Sinoatrijski čvor

**Sinoatrijski čvor** – čvor **pretkomorskog sinusa** (**SA-čvor**, **SPČ**), uobičajeno zvani **sinusni čvor** i manje često  **sinuatrijski čvor** – je normalni prirodni pejsmejker srca i odgovoran je za pokretanje srčanog ciklusa (srca). To spontano stvara električni impuls, koji se nakon sprovodi širom srca, uzrokujući kontrakcije.

Iako se električni impulsi generiraju spontano, stope impulsa (a samim tim i pulsa) određuje inervacija sinoatrijskog čvora. Sinoatrijski čvor se nalazi u zidu miokarda, u blizini priključka sinusa venaruma sa pretkomoromj (gornja komora); stoga termin * * + *  *.

## Otkriće
Sinoatrijski čvor je prvi put otkrio mladi student medicine, Martin Flack, u srcu krtice, dok je njegov mentor, Sir Arthur Keith, bio na biciklijadi sa suprugom. Oni su otkriće ostvarili u improvizovanoj laboratoriji postavljenoj na slikovitom seoskom imanju u Kentu, Engleska, pod nazivom ‘Mann's Place. Njihovo otkriće objavljeno je 1907. Godine.

## Struktura
[thumb|right|250px|Veliko uvećanje mikrografije  **sinoatrijskog čvora**: Tkivo i odgovarajući nervna vlakna. [boja H&E.]]

### Položaj
Sinoatrijski čvor se sastoji od grupe specijaliziranih ćelija postavljenih u zidu desne pretkomore samo lateralno od sinus venarum, na spoju gdje je gornja šuplja vena ulazi u desnu pretkomoru.
* Stimulacija preko simpatičkih vlakana uzrokuje *povećanje*  stope SA čvora (čime se * povećava* broj otkucaja srca i snaga kontrakcije). Simpatički vlakana povećavaju snagu kontrakcija jer pored inerviranja SA i AV čvorova, ona inerviraju i same  pretkomore i komore.

### Prokrvljavanje 
SA čvor prima dotok krvi iz SA čvorne arterije. Anatomske studije sa disekcijama pokazale su da ovo napajanje u većini može biti ogranak desne koronarne arterije (oko 60-70%) srca i ogranak lijeve koronarne arterije (obično lijeva cirkumfleksna arterija) u oko 20-30% srca. Ređe varijante mogu uključivati dotok krvi i iz desne i lijeve koronarne arterije ili dvije grane desne koronarne arterije.

## Funkcija
### Uloga pejsmejkera 
Iako neke od ćelija od srca imaju sposobnost da generiraju električni impuls (ili akcijski potencijal ) koji aktiviraju srčane kontrakcije, sinoatrijski čvor normalno ga inicira, jednostavno zato što stvara impulse nešto brže nego druga područja s pejsmejkerskim potencijalom. Kardiomiociti, kao i sve mišićne ćelije, imaju refrakcijske periode sljedeći kontrakcija tokom kojih se ne može pokrenuti dodatna kontrakcija; njihov pejsmejkerski potencijal nadjačava sinoatrijski ili AV čvorni.

U nedostatku spoljašnje neuronske i hormonske kontrole, ćelije sinoatrijskog čvora (SA čvor), nalaze se u gornjem desnom uglu srca, prirodno prazneći (stvaraju i akcijski potencijal) prema 100 otkucaja u minuti. Pod uticajem parasimpatičkiog nervnog sistema, ta stopa je usporen na oko 70-75 otkucaja u minuti. Budući da je sinoatrijski čvor odgovoran za ostatak električne aktivnosti srca, ponekad se naziva I primarni pejsmejker.

## Klinički značaj
Disfunkcije sinusnog čvora izazivaju nepravilan rad srca, uzrokovan neispravnim električnim signalima srca. Kada je sinoatrijski čvor srca neispravan, ritam srca postaju abnormalan – obično presporo ili ima pauze u svojoj funkciji ili u kombinaciji, a vrlo rijetko brže nego što je normalno.
Okluzija arterijske krvi u SA čvorau (najčešće zbog infarkta miokarda ili progresivna koronarna bolest) može stoga uzrokovati ishemiju i smrt ćelija u SA čvoru. Ovo može poremetiti električne pejsmejkerske funkciju SA čvora, a može dovesti i do pojave sindrom bolesnog sinusa.
Ako SA čvor ne radi ili je impuls koji nastaje u SA čvoru blokiran,  prije puta kroz električni sistem provođenja, grupa ćelija ispod postaje srčani pejsmejker. Ovaj centar je obično predstavljen ćelijama unutar AV čvora, što je područje između pretkomora i komora, u okviru pretkomorske pregrade. Ako AV čvo pogriješi, Purkinjeova vlakna su povremeno u stanju da djeluje kao zadani ili "bijeg" pejsmejker. Razlog što Purkinjeove ćelije obično ne kontroliraju broj otkucaja srca je što one stvaraju akcijski potencijal na nižoj frekvenciji nego AV ili SA čvorovi.

## Dodatne slike

 Reizleitungssystem 1.png|Srce: provodni sitem (SA čvor je obilježen pod 1)
 Gray501.png |Prikaz atrioventrikulskog snopa

## Također pogledajte
*Srčani pejsmejker
*Kardiologija
*Blok srca
*Sinusna bradikardija
*Sinusna tahikardija

## Referencee
## Vanjski linkovi
* Diagram at gru.net
* https://web.archive.org/web/20070929080346/http://www.healthyheart.nhs.uk/heart_works/heart03.shtml