Whittier (Aljaska)

**Whittier** je grad na čelu kanala Passage u američkoj saveznoj državi Aljasci, otprilike 93km jugoistočno od Anchoragea. Grad se nalazi unutar popisnog područja Chugach, jednog od dva entiteta osnovana 2019. kada je raspuštena bivša popisna oblast Valdez-Cordova. To je također luka za Pomorski autoput Aljaske. Na popisu iz 2010. bilo je 220 stanovnika, a na sljedećem popisu iz 2020. taj broj je porastao na 272.

Whittier je poznat po izuzetno vlažnoj klimi – grad prima 5000mm padavina godišnje u prosjeku – kao i zbog činjenice da gotovo svi njegovi stanovnici žive u etažnom vlasništvu Begich Towers, zbog čega je dobio nadimak "grad pod jednim krovom".

Tokom Drugog svetskog rata, vojska SAD-a izgradila je vojni objekt, zajedno sa lukom i prugom, u blizini glečera Whittier i nazvala ga objekt "kamp Sullivan". Pruga Željeznica Aljaske do kampa Sullivan završena je 1943, a luka je postala ulaz za vojnike SAD-a na Aljasku.
mini|Begich Towers
Dvije zgrade koje dominiraju gradom izgrađene su nakon Drugog svjetskog rata. Zgrada Hodge sa 14 spratova (preimenovana u Begich Towers) završena je 1957. i sadrži 150 dvosobnih i trosobnih stanova plus jedinice za efikasnost prvostupnika. Ovaj neboder naselile su izdržavane porodice i zaposleni u državnoj službi. Škola Whittier bila je povezana tunelom u podnožju zapadne kule kako bi učenici mogli bezbjedno pristupiti školi u danima kada je loše vrijeme. Zgrada je dobila ime u čast pukovnika Waltera Williama Hodgea, građevinskog inženjera i komandanta 93. inženjerskog puka na autoputu Alcan.

Druga glavna građevina u gradu, zgrada Buckner, završena je 1953. i nazvana je "gradom pod jednim krovom". Zgrada je na kraju napuštena. Kule Buckner i Begich u jednom trenutku bile su najveće zgrade na Aljasci. Zgrada Begich Towers postala je etažno vlasništvo, a zajedno sa dvospratnom privatnom rezidencijom poznatom kao Whittier Manor, u njoj se nalazi većina stanovnika grada.

Luka u Whittieru bila je aktivni vojni objekat do 1960. Inženjerski korpus vojske SAD-a je 1962. izgradio terminal za naftne derivate, crpnu stanicu i 100&nbsp;km dug cjevovod prečnika 20&nbsp;cm do Anchoragea u Whittieru.

Dana 27. marta 1964, Whittier je pretrpio štetu od preko 10 milijuna američkih dolara u potresu koji je nazvan zemljotres na Veliki petak. Od 2022. to je najveći potres ikada u SAD-u, jačine 9,2 na skali magnitude, a izazvao je cunamije duž zapadne obale SAD-a. Cunami koji je pogodio Whittier dostigao je visinu od 13&nbsp;m i ubio 13 ljudi.

Whittier je osnovan 1969. i na kraju je postao luka za brodove za krstarenje. Koriste ga lokalni poslovi i 100 putnika za krstarenje na brodovima srednje veličine. Kada je Memorijalni tunel Antona Andersona otvoren za javni pristup 2000, napravljen je prvi autoput koji je povezivao Whittier sa Anchorageom i unutrašnjom Aljaskom – ranije su jedini načini da se dođe do grada bili željeznica, brod i avion.

Nakon što je tunel proširio pristup Whittieru, počele su ga posjećivati veće linije za krstarenje. To je mjesto ukrcavanja i iskrcavanja za jednosmjerna krstarenja od Anchoragea do Vancouvera kompanije Princess. Whittier je također popularan kod turista, fotografa, ljubitelja prirode, veslača, planinara, sportskih ribolovaca i lovaca zbog obilja divljih životinja i prirodnih ljepota. Whittier se nalazi unutar Nacionalne šume Chugach, druge po veličini nacionalne šume u SAD-u.

Whittier se nalazi u školskom okrugu Chugach i ima jednu školu koju pohađa otprilike 50 učenika od predškolskog uzrasta do srednje škole, prema brojevima upisanih za 2019–2020.

## Geografija 
Jedini pristup kopnu je kroz Memorijalni tunel Antona Andersona, cestovni i željeznički tunel mješovite namjene. Grad se nalazi na sjeveroistočnoj obali poluostrva Kenai, na čelu kanala Passage, na zapadnoj strani zaliva princa Williama. Nalazi se 93&nbsp;km jugoistočno od Anchoragea.

## Demografija 
Whittier se prvi put pojavio na američkom popisu iz 1950. kao neinkorporirano selo. Zvanično je osnovan 1969.

Od 2018. u gradu je živjelo 205 stanovnika, sa 313 raspoloživih stambenih jedinica. Gotovo cijela ova populacija živi u kulama Begich od 14 spratova. Rasni sastav grada bio je 68,3% Bijelci, 10,6% Azijati, 6,9% Hispanoamerikanci, 5,7% Indijanci.

U gradu ima 124 domaćinstva, a prosječna veličina domaćinstva je oko 1,79 ljudi, prema statistici iz 2014. godine. Od ovih domaćinstava 56 su porodična, a 68 neporodična: 40,30% stanovništva je u braku, a 32,34% je razvedeno, 51,78% stanovništva ima djecu.

## Vlada 
Gradsku vlast čini sedmočlano vijeće sa gradonačelnikom i šest članova vijeća.

Mali grad ima tri ključna odjela: administraciju, javnu sigurnost i javne radove.

### Usluge 
Policijska uprava Whittier glavna je policijska snaga u zajednici. Odjel su osnovali načelnik policije Gordon Whittier i dvojica službenika 1974, a i danas zadržava isti nivo stalnog osoblja, iako se ljeti zapošljavaju privremeni službenici kada grad ima mnogo turista. Kancelarija se nalazi u jednosobnoj jedinici koja se nalazi na prvom spratu kula Begich. Stanica nema prostora za zadržavanje ili ispitivanje ljudi.

Vatrogasna služba Whittier je dobrovoljna vatrogasna i spasilačka služba uz međusobnu pomoć susjednih odjeljenja.

## Prevoz 
mini|Putnički voz Alaska Railroad napušta Whittier prema tunelu

### Luka 
Postoji luka i dubokomorska luka koju koriste brodovi za krstarenje i pomorski autoput Aljaske.

### Aerodrom i pristanište za hidroavione 
Aerodrom Whittier (ICAO: PAWR) aerodrom je s jednom pistom za avion označen 4/22 (ranije 3/21) sa šljunčanom površinom dimenzija 451 × 18 metara. Drugih objekata nema, a pista se ne održava zimi. Zaključno s godišnjim periodom koji se završava 31. decembra 2005, aerodrom je imao 700 letova, u prosjeku 58 mjesečno: 97% opšta avijacija i 3% avio taksi. U to vrijeme na ovom aerodromu su se nalazila dva jednomotorna aviona. Pista je bila 150&nbsp;m duža, ali je oštećena zemljotresom na Veliki petak 1964.

Grad ima i pristanište za hidroavione.

### Tunel 
Kod lokalnog stanovništva poznat kao tunel Whittier ili tunel Portage, Memorijalni tunel Antona Andersona je tunel kroz planinu Maynard. Povezuje autoput Seward južno od Anchoragea sa Whittierom i jedini je kopneni pristup gradu. To je dio autoputa "Portage Glacier" i na 4100&nbsp;m je drugi najduži tunel za autoput i najduži kombinovani željeznički i autoput tunel u Sjevernoj Americi.

### Željeznička veza Aljaske 
Whittier je veza Željeznica Aljaske sa željezničkim sistemima u Kanadi i nižih 48 država (putem željezničke barže).

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt grada Whittiera
* Zvanični sajt Privredne komore Whittiera

Kategorija:Gradovi na Aljasci
Kategorija:Koordinate na Wikipodacima