Želimir Altarac Čičak

**Želimir Altarac "Čičak"** (21. august 1947 – 26. mart 2021) bio je jedan od utemeljitelja sarajevske muzičke scene, tekstopisac, pionir disk džokejstva, novinar, urednik i voditelj mnogih radio i TV emisija, promotor i organizator velikih rock koncerata, publicista i animator rok kulture, kao i pokretač mnogih muzičkih manifestacija koje su postale tradicionalne.     
                                                                                                                                    
## Rani radovi
thumb|300px|lijevo|Želimir Altarac Čičak sa članovima grupe Indexi tokom njihovog nastupa na *Prvom rock maratonu* u Domu mladih u Sarajevu 18. 1. 1979. godine.                                                                                                                                                                                                                                                                     
Želimir Altarac Čičak se još kao srednjoškolac "Prve gimnazije" u Sarajevu od 1961. do 1965. već istakao kao organizator koncerata, kulturno zabavnih programa te kao jedan od urednika gimnazijskog lista "Polet" objavljujući svoje pjesme i novele. Već tada je organizovao razne kulturne programe i bio najbolji voditelj koncertnih nastupa raznih izvođaća.

U drugoj polovini 1960-ih, pored svojih aktivnosti voditelja i organizatora, često je nastupao i na večerima poezije govoreći svoje stihove po studentskim domovima i domovima kulture (gdje je stekao brojnu publiku). Bili su to njegovi muzičko-poetski nastupi na kojima bi kao gosti njegove stihove govorili Etela Pardo i Branko Ličen, tada studenti Pozorišne akademije, dok je za muzičku podlogu na orguljama bio zadužen Ranko Rihtman.

Krajem 1960-ih i početkom 1970-ih u podrumu studentskog doma "Mladen Stojanović" djelovao je i prvi "underground" klub u Sarajevu pod nazivom "Barutana". Tokom djelovanja ovog kluba tu su svirali mnogi, ali "Barutana" je zapamćena po programima koje je vodio Čičak i to pod nazivom "Čičak plus Čičak". Tu su zajedno nastupali Želimir Altarac Čičak i grupa "Čičak", a on je već tada stekao epitet najboljeg disk-džokeja u bivšoj Jugoslaviji, a "Barutana" je bilo mjesto gdje su se mogla čuti najaktuelnija svjetska muzička ostvarenja trendovskog, progresivnog  i avangardnog žanra. Saradnja sa sarajevskim pop-rock grupama dovela je do stvaranja jednog novog muzičkog izraza. U saradnji sa grupom Kodeksi snimljene su njihove tri popularne pjesme. Napisao je stihove za kompoziciju Eduarda Bogeljića "Lutalica", ali je i autor prepjeva za melodije "Voljeti nekog" grupe Bee Gees i "Pekareva pjesma" grupe Small Faces. Sve tri (a posebno treća) zabilježile su visoke plasmane na "Top-hit listi slušalaca Radio-Sarajeva".

Ipak, najuspješniju saradnju ostvario je sa grupom Indexi odnosno sa gitaristom i kompozitorom Slobodanom "Bodom" Kovačevićem .Uradio je tekstove za neke od ključnih pjesama grupe Indexi kao što su "Negdje na kraju u zatišju" i "Svijet u kojem živim". Pjesmu “Negdje na kraju u zatišju” napisao je 1965. i bila je objavljena u “Poletu”, listu Prve gimnazije u koju je išao. Tek u saradnji s gitaristom i kompozitorom Slobodanom Bodom Kovačevićem, nešto kasnije biva ukomponovana u istoimenu, gotovo dvanaestominutnu kompoziciju. Ta pjesma je imala recitovanje stihova na početku i kraju, a stihove je govorio Branko Ličen, tada student Akademije scenskih umjetnosti u Sarajevu. Pjesma "Negdje na kraju u zatišju" snimljena je u oktobru 1969. i bilo je to potpuno razbijanje svih dotadašnjih šema već klasičnih oblika trominutnih kompozicija i sladunjavih hit pjesama . Bez obzira na dužinu trajanja, ova rock poema je bila proglašena za najslušaniju i kao hit 1970. na Radio Sarajevu. Također, za grupu Indexe je napisao stihove za njihovu antologijsku i najviše izvođenu pjesmu na koncertima “Svijet u kojem živim" (domaći hit 1971.), "Povratak Jacka Trbosjeka i ostalog zla" (objavljenu na njihovom historijskom prvom maxi singlu u oktobru 1972.) … i još neke. Pjesma “Svijet u kojem živim” je najviše puta snimljena u izvođenju drugih grupa i izvođača raznolikih muzičkih žanrova poput: Teška industrija, Konvoj, Branimir "Johnny" Štulić, “Krug”, “The Evolution”, “Gruhak” , “Texas Flood” i drugi.

## Vrijeme afirmacije:  DJ, novinar, promotor
thumb|250px|lijevo|Želimir Altarac Čičak u sarajevskoj "Slogi" 1978. godine.     
Želimir Altarac Čičak je sa svojom putujućom diskotekom obilazio mnoge gradove u bivšoj SFRJ. Posebno se zadrźavao u Istri,
gdje je gostovao u Vrsaru, Poreču, Umagu, Puli i Rovinju. Na međunarodnom takmičenju disk-džokeja održanom u Rovinju 1972. osvojio je prvo mjesto u konkurenciji predstavnika iz Italije, Holandije, Švicarske, Austrije i Njemačke.

Kao DJ i voditelj muzičkih emisija prvi put se oglašava 1974. na Radio Sarajevu u emisiji "Pop Orion", a zatim slijede emisije "Pažnja, na ploči dinamit", "Balade u sjenci solitera" i "Razigrane elektronke". Pokretanjem noćnog programa Radio Sarajeva 1981, uređivao je i vodio emisiju "Diskoteka u pola dva". Nakon toga slijedi njegova najpopularnija emisija "Šarada akustika" (koja se emitovala subotom od 16,30 do 18,00). To je u pravom smislu riječi bila hit emisija u kojoj su se mogla čuti sva aktuelna zbivanja sa svjetske i domaće muzičke scene, ali i klasika rocka. Emisija je bila slušana od Kopra do Skoplja, što najbolje potvrđuju stotine pisama koja su stizala na njegovu adresu . Brojna gostovanja njegove diskoteke pod nazivom “Top Rock Disco Show”, diljem bivše SFRJ posijala su za sobom novinske naslove u stilu: "Čičak obara rekorde", "Čičak to radi najbolje", "Samo jedan je Čičak"....itd.

Od 1977. do 1982. subotom i nedjeljom u sarajevskoj “Slozi” predstavljao je nove rock sastave. Kao gosti njegovog šou programa, u prepunoj dvorani, (uvijek pred više od hiljadu posjetilaca, a što je i maksimum ovog klupskog prostora), kalila se jedna nova generacija sarajevske pop-rock škole, predstavljajući se prvim autorskim radovima i izvođačkim umijećem. Sa svojih dvadeset minuta, kao šampioni svoje ulice, gimnazije, mjesne zajednice, nastupali su nove muzičke grupe: “Žaoka”, “Flota”, “Top”, “Kako kad”, “Mali princ”, “Rock apoteka”, “Tina”, “Ozbiljno pitanje”, “Linija života”, “Posljednji autobus”, “Lucifer”, “Velika porodica” i druge. Iz tih početničkih sastava izniknuli su kasnije: Zabranjeno pušenje, Elvis J. Kurtović & His Meteors, Plavi orkestar, Crvena jabuka, Bombaj štampa, Valentino, Gino Banana te  Mladen Vojičić Tifa. Bila je to nova generacija šampiona sarajevske, bosanskohercegovačke i bivše jugoslovenske pop rock scene.
[thumb|300px|desno|Želimir Altarac Čičak sa Mladenom Vojičićem Tifom, [Bruno Langer|Brunom Langerom, Davorom Gopcem i Brankom Đurićem - Đurom tokom *YU rock maratona* u sarajevskoj Zetri 1989. godine.]] 
Na sarajevskoj Gradskoj predavačkoj tribini (RU "Đuro Đaković") od 1977. do 1980, Želimir Altarac je redovno organizovao predavanja o razvoju svjetskog i domaćeg pop-rock stvaralaštva. Bio je tu i ciklus sa temama o folk rocku, poeziji u rock muzici, rock muzika i film, sarajevska pop-rock škola i druge teme. Tu je dobio mnoge pohvale, a sala je uvijek bila prepuna. Kao novinar i muzički kritičar počinje objavljivati tekstove 1973. u "Našim danima", da bi kasnije sarađivao sa svim listovima u Sarajevu, kao kolumnista “VEN-a”, “Večernjih novina” “Svijeta”, Oslobođenja, beogradskog Džuboksa i “Rocka”. Svojim napisima u mnogome je doprinio afirmisanju mnogih mladih sarajevskih grupa, kao i drugih, koje su se tek borile za širu popularnost. Dolaskom u sarajevski Dom  mladih bio je urednik muzičkih programa djelujući od 1984. do 1992..

Tada je utemeljio dvije tradicionalne muzičke manifestacije pod nazivom “Yu heavy metal fest" (Dom mladih od 1986. do 1991.) i "BH pop-rock festival - Nove nade nove snage" (Dom mladih od 1984. do 1992.) . Ove manifestacije su se dešavale svake godine, a imale su veliko interesovanje publike i dobile su priznanja  diljem bivše SFRJ. Tu su svoje prve promotivne nastupe kao “nove nade nove snage” BiH pop rock scene imali grupe: Merlin, Hari Mata Hari (nastao iz grupe “Baobab”), “Konvoj”, “Regina”, Letu štuke, “Protest” i mnogi drugi.  Bio je inicijator i pokretač klupske scene pod nazivom “Muzički video art klub” u Domu mladih koji je djelovao od 1986 do 1992. Tu su se mogli vidjeti video koncerti najpoznatijih svjetskih rock grupa, kao i koncertni nastupi predstavnika avangardne alternativne rock scene iz svih krajeva bivše Jugoslavije .

## Rock maratoni (1979–1989)
thumb|Rock maraton - "Ž.A.Čičak - uz malu pomoć mojih prijatelja"- Zetra 14.oktobar 1989. Sarajevo                                                                                                                           
Posebno mjesto u njegovom radu imaju "Rock maratoni", pod nazivom "Ž. A. Čičak - uz malu pomoć mojih prijatelja", koje je  organizovao svakih pet godina, obilježavajući tako svoje godišnjice rada. U desetosatnim programima sudjelovale su vrhunske grupe, autori i izvođači iz cijele SFRJ. Prvi "Rock maraton" je bio održan u sarajevskom Domu mladih 18. januara 1979. na kojem su u prepunoj dvorani nastupili pioniri i predstavnici sarajevske pop rock škole: “Indexi”, Vatreni poljubac, Divlje jagode, Cod”, Formula 4, Jadranka Stojaković, Slobodan Samardžić & Narcis Vučina, te najmlađi predstavnici poput ”Rock apoteka”, ”Znak sreće”, "Paradoks" i drugi.

Drugi "Rock maraton" je održan 24. novembra 1984. u prepunoj velikoj dvorani KSC Skenderija na kome su nastupili veterani grupa Indexi, kao i grupe koje su tek šire promovisale svoj rad Bajaga i instruktori pozitivne geografije, “U škripcu”, “Slomljena stakla”, “Elvis J. Kurtović”, “Kongres”, “Divlje jagode”, “Gino banana” te grupe Leb i sol, Laboratorija zvuka, Galija, Drugi način, “Vatreni pojubac”, ”Teška industrija”, Rezonansa, “Formula 4” i drugi.
Treći najspektakularniji rock maraton (kada je oboren i rekord posjete na jednom takvom rock spektaklu) odrźan je u sarajevskoj Zetri, 14. oktobra 1989. godine. Tokom desetosatnog programa koji je počeo u 17,00 sati i trajao do gotovo jutarnjih sati  nastupali su: Indexi , Riblja čorba, Atomsko sklonište, YU grupa, "Vatreni poljubac", "Galija", Jura Stublić i Film, "Le cinema", "Zabranjeno pušenje",  Psihomodo pop, "Hari Mata Hari", Tifa Bend, "Formula 4", "Bambinosi", "Rusija”, "Konvoj" i drugi. Svi učesnici ovih "Rock maratona" (kojima je Želimir Altarac Čičak obilježavao jubilarne godišnjice svog djelovanja) bili su sastavljeni od šampiona i legendi pop-rock muzike pa do novih nada nekadašnje SFRJ muzičke scene su u znak uspješne saradnje i višegodišnjeg druženja i prijateljstva nastupali bez honorara.

## Ratne godine u Sarajevu
thumb|200px|lijevo|Želimir Altarac Čičak i Joan Baez prije njenog koncertnog nastupa u ratnom Sarajevu 14. aprila 1993. godine.

Želimir Altarac Čičak je i tokom ratnih godina u Sarajevu nastavio sa kulturnim aktivnostima gdje je organizovao koncerte u klubu “Sloga,” te vodio mnoge muzičke emisije. Poseban događaj je bio koncert proslavljene kantautorke Joan Baez, održan u Sarajevu 14. aprila 1993. u dvorani kina “Imperijal” . Također, posebnu je pažnju izazvao njegov koncert "Give Peace A Chance" u okviru tradicionalne kulturne manifestacije Sarajevska zima iste godine, na kojoj su nastupili gotovo svi muzičari koji su tada ostali u Sarajevu.

U periodu od 1993. do 1995. na sarajevskom radiju “Zid” uređuje i vodi emisiju "Rock 'n' roll radio"
kao i TV emisiju “Iznad oblaka” emitovanoj svakoga petka na “NTV99” 1996. i 1997. U mnogim anketama slušalaca ove emisije su proglašene najboljim i najslušanijim tih godina.

## Koncerti “U2”,reprezentacije pjevača BiH i Italije, “Deep purple”...
Od 2006. svakoga petka od 16,30 do 18,00 sati još jednom potvrđuje svoje vrhunske kvalitete vodeći u svom majstorskom i  originalnom stilu muzičku emisiju “Izvan vremena”  koja se emitovala na radiju "Kameleon" Tuzla do polovine 2012 , zatim nastavlja emitovanje na  "City radio" i "Radio otvorena mreža-ROM", koja također nekoliko godina u mnogim medijskim anketama biva proglašena najslušanijom u BiH..

Organizator je prvog poslijeratnog povratničkog koncerta legendarnih “Indexa” u sarajevskom Bosanskom kulturnom centru, dvije večeri, 2. i 3. februara 1996. Također, organizovao je koncerte "Rock No War" italijanske zvijezde Paola Bellija u “Slozi” 17. marta 1996. Kao promotor sudjeluje i u organizaciji najvećeg sarajevskog spektakla, nastup irskih rock zvijezda, grupe U2 , održanog na Koševskom stadionu 23. septembra 1997.. Organizator  i promoter je muzičko sportskog spektakla akcija za mir “Susret srca”, odnosno  prvog susreta reprezentacije pjevača Italije i BiH održanog 19.oktobra 1998. na prepunom stadionu Grbavica.

Organizovao je koncert legendarne britanske hard rock grupe Deep Purple u sarajevskoj "Zetri" 03. novembra 2007, te još jednog koncerta proslavljene kantautorke Joan Baez u okviru tradicionalne manifestacije "Baščarsijske noći" 16.jula 2008" . U obnovljenom sarajevskom Domu mladih je pokrenuo nastavak tradicionalnog “Festivala pop rock grupa BiH – nove nade nove snage” 2007. Bio je organizator organizovanih odlazaka iz BiH na koncerte svjetskih asova koji su se dešavali u susjednim republikama , o čemu je grupa “Zabranjeno pušenje” ispjevala pjesmu “Sa Čičkom na Stonese” na albumu “Agent tajne sile” 1999.

Do 1983. djelovao je kao slobodni umjetnik, a od te godine do 1994. kao urednik  i organizator muzičkih programa u "RO Omladinski centar Dom mladih Sarajevo." Od 1994. do 2007. djeluje u novinskoj agenciji “BIH PRESS” - kasnije Federalna novinska agencija “FENA”, kao promotor “BiH promocije”, novinar  i glavni i odgovorni urednik elektronskog magazina za kulturu “BiH KULT”. Objavio je knjigu „Anitkvarnica snova“ autobiografiju/monografiju kao učesnik razvoja sarajevske, bh. i Ex-SFRJ pop-rock scene od početka 60-ih pa do današnjih dana, a čija predpromocija se desila 25. novembra 2017. u okviru Prvog Sajma izdavača BiH – „Knjige u nišama“ . Slijedila je i koncertna promocija ove knjige 23. decembra u 2017. u sarajevskom Domu mladih pod nazivom "Druženje izvan vremena za sva vremena" gdje su kao njegovi gosti nastupili bez honorara u znaku priznanja, neki od njegovih saradnika  proteklih decenija. Tokom 2018. promocije knjige "Anitkvarnica snova" održane su u Zagrebu , Beogradu te u gradovima diljem BiH Zenici, Mostaru  Za svoj rad dobitnik je mnogih priznanja. 
  
## Nagrade
*Spomen plaketa grada Sarajeva (06. april 1980.)
*Zlatna medalja rada (1983.-Predsjedništvo SFRJ)
*“Estradna nagrada BIH” (1990.–“Savez udruženja estradnih radnika SRBIH”)
*Zahvalnica sa zlatnim ljiljanom (1996. - Općina Centar Sarajevo), 
*Nagrada Davorin 2005 (Posebna nagrada za afirmaciju BiH pop-rock kulture)

## Galerija
 
Datoteka:Robert Plant and Želimir Altarac Čičak, February, 21 1998, Zagreb.jpg|Robert Plant i Želimir Altarac Čičak u Zagrebu, 21. februar 1998.
Datoteka:Nick Cave and Želimir Altarac Čičak, June 08 1997, Zagreb.jpg|Nick Cave i Želimir Altarac Čičak u Zagrebu, 8. juni 1997.
Datoteka:The Edge i Želimir Altarac Čičak -23.09.1997. Sarajevo.jpg|Gitarista grupe U2 "The Edge" i Želimir Altarac Čičak u Sarajevu, 23. septembar 1997.
Datoteka:Bruce Dickinson and Želimir Altarac Čičak, June, 17 2003 Zagreb.jpg|Bruce Dickinson i Želimir Altarac Čičak u Zagrebu, 17. juni 2003.
Datoteka:Bryan Adams and Želimir Altarac Čičak, October 30, 2000, Zagreb.jpg|Bryan Adams i Želimir Altarac Čičak u Zagrebu, 30. oktobar 2000.

## Index literature o Želimiru Altarcu Čičku
*Želimir Altarac Čičak   - "Antikvarnica snova" (autobiografija/monografija) -  izdavač Dobra knjiga, Sarajevo 2017. - 
*Biografski leksikon “KO JE KO u BiH 2014 -2018.” - Izdavačko grafička kuća PLANJAX KOMERC –Tešanj, , str. 29,30
*Biografski leksikon “KO JE KO u BiH 2018 -2022.” - Izdavačko grafička kuća PLANJAX KOMERC –Tešanj, ISBN 
*Josip Dujmović: „Indexi - U inat godinama”:Igrano-dokumentarna biografija u 4 čina (Opća biblioteka  Zenica 2016.), , str.17,116,125,126,131,133,135,141,162,163,164,231,249,260,301,302,333,334,335,346.
*“Sarajevo moj grad 6” – Izdavač “Rabic” Sarajevo 2016. –“Virtuozni gitar romantik,” , str. 15-163.
*Dr. Nele Karajlić (pravo ime autora Nenad Janković) -“Fajront u Sarajevu”, izdavači “Laguna”  i NID kompanija “Novosti”a.d. Beograd 2014. , str. 125,126,127,130.
*Dušan Vesić –“Šta bi dao da si na mom mjestu” – izdavač naklada “Ljevak” d.o.o. 2014. , str. 08,30,199
*“Sarajevo moj grad 3” – Izdavač “Rabic” Sarajevo 2014. –“Jedan od tih dana –Sloga naše mladosti” , str. 193-201.
*Josip Dujmović: Indexi - “U inat godinama” (Quattro Media Sarajevo, 2006.), romansirana biografija Indexa, , str. 8, 101, 102, 108, 109, 114, 116, 117, 125, 140, 148, 183, 184, 193, 207, 215, 244, 249, 250.
*Josip Dujmović: Indexi - "U inat godinama"- fotomonografija (Quattro Media Sarajevo, 2006.),  - str. 7,61,67,101,110,114,135,142,161,171,227 ()  
*Siniša Škarica: “Kad je rock bio mlad” (V.B.Z. Zagreb, 2005.), , str. 142, 177
*Amir Misirlić: “1.bosanskohercegovački pop-rock leksikon” (Hercegtisak, 2004.), , str. 2, 13, 46, 59, 77, 81, 106, 115, 151.
*Petar Janjatović -"Ex Yu rock enciklopedija 1960-2006 -drugo dopunjeno izdanje - Beograd: Čigoja štampa 2007. , str. 105
*“Leksikon Yu mitologije” –Rende –Postscriptum –Beograd 2004. (Narodna biblioteka Beograd ) Nacionalna i sveučilišna knjižnica Zagreb ), (Časopis je upisan u evidenciji javnih glasila pod br. 647 kod Federalnog Ministarstva obrazovanja, nauke, kulture i sporta), str. 96, 248 
*“Muzika” – (God I br,4 oktobar - decembar 1997- Sarajevo:Muzička akademija) – “Značaj i razvoj sarajevske pop rok scene” – str. 137,138,139,140,141 
*“Prilozi proučavanju muzičke kulturne baštine Bosne i Hercegovine – “Significance And Development Of The Sarajevo Pop Rock Music Scene” – 24. februar 1994 g. (AINFSN, pub. AVICENA, - Open Society Soros Sarajevo (Registrovan kao javni časopis u Saveznom ministarstvu za obrazovanje, nauku, kulturu i sport pod br. 647, str. 143,144,145,146,147.
*Hrvoje Miličević: Sarajevska ratna drama II čin – Sarajevo, kolovoz 1993 godina . str.143,144,145.

## Reference
## Vanjski linkovi
*

Kategorija:Rođeni 1947.
Kategorija:Umrli 2021.
Kategorija:Biografije, Sarajevo
Kategorija:Jugoslavenski novinari
Kategorija:Bosanskohercegovački novinari
Kategorija:Bosanskohercegovački DJ