Mrtvorođenče

## Definicija
**Mrtvorođenje** se obično definiše kao fetusna smrt ili nakon 20 ili 28 sedmica trudnoće, u zavisnosti od izvora. Posljedica je rađanje bebe bez znakova života.

## Uzroci
Od 2016. ne postoji međunarodni sistem klasifikacije uzroka mrtvorođenja. Uzroci velikog procenta mrtvorođenih su nepoznati, čak i u slučajevima kada su obavljena opsežna testiranja i autopsija. Rijetko korišten termin za njihovo opisivanje je "sindrom iznenadne preneonausne smrti" ili SADS, iskovan u 2000. Mnoga mrtvorođenčad se javljaju u punom terminu kod naizgled zdravih majki, a postmortalna procjena otkriva uzrok smrti u oko 40% slučajeva obdukcije.

Vjeruje se da je oko 10% slučajeva uzrokuju gojaznost, visok krvni pritisak ili dijabetes.
*sakaćenje ženskih genitalija

*Nezgode pupčane vrpce
**Prolaps pupčane vrpce – Prolaps pupčane vrpce se dešava kada fetus nije u pravilnom položaju u karlici. Membrane pucaju i pupčana vrpca se izbacuje kroz cerviks. Kada fetus pritisne cerviks, pupčana vrpca se stisne i blokira protok krvi i kisika do fetusa. Majka ima otprilike 10 minuta da dođe do ljekara prije nego što nanese bilo kakvu štetu fetusu.
***Monoamnionski blizanci* – Ovi blizanci dijele istu placentu i istu amnionsku vrećicu i stoga mogu međusobno ometati pupčane vrpce. Kada se otkrije zaplitanje pupčanih vrpci, preporučuje se porođaj fetusa već u 31. sedmici.
***Dužina pupčane vrpce* – Kratka pupčana vrpca ( 72&nbsp;cm) može uticati na fetus u zavisnosti od načina na koji stupa u interakciju sa pupčanom vrpcom. Neki fetusi hvataju pupčanu vrpcu, ali još nije poznato da li je fetus dovoljno jak da pritisne i zaustavi protok krvi kroz pupčanu vrpcu. Također, aktivan fetus, koji se često mijenja u materici, može se slučajno zaplesti u pupčanu vrpcu. Hiperaktivni fetus treba procijeniti ultrazvukom kako bi se isključilo zapletanje pupčane vrpce.
***Zaplet pupčane vrpce* - Pupčana vrpca može obaviti oko ekstremiteta, tijela ili vrata fetusa. Kada je vrpca omotana oko vrata fetusa, naziva se nuhalna vrpca. Ove zaplete mogu uzrokovati suženje protoka krvi do fetusa. Mogu vizualizirati ultrazvukom.
***Torzija* – Ovaj termin odnosi se na uvrtanje pupčane osi oko sebe. Torzija pupčane vrpce je vrlo česta (posebno kod mrtvorođenih konja), ali to nije njeno prirodno stanje. Pupčana vrpca može se odvrnuti prilikom porođaja. Prosječan vrpca ima tri zavoja.

Trudnica koja spava na na leđima nakon 28 sedmica trudnoće može biti faktor rizika za mrtvorođenje.

Nakon mrtvorođenja postoji 2,5% rizika od drugog mrtvorođenog u sljedećoj trudnoći (povećanje sa 0,4%).

U Sjedinjenim Državama, najveće stope mrtvorođenih dešavaju se kod trudnica koje su:

* niskog socioekonomskog statusa
* u dobi od 35 godina ili više
* sa hroničnim medicinskim stanjima, kao što su dijabetes, visok krvni pritisak, visok holesterol itd.
*  Afroamerikanci
* prethodno izgubili dijete tokom trudnoće
* imaju više djece u isto vrijeme (blizance, trojke, itd.)

## Dijagnoza
Nije poznato koliko je vremena potrebno da fetus umre. Fetusno ponašanje je konzistentno i promjena u pokretima  ili ciklusima spavanja i buđenja može ukazivati na fetusni distres. Smanjenje ili prestanak senzacija fetusne aktivnosti može biti pokazatelj fetusnog distresa ili smrti, iako nije sasvim neuobičajeno da zdrav fetus ispoljava takve promjene, posebno pred kraj trudnoća, kada ima znatno manje prostora u maternici nego ranije u trudnoći za kretanje fetusa. Ipak, ljekarski pregled, uključujući test bez stresa, preporučuje se u slučaju bilo kakve promjene u snazi ili učestalosti pokreta fetusa, posebno potpunog prestanka; većina babica i opstetričara preporučuje upotrebu "udarne kartice", da bi se pomoglo u otkrivanju bilo kakvih promjena. Fetusni distres ili smrt mogu se potvrditi ili isključiti putem fetoskopija/doptona, ultrazvuka i/ili elektronskog praćenja fetusa. Ako je fetus živ, ali neaktivan, posebna pažnja će se posvetiti placenti i pupčanu vrpcu, tokom ultrazvučnog pregleda, kako bi se osiguralo da nema kompromitacije isporuke kisika i hranljivih materija.

Neki istraživači su pokušali da razviju modeliranja, kako bi rano identifikovali trudnice koje bi mogle biti u visokom riziku od mrtvorođenja.

## Liječenje i prognoza
Prevencija većine mrtvorođenih djece širom svijeta moguća je uz poboljšane zdravstvene sisteme. Otprilike polovina mrtvorođenih javlja se tokom porođaja, pri čemu je to češće u zemljama u razvoju nego razvijenom svijetu. Nakon mrtvorođenja, ljudi su pod većim rizikom od drugog; međutim, većina kasnijih trudnoća nema sličnih problema.

## Epidemiologija 
Procjenjuje se da je u svijetu 2019. bilo oko 2,0 miliona mrtvorođenih koji su se dogodili nakon 28 sedmica trudnoće (otprilike 1/72 rođenja). Najčešće se javljaju u okruženjima s niskim prihodima, kao što su posebno Južna Azija i Subsaharska Afrika. Stopa mrtvorođenosti je opala, iako sporije od 2000-ih.

## Također pogledajte
*Rođenje u kovčegu
*Perinatalna smrt
*Pušenje i trudnoća
*Porođaj

## Reference
## Vanjski linkovi
*Lancet series on stillbirth 2016


Kategorija:Patologija trudnoće, porođaja i puerperija
Kategorija:Plodnost
Kategorija:Medicinski aspekti smrti
Kategorija:Primalje