Lučno jezgro

**Lučno jezgro** ili **arkuatno jezgro** hipotalamusa (poznato i kao **ARH**, **ARC**, ili **infundibulsko jezgro**) je nakupina neurona u mediobaznom dijelu hipotalamusa, uz treću komoru i srednju eminenciju. Lučno jezgro uključuje nekoliko važnih i raznolikih populacija neurona koji pomažu u posredovanju različitih neuroendokrinih i fizioloških funkcija, uključujući neuroendokrine neurone, centralno projicirane neurone i astrocite. Populacije neurona pronađene u lučnom jezgru temelje se na hormonima, koje oni luče ili sa kojima komuniciraju i odgovorne su za funkciju hipotalamusa, poput regulacije hormona koji se oslobađaju iz hipofize ili lučenja vlastitih hormona. Neuroni u ovoj regiji također odgovorni su za integriranje informacija i pružanje ulaza drugim jezgrima u hipotalamusu ili ulaza u područja izvan ovog dijela mozga. Ovi neuroni, generirani iz ventralnog dijela periventrikulskog epitela tokom embrionskog razvoja, nalaze se dorzalno u hipotalamusu, postajući dio ventromedijalne hipotalamusne regije. Funkcija lučnog jezgra oslanja se na njegovu raznolikost neurona, ali njegova središnja uloga uključena je u homeostazu. Lučno jezgro ima mnoge fiziološke uloge uključene u ishranu, metabolizam, plodnost i kardiovaskularnu.

## Tipovi ćelija 
### Neuroendokrini neuroni 
Različite grupe neuroendokrinih neurona lučnog jezgra luče različite tipove ili kombinacije neurotransmitera i neuropeptida, poput neuropeptida Y (NPY), gonadotropin-oslobađajućeg hormona (GnRH) , agouti-vezanog peptida (AgRP), kokainom i amfetaminom reguliranog transkripta (CART), kispeptina, dopamina, P-supstance, hormon rasta-oslobađajućeg hormona (GHRH), neurokinina B (NKB), β-endorfina, mwlanocit-stimulirajućeg hormona (MSH) i somatostatina. Proopiomelanokortin (POMC) je prekursorni polipeptid koji se cijepa u MSH, ACTH i β-endorfin i eksprimira u lučnom jezgru.

Grupe neuroendokrinih neurona su:
* **TIDA neuroni** ili tuberoinfundibulski dopaminski neuroni, su neuroni koji regulišu sekreciju prolaktina iz hipofize i oslobađaju neurotransmiter dopamin. TIDA neuroni imaju nervne završetke u srednjoj eminenciji koja oslobađaju dopamin u hipofiznu portnu krv. Kod ženki u laktaciji, TIDA neuroni inhibiraju se podražajem sisanja. Dopamin oslobođen iz njihovih nervnih završetaka na srednjoj eminenciji transportuje se u prednji režanj hipofize, gde reguliše lučenje prolaktina. Dopamin inhibira lučenje prolaktina, pa kada se inhibiraju TIDA-neuroni, dolazi do povećane sekrecije prolaktina, koji stimuliše laktogenezu (proizvodnju mleka). Prolaktin djeluje na negativni povratni način u kratkom spoju kako bi smanjio nivo, stimulirajući oslobađanje dopamina. Dopaminergični neuroni lučnog jezga također inhibiraju oslobađanje gonadotropin-oslobađajućedg hormona, objašnjavajući dijelom zašto dojilja (ili drugačije hiperprolaktinemijska) žena doživljava oligomenoreju ili amenoreju (rijetkost ili odsustvo menstruacije).
* **Kispeptin/NKB neuroni** unutar lučnog jezgra čine sinaptičke ulaze sa TIDA neuronima. Ovi neuroni eksprimiraju receptor estrogena i koekspresiraju neurokinin B kod ženki pacova.
* **GHRH-neuroni** pomažu u kontroli sekrecije hormona rasta (GH) u kombinaciji sa somatostatinom i NPY.
* **NPY/AgRP-neuroni** i**POMC/CART-neuroni** čine dvije skupine neurona u lučnom jezgru koji su centralno uključeni u neuroendokrinu funkciju ishrane. Kao neurotransmitere za podsticanje apetita, medijalni neuroni koriste NPY peptide, a bočni neuroni koriste POMC / CART za inhibiciju apetita.
* **GnRH-neuroni** također su pronađeni. Ovi neuroni luče GnRH i histamin.
* Postoje i grupe neurona koji eksprimiraju NKB i dinorfin, koji pomažu u kontroli reprodukcije.

### Centralno projicirajući neuroni 
Ostali tipovi neurona imaju putedve projekcije iz lučnog jezgra koji posreduju u različitim regijama hipotalamusa ili u drugim regijama izvan hipotalamusa. Projekcije ovih neurona protežu se na veliku udaljenost od lučnog jezgra do srednje eminencije, kako bi uticali na oslobađanje hormona iz hipofize. Neuroni lučnog jezgra imaju unutarhipotalamusne projekcije za neuroendrokrine sklopove, kao što su neuronske projekcije koje utiču na ponašanje u ishrani na paraventrikulskom jezgru hipotalamusa (PVH), dorzomedijalnom hipotalamusnom jezgru (DMH i lateralnom području hipotalamusa (LHA). Grupe neurona povezuju se sa srednjim režnjevima hipofize, od bočnih dijelova ARH do nervnih i srednjih dijelova hipofize i kaudalnih dijelova na ARH do medijane eminencije.

Grupe neurona koji projiciraju negdje drugdje unutar centralnog nervnog sistema uključuju:
* Centralno projicirani neuroni koji sadrže neuropeptid Y (NPY), agouti-vezani protein (AGRP) i inhibitorni neurotransmiter GABA. Ovi neuroni, u najentromedijalnijem dijelu jezgra, snažno izlaze na lateralni hipotalamus i paraventrikularno jezgro hipotalamusa i važni su u regulaciji apetita. Kada se aktiviraju, ovi neuroni mogu izazvati proždrljivost. Te neurone inhibiraju leptin, insulin i peptid YY, a aktivira grelin. 
* Centralno projiciranje neurona koji sadrže peptid proizvode proopiomelanokortin (POMC) i kokainom i amfetaminom regulirani transkript (CART). Ovi neuroni imaju široko rasprostranjene projekcije na mnoga područja mozga, uključujući sve jezgre u hipotalamusu. Te ćelije su važne za regulaciju apetita i, kada se aktiviraju, inhibiraju ishranu. Ovi neuroni aktiviraju se cirkulirajućim koncentracijama leptina i insulina, a oni se direktno inerviraju i inhibiraju NPY-neuronima. POMC-neuroni koji se projiciraju na medijalno preoptičko jezgro, također su uključeni u regulaciju seksualno ponašanje i kod muškaraca i kod žena. Ispoljavanje POMC-a reguliraju gonadni steroidi. Oslobađanje POMC-ovog proizvoda, beta-endorfina regulirano je putem NPY.
* Centralno projiciranje neurona koji stvaraju somatostatin; neurosekretorni somatostatinski neuroni koji regulišu lučenje hormona rasta su različita populacija koja se nalazi u periventrikulskom jezgru.
*Regulatorni neuroni ishrane također aktiviraju neurone periventrikulskog jezgra (PVN) koji sadrže oksitocin, akoji se projiciraju na jezgro tractus solitarius u medulla oblongata.
* Drugi primaju izravne sinapsne ulaze s dodatnih mjesta hipotalamusa koji se projiciraju u amigdalu, hipokampus i entorinski korteks.

### Ostali neuroni 
Ostale ćelijske populacije uključuju:
* Mala grupa neurona osetljivih na grelin.  Njena uloga  nije poznata; mnogi neuroni u lučnom jezgru izmaju receptore za grelin, ali se smatra da oni uglavnom reaguju na grelin koji se prenosi krvlju.
*Lučno jezgro također sadrži grupuu specijaliziranih ependimskih ćelija, nazvanih taniciti.
* Astrociti u lučnom jezgru drže transportere glukoze velikog kapaciteta koji funkcioniraju kao nutritivni senzori za neurone koji kontroliraju apetit.
* Raznovrsne i specijalizovane kolekcije neurona nalaze se u posebnom odeljku sa glijinim ćelijama i imaju svoju mrežu kapilara i membranu tanicita koji pomažu u stvaranju krvno-moždane barijere. Cirkulirajuće ili molekule poput hormona putuju krvlju i mogu direktno uticati na ove neurone i njihovu plastičnost kao dokaz neurogeneze odraslih.

## Reference 
## Dopunska literatura
* 
* 
* 

Kategorija:Hipotalamus
Kategorija:Endokrinologija
Kategorija:Ženski endokrini sistem
Kategorija:Nervni sistem