Adenozintrifosfataza

[200px|thumb|[Adenozin trifosfat]]
]]
**Adenozintrifosfataza** (3.6.1.3) – *adenilpirofosfataza*, *ATP monofosfataza*, *ATPaza*, *SV40 T-antigen*, ''adenozin 5'-trifosfataza*, *ATP hidrolaza*, *kompleks V (mitohondrijski elektronski transport)*, *(Ca2+ + Mg2+)-ATPaza*, *HCO3--ATPaza*, *adenozinska trifosfataza'') – je enzim sa sistemskim imenom **ATP fosfohidrolaza**.

ATPaza  katalizira slijedeću hemijsku reakciju:

: ATP + H2O \rightleftharpoons ADP + fosfat

Mnogi enzimi koji su nekada  bili obuhvaćeni ovom klasom, sada su  u klasama EC 3.6.3 i EC 3.6.4.

## Funkcije
[thumb|250px|[NaKATPaza|Na+/K+ATPaza ]]
Transmembranski ATPaze unose  mnoge metabolite koji su potrebni za ćelijski metabolizam i  odnošenje  toksina, otpada i rastvorenih materija koje mogu ometati ćelijske procese. Važan primjer je natrij-kalij  mjenjač (iliNa+/K+ATPaza)
koja  održava  potencijal ćelijske membrane.  Primjer je  I vodik kalij ATPaza (H+/K+ATPAZA)  ili protonska pumpa  želuca  koja zakiseljava njegov sadržaj.
Osim uloge  izmjenjivača, druge kategorije transmembranskih ATPaza uključuju ko-transporterske  pumpe (međutim, neki izmjenjivači su pumpe).  Neki od njih, poput Na+/K+ATPaze, učestvuju u mreži protoka punjenja, ali drugi ne. Oni se nazivaju "elektrogeni" i "neelektrogeni" transporteri.

## Mehanizam 
Spajanje  između ATP hidrolize i transporta  je više ili manje stroga hemijska reakcija, u kojoj se određeni broj rastvorenih  molekula prenosi  na svaku molekulu ATP koja se hidrolizira; naprimjer, 3 Na+ ion iz ćelije i 2 K+ ion unutra po hidroliziranom ATP, za Na+/K+ izmjenjivač.
Transmembranske ATPaze koriste hemijski potencijal energije ATP, jer oni obavljaju mehanički rad: oni  transportiraju  rastvorene supstance u smjeru suprotnom od svoje termodinamičkih  preferiranih  pravaca  kretanja, to jest, sa strane membrane,  gdje su u niskoj,     na stranu gdje su u visokoj koncentraciji. Ovaj proces se  označava kao  aktivni transport.

Nprimjer, blokiranje vezikulskih  H+-ATPaza može unutar vezikule povećati pH vrijednost, a smanjiti je u citoplazmi.

## Transmembranske  ATP sintaze
ATP sintaza  mitohondrija i  hloroplasta je  anabolički enzim koji  iskorištava energiju transmembranskog  protonskog  gradijenta  kao izvor energije za dodavanje grupe neorganskog fosfata na molekulu  adenozin difosfata (ADP) za  formiranje molekule  adenozin trifosfata (ATP).

Ovaj enzim djeluje  kada proton obara  gradijent koncentracije, dajući enzimu spinovano ketanje. Ovo je  jedinstvena spinska  veza  zajedničkog kretanja  ADP i P,  kako bi nastao ATP.

ATP sintaza može funkcionirati u obrnuto, to jest, korištenjem energije  koji oslobađa hidroliza  ATP,  za pumpanje protona protiv njihovog  elektrohemijskog  gradijenta.

## Klasifikacija
Postoje različiti tipovi ATPaze,  koji se  međusobno razlikuju  (funkcijski   i strukturno sinteza i/ili hidroliza ATP)  (F-, V- i A-ATPaze sadrže  rotirajuče  motore)  i po tipu iona koe transportiraju. 
*F-ATPaza  (F1FO-ATPaze) u mitohondrijama, hloroplastima i bakterijskim plazma membranama su prvi proizvođači  ATP,  upotrebom  protonskog  gradijenta, koji je  generiran  u oksidacijskoj fosforilaciji (mitohondrije)  ili  fotosintezi (hloroplasti).
*V-ATPaze  (V1VO-ATPaze)  su prvenstveno nađene u eukariotskim vakuolama, gdje kataliziraju hidrolizu ATP  za transport  rastvorenih materija, nižeg pH i organela,  kao što su protonske pumpe lizosoma.
***A-ATPaze** (A1AO-ATPaze) su nađene kod  Archaea, a funkcioniraju slično  F-ATPazama.
*P-ATPaze  (E1E2-ATPaze)  su nađene kod  bakterija, gljiva , u eukariotskim plazma membranama  i  organelama,  a  služ e za transprt različitih  iona duž  membrana.
***E-ATPaze**  du  površinski ćelijski enzimi koji hidroliziraju  moguće  NTP,  uključujući i vanćelijski  ATP.

### P-ATPaza
P-ATPazes (poznate i kao  E1-E2 ATPaze)  su nađene kod bakterija i u plazma mebranama eukariotskih organela. Njihovo ime potiče  od kratkog vremena vezanost anorganskog fosfata za ostatke  aspartats  u  trenutku  aktivacije. Funkcija P-ATPaza  je  transport različitih spojeva, kao što su ioni i fosfolipidi, kroz membranu,  pomoću energije koja nastaje  hidrolizom  ATP. Postoji mnogo različitih klasa P-ATPaza, koje prenose određenu vrstu iona. P-ATPaze se  mogu  sastojati od jednog ili dva polipeptida, a  obično mogu imati dvije  glavne konformacije, E1 i E2.

### ATPazni geni čovjeka
* Transportirajuća Na+/K+: ATP1A1, ATP1A2, ATP1A3, ATP1A4, ATP1B1, ATP1B2, ATP1B3, ATP1B4
* Ca++: ATP2A1, ATP2A2, ATP2A3, ATP2B1, ATP2B2, ATP2B3, ATP2B4, ATP2C1, ATP2C2
* Transportirajući Mg++: ATP3
* Razmjenska H+/K+: ATP4A
* Transportirajući H+, mitohondrijska: ATP5A1, ATP5B, ATP5C1, ATP5C2, ATP5D, ATP5E, ATP5F1, ATP5G1, ATP5G2, ATP5G3, ATP5H, ATP5I, ATP5J, ATP5J2, ATP5L, ATP5L2, ATP5O, ATP5S
* H+, lizosomska: ATP6AP1, ATP6AP2, ATP6V1A, ATP6V1B1, ATP6V1B2, ATP6V1C1, ATP6V1C2, ATP6V1D, ATP6V1E1, ATP6V1E2, ATP6V1F, ATP6V1G1, ATP6V1G2, ATP6V1G3, ATP6V1H, ATP6V0A1, ATP6V0A2, ATP6V0A4, ATP6V0B, ATP6V0C, ATP6V0D1, ATP6V0D2, ATP6V0E
* Transportirajuća Cu++: ATP7A, ATP7B
* Klasa  I, tip 8: ATP8A1, ATP8B1, ATP8B2, ATP8B3, ATP8B4
* Klasa II, tip 9: ATP9A, ATP9B
* Klasa V, tip 10: ATP10A, ATP10B, ATP10D
* Klasa VI, tip 11: ATP11A, ATP11B, ATP11C
* Transportirajuća H+/K+, negastrična: ATP12A
* Tip 13: ATP13A1, ATP13A2, ATP13A3, ATP13A4, ATP13A5

## Također pogledajte
*ATP sintaza
*ATP
*ADP
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:EC 3.6.3
Kategorija:EC 3.6.1
Kategorija:Integralni membranski proteini