Festival u Sanremu

desno|mini|Kasino u San Remu
**Festival italijanske kancone Sanremo** (ital. **Il Festival della canzone italiana**) jedan je od najstarijih i najznačajnijih festivala zabavne muzike u svijetu i Evropi, koji se svake godine održava u italijanskom gradu Sanremo.

## Koncept Festivala 
[mini|Pozorište *[Teatro Ariston* u Sanremu, 2026]]
Festival italijanske kancone dugo je vremena bio zvijezda vodilja trendova u zabavnoj muzici, ne samo u Italiji, nego i na čitavom Sredozemlju, uključujući tu i Jugoslaviju. Već pedeset i više godina (od 1951. godine) Festival se održava u Sanremu, gradu cvijeća, dajući mu u tih nekoliko dana krajem februara/početkom marta posebnu čar. Zadnjih godina festivalska smotra je trajala pet dana, a pratio ju je milionski televizijski auditorij, ne samo u Italiji, nego i u susjednim zemljama, uključujući tu i Bosnu i Hercegovinu. Subotnje superfinale iz Teatra Ariston najgledanija je i najuzbudljivija festivalska večer, jer se upravo tad, na kraju Festivala bira i pobjednik Sanrema.

U glasanju svake festivalske večeri učestvuju stručni žiri i žiri publike, koji se sastoji od žirija gradova, raspodijeljenih po gradovima u cijeloj Italiji. U žiriju svake večeri sjede posve novi članovi, po mogućnosti različite dobi.

## Voditelji 
Festival već godinama prenosi RAI, italijanska nacionalna televizijska kuća, dok su prva izdanja Festivala prenošena putem radio-valova. Svake je godine zanimljiva i igra oko imena voditelja Festivala. Iako su svake godine u igri nova, ne rijetko spektakularna imena, tradicionalno se pojavljuju uvijek isti voditelji, koji su ujedno postali i zaštitni znak Festivala Sanremo: Pippo Baudo i Mike Bongiorno, sa ukupno 11 vođenja festivalske smotre, a daleko iza njih je i Nunzio Filogamo sa pet Festivala.

## Internacionalne zvijezde 
Svih ovih godina na Festivalu Sanremo nisu nastupali samo najveći italijanski pjevači, nego i mladi talenti i internacionalne zvijezde, uglavnom u revijalnom ili nenatjecateljskom dijelu programa.
Ipak, tokom 1960-ih Festival Sanremo njegovao je poseban način festivalskog programa, tokom kojeg se pjevalo u tzv. alternaciji. To znači da su istu kompoziciju pjevala dva izvođača zaredom, uglavnom sa sva različita aranžmana. Time se htjelo Festival profilirati u festival autora, a ne u festival pjevačkih zvijezda. Ovakav koncept festivala, kojeg su u Jugoslaviji kopirali festivali "Opatija", "Split" i "Zagreb", omogućio je da se na Sanremu pojave i neke od najvećih internacionalnih zvijezda, ali nerijetko bez previše uspjeha. Tako su npr. pjevali:

* Frankie Laine - 1964 sa *Una lacrima sul viso* u finalu
* Peter Kraus - 1964 sa *Piccolo Piccolo* (samo u predtakmičenju)
* Connie Francis - 1965 sa *Ho bisogno di vederti* u finalu i 1967 sa *Canta ragazzina* (samo u predtakmičenju)
* Dusty Springfield - 1965 sa *Tu che ne sai* (samo u predtakmičenju)
* Petula Clark - 1965 *Invece no* u finalu
* Francoise Hardy - 1966 sa *Parlami di te* (14. mjesto)
* Dalida - 1967 sa *Ciao, amore ciao* (samo u predtakmičenju)
* Cher - 1967 sa *Ma piano (per non svegliarti)* (samo u predtakmičenju)
* Louis Armstrong - 1968 sa *Mi va di cantare* (10. mjesto)
* France Gall - 1969 sa *La pioggia* (6. mjesto)

## Jugoslavenski pjevači 
Pjevači sa područja bivše Jugoslavije do sada se nisu pojavljivali na Festivalu Sanremo, izuzimajući ipak Arsena Dedića, koji je dobio nagradu "Premio Tenzo" za svoj autorski rad. Sanremo je poseban utjecaj imao na današnju srednju generaciju jugoslavenskih izvođača, uključujući tu: Kemala Montena, Ibricu Jusića, Biseru Veletanlić, Davorina Popovića i Meri Cetinić, ali i čitav niz dalmatinskih pjevača 1970-ih i 1980-ih godina.

2012. godine se na 62. izdanju Festivala Sanremo pojavio i jedan od najvećih bosanskih i balkanskih kompozitora pop, rock i etno muzike, svestrani Goran Bregović. On je na trećoj, retrospektivnoj festivalskoj večeri nazvanoj "Viva l'Italia nel mondo!", na kojoj su nastupile i druge velike zvijezde svjetskog ranga poput pjevača i grupa kao što su Al Jarreau, Patti Smith, Brian May, José Feliciano i drugi, u duetu sa italijanskom zvijezdom Samuele Bersani izveo kompoziciju "My Sweet Romagna" u balkanskom etno stilu, originalnog naslova "Romagna mia".

## Pobjednici 
desno|mini|Sanremo, obala
Najviše pobjeda na Festivalu (4) odnijeli su: Claudio Villa i Domenico Modugno, veterani italijanske kancone. Pobjednica sa najviše uspjeha bila je Iva Zanicchi sa tri pobjede.

## Pobjednici festivala Sanremo 
## Nagrada kritike "Mia Martini" 
desno|mini|Ruska pravoslavna crkva u Sanremu

## Nagrada kritike za debitante "Mia Martini" 
* 1984: Santandrea -"La fenice"
* 1985: *- Ex aequo -*
**Mango - "Il viaggio"
**Cristiano De André - "Bella più di me"
* 1986: Lena Biolcati - "Grande grande amore"
* 1987: Paola Turci - "Primo tango"
* 1988: Paola Turci - "Sarò bellissima"
* 1989: Mietta - "Canzoni"
* 1990: Marco Masini - "Disperato"
* 1991: Timoria - "L'uomo che ride"
* 1992: *- Ex aequo -*
**Gatto Panceri - "L'amore va oltre"
**Aereoplanitaliani - "Zitti zitti (Il silenzio è d'oro)"
* 1993: Angela Baraldi - "A piedi nudi"
* 1994: Baraonna - "I giardini d'Alhambra"
* 1995: Gloria - "Le voci di dentro"
* 1996: Marina Rei - "Al di là di questi anni"
* 1997: Niccolò Fabi - "Capelli"
* 1998: Eramo & Passavanti - "Senza confini"
* 1999: Quintorigo - "Rospo"
* 2000: *- Ex aequo -*
**Lythium - "Noël"
**Jenny B - "Semplice sai"
* 2001: *- Ex aequo -*
**Roberto Angelini - "Il signor Domani"
**Francesco Renga - "Raccontami..."
* 2002: Archinuè - "La marcia dei santi"
* 2003: Patrizia Laquidara - "Lividi e fiori"
* 2007: Fabrizio Moro - "Pensa"
* 2008: Frank Head - "Para parà rara"
* 2009: Arisa - "Sincerità"
* 2010: Nina Zilli - "L'uomo che amava le donne"
## Voditelji 
desno|mini|Stari grad Sanremo

* 1951: Nunzio Filogamo
* 1952: Nunzio Filogamo
* 1953: Nunzio Filogamo
* 1954: Nunzio Filogamo
* 1955: Armando Pizzo - Maria Teresa Ruta
* 1956: Fausto Tommei
* 1957: Nunzio Filogamo - Marisa Allasio - Fiorella Mari
* 1958: Gianni Agus - Fulvia Colombo
* 1959: Enzo Tortora - Adriana Serra
* 1960: Enza Sampò - Paolo Ferrari
* 1961: Lilly Lembo - Giuliana Calandra
* 1962: Renato Tagliani - Laura Efrikian - Vichy Ludovisi
* 1963: Mike Bongiorno - Edy Campagnoli - Rossana Armani
* 1964: Mike Bongiorno - Giuliana Lojodice
* 1965: Mike Bongiorno - Grazia Maria Spina
* 1966: Mike Bongiorno - Paola Penni - Carla M. Puccini
* 1967: Mike Bongiorno - Renata Mauro
* 1968: Pippo Baudo - Luisa Rivelli
* 1969: Nuccio Costa - Gabriella Farinon
* 1970: Nuccio Costa - Enrico Maria Salerno - Ira Furstemberg
* 1971: Carlo Giuffrè - Elsa Martinelli
* 1972: Mike Bongiorno - Sylva Koscina
* 1973: Mike Bongiorno - Gabriella Farinon
* 1974: Corrado Mantoni - Gabriella Farinon
* 1975: Mike Bongiorno - Sabina Ciuffini
* 1976: Giancarlo Guardabassi
* 1977: Mike Bongiorno - Maria Giovanna Elmi
* 1978: Beppe Grillo - Maria Giovanna Elmi - Stefania Casini
* 1979: Mike Bongiorno - Annamaria Rizzoli
* 1980: Claudio Cecchetto - Roberto Benigni - Olimpia Carlisi - Daniele Piombi
* 1981: Claudio Cecchetto - Eleonora Vallone - Nilla Pizzi
* 1982: Claudio Cecchetto - Patrizia Rossetti - Daniele Piombi
* 1983: Andrea Giordana - Emanuela Falcetti - Anna Pettinelli - Isabel Russinova - Daniele Piombi
* 1984: Pippo Baudo - Elisabetta Gardini - Edy Angelillo - Viola Simoncini
* 1985: Pippo Baudo - Patty Brard
* 1986: Loretta Goggi - Anna Pettinelli - Sergio Mancinelli - Mauro Micheloni
* 1987: Pippo Baudo]] - Carlo Massarini
* 1988: Miguel Bosè - Gabriella Carlucci - Carlo Massarini
* 1989: Rosita Celentano - Paola Dominguin - Danny Quinn - Gianmarco Tognazzi
* 1990: Johnny Dorelli - Gabriella Carlucci
* 1991: Edwige Fenech - Andrea Occhipinti
* 1992: Pippo Baudo - Milly Carlucci - Alba Parietti - Brigitte Nielsen
* 1993: Pippo Baudo - Lorella Cuccarini
* 1994: Pippo Baudo - Anna Oxa
* 1995: Pippo Baudo - Anna Falchi - Claudia Koll
* 1996: Pippo Baudo - Valeria Mazza - Sabrina Ferilli
* 1997: Mike Bongiorno - Piero Chiambretti - Valeria Marini
* 1998: Raimondo Vianello - Eva Herzigova - Veronica Pivetti
* 1999: Fabio Fazio - Renato Dulbecco - Laetitia Casta
* 2000: Fabio Fazio - Luciano Pavarotti - Teo Teocoli - Ines Sastre
* 2001: Raffaella Carrà - Megan Gale - Enrico Papi - Massimo Ceccherini
* 2002: Pippo Baudo - Manuela Arcuri - Vittoria Belvedere
* 2003: Pippo Baudo - Serena Autieri - Claudia Gerini
* 2004: Simona Ventura - Paola Cortellesi - Gene Gnocchi
* 2005: Paolo Bonolis - Antonella Clerici - Federica Felini
* 2006: Giorgio Panariello - Victoria Cabello - Ilary Blasi
* 2007: Pippo Baudo - Michelle Hunziker
* 2008: Pippo Baudo - Piero Chiambretti - Andrea Osvart - Bianca Guaccero
* 2009: Paolo Bonolis - Luca Laurenti
* 2010: Antonella Clerici
* 2011: Gianni Morandi
* 2012: Gianni Morandi
* 2013: Fabio Fazio
* 2014: Fabio Fazio
* 2015: Carlo Conti
* 2016: Carlo Conti
* 2017: Carlo Conti - Maria De Filippi
*2018: Claudio Baglioni - Michelle Hunziker - Pierfrancesco Favino
*2019: Claudio Baglioni - Virginia Raffaele - Claudio Bisio

## Također pogledajte 
* Radiotelevisione Italiana

## Izvori 
## Vanjski linkovi 
* San Remo Music Festival - Official website
* RAI - Official website
* City of Sanremo 

Kategorija:Festivali u Italiji
Kategorija:Muzika u Italiji