ABCA1

**Transporter ABCA1 ATP-vezujuće  kasete** (član 1 potporodice ljudskih  transportera ABCA), poznat i kao **regulatorni protein otpuštanja holesterola** (CERP) je protein koji je kod ljudi kodiran genom **ABCA1**. Ovaj transporter je glavni regulator ćelijskog holesterola i homeostaze fosfolipida.

## Tangerova bolest 
Otkriveno je, u nekoliko grupa, 1998., da je mutacija proteina ABCA1 odgovorna za izazivanje Tangierove bolesti. Grupa Gerda Schmitza u Njemačkoj grupa   Michaela Haydena u  Britanskoj Kolumbiji  koristili su standardne genetičke tehnike i DNK iz porodičnih rodoslova kako bi locirali mutaciju. Grupa Richarda Lawna iz *CV Therapeutics-a u Palo Altu*, Kalifornija, koristila je cDNK mikrosekvence, koje su u to vrijeme bili relativno nove, za procjenu profila ekspresije gena iz ćelijskih linija stvorenih od normalnih i pogođenih osoba. Pokazali su da su ćelijske linije pacijenata s Tangierovom bolešću imaale diferenciranu regulaciju gena ABCA1. Naknadnim sekvenciranjem gena identificirane su mutacije. Za ovo otkriće,  grupa dobila nagradu Američkog udruženja za srce. Tangierova bolest identificirana je kod gotovo 100 pacijenata širom svijeta, koji su imali  širok spektar biohemijskih i kliničkih fenotipova jer je identificirano preko 100 različitih mutacija u ABCA1 što je rezultiralo bolešću.

## Funkcija 
Protein povezan sa membranom, koji je kodiran ovim genom,  član je natporodice transportera ATP-vezujuće kasete (ABC).  ABC proteini prenose različite molekule kroz vanćelijske i unutarćelijske membrane. ABC geni podijeljeni su u sedam različitih potporodica (ABCA, MDR / TAP, MRP, ALD, OABP, GCN20, White). Ovaj protein je član potporodice ABCA. Njeni  članovi  čine jedinu glavnu potporodicu ABC koja se nalazi isključivo u višećelijskim eukariotima. Sa holesterolom kao supstratom, ovaj protein funkcionira kao izlivna holesterolska pumpa  u ćelijskomom putu uklanjanja lipida.

Iako kompletna 3D-struktura ABCA1 ostaje relativno nepoznata, postojala su izvjesna određenja C-kraja. C-kraj ABCA1 sadrži PDZ domen, odgovoran za posredovanje interakcija proteina i proteina, kao i motiv VFVNFA, bitan za aktivnost izliva lipida.

Faktori koji djeluju na ekspresiju ABCA1 transportera ili njegovu posttranslacijsku modifikaciju također su molekule koje su uključene u njegovu naknadnu funkciju poput masnih kiselina, holesterola, a također i citokina i cAMP-a. Adiponektin inducira reverzni transport holesterola, ovisnim putem o ABCA1. Izvešteno je i da drugi endogeni metaboliti koji su slabije povezani sa funkcijama ABCA1 utiču na ekspresiju ovog transportera, uključujući glukozu i bilirubin.

Interakcije između članova porodice apoliproteina i ABCA1 aktiviraju više signalnih puteva, uključujući puteve  JAK-STAT, PKA i PKC.

Izvješteno je da prekomjerna ekspresija ABCA1 izaziva rezistenciju na protivupalni diarilheptanoid antioksidans kurkumin.
Smanjivanje regulacije ABCA1 u zastarjelim makrofagima narušava sposobnost ćelije da uklanja holesterol iz  citoplazme, što dovodi do podsticanja patoloških zadebljanja/otvrdnjavanja krvnih sudova, koje *imaju centralnu ulogu u uobičajenim starosnim bolestima poput ateroskleroze, raka i makulske degeneracije*. Modeli nokaut-mišje AMD tretirani agonistima koji povećavaju ABCA1 u gubitku funkcije i dobicima od eksperimenata funkcije, pokazali su zaštitnu ulogu podizanja ABCA1 u regulaciji angiogeneze kod očnih bolesti. Podaci ljudima-pacijentima i kontroli korišteni su za demonstraciju analogije nalaza kod miša na ljudsku bolest.

## Klinički značaj 
Mutacije u ovom genu povezane su sa Tangierovom bolesti i porodičnim nedostatkom lipoproteina velike gustoće. Pokazalo se da je ABCA1 smanjen u Tangierovoj bolesti kod pacijenata koji imaju fiziološke nedostatke HDL-a .
Ekspresija ABCA1 u leukocitima povećana je kod žena, u postmenopauzi, koje primaju hormonska nadomjesna terapija (HRP).

## Interakcije 
Pokazalo se da ABCA1  ima interakcija+e sa:
* APOA1, 
* APOE, 
* FADD, 
* SNTB2, and
* XPC.

## Također pogledajte 
* Transporten ATP-vezane kasete

## Reference 
## Dopunska literatura
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
*  
* 

Kategorija:Proteini
Kategorija:Transporteri ATP-vezanih kaseta
Kategorija:Geni na hromosomu 9