Vidovo polje

**Vidovo polje** se u srednjem vijeku javlja kao posebna administrativna cjelina nastala izdvajanjem iz kontura ranijih župa, najvjerovatnije iz župe Dubrave ili župe Dabar. Glavna utvrda na području Vidovog polja je Vidovski, a glavno njegovo naselje je Stolac. Vidovo polje je u 15. vijeku pripadalo vlasteli iz roda Kosače.

Krajem 14, tokom 15. i u 16. vijeku Vidovo polje se kontinuirano spominje u pisanim izvorima. Najstariji poznati pisani spomen Vidovog polja potječe iz početka maja 1393. godine. Vukac Bratojević iz Vidovog polja (Vocheç Bratoeuich de Vidouopoye) se obavezao na četvorogodišnju službu kod dubrovačkog vlastelina Junija Tripe Đorđića. Vlastelin Junije Đorđić se obavezao da će brinuti o svome sluzi prema ustaljenim običajima i na kraju službe dati mu zaradu u iznosu od 11 perpera dubrovačkih dinara. Time je Vukac Bratojević prvi poznati stanovnik stolačkog područja u pisanim izvorima srednjega vijeka.  Slični ugovori o prelasku radne snage i odlasku na izučavanje zanata stanovnika sa područja Vidovog polja u Dubrovnik, ali i Italiju, ima tokom čitavog 15. vijeka. Početkom aprila 1417. godine Grubač Ostojić iz Vidovog polja (Grubaç Ostoych de Vidoua poglia) se obavezao na dvogodišnju službu kod Jakše Ratkovića. Grubač se obavezao da neće bježati od svoga poslodavca, već da će njegove stvari i dobra vjerno čuvati kao dobar sluga. Poslodavac Jakša se obavezao da će se u predviđenom vremenu brinuti za svoga slugu te da će mu na kraju službovanja isplatiti zaradu od pet perpera dubrovačkih dinara.  Krajem istog mjeseca Vidovo polje je navedeno u latinskom izrazu kao *Planum sancti Viti*.  Uz jemstvo Radiča Kutjekmića, Milić Bogetić Križanović iz Vidovog polja (de Plano Sancti Viti) obavezao se kao sluga na dvogodišnju službu kod zlatara Mihoča Miloševića. Milić se obavezao na vjerno služenje svoga poslodavca te da neće bježati od preuzete obaveze. Pored brige o sluzi na isteku dvogodišnje službe poslodavac će Miliću obezbjediti zaradu od osam perpera dubrovačkih dinara.  Decembra 1429. Radašin Vukosalić iz Vidova polja (Radasinus Volcosaglich de Vidoua pogle), starosti oko 14 godina, obavezao se na dvogodišnju službu i učenje kožarskog zanata kod Radoja Petkovića u Dubrovniku.  Maja 1436. Vukmir Gojaković iz Stoca u Vidovom poolju obavezao se na sedmogodišnju službu kod oružara Antolina Obradovića.  Aprila 1437. spomenut je Radoslav Gojsalić iz Vidovog polja. On se obavezao na trogodišnje služenje kod Jakše Brajkovića. Jakša će se brinuti o Radoslavu i poslije isteka tri godine isplatiti mu iznos od 26 perpera dubrovačkih dinara.  Decembra 1443. Radivoj Boljesalić i njegova supruga Stanica iz Vidovog polja daju svoju kćerku Stanu na službu kod Henrika iz Firence. Stana se obavezuje da će vjerno služiti svoga gospodara sve do vremena udaje. Henrik se obavezuje da će se brinuti o Stani za vrijeme njene službe (smještaj, ishrana, odjeća, obuća, zdravlje, humano ponašanje) sve do vremena Stanine udaje, a onda se obavezuje i da će je udati.  To nije bio jedini slučaj. Marta 1457. Radoslava, kćerka Ivana iz Vidovog polja se obavezala na službu kod Leonarda Nikole iz Firence.  Januara 1493. Stanula, kćerka Ljubislave i Vukmira Vlatkovića iz Vidovog polja obavezala se na petogodišnju službu kod Marina Dobrića u Dubrovniku.  Aprila 1499. Dragić Milovatović iz Barana u Vidovom polju, uz jemstvo zemljaka Radoslav Braničića i Radinca Vitkovića obavezao se na sedmogodišnju službu i izučavanje zanata kod kovača Jurja Vukićievića. 

Stanovništvo sa područja Vidovog polja može se upratiti i u svom djelovanju u Dubrovniku. Oktobra 1419 spomenut je Dejan Radosalić iz Vidovog polja i njegova supruga Milica u ugovoru o mirazu. Dejan je čovjek dubrovačkog vlastelina Žore Palmotića i stanovnik Dubrovnika.  Miraz je predmet ugovora iz januara 1447. godine. Tada je spomenuta Radoslava, kćerka Radovca Dobrogostića iz Vidovog polja. 

Stočarstvo i trgovina su bili razvijeni na području Vidovog polja. Februara 1437. godine braća Kodoje i Miokan Krečić (Krejčić ?) iz Vidovog polja prodali za četiri perpera dubrovačkih dinara magarca Dubrovčaninu Nikoli de Lane.  Stanovnici Vidovog polja se u kreditnoj trgovini javljaju krajem 15. i u 16. vijeku. Juna 1496. kao dužnici zabilježeni su Vranac Vladisalić i Radoslav Vraničić iz Vidovog polja. Oni se zadužuju kod Ivana Stjepanovog iz Kotora na iznos od 500 aspri.   Maja 1501. Vlatko Vukotić, Vukić Jurjević i Herak Ivković iz Vidovog polja zadužuju se kod Natala Marina Dobrića na iznos od 10 dukata i 34 groša.   

Nisu rijetke situacije da je područje Vidovog polja mjesto pljačkanja i razbojništva. Augusta 1413. Radojko krznar optužio je Nikšu Kuzmanića, Vlaha iz katuna Sodni i izvjesnog Tomaša Milatovića da su ga opljačkali u Vidovom polju (in Vidoui pogle).  U drugoj polovini aprila 1427. registrirana je pljačka koja se desila u Vidovom polju (in Vidoe poglie). Radin Grabovčić, nosač, optužio je Vlaha Taraha Brančića i njegove neimenovane sinove zbog pljačke 6 koza i isto toliko kozlića (jaradi).  Septembra 1450. godine za pljačku izvršenu u Vidovom polju optuženi su Stjepan Rajanović, Milat Vlatković i Milut Paravnić, ljudi hercega Stjepana Vukčića Kosače.  Decembra 1450. za izvršenu pljačku u Vidovom polju optuženi su Milanko Vukšić, te braća Vukašin, Radibrat i Seperko Milutović.  Juna 1469. kao mjesto pljačke i odvođenja dubrovačkih trgovaca spomenuto je naselje Predolje u Vidovom polju, smješteno istočno od Stoca, na putu između Stoca i Berkovića, bliže naselju Berkovići. 

## Reference 
## Literatura 
* Mihailo Dinić, Земље херцега Светога Саве, Глас Српске академије наука и уметности 182, Београд 1940.
* Mihailo Dinić, Из дубровачког архива, Књига 3, Српска академија наука и уметности, Зборник за историју, језик и књижевност српског народа, Треће одељење 22, Београд 1967,
* Marko Vego, Naselja srednjevjekovne bosanske države, Svjetlost, Sarajevo 1957.
* Esad Kurtović, Vidovski, Vidovo polje i Stolac – prvi pisani pokazatelji, Bosna franciscana XIV/24, Sarajevo 2006, 87-102.
* Esad Kurtović, Novi podaci Vidovom polju, Prilozi Instituta za historiju 37, Sarajevo 2008, 129-134. https://www.academia.edu/3643508/Novi_podaci_Vidovom_polju_Prilozi_Instituta_za_historiju_37_Sarajevo_2008_129-134

Kategorija: Župe u srednjovjekovnoj Bosni‎