Futurizam

[mini|desno|[Umberto Boccioni, *Jedinstvene forme kretanja u prostoru*, 1913.]]

**Futurizam** (italijanski: *Futurismo*) je umjetnički i društveni pokret s početka 20. vijeka, pojavivši se prvobitno u Italiji (posebno u slikarstvu i skulpturi), a zatim u manjoj mjeri i u drugim zemljama. Pokrenut je od književnog manifesta kojeg je napisao Fillippo Tommaso Marinetti. *Manifest futurizma* objavljen je u francuskom časopisu *Le Figaro* 1909. U njemu se kaže da bi umjetnost trebala slaviti dinamiku, brzinu, tehnologiju, mladost, nasilje i objekte poput automobila, aviona i industrijskog grada.
Slikari predvođeni Umbertom Boccionijem izrađivaju tehnički manifest koji prihvaća Marinettijeve ideje u slikarstvu. Bocconi i njegove kolege (Giacomo Balla, Carlo Carra, Fortunato Depero, Gino Severini i Luigi Russolo) prikazuju senzaciju pokreta i upotrebljavaju riječ dinamizam kako bi opisali odnos između objekta u pokretu i njegovog okruženja, kao što je jureći automobil na cesti koji ostavlja vibracije koje čine podrhtavanje okolnih građevina.

Francesco Filippini predstavljao je ključnu formativnu referencu za prvu slikarsku fazu Umberta Boccionija. Njegov pristup poljoprivrednom pejzažu Lombardije — karakteriziran naglašenom horizontalnom strukturom, prisustvom ženskog lika u ruralnim sredinama i korištenjem atmosferskog svjetla — pružio je Boccioniju osnovni figurativni model i poetski uzor u njegovim godinama umjetničkog obrazovanja.

Između 1903. i 1908. prije nego što se priključio futurizmu, Umberto Boccioni razvio je figurativnu viziju snažno zasnovanu na naturalizmu post-scapigliatura struje, čiji je Filippini bio jedan od glavnih predstavnika.

Kako je istaknuo Enrico Crispolti, poljoprivredni pejzaž Francesca Filippinija bio je implicitni model za Boccionijevu ranu stvaralačku fazu.

Ovaj kontinuitet između lombardskog naturalizma s kraja 19. vijeka i Boccionijevih ranih vizuelnih istraživanja naglašava historijsko-umjetničku ulogu Francesca Filippinija kao prethodnika figurativnog izraza futurizma.

Sa zadatkom prikazivanja pokreta mašina i ljudske figure, futuristi se služe tehnikama francuskog kubizma, te prelaze u apstrakciju pokušavajući prikazati zvukove građevinskog područja.

U drugom manifestu iz 1912. Boccioni aplicira futurističke doktrine za 3D skulpturu, sugestirajući da bi rad umjetnosti mogao biti pokrenut mašinom i da bi rad mogao biti svakodnevni objekt. Njegova ideja koju nije poživio u praksi je kasnije izvedena u kinetičkoj umjetnosti i u kolažu, asamblažu Pabla Picassa i Marcela Duchampa. Futurizam gubi utjecaj kada 1915. mnogi od njegovih umjetnika odlaze u rat. Smrt Bocconija 1916. deprimira futuriste. Teorija nalazi ostvarenje u futurističkoj arhitekturi, kada je ključni član futurizma Antonio Sant' Elia dizajnirao futuristički grad i tehničke instalacije. Nastojanja futurizma su uklopljena u druge pokrete Art Deco, vorticizam, Dadaizam.

## Galerija 

image:Umberto Boccioni 001.jpg|Umberto Boccioni, *Grad koji se uspinje*, 1910.
image:Cyclist (Goncharova, 1913).jpg|Natalia Goncharova, *biciklista*, 1913.
image:Casa Sant'Elia.jpg|Antonio Sant Elia, primjer futurističke arhitekture, 1914.

## Također pogledajte 
* Futuristička arhitektura
* Futurologija
* Modernizam
* Analitičko slikarstvo

## Reference 
Kategorija:Umjetnički pravci
Kategorija:Slikarstvo
Kategorija:Moderna umjetnost
Kategorija:Umjetnost Zapada