Ajdovščina

mini|280x280piksel|Ostaci kasnoantičkog castruma Ad Fluvium Frigidum
**Ajdovščina** (, ) naseljeno je mjesto i općina na sjevernom Tršćanskom krasu od 6.843 stanovnka, te službeni grad u Sloveniji, u Goriškoj regiji.

## Geografija 
Ajdovšina leži na Krasu, na sjevernom dijelu kraškog polja Vipavska dolina, na cesti između Postojne i Nove Gorice od koje je udaljena manje od 20&nbsp;km, a od Jadranskog mora (Tršćanski zaliv) 14&nbsp;km zračne linije.

Ajdovščina se nalazi na ušću potoka Lokavščak u Hublju,.koji se malo dalje ulijeva u rijeku Vipavu.

## Historija
Rimljani su preko te doline izgradili cestu *Via Gemina* koja je povezivala rimsku Aquileju sa Emonom, pa uz nju izgradili malo odmorište poznato kao *Fluvio Frigido*. Oni su negdje oko 270. započeli graditi svoj castrum kao dio obrambenog sistema utvrda i bedema Julijski zid - Claustra Alpium Iuliarum, koje su trebale braniti istočne granice carstva koji se u ovom dijelu Krasa naziva i Ajdovski put. Od tada se mjesto zove **Castra Ad Fluvium Frigidum** (Logor kod studene vode).

Kod zidina castruma se između 5 i 6. septembra 394. vodila Bitka kod Frigide između vojski Istočnog i Zapadnog Rimskog Carstva. Pobjedio je bizantski car Teodosije I koji je lično vodio vojsku Istočnog carstva i porazio uzurpatora Evgenija i njegova magistera milituma Arbogasta. Castrum su 451. razorili Huni predvođeni Atilom

Nakon burnih vremena barbarskih provala, grad je tokom svoje milenijske historije bio jedno vrijeme posjed Akvilejske patrijarhije, a nakon tog Mletačke Republike, Habsburgovaca, Francuskog Carstva, Austro-Ugarske i Kraljevine Italije. U Ajdovščini je u Bratinovoj dvorani, pri samom kraju Drugog svjetskog rata - 5. maja 1945.osnovana prva slovenska narodna vlada, Danas je to dan općine, kao uspomena na taj događaj.

Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare opštine Ajdovščina.

## Znamenitosti 
Najpoznatiji spomenik Ajdovščine su ostatci Rimskog Castruma Ad Fluvium Frigidum. U neposrednoj okolici grada nalazi se pitoreskni gradić Vipavski Križ i 5 vojničkih groblja poginulih austrougarskih vojnika za vrijeme Prvog svjetskog rata.

## Stanovništvo
### Ajdovščina (naseljeno mjesto) 
mini|276x276piksel|Poplava 1928.
**Napomena**: *U 1953. povećano za naselja Gradišče i Šturje koja su ukinuta, za koja sadrži podatke u 1948. U 2002. povećano za dio naselja Grivče. U 2009. izvršena je manja razmjena teritorija između naselja **Ajdovščina** i Grivče.*

#### Teritorijalna organizacija i pripadnost naselja
**Napomena**: ***MNO** je skr. za **Mjesni narodni odbor**.*

= Opština Ajdovščina =
[mini|303x303piksel|Otliško okno ([Otlica) na rubu Trnovskog gozda, pogled na Vipavsku doliinu i selo Lokavec]]

## Geografske karakteristike 
Teren općine Ajdovščina, leži u kraškom zaleđu Trsta na slovensko-italijanskoj granici. Ona ima površinu od 245.2&nbsp;km² na kojoj leži 45 naselja, organiziranih u 26 oblasnih zajednica (krajevna skupnost).

Općina Ajdovščina leži na zapadu Slovenije, nedaleko od italijanske granice. Kroz centralni dio općine teče rijeka Vipava i formira svoju dolinu, koju sa sjevera obrubljuje planina Trnovski Gozd, a sa istoka planina Nanos.

## Naselja 
**Ajdovščina**, Batuje, Bela, Brje, Budanje, Cesta, Col, Črniče, Dobravlje, Dolenje, Dolga Poljana, Gaberje, Gojače, Gozd, Grivče, Kamnje, Kovk, Kožmani, Križna gora, Lokavec, Male Žablje, Malo Polje, Malovše, Otlica, Plače, Planina, Podkraj, Potoče, Predmeja, Ravne, Selo, Skrilje, Stomaž, Šmarje, Tevče, Ustje, Velike Žablje, Vipavski Križ, Višnje, Vodice, Vrtovče, Vrtovin, Zavino, Žagolič, Žapuže

1. januara 2021. općina Ajdovščina je imala 19.704 stanovnika, od čega u samoj Ajdovščini 6.922.

## Stanovništvo 
**Napomena**: *Nastala iz stare općine Ajdovščina.*

Datoteka:Ajdovscina (362939137).jpg|gradski detalj
Datoteka:Ajdovščina (2596625506).jpg|gradska arhitektura
Datoteka:Ajdovščina (2678417982).jpg|kuće
Datoteka:SLO-Ajdovščina3.JPG|detalj 
Datoteka:Ajdovščina (3281880553).jpg|tvornica "Fructal"    
Datoteka:Ajdovščina (2481646461).jpg|biciklistička trka 
Datoteka:Ajdovscina-train station-2011.jpg|željeznička stanica

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Gradovi u Sloveniji
Kategorija:Gradovi u Goriškoj regiji
*