Crkva svetog Stefana u Velikom Selu

mini|desno|Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, na dan svetog Stefana 9. januara 2020.
**Crkva svetog Stefana u Velikom Selu** pripada arhiepiskopiji beogradsko karlovačkoj, srpske pravoslavne crkve. Nalazi se u beogradskom ruralnom naselju Veliko Selo, općina Palilula, u ulici Nikole Tesle 2.

## Historija 
Crkva svetog prvomučenika Stefana podignuta je 1834. od materijala srušenog obližnjeg manastira sveti Stefan u Slancima, zbog čega je crkva u narodu prozvana manastirskom crkvom. I nedovršeni ikonostas iz manastira, koji je započet 1812. je prenešen u novu crkvu. Poslije pada Despotovine pod tursku vlast 1459., Slanački manastir bio je opljačkan i razrušen, a monaštvo su ubili Turci. Pod turskom je vlašću manastir dijelio sudbinu naroda i četiri puta je stradao (1690., 1739., 1787.). Hram je gradio paroh Jovan Milošević sa narodom. Pored crkve 1936. izgrađena je i škola, koja je bila među prvih pet seoskih škola u Srbiji. Todor Stefanović iz Slanaca bio je prvi učitelj. Sve do Prvog svjetskog rata osnove iz vjeronauke, pisanja i računa sticale su mnoge generacije. U 16. i 17. vijeku u tom kraju su postojala tri pravoslava hrama: veliki manastir, ranije posvećen Vavedenju, a kasnije svetom Stefanu (danas manastir Slanci), crkva u centru Slanaca i crkva u Velikom Selu, na mjestu koje se danas zove porta. Sadašnja crkva sazidana je za potreba oba sela: Velikog Sela i sela Slanci. Crkva je freskopisana samo u oltaru (stanje od 9. 1. 2020). Crkva je posvećena ljetnom svetom Stefanu, tj. prazniku prenosa moštiju svetog arhiđakona Stefana, 15. augusta (2. augusta po julijanskom kalendaru), a glavni dan praznovanja svetog Stefana je 9. januar.

## Galerija 

Crkva svetog Steana u Velikom Selu, Beograd2.JPG|Zvonik i crkva
Crkva svetog Steana u Velikom Selu, Beograd3.JPG|Zvonik je podignut 1938. godine
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd4.JPG|Spomen ploča na zvoniku o gradnji zvonika
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd5.JPG|Vrata crkve i mozaik svetog Stefana
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd6.JPG|Mozaik svetog Stefana
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd7.JPG|Vrata crkve
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd8.JPG|Pogled na oltarski dio crkve
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd9.JPG|Zvonik i zapadni zid crkve
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd10.JPG|Ikonostas
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd11.JPG|Južni zid crkve
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd12.JPG|Jedna od spomen ploča u crkvi
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd13.JPG|Jedna od spomen ploča u crkvi
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd14.JPG|Jedna od spomen ploča u crkvi
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd15.JPG|Jedna od spomen ploča u crkvi
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd16.JPG|Jedna od spomen ploča u crkvi
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd17.JPG|Jedna od spomen ploča u crkvi
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd18.JPG|Jedna od spomen ploča u crkvi
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd19.JPG|Svod crkve
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd20.JPG|Malo groblje sa nekoliko starih grobova se nalazi sa obje strane oltara
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd21.JPG|Stari grobovi kod crkve
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd22.JPG|Spomen ploča jednog od grobova
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd23.JPG|Spomen ploča jednog od grobova
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd24.JPG|Spomen ploča jednog od grobova
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd25.JPG|Spomen ploča na grobu iz 1843. godine. Z.P.R.(raba-sluškinja) BOŽIJA NEDA
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd26.JPG|Grob sveštenika Pavla Miloševića
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd27.JPG|Dvije spomen ploče u crkvenoj porti
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd28.JPG|Parohijski dom pored crkve, južna strana
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd29.JPG|Mačka u crkvenoj porti, 9.1.2020.
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd30.JPG|Istočna strana parohijskog doma
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd31.JPG|Sjeverna strana parohijskog doma
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd32.JPG|Zvonik i crkva
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd33.JPG|Spomen-česma sa četiri mozaika (4 sveca) i četiri spomen ploče, koje govore o historiji škole, crkve i tog kraja. Ovdje su vodljivi mozaici svetog Save (lijevo) i svetog Stefana (desno)
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd34.JPG|Spomen ploča ispod mozaika svetog Save ima tekst u kojem se navodi da je na tom mjestu prije 180 godina, među prvih 5 seoskih škola u Srbiji otpočela sa radom velikoselsko-slanačka osnovna škola. Todor Stefanović iz Slanaca je bio prvi učitelj. Sve do Prvog svjetskog rata osnove iz vjeronauke, pisanja i računa sticale su mnoge generacije
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd35.JPG|Ispod mozaika svetog Stefana se govori o historiji pravoslavnih hramova toga kraja. U 16. i 17. vijeku u tom kraju su postojala tri pravoslava hrama: veliki manastir, ranije posvećen Vavedenju, a kasnije svetom Stefanu, crkva u centru Slanaca i crkva u Velikom Selu, na mjestu koje se danas zove porta. Sadašnja crkva je za potreba oba sela sazidana 1834. od materijala tada porušenog velikog manastra. Prvi paroh bio je Jovan Milošević
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd36.JPG|Ova spomen ploča govori o historiji kraja. Najstarije naseobine iz rimskog doba bila su sela Ošljan i Čagljan koja su nestala u 18. vijeku. Veliko Selo je uz Dunav i malo Slance, kraj slanih termalnih izvora, uzvodno uz manastirski potok. Do sada najstariji sačuvani pisani pomen je iz popisa 1528-30., a njastariji zapis o Slancima (na današnjem mjestu?) potiče iz 1536. Veća naseljavanja oba sela počinju u prvoj polovici 19. vijeka. Novo Selo je postalo njaveće selo Vračarskog sreza sa 145 domova i 1134 duša
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd37.JPG|Spomen ploča sa imenima ljudi zaslužnih za podizanje ove spomen-česme, 2016. godine.
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd38.JPG|Dio spomen-česme sa mozaicima svetog Nikole (lijevo) i svetog Alimpija stolpnika (desno)
Crkva svetog Stefana u Velikom Selu, Beograd39.JPG|Crkva, zvonik i porta

## Reference 
Kategorija:Crkve u Beogradu
Kategorija:Srpske pravoslavne crkve u Srbiji
Kategorija:Crkve Arhiepiskopije beogradsko-karlovačke