open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kangshung strana

anske iz 1992. god.]]
**Kangshung strana** ili istočna strana je kineska strana Mount Everesta. Visoka je 3.350 m, od Kangshung lednika do vrha. Gledano odozdo desno se završava sjeveroistočnim grebenom a lijevo Južnim prevojem i Jugoistočnim grebenom. Donji dio strane, širok je oko 3&nbsp;km. i sastavljen je od stepenastih stijena, između kojih su brojni kuloari (jaruge). Gornji dio sadrži brojne smrtonosne viseće ledene gromade i nesigurnog snijega u izobilju. Relativna međusobna izoliranost penjača također pridonosi faktoru nesigurnost. Zbog svega toga je ova strana daleko nepovoljnija i najmanje korištena za uspon na vrh.
## Usponi 
Prvi pokušaj uspona na Everest bio je 1981. god. američku ekspediciju vodili su Richard Blum i Louis Reichardt, a članovi ekspedicije bili su Edmund Hillary, George Lowe, John Roskelley, David Breashears, i Kim Momb. Stigli su do visine oko 7.000 metara kada su prekinuli uspon zbog velike opasnost od lavina.

Prvi uspješan uspon preko Kangshung strane izvela je 1983. god američka ekspedicija koju je vodio James D. Morrissey. Poslije napornih pet i po sedmica na vrh su izašli: Kim Momb, Carlos Buhler, Louis Reichardt, George Lowe, Dan Reid i Jay Cassell.

Godine 1988, jedna američko - britanska ekspedicija ispenjala je novi smjer prema Južnom prijevoju, i završila uspon standardnim smjerom Jugoistočnim grebenom. Stephen Venables, bio je tada prvi Britanac sa usponom na vrh bez dodatne upotrebe kisika. Amerikanci Ed Webster Robert Anderson bez dodatnog kisika stigli su do Južnog vrha, a kanađanin Paul Teare do Južnog prijevoja. Ovu rutu je 1992. god je uspješno ponovila čileanska ekspedicija. Do vrha su stigli Rodrigo Jordan, Cristian Garcia-Huidobro i Juan Sebastian Montes.

## Reference 
Kategorija:Mount Everest
Spektrofotometrija

thumb|300px|Spektrofotometar
**Spektrofotometrija** – u hemiji – je kvantitativno određivanje reflektivnih ili transmisijskih pokazatelja materijala, kao funkcija talasne dužine. Obuhvata spektroskopska mjerenja vidljivom, bliskoultravioletnom, i bliskoinfracrvenom svjetlošću. Spektrofotometrija je specifičniji termin od spektroskopije, koja ne obuhvata vremenski zavisne metode.

Spektrofotometrija podrazumijeva upotrebu spektrofotometara. To je fotometar (uređaj za mjerenje intenziteta svjetlosti), koji može mjeriti intenzitet, kao funkciju talasne dužine izvora svjetlosti. Važna obilježja spektrofotometara su spektarski i linearni opseg apsorpcije ili mjerenje refleksije.

Spektrofotometar se često koristi za mjerenje prozračnosti ili refleksije rastvora, prozirnih ili neprozirnih materija, kao što su polirana stakla, ili plinovi. Međutim, oni također mogu biti dizajnirani za mjerenje difuzivnosti na bilo kojem od pomenutih opsega svjetlosti koji obično pokrivaju oko 200&nbsp;nm - 2500&nbsp;nm, koristeći različite kontrole i kalibracije.

Jedan od primjera eksperimenta u kojem se koristi spektrofotometrija je određivanje konstante ravnoteže rastvora. Određene hemijske reakcije u rastvoru mogu se odvijati u direktnom i u suprotnom smjeru, pri čemu se iz reaktanata formiraju proizvodi, a oni se razlažu u reaktante. U određenom stanju, ove hemijske reakcije dostižu tačku ravnoteže. Kako bi se utvrdile odgovarajuće koncentracije reaktanata i proizvoda u toj tački, prijenos svjetlosti u rastvoru može se testirati  spektrofotometrijski. Količinu svjetlosti koja prolazi kroz rastvor je pokazatelj koncentracije određenih hemikalija koje ne dozvoljavaju prolaz svjetlosti.

Upotreba spektrofotometara obuhvata različite naučne oblasti, kao što su fizika, nauka o materijalima, hemija, biohemija i molekularna biologija. Široko su korišteni u mnogim industrijama, uključujući proizvodnju poluprovodnika, lasera i optičkih materijala, štampanje i forenzičko itestiranje, kao i u laboratorijama za proučavanje hemijskih supstanci. Ovisno  o kontroli ili kalibraciji, spektrofotometrijski može se odrediti koje supstance su prisutne u uzorku, kao i u kojoj količini, putem proračuna za posmatrane talasne dužine.

## Reference 
## Također pogledajte 
* Atomska apsorpcijska spektroskopija
* Magnetna rezonanca

## Vanjski linkovi
*Spectrophotometry Handbook 

Kategorija:Fotohemija
Kategorija:Spektroskopija
Kategorija:Radiometrija
Intermembralni indeks

**Intermembralni indeks** je odnos koji se koristi za poređenje proporcija udova, izražen kao procenat. Jednak je dužini prednjeg ekstremiteta  (humerusa  plus poluprečnik) podijeljenoj s dužinom stražnjeg uda s (bedrena kost plus tibija) pomnoženo sa 100, inače matematički napisano kao:

\tfrac{(Humerus+Radius)}{(Femur+Tibia)} \times 100

Intermembralni indeks se često koristi u primatologiji, jer pomaže u poređenju primatskih obrazaca lokomocije. Za rezultate niže od 100, prednji su kraći od stražnjih udova, što je uobičajeno kod primata koji se krećuskakanjem i dvonožno, kao hominidi. Četveronožni primati imaju tendenciju da imaju rezultate oko 100, dok brahijacijski primati imaju rezultate znatno veće od 100. Ove informacije mogu se koristiti i za predviđanje obrazaca kretanja izumrlih primata u slučajevima kada  su pronađeni prednji i stražnji krajevi fosilnih  udova.

## References
Kategorija:Anatomija primata
Kategorija:Primati
Lissamphibia

**Lissamphibia** su grupa tetrapoda koja uključuje sve moderne vodozemce. Sastoje se od tri žive grupe: Salientia (žabe, krastače i njihovi izumrli srodnici), Caudata (salamandra, tritoni i njihovi izumrli srodnici) i Gymnophiona (beznoge cecilije i njihovi izumrli srodnici). Četvrta grupa, Allocaudata, bila je umjereno uspješna, od prije 160 miliona srednje jure do ranog pleistocena, ali je izumrla prije dva miliona godina.

Nekoliko decenija ovo se ime koristi za skupinu koja uključuje sve žive vodozemce, ali isključuje sve glavne skupine paleozojskih tetrapoda, kao što su Temnospondyli, Lepospondyli, Embolomeri i Seymouriamorpha. Neki naučnici zaključili su da su sve primarne grupe modernih vodozemaca – žabe, repati vodozemci i cecilije – blisko povezane.

Neki su tvrdili da je rana permska Disorofoida *Gerobatrachus hottoni* lisamfibija. Ako ne prije, najranije poznate lisamfibije su *Triadobatrachus* i *Czatkobatrachus* iz ranog trijasa.

## Opis
*, mogućeg pretka repatih vodozemaca i žaba]]
Neke, ako ne i sve, lisamfibije dijele sljedeće karakteristike. Neke od njih odnose se na mekahne dijelove tijela, pa se stoga ne pojavljuju u fosilima. Međutim, skeletne karakteristike pojavljuju se i u nekoliko vrsta paleozojskih vodozemaca:
* Dvostruki ili upareni potiljačni kondili
* Dva tipa  kožnik žlijezda (mukozne i zrnaste)
* Tjelesna masnoća  povezana sa gonadama
* Dvokanalni senzor papilla u unutrašnjem uhu
* Zeleni štapići  (poseban tip vidnih ćelija, nepoznata kod cecilija)
* Rebra ne okružuju tijelo. Bezrepi oblici (Anura) nemaju rebra.
* Sposobnost uzdizanja oka (mišićem  musculus levator bulbi)
* Dišni mehanizam prisilne pumpe, primitivni sistem disanja takođe pronađen u labirinthodontnih vodozemaca.
* Cilindrični centar (glavnina kičmenjaka); cilindrični centar se takođe nalazi u nekoliko grupa ranih tetrapoda
* Pedicelatni zubi (krunice zuba odvojene su od korijena, zonom vlaknastog tkiva; takođe se nalaze u nekim Dissorophoidea; zubi nekih fosilnih salamandera nisu pedicelati)
* Bikuspidni zubi (sap o dvije  kvržice po zubu, također pronađeni I kod mladih Dissorophoidea| 
* Operkulum (mala kost u lobanji, operkulumski mišić povezan s ramenim pojasom; možda uključen u sluh i ravnotežu; odsutan kod cecilija i nekih daždevnjaka, stopljen sa kolumelom (ušna kost) u većini anura)
* Gubitak stražnjih lobanjskih kostiju (takođe u Microsauria i Dissorophoidea)
* Male, široko odvojene krilate kosti (pronađene i u Temnospondyli i Nectridea)
* Široki kultriformni nastavak parasfenoida (također pronađen u nekim Microsauria (*Rhynchonkos *) i Lysorophia)

## Reference
## Dopunska literatura
* Michael Benton (2005), *Vertebrate Palaeontology|V*, 3rd ed. Blackwell.
* Robert L. Carroll (1988), *Vertebrate Paleontology and Evolution'', WH Freeman & Co.
*  

## Vanjski linkovi
* Biology 356 - Major Features of Vertebrate Evolution by Robert R. Reisz, University of Toronto

Kategorija:Vodozemci
Kategorija:Kičmenjaci
Kategorija:Fauna Bosne i Hercegovine
SGCB

**Beta-sarkoglikan**  je  protein kojeg kod čovjeka kodira gen **SGCB**.

Komplet distrofin-glikoproteina (DGC) je multisubunitni proteinski kompleks koji obuhvata sarkolemu i pruža strukturnu vezu između podsarkolemsog citoskeleta i vanćelijsčog matriksa mišićnih ćelija. Postoje tri glavna podkompleksa DGC-a: citoplazmatski proteini distrofin (DMD; MIM 300377) i sintrofin (SNTA1; MIM 601017), alfa– i beta-distroglikani (vidi MIM 128239) i sarkoglikani (vidi npr. SGCA; MIM 600119) (Crosbie et al., 2000.).

## Reference
## Dopunska literatura
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Vanjski linkovi
* LOVD mutation database: SGCB

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 4
Lavine na Mount Everestu 2015.

kuda je prošla lavina prema Baznom kampu.]]
**Lavina na Mount Everestu 2015** po svom obimu bila je jedna od većih nesreća pa je u Nepalu proglašena katastrofom.

Tokom popodneva 25 aprila 2015, Nepal i zemlje u okruženju pogodio je zemljotres jačine 7,8 stepeni. Podrhtavanje tla izazvalo je nekoliko većih lavina, od kojih je jedna došla do južnog Bazni kampovi (Mount Everest) i odvukla brojne šatore u niže dijelove ledenjaka. Bila je to katastrofa sa najvećim brojem žrtava na planini, veća od nesreće iz predhodne godine. Epicentar je bio 220&nbsp;km od Everesta, na kojem je u tom trenutku bilo između 700 i 1.000 ljudi, uključujući 359 penjača. Smatra se da je u Nepalu poginulo oko 3.400 ljudi.

Članovi indijske vojne ekspedicije pronašli su 19 tijela, a po planini su pronašli 61 povrijeđenog u visinskim kampovima ili na ruti prema vrhu. Broj nestalih je takođe u početku bio veliki.

Nepalska planinarska asocijacija objavila je 28 aprila listu sa 19 žrtava, od kojih je 10 bilo identifikovanih kao Šerpe a 5 je bilo stranih penjača (2 Amerikanca, i po jedan Kinez, Australijanac i Japanac). Dan ranije, 27 aprila, National Geographic je izvjestio o 24. žrtve. Povrijeđeno je preko 60 ljudi. Samo dvije i po sedmice kasnije dogodio se drugi zemljotres magnitude 7,3. Zemljotresi su oštetili neke od staza koje vode do kampa i bio je potreban njihov popravak..
Penjanje na Everest je to proljeće bilo zabranjeno, prvi put za 41. god. i nastavljeno je u jesen, nakon monsuna.
 
## Reference 
Kategorija:Lavine na Mount Everestu
Kategorija:2015. u Aziji
DTNA

**Distrobrevin alfa** je protein koji je kod ljudi kodiran genom **DTNA**.

## Funkcija 
Protein kojeg kodira ovaj gen pripada potporodicama distrobrevina  i  distrofina. Komponenta je proteinskog kompleksa povezanog sa distrofinom (DPC). DPC sastoji se od distrofina i nekoliko integralnih i perifernih membranskih proteina, uključujući distroglikan, sarkoglikani, sintrofin i alfa– i beta-distrobrevin. DPC se lokalizira na sarkolemi, a njegov poremećaj povezan je s različitim oblicima mišićne distrofije. Ovaj protein može biti uključen u stvaranje i stabilnost sinapsi, kao i u grupiranje nikotinskog receptora acetilholina. Identificirano je više alternativno spojenih varijanti transkripata koji kodiraju različite izoforme.

## Interakcije 
Pokazano je da  je DTNA u interakcijama sa distrofinom.

## Također pogledajte
* Distrobrevin
*Distrofin

## Reference 
## Dopunska literatura 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Vanjski linkovi
* LOVD mutation database: SGCB

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 18
Kategorija:Citoskelet
Kategorija:Mišićna distrofija
Kategorija:Proteini ćelijske adhezije
Zlatko Burić

**Zlatko Burić** je profesionalni bokser rođen 18. augusta 1960. u Prnjavoru.

Karijeru je započeo u bokserskom klubu Radnički, 1974. godine u Slavonskom Brodu.
Nakon 12 godina boksovanja za B.K. Radnički, Zlatko postaje član B.K. Rijeka (od 1986. do 1988. godine).
1994. godine postaje član B.K. Slavija (Banja Luka).

Zlatko se povukao iz boksa 2005. godine. Zvanično je odboksao 300 mečeva, uključujući 6 profesionalnih mečeva bez poraza (od 2000. do 2005. godine). Osim tridesetogodišnje bokserske karijere, pronašao se kao i trener B.K. Slavija 2012. godine.
2014. godine je osnovao sopstveni bokserski klub Ring u Prnjavoru. Zlatko je i glavni trener.

= Značajnija dostignuća =
*1979. Prvenstveno Hrvatske (Ogulin), poluvelter kategorija - Zlatna medalja 
*1979. Prvenstvo Jugoslavije (Pula), poluvelter kategorija - Zlatna medalja 
*1980. Prvenstvo Hrvatske (Rijeka), velter kategorija - Zlatna medalja 
*1982. Prvenstvo Hrvatske (Zagreb), velter kategorija - Zlatna medalja 
*1982. Prvenstvo Jugoslavije (Borovo), velter kategorija - Zlatna medalja 
*1982. Čelična pesnica (Zenica) - Zlatna medalja 
*1984. Prvenstvo Jugoslavije (Valjevo), polusrednja kategorija - Srebrena medalja 
*1985.Strandža turnir (Sofija) - Srebrena medalja 
*1985. Prvenstvo Jugoslavije (Maribor), polusrednja kategorija - Zlatna medalja  
*1985. Prvenstvo Balkana (Sofija), srednja kategorija - Zlatna medalja 
*1986.Sweden Box Open (Stockholm), srednja kategorija -Srebrena medalja 
*1987. Internacionalni turnir (Berlin), srednja kategorija - Bronzana medalja 
*1988. Prvenstvo Jugoslavije, srednja kategorija - Bronzana medalja 
*1988. Beogradski pobjednik (Beograd) - Zlatna medalja 
*1995. Prvenstvo Jugoslavije (Valjevo), poluteska kategorija - Srebrena medalja 
*2002. Prvenstvo Balkana, kruzer kategorija - Zlatna medalja 

= Treneri sa kojima je radio =
*Aco Debelić
*Slobodan Lazić
*Slobodan Anđelić
*Predrag Krstić
*Mirko Jokić
*Tomo Palankin
*Miroslav Popović

## Reference 
Kategorija:Biografije, Prnjavor
Kategorija:Rođeni 1960.
Kategorija:Jugoslavenski bokseri
Kategorija:Bosanskohercegovački bokseri
SNTB1

**Beta-1-sintrofin**  je  protein  koji je kod čovjeka kodiran genom **SNTB1**

## Funkcija 
Distrofin je veliki citoskeletni protein sličan štapiću koji se nalazi na unutrašnjoj površini mišićnih vlakana. Distrofin nedostaje kod pacijenata sa Duchenneovom mišićnom distrofijom, a prisutan je u smanjenim količinama kod Beckerovih mišićnih distrofičara. Protein koji kodira ovaj gen je protein periferne membrane koji se nalazi povezan sa distrofinom i proteinima povezanim sa distrofinom. Ovaj gen je član porodice sintrofinskih  gena, koja sadrži najmanje još dva strukturno povezana gena.

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi
Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 8
Lavina na Mount Everestu 1974.

sa Zapadnim grebenom u sredini, od vrha do prevoja Lho La pod snijegom]]
**Lavina na Mount Everestu 1974.** zadesila je francusku ekspediciju 9. septembra. Toga dana, u trenutku pojave lavine, članovi ekspedicije na svom usponu prema vrhu nalazili su se na Zapadnom grebenu, na visini 6.400 m. To je oko 400 metara iznad orevoja Lho La. Posljedica je bila smrt šestorice penjača. Nakon ove nesreće ukupan broj fatalnih posljedica na Everestu popeo se na 36 do tog vremena. Poslije ove nesreće Zapadni greben dobio je epitet *problem Everesta.* Pet godina kosnije, zbog ove nesreće, vođa jugoslavenske ekspedicije Tone Škarja, pomjerio je lijevo rutu svoje ekspedicije i obezbijedio sigurnost.

Ekipa na koju se sručila lavina: 
* Gérard Devouassoux
* Claude Ancey, preživio
* Lhakpa (Šerpa)
* Sanu Wongal (Šerpa)
* Pemba Dorje (Šerpa)
* Nawang Lutuk (Šerpa)
* Nima Wangchu (Šerpa)

## Reference 
Kategorija:Lavine na Mount Everestu
Kategorija:1974. u Aziji
SNTA1

**Alfa-1-sintrofin** je protein koji je kod ljudi kodiran genom **SNTA1**. Alfa-1 sintrofin je signal-adaptirajući protein i služi kao skela za različite signalne molekule. Alpha-1 sintrofin sadrži PDZ domen, dva plekstrinska sistema homologije i 'jedinstveni sintrofin' domen.

## Funkcija 
Distrofin je veliki citoskeletni protein sličan štapiću, koji se nalazi na unutrašnjoj površini mišićnih vlakana. Nema ga  kod pacijenata sa Duchenneovom mišićnom distrofijom, a u smanjenim količinama ima ga kod Beckerovih mišićnih distrofičara. [Protein koji kodira ovaj gen je protein periferne membrane, koji je povezan sa distrofinom i sa njim povezanim povezanim proteinima. Ovaj gen član je porodice gena za sintrofin, koja sadrži najmanje još dva strukturno srodna gena.

## Interakcije 
Pokazano je da sintrofin alfa 1 ulazi u interakcije sa distrofinom, Nav1.1

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi
Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 20
CCT6B

**Podjedinica proteina 1  T-kompleksa zeta-2** je protein koji je kod ljudi kodiran genom  **CCT6B**.

Ovaj gen kodira molekulski šaperon koji je član kompleksa TRiC. Ovaj se kompleks sastoji od dva identična naslagana prstena, od kojih svaki sadrži osam različitih proteina. Nerazvijeni polipeptidi ulaze u središnju šupljinu kompleksa i savijaju se na način ovisan o ATP-u. Kompleks savija različite proteine, uključujući aktin i tubulin.  Primijećene su alternativne varijante transkripcijskog spajanja ovog gena, ali nisu temeljito okarakterizirane.

## Reference
## Dopunska literatura
*
*
*
*
*
*

## Vanjski linkovi
*https://Human hg38 CCT6B UCSC Genome Browser v410
*https://Human Gene CCT6B (ENST00000314144.10) Description and Page Index (ucsc.edu)

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 17
Lavina na Mount Everestu 2014.

kuda je prošla lavina prema Baznom kampu.]]
**Lavina na Mount Everestu 2014**, osamnaestog aprila, u 6:45 po lokalnom vremenu, na ruti za vrh preko Khumbu ledopada na visini oko 5.800 m, bila je jedna od najvećih tragedija na Everestu. Sa Zapadnog grebena odronila se ledena gromada veličine preko 30 m, udarila u izbočinu pored rute i izazvala lavinu leda. Na ruti se tog jutra nalazio 31 planinar, uglavnom Šerpe, koji su rutu pripremali (postavljanje užadi) za prolazak ekspedicija dalje prema Južnom prijevoju i vrhu. Dvadeset pet ljudi bilo je zatrpano. Vlasti su poslali helikopterima pomoć i ekipu. Trinaest žrtava je pronađeno tokom 48 sati, a tri su ostale pod snijegom i ledom. Devet drugih nosača bilo je povrijeđeno, uključujući trojicu za koje je bila potrebna intenzivna njega.

Prisutnost brojnih nestabilnih blokova leda (nazvanih serak) u i iznad Khumbu ledopada primoravaju penjače da pokušaju što je moguće brže proći, obično u rano jutro, prije nego temperatura poraste i led popusti. Ovo ispupčenje leda pored rute, godinama je bilo poznato i često je na njemu počinjalo odronjavanje leda. Na istom mjestu je 1970. god. poginula 6 Šerpa, članova japanske ekspedicije. Mnoge nesreće su izbjegnute u posljednjem trenutku.

Svaka ovakva lavina dovodi i do promjena leda u ledenjaku, nakon čega planinarski vodiči početkom nove sezone moraju pronalaziti novu rutu prema vrhu.  
 
## Reference 
Kategorija:Lavine na Mount Everestu
Kategorija:2014. u Aziji
Mišićna distrofija udovi-pojas

**Mišićna distrofija udovi-pojas**  (**LGMD**)  je genetički i klinički heterogena skupina rijetkih mišićnih distrofija. Karakterizira je progresivno trošenje mišića koje pogađa pretežno mišiće kuka i ramena. LGMD ima autosomno dominantni obrazac nasljeđivanja i do sada  nema poznat lijek ili liječenje.

## Dijagnoza 
Dijagnoza mišićne distrofije udova i pojasa može se izvršiti putem biopsija mišića, što će pokazati prisustvo mišićne distrofije, a genetičko testiranje koristi se za utvrđivanje koji tip mišićne distrofije pacijent ima. Imunohistohemijski testovi na distrofin mogu ukazati na njegovo smanjenje  u sarkoglikanopatijama. U pogledu nedostatka sarkoglikana, mogu postojati odstupanja (ako α-sarkoglikan i γ-sarkoglikan nisu prisutni, tada postoji mutacija u LGMD2D).
* Visok nivo CK (x 10-150 puta normalniji)
* MRI može označavati različite tipove LGMD-a.
* EMG može potvrditi miopatsku karakteristiku bolesti.
* Elektrokardiografija (mogu se pojaviti srčane aritmije u LGMD1B)

## Tipovi
Porodica distrofija  "LGMD1" je autosomno dominantnih, a porodica "LGMD2" autosomno recesivnih. Limb–girdle muscular dystrophy is explained in terms of gene, locus, OMIM and type as follows:

## Liječenje
Postoji nekoliko studija koje potvrđuju efikasnost vježbi za mišićnu distrofiju udovi-pojas. Međutim,  pokazale su da vježbanje zapravo može trajno oštetiti mišiće, uslijed intenzivne kontrakcije. Može biti potrebna fizioterapija, da bi se održala što veća snaga mišića i fleksibilnost zglobova. Za održavanje pokretljivosti i kvaliteta života, može se koristiti ortoza vilica. Potrebna je pažljiva briga zdravlju pluća i srca, a kortikosteroidi kod LGMD 2C-F osoba pokazuju određena poboljšanja. which works by inserting in cells of defective genes with a healthy gene.

Prema pregledu Bengtssona et al., neki uspjesi s AAV-posredovanim genskim terapijama (za različite poremećaje) povećali su zanimanje istraživača, s tim što CRISPR / Cas9 i preskakanje egzona pomažu ovim terapijskim ciljevima. Mišićne distrofije udova-pojasa imaju mnogo različitih tipova, koji su posljedica različitih mutacija gena. LGMD2D je uzrokovan mutacijom gena α-sarkoglikana. Buduće liječenje moglo bi se postići genskom terapijom putem rekombinantnih adenovirus-vezanih vektora.

Suprotno tome, prema pregledu Straub et al.,  postoji nekoliko istraživačkih pitanja koja treba usmjeriti, kao što su rijetkost bolesti, loše razumijevanje mehanizma LGMD2 i odsustvo kohorti pacijenata, zbog čega nedostaju biomarkeri za osobe s LGMD2. Pregled nastavlja da se životinjski modeli za LGMD2 koriste za analizu terapijskih lijekova. Takođe dodajući da, iako je korišten prednizon i imao pozitivne efekte na pogođene osobe LGMD2, još uvijek nema dokaza o njegovoj efikasnosti u ispitivanjima koja su kontrolirana placebom.

## Također pogledajte
* Mišićna atrofija

## Reference
## Dopunska literatura
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
Kategorija:Mišićna distrofija
Kategorija:Mišići
Kategorija:Bolesti
Sarkoglikan

right|350px
[thumb|350px|Kod čovjeke, lokus  **SGCZ **, za zeta sarkoglikan,  nalazi se na kratkom (p) kraku [hromosom 8 (čovjek)|hromosoma 8, pozicija 8p22]]
**Sarkoglikani** su porodica transmembranskih proteina   (α, β, γ, δ ili ε) koji su uključeni u proteinski kompleks odgovoran za povezivanje citoskeleta mišićnih vlakana sa vanćelijskim matriksom, sprečavajući oštećenje sarkolema  mišićnih vlakana pomoću sila smicanja.

Kompleks distrofinskih glikoproteina (DGC) je kompleks koji se proteže kroz membranu i povezuje unutrašnji citoskelet sa vanćelijskim matriksom mišića. Kompleks sarkoglikana je potkompleks unutar DGC-a, a sastoji se od nekoliko mišićno specifičnih, transmembranskih proteina (alfa–  beta–, gama–, delta– i zeta-sarkoglikan). Sarkoglikani su glikozilirani proteini,  povezani asparaginom sa pojedinačnim transmembranskim domenima.

Poremećaji koji su uzrokovani mutacijama sarkoglikana nazivaju se sarkoglikanopatije. Mutacije u genima α, β, γ ili δ (ne ε), koji kodiraju ove proteine, mogu dovesti do pridružene mišićne distrofije pojas-udovi.
 
## Geni
* SGCA
* SGCB
* SGCD
* SGCE
* SGCG
* SGCZ

## Reference
Kategorija:Proteini
Kategorija:Proteinske porodice
Sarkoglikanopatija

**Sarkoglikanopatije** su skup bolesti koje su posljedica mutacija u bilo kojem od pet sarkoglikanskih gena: α, β, γ, δ or ε.

Pet sarkoglikanopatija su: α-sarkoglikanopatija, LGMD2D; β-sarkoglikanopatija, LGMD2E; γ-sarkoglikanopatija, LGMD2C; δ-sarkoglikanopatija, LGMD2F i ε-sarkoglikanopatija, mioklonska distonija. Proteine koji formiraju tetramerni kompleks na mišiću ćelijskoj plazmamembrani kodiraju četiri različita sarkoglikanska gena. Ovaj kompleks stabilizira povezanost distrofina sa distroglikanom i doprinosi stabilnosti citoskeleta plazmatske membrane. Četiri gena sarkoglikana međusobno su strukturno i funkcionalno povezani, ali svaki ima različitu  hromosomsku lokaciju.

U autbridinškim  populacijama (bez ukrštanja u srodstvu),  relativna učestalost mutacija u četiri gena je alfa → beta → gama → delta je u omjeru 8: 4: 2: 1.  U takvim populacijama, nije utvrđena nijedna uobičajena mutacija, osim R77C mutacije, koja čini do jedne trećine mutiranih SGCA alela. U određenim populacijama, uočene su mutacije osnivača. Ialijanska klinička studija iz 1997. godine pokazala je varijacije u progresiji mišićne distrofije u zavisnosti od pogođenog sarkoglikanskog gena.

## Reference
Kategorija:Mišićni poremećaji
Kategorija:Bolesti
Nezavisni blok

**Nezavisni blok** (skr. **NB**) je bosanskohercegovačka politička stranka osnovana u Sarajevu. Prvi i trenutni predsjednik stranke jeste Senad Šepić.

## Historija 
Stranka je nastala 9. septembra 2017. kada su 3 člana Stranka demokratske akcije (SDA) u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine, Senad Šepić, Sadik Ahmetović i Salko Sokolović, dobili upozorenja predsjednika SDA Bakira Izetbegovića da će biti uklonjeni iz stranke, ako glasaju protiv povećanja akciza na naftu i naftnih derivata. Kada su odbili da glasaju za akcize, SDA je uklonila Senada Šepića, a druga dvojica dobila su "ukor". Nedugo nakon toga oni su napustili stranku i osnovali klub delegata Nezavisnog bloka koji će ubrzo postati zasebna politička stranka.

## Izbori 
### Parlament 
### Predsjedništvo 
## Također pogledajte 
* Stranka demokratske akcije
* Spisak političkih stranaka u Bosni i Hercegovini

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica NB-a 

Kategorija:Političke stranke u Bosni i Hercegovini
*
Kategorija:Političke stranke osnovane 2017.
Kategorija:Konzervatizam u Bosni i Hercegovini
Pokret demokratske akcije

**Pokret demokratske akcije** (**PDA**) jest bosanskohercegovačka politička stranka osnovana 24. marta 2018. u Tuzli.

## Historija 
Stranku je osnovao Mirsad Kukić 2018. kada je isključen iz Kantonalnog odbora Stranke demokratske akcije (SDA), jer je radio protiv statuta stranke. Nakon toga, Kukić je najavio da će osnovati vlastitu stranku pod nazivom Pokret demokratske akcije. Optužio je SDA da nije radila u interesu stanovnika Tuzlanskog kantona.

Na općim izborima 2018. osvojila je jedno mjesto u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine, četiri mjesta u Predstavničkom domu Parlamenta Federacije BiH, jedno mjesto u Skupštini Posavskog kantona i sedam u Skupštini Tuzlanskog kantona.

Na općim izborima 2022. osvojila je jedno mjesto u Predstavničkom domu Parlamenta Federacije BiH, jedno mjesto u Skupštini Posavskog kantona i tri u Skupštini Tuzlanskog kantona.

## Spisak predsjednika 
## Izbori 
### Državni nivo 
### Entitetski nivo 
### Kantonalni nivo 
## Također pogledajte 
* Stranka demokratske akcije
* Spisak političkih stranaka u Bosni i Hercegovini

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt

Kategorija:Političke stranke u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Političke stranke osnovane 2018.
*
Kategorija:Stranka demokratske akcije
Kategorija:Bošnjački nacionalizam
Kategorija:Konzervatizam u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Bošnjačke političke stranke
Kategorija:Bošnjačke političke stranke u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Bošnjačke nacionalističke stranke
Kategorija:Nacionalističke stranke u Bosni i Hercegovini
Interkalirani disk

**Interkalirani diskovi** su mikroskopske identifikacijske karakteristike srčanog mišića. Srčani mišić sastoji se od pojedinačnih ćelija mišićnih ćelija (kardiomiociti),  povezanih interkaliranim diskovima da djeluju kao jedan funkcionalni organ ili sincicij. Suprotno tome, skeletni mišići sastoje se od višedjelnih mišićnih vlakana i nemaju interkalirane diskove. Interkalirani diskovi podržavaju sinhronizirano stezanje srčanog tkiva. Javljaju se na Z liniji sarkomera i mogu se lahko vizualizirati promatranjem uzdužnog presjeka tkiva.

## Struktura 
Interkalirani disk čine tri ipa međućelijskih veza – fascia adherens, dezmosomi i junction spoj.
**Fascia adherens * su sidrišta za aktin i povezuju se sa najbližom sarkomerom.
* *Dezmosomi* zaustavljaju razdvajanje tokom kontrakcije vezanjem filamenata, spajanjem ćelija. Dezmozomi su poznati i kao *macula adherens*.
** Uski spojevi * omogućavaju širenje akcijskog potencijala između srčanih ćelija, omogućavanjem prolaska iona između ćelija, stvarajući depolarizaciju srčanog mišića.

Molekulske, biološke i sveobuhvatne studije pokazale su da se interkalirani diskovi većim dijelom sastoje od miješanog tipa adherensnih veza, zvanih kompozitni spojevi ili *areae compositae* . Oni predstavljaju spoj tipičnih dezmosomskih i fascija adhezivnih proteina (za razliku od različitih epitela). Stoga se adherenzijski spojevi kardiomiocita razlikuju od adherensnih spojeva epitela i dezmosoma.

## Puknuća 
Ruptirani interkalirani diskovi, kada se vide na histopatološkom preparatu, imaju dva glavna uzroka:
* Mikrotomska obrada, pri čemu je vizuelni artefakt.
* Snažna kontrakcija miokarda, uglavnom uzrokovana komorskom fibrilacijom il električnom ozljedom.
Dodatni znaci koji ukazuju na snažnu kontrakciju miokarda su:
* Naizmjenični snopovi hiperkontrohiranih miocita s hiperdisticiranim;
* Jedra miokardiocita kvadratnog oblika.
* Hiperdistendirani miokardiociti s odvojenim sarkomerama, a u blizini hiperkontrahiranih miokardiocita.

Cardiac myofiberbreak-up -- very high mag.jpg| Jedra kvadratnog oblika koji ukazuju na snažnu kontrakciju miokarda.

## Reference
## Vanjski  linkovi
*  — "Ultrastructure of the Cell: cardiac muscle, intercalated disk "

Kategorija:Anatomija srca
Kategorija:Mišići
CDC42BPA

**Serin/treonin-protein kinaza MRCK alfa** je enzim tkojeg kod ljudi kodira gen **CDC42BPA**.
Protein kojeg kodira ovaj gen član je porodice serin /[treonin protein [kinaza. Ova kinaza sadrži više funkcionalnih domena. Njegov kinazni domen vrlo je sličan domenu protein kinazi miotonusne distrofije (DMPK). Ova kinaza također sadrži domen interaktivnog vezanja Rac (CRIB) a pokazano je da veže CDC42. Može funkcionirati kao CDC42 nizvodni efektor, koji posreduje CDC42, induciranim perifernom aktinskom formacijom i promovirajući citoskeletnu reorganizaciju. Opisano je više alternativno spojenih varijanti transkripta, a zabilježena je i priroda cijele dužine dvije od njih.

## Reference
## Vanjski linkovi
* 

## Dopunska literatura
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Vanjski linkovi
Kategorija:Enzimi
Kategorija:Geni na hromosomu 1
Khumbu (lednik)

mini|lijevo|Položaj Khumbua u odnosu na Mount Everest
mini|lijevo|Lednik Khumbu
Lednik **Khumbu ** u istoimenom je području sjeveroistočnog Nepala, između Mount Everesta i grebena Lhotse-Nuptse. Izvor mu je na visini 7600 m, pa tako predstavlja najviši lednik na svijetu, a završava se na nadmorskoj visini 4.900. Dug je 17&nbsp;km i istovremeno je najširi ledopad u Nepalu.

Početak lednika je u Doline šutnje, na njenom zapadnom kraju, ispod samog vrha Everesta, u vidu jednog širokog ledopada, (Khumbu ledopad).

Khumbu lednik predstavlja završni dio pješačenja do južnog Baznog kampa, postavljenog uz sami lednik na mjestu velike okuke. Ovaj ledopad predstavlja prvu glavnu opasnost na standardnoj alpinističkoj ruti prema vrhu Everesta preko Južnog prijevoja.
 
## Reference 
Kategorija:Mount Everest
Tako da ne ostane živa

mini|Scena iz filma Tako da ne ostane živa
**Tako da ne ostane živa** jeste bosanskohercegovački dugometražni igrani film autora Faruka Lončarevića, snimljen prema motivima ubistva Arnele Đogić koje se desilo 27. februara 2016. blizu Olova. Film je prikazan u okviru takmičarskog programa  Međunarodnog Festivala u Trstu 23. januara 2021, gdje je osvojio Specijalno priznanje.

Film je snimljen u privatnoj produkciji, uz  podršku Ministarstva kulture Kantona Sarajevo, Akademije scenskih umjetnosti u Sarajevu i građana i opštine Olovo.

## Radnja filma 
Ranja filma je smještena u bosansku provinciju modernog doba. Aida je prekinula vezu s nasilnim Kerimom i želi nastaviti svoj život. Ali veze su jače nego što ona misli i svakodnevni život uvlači je dublje u tamu.

## Stvarni događaj 
Film je snimljen na osnovu stvarnog događaja. Arnela Đogić je imala 24 godine kada su je bivši momak i njegov prijatelj pretukli, mrcvarili, izboli nožem u vrat i bacili niz 70 metara visoke Čudanske krševe u kanjon rijeke Stupčanice. Zločin je šokirao cijelu BiH i počinioci su osuđeni na po 40 godina zatvora.

## Glavne uloge: 
* Aida Bukva
* Dino Sarija
* Enes Kozličić
* Aleksandar Seksan
* Faketa Salihbegović-Avdagić
* Mehmed Porča
* Ivana Vojinović
* Dženita Imamović Omerović
* Mirela Lambić
* Dina Mušanović
* Admir Šehović
* Nadine Mičić
* Saša Krmpotić
* Bakir Silajdžić

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Tako da ne ostane živa - Trailer Youtube video
* „Riječ na F" sa profesorom Akademije scenskih umjetnosti u Sarajevu, Farukom Lončarevićem (11.2.21) Youtube video

Kategorija:Bosanskohercegovački filmovi
Kategorija:Nasilje nad ženama
Kategorija:Filmovi iz 2021.
Kategorija:Filmovi u režiji Faruka Lončarevića
Kategorija:Filmovi na bosanskom jeziku
ACTA1

**Aktin alfa skeletnih mišića** je protein koji je kod ljudi kodiran genom **ACTA**.

Aktin alfa 1 koji se ispoljava u skeletnim mišićima jedna je od šest različitih identificiranih izoformi aktina. Aktini su visoko konzervirani proteini, koji su uključeni u pokretljivost ćelija, strukturu i integritet. Alfa aktini su glavni sastojak kontraktilnog aparata.

## Ekspresija aktinskog gena skeletnih mišića 
Ekspresija alfa aktina u skeletnim mišićima inducirana je podražajima i stanjima za koja je poznato da uzrokuju formiranje mišića. Takvi uslovi rezultiraju fuzijom povezanih ćelija (satelitskih ćelija) u miotube, da bi se stvorila mišićna vlakna. Sam skeletni aktin, kada se eksprimira, uzrokuje ekspresiju nekoliko drugih "miogenih gena", koji su neophodni za formiranje mišića. Jedan od ključnih transkripcijski faktor€transkripcijskih faktora koji aktivira ekspresiju aktinskog gena skeletnih mišića je faktor serumskog odgovora ("SRF"), protein koji se veže na određena mjesta na promotorskoj DNK aktinskog gena. SRF može donijeti brojne druge proteine promotoru ovog aktina, kao što je androgeni receptor, i na taj način doprinijeti indukciji ekspresije gena aktina androgenima (često nazivanim "anaboličkim") steroid.

## Interakcije 
Pokazano je da aktin, alfa 1 ima interakcije sa TMSB4X, MIB2 i PRKCE.

## Također pogledajte 
*Aktin
*ACTB

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
* GeneReviews/NCBI/NIH/UW entry on Nemaline Myopathy
* 

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 1
ACTB

**Beta-aktin** (skraćenica ljudskog gena i proteina **ACTB**/**ACTB**)  jedna je od šest različitih aktinskih izoformi koje su identifikovane kod ljudi. Ovo je jedan od dva nemišićna citoskeletna aktina. Aktini su visoko konzervirani proteini koji su uključeni u pokretljivost strukturu i integritet ćelija. Alfa aktini su glavni sastojak kontraktilnog aparata.

## Interakcije 
Dokazano je da beta-aktin imaju interakcije sa SPTBN2. Pored toga, utvrđeno je da RNK-vezujući protein Sam68 komunicira s iRNK koja kodira β-aktin, koji regulira sinapsnu tvorbu dendritskih grana sa svojim citoskeletnim komponentama.

Pokazano je da beta-aktin aktivira eNOS, povećavajući time proizvodnju NO. Pokazalo se da ostatak od osam aminokiselina (326-333) u aktinu posreduje u interakciji između aktina i eNOS.

## Klinički značaj
Povratne mutacije u ovom genu povezane su sa slučajevima difuznim limfomom velikih ćelija.

## Primjena 
Beta aktin se često koristi u Western blotingu kao kontrola opterećenja, za normalizaciju ukupnih količina proteina i provjeru eventualne razgradnje proteina u uzorcima. Njegov transkript se također koristi se kao standard za održavanje stanja u qPCR. Njegova molekulska težina je približno 42 kDa.

## Reference 
## Vanjski linkovi
* 
* 

## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Također pogledajte
* Aktin
* ACTA1

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 7
CNBP

**Ćelijski i protein koji veže nukleinsku kiselinu** je protein koji je kod je ljudi kodiran genom **CNBP**.

## Funkcija 
Protein ZNF9 sadrži 7 domena cinkovog prsta  i vjeruje se da funkcionira kao RNK-vezujući  protein. Ekspanzija CCTG u intronu 1 gena ZNF9 rezultira miotonusnom distrofijom tip 2 (MIM 602668) (upisan u  OMIM).

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
* GeneReviews/NCBI/NIH/UW entry on Myotonic Dystrophy Type 2
* 
* 

Kategorija:Transkripcijski faktori
Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 3
DUX4

**Dvostruki homeoboks, 4** poznat i kao **DUX4** je protein koji je kod ljudi kodiran genom  **DUX4**.

## Gen
Ovaj gen se nalazi unutar niza ponavljanja D4Z4 u subtelomernom području hromosom 4q35. D4Z4 ponavljanje je polimorfne dužine; sličan niz ponavljanja D4Z4 identificiran je na hromosomu 10. Svaka jedinica ponavljanja D4Z4 ima otvoreni okvir čitanja (nazvan DUX4) koji sadrži dvije homeoboksne jedinice; niz ponavljanja i ORF su očuvani kod ostalih sisara. Nije bilo dokaza za transkripciju iz standardnih cDNK biblioteka, ali RTPCR i *in vitro* eksperimenti ekspresije pokazuju da je ORF transkribiran.

## Funkcija 
Izvješteno je da kodirani protein djeluje kao transkripcijski aktivator uparenog transkripcijskog faktora 1 homeodomena (PITX1).

## Klinički značaj 
DUX se obično ispoljava u sjemenicima i brazdanju – embrionske  faze.

Neprikladna ekspresija DUX4 u mišićnim ćelijama uzrok je facioscapulohumerusne mišićne distrofije.

Prekomjerno ispoljavanje DUX4 uslijed translokacija može uzrokovati B ćelijsku leukemiju.

## Također pogledajte
* Homeoboks
* PITX1

## Reference 
## Vanjski linkovi
Kategorija:Geni
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 4
Kategorija:Proteini
PABPN1

**Poliadenilat-vezujući protein 2** (PABP-2), poznat i kao  **jedarni poliadenilat-vezujući protein 1** (PABPN1) je protein  koji je kodiran genom **PABPN1**. PABN1 je član šire porodice  poli(A)-vezujućih proteine u ljudskom genomu.

## Funkcija 
Ovaj gen kodira obilni jedarni protein koji se s velikim afinitetom veže za novonastale poli (A) repove. Protein je potreban za progresivnu i efikasnu polimerizaciju poli (A) repova na 3' krajevima eukariotskih gena i kontrolira veličinu poli (A) repa na oko 250 nt. U stanju ravnoteže, ovaj protein je lokaliziran u jedru, dok je različiti protein koji veže poli (A) lokaliziran u citoplazmi. Ekspanzija trinukleotida (GCN) ponavlja se sa normalnih 10 na 11-17 na 5' kraju kodirajuće regije ovog gena dovodi do autosomno dominantne okulofarinksne mišićne distrofije (OPMD). Opisane su višestruke varijante prerade, ali njihova priroda u punoj dužini nije poznata. Jedna uključuje introne 1 i 6, ali ne stvara se protein.

## Reference 
## Dopunska literartura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
* GeneReviews/NCBI/NIH/UW entry on Oculopharyngeal Muscular Dystrophy
* PDBe-KB provides an overview of all the structure information available in the PDB for Human Polyadenylate-binding protein 2

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 14
Novoasirsko Carstvo

**Novoasirsko Carstvo** (klinasto: mat Aš-šur) bilo je najveće mezopotamsko carstvo koje je trajalo od 911. p. n. e. do 609. p. n. e. Na vrhuncu moći tokom vladavine Adad-ninarija II, carstvo je nakon osvajanja Babilonije, Elama, Urartua, Lidije, Medije, Frigije, Kimerije, Izraela, Judeje, Fenicije, Kaldeje, Kanaana i Kušitskog Carstva,  obuhvatalo teritoriju Bliskog istoka, Istočnog Mediterana, Male Azije, Kavkaza i dijela Arapskog poluostrva i sjeverne Afrike. Ovaj uspjeh značajno je potpomognut ogromnom vojnom silom koja je prva bila naoružana gvozdenim oružjem i koristila naprednu i efikasnu vojnu taktiku.

Kao nasljednik Staroasirskog Carstva (2025–1365. p. n. e.) i Srednjoasirskog Carstva (1365–911. p. n. e.), Novoasirsko Carstvo koristilo je akadski jezik koji je bio glavni jezik carstva. Nakon smrti Asurbanipala 631. p. n. e, carstvo se počelo raspadati zbog brutalnog i neprestanog niza građanskih ratova. To je iskoristio medijski kralj Kijaksar koji je zajedno sa novobabilonskim kraljem Nabopalasarom pobijedio novoasirsku vojsku kod Harana i uništio Novoasirsko Carstvo.

Kategorija:Novoasirsko Carstvo
ARFIP2

**Arfaptin-2** je protein koji je kod ljudi kodiran genom **ARFIP2**.

## Interakcije 
Pokazano je da ARFIP2 imainterakcije sa Arf6, ARF3,

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
*https://genome.ucsc.edu/cgi-bin/hgTracks?db=hg38&lastVirtModeType=default&lastVirtModeExtraState=&virtModeType=default&virtMode=0&nonVirtPosition=&position=chr11%3A6475680%2D6481312&hgsid=1051263921_VWYhEgRkQsU7j239NLlsxp5rRCDl
*https://genome.ucsc.edu/cgi-bin/hgGene?db=hg38&hgg_type=knownGene&hgg_gene=ARFIP2

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 11
Crni labudovi

**Crni labudovi** ("120. lahka brigada GŠ Armije R BiH Crni labudovi") bili su specijalna jedinica unutar Armije Republike Bosne i Hercegovine. Bila je to jedinica Patriotske lige formirana 1992. godine u Nezuku, pod 2. korpusom (kasnije u 1. korpusu) koja je eventualno brojala 800 ljudi. Imala je reputaciju za hrabrost na ratištu. Prvi komandant, Mehdin Hodžić zvani Kapetan Senad, bio je član Specijalne antiterorističke jedinice u Ministarstvu unutarnjih poslova SFRJ. Kada je preuzeo komandu nad Crnim labudovima, dobio je nadimak "Kapetan Labud". Kapetan Hajrudin Mešić je kasnije preuzeo komandujuću poziciju privremeno. Najuspješniji i najdugotrajniji komandant bio je brigadir Hase Tirić. Glavno područje djelovanja Crnih labudova bili su Konjic, Igman i Jablanica, a jedinica se borila i na ostalim ratištima u Bosni i Hercegovini, u zoni odgovornosti svih korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine. Učestvovala je u brojnim bitkama. U ratu u BiH imala je 79 poginulih te 414 teže i lakše ranjenih.

Crni labudovi su nosili crne ili šumske maskirne uniforme (bosanskog, američkog, ili komercijalnog porijekla) sa oznakom jedinice na desnom rukavu i oznakom Armije Republike Bosne i Hercegovine na lijevom rukavu. Ipak, neki članovi su nosili oznaku Crnih labudova na lijevom rukavu, na jednom od džepova na prsima ili čak na prsluku. Također, civilna odjeća (majice kratkih rukava, patike, kape) bila je veoma česta. Nošen je čitav niz beretki, šalova, traka za glavu, crnih kapa, maskirnih kapa i civilnih kapa (kape za kamionete u crnoj ili crno-bijeloj boji bile su uobičajene). Zelene trake za glavu sa šehadetom ispisanim arapskim pismom mogle su se također vidjeti. US surplus M1 kacige u kompletu s ERDL uzorkom ili M81 U.S. Woodland kacige bile su također česte. Dosta boraca jedinice se borilo bez ikakve kacige. Prsluci su uglavnom bili iz ARBiH. Korišteni su i različiti tipovi civilnih ili vojnih crnih ili taktičkih prsluka. Ostala oprema je obično bila od bivše JNA, NATO-a ili komercijalnog porijekla.

Nasuprot uniformiranom i taktičkom izgledu poslijeratnog udruženja Crni labudovi, ratni Crni labudovi bili su jedinica koja je nabavljala uniforme i opremu svugdje gdje su je mogli pronaći, slično kao i ostatak bosanskih oružanih snaga.

Izbor naoružanja koje je jedinica koristila: Zastava M70, Heckler & Koch MP5, Heckler & Koch G3, FN FAL, AKM, FAMAS, Milkor MGL.

## Reference 
Kategorija:Bosanskohercegovačke paravojne formacije
*
Polimorfizam (programiranje)

U programskim jezicima i teoriji tipova, **polimorfizam** je snabdijevanje jednog interfejsa entitetima različitih tipova ili korištenje jednog simbola za predstavljanje više različitih tipova.

Najčešće prepoznate veće klase polimorfizma su:

* *Ad hoc polimorfizam*: definira zajednički interfejs za proizvoljan skup individualno određenih tipova.
* *Parametarski polimorfizam*: kada jedan ili više tipova nisu određeni imenom ili po apstraktnim simbolima mogu predstavljati bilo koji tip.
* *Subtyping* (također se naziva *podtipni polimorfizam* ili *inkluzijski polimorfizam*): kada ime određuje instance više različitih klasa vezanih zajedničkom superklasom.

## Historija 
Interes za polimorfnim tipskim sistemima značajno se razvio 1960-ih, sa praktičnim primjenama koje su se počele javljati krajem decenije. *Ad hoc polimorfizam* i *parametarski polimorfizam* originalno su opisani u djelu Christophera Stracheya pod nazivom *Fundamental Concepts in Programming Languages*, gdje su prikazani kao "dvije glavne klase" polimorfizma. Ad hoc polimorfizam bio je karakteristika Algola 68, dok je parametarski polimorfizam bio sržna karakteristika ML-ovog tipskog sistema.

## Reference 
Kategorija:Objektno orijentirano programiranje
Mensur Seferović

**Mensur Seferović** (25. novembar 1925 – 27. septembar 2020) bio je bosanskohercegovački književnik, historičar i aktivista.

## Biografija 
Rođen je u Mostaru 25. novembra 1925. Bio je antifašista i učesnik Narodnooslobodilačkog rata od 1941. do 1945. Tokom 1943. bio je zarobljen i odveden u koncentracioni logor u sjevernoj Italiji. U toku Drugog svjetskog rata radio je kao partizanski reporter i urednik. Penzionisan je sa činom pukovnika. Poslije rata bio je izdavač i pisac. Dobitnik je nekoliko nagrada i nosilac nekoliko odlikovanja, među kojima i nagrada iz rodnog grada Mostara "14. novembar". Tokom života u Chicagu (SAD), uređivao je bosanskohercegovačke časopise *Zambak-BH odjek* i *Tribina Bošnjaka*. Posljednje godine proveo je u Chicagu gdje je i preminuo 27. septembra 2020. godine.

## Djela 
**Drugovi iz bataljona* (1955)
**Tajna partijske ćelije* (1957)
**Bataljon u okupiranom gradu* (1958)
**Šoša* (1959)
**Prozivka na Tjentištu* (1961)
**Partizanski kolopleti* (1964)
**Pred očima grada* (1970)
**Vrijeme ratno Manojla Manojlovića* (1971)
**Šestorica osuđenih* (1974)
**Prvi vojnik revolucije* (1977)
**Tito-vrhovni komandant* (koautor V. Hlaić) (1980)
**Istočno i zapadno od Neretve* (1981)
**Razmeđa Živke Damjanović* (1982)
**Rasvjeti bratstva* (1984)
**Mostarski kolopleti* (1985)
**Krst i polumjesec u Božurovom Dolu* (1986)
**Trinaesta hercegovačka brigada* (1988)
**Vojska za jedno ljeto* (1999)
**Preboli zla* (2001)
**Kamena ognjišta* (2002)
**Vjetrenik* (2004)
**Iskušenja* (2005)
**Iskušenja na engleskom jeziku* (2006)
**Zvijezde stajačice* (2009)
**Život piše svoju priču* (2014)

O autoru objavljeno u publikacijama:
**Jugoslovenski savremenici - ko je ko u Jugoslaviji* (1970)
**Vojni leksikon* (1981)
**Kultura Bošnjaka* (1994)
**Ko je ko u Bošnjaka* 2000

## Nagrade 
* "14 februarske" nagrade grada Mostara (Bosna i Hercegovina)
* "Oktobarske nagrade" grada Herceg Novog (Crna Gora)
* "4 juli" saveznu nagradu (SFRJ)

## Književno nasljeđe 
Sabrana djela Mensura Seferovića, 24 objavljene knjige objavljena su na njegovom zvaničnom sajtu.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt

Kategorija:Biografije, Mostar
Kategorija:Bosanskohercegovački pisci
Kategorija:Dobitnici Nagrade Društva pisaca Bosne i Hercegovine
Kategorija:Jugoslavenski pisci
Kategorija:Rođeni 1925.
Kategorija:Umrli 2020.
Kategorija:Bošnjački književnici