Vitruvije

thumb|300px|Crtež iz 1684. na kojem je prikazan Vitruvije (desno) kako pokazuje svoje djelo De Architectura, caru Augustu

**Marcus Vitruvius Pollio** (rođen oko 80.-70. p. n. e., umro oko 15. p. n. e. ) bio je rimski pisac, arhitekta i vojni inženjer. On je prvi poznati teoretičar arhitekture. Postaje relevantan tek u doba od renesanse pa do 19. vijeka Njegovo najpoznatije djelo **10 knjiga o arhitekturi** (De architectura libri decem) nije originalno djelo već je sinteza brojnih ranijih autora. U djelu spominje grčke teoretičare čiji radovi nisu sačuvani, oni su mu uzori i autoriteti. Izrazito je konzervativan. Prenošenjem grčkih izraza u latinske nastaje jezička zbrka.

Vrlo malo je poznato iz njegovog života, osim onoga što se može zaključiti iz njegovog pisanja u traktatu. Iako Vitruvije nigdje ne identifikuje imperatora za kojeg je radio, mnogi smatraju da je riječ o Oktavijanu Augustu i da je traktat pisan oko 27. godine. Pošto Vitruvije u traktatu sebe opisuje kao starog čovjeka, neki autori su zaključili da je vrlo vjerovatno da je bio aktivan u vrijeme Julija Cezara. Vitruvije također kaže da je radio na gradnji bazilike u Fanomu (današnji Fano).

Traktat „*O arhitekturi*“, bazira se na njegovom ličnom iskustvu, ali i teoriji poznatih grčkih arhitekata, npr. na Hermogenu. Raspravlja o skoro svakom aspektu arhitekture, a podijeljen je u deset poglavlja: planiranje grada, građevinski materijali, izgradnja hramova i upotreba grčkih redova, civilno građevinarstvo (pozorišta, banje), privatne građevine, dekoracija poda i zidova, hidraulika i civilne i vojne mašine.

## Vitruvijeva djela 
Svaka od knjiga sastoji se od predgovora i teksta uz crteže.
# *Uvod - školovanje arhitekata, podjela arhitekata, osnivanje gradova*
# *Građevinski materijali + konstrukcija zidova*
# *Tipovi vrste hramova - posebno jonski*
# *Nastanak jonskog i korintskog hrama, uvodi temu značenja (forme)*
# *Javne zgrade - forum, bazilika, pozorište...*
# *Privatna stambena arhitektura - prostori rimske kuće, grčka kuća*
# *Završni radovi*
# *Voda i vodovod - aquaeducti*
# *Gradnja sunčanih satova*
# *O građevinskoj i vojnoj mehanizaciji*

## Prevodi Vitruvijevog djela na bosanski, srpski ili hrvatski jezik 
Vitruvijevo djelo *Deset knjiga o arhitekturi* prvi put je prevedeno na srpski 1951. godine. Prevodilac je bio Matija Lopac, a izdavač "Svjetlost" iz Sarajeva. Isti izdavač je objavio djelo i 1990. Beogradski izdavač „Građevinska knjiga“ objavio je, u prevodu Renate Jadrešin-Milić, tri izdanja: 2000, 2003, i 2006., a beogradski Zavod za izdavanje udžbenika, u prevodu Zoje Bojić, svoje izdanje 2009. godine.

## Također pogledajte 
* Arhimed
* Aristotel
* Sekst Julije Frontin
* Plinije Stariji
* Rimska arhitektura
* Vitruvijev čovjek

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Vitruvius/home.html (sa tekstovima na latinskom i engleskom)
*http://www.palladiancenter.org/predecessors.html 
* https://web.archive.org/web/20120121172933/http://en.history-of-physics.com/antike/griechenland_hodometer.htm
* http://architectura.cesr.univ-tours.fr/Traite/Auteur/Vitruve.asp?param= 
* http://www.uh.edu/engines/epi580.htm

Kategorija:Rimski književnici
Kategorija:Rimske vojskovođe
Kategorija:Arhitekte Antičkog Rima
Kategorija:Rimski pisci