Ivan Štraus

**Ivan Štraus** (24. juli 1928 – 24. august 2018) bio je bosanskohercegovački arhitekt slovenskog porijekla.

## Biografija
Rođen u Srbiji, odrastao u Banjoj Luci, Ivan Štraus je započeo arhitektonske studije u Zagrebu 1947. godine, a diplomirao je 1958. godine na Tehničkom fakultetu u Sarajevu. Već od 1952. godine počeo se baviti arhitektonskom djelatnošću učestvujući u arhitektonskim natječajima. Od tada je osvojio oko 30 vodećih nagrada za arhitekturu i pobijedio je na mnogim državnim i međunarodnim natječajima.

*1984 – Prijem u Akademiju nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine
*2012 – Prijem u Srpsku Akademiju nauka i umjetnosti 
*9. august 2013 – Vlada Srbije je proglasila Muzej vazduhoplovstva za spomenik kulture

O Štrausu su pisali:

"Ivan Štraus je kompletna arhitektonska i umjetnička ličnost. On je na prvom mjestu čovjek ideja i kreator prostora, ali on je i arhitekt-graditelj i arhitekt-publicist. ... Objekti koje je Ivan Štraus projektovao u posljednje vrijeme, u godinama zrele arhitektonske aktivnosti, predstavljaju malu antologiju specifičnih formi – čistih u svojoj geometriji, snažnih u svojim proporcijama, razigranih ali discipliniranih u svojim ritmičkim kompozicijama i vrlo često smjelih u konstruktivnim rješenjima. Upravo u periodu njegove zrelosti kao umjetnika, forme njegovih objekata su sve smjelije, perfekcija detalja sve naglašenija, likovni vokabular kojim oblikuje vlastiti svijet arhitekture sve bogatiji." – Akademik Husref Redžić, Sarajevo (iz prijedloga kandidature za izbor Ivana Štrausa u Akademiju nauka BiH 1984) 

"Nikada opterećen sporednim efektom, svaki arhitektonski zadatak rješava isključivo na razini intelektualnog i spoznajnog pristupa. Zato se Štrausova arhitektura ne može voljeti ili ne voljeti, sviđati ili ne sviđati; nju spoznajmo doživljavamo i tumačimo u svom bogatstvu misaonog izraza. Upravo po tome, Štraus je danas jedan od najistaknutijih predstavnika savremene jugoslavenske arhitekture, a njegovo dosadašnje djelo pouzdano je značajan doprinos savremenoj arhitekturi uopšte." – Profesor Nedžad Kurto, arhitekt, za "Odjek" broj 23, Sarajevo 1986.

## Nagrade na arhitektonskim natječajima
### Domaće nagrade (Jugoslavija i Bosna i Hercegovina)
*Dom štampe i gradski hotel, Sarajevo / BiH (koautor Zdravko Kovačević) – 1962., prva nagrada.
*Muzej avijacije, Beograd – 1969. prva nagrada
*Biblioteka i dječije pozoriste, Banja Luka / BiH – 1974, prva nagrada
*Dom Armije, Derventa / BiH – 1977, prva nagrada
*Hotel Onogošt, Nikšić / Crna Gora (koautor Tihomir Štraus) – 1982, prva nagrada
*Župna crkva u Dubravama, Tuzla – 2000, prva nagrada
*Župna crkva u Podmilačju, Jajce / BiH – 2000, prva nagrada

### Međunarodne nagrade
*Glavna pošta, Ministarstvo PTT i Ured telekomunikacija u Addis Abebi / Etiopija – 1964 (sa Zdravkom Kovačevićem) – prva nagrada
*Opera  u Sofiji / Bugarska – 1973 (sa Halidom Muhasilovićem) – prva nagrada
*Velika džamija, Oran / Alžir (sa Halidom Muhasilovićem) – 1985 –  prva nagrada

## Izložbe
Izlagao je kako na domaćoj tako i na internacionalnoj sceni.
1973. i 1974. samostalne izložbe arhitekture u Sarajevu, Beogradu i Zagrebu
1986 i 1987 – retrospektivna izložba arhitekture u Sarajevu, Skopju, Beogradu, Ljubljani i Novom Sadu.
Kolektivne izlozbe u New Yorku u okviru izložbe "Yugoslav Arhictecture 1977 – 1984". u Sarajevu, Zagrebu, Budimpešti i Mariboru u okviru izložbe "Arhitekti-akademici Bosne i Hercegovine".

## Knjige
* Nova bosanskohercegovačka arhitektura – 1977.
* 15 godina bosanskohercegovačke arhitekture - 1987.
* Arhitektura XX vijeka u ediciji "Umjetnost na tlu Jugoslavije" – 1987, sa grupom autora
* Arhitektura Jugoslavije - 1991.
* Sarajevo – l'architecte et les barbares" – Paris, 1994.
* Arhitekt i barbari - 1995.
* Arhitektura Bosne i Hercegovine od 1945 do 1995 – 1998
* Arhitektura Jugoslavije – prošireno i dopunjeno izdanje – 2013.

## Nagrade 
*1965 - Šestoaprilska nagrada grada Sarajeva;
*1973 – Republička nagrada "Borbe" za najuspjelije arhitektonsko ostvarenje u Bosni i Hercegovini u 1972. godini, za Naselje sunca u Sarajevu
*1978 – 27-julska nagrada za arhitektonski opus
*1990 – Savezna nagrada "Borbe" za izgrađeni Muzej avijacije u Beogradu

## Vanjski linkovi
* http://www.sarajevogreendesign.com/sgd2011/biographies/ivan_straus.html (en)
* http://anubih.ba/index.php?option=com_content&view=article&id=172%3Aivan-traus&catid=27%3Anew-to-joomla&Itemid=54&lang=ba
* https://www.scribd.com/document/138214452/Slobodna-Bosna-859

## Reference 
Kategorija:Bosanskohercegovački arhitekti
Kategorija:Članovi ANUBiH
Kategorija:Jugoslavenski arhitekti
Kategorija:Dobitnici Šestoaprilske nagrade
Kategorija:Rođeni 1928.
Kategorija:Umrli 2018.
Kategorija:Biografije, Užice
Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Sarajevu
Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Zagrebu