Citotoksičnost

)]]

**Citotoksičnost** je kvalitetna varijanta  toksičnosti za ćelije. Primjeri toksičnih agenasa su imunske ćelije ili neki tipovi toksina, npr. otrov  *Bitis arietans* (ili smeđeg pauka pustinjaka (*Loxosceles reclusa*).

## Fiziologija ćelije
Tretiranje ćelijaa citotoksičnim spojem može rezultirati njihovim različitim sudbinama. Ćelije mogu biti podvrgnute nekrozama, u kojima  gube integritet membrane i brzo gibaju kao posljedica lize ćelija. Ćelije mogu prestati da aktivno rastu i dijele se (smanjenje vitalnosti ćelije), ili mogu aktivirati genetički program kontrolirane ćelijske smrti (apoptoza).

Ćelije koje prolaze kroz nekrozu obično pokazuju brzo oticanje, gube integritet membrane, zaustavljaju metabolizam i ispuštaju sadržaj u okolinu. Ćelije koje prolaze kroz brzu nekrozu *in vitro* nemaju dovoljno vremena ili energije da aktiviraju apoptotske  mehanizme i neće eksprimirati apoptotske markere. Apoptoza je karakterizirana dobro definiranim citološkim i molekulskim događajima, uključujući promjenu indeksa refrakcije ćelije, skupljanje citoplazme, jeadrnu kondenzaciju i cijepanje DNK na fragmente pravilne veličine. Ćelije u kulturi koje prolaze kroz apoptozu na kraju ulaze u sekundarnu nekrozu. One će zaustaviti metabolizam, izgubiti integritet membrane i lizirati.
Viperin-CTP-SAH.png

## Mjerenje
Farmaceutska industrija naširoko koristi testove citotoksičnosti za skrining citotoksičnosti u bibliotekama spojeva. Istraživači mogu ili tražiti citotoksične spojeve, ako su zainteresirani za razvoj terapeutika koji ciljaju na ćelije raka koje se brzo dijele, naprimjer; ili mogu pregledati "pogotke" iz početnih visokopropusnih pregleda lijekova za neželjene citotoksične efekte prije nego što ulože u njihov razvoj kao farmaceutskog proizvoda.

Procjena integriteta ćelijske membrane jedan je od najčešćih načina mjerenja vitalnosti ćelije i citotoksičnih efekata. Spojevi koji imaju citotoksične efekte često ugrožavaju integritet ćelijske membrane. Vitalne boje, kao što su tripan plavo ili propidij-jodid su normalno isključene iz unutrašnjosti zdravih ćelija; međutim, ako je ćelijska membrana ugrožena, one slobodno prolaze kroz membranu i boje unutarćelijske komponente. Identificirani su biomarkeri proteaza koji omogućavaju istraživačima mjerenje relativnog broja živih i mrtvih ćelija unutar iste ćelijske populacije. Proteaza živih ćelija aktivna je samo u ćelijama koje imaju zdravu ćelijsku membranu i gubi aktivnost kada je ćelija ugrožena i proteaza izložena spoljašnjem okruženju. Proteaza mrtvih ćelijaa ne može proći ćelijsku membranu i može se mjeriti u mediju kulture samo nakon što ćelije izgube integritet membrane.

Citotoksičnost se takođe može pratiti pomoću 3-(4,5-dimetil-2-tiazolil)-2,5-difenil-2H-tetrazolij bromida (MTT) ili pomoću 2,3-bis-( 2-metoksi-4-nitro-5-sulfofenil)-2H-tetrazolij-5-karboksanilid (XTT), koji daje proizvod rastvorljiv u vodi, ili MTS test. Ovaj test mjeri redukcijski potencijal ćelije pomoću kolorimetrijske reakcije. Vijabilne ćelije će reducirati MTS reagens u obojeni formazanski proizvod. Sličan test baziran na redoksu također je razvijen korištenjem fluorescentne boje resazurin. Pored upotrebe boja za označavanje redoks potencijala ćelija, kako bi se pratila njihova održivost,  razvijeni su i testovi koji koriste sadržaj adenozin-trifosfata, kao marker vitalnosti.

Citotoksičnost se takođe može mjeriti sulforhodaminskim B (SRB) testom, WST testom i klonogenim testom ..

Odgovarajući testovi mogu se kombinovati i izvoditi uzastopno na istim ćelijama, kako bi se smanjili lažno pozitivni ili lažno negativni rezultati specifični za analizu. Moguća kombinacija je LDH-XTT-NR (Neutralni crveni test)-SRB koji je takođe dostupan u formatu kita.

Pristup bez oznaka za praćenje citotoksičnog odgovora adherentnih životinjskih ćelija u realnom vremenu zasniva se na mjerenju električne nezavisnosti kada se ćelije uzgajaju na elektrodama sa zlatnim filmom. Ova tehnologija se naziva senzibiliziranje neovisnosti električne ćelije i supstrata (ECIS). Tehnike u realnom vremenu bez oznaka pružaju kinetiku citotoksičnog odgovora, a ne samo snimak kao mnogi kolorimetrijski testovi krajnje tačke.

## Predviđanje
Veoma važna tema je predviđanje citotoksičnosti hemijskih spojeva na osnovu
prethodnih mjerenja, tj. testiranjem *in silico*. 
U tu svrhu redloženi su mnogi metodi QSAR i virtuelni skrining. Nezavisno poređenje ovih metoda je urađeno u okviru projekta "Toksikologija u 21. stoljeću".

## Kod kancera
U hemoterapijama, citotoksični lijekovi se koriste za njihovo miješanje na različite načine u ćelijsku diobu. Lijekovi ne mogu razlikovati normalne i maligne ćelije, ali inhibiraju proces ćelijske diobe, s ciljem da ubiju rak prije domaćina.

## Imunski sistem 
Citotoksičnost posredovana ćelijama zavisnim od antitijela (ADCC) opisuje sposobnost ubijanja ćelija određenih limfocita, što zahtijeva da ciljna ćelija bude obilježena antitijelom. Citotoksičnost posredovana limfocitima, s druge strane, ne mora biti posredovana antitijelima; kao ni citotoksičnost zavisna od komplementa (CDC), koja je posredovana sistemom komplementa.

Razlikuju se tri grupe citotoksičnih limfocita:

* Citotoksične T-ćelije
* Prirodna ćelija ubica
* T-ćelija prirodna ubica

## Također pogledajte
* Antiretikularni citotoksični serum
* Sučelje domaćin-patogen
* Promet membranskih vezikula
* Zmijski toksini

## Reference
## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Toksikologija
Kategorija:Imunologija