Vida Tomšič

**Vida Tomšič** rođena **Bernot** (26. juni 1913 – 10. decembar 1998) bila je slovenska partizanka u Drugom svjetskom ratu, istaknuta komunistička političarka, aktivistkinja i narodni heroj u poslijeratnoj Jugoslaviji.

U periodu između dva svjetksa rata postala je antifašistička aktivistkinja. Uhapšena je i mučena od strane okupacionih snaga tokom rata, a njen suprug Tone Tomšić je pogubljen. Poslije rata bila je vođa Antifašističkog fronta žena Jugoslavije (AFŽ).

Rođena je i umrla u Ljubljani i tokom svoje dugogodišnje karijere obavljala je mnoge državne funkcije u Sloveniji i Jugoslaviji.

Bila je marksistička feministkinja koja je "vidjela da su prava žena strogo zavisna od društvenog i ekonomskog razvoja zemlje u cjelini."

## Život i rad 
Rođena je u porodici učiteljice koja je živjela u Ljubljani, kao jedna od petero djece. Studirala je pravo u Ljubljani i diplomirala 1941. U studentskim danima uključila se u ljevičarski pokret, a zvanično se pridružila Komunističkoj partiji Jugoslavije (KPJ) 1934. Zbog aktivnosti u KPJ uhapšena je 1934. provela jedanaest mjeseci u zatvoru. Svog muža Toneta Tomšiča upoznala je 1937, koji je također bio uhapšen zbog komunističkih aktivnosti. Vida Tomšič je na kraju puštena iz zatvora, a 1940. primljena je za člana CK KPJ.

Za vrijeme italijanske okupacije 1941, koristila je ime Mary Singer i rodila sina, ali su do decembra te godine i ona i njen muž uhapšeni zbog ilegalnog političkog djelovanja u podršci Komunističkoj partiji. Italijanski vojni sud osudio je muža na smrt, a nju na 25 godina zatvora. Razdvojena od sina, bila je zatvorena u nizu italijanskih zatvora sve do pada Italije, kada je osnovala jednu od prvih prekomorskih partizanskih brigada. U maju 1945. imenovana je od strane Narodne vlade Slovenije za ministra socijalne politike, a do penzije ostala je na važnim dužnostima u Vladi Socijalističke Republike Slovenije. Predavala je kao profesor porodičnog prava na Pravnom fakultetu Univerziteta u Ljubljani 1970-ih i bila je prva predsjednica Savezne ženske organizacije. Od 1979. do 1985. bila je članica Odbora Međunarodnog instituta za istraživanje i obuku za unaprjeđenje žena (INSTRAW) u Santo Domingu, i bila je jugoslovenska predstavnica u Komisiji za socijalni razvoj pri Ekonomsko-socijalnom Vijeće Ujedinjenih nacija (ECOSOC) 1960.–1963. i 1971.–1974., a predsjedavala je komisijom 1963.

## Dodatna literatura 
*Mateja Jeraj, “Vida Tomšič” in Francisca de Haan, Krasimira Daskalova, Anna Loutfi (eds), ''A Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms: Central, Eastern and South Eastern Europe, 19th and 20th Centuries*.  Budapest: Central European University Press, 2006: 575-579
*Chiara Bonfigioli, *Revolutionary networks. Women’s political and social activism in Cold War Italy and Yugoslavia (1945-1957)*, Dissertation filed at the University of Utrecht,
*Chiara Bonfigioli, "On Vida Tomšič, Marxist Feminism, and Agency," in Forum - Ten Years After: Communism and Feminism Revisited, edited by Francisca de Haan, *Aspasia: The International Yearbook of Central, Eastern, and Southeastern European Women's and Gender History'', Volume 10, Issue 1, 2016: 145-151. DOI: https://doi.org/10.3167/asp.2016.100107

## Reference
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Biografije, Ljubljana
Kategorija:Rođeni 1913.
Kategorija:Umrli 1998.
Kategorija:Nosioci Ordena narodnog heroja