Kaveolin

U molekulskoj biologiji, **kaveolini** su porodica integralnih membranskih prozeina koji su glavne komponente kalveolskih membrana i uključeni u receptor-nezavisnu endocitozu. Kaveolini mogu djelovati kao skele proteina unutar kaveolnih membrana tako što razdvajaju i koncentrišu signalne molekule. Također indukuju pozitivnu (unutrašnju) zakrivljenost membrane putem oligomerizacije i insercije ukosnice. Različite klase signalnih molekula, uključujući G-proteinske podjedinice, receptorske i nereceptorske tirozin-kinaze, endotelne sintaze dušik-oksida (eNOS) i male GTPaze, vezujući Cav-1 preko njegovog 'kaveolin-skelskog domena'.

Porodica kaveolinskih gena ima tri člana kod  kičmenjaka: CAV1, CAV2 i CAV3, koji kodiraju proteine kaveolin-1, kaveolin-2 i kaveolin-3. Sva tri člana su membranski proteini slične strukture. Kaveolin formira oligomere i povezuje se sa holesterolom i sfingolipidima u određenim dijelovima ćelijske membrane, što dovodi do stvaranja kaveola.

## Struktura i ekspresija 
Kaveolini su slične strukture. Svi  formiraju omče za ukosnice koje su umetnute u ćelijsku membranu. I C– i N-terminal su okrenuti prema citoplazmatskoj strani membrane. Postoje dvije izoforme kaveolina-1: kaveolin-1α i kaveolin-1β, pri čemu ovom posljednjem nedostaje dio N-kraja.

Kaveolini se nalaze u većini adherentno vezanih, sisarskih ćelija.
* Kaveolin-1 je naeksprimiraniji u endotelu, vlaknastom i masnom tkivu.
* Obrazac ekspresije kaveolina-2 sličan je onom kod kaveolina-1; izgleda da je koeksprimiran sa kaveolinom-1.
* Ekspresija kaveolina-3 je ograničena na prugaste i glatke mišiće.

## Funkcija 
Funkcije kaveolina se još uvijek intenzivno istražuju. Najpoznatiji su po svojoj ulozi u formiranju invaginacija plazmamembrana veličine 50 nanometara, koje se nazivaju kaveole. Oligomeri kaveolina čine omotač ovih domena. Ćelije koje nemaju kaveoline takođe nemaju kaveole. Mnoge funkcije se pripisuju ovim domenima, u rasponu od endocitoza i transcitoza do transdukcija signala.

Također se pokazalo da kaveolin-1 ima ulogu u integrinskoj signalizaciji. Tirozin fosforilirani oblik kaveolina-1 kolokalizira se sa fokusnim adhezijama, sugerirajući ulogu kaveolina-1 u migraciji ćelija. Ustvari, smanjena regulacija kaveolina-1 dovodi do manje efikasne migracije *in vitro*.

Genetički modifikovani miševi kojima nedostaju kaveolin-1 i kaveolin-2 su održivi i plodni, što pokazuje da ni kaveolini ni kaveole nisu bitni u  razvoju embriona ili reprodukciji ovih životinja. Međutim, nokautirane životinje razvijaju abnormalna, hipertrofna pluća i srčanu miopatiju, što dovodi do smanjenja životnog vijeka. Miševi kojima nedostaju kaveolini takođe pate od poremećenih angiogenih odgovora, kao i od abnormalnih odgovora na vazokonstrikcijske stimuluse. Kod zebrica, nedostatak kaveolina dovodi do embrionske smrtonosnosti, što sugerira da su viši kičmenjaci (kao što su primjeri miševa) razvili kompenzaciju ili redundanciju za funkcije kaveolina.

## Klinički značaj
### Kancer 
Kaveolini imaju paradoksalnu ulogu u nastanku ove bolesti. Upleteni su i u supresiju tumora i onkogenezu. Visoka ekspresija kaveolina dovodi do inhibicije puteva povezanih s rakom, kao što su faktor rasta signalni putevi. Međutim, pokazalo se da su određene ćelije raka koje eksprimiraju kaveoline agresivnije i metastatske, zbog potencijala za rast nezavisno od sidrišta.

### Kardiovaskularne bolesti 
Smatra se da kaveolini imaju važnu ulogu u razvoju ateroskleroze. Nadalje, kaveolin-3 je povezan sa sindromom dugog QT intervala.

### Mišićna distrofija 
Caveolin-3 je uključen u razvoj određenih tipova mišićne distrofije (mišićna distrofija udovi-pojas).

## Reference
## Vanjski linkovi
* The Caveolin Protein
* 
* Caveolin-3 page

Kategorija:Integralni membranski proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 3
Kategorija:Geni na hromosomu 7