Crkva brvnara u Jelićkoj

**Crkva brvnara u Jelićkoj** posvećena prazniku Prenosa mošti Svetog Oca Nikolaja je crkva brvnara podignuta na obodu prostrane ravnice zvane Timar, u naselju Jelićka, zvanom Lipik koje se nalazi između Banja Luke i Prijedora. Udaljena je otprilike 30&nbsp;km od Banja Luke.

## Historija 
### Stara crkva 
U Crkvenom muzeju u Sarajevu, na psaltiru stare srpske štampe, sačuvan je pomen o popu Ninku iz Timara iz 1699. godine. Godine 1742. pominju se timarski popovi Lazo i Damjan, a u jednom trebniku iz manastira Gomionice, ruskog izdanja iz vremena carice Katarine Druge, na prvim donjim okrajcima donjih listova ispisano je: *„Ovo je knjiga - Trebnik - vlsništvo moje, popa Ilije Damenovića. Timar, 23. juli 1785.“*

Na koricama je kasnije zapisao gomionički kaluđer: *„Napisa pop Gavro Stojnić, selo Timar“.*
U Jelićkoj, odnosno Timaru, dvije su porodice davale sveštenike i kaluđere ovoj crkvi i okolini: Popovići i Jelići po kojima je selo i dobilo ime. Kroz cijelo 19. stoljeće, brojni su zapisi koji spominju sveštenike u Jelićkoj (pop Nikola Jelić 1838. godine, gomionički monasi Meletije i Neofit 1816. godine, pop Mikajlo Popović 1764. i 1821. godine i mnogi drugi zapisi iz 18. i 19. stoljeća), što ukazuje na činjenicu da je u tom periodu crkveni život ovog kraja bio vrlo intenzivan. 
Na osnovu podataka iz crkvenih knjiga u Jelićkoj i u manastiru Gomionici, može se pretpostaviti da je ovaj kraj imao crkvicu stariju od sadašnje, koja je vjerovatno bila izgrađena od drveta, jer nema pomena ni zapisa ni o kakvoj zidanoj crkvi. Ona se po predanju nalazila na lijevoj obali Gomjenice na mjestu zvanom Kućiština. Crkva je ličila na običnu kuću, nešto sličnu crkvi u Malom Blaškom. Pripovijeda se kako je preseljena u Lipik, u gustu šumu, za jednu noć, a kako se je priča promijenila tokom godina, razglašeno je da je crkva sama promijenila svoje mjesto. Međutim, crkva je brzo oronula i srušila se.

### Nova crkva 
### Izgradnja 
Prema narodnom predanju, crkva je pravljena tri godine. Graditelj je bio Jovo Čanak iz Prijedora. Po knezu Radiši, crkva je prozvana "Radiša" ili "Radišina crkva". O vremenu gradnje crkve svjedoči urezana godina iznad ulaznih vrata sa zapada: 1841.

### Obnavljanja 
Zbog dotrajalosti drvenog krova stare crkve brvnare, 1978. godine urađen je novi pokrov. Detaljna sanacija enterijera izvršena je 2010. godine kad je, između ostalog, urađen novi ikonostas, ikone su restaurirane, te obnovljena je manja galerija za hor.

Pored stare crkve brvnare, u periodu od 1965. do 1991. godine, izgrađena je nova crkva posvećena istom svetitelju. Crkva brvnara u Jelićkoj je u maju 2005. godine proglašena nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.

## Opis manastira 
Crkva je jednobrodna, sa oltarskim prostorom na istočnoj strani i zvonikom pred zapadnom fasadom. Oltarski prostor čini prostrana, spolja i unutra prostrana apsida, odvojena od naosa visokom oltarskom pregradom. U zapadnom dijelu naosa smješten je hor na koji se ulazi strmim stepenicama. Osvjetljenje crkve postignuto je sa šest prozora, od kojih su tri u oltarskom dijelu, a tri u južnom zidu naosa. Mali, prvobitni prozorski otvori zatvoreni su po otvaranju novih i mogu se uočiti na zidovima hrama.

## Galerija 

NKD537 Православна црква брвнара, градитељска цјелина (црква посвећена преносу моштију Св. Николе), Јелићка.jpg
NKD537 Стара црква брвнара, Јелићка.jpg
Crkva brvnara u Jelićkoj 2.jpg
Crkva brvnara u Jelićkoj 3.jpg
Crkva brvnara u Jelićkoj 7.jpg
Crkva brvnara u Jelićkoj 1.jpg
Crkva brvnara u Jelićkoj 4.jpg
Crkva brvnara u Jelićkoj 5.jpg
Crkva brvnara u Jelićkoj 8.jpg

## Također pogledajte 
* Jelićka
* Crkve brvnare u Bosni i Hercegovini

## Literatura 
* 

## Reference 
Kategorija:Crkve brvnare u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Crkve Eparhije Banjalučke
Kategorija:Pravoslavne crkve u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Pravoslavne crkve u Prijedoru