Periferni hemoreceptori

**Periferni hemoreceptori** (karotide i aortnih tijela) su tako nazvani jer su senzorni produžeci perifernog nervnog sistema u krvne sudove gdje detektiraju promjene u hemijskim koncentracijama. Kao transduktori obrazaca varijabilnosti u okolnom okruženju, karotidna i aortna tjelešca računaju se kao hemosenzori na sličan način kao okusni pupoljci i fotoreceptori. Međutim, budući da karotidna i aortna tjelešca detektuju varijacije unutar unutrašnjih organa, smatraju se interoreceptorima. Okusni pupoljci, mirisni bulbusi, fotoreceptori i drugi receptori povezani s pet tradicijskih senzornih modaliteta; nasuprot tome, su eksteroceptori po tome što reaguju na podražaje izvan tijela. Ovi polimodalni senzori reagiraju na varijacije u brojnim svojstvima krvi, uključujući nizak nivo kisika (hipoksija), visok nivo ugljik-dioksida (hiperkapnija) i nizak nivo glukoze (hipoglikemija). Karotidna tijela se smatraju primarnim perifernim kemoreceptorima i pokazalo se da više doprinose odgovoru na hipoksiju. Međutim, u hroničnom odsustvu karotidnog tijela, aortno tijelo je u stanju da obavlja sličnu respiratornu regulatornu ulogu, što sugerira da posjeduje i efikasne mehanizme transdukcije signala.

### Mikroanatomija
Karotidna i aortna tijela su skupovi ćelija smještenih na zajedničkoj karotidnoj arteriji i aortnom luku, respektivno. Također mogu pojačati brzu komunikaciju među ćelijama tipa I pojačavanjem oslobađanja jednog od primarnih neurotransmitera u hemoreceptivnoj signalizaciji, ATP-a.

#### Trudnoća
Povećana bazna stopa ventilacije i osjetljivost na hipoksiju i hipekapniju javljaju se kod trudnica nakon 20. sedmice gestacije, a studije sugeriraju da je to barem djelimično zbog promjena u osjetljivosti perifernih hemoreceptora. Slične promjene u osjetljivosti pronađene su kod žena kojima su davani nivoi hormona koji oponašaju fazu trudnoće u kojoj se ovi efekti pojavljuju, što sugerira da je osjetljivost karotidnog i aortnog tijela modulirana neuroendokrinim procesima. Neke studije sugeriraju da je hem-oksigenaza 2 transduktor; međutim, budući da njena delecija kod miševa ne utiče na osjetljivost hemoreceptora na kisik, ova hipoteza je podložna ispitivanju. Drugi enzim, AMP-aktivirana proteinska kinaza (AMPK), pruža mehanizam koji bi se mogao primijeniti ne samo na sve tipove kalijskih kanala, već i na druga tkiva u tijelu koja detektuju kisik, kao što su plućni krvni sudovi i neonatisne ćelije. AMPK je enzim koji se aktivira povećanjem odnosa adenozin monofosfata AMP: ATP, što je rezultat povećanja ćelijskog disanja. Nakon aktivacije, enzim potiče proizvodnju ATP-a i suzbija reakcije koje ga troše. Aktivacija AMPK je također privlačniji kandidat jer može aktivirati oba najčešća tipa kalijumskih kanala. Druga studija je utvrdila da AMPK otvara i zatvara kalijumske kanale putem fosforilacije, što dodatno naglašava vezu između njih. Međutim, uloga AMPK u detekciji kiseika u ćelijama tipa 1 nedavno je dovedena u pitanje.
Funkcija ovog enzima pozicionira ćelije tipa I da jedinstveno iskoriste svoje mitohondrije. Međutim, AMPK je enzim koji se nalazi u mnogo više tipova ćelija nego u hemoreceptorima jer pomaže u regulaciji metabolizma. Razlika zapravo može biti u metabolizmu ćelije, a ne u AMPK enzimu; periferni hemoreceptori pokazuju vrlo visoke stope potrošnje kisika u pozadini, što podržava gusta mreža kapilara. Budući da je njegova osnovna stopa ćelijskog disanja toliko visoka, njegov AMPK bi bio osjetljiviji na smanjenje kisika u krvi, što mu omogućava da reaguje na male varijacije u sadržaju kisika prije nego što druge ćelije počnu osjećati efekte njegovog odsustva. Nekoliko studija sugerira da periferni hemoreceptori imaju ulogu u ventilaciji tokom vježbanja. Međutim, postoji neslaganje oko toga da li oni obavljaju ekscitacijsku ili inhibicijsku ulogu. Nekoliko studija ukazuje na povećanu cirkulaciju kateholamina ili kalija tokom vježbanja kao potencijalni efektor na periferne hemoreceptore; međutim, specifičnosti ovog efekta još nisu shvaćene. Svi prijedlozi o uključenosti perifernih hemoreceptora zaključuju da oni nisu isključivo odgovorni za ovaj odgovor, naglašavajući da su ovi receptori samo jedni u nizu ćelija koje detektuju kisik i mogu reagovati u stresnim situacijama. Prikupljanje informacija o aktivnosti karotidnih i aortnih tijela kod živih, vježbajućih ljudi je teško i često ukazuje samo na indirektne dokaze, tako da je teško izvući opsežne zaključke dok se ne prikupi više dokaza, i nadati se s naprednijim tehnikama. Uzeti zajedno, ovi monitori kisika u krvi doprinose nervnim signalima vazomotornom centru produžene moždine, što može modulirati nekoliko procesa, uključujući disanje, otpor disajnih puteva, krvni pritisak i uzbuđenje.

## Također pogledajte
*Centralni hemoreceptori
*Hemoreceptori
*Kontrola disanja

## Reference 
## Vanjski linkovi
* 
* Overview at cvphysiology.com
* 

Kategorija:Senzorni receptori
Kategorija:Respiratorna fiziologija
Kategorija:Disanje