Akira Kurosawa

**Akira Kurosawa** (; 23. mart 1910 – 6. septembar 1998) bio je japanski režiser. Smatra se jednim od najvažnijih i najuticajnijih filmskih stvaralaca u historiji kinematografije. Kurosawa je režirao 30 filmova u karijeri dugoj 57 godina. Kurosawa je pokazao hrabar, dinamičan stil, pod jakim uticajem zapadne kinematografije, ali se razlikovao od nje; bio je uključen u sve aspekte filmske produkcije.

Kurosawa je ušao u japansku filmsku industriju 1936. godine, nakon kratke karijere kao slikar. Nakon godina rada na brojnim filmovima kao asistent režije i scenarista, debitovao je kao režiser 1943. godine, za vrijeme Drugog svjetskog rata, sa popularnim akcionim filmom "Sanshiro Sugata" (poznatiji kao Judo saga). Nakon rata, hvaljenim filmom "Pijani anđeo" 1948. godine, u kojem je Kurosawa dao glavnu ulogu dotad nepoznatom glumcu Toshiru Mifunu, je zacimentirao ugled režisera kao jedan od najvažnijih mladih filmskih stvaralaca u Japanu. Njih dvojica će surađivati u još 15 filmova. Njegova supruga Yoko Yaguchi je glumila u jednom od njegovih filmova.

Rashomon, koji je premijerno prikazan u Tokiju u augustu 1950. godine i u kojem je glumio Mifune, je postao 10. septembra 1951. godine dobitnik Zlatnog lava na Filmskom festivalu u Veneciji i naknadno je pušten u Evropi i Sjevernoj Americi. Komercijalni i kritički uspjeh ovog filma otvorio je zapadno tržište filmovima iz japanske filmske industrije, što je dovelo do međunarodnog priznanja ostalih japanskih autora. Tokom 1950-ih i ranih 1960-ih, Kurosawa je režirao jedan film godišnje, uključujući i veliki broj visoko cijenjenih filmova kao što su "Ikiru" (1952.), "Sedam samuraja" (1954.) i "Yojimbo" (1961.). njegovi kasniji radovi uključuju filmove "Kagemusha" (1980.) i "Ran" (1985.). Nastavljao je osvajati nagrade, uključujući i Zlatnu palmu za "Kagemushu", više u inostranstvu nego u Japanu.

Godine 1990. dobio je Oscara za životno djelo. Od AsianWeek magazina i CNN-a je posthumno dobio nagradu kao "jedan od pet ljudi koji su najviše doprinijeli poboljšanju Azije u proteklih 100 godina".

## Život i karijera 
### Djetinjstvo i mladost (1910. - 1935.) 
Kurosawa je rođen 23. marta 1910. godine u Oimachi u Omori okrugu u Tokiju. Njegov otac Isamu, član bivše samurajske porodice, radio je kao direktor srednje škole za tjelesni odgoj, dok je njegova majka Shima došla iz trgovačke porodice u Osaki. Akira je bio osmo i najmlađe dijete umjereno bogate porodice, sa četiri brata i tri sestre.:17 Pored promocije fizičke vježbe, Isamu Kurosava je bio otvoren za zapadnu tradiciju i smatrao je pozorište i filmove obrazovnim vrlinama. On je ohrabrivao svoju djecu da gledaju filmove; mladi Akira je svoj prvi film pogledao u dobi od 6 godina.:302

Heigo je bio akademski talentovan, ali ubrzo nakon što nije uspio da osigura mjesto u najvažnijoj srednjoj školi u Tokiju, počeo je da se odvaja od ostatka porodice, koncentrišući svoje interesovanje za stranu književnost.:17 Kasnih 1920-ih, Heigo je postao *benshi* (narator nijemih filmova) u tokijskim kinima koji su prikazivali strane filmove i brzo stekao popularnost. Akira, koji je u ovom trenutku planirao da postane slikar,:70-71 preselio se kod njega, a dva brata su postala nerazdvojna.:19 Uz Heigovo vodstvo, Akira je nezasitno gledao filmove, te pozorišne i cirkuske predstave,:72-74, 83 dok je izlagao svoje slike i radio za ljevičarsku proletersku ligu umjetnika. Nije bio u stanju da zaradi dovoljno za život od svoje umjetnosti, a kako je većinu proleterskog pokreta počeo doživljavati kao „stavljanje neispunjenih političkih ideala na platno“, izgubio je entuzijazam za slikarstvo.:77

## Filmografija 
* Sanshiro Sugata (1943)
* The Most Beautiful (1944)
* Sanshiro Sugata Part II aka Judo Saga 2 (1945)
* They Who Step on the Tiger's Tail (1945)
* No Regrets for Our Youth (1946)
* One Wonderful Sunday (1946)
* Drunken Angel (1948)
* The Quiet Duel (1949)
* Stray Dog (1949)
* Scandal (1950)
* Rashomon (1950)
* The Idiot (1951)
* Ikiru aka To Live (1952)
* The Seven Samurai (1954) (sedam samuraja)
* Record of a Living Being aka I Live in Fear (1955)
* The Throne of Blood aka Spider Web Castle (1957)
* The Lower Depths (1957)
* The Hidden Fortress (1958)
* The Bad Sleep Well (1960)
* Yojimbo aka The Bodyguard (1961)
* Sanjuro (1962)
* High and Low aka Heaven and Hell (1963)
* Red Beard (1965)
* Dodesukaden (1970)
* Dersu Uzala (1975)
* Kagemusha aka Shadow Warrior (1980)
* Ran (1985)
* Dreams aka Akira Kurosawa's Dreams (1990)
* Rhapsody in August (1991)
* Madadayo aka Not Yet (1993)

## Nagrade 
**AMERIČKA FILMSKA AKADEMIJA**
* 1975- Najbolji strani film *Dersu Uzala*
* 1990- Počasni oskar za životno djelo

**FILMSKI FESTIVAL U BERLINU**
* 1959- Najbolja režija *The Hidden Fortress* (1959)

**BRITANSKA FILMSKA AKADEMIJA**
* 1980- Najbolja režija *Kagemusha*

**FRANCUSKA FILMSKA AKADEMIJA**
* 1980- Najbolji strani film *Kagemusha*

**FILMSKI FESTIVAL U KANU**
* 1980- Najbolji film *Kagemusha*

**NATIONAL BOARD OF REVIEW**
* 1951- Najbolja režija *Rashomon*
* 1985- Najbolja režija *Ran*

**UDRUŽENJE KRITIČARA NJU JORKA**
* 1985- Najbolji strani film *Ran*

**VENECIJANSKI FILMSKI FESTIVAL**
* 1951- Najbolji film *Rashomon*
* 1954- Najbolja režija *Sedam samuraja*
* 1982- Počasna nagrada za životno djelo

## Vanjski linkovi 
* Akira Kurosawa Novosti i informacije (en)
* Senses of Cinema: Great Directors Critical Database
* Profile at Japan Zone
* Akira Kurosawa Database 
* Bohème Magazine  *Ikiru*: The Art of Living
* Japanese Film - Kurosawa
* Great Performances: Kurosawa (PBS) 

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1910.
Kategorija:Umrli 1998.
Kategorija:Biografije, Tokio
Kategorija:Japanski režiseri