Sabit Alaudin Užičanin

**Sabit Alaudin Užičanin** rođen je oko 1650. u Užicu, a umro u Istanbulu 5. septembra 1712. U izvorima ga češće nazivaju Bosnevi (Bošnjak) nego Užičanin. Bio je derviš i smatra se jednim od najistaknutijih predstavnika bošnjačke divanske poezije. Služio je kao muftija, kadija, mula i muderis u više gradova Rumelije, Anadolije i Krima, kao i u Sarajevu. 

## Biografija 
Rođen je oko 1650. u Užicu. Školovao se u rodnom gradu, a potom u Istanbulu. S obzirom da je kasnije obavljao službu kadije u rangu mule, vjerovatno je diplomirao na Fatihovom ili Sulejmanovom sahnu. 

Kao muderis i muftija u Tekirdağu služio je od 1692. do dolaska u Sarajevo 1700. Za sarajevskog kadiju imenovao ga je šejhul-islam Sejid Fejzulah u muharemu 1112. (juni ili juli 1700). Vršeći službu sarajevskog kadije, istovremeno je bio i bosanski mula, jer je te dvije funkcije obavljala ista ličnost. Prema Safvet-begu Bašagiću i Mehmedu Handžiću, Sarajevo je napustio poslije četiri godine kada je premješten na poziciju mule u Konyi, dok je prema Omeru Faruku Akunu iz Bosne otišao u muharemu 1113. (juni ili juli 1701), nezadovoljan stanjem u Sarajevu poslije razaranja tokom Velikog bečkog rata od 1683. do 1699. U dokumentima iz vremena kad je bio sarajevski kadija potpisuje se kao *Sabit Alauddin* ili *Alauddin Sabit*, *al-kadi bi medine-i Bosna Saray*. Prema pet sačuvanih dokumenata, funkciju kadije u Sarajevu je obavljao najmanje od septembra 1700. do februara 1702.

Umro je u Istanbulu 5. septembra 1712. Život mu je protekao u nastojanju da postane dvorski pjesnik i da živi od svoje poezije, u čemu ga je onemogućio tadašnji istanbulski dvorski klan pjesnika. Sarajlija Rešid Bošnjak, pjesnik i kadija ili muderis, posvetio mu je u svom *Divanu* pjesmu od 70 stihova.

## Djela 
Napisao je preko 650 pjesama na turskom jeziku. Njegovu poeziju odlikuju originalnost i izostavljanje suvišnih arapskih i perzijskih riječi. Glavno djelo je *Divan*, iz kojeg se ističu poeme *Miradžija* (*Put u nebo*) i *Ramazanija*, a ostavio je i zasebne spjevove: *Zafer-name* (*Pjesma o pobjedi*), *Edhem i Huma*, *Berber-name* (*Pjesma o berberu*), *Dere-name* (poznata i kao *Hikaye-i Hoca Fesad* i *Donlu-dere*) i '' 'Amr-i Lays*.

Najpoznatije djelo, uz *Miradžiju* i *Ramazaniju*, predstavlja *Zafer-nama*. Napisana je, po uzoru na bošnjačke epske pjesme, u slavu pobjeda krimskog hana Selima I Giraja nad rusko-poljskom vojskom na Krimu maja i juna 1689. Sastoji se od 426 stihova. Nakon što je završio poemu, poklonio ju je hanu Selimu pri susretu u Edirnu u februaru 1690.

Napisao je i djelo *Hadis-i erba'in tercüme ve tefsiri* (*Četrdeset hadisa, prijevod i komentar*), jedino djelo iz znanstvenog područja i jedino koje je, djelimično, napisano u prozi.    

*Miradžiju* je Mehmed Handžić 1940. najprije objavio u radu *Miradžija Sabita Užičanina* u Glasniku Islamske vjerske zajednice, a potom i zasebno.

## Literatura 
* Bejtić, Alija (1974). *Pjesnik Sabit Alauddin Užičanin kao sarajevski kadija i bosanski mulla* (*Anali Gazi Husrev-begove biblioteke*). Sarajevo: Gazi Husrev-begova biblioteka. 
* Imamović, Mustafa (1998). *Historija Bošnjaka''. Sarajevo: BZK "Preporod". 

## Vanjski linkovi 
* Ramazan u bošnjačkoj književnosti IV: Dvije Sabitove kaside ramazanije (STAV, 21. 6. 2017)

Kategorija:Bošnjački književnici
Kategorija:Biografije, Užice
Kategorija:Rođeni 1650.
Kategorija:Umrli 1712.