Žbica

**Žbica**, **žbična kost**,  **palčana**  ili **palačna kost** (lat. *radius*)   je jedna od dvije velike kosti podlaktice, a druga je lakatna kost  (*ulna*).  Pruža se od bočne strane lakta do palčane strane zgloba šake,   paralelno sa  lakatnom, koja je nadmaša u dužini i veličini. To je duga kost, prizmatskog oblika  i uzdužno.

Žbica je  dio dva zgloba: lakatni i zglob šake. Na lakatnom se pridružuje glavi humerusa i u odvojenoj regiji, lakatnoj kosti  na  radijalnom usjeku. Na zglobu šake, radijus formira zglob sa lakatnom kosti.

Odgovarajuća kosti u potkoljenici je cjevanica.

## Struktura
Ova duga cjevasta kost  se nalazi na vanjskoj (bočnoj) strani podlaktice. Izgledom podsjeća  žbice u kolskim točkovima . Na njoj se mogu  razlikovati tijelo, gornja i donji kraj.  Palčana kost se  na gornjem kraju zglobljava  sa nadlaktičnom kosti (*humerus*), a bočno  sa  lakatnom kosti, oblikujući zglob lakta. Na gornjem kraju žbice je hrapava kvrga za hvatište dvoglavog mišića nadlaktice (*musculus biceps*). Tijelo palčane kosti  je trostrano prizmatično i služi za hvatište mišića. Na donjem kraju je zglobna površ za zglobljavanje sa kostima korijena šake, sa  kojima gradi ručni (radiokarpusni) zglob.

Duga i uska sržna šupljina  žbice je je zatvorena u jak zid kompaktne kosti. Najdeblja je uz međukostne  granice, a najtanja na krajevima, osim u odnosu na kupastu zglobnu površinu (*fovea*) glave.

Radijus ima tijelo i dva nastvka. Gornji ekstremitet radijusa sastoji se od nešto cilindrične glave kojom se zglobljava  sa lakatnom kosti, ramenom, vratom i radijalnom kvrgom. organa radijus je samo po sebi razumljivo (osovinski dio), kao i donji ekstremitet radijusa koji je približno četverostranog  oblika, sa zglobnom površinom  za lakatnu kost  (ulna) , čunastu i polumjesečastu kost. Distalni kraj radijusa formira dvije opipljive tačke, radijalno u trnastom nastavku i Listerovoj kvrgi na ulnarnoj strani. Uz proksimalno i distalno radioulnarno zglobljavanje, koje je međukostna membrana, medijalno duž tijela radijusa su vezišta  radijusa za je ulnu.

### Razvoj 
Okoštavanje žbice polazi iz tri centara: jedan za tijelo, i jedan za svaki nastavak. Onaj za  tijelo vidi se  u blizini centra kosti, tokom osme sedmice  fetusnog  života. Okoštavanje počinje u donjem kraju između 9. i 26. mjeseca postnatalnog perioda. Osifikacujski centar za gornji kraj javlja se oko pete godine života.

Gornja epifiza se spaja sa tijelom u dobi od sedamnaest ili osamnaest godina, a donja oko dvadesete.

Dodatni centar ponekad  se nalazi  u radijalnoj kvrgi, a pojavljuje se o četrnaestoj ili petnaestoj godini.

## Funkcija
### Mišićne veze
*Musculus biceps* ima hvatište  na kvrgi  gornjeg nastavka žbice.  Za gornju trećinu tijela kosti,  vežu  se  mišići supinatori,  *musculus flexor digitorum superficialis* i  *musculus flexor pollicis longus*.

Za srednju trećinu tijela ove kosti vežu se *musculus aextensor ossis metacarpi pollicis*, *musculus extensor primi internodii pollicis* i *musculus pronator teres*.
Za donju  četvrtinu tijela kosti  veže se *musculus pronator quadratus* tetiva *musculus supinator longus*.

## Klinički značaj
Radijalna aplazija je urođeno  odsustvo žbice.

### Frakture
[thumb|Suptilna fraktura žbicine glave sa pripadajućim pozitivnim znakom [masni jastučić|masnog jastučića]]
Tipovi specifičnih  fraktura žbice uključuju lomove kao što su:
*Essex-Lopresti fraktura – lom  glave palčane kosti sa pratećom dislokacijom  distalnog  radio-ulnarnog zgloba s prekidom  međukostne membrane.
*Distalna fraktura žbice;
**Galeazzi fraktura – prelom  žbice sa dislokacijom  distalnog radioulnog zgloba:
**Collesova fraktur – distalna  fraktura žbice sa poleđinskim (zadnjim) izmještanjem zgloba šake;
**Smithova fraktura – distalna  fraktura žbice sa dlanskim (ventralnim) uganućem zgloba i pake;
**Bartonova fraktura - unutar-zglobna fraktura distalnog dijela žbice  sa dislokacijom  radiokarpusnog zgloba.

Tokom Opsade Sarajeva (1992.-1995), za saniranje višestrukih lomova dugih kostiju usavršena je „sarajevska longeta“ – fiksator i  za najkompliciranije prelome podlaktičnih kostiju.

## Ostale životinje 
U četveronožnih životinja, palčana kost  je glavna nosiva kost donjeg dijela  podlaktice. Njegova struktura je slična kod većine kopnenih  tetrapoda, ali može biti spojena sa lakatnom kosti nekih sisara (kao što su konji) i smanjena ili modificirana u životinja s perajama ili degeneriranim prednjim udovima.

## Dodatne slike

Radius - animation2.gif|Položaj žbice (crvena)
Radius4.jpg|Trnasti nastavak žbice – zadnja strana 
Radius3.jpg|Žbica, ulnani usjek – zadnja strana 
Radius2.jpg|Žbica, radijalna glava – zadnja strana 
Radius.jpg|Žbica, radijalna glava – prednja strana
|Image:Radius ant.jpg|Lijevi radijus  – desna prednja strana 
|Image:Radius post.jpg|Lijevi radijus – zadnja strana 

## Također pogledajte
*Ruka
*Podlaktica
*Lakatna kost

## Reference
## Vanjski  linkovi
*Anatomy of the radius bone, boneandspine.com

Kategorija:Duge kosti
Kategorija:Kosti gornjih udova