Jugoslavenska narodna armija

**Jugoslavenska narodna armija** (*Jugoslovenska narodna armija*, JNA) bila je dio oružanih snaga SFRJ do njenog raspada.

Svoje korijene JNA vuče iz narodnooslobodilačke borbe i Partizanskih odreda Jugoslavije (POJ). Uskoro se formira Dobrovoljačka vojska Jugoslavije koja ubrzo postaje Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije (NOVJ), a 1. marta 1945. NOVJ je preimenovana u Jugoslavensku armiju.Povodom proslave desetgodišnjice razvoja 22. decembra 1951. Jugoslavenska armija je preimenovana u Jugoslavensku narodnu armiju, čime je i formalno naglašen njen narodni, socijalistički i revolucionarni karakter.1969. dolazi do stvaranja Teritorijalne odbrane SFRJ.

Pred kraj 80-ih pojačava se srbizacija JNA te ona početkom 90-ih postaje oruđe politike Velike Srbije predsjednika Slobodana Miloševića i učestvuje u ratovima u Sloveniji, Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini.

JNA je službeno ukinuta krajem maja 1992. kada iz njeznih ostataka nastaju Vojska Jugoslavije i Vojska Republike Srpske.

## Organizacija 
[mini|lijevo|Vojnici dočekuju maršala Tita u [Pirotu 1965. godine.]]
JNA se tokom svoga postojanja u jednom trenutku smatrala za četvrtu vojnu silu Evrope (po nekim naknadnim mišljenjima bila je osma, nakon SSSR-a, V.Britanije, Francuske, Njemačke, Turske, Španije i Italije), i sastojala se od kopnenih snaga, vazduhoplovstva i mornarice. Snage JNA su bile organizovane u četiri vojne regije. Regije su se dalje dijelile u distrikte koji su bili odgovorni za administrativne poslove kao što je regrutacija, te pravljenje i održavanje vojnih instalacija. Regije su bile: beogradska, zagrebačka, skopaljska i vojnopomorska oblast Split. Ukupna vojna sila iznosila je oko 180,000 vojnika, od čega su više od 100,000 bili regruti.

Početkom 1990-ih godina, armija je gotovo završila sa opširnom reformom svoje strukture. Ukinute su stare pješačke divizije, a ustanovljena je brigada kao najveća operativna jedinica. Promjene u strukturi su omogućavale veću fleksibilnost i pokretljivost, kao i taktičku prednost pred napadačem, jer su ukinute velike i teško pokretljive jedinice.

### Period 1968-1987 
Do reorganizacije "Jedinstvo" JNA je bila podijeljena na 6 Armija (ili Vojnih oblasti) kopnene vojske čije su se zone odgovornosti poklapale, s izuzetkom SR Crne Gore, SAP Kosova, SAP Vojvodine koji su imali korpuse, s republičkim granicama. Ovakvo objašnjenje daje Veljko Kadijević u svojoj knjizi *Moje viđenje raspada* koji je bio u funkciji posljednjeg Saveznog ministra odbrane. Prema Iliji Radakoviću, bivšem načelniku Generalštaba, raspored je bio sljedeći:

* 1. Armija (Niš) i 2. Armija (Beograd) - SR Srbija, SAP Vojvodina i Kosovo (izuzev nekoliko garnizona na jugu Srbije koji su potpadali 3. Armiji)
* 3. Armija (Skoplje) - SR Makedonija
* 5. Armija (Zagreb) - SR Slovenija u pravcu Trst-Rijeka,
* 7. Armija (Sarajevo) - SR Bosna i Hercegovina, dio SR Hrvastke (Istočna Slavonija do linije Našice-Slavonski brod-vinkovačka depresija)
*9. Armija (Ljubljana) - SR Slovenija
*Vojnopomorska oblast - Cijelu akvatoriju i dio kopnene teritorije četiri savezne republike.
*Ratnovazduhoplovstvo i Protiv-vazdušna odbrana (RV i VPO) pokrivale su cijelu teritoriju SFRJ

### Period 1987-1991 
U periodu od 1987-1991  sprovodena je reorganizacija "Jedinstvo" čiji je glavni pokretač admiral Branko Mamula. Nakon vježbe "Sloga-83" Mamula će u jednom referatu iznijeti nedostatke tadašnje odganizacije. Prema historičaru Davoru Marijanu reorganizacija nije izvedena do kraja, a samom njom, bi se vratila centralizacija na nivo iz 1960-tih. Ovo je izazvalo određeni otpor kod republičkih rukovodstava, prije svega iz SR Slovenije.

Od šest armija nastaju četiri vojišta:

### Mornarica 
U sastavu pomorskih snaga bilo je oko 10.000 vojnika.:

I prije raspada Jugoslavije neki činovi su se nalazili van upotrebe:

* Maršal Jugoslavije (Josip Broz Tito, čin ukinut 1980)
* General J.N.A. (ukinut 1974., predviđen za saveznog sekretara nacionalne odbrane)

## Naoružanje 
* M79 ručni bacač raketa
## Zanimljivosti 
* U JNA je korišten srpskohrvatski jezik (ekavica za naredbe) i latinica, tako da su se svi građani SFRJ stariji od 18 godina sposobni za služenje vojnog roka služili tim jezikom.
* Osim Pravila službe, Glavni akt u JNA je bio Zakon o službi u oružanim snagama koji je regulirao sva pitanja odnosa unutar OS, prava i dužnosti, napredovanja, zdravstvenog i penzijskog osiguranja itd.
* Korespodencija između ustanova i jedinica JNA sa ustanovama van JNA kao i sa građanima vođena je na jeziku na kojem je dopis došao u jedinicu ili ustanovu JNA.

## Također pogledajte 
* Jugoslavenski partizani
* OZNA
* KOS
* Oružane snage Bosne i Hercegovine
* Oružane snage Republike Hrvatske
* Teritorijalna odbrana
* Vojska Republike Makedonije

## Literatura
*
*

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Jugoslavenska narodna armija
* Jugoslavenska narodna armija 
* Leksikon YU mitologije - JNA
* Nepolitična stranica bivših pripadnika JNA
* Jugoslavenska narodna armija
* Yugoslav Peoples Army (YPA)  

Kategorija:Vojska
*
Kategorija:Oružane snage SFRJ