Spisak ilirskih vladara

**Lista ilirskih vladara** predstavlja vladare ilirskih plemena i države (država) od početka IV stoljeća do završetka perioda ilirske samostalnosti.

Iliri nisu ostavili nikakve pisane dokumente o svojoj prošlosti. Sve što se o njima zna zasniva se na tekstovima grčkih i rimskih autora, koji ih nazivaju „barbarima“. Grci identifikuju Ilire kao etnos koji se razlikuje od Makedonaca, Tračana, plemena u Epiru i njih samih. Arheološki nalazi (metalni proizvodi, keramika) na širokoj ilirskoj teritoriji, pokazuju da su Iliri i Grci bili u kontaktu već tokom VIII i VII stoljeća, pogotovo od vremena osnivanja kolonija na obalama Jonskog i Jadranskog mora: Epidamnus (Drač), Appolonia, Issa (Vis), Pharos (Hvar).

Prvi pomen Ilira u međugrčkim odnosima vezan je za 424. god. pne. Tada je došlo do rata Makedonaca na čelu sa kraljem Arhalejem i sjevernomakedonskog plemena Linkesta sa kraljem Arabajem, koje je živjelo u današnjoj oblasti Pelagoniji i grada Bitole. Linkesti su se već decenijama borili za svoju nezavisnost protiv sve moćnije dinastije Argeada. Iliri, sa svojim vladarem Sirom (Strabon navodi da je Sira vladar a ne i kralj), koji je oženio Arabajevu kćerku, stali su na stranu linkestidskog vladara  Kasnije se njegova kćer Euridika (to ime je dobila kao makedonska kraljica, dok su je predhodno zvali Ilirka i varvarka), udala za makedonskog kralja Amintu i rodila mu tri sina: Aleksandra II, Perdiku III i Filipa II. Bez obzira na ženidbu kralja Aminte sa ilirskom princezom, upadi Ilira na makedonsku teritoriju nisu prestajali, jer je novi vladar Ilira postao Bardil (prvi ilirski kralj). 
## Ilirski vladari 
### Ilirske ličnosti u legendama 
Postoji nekoliko grčkih legendi, koje pod okriljem drugačijeg mitološkog svijeta i geografije iznose stvarne događaje i kontakte Grčke sa Ilirima, svojim sjevernim susjedima:
* Kadmo, Feničanin, koji je u potrazi za sestrom Evropom, došao međi Ilire 
* Harmonija, Kadmova žena
* Polifem, jednoki kiklop, Ilirov otac
* Galatija, Polifemova žena i Ilirova majka
* Ilir, Kadmov i Harmonijin sin, rodonačelnik Ilira
* Autarus, rodonačelnik Autarijata
* Dardanus, rodonačelnik Dardanaca
* Medus, rodonačelnik Meda
* Taulas, rodonačelnik Taulanata
* Perhebus, rodonačelnik
#### Ilirove kćerke 
* Parto, rodonačelnica Partina
* Daorto, rodonačelnica Daorsa 
* Dasaro, rodonačelnica Dasareta
#### Slijedeći u genealogiji 
* Panonius, Autarusov sin, rodonačelnik Panona
* Skordiskus, Panoniusov sin, rodonačelnik Skordiska
* Tribalus, Panoniusov sin, rodonačelnik, Tribala
#### U Homerovoj Ilijadi 
* Pirehmo, vladar Peonaca u Trojanskom ratu, ubio ga Patroklo
* Grab, kralj (356-344. pne), 
* Pleurat I, kralj.
* Mitil, kralj (270-260. pne) , poznat po kovanom novcu

### Ilirski vladari iz plemena Taulanata 
* Glauk, kralj (325-302. pne), posvjedočen kao kralj i Taulanata i Ilira ]).

### Ilirski vladari iz plemena Ardijejaca 
* Pleurat II, kralj (260-250. pne)
* Agron, kralj (250-231. pne),
* Pines, Agronov sin (231-217. pne), zbog maloljetnosti, vlada pod zaštitom maćehe Teute, Demetrija Hvarskog i strica Skerdilaide.
* Teuta, druga Agronova žena, vladala umjesto maloljetnog Pinesa 
* Demetrije Hvarski, vladala umjesto maloljetnog Pinesa 
* Pleurat III, ilirski kralj (206-180. pne), Skerdilaidin sin

* Gencije, kralj (181-168. pne), sin Pleurata III, i posljednji ilirski kralj 
### Ilirski vladari iz plemena Histra 
* Epulon, vladar plemena Histra, izvršio samoubistvo u Nezakciju, tokom borbi sa Rimljanima
### Ilirski vladari iz plemena Dalmata 
* Verzo, vladar Dalmata u ratu sa Oktavijanomom Nakon istraživanja poljskih arheologa,  datiranja radioaktivnom metodom C14 i analizom keramike koja se pojavljuje zajedno sa serijom novca, Balej je vladao sredinom III vijeka p.n.e, sa sjedištem u Risnu.
* Pines, jedan od vođa velikog ilirskog ustanka
* Baton Breučki, jedan od vođa velikog ilirskog ustanka

## Strani vladari 
### Kraljevi Makedonije i Epira 
* Filip II Makedonski, poslije pobjede nad Ilirima 358. god. pne. pripojio Makedoniji dijelove Ilirske kraljevine
* Aleksandar Veliki, ugušio ilirsku pobunu 333. god. pne i obezbijedio sigurnost sjevernih granica prije pohoda u Aziju
* Kasander, pripojio dijelove ilirske obale Makedoniji 
* Antigonus I, vladao dijelovima južne i istočne Ilirije
* Demetrius I, vladao dijelovima južne i istočne Ilirije
* Antigonus II Gonatas, vladao dijelovima južne i istočne Ilirije
* Demetrije II, vladao dijelovima južne i istočne Ilirije
* Antigona III Doson, vladao dijelovima južne i istočne Ilirije
* Filip V Makedonski, vladao dijelovima južne i istočne Ilirije
* Perzej, vladao dijelovima južne i istočne Ilirije
* Pir, vladao dijelovima južne Ilirije u vrijeme Monuna.
* Aleksandar II, epirski kralj, vladao dijelovima južne Ilirije u vrijeme Monuna.
 
## Literatura 
*
* Dr Životije Đorđević, Kosovo i Metohija kroz vekove, Jagodina, 2009.
* Dragan Brujić, Vodič kroz svet antike, Beograd, 2005.
* Petrit Imami, Srbi i Albanci kroz vekove, Beograd, 2000.
*
*
*
*

## Reference 
Kategorija:Iliri