Pobuna u Makedoniji 2001.

**Pobuna u Republici Makedoniji 2001.** bila je kratkotrajni rat započet gerilskom aktivnošću albanske separatističke grupe Oslobodilačka narodna armija nakon pobune u Preševskoj dolini u SR Jugoslaviji. Sukobi su završili Ohridskim sporazumom, kojim je dogovoren prekid vatre i razoružavanje gerilaca koje su obavile snage NATO-a, a vlada Makedonije pristala je dati veća politička prava makedonskim Albancima.

## Povod 
## Tok rata 
### Početak 
Prvi sukobi počinju oko sela Tanuševaca, blizu granice sa Kosovom, preko koje se inflitriraju borci ONA-e, oružane skupine koja je nastala osloncem na mrežu uspostavljenu ranije od Oslobodilačke vojske Kosova, tokom Rata na Kosovu 1996 - 1999.

Tamo se događaju napadi na makedonsku policiju. Kada snage KFOR-a ulaze u to selo, postrojbe ONA se povlače južnije, prema Tetovu. Približavaju se tom gradu i počinju granatirati njegove periferne dijelove. Tada makedonska policija reagira prilično oštro i razbija snage koje su opkolile Tetovo. ONA se ponovo povlače, ovoga puta u pravcu Kosova.

28. aprila 2001. događa se Masakr kod Vejce, gdje albanski pobunjenici ubijaju 8 makedonskih vojnika i policajaca u zasjedi na kolonu vozila. Taj događaj izaziva žestoko anti-albansko nasilje u Bitolji i Skoplju. Nastavljaju se makedonski napadi na sela pod kontrolom albanskih pobunjenika, te se na makedonskoj strani u te napade uključuju i 4 borbena helikoptera Mil Mi-24 isporučenih 1996. godine iz Ukrajine. Ta će država tokom oružanog sukoba pružiti važnu podršku makedonskim oružanim snagama, između ostalog isporukom dodatnih zrakoplova - među kojima još 4 topovnjače Mil Mi-24 i 4 borbena aviona Suhoj Su-25.

Tokom maja 2001. nastaje jednomjesečna "pat pozicija" na vojnom polju, a u međuvremenu makedonski parlament postiže osnivanje vlade nacionalnog jedinstva.

24. maja makedonske snage silovito napadaju i zauzimaju selo Vaksince. Tamo su registrirane prve veće civilne žrtve. Nastavljaju se zasjede i manji sukobi do 9. juna, kada albanski vojnici zauzimaju selo Aračinovo, koje se nalazi samo 10&nbsp;km od Skoplja. To stvara još veću krizu, pa se zatvara skopljski aerodrom zbog mogućnosti minobacačkih udara. Tek krajem juna makedonske snage nakon silovitih napada oslobađaju to mjesto. U sljedećim mjesecima, vojna moć albanskih vojnika je znatno opala, te se oni ograničavaju na manje gerilske napade, otmice i zasjede (najteža 8. augusta, 10 poginulih makedonskih vojnika), na koje se često odgovara anti-albanskim nasiljem u makedonskim gradovima. Krajem augusta se uz međunarodno posredovanje postiže dogovor o prekidu vatre i razoružavanju albanskih gerilaca, koje obavljaju snage NATO-a u operaciji *Presudna žetva*. Nakon razoružavanja vojnika ONA nisu zabilježeni veći incidenti, ali u dijelovima Makedonije koji su bili zahvaćeni sukobima porastao je kriminal. Do danas je taj prostor ostao miran.

## Kraj rata 
## Posljedice 
## Bibliografija 
### Makedonski autori 
* *Svjedočenja 2001,* General Pande Petrovski, Сведоштва 2001 од Генерал Панде Петровски (2006)
* *Nedovršeni mir,* Jadranka Kostova, Незавршен мир од Јадранка Костова (2003)
* *2001: Rat sa dva lica*, Mancho Mitevski, 2001: Војна со две лица од Манчо Митевски (2008)
* *Ni rat ni mir*, Ljupka Kochovska, Ниту војна ниту мир од Љупка Кочовска (2010)
* *U fokusu građanskog rata u Makedoniji*, Jordan Jordanov, Во фокусот на граѓанската војна во Македонија од Јордан Јорданов (2003)
* *Put istine*, Svetlan Antich Jovchevska, Патот на вистината од Светлана Антиќ Јовчевска (2004)
* *Moja borba za Makedoniju*, Ljube Boshkovski, Мојата борба за Македонија од Љубе Бошковски (2004)
* *Prva žrtva*, Ljube Profiloski, Прва жртва од Љубе Профилоски
* Teroristička paravojska ONA u Makedoniji, Ivan Babanovski, ОНА терористичка паравојска во Македонија, Иван Бабановски, ВЕДА, Скопје, 2002 година
* Obavještajni podaci u protupobuni, Aleksandar Iliev, Разузнавање во противбунтовништво, Александар Илиев, ЛУБ Благој Јанков Мучето, Струмица, 2014 година

#### Makedonski autori albanskog porijekla 
* *Svjedočenja generala*, Gzim Ostreni, Сведоштва на Генералот од Гзим Острени

### Strani autori 
* *Pucnjevi iznad Tetova*, Rishard Bilski, Пожари над Тетово од Ришард Билски (2003)
* ONA-ova poruka i nada, Petrit Menaj, ОНА порака и надеж од Петрит Менај, Фондација институт отворено општество, Кома, Скопје, 2008

## Reference 
*
Kategorija:Ratovi u bivšoj Jugoslaviji
Kategorija:Raspad Jugoslavije
Kategorija:Sukobi u 2001.
Kategorija:2001. u Makedoniji
Kategorija:Vojna historija Sjeverne Makedonije
Kategorija:Ratovi s učešćem Sjeverne Makedonije