Registarske oznake za vozila u Bosni i Hercegovini

**Registarske oznake za vozila u Bosni i Hercegovini** su na snazi od 2. februara 1998, dok svoj trenutni oblik i izgled imaju od 28. septembra 2009. Trenutna oznaka za motorna vozila sastoje se od plavog polja sa državnom skraćenicom **BIH** na lijevoj strani i sedam znakova (pet brojeva i dva slova) u formi **X00 - X - 000**.

Od 1998. godine do 2009. izdavale su se tablice u formi **000 - X - 000** koje su još uvijek u upotrebi, ali se rijetko mogu vidjeti.

## Opis 
Registarske oznake su jedinstvene za cijelu teritoriju Bosne i Hercegovine i ne označavaju mjesto gdje je registrovano vozilo (grad, općina, kanton ili entitet) kao što je bilo do 1998. Isto tako, tablice ne sadrže nikakve heraldičke simbole. Na tablicama se koriste samo slova koja su podjednako zastupljena latiničnim i ćiriličnim pismom (A, E, O, J, K, M, T). Ovaj način označavanja osmišljen je tako da je praktično nemoguće utvrditi da li je vozač iz Republike Srpske ili iz Federacije BiH, odnosno da li je Bošnjak, Hrvat ili Srbin.

### Zaštitni elementi 
Registarske oznake imaju nekoliko zaštitnih elemenata:

* Virtuelna sigurnosna nit - pruža se vodoravno preko donje polovine oznake. Sastoji se od dva dijela, pa pri pomijeranju tablice ostavlja utisak kretanja po površini tablice
* Vodeni žig - predstavljen u dva reda natpisa. U gornjem redu, u malom kvadratu javlja se kod države (BIH) na latinici, vodoravnom dužinom tablice, dok je u donjem redu kod na ćirilici (БИХ). Vidljiv je običnim okom pod uglom posmatranja od 30⁰.
* Serijski broj - na vodoravnoj sredini oznake, pri donjoj ivici, nalazi se serijski broj izražen sa 8 brojeva, a pored njega i barkod tog broja.
* Font - na oznakama se upotrebljava posebno dizajniran font, *German FE Schrift*, kod kojeg dizajnom slova otežano dopisivanje dodatnih elemenata kako bi se promijenilo jedno slovo u drugo.

### Dokumenti 

Datoteka:BiH - Potvrda o registraciji vozila - prednja strana.png|Izgled prednje strane Potvrde o registraciji vozila u BiH.
Datoteka:BiH - Potvrda o registraciji vozila - zadnja strana.png|Izgled zadnje strane Potvrde o registraciji vozila u BiH.
Datoteka:BiH - Potvrda o vlasništvu vozila - prednja strana.png|Izgled prednje strane Potvrde o vlasništvu vozila u BiH.
Datoteka:BiH - Potvrda o vlasništvu vozila - zadnja strana.png|Izgled zadnje strane Potvrde o vlasništvu vozila u BiH.

## Vrste registarskih oznaka 
## Historija 
Revidirane registarske oznake uvedene su na inicijativu međunarodnog visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu (OHR) Carlosa Westendorpa. U izvještaju OHR-a, prije donošenja odluke, navedeno je da su postupci MUP-ova kantona Federacije BiH i Republike Srpske oko međuentitetske linije razgraničenja, bili "najveća prepreka slobodi kretanja", uključujući zastrašivanje i proizvoljnog pisanja prekršajnih naloga.

Na drugim mjestima zabilježen je vandalizam nad vozilima sa registarskim tablicama iz jednog entiteta dok su boravili na teritoriji u drugom entitetu. Razvoj registarskih oznaka koje ne bi služile kao zamjenski identifikator etničke pripadnosti vozača bilo je djelomično rješenje ovih problema.

### Registarske oznake u SR Bosni i Hercegovini 
[mini|250px|Izgled [Registarske oznake za vozila u Jugoslaviji|jugoslavenske registarske oznake iz Tuzle.]]
[mini|Izgled bivše registarske oznake radne mašine iz [Drvara.|248x248piksel]]
Registarske oznake u SR Bosni i Hercegovini za vrijeme SFR Jugoslavije su bile napisane u formi: **XX ☆ 000 - 000***,* gdje je XX skraćenica za naziv mjesta (maskimalno 3 slova), zatim crvena petkoraka zvijezda, te broj oznake (maksimalno šest cifri).

Skraćenice su bile sljedeće:

### Registarske oznake u Republici Bosni i Hercegovini 
[mini|250px|Izgled registarske oznake [Republika Bosna i Hercegovina|Republike Bosne i Hercegovine iz Tuzle.]]
[mini|249x249piksel|Izgled registarske oznake [UNPROFOR-a u Srebrenici iz 1995.]]
Na teritoriji koju je kontrolisala Armija Republike Bosne i Hercegovine, od 1992. izdavane su registarske oznake koje su sa lijeve strane imale plavo polje sa međunarodnim kodom države (BIH) i grbom Republike Bosne i Hercegovine sa ljiljanima. Bile su napisane u formi **XX - 0000 YZ**, gdje je XX dvoslovna skraćenica za mjesto, zatim broj oznake (maskimalno četiri cifre), te YZ, gdje je Y označavalo općinu, a Z seriju. Prvobitna verzija oznake nije imala plavo polje, a format je bio **XX - 00000 Z**.

Skraćenice su bile sljedeće:

### Registarske oznake u Republici Srpskoj 
[mini|250px|Izgled registarske oznake [Republika Srpska|Republike Srpske iz Bijeljine.]]
Na teritoriji entiteta Republika Srpska do 1998. korištene su registarske oznake slične onima prije rata u BiH, s tom razlikom što je umjesto crvene zvijezde korišten grb sa srpskim krstom. Bile su napisane u formi **XX ✙ 00-00**,  gdje je XX dvoslovna skraćenica za mjesto, obično bila napisana na ćiriličnom pismu, ali su se koristile i registarske oznake sa latiničnim verzijama kodova, te broj oznake.
[mini|251x251piksel|Izgled registarske oznake vojnog vozila [Vojska Republike Srpske|Vojske Republike Srpske (VRS).]]
Skraćenice su bile sljedeće:

### Registarske oznake u Herceg-Bosni 
[mini|250x250piksel|Izgled registarske oznake vojnog vozila [Hrvatsko vijeće odbrane|Hrvatskog vijeća odbrane (HVO).]]
[mini|250px|Izgled registarske oznake [Hrvatska Republika Herceg-Bosna|Herceg-Bosne iz Orašja.]]
Na području Hrvatske Republike Herceg-Bosne do 1998. korištene su registarske oznake slične onima u Hrvatskoj, s razlikom u obliku štita u hrvatskom grbu ("šahovnica"). Bile su napisane u formi **XX 🛡 000-XX**.

Skraćenice su bile sljedeće:

## Registarske oznake Oružanih snaga Bosne i Hercegovine 
[mini|252x252piksel|Izgled registarske oznake [Oružane snage Bosne i Hercegovine|OS BiH.]]
Registarske oznake za vozila Oružanih snaga Bosne i Hercegovine (OS BiH) i Ministarstva odbrane BiH (MOD) sa lijeve strane imaju grb Bosne i Hercegovine ispod kojeg piše skraćenica OS BiH. Napisane su u formi **000000 - X**, gdje je X klasifikacija motornog ili priključnog vozila slovom engleskog alfabeta (A, B, C, D, E, F, G, H, I i sl.). Na borbena motorna vozila - gusjeničare umjesto registarkih tablica, ispisuju se registarske oznake na određenom mjestu vozila.

Vozila OS BiH koja podliježu registraciji su:

* motorna i priključna vozila koja se nalaze na upotrebi u OS BiH i vozila koja su u vlasništvu Ministarstva odbrane BiH, koja su upućena kao podrška vojnim jedinicama koje učestvuju u misiji Ujedinjenih nacija, a registrovana su u Bosni i Hercegovini.
* oklopna vozila, odnosno naoružano motorno vozilo specijalno izrađeno ili prilagođeno za borbena djelovanja (oklopni automobili, transporteri, samohodno artiljerijsko oružje, borbena protuzračna, anfibijska vozila i sl.).

### Vrste oznaka 
## Registarske oznake diplomatskih i konzularnih predstavništava i misija 
[mini|253x253piksel|Izgled diplomatske registarske oznake [Turska|Turske.]]
Registarske oznake za vozila diplomatskih i konzularnih predstavništava, misija stranih država i predstavništava međunarodnih organizacija u Bosni i Hercegovini i njihovog osoblja, odnosno stranaca stalnih službenika u ovim predstavništvima su u formi **BB - X - 000**, gdje je BB brojna oznaka za državu ili organizaciju (maksimalno četiri cifre) po kojoj je predstavništvo registrirano u BiH, X slovna oznaka djelatnosti predstavništva, odnosno statusa lica u tim predstavništvima, te broj oznake koji se sastoji od tri broja. Registarske oznake su plave boje, oivičene žutom linijom i sadrže slova i brojeve žute boje.

Vozilu koje koristi šef diplomatskog predstavništva ili misije strane države dodjeljuje se brojna oznaka **001**, koju isti zadržava u slučaju promjene vozila u propisanom postupku registracije vozila.

### Slovne oznake i elipsaste naljepnice 
Slovne oznake djelatnosti predstavništva, odnosno statusa lica u tim predstavništvima na registarskim oznakama su sljedeće:

* "A" - za vozila u vlasništvu diplomatskih i konzularnih predstavništava, misija stranih država i predstavništava međunarodnih organizacija u BiH i njihovog osoblja koje ima diplomatski status,
* "M" - za vozila čiji su vlasnici stranci koji su zaposleni u diplomatskim i konzularnim predstavništvima, misijama stranih država i predstavništvima međunarodnih organizacija u BiH, a nemaju diplomatski status.
mini|256x256piksel|Izgled elipsastih diplomatskih naljepnica.
Uz navedene registarske oznake izdaju se i elipsaste naljepnice plave boje, dimenzija 150&nbsp;mm x 110&nbsp;mm x 1&nbsp;mm, oivičene žutom linijom koje sadrže slova žute boje i neponovljivi serijski broj:

* "CMD" - za vozila kojima se koristi šef diplomatskog predstavništva ili misije,
* "CD" - za vozila kojima se koriste lica sa diplomatskim statusom,
* "CC" - za vozila kojima se koristi konzularni funkcioner.

### Kodovi država i organizacija 
Navedeni kodovi također su bili u upotrebi i u Hrvatskoj u periodu od 1991. do 1994.

## Također pogledajte 
* Registarske oznake za vozila
* Registarske oznake za vozila u Evropi
* Registarske oznake za vozila u Jugoslaviji
* Registarske oznake za vozila u Crnoj Gori
* Registarske oznake za vozila u Hrvatskoj
* Registarske oznake za vozila u Sjevernoj Makedoniji
* Registarske oznake za vozila u Sloveniji
* Registarske oznake za vozila u Srbiji

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Pravilnik o registraciji vozila u BiH

Kategorija:Saobraćaj u Bosni i Hercegovini
Bosna i Hercegovina