Operacija Reinhardt

[mini|desno|Komandant Operacije Reinhardt, [Odilo Globočnik.]]
**Operacija Reinhardt** (njem.:*Aktion Reinhardt*; *Einsatz Reinhardt*, ali i *Aktion Reinhard*) bilo je kodno ime nacističkog plana za istrebljenje poljskih Jevreja  i Roma u Generalnom gubernatorstvu. Ovaj plan je označio najsmrtonosniju fazu holokausta, jer je tokom ove operacije ubijeno više od 2 miliona Jevreja i oko 50.000 Roma, u nacističkim logorima smrti: Bełżec, Sobibor, Treblinka i Kulmhof.

## Pozadina 
Koncentracioni logori su uspostavljeni u Trećem rajhu još 1933. godine, međutim, korišteni su uglavnom za prisilni rad, zatvaranje i prevaspitavanje. Logori u početku nisu korišteni za masovno ubijanje, ali su vremenom uslovi u njima postajali sve brutalniji. Prvi logori u kojima su počela masovna ubistva bili su: Auschwitz, Bergen-Belsen, Mauthausen i Gusen.

Sljedeća faza u provođenju Konačnog rješenja bila je izgradnja logora, koji će biti korišteni samo za ubijanje ljudi, brzo i efikasno. U tu svrhu su izgrađeni logori Bełżec, Sobibor, Kulmhof i Treblinka. Jedino po čemu se ovi logori razlikuju od logora smrti Majdanek i Auschwitz, je to što su ovi prvi izgrađeni isključivo za ubijanje, dok su ovi drugi u početku korišteni za prisilni rad i zatvaranje prije nego što su postali logori smrti.

Organizacioni aparat koji je korišten u izgradnji i funkcionisanju logora smrti je razvijen ranije, tokom akcije T4, kada je ubijeno oko 70.000 hendikepiranih muškaraca, žena i djece u Njemačkoj. Glavni ljudi, koji su proveli akciju T4, imali su ključnu ulogu i u organizaciji Operacije Reinhardt.

## Fabrike smrti 
U oktobru 1941. godine, SS-Gruppenführer Odilo Globočnik, dobio je usmenu naredbu od Heinricha Himmlera da odmah započne sa izgradnjom prvog logora smrti Bełżec u Generalnom gubernatorstvu, na okupiranoj teritoriji Poljske. Naredne godine izgrađeni su i logori smrti Sobibor, Treblinka i Kulmhof.

Svi logori smrti imali su sličnu organizacionu strukturu u kojima su postojali: prostori za prijem žrtava, rampe, sobe za skidanje odjeće, odakle su žrtve ulazile u uski hodnik koji je vodio do gasnih komora i prostorija za kremiranje. Za razliku od logora Dachau i Auschwitz, nije postojala električna ograda jer je broj zatvorenika koji su se duže zadržavali bio relativno mali, odnosno postojao je jedan broj *robova* koji su primoravani da uklanjaju tijela i pomažu kada dođe novi transport. Međutim, i ovi *robovi* su povremeno ubijani i zamjenjivani drugim, kako bi bili uklonjeni svi potencijalni svjedoci masovnih ubistava.

## Proces masovnih ubijanja 
mini|500px|desno|Telegram od zamjenika komandanta Operacije Rajnhard, u kome je naveden broj ljudi koji su dovezeni u logore smrti Lublin, Bełżec, Sobibor, i Treblinka. *Vidjeti tabelu za prijevod
Kako bi proces ubijanja bio što brži i lakši, za vrijeme akcije T4, žrtve su uvjeravane da se radi o standardnom medicinskom pregledu, tako da nisu ni sumnjali da će biti ubijeni. Žrtvama je često govoreno da idu na posebni tretman.

Na sličan način su i SS oficiri koristili razne taktike kako bi doveli žrtve do mjesta za ubijanje, a da pritom ne izazovu nepoželjnu paniku. Često su bili prisutni ljudi u bijelim mantilima i znakovi na kojima je pisalo da se radi o centrima za dezinfekciju. Kada žrtve uđu u prostoriju za uklanjanje odjeće, stražari bi od njih tražili da dobrovoljno skinu odjeću i da odlože sve vrijednosti koje imaju kod sebe, uz obrazloženje da će im poslije *tretmana* biti vraćene. Zatim su žrtve prisiljavane da uđu u gasne komore. Vrata komora bi se potom zatvarala i u prostorije je bio puštan gas (najčešće ugljen monoksid). Nakon 30 minuta vrata su se otvarala, a specijalni timovi ili zatvorenici su ulazili i odvozili tijela u masovne grobnice.

U ranoj fazi ove operacije, tijela ubijenih su sahranjivana u masovnim grobnicama. Međutim, kasnije su te grobnice otkopavane i tijela spaljivana kako bi se uklonili svi tragovi. U telegramu koji je Hermann Höfle, zamjenik komandanta Operacije Reinhardt, Odila Globočnika poslao Adolfu Eichmannu u Berlin, jasno se vidi da je 1.274.166 ljudi bilo otpremljeno u logore smrti do kraja 1942. godine.

## Također pogledajte 
* Holokaust
* Logor smrti
* Bełżec
* Majdanek
* Sobibor
* Treblinka

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* The Operation Reinhard Extermination Camps 
* “Operation Reinhard”: The Extermination Camps of Bełżec, Sobibor and Treblinka

Kategorija:Holokaust
Kategorija:Poljska u Drugom svjetskom ratu