Globin

**Globini** (lat. *globus*, prema grč. σφαίρα – sfera = kugla, lopta) su natporodica globulastih proteina sa hemom uključenih u vezivanje i/ili transport kisika. Svi ovi proteini uključuju globinski nabor, seriju od  po osam α heliksnih segmenata. Dva istaknuta člana uključuju mioglobin i hemoglobin. Oba ova proteina reverzibilno vezuju kisik preko hemske prostetske grupe. Široko su rasprostranjeni u mnogim organizmima.

## Struktura 
Članovi natporodice globina imaju zajednički trodimenzijski nabor. Ovaj 'globinski nabor' sastoji se obično od osam α heliksa, iako neki proteini imaju dodatne spiralne ekstenzije na svojim krajevima. Budući da globinski nabor sadrži samo heliksa, klasifikovan je kao sve-α proteinski nabor.

Globinski nabor nalazi se u njegovom istoimenoj globinu porodice kao i u fikocijaninima. Globinski nabor je tako bio prvi otkriveni proteinski nabor (mioglobin je bio prvi protein čija je struktura riješena).

### Heliksno pakovanje 
Osam spirala jezgra globinskog nabora dijele značajnu nelokalnu strukturu, za razliku od drugih strukturnih motiva u kojima su aminokiseline bliske jedna drugoj u primarnoj sekvenci također blizu u prostoru. Heliksi se zbijaju zajedno pod prosječnim uglom od oko 50 stepeni, znatno strmiji od ostalih spiralnih pakovanja kao što je heliksni paket. Tačan ugao pakovanja heliksa zavisi od sekvence proteina, jer je pakovanje posredovano sternim i hidrofobnim interakcijama aminokiselinskih bočnih lanca u blizini interfejsa spirale.

## Evolucija 
Globini su evoluirali od zajedničkog predačkog proteina i mogu se podijeliti u tri grupe: globini s jednim domenom i dva tipa himernih globina, flavohemoglobina i globin-spojenim senzorima. Bakterije imaju sva tri tipa globina, dok Archaea nemaju flavohemoglobine, a eukarioti nemaju senzore koji su povezani sa globinom. Nekoliko funkcionalno različitih hemoglobina može koegzistirati u istoj vrsti.

Poznato je da se osam globina javlja kod kičmenjaka: androglobin, citoglobin, globin E, globin X, globin Y, hemoglobin, mioglobin i neuroglobin.

### Konzevirane sekvence 
Iako je nabor globinske natporodice evolucijski visoko prirodno konzerviran, sekvence koje formiraju nabor mogu imati čak 16% identiteta sekvence. Iako specifičnost sekvence nabora nije stroga, hidrofobno jezgro proteina mora se održavati i moraju se izbjegavati hidrofobna obojenja na općenito hidrofilnoj površini izloženoj rastvaraču, kako bi struktura ostala stabilna i rastvorljiva. Najpoznatija mutacija u globinskom naboru je promjena iz glutamata u valin u jednom lancu molekula hemoglobina. Ova mutacija stvara "hidrofobnu pjegu" na površini proteina koja podstiče međumolekulsku agregaciju, događaj koji uzrokuje anemiju srpastih ćelija.

## Potporodice
*Leghaemoglobin 
*Mioglobin 
*Erithrocruorin 
*Hemoglobin beta 
*Hemoglobin alfa 
*Mioglobin trematodnog tipa 
*Nematodni globin 
*Globin koloustnog tipa 
*Globin anelidnog tipa 
*Vanćelijski hemoglobin 

## Primjeri 
Ljudski geni koji kodiraju globinske proteine uključuju:
* CYGB
* HBA1, HBA2, HBB, HBD, HBE1, HBG1, HBG2, HBM, HBQ1, HBZ, MB

Globini uključuju:

*Hemoglobin (Hb)
*Mioglobin (Mb)
* Neuroglobin: hemprotein sličan mioglobinu eksprimiran u mozgu i mrežnjačama kičmenjaka, gdje je uključen u neuroprotekciju od oštećenja uzrokovanih hipoksijom ili ishemijom. Neuroglobin pripada grani porodice globina koja je  rano divergirala u evoluciji globina.
*Citoglobin: senzor kisika eksprimiran u više tkiva. Vezan za neuroglobin.
*Eritrokruorin: visoko kooperativan vanćelijski respiratorni proteini  u Annelida i Arthropoda koji su sastavljeni od po čak 180 podjedinica u heksagoske dvoslojeve.
*Leghemoglobin (legHb ili simbiotski Hb): javlja se u korijenovom čvoru mahunastih biljaka, gdje olakšava difuziju kisika u simbiozu bakterioda, kako bi se podstaknula fiksacija dušika.
*Nesimbiotski hemoglobin (NsHb): javlja se u biljkama koje nisu mahunarke i može biti pretjerano ieksprimiran u biljkama pod stresom.
*Flavohemoglobin (FHb): himerni, sa N-terminalnim domenom globina i C-terminalnim feredoksinskim reduktazama sličnim NAD/FAD domenom. FHb pruža zaštitu od dušik-oksida preko svog C-terminalnog domena, koji prenosi elektrone do hema u globinu.
* Globin E: globin odgovoran za skladištenje i isporuku kisika mrežnjačama kod ptica 
*Globin-spregnuti senzori: himerni, sa N-terminalnim domenom sličnim mioglobinu i C-terminalnim domenom koji liči na domen citoplazmatske signalizacije bakterijskih hemoreceptora. Oni molekulski vežu kisik i deluju tako da iniciraju aerotaksijski odgovor ili regulišu ekspresije gena.
*Protoglobin: jednostruku domen globina u archaea  povezana sa N-terminalnim domenom senzora koji su povezani sa globinom.
*Skraćeni 2/2 globini: nedostaje prvi heliks, što im daje 2-preko-2 umjesto kanonskog 3-preko-3 alfa-heliksna sendviča nabora. Na osnovu strukturnih karakteristika, ,ože se podijeliti u tri glavne grupe (I, II i II).
*HbN (ili GlbN): skraćeni protein sličan hemoglobinu koji kooperativno veže kisik sa veoma visokim afinitetom i sporom disocijacijskom stopom, što ga može isključiti iz transporta kisika. Čini se da je uključen u bakterijsku detoksikaciju dušik-oksida i u nitrozni stres.
*Cijanoglobin (ili GlbN): skraćeni hemoprotein koji se nalazi u cijanobakterijama koji ima visok afinitet za kisik i služi kao deio terminalnih oksidaza, a ne kao respiratorni pigment.
HbO (ili GlbO): skraćeni protein sličan hemoglobinu sa nižim afinitetom za kisik od HbN. HbO se povezuje sa membranom bakterijskih ćelija, gde značajno povećava unos kisika u membrane kojima nedostaje ovaj protein. Čini se da HbO reaguje sa terminalnom oksidazom i može sudjelovati u procesu prijenosa kisika/elektrona koji olakšavaju prijenos kisika tokom aerobnog metabolizma.
*Glb3: jedarno kodirani skraćeni hemoglobin iz biljaka koji se čini bližim HbO nego HbN. Glb3 iz *Arabidopsis thaliana* (Thalova grbaštica) pokazuje neobično vezivanje kiseika i ugljik-dioksida nezavisno od koncentracije.

## Savijanje globina 
Globinski nabor (cd01067) također uključuje neke nehemske proteine. Neki od njih su fikobiliproteini, N-terminalni domen dvokomponentnog regulatornog sistema histidin-kinaza, *RsbR* i *RsbN*.

## Također pogledajte
*C-bogati element stabilnosti
*Globulasti protein
*Hemoglobin
*Hem
*Mioglobin
*Fitoglobin

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Proteinske natporodice
Kategorija:Savijanje proteina
Kategorija:Ljudski proteini