861.

Godina **861.** (**DCCCLXI**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. Oznaka 861. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji 
### Evropa 
* Mart – Kralj Karlo Ćelavi imenuje Roberta Snažnog za markgrofa Neustrije. Produžava svoj mandat kampanjom protiv Salomona, vojvode "kralja" Bretanje. Robert unajmljuje kombiniranu flotu Seine-Loire za 6.000 funti srebra, 'prije nego što se Salomon može udružiti s njima protiv njega'. Zauzvrat, Salomon angažuje 12 vikinških brodova pod komandom Hasteina, da napadnu grofoviju Maine, koja, s Anjouom, postaje stisnuta između Bretanje i Neustrije.
* Proljeće – Sabor u Carigradu, na kojem je učestvovalo 318 otaca i kojim su predsjedavali papski legati, potvrđuje Focija Velikog za patrijarha i donosi 17 kanona.
* Karloman, najstariji sin kralja Ludovika Njemačkog, ustaje protiv svog oca. On je zarobljen, ali uspijeva pobjeći u Ostmark (ili 862).
*  Ljeto – Vikinški jurišnici pljačkaju gradove Pariz, Keln, Ahen, Vorms i Tuluz.

### Abasidski halifat 
* 11. decembar - Al-Mutawakkil, abasidski halifa (r. 822), U noći 11. decembra, oko jedan sat poslije ponoći, turski stražari su upali u odaju u kojoj su halifa i al-Fath večerali. Al-Fath je ubijen pokušavajući da zaštiti halifu, koji je ubijen sljedeći. Njegov sin, Al-Muntasir, koji je sada preuzeo halifat, u početku je tvrdio da je al-Fath ubio njegovog oca i da je nakon toga ubijen; za kratko vrijeme, međutim, zvanična priča se promijenila u to da se Al-Mutawakkil ugušio svojim pićem . Ovim ubistvom počinje period nemira poznat kao "Anarhija u Samari" (861-870).
* Ya'qub ibn al-Layth, muslimanski vojskovođa, počinje pobunu protiv Abasida i osniva dinastiju Saffarid 870-ih. On vlada dijelovima Khurasana i istočnim Iranom, a svoju prijestolnicu osniva u Zarandžu (moderni Afganistan).

### Japan 
* 19. maj: Meteorit pada na Nōgatu, na ostrvu Kjušu u Japanu. To je najstariji sakupljeni meteorit koji je još uvijek sačuvan .
* Usvajanje kineskog kalendara u Japanu .

## 861. u temama 
### Hidrologija 
* Al-Mutawakkil (r. 847–861) naređuje izgradnju Nilometra na ostrvu Roda u centralnom Kairu, pod nadzorom perzijskog astronoma Ahmeda ibn Muhameda ibn Katira al-Farganija.

### Religija 
Moravski knez Rotislav traži od pape Nikole I dozvolu da uspostavi samostalnu crkvenu upravu u Velikoj Moravskoj. Papa se nije odazvao i Rotislav se 862. godine obratio vizantijskom caru Mihailu III tražeći isto od njega .

## Rođeni 
* Abdullah ibn al-Mu'tazz, muslimanski pjesnik (um. 908.)
* Abu Bekr Šibli, muslimanski sufija (um. 946.)
* Al-Mu'tadid, muslimanski halifa (ili 854.)
* Heongang, kralj Sille (približan datum)

## Umrli 
* Shuja također poznata kao Umm Jaʽfar bila je majka abasidskog halife Al-Mutawakkila.
* 6. april – Prudencije, biskup Troa
* 11. decembar - Al-Mutawakkil, abasidski halifa (r. 822)
* Al-Fath ibn Khaqan, glavni pouzdanik i savjetnik al-Mutawakkila
* Ahmed ibn Muhammed ibn Kathir al-Farghani, perzijski astronom
* Álvaro od Kordobe, mozarabski učenjak i teolog
* Ansovinus, biskup od Camerina (približan datum)
* Bai Minzhong, kancelar dinastije Tang (r. 792.)
* Gladilan, galicijski sveštenik (približan datum)
* Grigorije Kandzta, gruzijski arhimandrit (r. 759.)
* Heonan, kralj Sille (Koreja)
* Princeza Ito od Japana
* Lando I, grof od Kapue
* Majnrad od Ajnzidelna, njemački pustinjak i mučenik
* Pribina, slovenski knez (približni datum)
* Samuel od Kaheti, gruzijski princ

## Reference