Triptofan

**Triptofan** (simbol **Trp** ili **W**) je α–aminokiselina koji se koristi u biosintezi  proteina. Triptofan sadrži α-amino grupu, α–karboksilnokiselinsku grupu i bočni lanac indola, što ga čini nepopularnom aromatskom aminokiselinom.  Esencijalan  je kod ljudi, što znači da ga organizam ne može sintetitiratipa se mora dobijati iz shrane. Triptofan je također prekursor za neurotransmiter serotonin, hormon melatonin i vitamin B3.  Njegov kodon  je UGG.

Kao i ostale aminokiseline, triptofan je dvojni ion na fiziološkom pH  gdje je amino-grupa protonirana  (–NH3+; pKa = 9,39) a  karboksilna kiselinaje deprotonirana (–COO−; pKa = 2,38).

## Funkcija 
thumb|275px|Metabolizam  L-triptofana u serotonin i melatonin (lujevo)  i niacin (desno). Transformirane functionalne  groupe, nakon svake reakcije označene su crveno
Aminokiseline, uključujući triptofan, koriste se kao gradivni blokovi u biosintezi proteina, a [proteini] su potrebni za održavanje života. Mnoge životinje (uključujući ljude) ne mogu sintetizirati triptofan: treba ih pribaviti u hrani, što ga čini esencijalnom aminokiselinom. Triptofan spada među manje uobičajene aminokiseline koje se nalaze u proteinima, ali ima važne strukturne ili funkcionalne uloge kad god se pojavi. Naprimjer, ostaci triptofana i tirozina  imaju posebne uloge u "sidrenju" membranskih proteina unutar ćelijske membrane. Uz to, triptofan djeluje kao biohemijski prekursor za sljedeće spojeve:
* Serotonin (neurotransmiter), sintetiziran triptofan-hidroksilazom. 
* Melatonin ( neurohormon) se zauzvrat sintetizira iz serotonina, putem enzima N-acetiltransferaze i 5-hidroksindol-0-metiltransferaze.
* Niacin, poznat i kao vitamin B3, sintetizira se iz triptofana, preko kinurenin a ikvinolinskih kiselina.
* Auksini  (jedna od klasa  fitohormona) također nastaju od triptofana.
Poremećaj malapsorpcija fruktoze uzrokuje nepravilnu apsorpciju triptofana u crijevima, smanjenu razinu triptofana u krvi i  depresiju.

U bakterijama koje sintetiziraju triptofan, visoke ćelijske razine ove aminokiseline aktiviraju protein represora  koji se veže na trp operon. Vezanje ovog represora na triptofanski operon sprečava transkripcijsku  moć  nizvodne DNK , koja kodira enzime koji su uključeni u biosintezu triptofana. Tako visoke razine triptofana sprečavaju sintezu triptofana kroz negativnu povratnu informacijsku petlju, a kada se razine triptofana u ćeliji ponovo smanje, transkripcija iz trp operona se nastavlja. To omogućava čvrsto regulirane i brze reakcije na promjene u unutrašnjim i vanjskim količinama triptofana u ćeliji.
.
## Preporučeni dodatak prehrani 
U 2002. Godini,  Američki institut za medicinu odredio je preporučeni dijetalni dodatak  (RDA) triptofana  od  5&nbsp;mg/kg tjelesne težine na dan, za odrasle od 19 godina i više.

### Prehrambeni izvori 
Triptofan je prisutan u većini namirnica na bazi proteina ili dijetalnih proteina. Osobito je bogat u čokoladama, sušenoj zobi, datulama, mlijeku, jogurtu, siru, crvenom mesu, jajima, ribama, peradi, sezamu, kikiriki ju, leblebiji, bademima, suncokretovim sjemenkama, sjemenkama bundeve, heljdi, spirulin. Suprotno uvreženom mišljenju da kuhana puretina sadrži obilje triptofana (ovo se koristi kao objašnjenje pospanosti nakon konzumiranja mesa), sadržaj triptofana u puretini uobičajen  je za perad.

## Također pogledajte 
* 5-hidroksitriptofan (5-HTP)
* Reakcija Adamkiewicz
* Atenuator (genetika)
* N, N-dimetiltriptamin
* Serotonin
* Triptamin

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 

## Vanjski  linkovi 
*  
*https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29478330
* 
* 
* 

Kategorija:Alfa-aminokiseline
Kategorija:Proteinogene aminokiseline
Kategorija:Glukogene aminokiseline
Kategorija:Ketogene aminokiseline
Kategorija:Aromatske aminokiseline
Kategorija:Esencijalne aminokiseline
Kategorija:Proteini
Kategorija:Dodaci prehrani