Ledeni div

**Ledeni div** je divovska planeta sastavljena uglavnom od elemenata težih od vodika i helija, kao što su kisik, ugljik, azot i sumpor. U Sunčevom sistemu postoje dva ledena diva: Uran i Neptun.

U astrofizici i planetologiji termin "led" odnosi se na isparljiva hemijska jedinjenja sa tačkama smrzavanja iznad oko 100 K, kao što su voda, amonijak ili metan, sa tačkama smrzavanja od 273 K (0&nbsp;°C), 195 K (-78°). C) i 91 K (−182&nbsp;°C), respektivno (vidjeti volatili). Devedesetih je utvrđeno da su Uran i Neptun posebna klasa divovskih planeta, odvojenih od drugih divovskih planeta, Jupitera i Saturna, koji su plinoviti divovi koji se pretežno sastoje od vodika i helija.

Kao takvi, Neptun i Uran se sada nazivaju ledenim divovima. Bez dobro definisanih čvrstih površina, prvenstveno se sastoje od gasova i tečnosti. Njihova sastavna jedinjenja bila su čvrste materije kada su prvenstveno formirane kao planete, bilo direktno u obliku leda ili zarobljene u vodenom ledu. Danas je vrlo malo vode na  Uranu i Neptunu ostalo u obliku leda. Umjesto toga, voda prvenstveno postoji kao superkritični fluid na temperaturama i pritiscima unutar njih. Uran i Neptun se sastoje od samo oko 20% vodika i helija po masi, u poređenju sa plinovitim divovima Sunčevog sistema, Jupiterom i Saturnom, koji se sastoje od više od 90% vodika i helija po masi.

## Terminologija 
Godine 1952. pisac naučne fantastike James Blish skovao je termin plinoviti div i koristio ga za označavanje velikih nezemaljskih planeta Sunčevog sistema. Međutim, od kasnih 1940-ih smatralo se da se sastav Urana i Neptuna značajno razlikuje od sastava Jupitera i Saturna. Oni su prvenstveno sastavljeni od elemenata težih od vodika i helija, čineći potpuno zaseban tip divovske planete. Budući da su tokom svog formiranja Uran i Neptun inkorporirali svoj materijal u obliku leda ili gasa zarobljenog u vodenom ledu, termin ledeni div je ušao u upotrebu. ali je najranija naučna upotreba terminologije vjerovatno bila od strane Dunne & Burgess (1978) u izvještaju NASA-e.

## Formiranje 
Modeliranje formiranja Terestrička planetaplaneta i plinovitih divova je relativno jednostavno i nekontroverzno. Općenito se smatra da su Terestrička planete Sunčevog sistema nastale kolizijskom akumulacijom Planetezimala unutar protoplanetarnog diska. Smatra se da su plinoviti divovi — Jupiter, Saturn i njihove vansolarne planete — formirali čvrsta jezgra od oko 10 Zemljinih masa (MEarth) kroz isti proces, dok su akreirali plinovite ovojnice iz okolne solarne magline tokom nekoliko do nekoliko miliona godina (Ma), iako su nedavno predloženi alternativni modeli formiranja jezgra zasnovani na akreciji šljunka. Umjesto toga, neke ekstrasolarne divovske planete su se možda formirale putem nestabilnosti gravitacionog diska.

## Karakteristike 
Ledeni divovi predstavljaju jednu od dvije fundamentalno različite kategorije divovskih planeta prisutnih u Sunčevom sistemu, a druga grupa su poznatiji plinoviti divovi, koji se sastoje od više od 90% vodika i helija (po masi). Smatra se da se njihov vodik proteže sve do njihovih malih kamenih jezgara, gdje molekularni jon vodika prelazi u metalni vodik pod ekstremnim pritiscima od stotina gigapaskala (GPa).

### Atmosfera i klima
Vanjski plinoviti slojevi ledenih divova imaju nekoliko sličnosti sa onima plinovitih divova. To uključuje dugovječne ekvatorijalne vjetrove velike brzine, polarne vrtloge, velike cirkulacijske obrasce i složene hemijske procese potaknute ultraljubičastim zračenjem odozgo i miješanjem s nižom atmosferom.

U martu 2012. otkriveno je da bi kompresibilnost vode korištene u modelima ledenih divova mogla biti smanjena za jednu trećinu. Ova vrijednost je važna za modeliranje ledenih divova, i ima talasasti učinak na njihovo razumijevanje. Njihova jačina polja je između snage plinovitih divova i terestričkih planeta, 50 odnosno 25 puta veća od Zemljine. Jačina ekvatorijalnog magnetnog polja Urana i Neptuna je 75 posto, odnosno 45 posto Zemljinih 0,305 gausa. (predložen 2012.)
* Triton Hopper (predložen 2015.; NASA razmatra od 2018.)
* Uran Pathfinder (predložen 2010.)
* Neptunova Odiseja (predložena 2022.)

## Reference 
Kategorija:Sunčev sistem
Kategorija:Vrste planeta