Omladinske radne akcije

**Omladinske radne akcije** su naziv za dobrovoljni rad na teritoriji Jugoslavije.

Počeci radnih akcija se vežu za period Narodnooslobodilačke borbe. Prva omladinska radna akcija bila je organizovana u ljeto 1942. godine u dolini rijeke Sanice kod Ključa, poznata i kao „Žetva u Saničkoj dolini“. imala je svoj štab, komandanta i komesara, 10 bataljona i 57 četa. Omladinske radne brigade, radne čete i brojne grupe u svim krajevima Jugoslavije dale su tokom rata 35 miliona radnih dana.

Fenomena omladinskih radnih akcija uobičajeno se dijeli u šest „faza“: 
* Radne akcije za trajanja Drugog svjetskog rata  
* Velike poslijeratne radne akcije: 1946–1951.  
* Lokalne radne akcije: 1952–1957.  
* Oživljavanje velikih radnih akcija: 1958–1964.  
* Lokalne radne akcije: 1965–1967.  
* Reafirmacija dobrovoljnog omladinskog rada: od 1968. godine. 
 
## Poslije rata 
Za vrijeme Drugog svjetskog rata uništeno je, trajno onesposobljeno ili oštećeno 80% čitave mreže jugoslavenskih željeznica. Posljedice destrukcije industrijskog potencijala i saobraćaja postavile su pred Komunističku partiju Jugoslavije velike izazove, prije svega zadatak oporavka i sređivanja privrednog života.

Država nije raspolagala investicionim sredstvima i jedini način da se izgradi saobraćajna infrastruktura bio je dobrovoljni rad o čemu je  početkom 1946. godine donesena posebna odluka. Sredinom marta 1946. godine, građevinsko odjeljenje tadašnjeg ministarstva saobraćaja dobilo je nalog za izvođenje pripremnih radova na pruzi Brčko-Banovići. Elaborat o izgradnji bio je gotov za nepunih mjesec dana. Prvog aprila počele su pripreme i taj datum se kasnije u Jugoslaviji slavio kao dan omladinskih radnih akcija.
### Prve pruge 
* Omladinsku prugu Brčko – Banovići, dugu 92&nbsp;km, u 190 dana 1946. godine izgradilo je 62.268 članova Narodne omladine Jugoslavije. U domaćim brigadama radilo je i oko 2.200 dobrovoljaca iz brojnih zemalja.
* Pruga Šamac – Sarajevo, dužine 242&nbsp;km, 1947.god.  
* Pruga Doboj – Banja Luka, dužine 93,5 kilometra, urađena je 1951. god.
* Pruga Kučevo – Brodica,
* Pruga Šabac – Zvornik
### Izgradnja fabrika 
Pored izgradnje pruga omladina je učestvovala i u izgradnji velikih industrijskih objekata:
* Fabika „Ivo Lola Ribar“ u Železniku (od aprila 1947. do početka 1948. uz učešće 15.566 omladinaca);
* Fabrika hidrauličnih ležajeva i parnih kotlova u Žitnjaku, kod Zagreba;
* Fabrika za prehrambenu i hemijsku industriju „Jedinstvo“ u Žitnjaku, kod Zagreba;
* Fabrika za proizvodnju tempera i sivog liva „Titarf“ u Kamniku;
* Fabrika magnezijskih opeka (današnji „Magnohrom“) u Kraljevu;
* Hemijski kombinat u Vitkovićima, kod Goražda (od 1950. do 1951);
* Fabrika „Maglić“ i „Sutjeska“ u Foči (1950);
* Fabrika tekstila „Raška“ u Novom Pazaru (od 1951. do 1953);
* Fabrika kablova „Moša Pijade“ u Svetozarevu (1952);
* Fabrike u Aranđelovcu i Mladenovcu;
* Fabrika „Krušik“ u Valjevu;
* Željezara u Zenici (od 1948. do 1953);
* Valjaonica bakra u Sevojnu, kod Užica (od 1950. do 1952);
* Željezara u Nikšiću (1951).
### Naselja 
* Novi Beograd
* Nova Gorica
* Novi Travnik
* Studentska naselja u Zagrebu, Ljubljani i Beogradu
## Aktivnosti i život na radnim akcijama 
Omladinci su na akcijama ustajali rano i prvi dio dana su radili fizičke poslove na terenu. Nakon završetka rada vraćali su se u naselje gde su se bavili sportskim, kulturnim i idejno-političkim aktivnostima: 
* pohađali su kino, foto, radio, elektrovarilačke i daktilo kurseve, kurseve kozmetike, ikebane, saobraćajne kulture
* polagali su ispit za sportskog sudiju 
* učili su voziti moped, automobil ili traktor.

## Reference 
Kategorija:Omladinske radne akcije