Brugge

mini|420x420piksel|Brugge
**Brugge** (   [ˈbrʏɣə] je glavni i najveći grad pokrajine Zapadna Flandrija u flamanskom regionu Belgije, na sjeverozapadu zemlje, i sedmi po veličini grad u zemlji po broju stanovnika.

Površina cijelog grada iznosi 138,4&nbsp;km 2, uključujući 1.075 hektara od obale, u Zeebruggeu (od , što znači 'Brugge pored mora'). Historijski centar grada je istaknuto mjesto svjetske baštine UNESCO-a. Ovalnog je oblika i veličine oko 430 hektara. Ukupna populacija grada je 117.073 (1. januara 2008.),  od kojih oko 20.000 živi u centru grada. Metropolitansko područje, uključujući vanjsku prigradsku zonu, pokriva površinu od 616&nbsp;km² i ima ukupno 255.844 stanovnika od 1. januara 2008.

Zajedno s nekoliko drugih sjevernih gradova sa kanalima, kao što su Amsterdam i Sankt Peterburg, ponekad se naziva i Venecijom sjevera . Brugge ima važan ekonomski značaj, zahvaljujući svojoj luci, i nekada je bio jedan od glavnih svjetskih trgovačkih gradova. Brugge je popularna turistička destinacija u Belgiji, a poznato je i kao sjedište Evropskog koledža, univerzitetskog instituta za evropske studije.

## Etimologija 
Mjesto se prvi put spominje u zapisima kao '** , **' , i  u AD 840.–875. Poslije se pojavljuje kao ''* *i '' (892.);  (krajem 9. vijeka); kao  ( . );  '** (1012.); **' u Anglo-Saxon Chronicle (1037.);  '** (1046.);  **' u anglosaksonskoj hronici (1049.–1052.);   (1072.);   (1080.–1085.);   ( .);   (1089.); i   (1116.).

Ime vjerovatno potiče od staroholandskog naziva za 'most': *brugga* . Forma  bila bi južnoholandska varijanta. Holandska riječ i engleski *bridge* potiču od protogermanskog  .

## Historija 
### Porijeklo 
Brugge je bio lokacija obalnog naselja tokom praistorije. Ovo naselje iz bronzanog i gvozdenog doba nije povezano sa razvojem srednjovekovnog grada. U oblasti Bruggea, prva utvrđenja podignuta su nakon što je Julije Cezar osvojio Menapije u prvom vijeku prije nove ere, da bi zaštitio priobalno područje od gusara. Franci su preuzeli cijelu regiju od Galo-Rimljana oko 4. vijeka i upravljali njome kao *Pagus Flandrensis* . Upadi Vikinga u 9. vijeku potakli su grofa Balduina I od Flandrije da ojača rimska utvrđenja; trgovina je ubrzo nastavljena sa Engleskom i Skandinavijom . Ranosrednjovjekovno naseljavanje počinje u 9. i 10. vijeku na terenu Burgh, vjerovatno sa utvrđenim naseljem i crkvom.

### Zlatno doba (12. do 15. vijeka) 
lijevo|mini| *Trg* (tržnica)
Brugge je postao važan zbog plimne uvale koja je bila ključna za lokalnu trgovinu, Ova uvala je tada bila poznata kao "Zlatni zaljev". Brugge je dobio gradsku povelju 27. jula 1128. godine, a izgrađeni su novi zidovi i kanali. 1089. Brugge je postao glavni grad Flandrije . Otprilike od 1050. godine, postepeno nasipanje mulja dovelo je do toga da grad izgubi direktan pristup moru. Međutim, oluja 1134. godine, je ponovo uspostavila ovaj pristup, stvaranjem prirodnog kanala na Zwinu . Novi morski rukavac protezao se sve do Dammea, Grad je željno dočekivao strane trgovce, a posebno portugalske trgovce koji su prodavali biber i druge začine.
mini|"Burg u Bruggeu", slikano  od Meunincxhovea
Sa ponovnim buđenjem gradskog života u 12. vijeku, pijaca vune, industrija tkanja vune i tržište sukna profitirali su od zaklona gradskih zidina, gde su se viškovi mogli bezbedno akumulirati pod patronatom grofova Flandrije . Gradski poduzetnici posegnuli su za stvaranjem ekonomskih kolonija Engleske i Škotske  okruga za proizvodnju vune. Engleski kontakti donijeli su žito iz Normandije i gaskonska vina. Hanzeatski brodovi ispunili su luku, koja je morala biti proširena izvan Dammea do Sluysa kako bi se primili novi zupčanici .

Godine 1277. u luci Brugge pojavila se prva trgovačka flota iz Republike Genove, prva trgovačka kolonija koja je Brugge učinila glavnom vezom za trgovinu Mediterana. Ovaj razvoj je otvorio ne samo trgovinu začinima sa Levanta, već i napredne komercijalne i finansijske tehnike i priliv kapitala koja je ubrzo preuzeo bankarstvo Bruggea. Zgrada u kojoj je Republika Đenova smjestila svoje komercijalno predstavništvo u gradu i dalje je opstala, u kojoj se sada nalazi Frietmuseum .

Burza je otvorena  godine (najvjerovatnije prva berza na svijetu) i razvila se u najsofisticiranije tržište novca u niskim zemljama u 14. vijeku. U vrijeme kada su se mletačke galije prvi put pojavile, 1314. godine, one su zakasnile. Brojni strani trgovci bili su dobrodošli u Brugge, kao što su kastiljski trgovci vunom, koji su prvi stigli u 13. vijeku. Nakon što je kastiljanski monopol na vunu okončan, Baski, mnogi porijeklom iz Bilbaa (Biskaja), napredovali su kao trgovci (vunom, robom željeza, itd.) i do sredine 15. vijeka osnovali svoj vlastiti komercijalni konzulat u Bruggeu. Strani trgovci su proširili gradske trgovačke zone. Oni su održavali odvojene zajednice vođene sopstvenim zakonima do ekonomskog kolapsa nakon 1700.
lijevo|mini| Stara ulica u Bruggeu, sa kulom Gospe u pozadini
mini|Kanal u Bruggeu u sumrak
Krajem 14. vijeka Brugge je postao jedan od Četiri člana (Four Members), zajedno sa Francom od Bruggea, Genta i Ypresa . Zajedno su formirali parlament; međutim, često su se međusobno svađali.

U 15. vijeku Filip Dobri, vojvoda od Burgundije, osniva dvor u Bruggeu, kao i u Briselu i Lilu, privlačeći brojne umetnike, bankare i druge istaknute ličnosti iz cijele Evrope. Bruggeanski tkači i predilice smatrali su se najboljima na svijetu, a populacija Bruggea narasla je na najmanje 125.000, a možda i na 200.000 stanovnika u to vrijeme oko 1400.

Nove tehnike uljanog slikanja flamanske škole stekle su svjetski glas. Prva knjiga na engleskom ikada štampana objavljena je u Bruggeu od strane Williama Caxtona . Ovo je, također, u vrijeme kada su Edvard IV i Ričard III iz Engleske bili ovdje u egzilu.
lijevo|mini| Brugge na mapi Ferrarija (oko 1775.)

## Geografija 
desno|mini| Općina Brugge
Općinu čine:

* Historijski centar grada Bruggea, Sint-Jozef i Sint-Piters (I)
* Koolkerke (II)
* Sint-Andries (III)
* Sint-Michiels (IV)
* Assebroek (V)
* Sint-Kruis (VI)
* Dudzele (VII)
* Lissewege (sa Zeebruggeom i Zwankendammeom ) (VIII)

alt=The Belfry of Bruges|mini| Zvonik u Bruggeu
mini|Eksterijer delfinarija Boudewijn Seapark u Bruggeu

## Znamenitosti, umjetnost i kultura 
Brugge ima netaknutu većinu svoje srednjovjekovne arhitekture, što ga čini jednim od najbolje očuvanih srednjovjekovnih gradova u Evropi. "Historijski centar Bruggea  je od 2000. godine UNESCO -ov lokalitet svjetske baštine . Značajne su mnoge njegove srednjovjekovne građevine, uključujući crkvu Gospe, čiji toranj od opeke doseže 115.6 metara, što ga čini drugom najvišom kulom/zgradom na svijetu. Vjeruje se da je skulptura *Madona i dijete*, koja se može vidjeti u transeptu, jedina Michelangelova skulptura koja je napustila Italiju za života.

Najpoznatija znamenitost Bruggea je zvonik  iz 13. vijeka u kojem se nalazi općinski karijon koji se sastoji od 47 zvona. Zvonik u Bruggeu, nezavisno od ranije pomenutog UNESCO-ovog mjesta svetske baštine u Bruggeu, uvršten je u Svjetsku baštinu Belfries Belgije i Francuske . Grad još uvijek zapošljava stalno zaposlenog karilonera, koji redovno održava besplatne koncerte.
alt=Concert Building|mini| ''* ("Koncertna zgrada")
Pored "Historijskog centra Bruggea" i tornja koji je uključen u "Zvonike Belgije i Francuske", Brugge je takođe dom trećeg UNESCO-ovog mjesta svetske baštine; Ten Wijngaerde Béguinage, beginage izgrađen u 13. vijeku i uključen je u Svetsku baštinu "Flamanskih begvina".

### Zanati 
Brugge je poznat po čipki, tekstilnoj tehnici. Štaviše, grad i njegova čuvena čipka inspirisali su filmski serijal *Thread Routes*, čija je druga epizoda, snimljena 2011., delimično smještena u Bruggeu.

Nekoliko piva je nazvano po gradu, kao što su *Brugge Blond*, *Brugge Tripel*, *Brugs*, *Brugse Babbelaar*, *Brugse Straffe Hendrik* i *Brugse Zot* . Međutim, samo posljednja dva – *Brugse Zot* i *Brugse Straffe Hendrik –* proizvode se u samom gradu, u pivari De Halve Maan .

### Muzeji i historijska mjesta (nereligijska) 
Brugge je dom mnogih različitih muzeja. Umjetnički muzeji uključuju Arentsovu kuću, kao i Groeningemuseum, koji ima opsežnu kolekciju srednjovjekovne i rane moderne umjetnosti, uključujući značajnu kolekciju flamanskih primitivaca . Razni proslavljeni slikari, kao što su Hans Memling i Jan van Eyck, živjeli su i radili u Bruggeu.

Očuvane stare gradske kapije: *Kruispoort*, *Gentpoort*, *Smedenpoort* i *Ezelpoort* , a *Dampoort*, *Katelijnepoort* i *Boeveriepoort* su nestali.
mini|Gruuthusemuseum
Stara bolnica Svetog Ivana (Muzej Hansa Memlinga ) i Gospa od keramike su bolnički muzeji . Najznačajnije, grad je poznat po *Bruggemuseumu* („Muzej Bruggea“), opštem nazivu za grupu od 11 različitih historijskih muzeja u gradu, uključujući:

* Gruuthusemuseum, muzej kuće Louisa de Gruuthusea .
* Crkva Gospe
* Arheološki muzej
* Gentpoort
* Zvonik
* Gradska vijećnica na Bruges trgu
* *Provinciaal Hof'' (Pokrajinski sud)
* Kurija Brugse Vrije
* Muzej folklora
* Muzej Guida Gezellea
* Koelewei (Cool Meadow) Mill
* Sint-Janshuis (St. John's House) Mill

Neopštinski muzeji u Bruggeu uključuju Muzej pivare, *Hof Bladelin,* Choco-Story (muzej čokolade), *Lumina Domestica* (muzej lampe), Muzej-galeriju Xpo: Salvador Dalí, Muzej dijamanata, Frietmuseum (muzej posvećen belgijskom krumpiru). ), Historium (muzej srednjovjekovne istorije Bruggea), centar čipke, St George's St George's Guild, St. Sebastian's String' Guild, St. Trudo Abbey, i Public Observatory Beisbroek.

### Vjerski objekti i znamenitosti 
alt=Bruges' Church of Our Lady|mini| Crkva Gospe u Bruggeu
Brugge, čiji je svetac zaštitnik Andrija Apostol, je također poznat po svojim vjerskim znamenitostima. Bazilika Svete Krvi (    ), i naročito relikvija Svete Krvi, koju je u grad nakon Drugog krstaškog rata donio Thierry od Alzasa, a koja se svake godine prodefilira ulicama grada. Više od 1.600 stanovnika učestvuje u ovoj, milji dugoj, vjerskoj procesiji, od kojih su mnogi obučeni kao srednjovjekovni vitezovi ili krstaši.

Ostale vjerske znamenitosti i muzeji uključuju crkvu Naše Gospe, Engleski samostan, Jerusalemsku crkvu, Katedralu Svetog Salvatora, Opatiju Sv. Truda, Ten Wijngaerde Béguinage (    ), i opatija Ter Doest (    ) u Lissewegeu .
Datoteka:SANGUIS BRUGENSIS14 44.JPG|Godišnja procesija Presvete Krvi Isusa Hrista, UNESCO baština
Datoteka:Brujas09.JPG|Katedrala Svetog Salvatora
Datoteka:Church Of Our Lady Bruges.jpg|alt=Crkva Gospe (Brugge)| Crkva Gospe (Brugge).

### Galerija 

Datoteka:Along the Steenhouwers Canal.jpg|Steenhouwers kanal sa zvonikom i tornjevima Stadhuisa
Datoteka:OLVBrugge.jpg|*Dijverski* kanal i toranj crkve Gospe .
Datoteka:Brugge Markt1.jpg|The *Provinciaal Hof* .
Datoteka:Brugge - Kruispoort 2.jpg|*Kruispoort* .
Datoteka:Brugge Dweerstraat.jpg|*Dweersstraat* .
Datoteka:00 Bruges JPG5.jpg|The Béguinage .
Datoteka:Brugge-Canal.jpg|*Groenerei* (kanal).
Datoteka:Brugge-CanalRozenhoedkaai.JPG|Pogled sa *Rozenhoedkaaia* .
Datoteka:Bruges canal corner.jpg|Pogled iz zraka na jedan od kanala Bruggea.
Datoteka:Roofs of Bruges 01.jpg|Krovovi starih kuća u centru grada.
Datoteka:Bruges De Burg.JPG|Trg *Burg* sa Vijećnicom.
Datoteka:Brugge Vismarkt R04.jpg|Riblja pijaca.
Datoteka:Brugge, Sint Salvatorskathedraal foto1 in straatbeeld 2007-08-05 09.32.JPG|*Steenstraat* sa katedralom sv. Salvatora u pozadini.
Datoteka:Brugge, straatzicht op de Markt4 2007-08-05 10.00.JPG|Dio *trga* (tržnice).
Datoteka:Bonne Chiere 4.jpg|Vetrenjača Bonne-Chière.
Datoteka:Brugges Dijver.JPG|Rozenhoedkaai
Datoteka:Canal - Brugge, Belgium - November 3, 2010 09.jpg|Spiegelrei kanal
Datoteka:Brugge - Saaihalle en beurs.jpg|"Huis ter Beurze" (centar)  porodica.
Datoteka:Voorgevel Huis 't Schaep Brugge.jpg|Fasada zgrade Huis 't Schaep

## Reference 
Kategorija:Svjetska baština u Belgiji
Kategorija:Članci sa hAudio mikroformatima
Kategorija:Koordinate na Wikipodacima
Kategorija:Pages with unreviewed translations