Patologija biljaka

thumb|upright=1.5|Life cycle of the black rot pathogen, *Xanthomonas campestris* pathovar *campes*
**Patologija biljaka** ili **fitopathologija**  je nauka o  bolesti  u biljaka, koje su uzrokovane patogenima  (zaraznim organizmima) i okolišnim uvjetima (fiziološki faktori).
Organizmi koji uzrokuju zarazne bolesti uključuju gljivice, oomicete , bakterije, viruse, viroide, virusima slične organizme, fitoplazme, protozoa, nematode i  parazitske biljke . Nisu obuhvaćeni ektoparaziti poput insekata, grinje, kičmenjaci ili drugi štetočine koje utičču na zdravlje biljaka jedenjem biljnog tkiva. Patologija biljaka uključuje i proučavanje i identifikaciju patogena, etiologiju bolesti, cikluse bolesti, ekonomski utjecaj, bolesti biljaka, otpornost na biljne bolesti, te kako biljne bolesti utiču na ljude i životinja, genetiku patosistema i upravljanje bolesnim biljkama.
thumb|Trougao biljne bolesti
## Patogenost biljaka 
**Biljni patogeni**, organizmi koji izazivaju infektivne biljne bolesti, uključuju gljive, oomycete, bakterije, viruse, viroide, virusoidne organizme, fitoplazme, protozoe, nematode i parazitske biljke. U većini biljnih patosistema, virulencija zavisi od hidrolaza i enzima koji razgrađuju ćelijski zid. Velika većina ovih enzima djeluje na pektine (na primjer, pektinesteraza, pektat-liaza i pektinaze). Za mikroorganizme, polisaharidi ćelijskog zida predstavljaju i izvor hrane i barijeru koju treba savladati. Mnogi patogeni rastu oportunistički kada domaćin razgrađuje vlastite ćelijske zidove, najčešće tokom zrenja plodova. Za razliku od patologije ljudi i životinja, fitopatologija se obično fokusira na jednog uzročnika; međutim, kod nekih biljnih bolesti je dokazano da nastaju interakcijom više patogena.

Da bi kolonizirali biljku, patogeni posjeduju specifične faktore patogenosti, koji se dijele na pet glavnih tipova: upotrebu enzima koji razgrađuju ćelijski zid, toksine, efektorne proteine, fitohormone i egzopolisaharide.

* Enzimi koji razgrađuju ćelijski zid: Koriste se za razgradnju biljnih ćelijskih zidova kako bi se oslobodili nutrijenti unutar ćelije, i obuhvataju esteraze, glikozil hidrolaze, liaze i oksidoreduktaze.
* Toksini: Mogu biti nespecifični za domaćina, koji oštećuju sve biljke, ili specifični za domaćina, koji izazivaju oštećenja samo na određenoj biljci domaćinu.
* Efektor proteini: Mogu biti izlučeni od strane patogena poput bakterija, gljiva i oomyceta u vanćelijsko okruženje ili direktno u ćeliju domaćina, često putem sistema sekrecije tipa tri. Neki efektori su poznati po tome što suzbijaju imunološke procese domaćina. To može uključivati smanjenje ili inhibiciju unutrašnjih signalnih mehanizama biljke ili smanjenje proizvodnje fitohemikalija.

Trokut bolesti opisuje osnovne faktore potrebne za pojavu biljnih bolesti. To su: biljka domaćin, patogen i okolina. Bilo koji od ovih faktora može se promijeniti kako bi se kontrolisala bolest.
## Epidemiologija 
**Biljni patogeni**, organizmi koji izazivaju infektivne biljne bolesti, uključuju gljive, oomycete, bakterije, viruse, viroide, virusoidne organizme, fitoplazme, protozoe, nematode i parazitske biljke. U većini biljnih patosistema, virulencija zavisi od hidrolaza i enzima koji razgrađuju ćelijski zid. Velika većina ovih enzima djeluje na pektine (na primjer, pektinesteraza, pektat-liaza i pektinaze). Za mikroorganizme, polisaharidi ćelijskog zida predstavljaju i izvor hrane i barijeru koju treba savladati. Mnogi patogeni rastu oportunistički kada domaćin razgrađuje vlastite ćelijske zidove, najčešće tokom zrenja plodova. Za razliku od patologije ljudi i životinja, fitopatologija se obično fokusira na jednog uzročnika; međutim, kod nekih biljnih bolesti je dokazano da nastaju interakcijom više patogena.

Da bi kolonizirali biljku, patogeni posjeduju specifične faktore patogenosti, koji se dijele na pet glavnih tipova: upotrebu enzima koji razgrađuju ćelijski zid, toksine, efektorne proteine, fitohormone i egzopolisaharide.

* Enzimi koji razgrađuju ćelijski zid: Koriste se za razgradnju biljnih ćelijskih zidova kako bi se oslobodili nutrijenti unutar ćelije, i obuhvataju esteraze, glikozil hidrolaze, liaze i oksidoreduktaze.
* Toksini: Mogu biti nespecifični za domaćina, koji oštećuju sve biljke, ili specifični za domaćina, koji izazivaju oštećenja samo na određenoj biljci domaćinu.
* Efektor proteini: Mogu biti izlučeni od strane patogena poput bakterija, gljiva i oomyceta u vanćelijsko okruženje ili direktno u ćeliju domaćina, često putem sistema sekrecije tipa tri. Neki efektori su poznati po tome što suzbijaju imunološke procese domaćina. To može uključivati smanjenje ili inhibiciju unutrašnjih signalnih mehanizama biljke ili smanjenje proizvodnje fitohemikalija.
* Fitohormoni: Hemikalije koje biljke koriste za signalizaciju. Patogeni ih mogu proizvoditi kako bi modificirali rast biljke u svoju korist.
* Egzopolisaharidi: Uglavnom su mali lanci šećera koji pomažu patogenima da se pričvrste na površinu biljke, omogućavajući im započinjanje procesa infekcije.

mini|Trougao biljnih bolesti
Epidemiologija je nauka koja proučava faktore koji utiču na pojavu i širenje zaraznih bolesti.

Trokut bolesti opisuje osnovne faktore potrebne za pojavu biljnih bolesti. To su: biljka domaćin, patogen i okolina. Bilo koji od ovih faktora može se promijeniti kako bi se kontrolisala bolest.
## Također pogledajte 
* Patologija
* Botanika
* Povrtlarstvo
* Poljoprivreda
* Šumarstvo
* Herbivor
* Strobilurini

## Reference
## Vanjski linksovi
* International Society for Plant Pathology
* Australasian Plant Pathology Society
* American Phytopathological Society
* British Society for Plant Pathology
* Food Security Journal 
* Contributions toward a bibliography of peach yellows, 1887–1888 Digital copy of scientist Erwin Frink Smith's manuscript on peach yellows disease.
* Erwin Frink Smith Papers Index to papers of Smith (1854–1927) who was considered the "father of bacterial plant pathology" and worked for the United States Department of Agriculture for over 40 years.
* Plant Health Progress, Online journal of applied plant pathology 
* Pacific Northwest Fungi, online mycology journal with papers on fungal plant pathogens 
* Rothamsted Plant Pathology and Microbiology Department
* New Mexico State University Department of Entomology Plant Pathology and Weed Science
* Pathogen Host Interactions Database (PHI-base)
* Grape Virology
* Opportunity in Plant Pathology
* Facebook page for Asian Association of Societies for Plant Pathology

Kategorija:Botanika
Kategorija:Patologija
Kategorija:Agronomija