Karcinom

**Karcinom** je kategorija tipova **karcinom**a koji se razvijaju iz epitelnih ćelija. Konkretno, karcinom je rak, koji počinje u tkivu koje pokriva  unutrašnju ili vanjsku površinu tijela i koje proizlazi iz ćelija koje  su porijeklom iz endoderma,  mezoderma ili ektodermnog klicinog sloja tokom embriogeneze.

Karcinomi nastaju kada se ošteti ili izmijeni ćelijska  DNK pa ćelika  počne nekontrolirano rasti i postati zloćudna. Termin je izveden iz starogrčkog καρκίνωμα - *karkinoma*  = grlobolja, čir, rak, što je izvedeno iz latinskog *karkinos*, što također znači *rak.* 

## Klasifikacija
Od 2004. godine nije uspostavljen niti jedan jednostavan i sveobuhvatan sistem klasifikacije u naučnoj zajednici. Međutim, tradicijski se zloćudne pojave klasificiraju u različite vrste, koristeći kombinaciju kriterija, uključujući: 
Vrsta ćelije iz koje polaze; posebno:
* Epitelne ćelije  ⇨ karcinom
* Nehematopoetski mezenhimne ćelije ⇨ sarkom
* Hepatopoetske ćelije
** Koštana srž - ćelije koje potiču iz matičnih krvotoka ⇨ leukemija
**Ćelije koštane srži koje normalno sazrijevaju u limfnom sistemu ⇨ limfom
* Klicine-germ ⇨ germinom
Ostali kriteriji koji imaju ulogu u dijagnostici raka uključuju:
* Stepen sličnosti  malignih ćelija sa normalnim, netransformisanim
* Izgled lokalne tkivne i stromne arhitekture
* Anatomska lokacija s koje potiču tumori
* Genetičke, epigenetičke i molekularne osobine

### Histološki tipovi 
;Adenokarcinom: (*adeno* = žlijezda) odnosi se na karcinom koji sadrži mikroskopske tkivne  citološke structure  povezane sa žlijezdama, arhitekturu tkiva i / ili molekularne proizvode koji se odnose na žlijezde, npr., mucin .
;Skvamozni ćelijski karcinom: odnosi se na karcinom s vidljivim osobinama i onima koje ukazuju na skvamozne promjene (međućelijski mostovi, keratinizacija, skvamozne perle).
;Adenoskvamozni karcinom: odnosi se na mješoviti tumor koji sadrži i adenokarcinom i karcinom pločastih ćelija, pri čemu svaki od ovih tipova sadrži najmanje 10% volumena tumora.
;Karcinom anaplastični: odnosi se na heterogenu skupinu karcinoma visokog stepena koji sadrže ćelije kojima nedostaju različiti histološki ili citološki dokazi bilo koje od specifično diferenciranih neoplazmi. Ovi tumori se nazivaju anaplastičnim karcinomima ili nediferenciranim.
;Plućni karcinom velikih ćelija: Sastoji se od velikih, monotonih zaobljenih ili izrazito poligonalnih ćelija s obilnom citoplazmom.
;Plućni karcinom malih ćelija: ćelije su obično okrugle i manje su od približno 3 puta više od prečnika limfocita i malo vidljive citoplazme. Povremeno ove  maligne ćelije mogu i same imati značajne komponente neznatno poligonalnih i / ili vretenastih ćelija.

Postoji veliki broj rijetkih podtipova anaplastičnog, nediferenciranog karcinoma. Neke od poznatijih uključuju lezije koje sadrže pseudosarkom velikih komponenti: karcinom vretenastih ćelija (sadrže izdužene ćelije koje podsećaju na karcinom vezivnog tkiva), karcinom džinovskih ćelija (sadrže ogromne, bizarne, višestemične ćelije) i sarkomatoidni karcinom (mješavine vretenastog i džinovskog ćelijskog karcinoma). Pleomorfni karcinom sadrži vretenaste ćelije i/ili džinovske ćelijske komponente, plus najmanje 10% komponenti ćelija karakterističnih za visoko diferencirane tipove (tj. Adenokarcinom i/ili karcinom pločastih ćelija). Vrlo rijetko, tumori mogu sadržavati pojedine komponente koje podsjećaju i na karcinom i pravi sarkom, uključujući karcinosarkom i plućni blastom. Historija pušenja cigareta najčešći je uzrok karcinoma velikih ćelija.

### Karcinom nepoznate primarnosti
Izraz karcinom također je obuhvatio zloćudne tumore sastavljene od transformiranih želija čije je porijeklo ili razvojna loza nepoznata (vidi karcinom nepoznatog primarnog porijekla; CUP), ali koji posjeduju određene specifične molekularne, ćelijke i histološke karakteristike vezane  za epitelne ćelije. To može uključivati proizvodnju jednog ili više oblika citokeratina ili drugih intermedijarnih filamenata, međućelijskih mostovnih struktura, keratinskih  perli i / ili tkivnih arhitektonskih motiva kao što su stratifikacija ili pseudostratifikacija.

### ICD-10 kod
* (8010-8045) Epitelna neoplazma, NOS
* (8050-8080) skvamozna ćelija neoplazme
** (ICDO | 8070 | 3) karcinom skvamoznih ćelija, NOS
* (8090-8110) Bazna ćelija neoplazme
** (ICDO | 8090 | 3) karcinom baznih ćelija, NOS
* (8120-8130) Prelazna ćelija karcinomi
* (8140-8380) Adenokarcinomi
** (ICDO | 8140 | 3) Adenokarcinom, NOS
** (ICDO | 8142 | 3) Linitis plastica
** (ICDO | 8155 | 3) Vipoma
** (ICDO | 8160 | 3) Holangiokarcinom
** (ICDO | 8170 | 3) Hepatocelularni karcinom, NOS
** (ICDO | 8200 |3) Adenoidni cistični karcinom
** (ICDO | 8312 | 3) Karcinom bubrežnih ćelija
** (ICDO | 8312 | 3) Grawitzov tumor
* (8390-8420) Adneks i Dodatak na koži - Neoplazma
* (8430-8439) Mucoepidermoid - Neoplazma
* (8440-8490) Cistični, Mucinozni i Serozni Neoplazme
* (8500-8540) Duktusne, lobularne i medularne neoplazme
* (8550-8559) Acinarna ćelija neoplazme
* (8560-8580) Složeni epitel neoplazme

### Karcinom *In situ*
Termin  *karcinom in situ* (ili  CIS) je pojam za ćelije koje su značajno nenormalne, ali nisu karcinomske. Stoga oni nisu tipski karcinomi.

## Patogeneza
Kancer nastaje kada jedna ćelija potomstva akumulira mutacije i druge promjene u DNK, histonima  i drugim biohemijskim spojevima koji čine ćelijski genom. Ćelijski genom kontrolira strukturu ćelijskih biohemijskih komponenti, biohemijske reakcije koje se događaju unutar ćelije i njene biološke interakcije s drugim ćelijama. Izvjesne kombinacije mutacija u datoj potomačkoj ćeliji rezultiraju time da ćelija (koja se također naziva matična ćelija karcinoma) pokazuje niz nenormalnih, [malignih] svojstava koja se, kada se uzimaju zajedno, smatraju karakterističnim za rak, uključujući:
* sposobnost da se neprestano dijele, proizvodeći eksponencijalno (ili gotovo eksponencijalno) sve veći broj novih malignih kancerogenih "kćerinskih ćelija" (nekontrolirana mitoza);
* sposobnost prodiranja u normalne tjelesne površine i barijere i prodiranja u ili kroz obližnje tjelesne strukture i tkiva (lokalna invazivnost);
* sposobnost širenja na druga mjesta u tijelu (metastaziranje) prodiranjem ili ulaskom u limfne sudove (regionalne metastaze) i / ili u krvne žile (udaljene metastaze).
Ako se ovaj proces kontinuiranog rasta, lokalne invazije, regionalnih i udaljenih metastaza ne zaustavi kombinacijom stimulacije imunološke zaštite i intervencija liječenja, krajnji rezultat je da domaćin trpi neprestano povećavanje tereta tumorskih stanica u cijelom tijelu. Na kraju, opterećenje tumora sve više ometa normalne biohemijske funkcije koje obavljaju domaćini organi, a na kraju slijedi smrt.
Karcinom je samo jedan oblik raka – onaj koji je sastavljen od ćelija koje su razvile citološki izgled, histološku arhitekturu ili molekularne karakteristike epitelnih ćelija. Matične ćelije karcinoma progenitora mogu biti formirane iz bilo koje od niza onkogenih kombinacija mutacija u totipotentnoj ćeliji, multipotentnoj ćeliji,  ili zreloj diferenciranoj ćeliji.

### Invazija i metastaza 
Karakteristika zloćudnog tumora je njegova tendencija da napada i infiltrira lokalne i susjedne strukture i, na kraju, proširi se od mjesta nastanka do susjednih regionalnih i udaljenih mjesta u tijelu, u process zvanom metastaza. Ako se ne provjeri, rast tumora i metastaze na kraju stvaraju tumor toliko velik da domaćin podliježe. Karcinom metastazira kroz limfne čvorove i kroz krv.

### Mutacija 
Sekvenciranje genoma utvrdilo je frekvenciju mutacije za kompletan  ljudski genom. Učestalost mutacija u čitavom genomu između generacija za ljude (roditelja do djeteta) je oko 70 novih mutacija po generaciji.
Karcinomi, međutim, imaju mnogo veće frekvencije mutacija. Konkretna učestalost ovisi o vrsti tkiva, postojanju ili nedostatku  popravki nepodudarne DNK koji  i izloženost agensima koji oštećuju DNK, poput komponenti duhanskog dima. Tuna i Amos su saželi frekvencije mutacije po megabazi (Mb) u nekim karcinomima, kako je prikazano u tabeli  (zajedno s naznačenim frekvencijama mutacija po genomu).

## Također pogledajte
*Rak (bolest)
*Ćelija raka

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Anatomska patologija
Kategorija:Onkologija