open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Olovka

mini|desno|170px|HB olovka
[170px|mini|desno|[Jean Auguste Dominique Ingres, *Gđa. Victor Baltard sa djetetom*, 1836., olovka na papiru]]
**Olovka** spada u slikarske tehnike, grupa crtaćih tehnika.
Kroz historiju se znatno mijenjala. Postoje također i olovke u boji. Prvi materijal od kojeg se materijal uloška olovke bio je srebro.

Srebro je ostavljalo sivi trag, međutim problem je bio u skupoći materijala. Zatim ga zamjenjuje olovo. Ono je mekše pa je ostavljalo postojaniji trag od srebra. Međutim olovo je teško pa su ljudi ponovno prisiljeni pronaći materijal za pisanje, pa su pronašli grafit. Grafitna olovka je izumljena 60-tih godina 16. vijeka. 
On se miješa sa glinom pa može biti različitih tvrdoća: od jako mehkog do tvrdog, stoga danas razlikujemo mehke i tvrde olovke.

Ipak, za razliku od srebrenke, grafit se brže troši jer je mehkan. Olovka može ponuditi debelu, tanku, tamniju i svjetliju crtu. Ona daje više mogućnosti i ona je neujednačena. Ona je jedna od daleko mogućnosti nego srebrenka, baš zbog toga što je grafit u olovci mekši. S olovkom se može lahko sjenčanti, pa se zbog toga brzo postiže punoća oblika. Čistoća olovke daje njen suhi trag.

Klasicizam (na prijelazu sa 18. na 19. vijek) pokušava obnoviti vrijednosti klasične umjetnosti i zamjenjuje srebrenku.
Klasicisti oponašaju prirodu, što znači da stvaraju fotografsku sličnost. Umjetnik je olovku maksimalno znao prilagoditi tom materijalu kojeg je prikazivao.

## Klasifikacija 
Postoji više načina na koji se dijele olovke po tvrdoći, najčešći je često i označen na samim olovkama:

## Vrste olovki 
* Tehničke olovke
* Olovke u boji (drvene bojice)

## Galerija 

Datoteka:Olowk automat RB.jpg|Tehničke olovke
Datoteka:Bleistift halbiert 02.jpg|Jezgra olovke
Datoteka:Selection of colored pencils.jpg|Olovke u boji
Datoteka:Colored pencils chevre.jpg|Olovke u boji
Datoteka:Colored pencils.jpg|Olovke u boji

## Vanjski linkovi 
Kategorija:Slikarske tehnike
Zastava Naurua

[mini|240px|desno|[Datoteka:FIAV 010100.svg|20px Zastava Naurua, omjer 1:2]]

**Zastava Naurua** je usvojena nakon proglašenja nezavisnosti ove tihookeanske ostrvske države 31. decembra 1968. godine.

Na zastavi je prikazan geografski položaj ovog ostrva. Sastoji se od dva plava polja na gornjoj i donjoj stranici koje dijeli žuta traka širine 1/24 širine zastave. Plava boja na zastavi predstavlja plavi Tihi okean, a žuta traka sa zvijezdom geografski položaj jedan stepen južno od ekvatora. 

Bijela dvanaestokraka zvijezda nalazi se na donjoj polovini zastave ispod žute trake i na lijevoj polovini zastave. 
Ima višestruko značenje:
* bijela boja predstavlja rudu fosfata na kojem je Nauru steklo svoje bogatstvo
* dvanaet krakova predstavlja dvanaest plemena Naurua
* položaj predstavlja položaj Naurua u svijetu 
## Također pogledajte 
* Grb Naurua

## Reference 
Nauru
Kategorija:Nauru
Živa(II)-sulfid

**Živa II sulfid** (HgS) je hemijski spoj žive i sumpora. Spada u jednu vrstu poluprovodnika. U prirodi se javlja u vidu minerala cinabarita. Postoje dvije alotropske modifikacije:
* crvena (α-HgS), rašireniji u prirodi, koristi se kao pigment
* crna (β-HgS)(metacinabarit), koji je manje rasprostranjen

## Upotreba
Crveni živa (II) sulfid se koristi kao crveni pigment (poznat i kao cinober-crvena). Na osnovu svog proizvoda rastvorljivosti (koji u vodi iznosi oko 10-54 (mol/l)2), ovaj spoj nije otrovan poput ostalih živinih spojeva.

## Također pogledajte 
* Cinabarit

## Reference
Kategorija:Spojevi žive
Kategorija:Sulfidi
Morski lav

**Morski lavovi** su podporodica životinja iz reda zvijeri.

Morski lav je životinja izduženog vretenastog tijela koja na glavi ima uočljive mesnate, poput prsta kratke uši. Izdužena njuška nosi duge dlake kao brkove. Prednji su mu udovi pretvoreni u peraje, pet je prstiju spojeno plivaćom opnom i nosi kraće kandže. Zadnje noge imaju duži prvi i peti prst, a treći prst ima jaku kandžu. Stražnje peraje može saviti prema naprijed pa se pomoću njih kreće po suhom. Tijelo mu je pokriveno tamnom, kratkom, masnom i vrlo gustom dlakom.

Veći mužjak naraste do tri metra u dužinu i teži oko 250 kilograma. Živi na morskim obalama u većim čoporima, vrlo okretno pliva i roni. Mogu se lahko pripitomiti i naučiti različitim vještinama. Živi uz južne obale Sjeverne Amerike. Ženka okoti do dva mladunca. Nije ugrožena životinja.

## Također pogledajte 
* Perajari

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Zvijeri
Zastava Novog Zelanda

mini|desno|300px|Zastava Novog Zelanda

**Zastava Novog Zelanda** je tamno plave boje, u čijem se gornjem lijevom uglu nalazi zastava Ujedinjenog Kraljevstva, a na desnoj strani četiri crvene zvijezde koje simboliziraju sazviježđe južnog krsta. Zastava je usvojena 24. marta 1902, a u upotrebi je od 1869.

## Također pogledajte 
* Grb Novog Zelanda

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Novi Zeland
Kategorija:Novi Zeland
Mirsad Hibić

**Mirsad Hibić** (rođen 10. novembra 1973. u Zenici) jest bivši bosanskohercegovački nogometaš.

Igrao je za NK Čelik, HNK Hajduk Split, Sevilla FC i Atlético Madrid, prije nego što je se, 2004, oprostio od nogometne karijere. Bio i standardni član nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine.

## Karijera 
Hibić je svoju posljednju međunarodnu utakmicu odigrao u aprilu 2004.

## Uspjesi 
## Reference  
## Vanjski linkovi 
* http://www.lfp.es/historico/primera/plantillas/historial.asp?jug=6427 

Kategorija:Rođeni 1973.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, Zenica
Kategorija:Bosanskohercegovački nogometaši
Kategorija:Nogometaši Čelika
Hibić, Mirsad
Hibić, Mirsad
Kategorija:Nogometaši Atlético Madrida
Kategorija:Bosanskohercegovački sportisti 20. vijeka
Kategorija:Jugoslavenski nogometaši
Ortorompski kristalni sistem

**Ortorompski kristalni sistem** ima rešetku nastalu izduživanjem kubične rešetke, čime nastaje pravougaona prizma sa pravougaonom bazom (*a* x *b*) i visinom *c*, gdje je *a* ≠ *b* ≠ *c*.
Ortorompskom sistemu pripadaju četiri rešetke:

Za bazno centriranu ortorombičnu rešetku, primitivna ćelija ima oblik desne rombične prizme; može se konstruirati jer se dvodimenzionalni centriran pravokutni osnovni sloj također može opisati primitivnim rombičnim osama. Treba napomenuti da je dužina a primitivne ćelije ispod jednaka je \frac{1}{2} \sqrt{a^2+b^2} konvencionalne ćelije iznad

## Također pogledajte 
* Kristalna struktura

## Reference 
## Vanjski linkovi i izvori 
* 
* 

Kategorija:Kristalografija
Som

**Som** *Silurus glanis* je riba iz porodice Siluridae. Ima izduženo tijelo, široko i zdepasto na prednjem dijelu lahgano je spljošteno na stražnjem dijelu u razini repne peraje. Koža nema krljušt, a prekrivena je sa sluzi koja daje somu ljepljiv izgled. Glava mu je velika i masivna, uzdužno spljoštena a završava široko rasječenim ustima, sa 6 brkova, 2 dugačka na gornjoj vilicii 4 nešto kraća na donjoj vilici. Visoko postavljeno oko malehno je što navodi na noćni život. Dugačka analna peraja završava na razini repne peraje od koje je odvojena samo malehnim izreskom. Tijelo je sive boje išarano tamnijim mrljama na leđima i bokovima dok je trbuh svjetlije boje. 
     
## Stanište i ponašanje 
Somu se sviđaju mirne i duboke vode kao i spore i pravilne riječne vodene struje. Živi na dubokim i zakrčenim mjestima kao što su obale, zaštitni kameni zidovi, vrtlozi, jarci usred voda, potopljena stabla, stjenoviti nasipi, nabačeno kamenje gradilišta.

Kao i za sve druge ribe, temperatura vode pokreće mu biološki ritam. Zimi je voda hladna pa mu je prehrambena aktivnost malena. Sa zatopljenjem vode u aprilu i maju skraćuje se probavni režim. Posebno važno za ženke je da snabdiju organizam proteinima prije reprodukcije. Ali, na kraju tog prirodnog ciklusa koji ga prisiljava da potroši uskladištenu eneregiju, somu se ponovno otvara apetit koji raste do sredine ljeta. Od septembra, a posebno u oktobru, postepeno opadanje žive u toplomjeru obavještava ga da je vrijeme za uskladištenje masti za zimu koju provodi u dubokim područjima veoma spore vodene struje. 
    
## Način hranjenja 
U mladosti jede planktone,a kad odraste veoma brzo se prilagođava prehrani [grabežljivac|grabežljivica]. Ozbiljan oportunist, som se hrani i ribama,rakovima,školjkama i vodenim puževima.Ne oklijeva na površini ugrabiti i progutati žabe, glodare i vodene ptice. O somu se čuju maštovite priče koje ga prikazuju kao čudovište sposobno prožderati sve na što naiđe. Iako ima velika usta za hvatanje posebno velikog plijena, dosta usko grlo (anatomija) mu sprječava njegovo gutanje.

## Razmnožavanje 
Som se razmnožava između maja i juna kada temperatura vode dostigne otprilike 20&nbsp;°C. Mrijesti se u plitkim zonama, češće među korijenima obalnih stabala. Ženka izbacuje otprilike 30.000 jajašaca po kilogramu težine, u gnijezdo koje prethodno napravi mužjak.

Inkubacija traje desetak dana tokom kojih samo mužjak čuva i štiti jajašca. Nakon izlaska iz jaja, mlađ, dužine od 7 do 8&nbsp;mm, razbježi se i sakrije u okolnu vegetaciju. Mladi somovi će sa svoje strane postići spolnu zrelost nakon 5 do 6 godina života.

Kategorija:Ribe
Kategorija:Zrakoperke
Zastava Samoe

mini|desno|300px|Zastava Samoe

**Zastava Samoe** (samoanski: fu‘a o Sāmoa) usvojena je 24. februara 1949. Za vrijeme starateljstva Ujedinjenih nacija redovno je korištena sve do nezavisnosti države 1. januara 1962. a od tada je u upotrebi kao zvanični simbol te ostrvske države. Zastava je crvene boje, a u gornjem lijevom uglu nalazi se pravougaonik plave boje na kojem je predstavljeno pet bijelih zvijezda iz sazviježđa južni krst.
Zastava Samoe veoma je slična zastavama Mjanmara i Tajvana.
Službeno je definirana Zakonom o službenoj zastavi i državnoj himni Samoe iz 1994. godine. Kada se javno podiže ili spušta, ljudi i vozila moraju da se zaustave i da miruju dok se izvođenje ne završi. Oni koji narušavaju zastavu ili je namjerno vrijeđaju mogu dobiti zatvorsku kaznu do šest mjeseci.

## Također pogledajte 
* Grb Samoe

## Reference 
Samoa
Kategorija:Samoa
Murina

**Murine** (lat. *Muraena*) su rod riba iz porodice Muraenidae, iz razreda zrakoperki. Murine su ribe, iako izgledom podsjeća na zmiju. Opasna je riba snažnog ugriza i otrovne krvi.

Nema krljušt kao ni njen rođak ugor, a leđna, analna i repna peraja srasle su u jedan nabor koji ide duž tijela. Prsnih i trubušnih peraja uopće nema. Koža murine ima lijepe boje i prekrivena je sitnim pjegama. Murina je danju sakrivena u pukotinama podvodnih stijena odakle joj viri samo glava. Neprestano otvorene ralje pune oštrih zuba djeluju jezivo. Zube nema samo u vilicama, nego i na nepcu i u kostima grla.

Kategorija:Zrakoperke
Gradijent (čvor)

* Gradijent, u vektorskoj analizi, je vektorsko polje koje predstavlja smijer najveće promjene u skalarnom polju.
* Nagib ili stepen, inklinacija (nagib) ceste ili nekog drugog geografskog bilježja
* Gradijent slike, postepena promjene ili miješanje boje
* U biologiji:
** Koncentracijski gradijent, odnos koncentracje između dva granična regiona
** Električni gradijent, razlika u električnom naboju između dva granična regiona
* U dinamici fluida, i geologiji
**  Gradijent gustoće
**  Gradijent pritiska
**  Gradijent temperature
*** Geotermalni gradijent
*** Gradijent brzine zvuka
**  Gradijent vjetra
Separacijski procesi

**Separacione metode** u hemiji se odnose na procese razdvajanja komponenata smjese mehaničkim ili hemijskim postupcima. Npr. sirova nafta je smjesa ugljikovodika, koju je potrebno razdvojiti na dijelove (frakcije). Ako je potrebno frakcija se dalje rastavlja na nove frakcije, dok se ne dobije čista supstanca.

## Vrste separacionih procesa
* Adsorpcija
* Centrifugiranje
* Dekantiranje
* Destilacija
* Dijaliza
* Ekstrakcija
* Elektroforeza
* Filtriranje
* Flotacija
* Hromatografija
* Kristalizacija
* Prosijavanje
* Sedimentacija
* Sublimacija
* Sušenje
* Taloženje

## Također pogledajte 
* Analitička hemija
* HPLC

Kategorija:Analitička hemija
N,N-dimetilbenzamid

**N,N-dimetilbenzamid** jeste hemijski spoj koji spada u grupu amina. Služi kao reagens za deoksigenaciju sekundarnih alkohola.

## Reference
* Landolt Börnstein Substance  

Kategorija:Amini
Kategorija:Karbonilni spojevi
Marija Terezija (čvor)

*Marija Terezija Španska, francuska kraljica
*Marija Terezija Austrijska, habsburška vladarica
*Marija Terezija Francuska, francuska princeza
*Marija Terezija Austrijska, sicilijanska kraljica
Zastava Solomonskih Ostrva

mini|desno|300px|Zastava Solomonskih Ostrva

**Zastava Solomonskih Ostrva** usvojena je 18. novembra 1977. osam mjeseci prije stjecanja nezavisnosti ove tihookeanske ostrvske države od Velike Britanije. 
Iako se broj provincija od tada povećao, broj zvijezda na zastavi koji ih je prvobitno predstavljao ostao je nepromijenjen. Zastava je podijeljena dijagonalnom žutom linijom koja simbolizira Sunce i dijeli zastavu na plavi dio (simbol okeana) i zeleni dio (simbol kopna). Na plavom dijelu se nalazi pet bijelih zvijezda koje predstavljaju pet velikih ostrva u sklopu Solomonskih Ostrva. 

## Također pogledajte 
* Grb Solomonskih Ostrva

## Reference 
Solomonska Ostrva
Kategorija:Solomonska Ostrva
Zastava Tonge

mini|desno|300px|Zastava Tonge

**Zastava Tonge** je usvojena 4. novebmra 1875. nakon što je službeno upisana u državni ustav i od te godine je zastava Kraljevine Tonge. Zastava je na početku ličila na zastavu crvenog krsta, pa je radi sličnosti promijenjena, i crveni krst sa sredine je prebačen u gornji lijevi ugao zastave. Iako je zastava zvanično usvojena 1875. u upotrebi je od 1864. Ustavom ove tihookeanske ostrvske države propisuje zabranu mijenjanja državne zastave.

## Simbolizam 
Boje i simboli zastave nose kulturno, političko i regionalno značenje. Crveni prelomljeni krst aludira na hrišćanstvo, religiju koju praktikuje oko 97% stanovništva Tonge. To je jedna od 28 nacionalnih zastava koje sadrže otvoreno hrišćanske simbole. Bijela simbolizira čistoću, dok crvena evocira žrtvu krvi Hristove, koja je prolivena tokom raspeća.

## Također pogledajte 
* Grb Tonge

## Reference 
Tonga
Kategorija:Tonga
Zastava Tuvalua

mini|desno|300px|Zastava Tuvalua

**Zastava Tuvalua** usvojena je nakon proglašenja nezavisnosti ove tihookeanske ostrvske zemlje 1978. dvije godine nakon odvajanja od Gilbert i Ellice ostrva. Kao i mnoge druge bivše i sadašnje Britanske prekomorske teritorije, zastava Tuvalua je svijetlo plave boje sa zastavom Ujedinjenog Kraljevstva u gornjem lijevom uglu. Žute petokrake zvijezde na desnoj strani zastave predstavljaju devet ostrva od kojih se sastoji Tuvalu, te njihov položaj odgovara geografskom položaju ostrva.

Godine 1995. uvedena je nova zastava, koja nije sadržavala Britansku zastavu. Međutim, domaće stanovništvo nije prihvatilo novu zastavu, te je 1997. uz manje izmjene vraćena stara zastava.

## Historijske zastave 

Datoteka:Flag of Tuvalu (1978–1995).svg|Zastava u periodu 1978-1995
Datoteka:Flag of Tuvalu (1996–1997).svg|Zastava u periodu 1995-1997

## Također pogledajte 
* Grb Tuvalua

## Reference 
Tuvalu
Kategorija:Tuvalu
Zastava Božićnog ostrva

mini|desno|300px|Zastava Božićnog ostrva
**Zastava Božićnog ostrva** je neslužbeno usvojena 1986, nakon što je izabrana u takmičenju za zastavu teritorija. Dizajnirao ju je Tony Couch iz Sydneya, Australija, a službeno je usvojena 2002. Plavo polje na zastavi predstavlja Indijski okean koji okružuje ostrvo, a zeleno vegetaciju na ostrvu. Sazviježđe južnog krsta simbolozira povezanost sa Australijom, te položaj ostrva na južnoj hemisferi. Ptica na zastavi je *Phaethon lepturus*, koja živi na ostrvu, a žuti disk, unutar kojeg se nalazi karta ostrva, predstavlja rad u ostrvskim rudnicima fosfata.

## Također pogledajte 
* Grb Božićnog ostrva

## Reference 
Božićno ostrvo
Kategorija:Božićno ostrvo
Zastava Kokosovih ostrva

**Zastava Kokosovih ostrva** dizajnirana je 2003. a zvanično je usvojena 6. aprila 2004. Dizajnirao je stanovnik teritorije Mohammed Minkom, koji je kao tinejdžer pobijedio na konkursu za dizajn nove zastave. Zelene je boje, a na lijevoj strani je žuti disk s palminim drvetom koje predstavlja bogatu tropsku floru ostrva. U srednjem dijelu zastave je žuti polumjesec, koji predstavlja islam, preovladavajuću vjeru na Kokosovim ostrvima. Desno je pet zvijezda iz sazviježđa južni krst (kao na zastavi Australije), koji je simbol južne hemisfere i Australije.

## Također pogledajte 
* Grb Kokosovih ostrva

## Reference 
Kokosova ostrva
Kategorija:Kokosova ostrva
Teorema gradijenta

**Gradijentna teorema**, poznata i po nazivu **fundamentalna teorema matematičke analize za linijske integrale**, kaže da se linijski integral kroz gradijentno polje (bilo koje konzervativno vektorsko polje može se izraziti kao gradijent) može izračunati izračunavanjem originalnog skalarnog polja na krajevima krive linije:
: \phi\left(\mathbf{q}\right)-\phi\left(\mathbf{p}\right) = \int_L \nabla\phi\cdot d\mathbf{r} 

Gradijentna teorema implicira da su linijski integrali kroz konzervativno vektorsko polje nezavisni.
U fizici ovaj teorem je jedan od načina za definisanje "konzervativne" sile.
Stavljajući  \phi  kao potencijal,  \nabla\phi  je konzervativna sila. Rad konzervativne sile ne zavisi od pređenog puta tijela, nego samo od krajnjih tačaka, kako to gornja jednčina i pokazuje. Primjer ovakve sile je gravitacija.

## Dokaz 
Neka je  \phi  0-forma (skalarno polje).

Neka je *L* 1-segment (krive) od **p** do **q**.

Prema Stokesovom teoremu
: \int_{\partial L} \phi = \int_L d\phi 
Međutim, pošto je  \partial L = \mathbf q - \mathbf p ,
: \phi\left(\mathbf{q}\right)-\phi\left(\mathbf{p}\right) = \int_L d\phi 

Svođenjem krive na Euklidov prostor i proširivanjem na pravougle koordinate:

: d\phi = \sum_i \frac{\partial \phi}{\partial x_i} dx_i = \left(\frac{\partial}{\partial x_i}\right)\phi\cdot\left(dx_i\right) = \nabla\phi\cdot d\mathbf{r}

## Također pogledajte 
* Klasična mehanika

Kategorija:Vektorska analiza
Površinski gradijent

U vektorskom kalkulusu, **površinski gradijent** je vektorski diferencijalni operator koji je sličan konvencionalnom gradijentu. Razlika je u tome da se površinski gradijent računa duž povšine.

Za površ S u skalarnom polju u, površinski gradijent je definisan i označen kao 

:\nabla_S u = \nabla u - \mathbf{\hat n} (\mathbf{\hat n} \cdot \nabla u)

gdje je \mathbf{\hat n} jedinica normale na površinu. Ispitivanje definicije pokazuje da je površinski gradijent ustvari (konvencionalni) gradijent sa komponenetom normalnom na uklonjenu (oduzetu) površinu, stoga je ovaj gradijent tangenta na površinu.

## Reference 
Kategorija:Vektorska analiza
Zastava Uskršnjeg ostrva

mini|desno|300px|Zastava Uskršnjeg ostrva

**Zastava Uskršnjeg ostrva**, poznatog i kao **Rapa Nui** ili Isla de Pascua, je bijela zastava sa crvenim "rei miru".
Crveni "rei miru" je drveni rezbareni prsni ukras koji su nekada nosile žene sa Uskršnjeg ostrva (Rapa Nui). 
Obojen je crvenom bojom (mana), simbol moći, sa dvije antropomorfne figure na rubovima, koje predstavljaju ariki (poglavice, plemiće). Prvi put je javno istaknuta uz državnu zastavuje 9. maja 2006. 

## Također pogledajte 
* Grb Uskršnjeg ostrva

## Reference 
Uskršnje ostrvo
Kategorija:Uskršnje ostrvo
Gaußov zakon

U fizici, **Gaußov zakon** daje zavisnost električnog fluksa, koji izvire iz neke zatvorene površine, od električnog naboja, koji je unutar te površine.

## Integralni oblik zakona 
U integralnom obliku, zakon glasi:

: \Phi = \oint_S \mathbf{E} \cdot d\mathbf{S} 
= {1 \over \epsilon_o} \int_V \rho\ dV = \frac{Q_S}{\epsilon_o}

gdje je \Phi električni fluks, \mathbf{E} je električno polje, d\mathbf{S} je diferencijal vektora zatvorene površine *S*, sa pravcem normalnim na površinu i smjerom van površine,Q_\mathrm{S} je količina električnog naboja koja se nalazi unutar zatvorene površine, ρ gustina električnog naboja u tački V, \epsilon_o je permitivnost vakuuma i \oint_S je površinski integral površi *S* koja okružuje zapreminu *B*.

## Diferencijalni oblik zakona 
U diferencijalnom obliku, jednačina postaje:

:\nabla \cdot \mathbf{D} = \rho

gdje \nabla, nabla operator, predstavlja divergenciju, **D** je vektor dielektričnog pomijeranja (u jedinici C/m2), i **ρ** je gustina slobodnog električnog naboja (u jedinici C/m3), isključujući vezani električni naboj u materijalu.

Za linearne materijale, jednačina postaje:

:\nabla \cdot \epsilon \mathbf{E} = \rho

gdje je \epsilon električna permitivnost

## Coulombov i Gaußov zakon 
Coulombov zakon je specijalni oblik Gausovog zakona. U specijalnom slučaju sferne površine sa električnim nabojem u centru, linije električnog polja su okomite na površ, sa istim intenzitetom u svakoj tački sfere, dajući jednostavniji oblik Gaußovog zakona:

:E=\frac{Q}{4\pi\epsilon_0r^{2}}

gdje je *E* jačina električnog polja na rastojanju *r* od električnog naboja *Q* koji se nalazi u centru površi, a ε0 je permitivnost vakuuma. Stoga se zaključuje da iz Gaußovog zakona slijedi poznata zakonitost Coulombovog zakona da je električno polje obrnuto proporcionalno kvadratu rastojanja.

Gausov zakon se može iskoristiti za dokazivanje da, ako unutar Faradayevog kaveza nema električnog naboja, onda unutar kaveza nema ni električnog polja. Odnosno, vanjsko ktrično polje ne može prodrijeti u Faradayev kavez nego se polje unutar kaveza može stvoriti samo uslijed električnog naboja koji je u njemu. Gaußov zakon je elektrostatički ekvivalent Amperovog zakona, koji se bavi magnetizmom. Obe jednačine su uvrštene u Maxwellove jednačine.

Formulisao ga je Carl Friedrich Gauß 1835, ali nije objavljen sve do 1867. Zbog matematičke sličnosti, Gaußov zakon ima primijenu i na druge fizičke pojave koje obrnuto proporcionalno zavise od kvadrata rastojanja, kao što su gravitacija ili intenzitet radijacije.

## Također pogledajte 
* Maxwellove jednačine
* Carl Friedrich Gauß
* Fluks
* Električno polje
* Coulombov zakon
* Ampèreov zakon

## Vanjski linkovi 
* MISN-0-132 ''Gauss's Law for Spherical Symmetry* Peter Signell za Project PHYSNET.
* MISN-0-133 *Gauss's Law Applied to Cylindrical and Planar Charge Distributions Peter Signell za projekat PHYSNET.

Kategorija:Elektrostatika
Kategorija:Eponimni zakoni u fizici
Kategorija:Vektorska analiza
Kategorija:Maxwellove jednačine
Kategorija:Carl Friedrich Gauß
Kategorija:Elektromagnetizam
Karbonilna grupa

200px|mini|desno|Karbonilna grupa
**Karbonilna grupa** ili **karbonil** – u organskoj hemiji – je funkcionalna grupa koja sadrži ugljikov atom vezan dvostrukom vezom za kisikov atom (C=O).

Termin karbonil se također može odnositi i na ugljik-monoksid kao ligand u neorganskim ili organometalnim kompleksima (metalni karbonil, kao naprimjer nikl-tetrakarbonil).

## Karbonilna jedinjenja 
Karbonilna grupa karakteriše sljedeće tipove spojeva:

[thumb|upright=0.8|120px|[Ugljen dioksid]]
Drugi organski karbonili su urea i karbamati, izvedenice acil hlorida: hloroformati i fosgen, karbonatni estri, tioestri, laktoni, laktami, hidroksamati i izocijanati. Primjeri neorganskih karbonilnih spojeva su ugljen-dioksid i karbonil-sulfid.

Posebna grupa karbonilnih jedinjenja su *1,3-dikarbonil jedinjenja* koja imaju kisele protone na središnjoj metilenskoj jedinici. Primjeri su meldrumska kiselina, dietil malonat i acetilaceton.

## Reaktivnost 
thumb|120px|Karbonilna grupa
*Kisik* je elektronegativniji od *ugljika*, tako da odnosi elektronsku gustinu sa ugljika, čime povećava polarnost veze. Karbonilni ugljik postaje elektrofilan, i tako lakše reagira sa nukleofilima. Elektronegativni kiseonik može također reagirati sa elektrofilima, kao naprimjer, sa protonom iz kiselog rastvora ili drugim Luisovim kiselinama.'*

Alfa vodici karbonilnog jedinjenja su znatno kiseliji (~103 puta kiseliji) nego u oni u tipskoj C-H vezi. Naprimjer, pKa vrijednosti acetaldehida i acetona su 16,7, odnosno 19. Karbonil je u tautomernoj rezonansi sa enolom. Deprotonacija enola jakom bazom daje enolat, koji je snažan nukleofil i može alkilirati elektrofile, kao što su drugi karbonili.

## Također pogledajte
*Funkcijska grupa
*Deprotonizacija

## Reference 
## Vanjski linkovi
* L.G. Wade, Jr. *Organic Chemistry, 5th ed.'' Prentice Hall, 2002. 
* The Frostburg State University Chemistry Department. Organic Chemistry Help (2000).
* Advanced Chemistry Development, Inc. IUPAC Nomenclature of Organic Chemistry  (1997).
* William Reusch. tara VirtualText of Organic Chemistry (2004).
* Purdue Chemistry Department http://chemed.chem.purdue.edu/genchem/topicreview/bp/2organic/carbonyl.html (retrieved Sep 2006). Includes water solubility data.
* William Reusch. (2004) Aldehydes and Ketones, Pristupljeno 23. 5. 2005.
* ILPI. (2005) The MSDS Hyperglossary- Anhydride.

Kategorija:Organska hemija
Kategorija:Funkcionalne grupe
Donja Gračanica (Zenica)

**Donja Gračanica** je zeničko prigradsko naselje koje se nalazi na sjevernom izlazu iz grada na magistralnom putu M17 prema Doboju i udaljeno je 3&nbsp;km od centra grada. Neka od naselja oko Donje Gračanice su Hece (Sjeverno), Gornja Gračanica (Istočno), Kanal (zapadno) i Pehare (Južno). Samo naselje se većim svojim dijelom nalazi u dolini uzvišenja Hum i Birac, a njen južni dio na ulazu u grad Zenicu je poznatiji i kao radna zona Pečuj u kojem se nalaze privredni objekti preduzeća ALMY Zenica.

Kategorija:Naseljena mjesta u Zenici
Kategorija:Naselja u Bosni i Hercegovini
Južni krst (sazviježđe)

**Južni krst** (nekad samo krst, lat. *crux*), je sazviježđe na južnom nebu. Južni krst je najmanje od 88 moderna sazviježđa, a sastoji od četiri zvijezde (nekad naznačeno pet). Okruženo je s tri strane sazviježđem Kentaur (stari Grci su ga i smatrali sastavnim dijelom Kentaura )i pozicionirano sjeverno od sazviježđa Mušica. Konstelacija je vidljiva samo s južne hemisfere. Mornari su u stara vremena koristili Južni krst za navigaciju, jer gotovo savršeno pokazuje na sjever, jug, istok i zapad.

## Važniji objekti 
### Zvijezde 
* Cefeida: &beta; Cru
* Divovi: &gamma; Cru, &delta; Cru, &epsilon; Cru, &iota; Cru
* Višestruke: &alpha; Cru, &zeta; Cru
* Patuljak: &lambda; Cru
* Spektroskopijska dvostruka: &theta; Cru
* Be zvijezda: BZ Cru

### Zvijezde s vansolarnom planetom 
* Crveni div:NGC 4349-127 s vansolarnom planetom NGC 4349-127b otkrivenom 2007.

### Objekti dubokog neba 
* Tamna maglina: Caldwell 99 (Maglina "Vreća uglja")
* Otvoreno zvjezdano jato: NGC 4755 (Caldwell 94, "Kutija za nakit")

## Južni krst na zastavama 
Sazviježđe južnog krsta se pojavljuje na mnogim zastavama i grbovima zemalja južne hemisfere kao što su:

*  - Zastava Australije
*  - Zastava Božićnog ostrva
*  - Zastava Kokosovih ostrva
*  - Zastava Samoe
*  - Zastava Papue Nove Gvineje
*  - Zastava Niue
*  - Zastava Novog Zelanda
*  - Zastava Tokelaua

## Reference 
Kategorija:Sazviježđa
Sulfonat

thumb|desno|100px|Sulfonat funkcionalna grupa
**Sulfonat** je so ili ester sulfonske kiseline. To je konjugirana baza sulfonske kiseline, čija je formula *R*SO2OH, gdje je R neka organska grupa. Sulfonati su, općenito, stabilni u vodi, nisu oksidirajuća sredstva i bezbojni su. Kao slabe baze su dobre odlazeće grupe u reakcijama tipa Sn1, Sn2, E1 i E2.

## Sulfonatne soli
thumb|155px|desno|Alklilbenzen sulfonati su česti deterdženti koji se nalaze u mnogim šamponima, pastama za zube, deterdžentima za rublje, tekućinama za pranje posuđa i dr.
Anioni opće formule RSO3&minus; nazivaju se sulfonati. Obično su to konjugirane baze sulfonske kiseline sa formulom RSO2OH. Pošto sulfonska kiselina obično reagira poput jakih kiselina, odgovarajući sulfonati su baze. Zbog stabilnosti sulfonatnih aniona, kationi sulfonatnih soli poput skandij-triflata koriste se kao Lewisove kiseline.

Klasičnu organsku reakciju za dobijanje sulfonata je ona u kojoj alkil halidi reagiraju sa sulfitima poput natrij-sulfita. Tu reakciju prvi je opisao Adolph Strecker 1868. godine (*Streckerova sulfitna alkilacija*). Opća reakcija je:

::RX + M2SO3 → RSO3M + MX

Jodid se koristi kao katalizator.

## Sulfonatni estri 
Esteri opće formule R1SO2OR2 nazivaju se sulfonatni estri. Svaki član ove kategorije naziva se analogno nomenklaturi običnih karboksilnih estra. Naprimjer, ako je R2 metil grupa a R1 trifluorometilna grupa, rezultirajući spoj bio bi metil trifluorometansulfonat.

Sulfonatni estri najčešće se koriste kao reagensi u organskim sintezama iz razloga što je RSO3&minus; grupa vrlo pogodna odlazeća grupa (fragment molekule koji se odvaja zajedno sa parom elektrona pri heterolitičkom raskidanju veza), naročito kada R privlači elektrone. Naprimjer, metil-triflat je snažno sredstvo za metiliranje. Sulfonati se često koriste da bi se proteinskim međulinkovima povećala rastvorljivost u vodi, kao što su *N*-hidroksisulfosukcinimid (sulfo-NHS), BS3, sulfo-SMCC i drugi.

### Sultoni 
thumb|right|75px|1,3-propan sulton
Ciklički sulfonski estri nazivaju se *sultoni*. Jedan od primjera sultona je 1,3-propan sulton. Neki sultoni su kratkoživući međuproizvodi koji se koriste snažna alkilirajuća sredstva kako bi se u sintezi nekog spoja uvela negativno naelektrisana sulfonatna grupa. U prisustvu vode, oni se polahko hidroliziraju na hidroksi sulfonske kiseline. Sulton oksimi su ključni međuproizvodi tokom sinteze protivkonvulzivnog lijeka zonisamida. Primjer sultona je tisokromid.

## Reference 
Kategorija:Funkcionalne grupe
Kategorija:Sulfonati
Rep

* Rep (biologija), dio tijela kod nekih životinja.
* *Rep*, jedan od naziva za Hip-hop muziku

**Slovenija**:

* Rep (Slovenska Bistrica), naselje u općini Slovenska Bistrica, regija Podravska
* Zlati Rep, naselje u općini Ribnica, regija Jugoistočna Slovenija
Izanagi

mini|170px|Izanagi i Izanami
**Izanagi** (ja. ʾʾʾʾ) je japanski bog stvaranja koji je imao ženu i sestru Izanami.

Kad su stvarali svijet, nisu se znali, ali nakon što su se upoznali, Izanami je prva progovorila te, za kaznu, njegova žena je rodila dvoje djece.
Njegovi sinovi su bili izobličeni te su se zvali Hiruko i Awashima, no jedan od njih je spalio Izanami te je otišla u carstvo mrtvih. Uputio se tamo i našao je Izanami te je ponovno želio biti s njom. No, ona mu je objasnila da je okusila mrtvačku hranu yomi te da zbog toga ne može s njim biti. No, još  je dodala da će pitati vladara, ali je Izanagi za to vrijeme ne  smije pogledati, ali nakon što ju je Izanagi pogledao, pretvorila se u čudovište, te je pobjegao iz carstva. Okupao se u jednoj rijeci i, kasnije, rodila se božica Amaterasu.

Drugo njegovo ime je **Izanagi-no-mikoto**.

## Također pogledajte 
*Izanami

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Japanska mitologija
Međeđa (Sapna)

**Međeđa** je naseljeno mjesto u općini Sapna, Bosna i Hercegovina.

## Historija 
Kontinutet življenja u Međeđi može se pratiti kroz sačuvane nadgrobne spomenike od bogumila, pa do današnjih dana. Prvi Bogumilski nadgrobni spomenici, u narodu se zovu "mramorovi", nalaze se na dvije lokacije, na lokaciji Markovac gdje ima oko 50 stećaka, te na lokaciji Potkojnice 17 stećaka iz perioda 13. ili 14. vijeka. Mješovito groblje se nalazi na lokalitetu Gladno groblje 300 metara iznad lokaliteta stećaka na Potkojnicama. Na tom groblju se nalaze nišani iz turskog perioda, zatim uspravni stećci, i nadgrobni spomenici iz perioda vladavine Austrougarske. Na drugom kraju, na lokaciji Markovac, nalazi se jedan toponim pod nazivom Zagroblje, gdje je smješteno još jedno mezarje iz perioda turske vladavine. Na dijelu puta prema naselju Bešići nalazi se Staro mezarje, mjesto gdje se nalazila prva džamija, koja se pominje u pisanim aktima, a izvore možemo naći u knjizi Dževada Tosunbegovića (Gornja Spreča), te groblje iz perioda 18. vijeka, koje je skoro uništeno.

Međeđa se do rata u cjelini nalazila u sastavu općine Zvornik, tada je bila na rubu općine, slijepi put sa vrlo lošim uslovima za život. Zbog toga se mnogo stanovnika Međeđe iseljavalo u mjesta oko Zvornika (Bukovik), zatim u Memiće, te mnogo ranije u Tuzlu.

## Geografija 
Međeđa se nalazi na obroncima Majevice i granično je područje sa općinom Kalesija.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Sapna
Zastava Niuea

mini|desno|300px|Zastava Niue
**Zastava Niue** usvojena je 15. oktobra 1975. Žute je boje sa zastavom Ujedinjenog Kraljevstva u gornjem lijevom uglu u čijoj sredini se nalazi zvijezda okružena s četiri žute zvijezde. One predstavljaju sazviježđe južni krst i povezanost sa Novim Zelandom, koji je preuzeo odgovornost i upravu nad Niueom 1901. Plavi kružni disk koji sadrži veću petu zvijezdu predstavlja duboko plavo more koje okružuje samoupravno ostrvo Niue. 
Žuto polje predstavlja blistavo sunce Niuea. Zastavu je dizajnirala Patricia Rex, supruga tadašnjeg premijera Roberta Rexa.

## Također pogledajte 
* Grb Niuea

## Reference 
Niue
Kategorija:Niue
Zastava Američke Samoe

mini|desno|300px|Zastava Američke Samoe

**Zastava Američke Samoe** je usvojena 24. aprila 1960. zamijenivši zastavu SAD-a. Boje i simboli zastave nose kulturno, političko i regionalno značenje.Sastoji se od bijelog trougla u sredini oivičenog crvenom trakom oko kojeg se nalaze dva tamnoplava trougla. Orao na zastavi predstavlja povezanost Američke Samoe sa Sjedinjenim Američkim Državama. Orao u kandžama drži ratnu toljagu i baklju, tradicionalne simbole moći samoanskih poglavica.
Prema dizajneru zastave, Uinifareti Rapi Sotoa, bijeli dio predstavlja okrug Manuʻa. Dva plava dijela predstavljaju dva okruga na ostrvu Tutuila: istočni i zapadni okrug. Crvena boja u sredini simbol je okeana između ostrva Tutuila i ostrva Manuʻa.

## Također pogledajte 
* Grb Američke Samoe

## Reference 
Američka Samoa
Kategorija:Američka Samoa
Zastava Atola Johnston

**Zastava Atola Johnston** je zvanični simbol ove tihookeanske neinkorporirane teritorije Sjedinjenih Američkih Država, a zvanična zastava u upotrebi je zastava Sjedinjenih Američkih Država. Nezvanična je u upotrebi od 7. decembra 2001. na ceremoniji 60. godišnjice od japanskog napada na Pearl Harbour. Na nezvaničnoj zastavi prikazani su dvostruka ptica sa četiri zvjezdice, a označavaju Zračne snage Sjedinjenih Američkih Država i Službu za ribarstvo i divlje životinje, dok četiri zvjezdice označavaju ostrva: Johnston, Akau, Hikina i Pješčano ostrvo. Bijela boja označava korale, a plava okolni okean.

Atol Johnston je atol površine 2,7&nbsp;km2, u sjevernom dijelu Tihog okeana, udaljen oko 1.390&nbsp;km zapadno od Havaja.
Njime upravlja Služba za ribarstvo i divlje životinje, Ministarstva unutrašnjih poslova. Statistički, atol pripada Vanjskim malim ostrvima SAD-a. 

## Također pogledajte 
* Zastava Sjedinjenih Američkih Država

## Reference 
Johnston, atol
Kategorija:Atol Johnston
Zastava Atola Midway

mini|desno|300px|Zastava Atola Midway

**Zastava Atola Midway** je nezvanična zastava koja predstavlja ovu neinkorporiranu teritoriju Sjedinjenih Američkih Država. Dizajnirali su je lokalni uposlenici u organizaciji za zaštitu ribljeg i ostalog životinjskog svijeta. Sadrži dvije nijanse plave boje sa bijelom siluetom albatrosa u sredini. Albatros je simbol divljih životinja koje naseljavaju ostrvo i uobičajen je prizor za posjetioce Midweya. Prvi put je predstavljena 29. maja 2000.
Zvanična zastava na ovom atolu je zastava Sjedinjenih Američkih Država. Međutim, zastava atola Midway mnogo češće se koristi za predstavljanje ovog atola i može se vidjeti kako vijori ispred mnogih lokalnih objekata na ostrvu.

## Također pogledajte 
* Zastava Sjedinjenih Američkih Država

## Reference 
Midway, atol
Kategorija:Atol Midway
Zastava Havaja

mini|desno|300px|Zastava Havaja

**Zastava Havaja** predstavlja Havaje kao kraljevinu, protektorat, republiku, teritoriju i državu SAD-a. Sastoji se od 8 horizontalnih linija bijele, crvene i plave boje. Linije predstavljaju 8 glavnih ostrva na Havajima: Hawai'i, O'ahu, Kaua'i, Kaho'olawe, Lāna'i, Maui, Moloka'i i Ni'ihau. U gornjem lijevom uglu nalazi se zastava Ujedinjenog Kraljevstva, pod čijom su vlašću Havaji bili jedan period.

## Također pogledajte 
* Grb Havaja
* Zastava Sjedinjenih Američkih Država

## Vanjski linkovi 
Havaji
Kategorija:Havaji
Zastava Cookovih Ostrva

mini|desno|300px|Zastava Cookovih Ostrva
**Zastava Cookovih Ostrva** zasnovana je na tradicionalnom dizajnu bivših britanskih kolonija u tihookeanskoj regiji.
Plave je boje sa zastavom Ujedinjenog Kraljevstva u gornjem lijevom uglu. 
Zastava Unije simbolizira historijske veze nacije s Ujedinjenim Kraljevstvom i Commonwealthom nacija.
Na desnoj strani zastave se nalazi 15 bijelih zvijezda poredanih ukrug, koje predstavljaju Cookova Ostrva. Plava boja predstavlja okean i mirnu prirodu stanovnika.

## Historijske zastave 

Datoteka:Flag_of_the_Cook_Islands_(1973-1979).svg|Zastava u periodu 1973-1979.

## Također pogledajte 
* Grb Cookovih Ostrva

## Reference 
Cookova Ostrva
Kategorija:Cookova Ostrva
Zastava Sjevernih Marijanskih ostrva

mini|desno|300px|Zastava Sjevernomarijanskih ostrva

**Zastava Commonwealtha Sjevernih Marijanskih ostrva** usvojena je 1. jula 1985. Drugim ustavom Sjevernih Marijana. Prvobitno je dizajnirana tokom 1985. a kasnije iste godine, završen je nacrt zastave na posljednjoj ustavnoj konvenciji. 
Zastava se sastoji od tri simbola:    
* bijela zvijezda u sredini predstavlja Sjedinjene Američke Države. 
* iza zvijezde nalazi se tradicionalni sivi "latte" kamen, koji predstavlja narod Čamoro 
* raznobojni vijenac od cvijeća predstavlja narod Karolince 

## Historijske zastave 

Datoteka:Flag of the United Nations.svg|1947-1965 (zastava Ujedinjenih Nacija)
Datoteka:Flag of the Trust Territory of the Pacific Islands.svg|1965-1972
Datoteka:Flag of the Northern Mariana Islands (1976–1989).svg|1976-1989

## Također pogledajte 
* Grb Sjevernih Marijanskih ostrva

## Reference 
Sjeverna Marijanska ostrva
Kategorija:Sjeverna Marijanska ostrva
Zastava Pitcairna

mini|desno|300px|Zastava Pitcairna

**Zastava Pitcairna** je usvojena 2. aprila 1984. Zastava je tamno plave boje sa zastavom Ujedinjenog Kraljevstva u gornjem lijevom uglu. Na desnoj strani se nalazi grb Pitcairna.

## Također pogledajte 
* Grb Pitcairna

## Reference

Pitcairn
Kategorija:Pitcairn
Amfoternost

**Amfoternost** predstavlja sposobnost supstance da reaguje i kao kiselina i kao baza.

## Primjeri 
Primjeri amfoternih supstanci su aminokiseline, proteini i voda. Mnogi metali (cink, kalaj, olovo, aluminij i berilij) imaju amfoterne okside.

Cink-oksid (ZnO) reaguje različito u zavisnosti od pH rastvora:

**U kiseloj sredini:** ZnO + 2H+ → Zn2+ + H2O

**U baznoj sredini:** ZnO + H2O + 2OH- → [Zn(OH)4]2-

## Vanjski linkovi 
* http://goldbook.iupac.org/A00306.html
* http://webarchive.loc.gov/all/20020808162614/http://home.c2i.net/astandne/

Kategorija:Hemijske osobine
Kategorija:Hemija kiselina i baza
Niue

**Niue** je otočna teritorija u južnom Tihom okeanu, u blizini Tonge i 2.400 km sjeveroistočno od Novog Zelanda. Od 1974 je samostalni teritorij ugovorom povezan s Novim Zelandom. Niue ima površinu od 260&nbsp;km2 i 13 naselja. Ostrvo je najveći uzdignuti koralni atol na svijetu. Niuejci su obrazovani i uglavnom govore starosjedilački niuejski i engleski jezik. Žive samostalnim životnim stilom, a većina uzgaja vlastite usjeve i bavi se ribolovom kako bi izdržavala svoje porodice.

## Historija 
Historija ovog malog otoka se usmeno prenosila sa koljena na koljeno stotinama godina. Vjeruje se da je Niue naseljen već 1000 godina. Legende i usmena predanja govore o prvom naseljavanju od strane vrhovnih bogova *Niuea, Huanakija i Faoa*, zajedno sa Bogovima vatre iz *Fonuagala (Skrivene zemlje).* Legenda kaže da su Huanaki i Fao bili prvi koji su locirali ostrvo, i da su svojim gaženjem izronili kopno i sve zelenilo.

Godine 1774. kapetan James Cook ugledao je Niue, ali mu lokalni stanovnici nisu dozvoljavali da pristane u čak tri navrata. Zatim je Niue nazvao "divljačkim ostrvom".

Godine 1996. Mark Cross, John Pule i nekoliko drugih umjetnika osnovali su *Skulpturalni park Hikulagi* na Niueu, smješten oko 2 km južno od sela Liku. Od kruga totemskih stubova do paviljona od školjki, skulpture su uglavnom izrađene od pronađenih i recikliranih materijala, poput ribarskih mreža, obuće, šerpi, električnih dijelova i slova iz društvene igre *Scrabble*. Posebno se izdvaja stalno promjenjiva instalacija *Protean Habitat*, koja na simboličan način promišlja čovjekov odnos prema korištenju i potrošnji resursa.

Za djevojčice je ekvivalentan događaj prvo bušenje ušiju, koje se također obavlja kao svečani čin. Bušenje ušiju najčešće obavljaju predstavnici porodica s obje strane roditelja. Ceremonija je praćena poklonima i dobrim željama, koje simboliziraju podršku djevojčici i njenoj budućnosti.

## Također pogledati 
* Zastava Niuea
* Grb Niuea

## Izvori 
## Vanjski linkovi 
* Stranica vlade


Kategorija:Tihi okean
Kategorija:Novozelandska ostrva
Kategorija:Ostrvske države
Kategorija:Države u Okeaniji
Thora Birch

**Thora Birch** (fonol. *Tora Birč*) (rođena 11. marta 1982) je američka glumica. Bila je jedna od vodećih dječijih glumaca 1990tih glumeći u filmovima poput *Patriot Games* (Patriotske igre) (1992), *Hocus Pocus* (1993), *Clear and Present Danger* (1994), *Now and Then* (Sada i prije) (1995) i *Alaska* (1996). Od tada se proslavila u ulogama u filmovima Američka ljepota (American Beauty) (1999) i kultnom filmu *Ghost World* (Svijet duhova) (2001).

## Vanjski linkovi
*Oficijelna stranica
*IMDB Thora Birch

Birch, Thora
Birch, Thora
Birch, Thora
Wikipedia na bosanskom jeziku

**Wikipedia na bosanskom jeziku** jest verzija Wikipedije, slobodne internetske enciklopedije u vlasništvu Zadužbine Wikimedia, na bosanskom jeziku. Počela je sa radom 12. decembra 2002. godine. Deset hiljada članaka dostigla je 15. jula 2006. godine. Polovinom 2010. je imala preko 29.500 članaka i preko 30.000 članova. Krajem 2014, pređena je brojka od 56.000 članaka i 23.000 slika, uz preko 72.700 korisnika. Istovremeno, napravljeno je preko 2,7 miliona izmjena. Najstariji postojeći članak je Matematika, započet 12. decembra 2002. u 23:40:53.

Wikipedia na bosanskom jeziku trenutno ima [[Posebno:Statistike|]] .

## Statistika 
## Medijska prisutnost 
### tacno.net 
Na portalu tacno.net je 25. augusta 2020. godine objavljen članak pod nazivom *"Wiki-šta? Wikipedia djelovanja u Bosni i Hercegovini"*, u kom je na osnovu intervjua s nekoliko administratora, opisan rad i djelovanje Wikipedije na bosanskom jeziku.

### Al Jazeera Balkans 
U članku *"Promoviraju li hrvatski nacionalisti političku agendu na Wikipediji?"* od 6. 8. 2021. godine na portalu  Al Jazeera Balkans se Wikipedia na bosanskom jeziku, kao i Wikipedia na hrvatskom jeziku optužuje za hrvatsku nacionalističku propagandu, separatizam, te se osobno napada jedan administrator. Članak je napisan bez namjere da se neko od upravnika ili urednika Wikipedije na bosanskom jeziku izjasni o tezama Al Jazeere.

### klix.ba 
U redakcijskom nepotpisanom članku portala klix.ba *"Kome smeta bosanska historija na Wikipediji?"* od 7. 6. 2021. i članku *Brisanje sadržaja na bosanskom jeziku: Kako nacionalisti vrše reviziju historije na Wikipediji* autora V. K. od 5. 8. 2021, kritikuje se projekat bosanskom jeziku, te se citira Jahja Muhasilović, koji iznošenjem vlastitih teza, se protivi konceptu Wikipedije, koji zabranjuje iznošenje vlastititih teorija. Oba članka su napisana bez intervjua sa predstavnicima ili urednicima Wikipedije na bosanskom jeziku. U oba slučaja redakcija je dozvolila neprimjerne i vulgarne šovinističke komentare, te osobne napade na administratore Wikipedije.

### Preporod 
U nepotpisanom redakcijskom članku Preporoda, lista Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini pod nazivom *"Izgubljena bitka za Bosnu na internetu: slučaj Wikipedija"*, objavljenom 1. novembra 2022. Wikipedia na bosanskom jeziku, kao i projekat na hrvatskom jeziku kritikovani su pod izgovorom, da uređivačka koncepcija korisnika i administratora ne odgovara pogledima autora teksta. Nekoliko puta se navode citati Jahje Muhasilovića, koji poziva na osnivanje "Fondacije" uz pomoć novčanih sredstava, iako osnivanje jedne Wiki organizacije je moguće samo u koordinaciji i uz dozvolu Fondacije. U članku se direktno napada i jedan administrator, koje se u podnaslovu opisuje kao "Glavni administrator Hrvat koji živi u Austriji", te se navode izmišljene teze, da se "radi o Hrvatu iz Vojvodine". Stavovi Wikipedije nisu zatraženi. U online izdanju novina, članak je potpisan inicialima E. S.

## Napomene 
## Reference 
## Također pogledajte 
* Wikipedia
* Wikipedia:Naš odgovor kritičarima
*  :m:Tell us about Bosnian Wikipedia

Bosanski
Drveni puhački instrumenti

**Drveni puhački instrumenti** je grupa muzičkih instrumenata kod kojih se zvuk proizvodi puhanjem, u većini slučajeva iz usta i pluća svirača. Ti se instrumenti nazivaju drvenim jer svi osim saksofona potiču od instrumenata koji su bili u potpunosti drveni, iako se danas izrađuju i od metala ili kombinacije drveta i metala.

Drveni puhački instrumenti imaju razne uloge u orkestru. Iako u tehničkom i izražajnom pogledu nemaju tako širok raspon mogućnosti kao gudački instrumenti, ipak se pojedinačni instrumenti, pored karakterističnih tonskih boja, odlikuju i velikom pokretljivošću, a i čitav velik zvučni fond orkestra u svim registrima pokriven je tonovima koje proizvode. Moguće ih je primijeniti u svakom trenutku za svaku melodijsku liniju u bilo kojem registru. Ipak, oni imaju jedan veliki nedostatak, kao i limeni puhački instrumenti, a to je fizička ograničenost svirača, odnosno zapremina njegovog puhanja.

## Instrumenti u ovoj kategoriji 
* Pikolo flauta (Piccolo Flauto – Picc..)
* Flauta (Flauto – Fl.)
* Oboa (Oboa – Ob.)
* Engleski rog (Corno inglese – C.i.)
* Klarinet (Clarinetto – Cl.)
* Bas klarinet (Clarinetto Basso – Cl.B.)
* Saksofon (Saxofono – Sax.)
* Fagot (Fagotto – Fg.)
* Kontrafagot (Contrafagotto – Cfg.)

## Također pogledajte 
* Muzički instrumenti
* Puhački instrumenti

Kategorija:Drveni puhački instrumenti
Zastava Ostrva Wake

mini|desno|300px|Zastava Ostrva Wake

**Zastava Ostrva Wake** je nezvanična oznaka za tihookeansko ostrvo, kojim od 1. oktobra 1994. godine upravlja *Komanda za raketnu i stratešku odbranu* vojske Sjedinjenih Američkih Država. Sastoji se od horizontalne bijele i crvene s okomitom plavom prugom. Zadnja ivica plave pruge nije ravna, već sačinjava tačku gdje se po sredini visine plave pruge ukršta sa bijelom i crvenom. Na plavom polju nalazi se žuti logo, koji sadrži kartu atola u plavoj boji sa natpisom "*WAKE ISLAND*" (Wake ostrvo). Oko njega nalaze se tri zvijezde petokrake koje simboliziraju tri ostrva u sklopu teritorije.

## Također pogledajte 
* Zastava Sjedinjenih Američkih Država

## Izvori 
Wake ostrvo
Kategorija:Ostrvo Wake
Rojin

**Rojin** (rođena 1980, Adana, Turska) je slavna kurdska pjevačica, popularna širom kurdske publike.

## Djetinjstvo i počeci 
Rojin je rođena u Adani, u Turskoj kao jedna od petero djece u svojoj porodici. Njen otac bio je iz Mardina, a njena majka je iz Sirije. Osnovnu i srednju školu završila je u Adani, nakon čega je otišla da studira na Konservatorij Adane. Poslije 1990 svoje studije završava u Ankari, gdje je odigrala komad na teatarskom festivalu. 

## Karijera 
Prvi ugovor potpisala je 1996. no da snimi album čekala je pune četiri godine, tako da je njen debitanski album izdat tek 2000. Bio je na turskom i doživio je veliki uspjeh, dobila je ugovor sa internacionalnom producentskom kućom Sony Music. To joj je dalo ideju da snimi album na maternjem kurdskom i time unaprijedi muziku svog naroda u Evropi. Tako je 2003 izdala singl na kurdskom jeziku pod nazivom "Si". 

Tokom Dogubayazit festivala, otpjevala je jednu kurdsku nacionalnu pjesmu, čime je bila odvedena na razgovor od strane sigurnosnih strana Turske. Branila se i odbila tvrdnju da je mislila bilo šta loše, nakon čega je puštena. Ubrzo počela je sa snimanjem novog albuma. 19.4.2005. izdala je album "Jan/Sizi". Od 15 pjesama, devet su bile na kurdskom a šest na turskom jeziku. Druga karakteristika ovog albuma jeste da je skoro pola pjesama napisala ona sama. Na dodjeli "Zlatni Leptir" dobila je nagradu za najboljeg etno izvođača. Po prvi put bila je dodjeljena kurdskom izvođaču.

Kategorija:Turske pjevačice
Saarland

**Saarland** (fonološki *Zarland* ; fran.: *Sarre*) je jedna od 16 saveznih pokrajina Njemačke. Glavni grad pokrajine je Saarbrücken. Ima površinu od 2570 km2 i 982.000 stanovnika. Najmanja je od svih njemačkih pokrajina (*Flächenländer*), ne računajući gradove-pokrajine: Berlin, Hamburg i Bremen. Sa 54,6% katolika u ukupnom broja stanovnika, jedina njemačka pokrajina sa većinskim katoličkim stanovništvom.

## Podjela 
| style="text-align:right; width:33%;"| desno|300px|Podjela Saarlanda po distriktima
|-
| 
| style="text-align:right; width:33%;"| žuto = gradovi, svijetlo-žuto = seoske zajednice
|}

[lijevo|mini|300px|Rijeka [Saar u blizini Mettlacha]]

## Reference 
Kategorija:Pokrajine u Njemačkoj
Kategorija:Saarland