Displazija

(*Ovo je članak o pretkanceroznim promjenana u ćelijama i tkivu. Za kliničko stanje koje utječe na kuk vidi Displazija kuka.*)

[mini|desno|200px|Normalne ćelije [jednoslojni niskoprizmatični epitel|jednoslojnog niskoprizmatičnog epitela]] mini|desno|200px|Displazične ćelije

**Displazija** (od grč. δυσπλασία = "malformacija") jeste termin koji se koristi u patologiji, a odnosi se na neku abnormalnost u razvoju. Tu se uglavnom radi o ekspanziji nezrelih ćelija uz odgovarajuće smanjenje zrelih ćelija. Displazija je često indikativna za rani neoplazični proces. Ovaj se termin obično koristi kada je abnormalnost ćelija ograničena na tkivo u kojem je nastala, kao u slučaju ranog *in-situ* neoplazma.

Displazija pri kojoj su sazrijevanje i diferencijacija ćelija zakašnjeli može biti kontrastirana s metaplazijom, prilikom koje su ćelije jednog diferenciranog tipa zamijenjene ćelijama drugog diferenciranog tipa.

Termini *displazija kuka* i *fibrozna displazija* također se odnose na abnormalan razvoj, ali više na makroskopskom nivou.

## Primjeri 
Npr., epitelna displazija cerviksa (cervikalna intraepitelna neoplazija - poremećaj koji se obično otkrije Papa-testom) sastoji se od povećanog broja nezrelih ćelija koje su ograničene na mukoznu podlogu i koje nisu prodrle do dubljih mehkih tkiva kroz bazalnu membranu. U analogna stanja spadaju vaginalna i vulvarna intraepitelna neoplazija.

Mijelodisplazični sindromi ili displazija krvotvornih ćelija pokazuju povećan broj nezrelih ćelija u koštanoj srži i smanjenje broja zrelih, funkcionalnih ćelija u krvi.

## Mikroskopske promjene 
Displaziju karakteriziraju 4 glavne patološke mikroskopske promjene:
# Anizocitoza (ćelije nejednake veličine)
# Poikilocitoza (abnormalno oblikovane ćelije)
# Hiperhromatizam
# Prisutnost mitotskih figura (neobičan broj ćelija čije je dijeljenje u toku)

## Displazija : karcinom *in-situ* : invazivni karcinom 
Ovi su termini povezani jer predstavljaju 3 koraka u progresiji mnogih malignih neoplazmi (karcinoma) epitelnog tkiva. Vjerovatnoća razvoja karcinoma povezana je sa stepenom displazije.
* Displazija je najraniji oblik pretkancerozne lezije koju patolozi mogu prepoznati u Papa-testu ili biopsiji. Displazija može biti niskog i visokog stepena (vidi: Karcinom *in situ* ispod). Rizik da će se niskostepena displazija transformirati u visokostepenu i kasnije u karcinom nizak je. Liječenje je obično direktno. Visokostepena displazija predstavlja veću progresiju prema malignim transformacijama.
* Karcinom *in situ* (doslovno "rak u mjestu") predstavlja transformaciju neoplazične lezije u onu u kojoj ćelije u osnovi ne sazrijevaju i koja se zbog toga može smatrati sličnom raku. U ovom stanju, epitelne ćelije izgubile su identitet tkiva i vratile se u prijašnji primitivni oblik ćelije koji brzo raste uz abnormalnu regulaciju za vrstu tkiva. Međutim, ovaj oblik raka ostaje lokaliziran i ne prodire kroz bazalnu membranu u tkiva ispod površine.
* Invazivni karcinom posljednji je korak u ovom nizu. To je rak koji je prodro kroz bazalnu membranu i ima potencijal da metastazira, tj. da se proširi na druge dijelove tijela. On se obično može liječiti, ali ne uvijek uspješno. Međutim, ako se liječenje izostavi, skoro uvijek je fatalan.

## Reference 
* Noel Weidner (ur.), Richard Cote, Saul Suster, Lawrence Weiss (2003), *Modern Surgical Pathology*, "W.B. Saunders", London; . OCLC 50244347
* Ramzi S. Cotran, Vinay Kumar, Tucker Collins (ur.) (1999), *Robbins Pathologic Basis of Disease*, 6. izdanje, "W.B. Saunders", London; ; OCLC 39465455

Kategorija:Onkologija
Kategorija:Histopatologija
Kategorija:Neupalne bolesti ženskih genitalija
Kategorija:Indukovane matične ćelije