uživo iz Bagdada* (2002) kao i nominaciju Udruženja filmskih glumaca  za ulogu u TV seriji *Društvo* (2007). Keaton je dobio nagradu za životno djelo na Hollywood film festivalu i Zurich film festivalu.

Rotten Tomatoes ocjenjuje da je "podjednako vješt u ozbiljnim dramama i urnebesnim komedijama, i da ima smisla za portretiranje običnih momaka sa neočekivanim preokretima.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1951.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Američki glumci
Kategorija:Američki režiseri
Kategorija:Američki filmski producenti
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Engleske
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Njemačke
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Irske
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Škotske
Kategorija:Zlatni globus za najboljeg glumca – komedija ili mjuzikl
Kategorija:Diplomci Kent State Universityja
Riboza

mini|100px|D-riboza
mini|100px|Fischerova D-riboza
mini|100px|β-D-furanoza
mini|100px|β-D-ribopiranoza

**Riboza** je organsko jedinjenje sa formulom C5H10O5. To je pentozni  monosaharid  (jednostavni šećer) s linearnom  srukturom  H-(C=O)-(CHOH)4-H, koja ima sve hidroksilne grupe  na istoj strani,  u Fischerovoj projekciji.
 
Termin se može odnositi na bilo koji od dva enantiomera. Obično se odnosi na **D-ribozu**, koja se javlja široko u prirodi, a razmatra se ovdje. Njen sintetički oblik  u ogledalu, **L-riboza**, nije pronađena u prirodi.
 
D-ribozu  je prvi put opisao Emil Fischer,  1891. To je C'-2 ugljikov epimer šećera  D-arabinoza, a sama riboza je imenovana kao transpozicija imena arabinoza.
 
Oblik riboza β-D-ribofuranoza je dio okosnice RNK. To se odnosi i  na dezoksiribozu, koja se nalazi u DNK. fosforilizirani derivati riboze,  kao što su ATP i NADH imaju centralnu ulogu u metabolizmu, a  cAMP i cGMP, formirani od ATP i GTP, služe kao sekundarni glasnici u nekim signalnim putevima. 
## Struktura
Riboza je aldopentoza (monosaharid koji sadrži pet atoma  ugljika) koja, u svom otvorenom lancu, ima aldehidne funkcionalne grupe  na jednom kraju. U konvencionalnoj numeracijskoj  šemi  za monosaharide, ugljikovi atomi su sa brojevima od C' (u aldehidnoj grupi) do C5'. Dezoksiriboza,  derivat u koji se nalazi u DNK  se razlikuje od riboze po tome  što je vodikov  atom na mjestu hidroksilne grupe na C2'. Ova hidroksilne grupa obavlja funkciju u preradi RNK.
 
Kao i mnogi monosaharidi, riboza postoji u ravnoteži između  forme 5-linearnog oblika H-(C = O)-(CHOH)4-H i jednog od dva prstena oblika: *alfa ili beta-ribofuranoze*  ("C3'-Endo"), sa petočlani prsten, i alfa ili beta-ribopyranose (" C2'-Endo"), sa šestočlanoim prstenom.U vodenom rastvoru dominira beta-ribopiranozni oblik.
"D-" u imenu D-riboze se  odnosi na stereohemiju  kiralnih atoma ugljenika  najdalje od aldehidne  grupe (C4 '). U D-ribozi, kao i u svim D-šećerima, ovaj atom ugljika ima istu konfiguraciju kao u D-gliceraldehidu. 
 
U otopini postoji relativno obilje različitih oblika riboze: β-D-ribopiranoza (59%), α-D-ribopiranoza  (20%), β-D-ribofuranoza (13%), α-D-ribofuranoza  (7%) i otvoreni lanac (0,1%).

## Fosforilacija
U biologiji, D-riboza, u ćeliji,  mora biti fosforilizirana  prije nego što se može koristiti. Ribokinaza  katalizira ovu reakciju pretvaranjem D-riboze u D–ribozo-5-fosfat]]. Jednom pretvorena, D-ribozo-5-fosfat je dostupan za proizvodnju  aminokiselina triptofana i histidina  ili za korištenje u pentozni fosfatnu put. Apsorpcijsa D-riboze u tankom crijevu je 88-100% u tanko crijevo (do 200&nbsp;mg / kg / h).

File:Alpha-D-Ribopyranose.svg|α-D-ribopiranoza
File:Beta-D-Ribopyranose.svg|β-D-ribopiranoza
File:Alpha-D-Ribofuranose.svg|α-D-ribofuranoza
File:Beta-D-Ribofuranose.svg|β-D-ribofuranoza

## Reference
## Također pogledajte
*Šećer
*Monosaharid
*Pentoza

Kategorija:Aldopentoze
Kategorija:Riboze
Dezoksiriboza

mini|200px|Lanac molekula dezoksiriboze
mini|200px|D-dezoksiriboza
mini|200px|Prostorna struktura lanca D-dezoksiriboze

**Dezoksiriboza** – preciznije **2-deoksiriboza** – je monosaharid idealizirane fomule H-(C=O)-(CH2)-(CHOH)3-H. Njeno ime ukazuje da je deoksigenizirani šećer, što znači da je derivirani oblik šećera riboza, zbog  gubitka jednog atoma kisika.

S obzirom na to da se pentozni šećer arabinoza i riboze razlikuju samo stereohemijski na C2 '; 2-deoksiriboza i 2-dezoksiarabinoza su ekvivalentne, iako se potonji termin rijetko koristi, jer je riboza, a ne arabinoza, preteča dezoksiriboze.

## Struktura
Postoji nekoliko izomera sa formulom H-(C=O)-(CH2)-(CHOH)3-H, ali kod dezoksiribose su sve hidroksilne grupe na istoj strani Fischerove projekcije. Termin "2-dezoksiriboza" se može odnositi na oba enantiomera: biološki značajnu D-2-dezoksribozu i rijetki odraz u ogledalu: L -2-dezoksiribozu]].D-2-dezoksiriboza je prekursor za DNK. 2-Dezoksiriboza je aldopentoza, monosaharid sa pet ugljik ovih atoma, a ima jednu aldehidnu funkcionalnu grupu.
U vodenom rastvoru , dezoksiriboza primarno postoji kao mješavina tri strukture: 
*linearna H-(C=O)-(CH2)-(CHOH)3-H i dva prstenasta oblika, 
*dezoksiribofuranoza ("C3'-endo"), sa a petočlanim prstenom, a dezoksiribopiranoza ("C2'-endo"), sa šestočlanim. Ova druga je predominantni oblik, dok je C3'-endo forma is favorizirana u ribozi.

## Biološki značaj
Kao komponenta DNK, 2-dezoksiriboza ima posebno značanu ulogu u biologiji. DNK molekula, koja ima glavnu ulogu u genetičkoj informaciji za odvijanje životnih procesa i formiranje struktura, sadrži dugi lanac jedinica koje sadrže dezoksiribozu: nukleotida, vezanih preko fosfatnih grupa. U standardnoj nomenklaturi nukleinskih kiselina nukleotidi DNK sadrže molekule dezoksiriboze sa organskim bazama, obično adeninom, timinom, guaninom ili citozin) om privezanim za 1' ribozni ugljik, dok je 5' hidroksil svake dezoksiribozne jedinice premješten fosfat om (formirajući nukleotid) koji je vezan ugljik 3' dezoksiriboze prethodne jedinice.

Odsutnosti 2 'hidroksilne grupe u dezoksribozi je očigledno odgovoran za povećanu mehaničku fleksibilnost molekule DNK u odnosu na RNK, što omogućava da dobije dvostruko-spiralnu konformaciju, i (u eukariota) da bude kompaktno namotana unutar malog ćelijskog jezdra. Dvostruke DNK molekula su također obično mnogo duže nego što su molekuleRNK . Okosnica RNK i DNK su strukturno slične, ali RNK je jednostruka i sadrži ribozu, a ne dezoksiribozu.

Ostali biološki važni derivati dezoksiriboze uključuju mono-, di- i trifsfate, kao i 3'-5 'ciklička monofosfate.
thumb|center|700x700px|Hemijska ravnoteža dezoksiriboze u vodenom rastvoru

## Biosinteza
Dezoksiriboza se stvara od ribozo 5-fosfata, uz katalitsko djelovanje enzima ribonukleotidnih reduktaza. One kataliziraju proces deoksigenacije.

## Historija
Dezoksiribozu je otkrio Phoebus Levene, 1929.

## Reference
## Također pogledajte
*Riboza
*Monosaharid
*Nukleotid
*Nukleinske kiseline

Kategorija:Aldopentoze
Kategorija:Dezoksi šećeri