Van der Woudeov sindrom

**Van der Woudeov sindrom** (VDWS) je genetički poremećaj obilježen kombinacijom donjih usnenih jamica, rascjepom usne sa ili bez rascjepa nepca (CL/P) ili  samo rascjepom nepca (CPO). The frequency of orofacial clefts ranges from 1:1000 to 1:500 births worldwide, and there are more than 400 syndromes that involve CL/P.  VWS se razlikuje od drugih sindroma rascjepa zbog kombinacije rascjepa usne i nepca (CLP) i CPO unutar iste porodice. Ostale karakteristike koje se često povezuju sa VWS uključuju 
*hipodonciju u 10-81% slučajeva, 
*usko zakrivljeno nepce, 
*urođenu srčanu bolest, 
*šum na srcu i cerebralne abnormalnosti, 
*sindaktiliju šaka, 
*politeliju, 
*ankiloglosijaankiloglosiju i 
*adhezije između gornjih i donjih desni.

The association between lower lip pits and cleft lip and/or palate was first described by Anne Van der Woude in 1954.  The worldwide disease incidence ranges from 1:100,000 to 1:40,000.

## Genetika
Van der Woudeov sindrom nasljeđuje se kao autosomno dominantna bolest uzrokovana mutacijom u jednom genu sa jednakom distribucijom među spolovima. Bolest ima visoku penetrabilnost od oko 96%, ali fenotipska ekspresija varira od udubljenja donje usne sa rascjepom usne i nepca do sranja bez vidljivih abnormalnosti. *IRF6* sadrži dva nekodirajuća i sedam kodirajućih egzona i dio je porodice od devet transkripcijskih faktora sa visoko konzerviranim domenom vezivanja heliks-petlja-heliks DNK,  zvanom domen vezivanja: regulatorni faktor Smad-interferon (SMIR) . Mutacije u kodirajućim ili nekodirajućim egzonima *IRF6* mogu dovesti do Van der Woudeovog sindroma.

## Patofiziologija
O udubljenjima na usnama je prvi put prijavio Demarquay 1845. koji je mislio da su to udubljenja napravljena gornjim sjekutićima. Danas je poznato da se javljaju tokom embriogeneze zbog 'mutacija *IRF6*. Na 32. dan embrionskog razvoja postoje četiri centra rasta donje usne, podijeljena sa dva bočna žlijeba i jednim medijanom. Do 38. dana normalnog razvoja, žljebovi nestaju. Međutim, kada je rast mandibulskog nastavka poremećen, nastaje udubljenje usne. Usnene jamice počinju da se razvijaju 36. dana. Rascjep usne počinje da se razvija 40. dana, a rascjep nepca  50. dana razvoja.  Zbog toga je veoma važno pažljivo pregledati ove pacijente, kao i njihove rođake da li postoje udubljenja na usnama, posebno kada postoji porodična istorija mešovitih rascepa, kako bi se postavila dijagnoza VWS. Stomatolozi također mogu imati  važnu ulogu u dijagnosticiranju slučajeva koji nisu otkriveni pri rođenju, jer otkrivaju hipodonciju koja se obično povezuje sa VWS. Pacijentima najčešće nedostaju gornji drugi pretkutnjaci, zatim donji drugi pretkutnjaci i gornji bočni sjekutići. Odsustvo ovih zuba može igrati ulogu u sužavanju zubnih lukova.

Klinički znakovi uočeni kod VWS-a slični su onima sindroma potkoljeničnnog pterigija (PPS), koji je također autosomno dominantna bolest. Otprilike 46% oboljelih osoba ima rupice na usnama; ostale karakteristike uključuju genitalne abnormalnosti, abnormalnu kožu u blizini noktiju, sindaktiliju prstiju na šakama i stopalima, i prepletenu kožu. Bolest je također uzrokovana mutacijama u *IRF6*; međutim, oni se javljaju u domenu "IRF6" koji veže DNK i rezultiraju dominantnim negativnim efektom, u kojem mutirani faktor transkripcije IRF6 ometa sposobnost kopije divljeg tipa da funkcionira, u slučaju heterozigotnih osoba.

### Genetičko savjetovanje
Genetičko savjetovanje za VWS uključuje diskusiju o prijenosu bolesti na autosomno dominantan način i mogućnostima penetracije i ekspresije kod potomstva. Autosomna dominacija znači da pogođeni roditelji imaju 50% šanse da prenesu svoj mutirani „IRF6“ alel njihovom djetetu. Nadalje, ako pacijent s rascjepom na usnama ima udubljenja na usnama, on ili ona imaju deset puta veći rizik da će imati dijete sa rascjepom usne sa ili bez rascjepa nepca, nego pacijent koji nema udubljenja na usnama. Tipovi rascjepa između roditelja i pogođene djece značajno su povezani; međutim, različiti tipovi rascjepa mogu se pojaviti horizontalno i vertikalno unutar istog rodoslova. U slučajevima kada je rascjep jedini simptom, mora se uzeti kompletna porodična anamneza kako bi se osiguralo da pacijent nema nesindromski rascjep.

## Liječenje
Usnene jamice mogu se hirurški ukloniti bilo iz estetskih razloga ili zbog nelagode zbog upale uzrokovane bakterijskim infekcijama ili hroničnim izlučivanjem pljuvačke, iako je u rijetkim slučajevima došlo do spontanog skupljanja usnica. Također je prijavljeno da hronična upala uzrokuje karcinom skvamoznih ćelija. Neophodno je potpuno ukloniti cijeli kanal usne jame, jer se mogu razviti mukoidne ciste ako se ne uklone mukozne žlijezde. Moguća nuspojava uklanjanja udubljenja usana je labav mišić usana. Ostala stanja povezana sa VWS-om, uključujući CL, CP, urođene srčane mahane, itd. hirurški se koriguju ili na drugi način liječe kao što bi bila da nisu sindromna.

## Reference
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Geni na hromosomu 1
Kategorija:Nasljedne bolesti i poremećaji
Kategorija:Urođeni poremećaji
Kategorija:Sindromi s rascjepom usne i/ili nepca
Kategorija:Genetički sindromi