open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kupfferova ćelija

**Kupfferove ćelije**, poznate i kao ** zvjezdasti makrofagi** i **Kupffer-Browicz ćelije**, specijalizirani su makrofagi koji se nalaze u jetri, oblogama zidova sinusoida. Oni su dio sistema mononuklearnih fagocita.

## Razvoj 
Njihov razvoj započinje u žučnoj kesi, gdje se diferenciraju u fetusne makrofage. Jednom kada uđu u krvotok, prelaze u fetusnu jetru gdje ostaju. Tamo završavaju svoju diferencijaciju u Kupfferove ćelije.

## Funkcija 
Osim čišćenja bilo koje bakterije, crvena krvna zrnca se također razgrađuju fagocitnim dijelovanjem, gde se molekula hemoglobina dijeli. Globinski lanci se ponovo koriste, dok se dio koji sadrži gvožđe, hem, dalje razgrađuje u gvožđe, koje se ponovo koristi, i bilirubin, koji je konjugiran na glukuronsku kiselinu unutar hepatocita i izlučuju se u žuč.

Helmy i dr. identificirali su receptor prisutan u Kupfferovim ćelijama, komplementni receptor porodice imunoglobulina (CRIg). Miševi bez CRIg nisu mogli očistiti sistemom komplementa obložene patogene. CRIg je sačuvan kod miševa i ljudi i predstavlja kritičnu komponentu urođenog imunskog sistema.

## Klinički značaj 
Aktivacija Kupfferovih ćelija odgovorna je za ranu povredu jetre izazvanu etanolom, uobičajenu kod hroničnih alkoholičara. Hronični alkoholizam i povreda jetre rješavaju se sa dva pogođena sistema. Drugi pogodak karakterizira aktiviranje receptora 4 (TLR4) i CD14 receptora na Kupfferovoj ćeliji koji internaliziraju endotoksin (lipopolisaharid ili LPS). To aktivira transkripciju proupalnih citokina  (faktor tumorske nekroze-alfa ili TNFa) i proizvodnju superoksida.(a&nbsp;pro-oksidant).  TNFα će tada ući u zvjezdaste ćelije u jetri, što će dovesti do stvaranja kolagena i fibroze. Fibroza će na kraju uzrokovati cirozu, odnosno gubitak funkcije jetre.

## Reference
## Vanjski linkovi
* Kupffer Cell Foundation  - The mission of the Kupffer cell Foundation is to stimulate and support research and education to improve knowledge on the role of the Kupffer cell and sinusoidal barrier in healthy and diseased liver

Kategorija: Anatomija jetre
Kategorija: Ljudske ćelije
Kategorija: Makrofagi
Receptor komplementa porodice imunoglobulina

**Receptor komplementa imunoglobulinske porodice** je protein ekspresioniran u Kupfferovim ćelijama. To je kritični receptor za fagocitozu čestica operiziranih u krvi. Prepoznaje iC3b (inaktivirani C3b) taložen na mikrobnim površinama.

## Također pogledajte
* Komplementni sistem
* Imunoglobulin

## Reference
Kategorija:Receptori
IC3b

**iC3b** je proteinski fragment koji je dio komplementnog sistema, komponente imunskog sistema kičmenjaka. iC3b nastaje kada se komplementni faktor I cijepa C3b. Komplementni receptori na leukocitima mogu povezati iC3b, tako da iC3b funkcionira kao opsonin. Za razliku od netaknutog C3b, iC3b se ne može se povezati s faktorom B, čime se sprječava pojačavanje kaskade komplementa kroz alternativni put. Faktor komplementa I može dalje razgraditi iC3b u fragment proteina poznat kao C3d.

## Također pogledajte 
* Komplementni sistem

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* https://taylorandfrancis.com/knowledge/Medicine_and_healthcare/Immunology/IC3b/

Kategorija:Imunološki sistem
Dan Republike Srpske

**Dan Republike Srpske** praznuje se u Republici Srpskoj 9. januara. Neslužbeno se tog dana obilježava i krsna slava Republike Srpske Stefandan, nazvana prema Stefanu Prvomučeniku. Ustavni sud Bosne i Hercegovine dvaput je proglasio datum praznika neustavnim – 26. novembra 2015. i 29. marta 2019.

## Pozadina i opis 
Obilježava dan kad je skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini 9. januara 1992. donijela "Deklaraciju o proglašenju Republike srpskog naroda Bosne i Hercegovine", koja je obuhvatala srpske autonomne oblasti, odnosno područja s većinskim srpskim stanovništvom na području tadašnje SR Bosne i Hercegovine. Kao današnji entitet Bosne i Hercegovine stvoren Dejtonskim sporazumom, Republika Srpska smatra se njenom nasljednicom. Na ovaj datum u entitetu ne rade javne institucije, a i privatna preduzeća u obimu koji je ostavljen lokalnim, odnosno opštinskim vlastima. Predsjednik Republike Srpske na taj dan organizira primanja i dijeli priznanja građanima, a također se polažu vijenci i održavaju komemorativne ceremonije za pripadnike Vojske Republike Srpske (VRS) poginule u ratu.

## Ustavnost 
Ustavni sud Bosne i Hercegovine dvaput je datum proglasio neustavnim. Prvog puta, 26. novembra 2015, sud je utvrdio da je 9. januar neustavan kao Dan Republike Srpske ocjenivši neustavnim dio Zakona o praznicima Republike Srpske te zatraživši od Narodne skupštine Republike Srpske (NSRS) da izmijeni sporne odredbe. Komisija za provođenje referenduma 25. septembra naredne godine provela je referendum o 9. januaru uprkos zabrani Ustavnog suda, koji je kasnije poništio njegove rezultate. Potom je NSRS iz Zakona o praznicima izbacila Zakon o Danu Republike Srpske i usvojila ga kao zaseban sekularni praznik. Nakon što su delegati Bošnjaka i Hrvata u Vijeću naroda Republike Srpske podnijeli zahtjev o ocjeni ustavnosti, Ustavni sud Bosne i Hercegovine po drugi put je 9. januar proglasio neustavnim, ovog puta poništivši dio člana Zakona o Danu Republike Srpske koji glasi "na osnovu potvrđene volje građana Republike Srpske, 9. januar se utvrđuje kao Dan Republike". Uprkos ovim odlukama, vlasti Republike Srpske još uvijek ga praznuju 9. januara.

## Galerija 

Datoteka:SAJ Dan Republike 2019.jpg|Specijalna antiteroristička jedinica na paradi (2019)
Datoteka:Jedinica za podršku Dan Republike 2019.jpg|Jedinica za podršku na paradi (2019)
Datoteka:Studenti PA Dan Republike 2019.jpg|Studenti Policijske akademije (2019)
Datoteka:Počasna jedinica Dan Republike 2019.jpg|Počasna jedinica (2019)
Datoteka:Počasna jedinica i Dodik Dan Republike 2018.jpg|Počasna jedinica i Dodik (2018)

## Reference 
Kategorija:Republika Srpska
Kategorija:Praznici i blagdani u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Praznici u januaru
Treći čovjek

mini
***Treći čovjek*** () jest *film noir* iz 1949. u režiji Carola Reeda, scenariste Grahama Greenea, u kojem su glavne uloge igrali Joseph Cotten, Alida Valli, Orson Welles i Trevor Howard. Radnja filma se dešava u Beču nakon Drugog svjetskog rata. Usredotočuje se na Holly Martins, Amerikanca kojem posao u Beču daje prijatelj Harry Lime, ali kad Holly stigne u Beč, zatiče ga vijest da je Lime mrtav. Martins se zatim susreće s Limeovim poznanicima u pokušaju da istraži što on smatra sumnjivom smrću. 

Atmosferska upotreba crno-bijele ekspresionističke kinematografije Roberta Kraskera, s oštrim osvjetljenjem i izobličenom tehnikom kamere "holandskog ugla", glavna su obilježja *Trećeg čovjeka*. U kombinaciji s ikoničnom tematskom muzikom, nepoželjnim mjestima snimanja i poznatim izvedbama s glumačke pozicije, stil evocira atmosferu iscrpljenog, ciničnog poslijeratnog Beča na početku hladnog rata. 

Godine 1999. Britanski filmski institut proglasio je *Trećeg čovjeka* za najveći britanski film svih vremena. Anketa sa 150 glumaca, režisera, pisaca, producenta i kritičara magazina *Time Out* u 2011. smatra ga drugim najboljim britanskim filmom ikad. 

## Reference 
Kategorija:Filmovi na ruskom jeziku
Kategorija:Dobitnici Zlatne palme
Kategorija:Filmovi na njemačkom jeziku
Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolju fotografiju
Kategorija:Filmovi s radnjom u Beču
Kategorija:Filmovi u režiji Carola Reeda
Kategorija:Filmovi o piscima
Kategorija:Film noir
Kategorija:Filmovi na engleskom jeziku
Kategorija:Filmovi o Hladnom ratu
Kategorija:Britanski filmovi
Kategorija:Britanski crno-bijeli filmovi
Kategorija:BAFTA za najbolji britanski film
Kategorija:Filmovi iz 1949.
Cucurbita

mini|240px|desno|Tikva ili bundeva
**Cucurbita**  je rod cvjetnica iz porodice *Cucurbitaceae*, (bundeva, tikava, buča).  To su  jednogodišnje biljke, koje potiču  iz Amerike. Danas se uzgajaju kultivirane vrste u  svim toplim I umjerenim područjima svijeta. Koriste se za ljudsku i stočnu hranu.

Plodovi i sjemeje nekih vrsta su jestivi. Karakteristični proizvod je bučino ulje. 
Kod *bundeva* ili  tikve dostižu  težinu i do 10&nbsp;kg i više. Kora je tanka i narandžastoružićasta. Meso je žuto, debelo, brašnasto i slatko. Sjemenke su velike, duge do 2&nbsp;cm.
Po hranidbenoj vrijednosti i dijetetskoj važnosti, tikve su  vodeće   povrće. Imaju oko šest puta više pektinskih tvari nego jabuka i cvekla, bogata je vitaminom A, sadrži i vitamine C, E i vitamine B. Sadrže i  kalijeve soli i gvožđe. Pripremaju se kao varivo, služi za umake, musake, može se kuhati, puniti u palačinke i savijače, a od tikvice proizvode se i sokovi. Stariji plodovi se koriste kao i bundeve za pečenje.

## Vrste 
# *Cucurbita argyrosperma*
# *Cucurbita cordata*
# *Cucurbita cylindrata*
# *Cucurbita digitata*
# *Cucurbita ecuadorensis*
# *Cucurbita ficifolia*
# *Cucurbita foetidissima*
# *Cucurbita galeottii*
# *Cucurbita lundelliana*
# *Cucurbita maxima*
# *Cucurbita melopepo*
# *Cucurbita moschata*
# *Cucurbita okeechobeensis*
# *Cucurbita palmata*
# *Cucurbita pedatifolia*
# *Cucurbita pepo*
# *Cucurbita radicans*
# *Cucurbita scabridifolia*

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*Bučino Ulje

Kategorija:Cucurbitales
Kategorija:Hrana
Kategorija:Povrće
Olt (okrug)

**Olt** () je jedan od 41 okruga Rumunije. Nalazi se u južnom dijelu države, unutar historijskih regija Oltenije i Muntenije koje razdvaja rijeka Olt. Prostire se na površini od 5.498&nbsp;km2 i okrug je srednje veličine. Prema podacima od 31. 10. 2011. godine u okrugu je živjelo 409.072 stanovnika. Prosječna gustina iznosi 76 stanovnika po km2.

Glavni i najveći grad je Slatina.

## Geografija 
Prostire se zapadnim dijelom rumunske nizije. Pravcem sjever–jug okrug pjesjeca rijeka Olt po kojoj je okrug i nazvan. Dunav formira široku dolinu na jugu, s puno manjih jezera i kanala, koji se povremeno preplavljuju.

Graniči sa sljedećim rumunskim okruzima: Dolj na zapadu, Argeș i Vâlcea na sjeveru i okrugom Teleorman na istoku. Osim toga na jugu graniči i s bugarskim oblastima: Vraca i Pleven.

## Demografija 
Prema popisu stanovništva Rumunije zaključno sa 31. 10. 2011. u Okrugu je živjelo 415.530 stanovnika što je prosječna gustina od 76 stanovnika po km2.

Etnički sastav stanovništva bio je sljedeći:
* Rumuni – preko 98,06%
* Romi – 1,86%

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica okruga 

Olt
Kategorija:Olt (okrug)
Hidrofilija

[300px|thumb|Primjer hidrofilne biljke je *[Vallisneria spiralis*. Ženski cvjetovi privremeno dosežu površinu vode kako bi se osiguralo oprašivanje.]]
**Hidrofilija** je prilično neuobičajen oblik oprašivanja, pri kojem se polen distribuira strujom vode, posebno u rijekama i potocima.

Hidrofilne vrste spadaju u dvije kategorije:
*(1) one koje polen distribuiraju na površinu vode. Naprimjer,  muški cvijet ili polenovo zrno „Vallisneria“ oslobađaju se na površini vode, koje pasivno nose vodene struje; neki od njih na kraju stignu do ženskog cvijeta.
*(2) one koje ga distribuiraju ispod površine,  npr. morske trave u kojima ženski cvijet ostaje potopljen u vodi, a polenska zrna se otpuštaju unutar vode.

## Površinsko oprašivanje 
Površinsko oprašivanje je češće, i izgleda kao prelazna faza između oprašivanja vjetrom i prave hidrofilije. U njemu polen lebdi na površini i dopire do stigmi ženskog cvijeta kao u rodovima *Hydrilla*, *Callitriche*, *Ruppia*, *Zostera*, *Elodea*.  Kod *Vallisneria*. muški cvjetovi se odvajaju i lebde na površini vode; prašnici su tako dovedeni u kontakt sa stigmama ženskih cvijetova. Površinska hidrofilija primjećena je kod nekoliko vrsta roda *Potamogeton*,  kao i nekih morskih vrsta.

## Podvodno (submerzno) oprašivanje 
Vrste koje pokazuju pravu podvodnu hidrofiliju uključuju rod *Najas*, pri čemu su polenska zrnca teža od vode, a potonućem se hvataju za  stigme izuzetno jednostavnih ženskih cvjetova,, kao kod *Posidonia australis* ili *Zostera marina*. i *Hydrilla*.

## Također pogledajte
*Anemofilija

## Reference
*
## Vanjski linkovi
Kategorija:Morfologija biljaka
Kategorija:Razmnožavanje
Mrežasto vezivno tkivo

**Mrežasto vezivno tkivo** ili **retikularno vezivno tkivo** (lat. *reticulum* = mreža) je jedan od tipova vezivnih tkiva sa mrežom mrežnih vlakana od kolagen tipa III Mrežna vlakna nisu jedinstvena za retikularno vezivno tkivo, ali samo su u ovom tipu dominantna.

Mrežna vlakna sintetiziraju se posebnim fibroblastima nazvanim mrežne ili retikularne ćelije. Vlakna su tanke granaste strukture.

## Lokacija 
Retikularno vezivno tkivo nalazi se oko bubrega, jetre, slezene i limfnih čvorova, Peyerovih površina kao i u koštanoj srži.

## Funkcija 
Vlakna tvore mehki kostur (stroma)) za podršku limfoidnih organa (limfni čvorovi stromne ćelije, crvena koštana srž i slezena).

Masno tkivo drži se okupljeno retikularnim vlaknima.

## Bojenje
Mogu se prepoznati u histologiji bojenjem s teškim metalima, kao što su  srebro ili boja PAS koji boje ugljikohidrate.
Mogu se koristiti i Gordon i Gold.

## Izgled 
Retikularno vezivno tkivo nalikuje areolarnom vezivnom tkivu, ali jedina vlakna u njegovom matriksu su retikularna vlakna, koja tvore osjetljivu mrežu duž koje leže raštrkani fibroblasti zvani mrežaste ćelije. Iako su ova vlakna široko raspoređena u tijelu, retikulsko tkivo je ograničeno na određena mjesta. Ono formira stromu sličnu lavirintu (doslovno, "krevet ili madrac"), ili unutarnji okvir, koji može podržati mnoge slobodne krvne ćelije (uglavnom limfocite) u limfnim čvorovima, slezeni i crvenoj koštanoj srži.

## Klasifikacija 
Postoji više od 20 vrsta retikularnih vlakana. U ovom vezivnom tkivu, kolagen tipa III/ retikularno vlakno (promjera 100-150&nbsp;nm) glavna je sastavnica vlakana. Oblikuje arhitektonski okvir jetre, masnog tkiva, koštane srži, slezine i svih utrobnih membrana ("maramica").

## Također pogledajte
* Deiterove ćelije
* Mrežasta membrana

## Reference
## Vanjski linkovi
*TermsCells&Tissues/connective/reticular/reticular1}} - "Connective tissue, reticular (LM, Medium)"
* Histology at uwa.edu.au

Kategorija:Vezivno tkivo
Kategorija:Tkiva
Ton (muzika)

[thumb|desno|60px|*[Zvučna viljuška* ]]

**Ton** (, )  je svojstvo zvukova koje se opaža sluhom i koje omogućuje njihovo redanje na frekvencijskoj ljestvici, ili češće, ton je kvalitet koji omogućuje prosuđivanje zvukova kao "viših" i "nižih" u smislu njihove povezanosti s muzičkim melodijama.  Nastaje pravilnim, ravnomjernim treperenjem (kretnjom) zvučnog izvora.

Ton je zvuk koji ima određenu:

1. **visinu** - određuje je brzina i broj treperenja u jednoj sekundi. Što je veći broj treperenja u sekundi, ton više zvuči i obrnuto.

:* Ljudsko uho čuje od 16 (najniži ton koji naše uho može da odredi) - 20 000 (najviši ton koji naše uho može da odredi) treperenja u sekundi.

:* Kamerni ton (a1) određuje visinu tona i ima 440 treptaja u sekundi. 
:* Tonove različite visine bilježimo u linijski sistem.
2. **jačinu** - zavisi od veličine treperenja (amplitude) izvora tona. Što je veća amplituda, ton je glasniji. Na jačinu tona utječe i *visina tona*, jer duboki tonovi se čuju znatno slabije od visokih tonova. 
:* Stepen jačine tonova u nekoj kompoziciji bilježi se dinamičkim znacima (20px20px20px20px20px20px20px20px).

3. **trajanje** - zavisi od toga koliko dugo treperi izvor tona. Kad se umiri, zvuk prestaje. 
:* Trajanje tona označava notna vrijednost thumb|200px|lijevo|Notne vrijednosti..

4. **boju** - zavisi od vrste materijala, oblika i veličine zvučnog izvora koji treperi.

:* Ova osobina tona nam pomaže da lahko razlikujemo iste otpjevane tonove osnovnih ljudskih glasova (sopran, alt, tenor, bas) ili odsvirane na različitim muzičkim instrumentima poput: (klarineta, violine, timpana). Kako svaki ljudski glas ima različitu tonsku boju, tako je ima i svaki muzički instrument.

:* Upravo navedena 4 elementa doprinose da se ton razlikuje od šuma ili buke koja nastaje nepravilnim treperenjem nekog tijela.

:* Tonovi se zapisuju notama, a note se bilježe u linijski sistem ( 225px ).

## Također pogledajte 
* Enharmonski tonovi
* Produženje trajanja tona
* Tonski sistem
* Kamerni ton
* Štimovanje
* Nota

## Reference 
Kategorija:Akustika
Kategorija:Muzička notacija
Socijaldemokratska partija Hrvatske

mini|180px|Logo stranke
**Socijaldemokratska partija Hrvatske** (**SDP**) socijaldemokratska je stranka i najveća stranka lijevog centra u Hrvatskoj. Jedna je od dviju vodećih političkih stranaka u Hrvatskoj; druga je Hrvatska demokratska zajednica (HDZ), stranka desnog centra.

Stranka je nastala 1990. kao pravni nasljednik Saveza komunista Hrvatske, hrvatskog ogranka Saveza komunista Jugoslavije, koji je upravljao SR Hrvatskom od Drugog svjetskog rata.

Prvu pobjedu ostvarili su na parlamentarnim izborima 2000. kada su oformili koalicijsku vladu s Ivicom Račanom na čelu. Nakon poraza od HDZ-a na narednim parlamentarnim izborima 2003, SDP postaje stranka opozicije i to će i ostati narednih osam godina. S Kukuriku koalicijom pobjeđuju na parlamentarnim izborima 2011, a Zoran Milanović postaje mandatar dvanaeste Vlade Hrvatske. Stranka se vratila u opoziciju poslije parlamentarnih izbora 2015. Bivši član SDP-a i predsjednički kandidat Ivo Josipović bio je treći predsjednik Hrvatske od 2010. do 2015. Član SDP-a Neven Mimica bio je Evropski povjerenik za međunarodnu saradnju i razvoj od 2014. do 2019.

Članica je Partije evropskih socijalista (PES), Progresivnog saveza socijalista i demokrata (S&D), Progresivnog saveza (PA) i Socijalističke internacionale (SI).

## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt

Kategorija:Socijaldemokratska partija Hrvatske
Kategorija:Političke stranke osnovane 1990.
Kategorija:Socijaldemokratija
Ursula von der Leyen

**Ursula von der Leyen** (Bruxelle), Belgija 8. oktobra 1958.) njemačka je političarka i trenutna predsjednica Evropske komisije. Mandat joj je počeo 1. decembra 2019. Prva je žena na tom položaju u historiji Evropske Unije. 16. jula 2019. Evropski parlament tajnim glasovanjem izabrao je Von der Leyen za novu čelnicu Evropske komisije. za njen izbor glasalo je 383 zastupnika, dok ih je 327 bilo protiv, te 22 suzdržana zastupnika. Samo jedan glasački listić bio je nevažeći.

## Biografija
Rođena je i odrasla u Bruxellesu, gdje je njen otac Ernst Albrecht bio jedan od prvih evropskih državnih službenika od 1958. godine, a odrastao je dvojezično na njemačkom i francuskom jeziku; ona je njemačkog i američkog porijekla. Preselila se u Hannover 1971. godine, kada je njen otac ušao u politiku da bi postao premijer države Donja Saska 1976. godine. Kao studentica ekonomije u Londonu krajem sedamdesetih, živjela je pod imenom Rose Ladson, prezime njezine američke prabake iz Charleston, Južna Karolina. Nakon što je 1987. diplomirala kao doktorica u Hanover Medical School, specijalizirala se za zdravlje žena. Godine 1986. udala se za kolegu liječnika Heiko von der Leyen plemića trgovaca svile. Kao majka sedmero djece, bila je domaćica tokom dijelova devedesetih godina i četiri je godine živjela u Stanford, Kalifornija dok je njezin suprug bio na fakultetu na Univerzitetu Stanford, vraćajući se u Njemačku 1996. godine.

Von der Leyen je 2. jula 2019. godine Evropsko vijeće predložilo kao svoju kandidatkinju za dužnost predsjednice Evropske komisije, te je prva je osoba njemačkog porijekla od prvog predsjednika Komisije, Waltera Hallsteina.

## Također pogledajte
*Evropsko vijeće
*Evropski parlament
*Evropska komisija
*Evropska unija

## Reference
## Vanjski linkovi 
* Ursula von der Leyen
* Ursula von der Leyen

Kategorija:Rođeni 1958.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, Bruxelles
Kategorija:Njemački političari
Veljko Bulajić

**Veljko Bulajić** (22. mart 1928 – 2. april 2024) bio je jugoslavenski, crnogorski i hrvatski filmski režiser i dobitnik nagrade UNESCO-a Kalinga.

Završio je srednju školu u Sarajevu. On je većinu svog života radno proveo u Hrvatskoj i prvenstveno je poznat  po režiranju  filmova pod pokroviteljstvom filmova sa tematikom iz Drugog svjetskog rata. Bulajić je bio partizan u Drugom svjetskom ratu, i priključio se grupi jugoslavenskih partizana u dobi od 13 godina. Bulajić i njegova dva starija brata su ranjeni u borbama, i u jednom je trenutku cijela njegova porodica bila zatvorena u italijanskom fašističkom koncentracionom logoru. Dvojica preživjele braće, Veljko i Stevan, kasnije će pisati filmove *Kozara* i *Bitka na Neretvi* . Prema podacima Hrvatske javne radiotelevizije, njegovi su filmovi dostigli publiku veću od 500 miliona gledalaca širom svijeta. Četiri najgledanija jugoslovenska filma svih vremena režirao je Bulajić.

Preminuo je 2. aprila 2024.

## Odabrana filmografija
**Vlak bez voznog reda* (1959)
**Rat* (1960)
**Kozara* (1962)
*''Skoplje '63* (1964)
**Pogled u zjenicu Sunca* (1966)
**Bitka na Neretvi* (1969)
* *Sarajevski atentat* (1975)
**Čovjek koga treba ubiti*  (1979)
**Visoki napon* (1981)
**Veliki transport* (1983)
**Obećana zemlja* (1986)
**Donator* (1989)
**Libertas'' (2006)

## Reference
## Vanjski linkovi
*

Kategorija:Rođeni 1928.
Kategorija:Umrli 2024.
Kategorija:Biografije, Nikšić
Kategorija:Jugoslavenski režiseri
Kategorija:Crnogorski režiseri
Kategorija:Hrvatski scenaristi
Kategorija:Hrvatski režiseri
Kategorija:Dobitnici Nagrade "Vladimir Nazor" za film
Marin Barleti

mini|Naslovnica knjige *Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis*
**Marin Barleti**, poznat i kao **Marin Skadranin** (; ; oko 1450–1512. ili 1513), bio je humanist, historičar i rimokatolički svećenik, redovnik, slavenskog porijekla. Na kraju spisa o Skenderbegu napisao je: "Pisa o njemu ovo Marin Skadranin, rodom Sloven, na latinskom jeziku veoma učen".

Njegovo najpoznatije djelo je životopis Skenderbega, *Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis* (Priča o životu i djelima Skenderbega, kneza Epira), za koje su brojni autori utvrdili da posjeduje brojne greške kojima se favorizuje ličnost Skenderbega kao što je na primjer Barletijeva tvrdnja da je sultan umro zbog bolesti pod zidinama Kroje.

Marin je 1478. učestvovao u odbrani Skadra od hordi sultana Mehmeda II, koji je tada lično predvodio svoju vojsku. Pad Skadra teško je doživio i emigrirao je u Veneciju. Vjerovatno jedno vrijeme živi i u Rimu gdje je objavljeno njegovo djelo o Skenderbegu, oko 1510, na latinskom jeziku. U djelu je izražena patriotska ideja humanističkog osjećanja slobode. Cetinjski ljetopis ovo djelo navodi kao *Povijest o Skenderbegu Crnojeviću na svetom kršćenju nazvanom Đurađ*, a Skenderbegovog oca Ivana navodi kao Crnojevića Kastriotu iz roda kraljeva makedonskih. Ova historija je kasnije doživjela još tri izdanja 1537. u Strasbourgu, 1578. u Frankurtu i 1743. u Zagrebu.

Ivan Jastrebov pisao je o Skenderbegu, pa je spominjao i Barletija. O njemu je zapisao da u historiji o Skenderbegu sakupio i mnogo basni. Po Gibbonu, Barlecije ga je "učinio prije pozorišnim junakom nego stvarnim". Ta biografija Skenderbega od Barletija objavljena je 1573, a Skenderbeg je umro 1468, što je 105 godina nakon njegove smrti. Barleti je 1478. iz Skadra pobjegao u Veneciju i tamo je napisao tu biografiju. Izdavač je mnogo toga preradio i pripisao. U knjizi su netačne i godine rođenja i smrti Skenderbega. Nije bio talac sultana Murata. Laž je po Jastrebovu i snoviđenje Skenderbegove majke Vojisave, kada je bila trudna. Sanjala je da je rodila zmaja, čija su krila prekrila čitav Epir, a glava upirala u zidine Carigrada. Ta pjesma se pjevala kako u Dalmaciji tako i u Prizrenu i drugdje u Staroj Srbiji. Djela Skenderbega po Barletiju su ravna natprirodnim bićima ili podvizima Aleksandra Velikog (po kojem nosi ime Skenderbeg – Aleksandar beg) i Cezara.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1450.
Kategorija:Umrli 1512.
Kategorija:Biografije, Skadar
Florinda Bolkan

**Florinda Bolkan** (rođena **Florinda Soares Bulcão** ; 15. februara 1941.) je penzionisana brazilska glumica i manekenka.

Rođena je u mjestu  Uruburetama i živjela je u Fortalezi i Rio de Janeiru sve dok se nije preselila u Italiju. Bivša inspektorka letenja za brazilsku međunarodnu aviokompaniju Varig, odlično je govorila engleski, italijanski i francuski. Bulcão se preselila u Italiju 1968. nakon što ju je otkrio filmski režiser Luchino Visconti. Ime je promijenila u Florinda Bolkan jer je mislila da će to biti ugodnije međunarodnoj publici.  

Bolkan je glumila sa Ringo Starrom u svom prvom filmu, *Candy*. Glumila je u više od četrdeset filmova, uglavnom u Italiji. Igrala je kod režisera Vittorio de Sica u filmu *Una Breve Vacanza*. Pod vođstvom Elioja Petrija igrala je u *Investigation of a Citizen Above Suspicion*. Glumila je i kod Enrico Maria Salerno u *Anonimo Veneziano* . Radila je sa Jean-Louisom Trintignantom, Johnom Cassavetesom i Annie Girardot. U filmu Sarajevski atentat igra Sofiju.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službeni sajt
* 
* Florinda Bolkan na *Cult Sirens*

Kategorija:Rođeni 1941.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, Uruburetama
Kategorija:Brazilske glumice
Boris Pašalić

**Boris Pašalić** (rođen 13. oktobra 1974) jest bosanskohercegovački i srpski političar, ministar poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske i član Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD).

## Biografija 
Pašalić je rođen 13. oktobra 1974. u Banjoj Luci. Odrastao je u Čelincu, gdje je završio osnovnu i srednju školu.

2000. je diplomirao na Poljoprivrednom fakultetu Univerziteta u Banjoj Luci, nakon čega je iste godine našao i zaposlenje na tom fakultetu kao asistent. Tu je radio 13 godina, a u tom periodu je kasnije bio i na poziciji višeg asistenta, vanrednog profesora i docenta. 2013. je imenovan za pomoćnika ministra poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede RS-a u vladi Željke Cvijanović. Na toj poziciji je bio sve do imenovanja za novog ministra.

Nakon općih izbora u Bosni i Hercegovini 2018. godine i izbora Radovana Viškovića za novog mandatara Vlade Republike Srpske, Pašalić je predložen za novog ministra poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede. Narodna skupština RS izabrala ga je na tu poziciju 18. decembra 2018, a 20. decembra je i službeno preuzeo dužnost, nasljeđujući Stevu Mirjanića.

Oženjen je i otac dvoje djece.

## Reference 
Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Političari Saveza nezavisnih socijaldemokrata
Kategorija:Rođeni 1974.
Kategorija:Biografije, Banja Luka
Kategorija:Ministri Republike Srpske
Kategorija:Političari Republike Srpske
Kategorija:Živi ljudi
Sarajevski atentat (1975)

mini|Christopher Plummer je igrao ulogu Franje Ferdinanda
***Sarajevski atentat***  jeste čehoslovačko-jugoslavensko-njemački koprodukcijski film iz 1975. režisera Veljka Bulajića, u kojem glume Christopher Plummer i Florinda Bolkan. Film govori o atentatu na nadvojvodu Franza Ferdinanda i njegovu suprugu Sophie u Sarajevu 1914. godine, i neposrednim posljedicama koje su dovele do izbijanja Prvog svjetskog rata.

Kada je prijestolonasljednika cara Franza Josipa Austro-Ugarske, nadvojvodu Franza Ferdinanda, 28. juna 1914. ubio srpski nacionalist Gavrilo Princip, njegova smrt pokrenula je niz događaja koji su rezultirali Prvim svjetskim ratom. Film je hronika događaja oko smrti, i posljedica toga. Atentat je dao Nijemcima i Austrijancima razlog da se uplaše kako će Rusko carstvo aktivno podstaći nemire na Balkanu, jer je Srbija kost sukoba u cijelom regionu.

## Uloge
*Christopher Plummer kao Franjo Ferdinand Austrijski
*Florinda Bolkan kao Sofija Chotek
*Maximilian Schell kao Đuro Šarac
*Irfan Mensur kao Gavrilo Princip
*Radoš Bajić kao Nedeljko Čabrinović
*Ivan Vyskočil kao Mehmed Mehmedbašić
*Libuše Šafránková kao Yelena
*Otomar Korbelář kao Franjo Josip
*Wilhelm Koch-Hooge kao Franz Conrad
*Jiří Holý kao Erich von Merizzi

## Prikazivanje
Film je pušten u kina 31. oktobra 1977. u Jugoslaviji i Čehoslovačkoj. Premijere na engleskom jeziku bile su u januaru 1977. u Velikoj Britaniji i SAD-u. American International Pictures objavio je film 1977. godine sa engleskim presnimavanjem. Kasnije devedesetih film je objavljen na VHS-u .

## Nagrade
Film je osvojio jednu nagradu na Međunarodnom filmskom festivalu u San Sebastianu 1976. godine u kategoriji Posebna spominjanja. Film je i na 48. dodjeli nagrada Akademije izabran kao jugoslovenski film za najbolji film na stranom jeziku, ali nije prihvaćen kao nominirani.

## Reference
## Vanjski linkovi
*
*
*http://movies.nytimes.com/movie/review?res=9506EEDD1539E334BC4C51DFB766838C669EDE
*https://news.google.com/newspapers?nid=1946&dat=19750708&id=f5MuAAAAIBAJ&sjid=Y6EFAAAAIBAJ&pg=2817,2377963 The Montreal Gazette - Jul 8, 1975
*https://books.google.com/books?id=PuQCAAAAMBAJ&lpg=PA74&ots=5pUfQbKvXj&dq=florinda%20bolkan%20in%20sarajevo&pg=PA74#v=onepage&q=shook&f=false New York Magazine, Jan 31, 1997 - (Google Books, 7 October 2011)

Kategorija:Sarajevski atentat
Kategorija:Čehoslovački filmovi
Kategorija:Zapadnonjemački filmovi
Kategorija:Filmovi s radnjom u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Filmovi s radnjom u Sarajevu
Kategorija:Filmovi u režiji Veljka Bulajića
Kategorija:Filmovi na srpskohrvatskom jeziku
Kategorija:Jugoslavenski filmovi
Kategorija:Filmovi iz 1975.
Kategorija:Pages with unreviewed translations
Orionov pojas

[thumb|upright=1.4|Orionov pojas i magline, uključujući [Plamen (maglina)|Plamen (lijevo) i Konjsku glavu (dolje lijevo)]]
**Orionov pojas,** poznat i kao **Tri kralja** ili **Tri sestre**, asterizam je u sazviježđu Orion. Čine ga tri zvijezde: Alnitak, Alnilam i Mintaka.

Ako bi se linija pojasa produžila preko Mintake, stiglo bi se do Aldebarana (najsjajnije zvijezde Bika), a ako bi se produžila u suprotnom smjeru, stiglo bi se do najsvjetlije zvijezde noćnog neba, Siriusa. U blizini zvijezde Alnitaka nalazi se maglica IC434, čiji je najpoznatiji dio tamni stup prašine u obliku konjske glave, nazvan Konjska glava. Ispod pojasa se vidi još jedna grupa zvijezda, Orionov mač, gdje je najpoznatije zvjezdano "rodilište", maglina Orion. Orionova maglina, ili M42, najsjajnija je i nama najbliža takve vrste; u idealnim uvjetima vidljiva je golim okom, ali pogled kroz teleskop otkriva krivine koje su opisale maglinu. Maglina M42 udaljena je 1340 svjetlosnih godina.

Traženje Orionovog pojasa na noćnom nebu najlakši je način da se Orion nađe na nebu. Zvijezde su manje ili više ravnomjerno raspoređene u pravoj liniji, pa ih se može vizualizirati kao pojas lovačke odjeće. Najbolje su vidljive na ranom noćnom nebu tokom sjeverne zime / južnog ljeta, posebno u januaru oko 21:00.

## Reference 

Kategorija:Asterizmi
Kategorija:Otvorena zvjezdana jata
Kategorija:Zvjezdane asocijacije
Evropsko prvenstvo u rukometu 2020.

**Evropsko prvenstvo u rukometu 2020.** četrnaesto je izdanje prvenstva koje se održavalo u tri države: Austriji, Norveškoj i Švedskoj od 9. do 26. januara 2020.
Na prvenstvu su po prvi put učestvovale 24 reprezentacije članice EHF-a. Ponovni prvak Evrope (po drugi put) je Španija, koja je u finalu pobijedila Hrvatsku.

## Kvalifikacije 
### Reprezentacije prvenstva 
Napomena: **Podebljano** označava prvaka dok *Italik* označava domaćina datog prvenstva.

## Dvorane 
Prvenstvo je održano u tri države, šest gradova i isto toliko dvorana. Neki podaci o dvoranama dati su u sljedećoj tabeli.
 

## Preliminarno takmičenje 
### Grupa A 

----

----

### Grupa B 

----

----

### Group C 

----

----

### Group D 

----

----

### Group E 

----

----

### Group F 

----

----

## Glavna runda 
Bodovi i golovi osvojeni u preliminarnim grupama protiv ekipa koje su prošle dalje su preneseni u glavnu rundu.

### Grupa I 

----

----

----

### Grupa II 

----

----

----

## Nokaut faza 
### Kostur 
### Polufinala 
----

### Utakmica za 5. mjesto 
### Utakmica za treće mjesto 
### Finale 
## Poredak i statistike 
### Konačni poredak 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 
* Zvanični sajt EHF-a

2020
*
Kategorija:2020. u rukometu
Kategorija:Rukomet u Austriji
Kategorija:Sportska takmičenja u Norveškoj
Kategorija:Sportska takmičenja u Švedskoj
Kategorija:Rukomet u Švedskoj
Kategorija:Rukomet u Norveškoj
Kategorija:Sportska takmičenja u Austriji
Pseudopodija

'', ameboid sa  lobopodijama]]
**Pseudopodije** ili **lažne nožice**  su privremeni i citoplazmom ispunjeni dijelovi ćelijske membrane koji su u stanju da mijenjaju oblik pri kretanju. Koriste se u nekim eukariotskim ćelijama, kako bi se kretale ili jele. Većina ćelija koje to rade nazivaju se amoeboidi. Najčešći primjer je ameba.

Ćelijski zid čini mreža vlakana. Citoplazma teče u mrežu i napuni je, slično mreži ispunjenom želatinom. Ona je u stanju da se pomjera, produžava ili skraćuje. Pseudopodija se proteže od amebe. Tada se glavni dio amebe uliva u tu pseudopodiju i ameba tako  promijeni svoje mjesto. 
.

Pseudopodije su jedan od tri načina kretanja jednoćelijskih organizama (zajedno sa flagelama i cilijama). Pseudopodije također mogu hvatati plijen fagocitozom. Neke ćelije koriste pseudopedije za  kretanje. One mogu otkriti hranu i unijeti je u ćeliju. Čovjekova bijela krvna zrnca koriste ovaj oblik pokreta.
Prema izgledu, pseudopodije se mogu svrstati u nekoliko tipova:
***Lobopodije** su kratke i tupih oblika, vrlo karakteristične za rod Amoeba.
***Filopodije** su vitkije i viseće, sa šiljastim krajevima.
***Retikulopodije**, poznate i kao **retikulozne  pseudopodije**, složene su formacije u kojima se pojedine pseudopodije kombiniraju i tvore nepravilne mreže.
***Aksopodije** su tanke pseudopodije, obuhvaćene citoplazmom. Aksopodija je odgovorna za fagocitozu, tako što se brzo povlači kao odgovor na fizičke kontakte. Primijećene su u Radiolaria i Heliozoa, kao i kod metastaznih ćelija kancera.

## Također pogledajte
*Kretanje
*Ameba

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Citologija
Kategorija:Kretanje
Kategorija:Ćelijska anatomija
The Burning Season (EP)

***The Burning Season*** prvi je EP irske black/folk metal grupe Primordial. Diskografska kuća Hammerheart Records objavila ga je 4. novembra 1999. Naslovna pjesma pojavila se na naknadnom djelu, *Spirit the Earth Aflameu*, ali u drugačijoj verziji.

## Spisak pjesama 
## Osoblje 
### Primordial 
* A. A. Nemtheanga – vokali, umjetnički direktor
* C. MacUlliam – gitara
* P. Mac Amlaidh – bas-gitara
* S. O. Laoghaire – bubnjevi, udaraljke

### Ostalo osoblje 
* Stephen O'Malley – naslovnica
* Dennis Buckley – pomoćni tonac
* Mags – produkcija, tonska obrada

## Reference 
Kategorija:Albumi iz 1999.
Kategorija:Albumi Primordiala
Većeslav Wilder

**Većeslav Wilder** (Litomyšl, Češka, 8. august 1878. – London, 2. decembar 1961.) hrvatski političar češkog porijekla.

## Život 
Studirao pravo u Zagrebu i Pragu, gdje je diplomirao 1901. Sudjelovao je u osnivanju Napredne stranke (1904.) i njenom priključenju Hrvatsko-srpskoj koaliciji. Uređivao je stranački list Pokret. Zagrebački Srbobran je 1911. godine pisao o podršci Bude Budisavljevića u grubišnopoljskom kotaru, članu hrvatsko-srpske koalicije i prijatelju Srba, Većeslavu Wilderu, protiv Srbina Čupovića. Tadašnjim vlastima se to nije dopalo, pa je skup rastjeran, a Budisavljević protjeran. Adam Pribićević je u Srpskom Kolu 1911. godine pisao da je urednik novina Hrvatski Pokret, Većeslav Wilder, drug i brat po borbi i stradanju srpskom *Srbobranu*. Pred izbore 1906. bio je osuđen na pola godine tamnice. U vrijeme vladavine Raucha dva puta je ležao u tamnici zajedno sa Srbima, u Veleizdajničkoj parnici, jer je branio Srbe. Na izborima krajem 1911. godine nije ušao u sabor. U Hercegovcu ga je pobijedio radićevac Antun Jemrić, a u Našicama grof Teodor Pejačević. Na izborima krajem decembra 1913. godine, Wilder pobjeđuje Jemrića u Hercegovcu, skupivši 1700 glasova. 

Godine 1913. izabran u Hrvatsko-dalmatinsko-slavonski sabor gdje je bio saborski poslanik u budimpeštanskom parlamentu. Nakon Prvog svjetskog rata postao je sljedbenik i bliski saradnik Svetozara Pribićevića i član Glavnog odbora Srpske demokratske stranke, a nakon 1927, u okviru Seljačko-demokratske koalicije, sarađivao je s prvacima HSS-a. Jedan od potpisnika Zagrebačkih punktacija (1932.). Početkom Drugog svjetskog rata, nakon raspada Kraljevine Jugoslavije, otišao je u emigraciju u London, odakle je preko BBC-jeve radio-stanice komentarisao događaje na prostoru bivše države i osuđivao ustaški režim. Optuživao je nadbiskupa Alojzija Stepinca za podršku nacistima i fašistima. Sa Slobodanom Jovanovićem, Milanom Gavrilovićem i drugim pripadnicima građanske struje uputio je apel Konferenciji savezničkih ministara u Londonu tražeći sastavljanje nove vlade i provođenje demokratskih izbora u Jugoslaviji. Do kraja života živio je u emigraciji. Objavio je knjige "Bitka za rogove" (1957.) i "Na putu preporoda" (1959.).

## Reference 
Kategorija:Rođeni 187.
Kategorija:Umrli 1961.
Kategorija:Hrvatski političari
Id, ego i super-ego

**Id, ego i super-ego** su tri različita, interaktivna posrednika u psihičkom aparatu definisana u strukturalnom modelu psihe Sigmunda Freuda. Tri su agenta teorijski konstrukti koji opisuju aktivnosti i interakcije mentalnog života čovjeka. U modelu ego psihologije psihe, **id** je skup nekoordinisanih instinktivnih želja; **super-ego** igra kritičnu i moralizirajuću ulogu; a **ego** je organizirani, realistični agent koji posreduje između instinktivnih želja id-a i kritičkog super-ega; Freud je objasnio da:  Funkcionalna važnost ega očituje se u tome što je, normalno, kontrola nad pristupima pokretljivosti prepuštena njemu. Dakle, u odnosu na id, [ego] je poput čovjeka na konju, koji mora držati u provjeri vrhunsku snagu konja; s tom razlikom, što jahač to pokušava učiniti vlastitom snagom, dok ego koristi posuđene sile. Analogija se može prenijeti malo dalje. Često je jahač, ako ga ne treba odvojiti od konja, dužan voditi [konja] kuda želi ići; na taj način, na isti način ego ima naviku transformisati volju id-a u akciju, kao da je njegova. 
mini|338x338piksel| Metafora ledenog brijega često se koristi za objašnjenje dijelova psihe u odnosu jedan na drugog.

## Reference 
Kategorija:Koncepcije sebe
Kategorija:Pages with unreviewed translations
Pleuston

, uobičajeni predstavnik pleustonskih organizama]]
**Pleuston** čine organizmi koji žive u tankom površinskom sloju koji postoji na interfejsu vazduh-voda kao njihovom staništu. Primjeri uključuju neke [[cijanobakterije], neke gastropode, paprati * Azolla * i *Salvinia* i sjemenjače rodova *Lemna*, *Wolffia*, *Pistia* i *Hydrocharis*, te *[Eichhornia crassipes]]*. Također se mogu naći i neke gljivice i slični gljivični protisti.

## Neuston 
Izraz "neuston" koristi se:
* Kao sinonim za pleuston: otuda, skupni izraz za organizam koji pluta na vrhu vode (epineuston) ili živi tačno ispod površine (hiponeuston).
*Podskup plutajućih organizama koji su mikroskopske veličine ili oni koji se oslanjaju na površinsku napetost da plutaju. To jue usporedivo s pojmom *pleuston* , koji je tada njegov superset, uključujući one organizme koji plove plutajući ili su makroskopski.
]]
Neuston, široko definirano, sačinjavaju neke vrste riba (vidi leteća riba), bube , protozoa, bakterije i pauci (vidi ribolovni pauk i ronilački pauk). Kolembole u rodovima *Podura* i *Sminthurides* su gotovo isključivo neustonske, dok se vrste roda *Hypogastrura* često okupljaju na površinama ribnjaka. Vodenjaci poput roda *Gerris* uobičajeni su primjeri insekata koji oslanjaju svoju težinu na površinskoj napetosti vode. Prošireno, izraz se može odnositi i na neorganizme kao plutajuće se agregacije (kao npr., velika pacifička krpa smeća).

## Razlikovanje od ostalih vodenih organizama 
Plankton (organizmi koji lebde ili plutaju u vodi) razlikuju se od nektona (organizmi koji plivaju, snažno u vodi) i bentosa (organizmi na dnu tijela tijela) vode).

## Također pogledajte
*Plankton
*Bentos

## Reference 
## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Biogeografija
Kategorija:Botanika
Kategorija:Ekološka terminologija
Kategorija:Ekologija
Kategorija:Staništa
Neritička zona

**Neritska zona** je relativno plitki dio okeana iznad pada kontinentalnog praga, približno 200 metara u dubinu.
Sa gledišta biologije mora formira relativno stabilno i dobro osvijetljeno okruženje za morski život, od planktona do velikih riba i korala, dok fizička okeanografija to vidi kao okeanski sistem koji uzajamno djeluje s obalom.

## Definicija bioogije mora, kontekst, dodatna terminologija 
U biologiji mora, **neritska zona**, koja se oznčava i kao **obalne vode**, **obalni okean** ili **sublitoralna zona**, odnosi se zonu okeana gdje sunčeva svetlost dopire do oceanskog dna, odnosno tamo gdje voda nikada nije toliko duboka da bi je isključila iz fotičke zone.
Proteže se od linije plime i oseke do ruba kontinentalnof praga, s relativno malom dubinom koja se proteže na oko 200 metara.

Iznad neritske zone leže intertidal (ili eulitoralna) i supralittoralna zona; ispod nje započinje kontinentalni pad koji se spušta od kontinentalnog praga do abisalne ravnice i pelagijske zone.
Unutar neritika, morski biolozi također identificiraju:
***Infralittoralna zona** je zona algi – kojom dominira niže do oko pet metara ispod oznake niske vode.
***Cirkalitoralna zona** je regija izvan infralitoralne oblasti kojom dominiraju Sesilnost (zoologija) sesilne životinje, kao što su ostrige .
* **Subtidalna zona** je regija neritne zone koja je ispod intertidalne, stoga nikad izložena atmosferi.

## Fizičke karakteristike 
Neritna zona je trajno prekrivena općenito dobro – oksigenirana voda, prima obilje sunčeve svjetlosti i ima malo pritiska vodenog stuba; štaviše, ima relativno stabilan nivo temperatura, pritiska, svjetlost i saliniteta, što je čini pogodnom za život ifotosintezu.
Konkretno, bentoska zona (plitko okeansko dno) u neritiku je mnogo stabilnija nego u međuprostornoj zoni.

## Životni oblici 
Gore navedene karakteristike čine neritsku zonu prostorom sa većinom morskog života.

Rezultat toga je visoka primarna proizvodnja fotosintetskih oblika života poput fitoplanktona i plutajućeg sargasuma;
zooplankton, slobodno plutajuća stvorenja u rasponu od mikroskopskih foraminifera do sitnih riba i škampi, hrane se fitoplanktonom (i jedni drugima);
ob[je trofičke razine zauzvrat tvore osnovu lanca ishrane (ili, što je ispravnije, mreže) koji podržava većinu velikih svjetskih ribarstava u divljini.
Koral se također nalaze uglavnom u neritskoj zoni, gdje su češći nego u intertidalnoj, jer imaju manje promjena za rješavanje.

## Fizičkookeanografska definicija 
U fizičkoj okeanografiji, **sublitoralna zona** odnosi se na obalne regije sa značajnim plimnim tokovima i disipacijom energije, uključujući nelinearni protok. 
Kao i u biologiji mora, i ova se zona obično proteže do ruba kontinentalnog praga.
 
## Također pogledajte
* Pelagijska zona

## Reference
Kategorija:Ekologija
Kategorija:Ribarstvo
Kategorija:Okeanografija
Kategorija:Vodeni biomi
Kategorija:Okeanografska terminologija
Kategorija:Fizička okeanografija
2I/Borisov

mini|Kometa 2I / Borisov
**2I / Borisov** (ranije **C / 2019 Q4** ) je kometa koja nije iz Sunčevog sistema. kometa je međuzvjezdani objekt . Komet 2I / Borisov otkrio je 30. augusta 2019. astronom amater Genadiy Borisov, koji je posmatrao prostor sa Krimskog opservatorija. 2I/Borisov je kometa kratkog repa, vidljiva astronomima . Najvjerojatnije nekoliko kilometara širok, približio se Suncu 7. prosinca 2019. na udaljenosti od točno 2 astronomske jedinice i nastavio svojim izlaskom iz Sunčevog sistema.

Brzina 2I/Borisova trenutno se kreće od oko 177.000 kilometara na sat, a naučnici procjenjuju da je uz Mars preletio još u oktobru uz vanjsku stranu Marsove orbite, nakon čega će se 28. decembra 2019. približiti Zemlji na oko 290 miliona kilometara.

Ova međuzvjezdana kometa oslobađa vodenu paru, odnosno vodu koja nastaje oko druge zvijezde. Ostale analize otkrile su da međuzvjezdani komet također proizvodi cijanid i dijatomski ugljik; dvije tvari uobičajene u kometama unutar našeg sunčevog sistema.

Ovo otkriće daje nam informacije o jezgru komete, elementima i spojima koje izbacuje, te o zvijezdanom disku iz kojeg je nastao.

2I/Borisov je drugi međuzvjezdani objekt koji su naučnici uspjeli ‘uhvatiti’ teleskopima prije nego što je prošao kroz naš sistem. Prvi poznati posjetitelj bila je duguljasta stijena 'Oumuamua, za koju se tvrdilo da je i vanzemaljskog porijekla. 'Oumuamua je letio mnogo bliže Zemlji - udaljenost od oko 24 miliona kilometara.

Sredinom marta 2020. godine opaženo je da se kometa komada; a kasnije, u aprilu, zabilježeno je još više dokaza fragmentacije. Sljedeća studija, objavljena 6. aprila 2020. godine, promatrala je samo jedan objekt i primijetila je da je odlomljeni fragment sada nestao.

## Galerija 

Datoteka:2I-Borisov observed by Hubble telescope time-lapse.gif|2I/Borisov, uočen od NASA-inog teleskopa Hubble. Zvijezde se vide kako strše u pozadini.
Datoteka:Comet 2I Borisov and Distant Galaxy in November 2019.tif|Kometa 2I/Borisov i daleka galaksija u novembru 2019. godine
Datoteka:2IBorisov-skypath.png|Put 2I/Borisova
Datoteka:Comet-C2019Q4-Orbit-20190913-a1.png|Putanja komete 2I/Borisova

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 2I/Borisov u JPL-ovoj bazi podataka
* Image of 2I/Borisov  – comet is "14 times the size of Earth" (Univerzitet Yale; novembar 2019)
* Slika 2I/Borisova iz Opservatorije Gemini na Havajima
* Slike 2I/Borisova iz Pariske opservatorije (LESIA)
* Animacija otkrića 
* FAQ at ProjectPluto (Bill Gray)
* Extrasolar Planetary Encyclopedia – 2I/Borisov
* Simulacija hiperbolične orbite – 2I/Borisov (Tony Dunn)
* Minor Planet Center MPEC 2019-T116 : COMET 2I/Borisov
* Interaktivna 3D gravitacijska simulacija prolaska Borisova pokraj Sunčevog sistema

Kategorija:Komete u 2019.
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 2019.
Kategorija:Otkrića amaterskih astronoma
Kategorija:Otkrića Krimske astrofizičke opservatorije
Kategorija:Hiperbolične komete
Kategorija:Međuzvjezdani objekti
Kategorija:Mliječni put
Leszek Kołakowski

mini|Leszek Kołakowski
mini|Kołakowski 2007.
**Leszek Kołakowski**, fonetski: Lešek Kolakovski (Radom, 23. oktobar 1927 – Oxford, 17. juli 2009) bio je poljski filozof i historičar ideja.

Najpoznatiji je po kritičkim analizama marksističke misli, posebno po svojoj trodimenzionalnoj historiji, *Glavne struje marksizma* (1976). U svom kasnijem djelu Kołakowski se sve više fokusirao na vjerska pitanja. U svom Jefferson-ovom predavanju iz 1986. godine, on je tvrdio da "ćemo učiti historiju ne zato da bismo znali kako se ponašati ili kako uspjeti, već da znamo ko smo".

Zbog svojih kritika marksizma i komunizma, Kołakowski je bio efektivno protjeran iz Poljske 1968. godine. Većinu ostatka karijere proveo je na All Souls Collegeu u Oxfordu. Unatoč tome što je bio u egzilu, Kołakowski je bio glavna inspiracija za pokret Solidarnost koji je procvjetao u Poljskoj 1980-ih i pomogao u propasti Sovjetskog Saveza, što je dovelo do toga da ga se naziva "budnikom ljudskih nada".

U Poljskoj Kołakowski nije cijenjen samo kao filozof i historičar ideja, već i kao ikona protivnicima komunizma. Adam Michnik nazvao je Kołakowskog "jednim od najistaknutijih stvaralaca savremene poljske kulture".

## Reference 
Kategorija:Umrli 2009.
Kategorija:Rođeni 1927.
Kategorija:Pages with unreviewed translations
Kategorija:Poljski filozofi
Kategorija:Poljski historičari
Kategorija:Biografije, Radom
Teufik el-Hakim

**Teufik el-Hakim** (, Aleksandrija, 9. oktobar 1898.), je egipatski književnik.

## Biografija 
## Djela 
* A Bullet in the Heart, 1926. (Predstava)
* Leaving Paradise, 1926. (Predstava)
* The Diary of a Country Prosecutor, 1933. (Roman) 
* The People of the Cave, 1933. (Predstava)
* The Return of the Spirit, 1933 (Roman)

## Također pogledajte 
* Spisak egipatskih pisaca

## Vanjski linkovi 
*Egyptian figures

Kategorija:Egipatski pisci
Kategorija:Biografije, Aleksandrija
Kategorija:Rođeni 1898.
Kategorija:Umrli 1987.