Medresa

[mini|250px|Medresa u [Samarkandu, Uzbekistan]]

**Medresa** (arapski: مدرسة, mn. مدارس, madāris) je arapska riječ za škole kao obrazovne institucije, svjetovne ili vjerske (bilo koje vjere), bilo za osnovno, više ili visoko obrazovanje. U zemljama izvan arapskog svijeta, riječ se obično odnosi na određenu vrstu vjerske škole ili fakulteta za proučavanje islamskih nauka, kao primarnog kursa.

U arhitektonskom i istorijskom kontekstu, termin se općenito odnosi na određenu vrstu više i visoke obrazovne institucije na kojoj se izučavalo islamsko pravo i pravna praksa (fikh), kao i drugi predmeti islamskih i humanističkih nauka. Porijeklo ove vrste institucija uveliko se pripisuje **Abu Aliju Hasanu ibn Aliiju Tusiju** poznatijem kao **Nizamu al-Mulku**, seldžučkom veziru iz 11. vijeka, koji je izgradio čitavu mrežu zvaničnih medresa "Nizamija" na Bliskom Istoku. Odatle se izgradnja medresa proširila na veći dio muslimanskog svijeta u narednih nekoliko stoljeća, često usvajajući slične modele arhitektonskog dizajna kao i programa rada.

### Etimologija 
Riječ medresa potiče od trokonsonantnog semitskog korijena د-ر-س D-R-S 'učiti', koristeći *wazn* (morfološki oblik ili šablon) مفعل(ة); mefʻal(eh), što znači "mjesto gdje se nešto radi". Prema tome, medresa doslovno znači "mjesto gdje se odvija učenje i poučavanje" ili "mjesto učenja". Riječ je također prisutna kao posuđenica sa istim općim značenjem u mnogim jezicima pod utjecajem arapskog jezika, kao što su: urdu, pandžabi, bengalski, paštu, beluči, perzijski, turski, azerbejdžanski, kurdski, indonežanski, somalijski i bosanski.

Hebrejska srodna riječ ***midraša*** takođe ima značenje *mesta učenja,* ali je dobila mistične i religiozne konotacije.

## Medrese u Bosni i Hercegovini 
Medrese su bile srednje i više škole koje se grade u Bosni i Hercegovini od početka XV stoljeća. To su bile konfesijske škole za muslimansko stanovništvo. Građene su na inicijativu pojedinaca kao njihove zadužbine – vakufi. Osnivači osiguravali su sredstva za plaće profesora, zatim stipendije učenicima, a obavezno i sredstva za održavanje i popravak objekta.
 
U medresama se učio arapski jezik, tumačenje Kur'ana, islamske tradicije, šerijatsko pravo, logika i filozofija. Potpuna nastava trajala je od 12 do 16 godina.

Koncipirane su na principu škole internatskog tipa i sastoje se od dvorišta, sobe za učenike i jedne velike prostorije koja služi kao predavaonica, a naziva se dershana. Neke medrese iz XVI i XVII stoljeća dosljedno podržavaju arhitekturu osmanskih medresa sa kupolama, jer gradili su ih graditelji osmanskog carstva. Većina su uglavnom prilagođene mjesnoj tradiciji građenja. 
mini|Gazi Husrev-begova medresa, Sarajevo, osnovana 1537. godine

*Gazi Husrev-begova medresa
*Behram-begova medresa
*Karađoz-begova medresa
*Medresa Osman ef. Redžović
*Elči Ibrahim-pašina medresa
*Medresa Džemaluddin ef. Čaušević

## Medrese u Srbiji 
*Beogradska islamska srednja medresa
*Gazi Isa-begova medresa
*Bakije Hanume medresa u Prijepolju

## Medrese u Hrvatskoj 
*Medresa Dr. Ahmed Smajlović

## Također pogledajte 
* Islamska arhitektura
* Islamske nauke
* Mekteb

## Literatura 
* Madžida Bećirbegović,  Orijentalni Institut u Sarajevu, 1999 -Prosvjetni objekti islamske arhitekture  u Bosni iI Hercegovini
 

Kategorija:Islam
*
Kategorija:Historija pedagogije