Dinastija Ridvan

**Dinastija Ridvan** ili **Rizvanović** () bila je porodica paša u Palestini koja je vladala jugozapadnim okruzima ejaleta Damask u 16. i 17. stoljeću pod osmanskom vlašću. Dinastija je imala sjedište u Gazi, gdje su njeni članovi više od jednog stoljeća neprekidno služili kao nasljedni sandžak-bezi. Članovi su također vladali različitim provincijama i okruzima širom Osmanskog Carstva i u različito su vrijeme imali dodatne titule. Doba Ridvana u Gazi smatralo se posljednjim zlatnim dobom grada.

Dinastiju je osnovao Kara Šahin Mustafa-paša, koji je tokom karijere služio kao namjesnik brojnih pokrajina i okruga, uključujući Gazu. Dinastija je dobila ime po Mustafinom sinu Ridvan-paši, koji je služio kao namjesnik Gaze 1570, dok ga dvije godine kasnije nije naslijedio njegov sin Ahmed-paša Rizvanović. Potonji je služio 30 godina, a za to vrijeme Gaza je postala glavno uporište dinastije. Sandžaci Jerusalem i Nablus povremeno su bili pod Ahmed-pašinom upravom tokom njegove vladavine.

Nakon što je Ahmed-paša 1601. postavljen za begler-bega Damaska, njegov sin Arap Hasan-paša naslijedio je namjesništvo Gaze, zauzimajući tu funkciju 43 godine. Njegova vladavina osiromašila je Gazu i dinastiju dovela do bankrota. Hasan-pašin sin i nasljednik Husein-paša imenovan je na dužnost 1644. i služio je do 1672. Pod vodstvom Husein-paše Gaza je postala napredan, siguran i vjerski raznolik grad. Osmanske vlasti svrgnule su ga i pogubile 1663, nakon čega je na to mjesto imenovan njegov brat Musa-paša, koji je služio do 1679. Posljednji guverner Ridvana u Gazi bio je Musa-pašin sin Ahmed-paša, čije je namjesništvo okončano 1690.

## Historija 
### Osnivanje 
Dinastiju Ridvan osnovao je Kara Šahin Mustafa (kasnije poznat kao "Mustafa-paša") i bivši rob Porte - Sulejmana Zakonodavca. U sklopu osmanskog sistema devširme, Mustafa-paša stekao je obrazovanje u unutrašnjoj službi dvora, postepeno napredujući na visoke položaje u vladi 1524,

Mustafa-pašu je na mjestu namjesnika Gaze naslijedio njegov sin Ridvan-paša, koji je dinastiji Ridvan dao ime. Ridvan je prethodno služio kao blagajnik Jemena. Ridvan-paša je 1565. unaprijeđen u begler-bega (general-guvernera) Jemena na dvije godine, prije nego što se vratio na upravljanje Gazom na kratko vrijeme 1567. Ahmed-paša je s prekidima služio kao *emiru’l-hadždž*, ali se borio za daljnje unaprjeđenje od strane osmanske vlade, morajući lobirati kod nekoliko vezira i birokrata sa sjedištem u Istanbulu s velikim iznosima novca i drugim poklonima, za razliku od svojih prethodnika. Na kraju je imenovan za namjesnika Damaska 1601, dok je njegov sin "Arap" Hasan-paša naslijedio namjesništvo Gaze. Ahmed-paša je umro 1607.

Hasan-pašin nadimak *Arap* ("beduin") proizašao je iz dobrih odnosa porodice Ridvan i reputacije držanja beduinskih plemena pod kontrolom. Kada je sultan Murad IV Hasanu naložio da pomogne u suzbijanju dugotrajne pobune Fahrudina II (1623-1635), Hasanove beduinske jedinice često su se pokazale učinkovitim u borbi. U tom periodu Hasan-paša je stekao dodatno namjesništvo u Tripoliju, premda je smijenjen 1644. Njegova vladavina osiromašila je sandžak Gazu i opteretila porodicu Ridvan teškim dugovima. Prema damaščanskom istoričaru i Hasanovom savremeniku, Muhammedu Emin el-Muhibbiju, Hasan-paša je imao brojne žene i konkubine i bio otac 85 djece. Za života Hasan-paše, jedan od njegovih sinova, Husein-paša, služio je kao namjesnik Nablusa i Jeruzalema, kao i *emiru’l-hadždž*. Husein-paša je također razvio prijateljske odnose sa kršćanskim i jevrejskim zajednicama grada, omogućavajući prvima da grade nove crkve i obnavljaju postojeće. Husein-paša imenovao je svog sina Ibrahima namjesnikom Jeruzalema, ali Ibrahim je nastradao u vojnoj ekspediciji 1661. protiv druških plemena u Libanu. Carskim vlastima bile su nepoželjne i veze Husein-paše sa francuskim konzulom i mjesnim kršćanima. Prema Filijuu, Huseinova eliminacija posljedica je ove "posebne veze". Po završetku njegove vladavine, dinastiji Ridvan oduzeto je nasljedno namjesništvo, a naknadni službenici koje je imenovala osmanska vlada počeli su vladati Gazom, čiji je značaj polahko opadao. To se poklopilo s općim povlačenjem podrške mjesnim dinastijama iz “Uzvišene Porte”. Savremeni potomci dinastije Ridvan u Gazi su poznati kao *Dar el-Baša* ili "Kuća paša".

## Kultura 
Porodica Ridvan oblikovala je je svoju dinastiju o uzoru na osmansko carsko domaćinstvo, a tokom vojnih pohoda nosili bi ratne zastave koje su predstavljale njihovu dinastiju, dovodeći sa sobom i vojne orkestre. Porodica Ridvan sebe je doživljavala vođama šireg područja i pokroviteljima drugih vladajućih porodica.

Nije poznato da li su članovi porodice Ridvan radije koristili bosanski, arapski ili turski jezik za međusobnu komunikaciju, odnosno arapski ili turski za komunikaciju sa pretežito arapskim stanovništvom koje je živilo u njihovim okruzima. ali je također očito da su bili dobro upućeni u arapski jezik i običaje, usred zavidnog poznavanja arapske književnosti od strane mnogih namjesnika Ridvana i uskih veza koje su održavali s mjesnom elitom, poput arapske porodice Turabaj i beduinskih plemena. Sa izuzetkom carskih ili provincijskih ukaza, sudski zapisi u sandžacima Gaze, Nablusa, Jeruzalema i Ladžuna, kojima su Ridvani i njihovi saveznici često vladali, bilježeni su na arapskom, uprkos tome što je *kadija* uobičajeno bio carski zastupnik, a time i govornik turskog jezika. Stoga zapisi na osmanskom turskom nisu bili neophodni. Međusobne brakove i društveno-političke veze koje su Ridvani održavali s Turabajevima i čerkeskim Farrukhima stvorili su "novu beduinsko-osmansku hibridnu kulturu" koja se "očitovala i u dvorskom životu, odijevanju i vjerovatno i jeziku", prema historičaru Droru Ze 'eviju.

### Savez Ridvana, Turabaja i Faruka 
Između 16. i 17. stoljeća, tri porodice su upravljale sandžacima koji su činili područje Palestine: Ridvani su upravljali Gazom, dok su Faruci i Turabajevi upravljali Nablusom i Ladžunom. Zbog zajedničkih interesa i prethodnih odnosa tokom vojne obaveze, ove tri porodice su uspostavile bliske veze tokom svoje vladavine. Kćerka Arap Hasan-paše, sestra Muse i Huseina, bila je udata za Asafovog brata Ali Faruka. Dijeljenje zajedničke imovine takođe je pomoglo da se održi jedinstvo porodica.

Savez Ridvana, Faruka i Turabaja uzimao je teritorije Palestine, a ponekad i Transjordanije, za nasljedne feudalne posjede. Tokom mučnih perioda, ove tri porodice bi udružile snage kako bi se suočile s izazovima pobunjenika ili mjesnih suparnika.

Uzajamno povjerenje između porodica razvilo se u čvrst vojni savez početkom 17. stoljeća kao posljedica sve veće snage Fahrudina II u osmanskoj Siriji. Podržan od strane velikog vojvode Toskane Medićija, Fahrudin je nakratko poboljšao svoje odnose s osmanskom vladom i 1622. stekao upravu nad sandžacima Safad i Edžlun, postao namjesnik Nablusa i imenovan *mutesellimom* (ubiračem poreza) Gaze. Njegove snage krenule su prema Jeruzalemu, prelazeći obalnu ravnicu Palestine. Fahrudinovi potezi ugrozili su vladavinu tri porodice koje su, nakon podsticaja iz “Uzvišene Porte” u Istanbulu, formirale savez da zaustave njegovo napredovanje. 1623. vojske Hasana "Arap" paše, Muhammeda ibn Faruka i Ahmeda ibn Turabaja uspješno su razbile Fahrudinovu vojsku na rijeci Eudža (Awja), prisiljavajući ga da se povuče iz Palestine.

## Spisak namjesnika Gaze iz dinastije Ridvana 
## Reference
## Literatura 
*
*
*
*
*
*
*

Kategorija:Ljudi bošnjačkog porijekla
Kategorija:Historija Osmanskog Carstva
Kategorija:Historija islama
Kategorija:Historija Sirije
Kategorija:Bosanske dinastije
Kategorija:Islamske dinastije
Kategorija:Historija Palestine
Kategorija:Historija Gaze
Kategorija:Bliski istok
Kategorija:Dinastija Rizvanović
Kategorija:Historija Bošnjaka