Geografija Finske

**Geografija Finske** karakterizira se njenim sjevernim geografskim položajem, sveprisutnim pejzažima isprepletenih tajgama i jezerima, te niskom gustoćom naseljenosti. Finska se može podijeliti na tri područja: arhipelag i priobalne nizije, centralnu jezersku visoravan i planine na sjeveru i sjeveroistoku. Graniči se s Baltičkim morem, Botničkim i Finskim zalivom, kao i sa Švedskom na zapadu, Norveškom na sjeveru i Rusijom na istoku, te je najsjevernija država Evropske unije. Većina stanovništva i poljoprivrednih resursa koncentrirana je na jugu. Sjeverna i istočna Finska su rijetko naseljene i sadrže prostrana područja divljine. Tajga je dominantni tip vegetacije.

## Veličina i vanjske granice 
Ukupna površina Finske je 337.030&nbsp;km2. Od ove površine oko 10% je voda, 69% šuma, 8% obradivo zemljište i 13% ostalo. Finska je po površini osma najveća država u Evropi, nakon Rusije, Ukrajine, Francuske, Španije, Švedske, Norveške i Njemačke.

U cjelini, oblik granica Finske podsjeća na figuru jednorukog čovjeka. Na finskom jeziku se povlače paralele između figure i nacionalne personifikacije Finske - Finske djevojke (Suomi-neito). Čak i u službenom kontekstu, područje oko Enontekiöa u sjeverozapadnom dijelu zemlje između Švedske i Norveške može se nazivati "Ruka" (käsivarsi). Krajem Drugog svjetskog rata, Finska je Moskovskim primirjem 1944. godine izgubila velika kopnena područja koja su pripojena Sovjetskom Savezu, a posmatrajući teritorijalne gubitke države na geografskoj karti kaže se da je izgubila i drugu ruku, kao i rub svoje "suknje".

## Reljef i geologija 
### Geologija 
Temeljna stijena Finske pripada Baltičkom štitu Najstarije stijene Finske, one iz doba arhaika, nalaze se na istoku i sjeveru. Ove stijene su uglavnom granitoidni i migmatitni gnajs. Stijene u centralnoj i zapadnoj Finskoj nastale su ili su se pojavile tokom svecokarelijske orogeneze. Najmlađe stijene u Finskoj su one pronađene u sjeverozapadnom kraku koje pripadaju skandinavskim kaledonidima koji su se formirali u paleozoiku.

### Reljef i hidrografija 
Oko jedne trećine Finske leži ispod 100 m, a oko dvije trećine ispod 200 m nadmorske visine. Finska se može podijeliti na tri topografska područja: obalne pejzaže, unutrašnju jezersku visoravan, poznatu i kao Finski jezerski okrug i visoku Finsku. Obalne pejzaže uglavnom čine ravnice ispod 20 m nadmorske visine. Ove ravnice se blago naginju prema moru tako da se tamo gdje njegove neravnine premašuju nivo mora nalaze grupe ostrva poput Kvarkenskog arhipelaga ili Olandskih ostrva. Olandska ostrva su povezana sa finskim kopnom plitkom podmorskom visoravni koja ne prelazi 20 m dubine. Pored Botničkog zaliva, pejzaž Finske je izuzetno ravan sa visinskim razlikama ne većim od 50 m. Ova regija nazvana Istočnobotnička ravnica proteže se u unutrašnjost zemlje do oko 100&nbsp;km i predstavlja najveću ravnicu u nordijskim zemljama.

## Klima 
Geografska širina ima glavni utjecaj na klimu Finske. Zbog sjevernog položaja Finske, zima je najduže godišnje doba. Samo na južnoj obali ljeto traje koliko i zima. U prosjeku, zima traje od početka decembra do sredine marta u arhipelagu i jugozapadnoj obali, a od početka oktobra do početka maja u Laponiji. To znači da su južni dijelovi zemlje prekriveni snijegom oko tri mjeseca u godini, a sjeverni oko sedam mjeseci. Duga zima uzrokuje da na sjeveru Finske oko polovine od godišnjih 500 do 600 milimetara padavina padne u obliku snijega. Padavine na jugu iznose oko 600 do 700 milimetara godišnje. Kao i na sjeveru, padavine se javljaju tokom cijele godine ali sa manjom količinom snijega.

Atlantski okean na zapadu i evroazijski kontinent na istoku međusobno djeluju kako bi modificirali klimu zemlje. Tople vode Golfske struje i Sjevernoatlantske struje, koje griju Norvešku i Švedsku, također zagrijavaju i Finsku. Zapadni vjetrovi donose tople zračne struje u baltička područja i na obale zemlje, ublažavajući zimske temperature, posebno na jugu. Ovi vjetrovi, zbog oblaka povezanih s vremenskim sistemima koji prate zapadne vjetrove, također smanjuju količinu sunčeve svjetlosti tokom ljeta. Nasuprot tome, kontinentalni sistem visokog pritiska smješten iznad evroazijskog kontinenta suprotstavlja se utjecajima mora, povremeno uzrokujući oštre zime i visoke temperature ljeti.

Najviša ikada zabilježena temperatura je 37,2&nbsp;°C (Liperi, 29. juli 2010.) dok je najniža od −51,5&nbsp;°C zabilježena 28. januara 1999. u Kittiläi. Srednja godišnja temperatura je relativno visoka u jugozapadnom dijelu zemlje (5,0 do 7,5&nbsp;°C), s prilično blagim zimama i toplim ljetima, a niska u sjeveroistočnom dijelu Laponije (0 do -4&nbsp;°C).

## Površina i granice 
U Finskoj postoji oko 187.888 jezera većih od 500 kvadratnih metara i 75.818 ostrva površine veće od 0,5&nbsp;km².

### Površina 
* Ukupno: 338.145&nbsp;km2
* Kopno: 303.815&nbsp;km2
* Voda: 34.330&nbsp;km2

Po površini, Finska je nešto malo manja od Njemačke, Montane, te Newfoundlanda i Labradora

### Kopnene granice 
Ukupno: 2.563&nbsp;km2

Kopnene granice dijeli sa: Norveškom (709&nbsp;km), Švedskom (545&nbsp;km) i Rusijom (1.309&nbsp;km).

Dužina finske obala iznosi 31.119&nbsp;km.

## Reference 
Kategorija:Geografija Finske