Adiponektin

**Adiponektin** (sa skraćenicama **GBP-28**, **apM1**, **AdipoQ** and **Acrp30**)  je proteinski hormon i adipokin, koji je uključen u regulaciju razine glukoze, kao i razgradnje masnih kiselina. Kod ljudi ga kodira gen *ADIPOQ*, a  proizvodi se prvenstveno u masnom tkivu, ali i u mišićima, pa čak i u mozgu.

## Struktura 
Adiponektin je polipeptid dug 244 aminokiseline. Postoje četiri različita područja adiponektina. Prva je kratka signalna sekvenca koja usmjerava sekreciju hormona izvan ćelije; sljedeća je kratka regija koja se razlikuje od vrste do vrste; treća je 65-aminokiselinska regija sa sličnošću s kolagenim proteinima; posljednja je globuloidni (loptasti) domen. Sve u svemu, ovaj protein ispoljava sličnost sa faktorima komplementa 1Q (C1Q). Međutim, kada je utvrđena trodimenzijska struktura globulske regije, uočena je zapanjujuća sličnost sa TNFα, unatoč nepovezanim proteinskim.

## Funkcija 
Adiponektin je proteinski hormon koji modulira brojne metaboličke procese, uključujući regulaciju glukoze i oksidaciju masnih kiselina. Adiponektin se izlučuje iz masnog tkiva (a također i iz placente u trudnoći) u krvotok i vrlo je bogat plazmom u odnosu na mnoge hormone. Mnoge studije su pokazale da je adiponektin u obrnutoj korelaciji s indeksom tjelesne mase u populaciji pacijenata. Međutim, metaanaliza nije uspjela potvrditi ovu povezanost kod zdravih odraslih osoba. Koncentracije adiponektina u cirkulaciji povećavaju se tokom kalorijskih ograničenja kod životinja i ljudi, kao što su pacijenti sa *anorexia nervosa*. Ovo zapažanje je iznenađujuće, s obzirom na to da je adiponektin proizvod masnog tkiva. Međutim, nedavna studija sugerira da masno tkivo u kostnoj srži, koje se povećava tokom ograničenja kalorija, doprinosi povišenom razinom  adiponektina u cirkulaciji,  u ovom kontekstu.

Transgeni miševi sa povećanim adiponektinom pokazuju smanjen broj diferenciranih adipocita i povećani utrošak energije, povezan sa mitohondrijskim neuparivanjem. Hormon ima ulogu u suzbijanju metaboličkih poremećaja koji mogu rezultirati dijabetesom tipa 2, Pokazalo se da adiponektin u kombinaciji s leptinom u potpunosti preokreće otpornost na insulin kod miševa.

Adiponektin se izlučuje u krvotok,  gdje na njega otpada približno 0,01% svih proteina u plazmi, sa oko 5-10 μg/mL (mg / L). U odraslih je koncentracija u plazmi veća kod žena nego kod muškaraca, a kod dijabetičara je smanjena u odnosu na one koji nisu dijabetičari. Smanjenje težine značajno povećava koncentraciju u cirkulaciji.

Adiponektin se automatski povezuje u veće strukture. U početku se vežu tri molekule, da bi stvorile homotrimer. Proteinski trimeri nastavljaju se samostalno udruživati i formirati heksamere ili dodekamere. Poput koncentracije u plazmi, relativni nivoi struktura višeg reda su spolno dimorfni, gdje ženke imaju veći udio oblika visoke molekularne težine. Nedavna istraživanja pokazala su da je oblik visoke molekularne težine možda biološki najaktivniji oblik glukozne homeostaze. Nadalje je utvrđeno da je adiponektin velike molekulske težine povezan sa manjim rizikom od dijabetesa, slične veličine povezivanja kao i ukupni. Međutim, utvrđeno je da je bolest koronarnih arterija pozitivno povezana sa adiponektinom velike, ali ne i sa adiponektinom male molekulske težine.

Adiponektin obavlja neke od svojih efekata smanjenja težine putem mozga. Ovo je slično djelovanju leptina; > adiponektin i leptin mogu djelovati sinergijski.

Adiponektin promovira sinapsnu i memorijsku funkciju u mozgu. Ljudi sa nižim nivoima adiponektina imaju smanjenu kognitivnu funkciju.
* Adiponektinski receptor 1 (AdipoR1)
* Adiponektinski receptor 2 (AdipoR2)
* T-kaderin - CDH13

Oni imaju različite tkivne specifičnosti u tijelu i različite afinitete prema različitim oblicima adiponektina. AdipoR1 je bogato zastupljen u  skeletnim mišićima, dok je AdipoR2 takav u jetri. Univerzitet u Tokiju je, 2016. godine objavio da pokreće istragu o anonimnim tvrdnjama o izmišljenim i falsifikovanim podacima o identifikaciji AdipoR1 i AdipoR2.

## Otkriće 
Adiponektin je prvi put okarakteriziran 1995. godine u razlikovanju adipocita 3T3-L1 (Scherer PE et al.). U 1996., nađeno je da je kod miševa  iRNK transkript najjače izražen u adipocitima, > (prekursori masnih ćelija) koji se diferenciraju u adipocite.

Ljudski homolog je identificiran kao najzastupljeniji transkript u masnom tkivu. Suprotno očekivanjima, utvrđeno je da je adiponektin, iako se proizvodi u masnom tkivu, smanjen u gojaznih osoba. Nekoliko jednonukleotidnih polimorfizama u kodnom regionu i okolnoj sekvenci identificirano je iz nekoliko različitih populacija, sa različitim prevalencijama, stepenom povezanosti i snagom efekta na dijabetes tipa 2. Pokazalo se da berberin, izohinolinski alkaloid, povećava ekspresiju adiponektina, što delimično objašnjava njegove blagotvorne efekte na metaboličke poremećaje. Miševi koji su se hranili omega-3 masnom kiselinom eikosapentaenojskom&nbsp;(EPA) i dokozaheksaenojsko kiselinom&nbsp; (DHA) pokazali su povišen adiponektin u plazmi. Također je utvrđeno da kurkumin, kapsaicin, gingerol i katehini povećavaju ekspresiju adiponektina.

Filogenetska distribucija uključuje ekspresiju kod ptica i riba.

## Metabolički efekti
:**Efekti adiponektina:**
;Promet glukoze
* smanjena glukoneogeneza;
* povećan unos glukoze;

**Adiponektinska regulacija**
* Gojaznost je povezana sa smanjenim adiponektinom.
** Tačan mehanizam regulacije je nepoznat, ali adiponektin se može regulirati posttranslacijskim mehanizmima u ćelijama.

## Hipoadiponektinemija 
Nizak nivo adiponektina je nezavisni faktor rizika za razvoj:
* Metabolički sindrom 

Utvrđeno je da je nivo adiponektina povišen kod reumatoidnog artritisa,  pacijenata koji reaguju na terapiju DMARD ili TNF inhibitor.

Oslobađanje adiponektina izazvano vježbama povećalo je rast hipokampusa i dovelo do antidepresivnih simptoma kod miševa.

Ojavljeni su  podaci o malim molekulanma receptora adiponektina AdipoR1 i AdipoR2 agonista, AdipoRon. Univerzitet u Tokiju je, 2016. godine objavio da pokreće istragu protiv anonimnih tvrdnji o izmišljenim i krivotvorenim podacima o AdipoR1, AdipoR2 i AdipoRon. . Međutim, sistematski pregled zaključio je da nema dovoljno dokaza koji podržavaju konzumaciju slatkog krompira za liječenje dijabetes melitus tipa 2.

Adiponektin je očigledno u stanju da pređe krvno-moždanu barijeru. Međutim, o ovom pitanju postoje neusaglašeni podaci. Kod čovjeka, poluživot adiponektina traje 2,5 sata.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Hormoni
Kategorija:Peptidi
Kategorija:Proteini
Kategorija:Biomolekule
Kategorija:Endokrinologija
Kategorija:Geni na hromosomu 3
Kategorija:Gojaznost