open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paštunski jezik

mini|desno|250px|Primjer pisanja paštunskog jezika
**Paštunskim jezikom** (پښتو , *paštū* ili *paštō*) govore etnički Afganistanci, također poznati kao Paštuni, koji žive u južnom i istočnom Afganistanu i sjeverozapadnim dijelovima Pakistana. Ubraja se u istočnoiranske jezike, koji su ogranak indoevropskih. Ima status službenog jezika u Afganistanu (uz dari) i pakistanskoj pokrajini Khyber Pakhtunkhwa. U historijskoj perzijskoj književnosti poznat je kao **afganski**.

Broj govornika paštunskog jezika u svijetu procjenjuje se na 45–60 miliona. Primarni je jezik paštunske dijaspore i "jedno od glavnih obilježja etničkog identiteta" među Paštunima.

The Pashto alphabet.png|Paštunska abeceda

## Reference 

Kategorija:Iranski jezici
Kategorija:Flektivni jezici
Kategorija:Jezici u Iranu
Kategorija:Jezici u Afganistanu
Kategorija:Jezici u Pakistanu
Tadžički jezik

**Tadžički** (тоҷикӣ, *todžikí*,  *tādžikī*) je dijalekt perzijskog jezika, a govori se u Srednjoj Aziji. Pripada porodici indoevropskih jezika, specifičnije jednoj od indoevropskih jezičkih grupa, iranskim jezicima. Govornici tadžičkog jezika uglavnom žive u Tadžikistanu, Uzbekistanu, Afganistanu i zapadnom Pakistanu. Tadžički je zvanični jezik Tadžikistana.

## Također pogledajte 
* Tadžici
* Tadžikistan

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Jezici
Iranski narodi

**Iranski narodi** jesu etnolingvistička skupina indoevropskih naroda koje prvenstveno povezuje historijska upotreba iranskih jezika, ogranka indoiranskih jezika. U savremenom dobu iranski narodi nastanjuju širok prostor Zapadne i Srednje Azije, uključujući Iran, Afganistan, Tadžikistan i susjedne zemlje.

Naziv "iranski" u ovom kontekstu ne označava samo stanovnike savremene države Iran, nego širu jezičko-historijsku skupinu naroda.

## Terminologija 
Pojmovi *iranijski*, *iranski* i *iranidski* u naučnoj i enciklopedijskoj literaturi uglavnom se odnose na narode i jezike koji potječu iz iranske grane indoevropske jezičke porodice.

## Historija 
Iranski narodi vode porijeklo iz šire indoiranske zajednice. Njihovi najraniji preci obično se dovode u vezu s populacijama Srednje Azije iz 2. milenija p. n. e., iz kojih su se kasnije izdvojili protoiranski govornici.

Tokom 1. milenija p. n. e. iranski narodi proširili su se preko Iranske visoravni, velikih dijelova Srednje Azije i euroazijskih stepa. Među važnijim starim iranskim narodima bili su Medi, Perzijanci, Parti, Skiti, Sarmati i Alani.

Kasnijim historijskim procesima dio iranskih naroda bio je jezički ili kulturno asimiliran, posebno na područjima istočne Evrope, Kavkaza i Srednje Azije. Ipak, brojne zajednice sačuvale su iranske jezike i poseban identitet do savremenog doba.

## Jezici 
Iranski jezici čine jednu od glavnih grana indoiranske skupine indoevropskih jezika. Uobičajena historijska podjela razlikuje staroiranski, srednjoiranski i novoiranski period, dok se savremeni jezici najčešće svrstavaju u zapadne i istočne iranske jezike.

U kulturnom smislu iranske narode povezuje niz historijskih tradicija, književnih i religijskih naslijeđa, kao i dugotrajan utjecaj iranskih civilizacija na područjima Zapadne i Srednje Azije.

## Također pogledajte 
* Iranski jezici
* Indoiranski jezici
* Indoiranski narodi
* Iranci
* Perzijanci

## Reference 
Kategorija:Iranski narodi
Kategorija:Indoevropski narodi
Kategorija:Etničke grupe u Aziji
Kategorija:Narodi s Bliskog istoka
Nesim Tahirović

**Nesim Tahirović** bio je bosanskohercegovački slikar. Slikarstvo studirao kod Prof. Koste Hakmana u Beogradu. Uz slikarstvo bavi se primijenjenom umjetnošću i scenografijom. Tokom četrdesetogodišnjeg umjetničkog rada izlagao je na šezdesetak samostalnih i više od stotinu zajedničkih izložbi u zemlji i inostranstvu, a dobitnik je i više nagrada za slikarstvo i scenografiju. Radovi mu se nalaze u muzejima, galerijama i brojnim privatnim zbirkama, najčešće u inostranstvu. Član je *Udruženja likovnih umjetnika Bosne i Hercegovine* (ULUBiH) i *Udruženja likovnih umjetnika primijenjenih umjetnosti Bosne i Hercegovine* (ULUPUBiH). Živi i radi kao slobodni umjetnik u Tuzli.

Umro je 14. augusta 2020. u Sarajevu.

## Samostalne izložbe 
* 1963 - Tuzla
* 1964 - Tuzla
* 1966 - Osijek
* 1967 - Osijek
* 1975 - Osijek, Sarajevo
* 1976 - Portorož
* 1977 - Trieste
* 1978 - Ligano
* 1979 - Graz, Trieste, Graz
* 1981 - Tuzla, Tuzla
* 1983 - Tuzla
* 1987 - Novi Sad
* 1988 - Beograd ,Tuzla
* 1989 - Warszawa, Plock, Sierbc, Olsztyn
* 1990 - Torun, Frombork, Ratingen
* 1991 - Ratingen, Ratingen, Boleslawiec, Zgorzelec
* 1992 - Braniewo, Plock, Ratingen, München, Ratzeburg, Ratingen, Grevenbroich
* 1993 - Coesfeld, Hilden, Mulheim/Ruhr, Velbert, Ronchi Dei Legionari
* 1994 - Sarajevo, Duisburg, Wetzlar, Essen, Ratingen, Leverkusen
* 1995 - Biberach, Göttingen, Zenica, Leipzig
* 1996 - Tuzla, Tuzla
* 1999 - Osijek, Zagreb
* 2000 - Issum, Mostar
* 2001 - Bihać, Celje
* 2002 - Novi Sad
* 2003 - Subotica
* 2005 - Brčko
* 2007 - Jajce, Bihać
* 2010 - Sarajevo

## Značajnije kolektivne izložbe 
* 1967 - Sarajevo, Sarajevo, Beograd, Banja Luka
* 1971 - Rijeka
* 1973 - Rijeka
* 1974 - Cetinje
* 1975 - Rijeka, Beograd
* 1976 - Beograd, Piran, Piran, Muggia, Mantova, Havana, Panama 
* 1977 - Piran
* 1978 - Mantova
* 1979 - Koper
* 1980 - Sarajevo, Tuzla
* 1981 - Sarajevo
* 1984 - Sarajevo
* 1986 - Tours, Chatellerault, Pariz, Poitiers
* 1987 - Dubrovnik
* 1990 - Ustka
* 1991 - Rothenburg
* 1992 - München, München, Bonn
* 1993 - Graz, Nidda
* 1996 - Sarajevo, Zenica
* 1997 - Sarajevo
* 1998 - Sarajevo, Mauritius
* 1999 - Sarajevo
* 2000 - Sarajevo, Saint-Claude
* 2001 - Sarajevo, Novi Sad
* 2002 - Sarajevo
* 2004 - Istanbul

## Reference 
## Vanjski linkovi
*ULUPUBiH 
*ULUBiH 
*www.nesimtahirovic.com 

Kategorija:Rođeni 1941.
Kategorija:Umrli 2020.
Kategorija:Biografije, Tuzla
Kategorija:Bosanskohercegovački slikari
Tadžici

[mini|Tadžici ([Afganistan)]]
**Tadžici** (jednina **Tadžik**) pripadaju jednoj od glavnih etničkih grupa Srednje Azije, a žive prvenstveno u Afganistanu, Tadžikistanu, Uzbekistanu, Iranu, Pakistanu i kineskoj provinciji Xinjiang.

## Jezik 
Jezik Tadžika je farsi, također poznat kao dari. Tadžikistanski dijalekt je poznat kao tadžiki.

## Reference 
* Dupree, Louis. *Afghanistan*. Princeton: Princeton University Press, 1980
* Jawad, Nassim, *Afghanistan: A Nation of Minorities*, London: Minority Rights Group, 1992, .
* *World Almanac and Book of Facts 2003*, .
* Gawarjon [Gāo Ěrqiāng 高尔锵] (ed.): *Tǎjíkè-Hàn cídiǎn* 塔吉克汉词典. *Tujik ziv – Hanzu ziv lughot* (Tajik-Chinese dictionary; Chengdu, Sichuan minzu chubanshe 1996).

## Vanjski linkovi 
* Uzbekistan: Ethnic Composition And Discrimination
* Geographic distribution of Tajiks world-wide

Kategorija:Iranski narodi
Kategorija:Tadžikistan
Kategorija:Uzbekistan
Kategorija:Etničke grupe u Aziji
Dari (jezik)

**Dari** je lokalno ime za farsi jezik u Afganistanu, korišten uglavnom u zvaničnim dokumentima. Dok Afganci u svakodnevnom govoru zovu ovaj jezik *farsi*, vlada im naređuje da u pisanom jeziku isključivo upotrebaljavaju riječ *dari* (tipičan oblik disciplinovanja jezika iz političkih razloga, što je historijski upotrebljavano a i dalje je praksa u nekim zemljama svijeta). "Dari" je skraćenica od *fārsi-yi dari*, **dvorski persijski**, koji se koristio u divanskom pjesništvu stare Persije. Ime jezika je skraćeno očito iz političkih razloga: izvjesni Paštu kralj je odlučio da svoj dvorski jezik više ne zove "persijski dvorski" nego samo "dvorski," tj. *dari*.

## Također pogledajte 
* Perzijski jezik
* Tadžički jezik

## Vanjski linkovi 
* Dari Alphabet (www.afghan-web.com) 

Kategorija:Jezici u Iranu
Kategorija:Jezici u Afganistanu
Olimpijada

mini|desno|Olimpijski krugovi

**Olimpijada** je u antičkoj Grčkoj bio četverogodišnji period koji je počinjao sa Olimpijskim igrama a završavao se sa početkom sljedećih Olimpijskih igara. Prva Olimpijada je bila između 776. p. n. e. i 772. godine p. n. e.

Od 1896. godine (Prve Olimpijske igre novog vremena) se pojam Olimpijada ponovo počeo koristiti za četverogodišnji period između dvije Olimpijske igre.

Pojam Olimpijada se također (pogrešno) koristi i za same Olimpijske igre.

## Reference 
Kategorija:Sport
Kategorija:Olimpijske igre
Braća Wright

mini|desno|Wilbur Wright
mini|lijevo|Orville Wright
**Braća Wright**, **Orville** (19. august 1871, Dayton, Ohio – 30. januar 1948) i **Wilbur** (16. april 1867, Melville, Indiana – 30. maj 1912, Dayton) izumitelji su prvog motornog aviona. Također su bili prvi koji su uspješno izveli prvi kontrolisani avionski let.

## Let 
Dana 17. decembra 1903, na pješčanoj, vjetrom brisanoj obali jednog od otoka u nizu zvanom Outer Banks, u Sjevernoj Karolini, na mjestu zvanom Kitty Hawk, zateklo se tek nekoliko radoznalih posmatrača, lokalnih ribara. Tačno u 10:35, njih nekolicina bili su svjedoci prvog u svijetu leta, letjelicom težom od zraka, na vlastiti pogon. Let je trajao 12 sekundi, dosegao visinu od oko 3 metra i bio dug 37 metara. Njime je, ležeći potrbuške kako bi smanjio otpor vjetru, upravljao mlađi brat, Orville. Nekoliko dana ranije, 14. februara, bacanjem novčića, pravo na prvi pokušaj dobio je stariji, Wilbur, ali taj se pokušaj izjalovio i završio manjim oštećenjem aviona. Trebalo je nekoliko dana za popravak i historijskog jutra, 17. februara, nakon prvog i uspješnog pokušaja, braća Wright su let ponovila jos tri puta. Najduži je trajao 59 sekundi i iznosio 260 m.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* https://www.nps.gov/daav/learn/historyculture/orvillewrightslifestory.htm
* https://nationalaviation.org/enshrinee/orville-wright/

Kategorija:Američki izumitelji
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Engleske
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Nizozemske
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Njemačke
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Švicarske
Friz

mini|desno|250px|Friz na tornju vjetrova u Atini
**Friz** je arhitektonski izraz za široki centralni dio glavnog vijenca na klasičnim kompozicijama stubova te može biti običnog oblika ili jonskog ili korintskog reda. U kompoziciji sjedi na arhitravi (glavnoj gredi) i dovršen je na vrhu sa profilacijom vijenca. 

Po svom sadržaju može imati ornamentalne ukrase ili može sadržavati scene s figuralniom prikazima. 
U antičko vrijeme postoje ovi ukras: 1. valovita traka, 2. meandar, 3. zupčasti friz; u romanici, 4. nazubljeni friz (testerasti friz), 5. friz šahovsko polje (kockasti friz), 6. rezbareni (reckasti friz), 7. arkadni friz (friz polukružnih lukova), 8. friz ukrštenih lukova, 9. dijamantni friz (njemačka traka, cik-cak friz). U gotici: listasti i lisnati frizovi.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Arhitektura
Kategorija:Arhitektonski izraz
Kategorija:Klasična arhitektura
Sima

mini|desno|Sima i sjena koju stvara

**Sima** (latinski:*cyma*) je arhitektonski izraz za profilaciju duplog zaobljenja, udubljena na jednom kraju i ispupčena na drugom. Ako je udubljeni dio profilacije iznad onda se koristi izraz "sima rekta" a ako je ispupčeni dio viši onda se koristi "sima reversa". Kad je krunska profilacija glavnog vijenca u sima obliku takva profilacija se nazima "simatijum" (*cymatium*).

## Također pogledajte 
* Arhitrav
* Rimska arhitektura

Kategorija:Arhitektura
Kategorija:Arhitektonski izraz
Kategorija:Klasična arhitektura
Kapitel

mini|desno|300p|Kapiteli klasičnih arhitektonskih redova
**Kapitel** (, glava) u arhitekturi je najviši dio stuba koji čini njegovu krunu, a posreduje između stuba i opterećenja koje se na njega spušta, proširujući površinu potporne površine stuba. Stub koji se širi sa svake strane dok se diže u visinu, na taj način daje potporu abakusu, te ga spaja sa obično kvadratnim abakusom i kružnom osovinom stuba. Veći dio kapitela može biti ispupčen (kao u slučaju dorskih stubova), udubljen sa spiralnim uvojcima (jonski stubovi) ili ornamentalno ukrašen (korintski stubovi). U klasičnoj arhitekturi, kapitel se veoma često koristi za ukrašavanje zbog svog vidljivog mjesta koje zauzima u svim monumentalnim građevinama sa kolonadama. On također predstavlja najbolji indikator po kojem se razlikuju ovi redovi kao i prilikom određivanja datuma neke građevine.

## Vanjski linkovi 
* Riječnik srednjovijekovne umjetnosti i arhitekture - Vrste kapitela, na pitt.edu 

## Reference 
Kategorija:Arhitektura
Kategorija:Arhitektonski izraz
Kategorija:Klasična arhitektura
Predsjednik

**Predsjednik** je titula koja označava vođu organizacije, kompanije, univerziteta ili države. Etimološki riječ predsjednik znači "onaj koji predsjedava" i stoji kao lider (od latinskog *prae* - prije i *sedete* - sjediti. Također i kao *Praeses*). U prošlosti riječ se koristila da opiše predsjedavajućeg ceremonije ili sastanka (direktor ili moderator) ali danas se najčepće koristi za označavanje službenika sa izvršnom vlasti.

Pored ostalih značenja riječ predsjednik je danas načešće titula u kontekstu predsjednika države ili republike bilo da je direktno izabran, odabran od strane vlade ili na neki drugi način izglasan.

## Također pogledajte 
* Monarh (titula)
* Predsjednik vlade

Kategorija:Politika
Kategorija:Titule
Orville Wright

desno|mini|Orville Wright
**Orville Wright** (19. august 1871, Dayton, Ohio – 30. januar 1948, Dayton) bio je američki pionir avijacije, konstruktor aviona i sa svojim bratom Wilburom prvi pilot.

Braća Wright bili su prvi ljudi koji su 17. decembra 1903. uspjeli poletjeti svojim avionom *Flyer*, preletjevši 37&nbsp;m. Let je trajao 12 sekundi.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1871.
Kategorija:Umrli 1948.
Kategorija:Biografije, Dayton (Ohio)
Kategorija:Američki izumitelji
Susan Sontag

mini|desno|Susan Sontag
**Susan Sontag** (*Susan Rosenblatt*, rođena 16. januara 1933. u New Yorku, umrla 28. decembra 2004. u New York Cityju) bila je američka autorica, esejistica i publicistica. Poznata je po angažmanu za ljudska prava i kritici na račun društvenih okolnosti i vlade Sjedinjenih Američkih Država.

Potječe iz jevrejske porodice. Njen otac bio je trgovac, a majka nastavnica. 
Nakon smrti njenog oca majka se vjenčava s Nathanom Sontagom.

Godine 1949. odlazi u Chicago da studira francuski jezik, književnost i filozofiju. Sljedeće godine (sa 17 godina) vjenčava se sa sociologom Philipom Rieffom, s kojim objavljuje studiju o utjecaju Sigmunda Freuda na modernu kulturu. Od 1970. živjela je s fotografkinjom Annie Leibovitz.

Bila je velika kritičarka Georgea W. Busha, njegove vlade i rata u Iraku. Umrla je u 71. godini od leukemije. Sahranjena je na pariskom groblju Montparnasse.

## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Rođeni 1933.
Kategorija:Umrli 2004.
Kategorija:Biografije, New York
Kategorija:Američki pisci
Gerhard Schröder

**Gerhard Fritz Kurt "Gerd" Schröder** (rođen 7. aprila 1944) je njemački političar koji je u periodu od 1998. do 2005. bio njemački kancelar.

Rođen je u skromnoj radničkoj porodici 1944. godine i dugo vremena je morao raditi svakojake poslove prije nego što je završio pravni fakultet i postao advokat. Zbog toga se od mladosti priključio socijaldemokratima i postupno napredovao u stranci, sve dok nije 1986. kao vođa socijaldemokrata dobio izbore u saveznoj državi Donjoj Saksoniji i tamo postao premijer.

Na toj funkciji postao je najharizmatičniji i najpopularniji socijaldemokratski političar te kao vođa SPD-a glatko dobio savezne izbore godine 1998. i sastavio koaliciju sa Strankom zelenih. Nedugo nakon toga založio se za intervenciju snaga NATO-a na Kosovu i tom prilikom, po prvi put nakon Drugog svjetskog rata, poslao njemačke snage u borbene operacije. S druge strane, oštro se protivio američkoj invaziji na Irak čemu mnogi pripisuju njegovu iznenađujuću pobjedu na parlamentarnim izborima 2002. godine.

Za vrijeme njegovog mandata u Njemačkoj je nezaposlenost narasla do nezapamćenih razmjera i bilježila se velika ekonomska stagnacija te rast ekstremnih stranaka s lijeva i desna. Nakon poraza socijaldemokrata na izborima u tradicionalnom uporištu Sjevernoj Rajni-Vestfaliji godine 2005. je zakazao parlamentarne izbore godinu dana prije roka. Iako se isprva smatralo da će SPD na izborima doživjeti težak poraz, socijaldemokrati su uspjeli osvojiti 222 mandata, samo 4 manje od protivničkog CDU-a. Nakon višesedmičnih pregovora o velikoj koaliciji nasljeđuje ga Angela Merkel (CDU) na funkciji kancelara Njemačke.

## Vanjski linkovi
*

Kategorija:Rođeni 1944.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Njemački političari
Kategorija:Njemački kancelari
Nihad Kreševljaković

**Nihad Kreševljaković** (Sarajevo, 24. februar 1973.) jest bosanskohercegovački historičar, producent, pozorišni djelatnik i direktor Sarajevskog ratnog teatra (SARTR).

## Biografija 
Završio je Prvu gimnaziju u Sarajevu, studij historije na Odsjeku za historiju Filozofskog fakulteta u Sarajevu. Poslije oca Muhameda Kreševljakovića i djeda Hamdije Kreševljakovića, po temeljnom studiju Historije treći je historičar u porodici Kreševljaković.

Djelovao je kao producent Međunarodnog teatarskog Festivala MESS Sarajevo, prije nego je imenovan za direktora. Sa bratom Seadom je osnovao  U.G. Videoarhiv, koji se bavi produkcijom dokumentarnih filmova i promoviranjem kulture, umjetnosti i komunikacije. Godine 2012. imenovan je za direktora Sarajevskog ratnog teatra (SARTR). Također. objavio je veći broj pjesama, proze, novinskih članaka i historijskih radova u zemlji i inostranstvu.

## Reference 
## Literatura 
* Nihad Kreševljaković, http://balkans.aljazeera.net/profil/nihad-kresevljakovic
* Sarajevski ratni teatar SARTR http://www.sartr.ba/ 

Kategorija:Bosanskohercegovački scenaristi
Kategorija:Bosanskohercegovački pisci
Kategorija:Bosanskohercegovački pjesnici
Kategorija:Biografije, Sarajevo
Kategorija:Rođeni 1973.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Beogradu
Urdu

**Urdu** (, *urdū*) je indoevropski jezik iz indoarijanske jezičke porodice. Urdu se razvio u Južnoj Aziji, u periodu od 1200-1800, za vrijeme Delhijskog sultanata i Mogulskog carstva, pod uticajem persijskog, turskog i arapskog jezika. Uz engleski, urdu je zvanični jezik Pakistana, kao i jedan od 24 nacionalna jezika Indije. Međutim, urdu se često smatra dijelom šireg hindustani jezika, te je po broju govornika četvrti jezik na svijetu. Urdu se piše modifikovanim arapskim pismom, baziranom na farsi pismu.

## Vanjski linkovi 
### Stranice o urdu jeziku 
* Urdu is our Main Point: Having Great Resources of Urdu Poetry,Hamd,Naat,Mizah,News etc...
* CRULP Center for research in Urdu language processing
* Urdustan.com : oldest Urdu language website 
* Introductory Urdu (Volume 1) 
* Introductory Urdu (Volume 2) 
* Urdu Wiktionary
* Wikivoyage Hindi-Urdu Phrasebook
* History of Urdu Literature 
* NeoSense Urdu Extension for Ligature Parsing

### Online upotreba urdu jezika 
* Urdu: Digital Library of Urdu Books. Allama Iqbal Urdu Cyber Library Network
* Urdu Poetry,Funny Poetry: Having Great Resources of Urdu Poetry,Hamd,Naat,Mizah,News etc...
* Shairy.com:  Largest collection of Online Urdu poetry,Urdu Shairee, Shairy and forum
* Al Qamar Online Urdu Network from London
* UrduWiki 
* Collaborative blog discussing the Urdu language and the affiliated culture
* Blogging In Urdu 
* List of blogs in Urdu 
* Templates for blogging in Urdu
* BBC News in Urdu
* Roznama Boriat Karachi - Spoof News in Urdu
* Urdu Nama Forum - Urdu Poetry, Urdu Books, Islamic Information in Urdu, Daily Urdu News, Urdu Food Recipes etc.

Kategorija:Indija
Kategorija:Jezici
Kategorija:Pakistan
Sead Kreševljaković

**Sead Kreševljaković jest** bosanskohercegovački dokumentarni producent, scenarista i medijski profesionalac, rođen 24. februara 1973. u Sarajevu.

Kao maloljetnik se bavio novinarstvom, a za vrijeme rata se počeo interesirati za dokumentarni film. Video radovi za vrijeme rata su nastali kao plod saradnje sa sarajevskim umjetnicima koji su se potpisivali kao grupa Save the Amazone.

Danas sa svojim bratom blizancem Nihadom radi na projektima U.G. VideoArhiv (udruženje građana za afirmaciju kulture, umjetnosti i komunikacije), a njihov najpoznatiji film je *Sjećaš li se Sarajeva*, koji je od 2002. prikazan širom svijeta.

Pored saradnje sa mnogim poznatim umjetnicima i bh. televizijama, dugo vremena je radio u Internacionalnom festivalu MESS, te učestvovao u projektu Fama International "Arhiv opsade".

Radio je kao programski selektor na AJB DOC Film Festivalu.

## Reference 
Kategorija:Biografije, Sarajevo
Kategorija:Rođeni 1973.
Kategorija:Bosanskohercegovački producenti
Kategorija:Bosanskohercegovački scenaristi
Kategorija:Živi ljudi
Aeroklub "Izet Kurtalić"

**Aeroklub "Izet Kurtalić"** Visoko osnovan je 1953. u Visokom, kada su izvedeni prvi skokovi padobranom i obavljena prva obuka aviomodelara. Jedan je od najtrofejnijih sportskih klubova u Bosni i Hercegovini te spada među najtrofejnije aeroklubove u svijetu.

## Historijat 
Klub je osnovao Izet Kurtalić, učitelj i sportski radnik i u početku je nosio naziv Aeroklub "Rudi Čajevec" Visoko. Ubrzo nakon registracije klub je promijenio ime u AK "Prvi Partizanski Piloti" Visoko (odakle potiče poznati akronim "PPP"). Poslije smrti svog osnivača Izeta Kurtalića, 1980. godine, aeroklub je dobio današnji naziv AK "Izet Kurtalić" Visoko.

Tokom svog djelovanja, klub bilježi brojne uspjehe, među kojima se ističu uspjesi Kenana Jusufbašića koji je 8 puta bio prvak Jugoslavije, a sa klubom 15 puta prvak države. Osvojio je bronzanu medalju na Svjetskom prvenstvu u Francuskoj 1987, a 1996. srebrenu medalju u pojedinačnom plasmanu i kao član reprezentacije osvaja zlatnu medalju na Evropskom prvenstvu u Italiji. Svjetsko prvenstvo reprezentacija BIH osvaja 1999. u Izraelu kada se,  osim jednog člana iz Bihaća, uglavnom sastojala od članova kluba iz Visokog. 

U domaćim takmičenjima članovi Aerokluba "Izet Kurtalić" redovno postižu izvanredne rezultate, a iz kluba je izraslo i  desetine državnih reprezentativaca u klasi slobodno letećih jedrilica F1A, gumenjaka F1B i penjača F1C.

Aeroklub "Izet Kurtalić" bio je osposobljen da organizira aeromitinge i relije, a naročito se isticao u organizaciji međunarodnih takmičenja. Godine 1984. klub je organizirao Evropsko prvenstvo, a 1985. godine i Svjetsko prvenstvo.U znak sjećanja na svog osnivača, svake se godine održava međunarodno takmičenje Memorijal "Izet Kurtalić". 

Aeroklub "Izet Kurtalić" pored modelarske aktivnosti, od 1997. godine organizira obuku sportskih pilota, koja se obavlja se Sportskom aerodromu Visoko, no prije praktične nastave kandidati moraju proći teoretsku obuku koja obuhvata osnovna znanja iz oblasti poznavanja vazduhaplovnih propisa, teorije letenja, aerodinamike, konstrukcije vazduhoplova, meteorologije, poznavanje instrumenata, te ljekarske preglede.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* www.aeroklub-izet-kurtalic.ba

Kategorija:Sportski klubovi
Kategorija:Sport u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Aviomodelarstvo
Kategorija:Visoko
Kategorija:Sport u Visokom
Južna Azija

**Južna Azija** je južni region Azijskog kontinenta koji obuhvata subhimalajske države. Topografski, njime dominira Indijska ploča koja se uzdiže iznad razine mora i sjeverni dio Indije smješten južno od Himalaja i Hindukuša. Južna Azija graniči sa Istočnom Azijom na sjeveroistoku, Srednjom Azijom na sjeverozapadu i Jugoistočnom Azijom na istoku. Topografski, dominira Indijski potkontinent i omeđen je Indijskim okeanom na jugu, te Himalajima, Karakorumom i Pamirom na sjeveru. Današnje teritorije Afganistana, Bangladeša, Butana, Maldiva, Nepala, Indije, Pakistana i Šri Lanke čine Južnu Aziju. Južnoazijska asocijacija za regionalnu saradnju (SAARC) je organizacija za ekonomsku saradnju u regiji koja je osnovana 1985. i uključuje svih osam država Južne Azije.

Južnoazijsko udruženje za regionalnu saradnju (SAARC) je organizacija za ekonomsku saradnju u regionu koja je osnovana 1985. i uključuje svih osam zemalja koje čine Južnu Aziju. Zemlje jezgra Južne Azije imaju ukupnu površinu od 5,1 miliona km2, što je 11,7% azijskog kontinenta

Južna Azija je 2022. imala najveću svjetsku populaciju hindusa, muslimana, sikha, džainai zoroastrijanaca. Samo južna Azija čini 90,47% Hindusa, 95,5% Sika i 31% muslimana širom svijeta, kao i 35 miliona kršćana i 25 miliona budista.

mini|300p|Satelitska slika Južne Azije.
mini|desno|Karta Južne Azije.

## Nomenklatura 
## Geografija 
## Druge podoblasti Azije 
* Istočna Azija
* Jugoistočna Azija 
* Srednja Azija 
* Jugozapadna Azija ili Zapadna Azija 
* Sjeverna Azija (Sibir)
* Sjeverna Evroazija (nastavlja se u Evropu)
* Srednja Evroazija (nastavlja se u Evropu)

## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* SAARC Secretariat
* Sri Lanka Broadcasting Corporation
* Vernon Corea South Asian Broadcaster

Kategorija:Južna Azija
Dorski red

mini|desno|300p|Grčki dorski red
desno|mini|150p|Rimski dorski red

**Dorski red** je jedan od tri reda organizacionog sistema klasične arhitekture. Druga dva reda su jonski i korintski. Postoje također i dva niža reda, deblji toskanski red i bogatija varijanta korintskog, složeni red. Postoji više verzija dorskog reda, od kojih je prvi i najstariji Grčki dorski red od 7. vijeka p. n. e. Druga poznata verzija je Rimski dorski red.

U svojoj originalnoj verziji, grčki dorski stubovi stoje direktno na ravnom stubnom podnožju (stilobatu) hrama bez posebne platforme. Trup stuba je kaneluriran i završava se vertikalno sa kapitelom bez velike ornamentike, koji se širi od trupa na više prema abakusu, gdje nosi glavni vijenac.

Naglašena karakteristika i grčke i rimske verzije dorskog reda su triglifi i metopi. Triglifi su dekorativna udubljenja stavljena da predstavljaju rub tradicionalne drvene grede koja sjedi na jednostavnom frizu, koji je niži dio glavnog vijenca. Ispod svakog triglifa su stilizovani okrugli klinovi, koji izgledaju kao da su ukucani da bi stabilizirali noseći sistem stuba i grede. Triglifi su centrirani iznad svakog stuba i sa još jednim, a ponekad i dva između stubova. Prostor između triglifa su metopi koji su nekad prosto, a ponekad manje skulpturirani. Razmaci između stubova su obično postignuti sa proporcionalnim i modularnim mjerama, mada su dva vanjska razmaka između stubova obično manja kako bi se dala veća vizualna snaga uglovima hrama.

Rimski dorski red se razlikuje u tome što je visina glavnog vijenca smanjena. Triglifi na krajnjim stranama glavnog vijenca su centrirani sa stubom, a ne na uglu arhitrava kao u grčkoj verziji, te su stubovi malo vitkiji u svojoj proporciji. Ispod kapitela, astragalna profilacija okružuje stub kao prsten. Krunska profilacija ima blaže prelaze između friza i vijenca, i time naglašavaju gornji rub abakusa. Rimski dorski red također ima profilaciju na platformi koja je inače četvrtastog oblika, a nekad i uzdignuta na plintu. Također, rimski dorski stubovi su ravnomjerno kanelurirani.

Jedan od najčuvenijih hramova dorskog reda je grčki Partenon, izgrađen u 5. vijeku p. n. e.

## Također pogledajte 
* Jonski red
* Korintski red
* Toskanski red
* Složeni red
## Reference 
## Vanjski linkovi i izvori 
* Summerson, John, *The Classical Language of Architecture*, 1980 edition, Thames and Hudson *World of Art* series, 
* James Stevens Curl, *Classical Architecture: An Introduction to Its Vocabulary and Essentials, with a Select Glossary of Terms*
* Georges Gromort, *The Elements of Classical Architecture*
* 
* Lawrence, A. W., *Greek Architecture*, 1957, Penguin, Pelican history of art
* Alexander Tzonis, *Classical Architecture: The Poetics of Order* (Alexander Tzonis website)
*  google books
* Watkin, David, *A History of Western Architecture*, 1986, Barrie & Jenkins, 
* Yarwood, Doreen, *The Architecture of Europe*, 1987 (first edn. 1974), Spring Books, 

Kategorija:Arhitektura
Kategorija:Klasična arhitektura
Kategorija:Arhitektonski izraz
Stilobat

desno|mini|200px|Hram u Segesti sa Siciliji, sa vidljivim stilobatima
**Stilobat** je arhitektonski izraz za stubno podnožje ili platformu na kojoj se nalaze stubovi (pod hrama u klasičnoj arhitekturi). Stilobat se obično sastoji od neparnog broja stepenica (najčešće tri). Po nekim definicijama stilobat se odnosi samo na zadnju stepenicu poda hrama dok se riječ *stereobat* koristi da se opiše ostale stepenice u cjelini.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Arhitektura
Kategorija:Arhitektonski izraz
Kategorija:Klasična arhitektura
Triglif

mini|desno|200px|Triglif smješten u sredinu iznad posljednjeg stuba sa rimskog hrama u dorskom stilu Marcelovog pozorišta (Teatro di Marcello)
**Triglif** ili **trorez** je arhitektonski izraz za ploče sa vertikalnim urezima na frizu dorskog reda. Triglifi su dekorativna udubljenja stavljena da predstavljaju rub tradicionalne drvene grede koja sjedi na jednostavnom frizu koji je niži dio glavnog vijenca. Ispod svakog triglifa su stilizovani okrugli klinovi koji izgledaju kao da su ukucani da bi stabilizirali noseći sistem stuba i grede. Triglifi su centrirani iznad svakog stuba i sa još jednim a ponekad i dva između stubova. Prostor između triglifa su metopi koji su nekad prosto a ponekad manje skulpturisani.

## Također pogledajte 
* Klasična arhitektura
* Dorski red

## Vanjski linkovi 
* fcda-monestirs/patrinos/glossari/ang/t/gltri1.htm fotografija triglifa 

Kategorija:Arhitektura
Kategorija:Arhitektonski izraz
Kategorija:Klasična arhitektura
Astragal

mini
**Astragal** je arhitektonski izraz za profilaciju sastavljenu od polukružne površine okružene sa dvije ravne površine. Astragal se ponekad opisuje i kao minijaturni torus. U arhitekturi se koristi na vrhu platforme stuba ali se također koristi i kao rešetkasta komponenta namještaja.

Riječ "astragal" dolazi od grčke i latinske riječi za "kralježak".
## Reference
## Vanjski linkovi 

* http://homepage.mac.com; What The Heck Is An Astragal?
* https://web.archive.org/web/20080914054613/http://www.enduraproducts.com/product-overview/astragal/index.aspx    Kategorija:Arhitektura Kategorija:Arhitektonski izraz Kategorija:Klasična arhitektura
* https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Astragal
Walter Gropius

mini|Walter Gropius 1919.
**Walter Gropius** (Berlin, 18. maj 1883. – Boston, 5. juli 1969) bio je njemački arhitekt i teoretičar arhitekture.

Prije Prvog svjetskog rata projektovao je tvornice i stambena naselja, koja se odlikuju funkcionalnošću i primjenom novih građevinskih materijala. U Weimaru je  1919. osnovao Bauhaus, visoku školu za arhitekturu i oblikovanje. U svom atelijeru u Berlinu od 1928. godine projektovao je mnoge stambene zgrade, radnička naselja, javne zgrade, a ta su djela obilježena strogom jednostavnošću. Nakon dolaska nacista na vlast emigirira 1934. godine u London, a  1937. u SAD, gdje predaje na Harvardu i osniva u Chicagu New Bauhaus. Projektovao je ambasadu SAD-a u Ateni, neboder Pan-Am u New Yorku i izradio plan za rekonstrukciju starog središta Bostona.

## Djela 
* "Nova arhitektura i Bauhaus" 
* "Sinteza u arhitekturi" 
* "Obnova naših naselja" 
* "Apolon u demokraciji"

Gropius,Walter
Gropius,Walter
Gropius,Walter
Kategorija:Biografije, Berlin
Kategorija:Dobitnici Goetheove nagrade
Balkanmedia

**Balkanmedia** je srednje veliko preduzeće u porodičnom vlasništvu, osnovano 1996. godine u Njemačkoj. Široj javnosti Balkanmedia je poznata kao nezavisni distributer nosača zvuka i slike iz država bivše Jugoslavije u EU, kao i po internet trgovini, nezvanično *najstarijoj* na Balkanu. Danas radi kao firma u EU, Srbiji i Crnoj Gori i BiH na širokom spektru djelatnosti, od trgovačke, sa regionalnom zabavnom branšom, do uslužnih djelatnosti savjetovanja i realizacije tehničkih rješenja za potrebe privrede i medija. Referentni klijenti iz EU su Phillips i BMG. Početkom 2006. godine Balkanmedia pokreće i nezavisni TV kanal pod imenom *Balkanmedia TV*, sa ciljem realizacije nezavisnog zabavno-muzičkog programa bez nacionalnog i političkog predznaka.

## Vanjski linkovi 
*Službena stranica Balkanmedia TV kanala 
*Balkanmedia internet trgovina

Kategorija:Muzika
Kategorija:Film
Kategorija:Internet
Kategorija:Osnivanja u 1996.
Frank Gehry

**Frank Owen Gehry** (rođen kao **Ephraim Goldberg**, 28. februar 1929 – 5. decembar 2025) bio je kanadsko-američki arhitekt poznat po skulpturalnom pristupu građevinskom dizajnu. Najpoznatiji je po zgradama s velikim oblinama, često prekrivenim sjajnim metalima. Njegov najpoznatiji rad i najjasniji primjer njegovog stila je Guggenheimov muzej u Bilbau, koji je obložen pločama od titanija. Dobitnik je Pritzkerove nagrade.

Gehry se istakao 1970-ih svojim prepoznatljivim stilom koji je spajao svakodnevne materijale sa složenim, dinamičnim strukturama. Gehryjev pristup arhitekturi opisan je kao dekonstruktivistički, iako se on opirao kategorizaciji. Njegova djela se smatraju među najvažnijim savremenim arhitekturama u Svjetskom istraživanju arhitekture iz 2010, što je navelo *Vanity Fair* da ga nazove "najvažnijim arhitektom našeg doba".

mini|desno|200p|Millenium park 2004.

## Reference 
Kategorija:Američki arhitekti
Kategorija:Rođeni 1929.
Kategorija:Umrli 2025.
Kategorija:Dobitnici Pritzkerove nagrade
Kategorija:Biografije, Toronto
DOS

desno|mini|250p|MS DOS
**DOS** () jeste naziv za operativni sistem koji se je počeo pojavljivati krajem 70-tih godina 20. vijeka i u slobodnom prijevodu DOS znači *operativni sistem za diskove* (flopi disk i hard disk). DOS je također i abstrakcijski sloj u operativnim sistemima ili samo dio u ranim verzijama Windows operativnog sistema. U operativnim sistemima komandni procesor (*shell*) nekada je dio DOS-a ili je zasebna cjelina. DOS je također poznat kao skraćenica Microsoftov-og MS-DOS operativnog sistema. Novi operativni sistemi više ne koriste skraćenicu DOS u svom nazivu, već koriste OS jer skoro svi novi operativni sistemi rade mnogo više poslova od samog upravljanja diskovima.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Softver
Kategorija:Operativni sistemi

Kategorija:Američki izumi
MS-DOS

**MS-DOS** (skraćenica za **Microsoft Disk Operating System**) jest operativni sistem za x86 bazirane računare koji je većinom razvijao Microsoft. Bio je glavni operativni sistem za IBM PC kompatibilne lične računare tokom 1980-ih i ranih 1990-ih, odakle su ga postepeno zamjenjivali operativni sistemi koji su imali grafički korisnički interfejs, kao što je Microsoft Windows.

IBM je licencirao i 12. augusta 1981. izdao ga kao PC DOS 1.0 za upotrebu na svojim računarima. Iako su MS-DOS i PC DOS u početku paralelno razvijali Microsoft i IBM, do razdvajanja je došlo 1993. godine, kada su proizvodi počeli da imaju razlike u kompatibilnosti, sintaksi i mogućnostima.

## Kraj MS-DOS-a 
mini|MS-DOS se još uvijek koristi u nekim poslovnim okruženjima, posebno tamo gdje aplikacije nemaju podršku za novije sisteme.
Godine 1990. uvođenjem Windowsa 3.0, lakši način korištenja računara koji je nudio grafički interfejs ozbiljno je umanjio upotrebu MS-DOS-a. Izlaskom Windowsa 95 (i ostalih u liniji Windows 9x pa sve do Windows Me) integrirana verzija MS-DOS-a koja je dolazila uz Windowse je korištena je za pokretanje, uklanjanje problema i kompatibilnost sa starim DOS softverom, posebno igrama.

Za razliku od serije Windows 9x, 32-bitni operativni sistemi sa Windows NT-om ne sadrže MS-DOS kao dio operativnog sistema, jer NT nije građen kao sistem koji radi na DOS-u. Počevši od Windows 10, sposobnost stvaranja DOS diska za pokretanje uklonjena je, pa se za formatiranje diskete mora upotrebljavati ili virtualna mašina na kojoj je pokrenut MS-DOS ili starija verzija.

MS-DOS 6.22 je posljednja samostalna verzija koju je Microsoft proizveo za Intel procesore: Intel 8088, Intel 8086 i Intel 80286, a koji su i dalje dostupni za preuzimanje putem Microsoftove platforme za preuzimanje softvera, dok se sam operativni sistem i dalje koristi u nekim ugrađenim x86 sistemima zbog svoje jednostavne arhitekture i minimalnih potreba za memorijom i snagom procesora. Neki su zato prešli na FreeDOS, koji se i dalje održava kao softver otvorenog koda.

Microsoft je 2018. objavio izvorni kod za MS-DOS 1.25 i 2.0 na GitHub-u.

## Također pogledajte 
*Microsoft Windows

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Izvorni kod MS-DOS-a   MS-DOS 1.1 i MS-DOS 2.0 izvorni kod na GitHub-u 
* DOSBox, multiplatformni DOS emulator  
*  

Kategorija:Stranice koje koriste zastarjelu sintaksu za slike
Kategorija:Microsoftov softver
Kategorija:Operativni sistemi
Maldivi

**Maldivi**, **Maledivi** ili službeno **Republika Maldivi** su ostrvska država u Indijskom okeanu, jugozapadno od Indijskog poluostrva. Sastoje se od oko 1200 ostrva grupiranih u 26 atola, među kojima je oko 200 naseljenih, a daljnjih 80 se koristi samo za turizam. Službena religija je islam, a jezik većine stanovništva je divehi, indoevropski jezik srodan singaleškom, glavnom jeziku Šri Lanke. Maldivi su pretrpjeli značajnu štetu u tsunamiju u Indijskom okeanu u decembru 2004.desno|mini|Zalazak sunca na Maledivima

## Historija 
Maldivi su bili kolonija Velike Britanije. Nezavisnost su stekli 26. jula 1965, a postala su republika 11. novembra 1968. Ovo otočje je bio sultanat do 12. stoljeća, a postaju britanski protektorat 1887. Predsjednik Maumoon Abdul Gayoom dominirao je političkom scenom Maldiva 30 godina, te je bio izabran za šest uzastopnih mandata na jednostranačkim referendumima. Nakon političkih demonstracija u glavnom gradu Maleu 2003, Gayoom i njegova vlada su se obavezali da će krenuti u proces liberalizacije i demokratskih reformi, uključujući reprezentativniji politički sistem i proširene političke slobode. Političke stranke su legalizovane 2005.

## Poljoprivreda 
Maldivi su slabo razvijena zemlja. Najviše se bazira na ribolovu, osim toga gaji se:  kokos, kukuruz, maniok, agrumi, šećerna trska. Privreda se temelji na turizmu i ribarstvu.

## Također pogledajte 
* Commonwealth nacija

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*Službene turističke informacije
*Predsjednički Ured
*
*Maldivi iz *UCB Libraries GovPubs*
*
*Maldives sa BBC News
*
* Ključna razvojna predviđanja za Maldive iz International Futures
*Ustav Republike Maldivi (en)

Kategorija:Države svijeta
Kategorija:Južna Azija
Kategorija:Maldivi
Kategorija:Ostrvske države i teritorije u Indijskom okeanu
FreeHand

mini|Macromedia Freehand
**Macromedia FreeHand** je prijašnji vektorski grafički program namijenjen za stvaranje dvo-dimenzionalne vektorske grafike, razvijala ga je Macromedia, poznata firme na polju računarske grafike. 

Prva verzija pod pokriljem Macromedie je bila FreeHand 5.0, dotad je ovaj brand bio vlasništvo Aldusa, a razvijao ga je Altsys. Posljednja i najnovija verzija je FreeHand 11, a 2005. godine Adobe je kupio Macromediu čime svi proizvodi prelaze pod okrilje Adobe-a, što znači da je budućnost marke FreeHand (popularnog kod naprednijih dizajnera) veoma upitna. 

## Također pogledajte 
* Spisak vektorskih grafičkih programa

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Računarska grafika
Kategorija:Vektorska grafika
Grafički softver

**Grafički softver** za računarsku grafiku se generalno može podijeliti na posebne i općenite programske pakete.

*Programski paketi za posebnu svrhu su dizajnirani za ne-programere koji žele da se bave recimo crtanjem slika, grafova itd., u aplikacijama  bez razmišljanja o grafičkim postupcima koje bi mogle biti potrebne za izradu takvih slika ili grafova. Interfejs kod ovakvih paketa za specijalnu svrhu je obično skup menija koji omogućavaju korisniku da komunicira sa programom. Primjer su programi za crtanje, te razni poslovni, medicinski i inžinjerski CAD sistemi.

*Općeniti softverski paketi za razliku od paketa za posebnu upotrebu obezbjeđuju biblioteke sa grafičkim funkcijama koje se mogu koristiti u programskim jezicima kao što su C, C++, Java ili Fortran. Osnovne funkcije u tipičnim grafičkim bibliotekama uključuju one za opisivanje dijelova slike (prave linije, poligoni, sfere i drugi objekti), štimanja vrijednosti boje, odabir pogleda scene, te podešavanje rotacije i drugih preoblikovanja. Neki od primjera općenitih grafičkih paketa su GL (Graphics Library), OpenGL, VRML (Virtual-Reality Modeling Language), Java 2D i Java 3D. 
Skup grafičkih funkcija se obično naziva *computer-graphics application programming interface* (CG API), jer takve biblioteke omogućuju softverski interfejs između programskog jezika (kao što je C++) i hardvera. Tako kada pišemo program u  C++, grafička rutina nam omogućava da napravimo i prikažemo sliku na izlaznom uređaju.

## Također pogledajte 
*Grafički program
*Grafičke funkcije

## Vanjski linkovi 
Kategorija:Računarska grafika
Kategorija:2D računarska grafika
Kategorija:3D računarska grafika
Kategorija:Softver
Evropski parlament

mini

**Evropski parlament** је u okvirima kompetencija EU, sa Savjetom ko-zakonodavno tijelo Evropske unije. Evropski parlament ima 732 poslanika, koji se biraju na neposrednim izborima na mandat od pet godina. Zajedno sa pan-evropskim političkim grupacijama, predstavljene su najvažnije političke partije zemalja članica. Evropski parlament je odraz demokratske volje 455 miliona građana.

Parlament ima tri osnovne funkcije:

# Dijeli sa Savjetom moć ozakonjenja, tj. usvaja Evropske zakone (direktive, regulacije, odluke). Njegovo učešće u donošenju zakona pomaže garantovanju demokratskog legitimiteta usvojenih tekstova; 
# Zajedno sa Savjetom rukovodi budžetom i tako utiče na troškove EU. Na kraju procedure, usvaja budžet u cjelini; 
# Praktikuje demokratski nadzor nad Komisijom. Potvrđuje nominaciju za članove Komisije i ima pravo cenzure Komisije. Također praktikuje i politički nadzor nad svim institucijama. 

Izbori za Evropski parlament održavaju se u svakoj državi članici posebno, ali nezavisno (ponekad istovremeno) od nacionalnih ili lokalnih izbora.

Sjedište Evropskog Parlamenta je u Strasbourgu, gdje se i održavaju redovne mjesečne plenarne, glasačke, četvorodnevne sjednice, kako je propisano protokolom u Amsterdamskom ugovoru. Iz praktičnih razloga, međutim, tokom većeg dijela mjeseca, pripremne zakonodavne radnje, sjednice odbora, i dodatne plenarne sjednice se održavaju u Briselu, gdje su locirane i ostale institucije Unije. Sekretarijat Evropskog parlamenta, koji upošljava najveći dio osoblja, nalazi se u Luksemburgu. Evropski parlament je nekoliko puta zahtijevao pravo da sam odredi mjesto zasjedanja i eliminiše sistem sa dva sjedišta, ali su evropske vlade to pravo zadržale za sebe.

Kategorija:Evropska unija
Zapadni Berlin

mini|desno|250p|Mapa Zapadnog Berlina
**Zapadni Berlin** naziv je za zapadni dio Berlina od 1949. do 1990. Taj dio grada sastojao se od američkog, britanskog i francuskog kontrolnog sektora, koji su osnovani 1945, po oslobođenju Njemačke od nacističke vladavine. Sovjetski kontrolni sektor kasnije je postao Istočni Berlin. Zvanično je Savezna Republika Njemačka (Zapadna Njemačka) zapadni dio Berlina zvala Berlin (Zapad), dok ga je službena vlada DDR-a (Istočne Njemačke), zajedno sa svojim medijima, zvala Zapadni Berlin (Westberlin).

## Također pogledajte 
* Bonn

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Berlin 1969 in the forgotten midpoint of the Cold War...twenty years after the Berlin Blockade...twenty years before the fall of the Berlin Wall
* Berlin Exclaves
* History of the Western Allies in Berlin
* West Berlin on Mapy.com

Kategorija:Historija Njemačke
Kategorija:Bivše republike
CorelDRAW

**CorelDRAW** je vektorski grafički program kojeg razvija i prodaje Corel Corporation iz Ottawe, Kanada.

Dr. Michael Cowpland je osnovao Corel i unajmio dvojicu softverskih programera, Michel Boulliona i Pat Beirnea, da razviju vektorski ilustracioni program koji će se početi razvijati tek 1987. do konačnog izdavanja 1989. godine. Program je ispočetka veoma dobro primljen te je tako Corel odlučio nastaviti daljni razvoj svog softvera.
**CorelDRAW** je uređivač vektorske grafike koji je razvio i plasirao Alludo (ranije Corel Corporation). To je ujedno i naziv Corel grafičkog paketa, koji uključuje uređivač bitmapa Corel Photo-Paint kao i druge grafičke programe. Može poslužiti kao baza za digitalno slikanje, paket za desktop izdavaštvo i obično se koristi za produkcijsku umjetnost u izradi znakova, rezanju i graviranju vinila i lasera, štampanju na zahtjev i drugim industrijskim procesima. U ponudi su i verzije Standard i Essentials sa smanjenim funkcijama. 

Godine 1987., Corel-ovi inženjeri Michel Bouillon i Pat Beirne su se obavezali da razviju vektorski program za ilustracije koji će se uklopiti u njihove sisteme za desktop izdavaštvo. Taj program, CorelDraw, prvobitno je objavljen 1989. CorelDraw 1.x i 2.x su radili pod Windows 2.x i 3.0. CorelDraw 3.0 je postao svojstven Microsoftovim izdavanjem Windows 3.1. Uključivanje TrueType-a u Windows 3.1 transformisalo je CorelDraw u ozbiljan program za ilustraciju koji je sposoban da koristi sistemski instalirane outline fontove bez potrebe za softverom treće strane kao što je Adobe Type Manager; uparen sa programom za uređivanje fotografija (Corel Photo-Paint), menadžerom fontova, Corel Capture i nekoliko drugih softvera, takođe je bio dio prvog sveobuhvatnog grafičkog paketa.

## Također pogledajte 
* Spisak vektorskih grafičkih programa

## Napomene i reference 
Kategorija:Računarska grafika
Kategorija:Vektorska grafika
Kategorija:CorelDRAW
Duhan

**Duhan** (*Nicotiana spp.*, L.) je opći naziv za rod biljaka iz porodice Solanaceae. Danas je poznato 65 Nicotiana vrsta. Zajednička osobina im je alkaloid nikotin, koji biljka duhana proizvodi u korijenu, a odlaže ga u listovima. Time je duhan jedna relativno snažna droga.

## Opis 
Duhan je zeljasta biljka čiji se osušeni listovi prerađuju u cigarete, cigare, za lule kao i duhan za žvakanje.

## Ekologija duhana 
Iako se u biljkama duhana nalaze razni repelenti (poput gemakrena i anabazina) i otrovni piperidinski alkaloidi, koji zajedno čine biljke nejestivim, postoje biljojedi koji se mogu bez opasnosti hraniti njim. Među njima su gusjenice pojedinih noćnih leptira, buhači *Epitrix cucumeris* i *Epitrix pubescens*, kao i pojedini valjkasti crvi.

Najčešći paraziti duhana su virusi i gljive. Najpoznatiji je virus mozaične bolesti duhana (TMV), jer je ujedno i prvi opisani virus.

## Proizvodnja 
Svjetska proizvodnja cigareta se procjenjuje na godišnje preko 7 miliona tona. Više od polovine ove količine proizvodi se u Kini i Indiji dok svjetskim tržištem duhana vladaju gigantske američke korporacije.

## Također pogledajte 
* Nikotinizam
* Duhan kao proizvod

## Vanjski linkovi 
* https://web.archive.org/web/20120430225803/http://www.tobacco.org/resources/history/tobacco_history.html
* http://www.cdc.gov/tobacco/data_statistics/fact_sheets/fast_facts/index.htm

Kategorija:Solanales
Kategorija:Duhan
Mary Shelley

mini|Mary Shelley

**Mary Wollstonecraft Shelley** (rođena 30. august 1797 u Londonu; umrla 1. februara 1851. u Londonu) je bila značajna engleska autorica ranog 19. vijeka.

Mary Wollstonecraft je bila kćerka britanskog autora i filozofa William Godwin i u to vrijeme poznate feministkinje Mary Wollstonecraft. Majka joj je umrla 11 dana poslije njenog rođenja. Njen otac se 1801. vjenčao sa Mary Jane Clairmont, udovicom sa dvoje djece. Djetinjstvo je provela u Škotskoj. Sa deset godina Mary je napisala svoju prvu knjigu, jednu ličnu veziju stare dječije knjige *Mounseer Nongtongpaw*.
U svojoj 16. godini upoznala je Percy Bysshe Shelley, sa kojim se tri godine poslije, nakon smrti njegove žene, vjenčala. Mary Shelly je imala troje djece od kojih su dvoje vrlo rano umrli.

Mary i Percy su 1816te, u takozvanoj godini bez ljeta, zajedno sa prijateljima Lord Byronom i Johnom Williamom Polidorijem proveli zajednički odmor na Ženevskom jezeru. Zbog kišovitog vremena i pod prijedlogom Lorda Byrona, njih četvero su po pisali strašne priče o duhovima i drugim natprirodnim bićima. Tako je nastao njen roman *Frankenstein or The modern Prometheus,* prvi put objlavljen 1818. godine. Ime "Frankenstein" je Mary vjerovatno uzela od dvorca Frankenstein, koji je vidjela na svom putovanju kotlinom Rheine. Mary je bila veoma načitana žena, što se u mnogim motivima njenih romana oslikava. Smrt njenog supruga bio je također povod pisanju romana *The Last Man* (1826). U svojim romanima obrađivala je kako svoje tako i doživljaje iz kruga svojih prijatelja.

Mary Shelley je umrla kao uvažena autorica 1851. godine u Londonu.

## Djela 
* History of a Six Weeks' Tour (1817) 
* Frankenstein or The Modern Prometheus (1818) 
* Valperga or The Life and Adventures of Castrussio, Price of Lucca (1823) 
* The Last Man (1826) 
* The Fortunes of Perkin Warbeck (1830) 
* Rambles in Germany and Italy in 1840, 1842 and 1843 (1844)

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1797.
Kategorija:Umrli 1851.
Kategorija:Engleski pisci
Kategorija:Biografije, London