1. januar

**1. januar / siječanj (1. 1)** jest 1. dan godine po gregorijanskom kalendaru.
Do kraja godine još su 364 dana (365 u prijestupnoj godini).

## Događaji 
### 1. vijek p. n. e 
* 45. p. n. e – Početak upotrebe julijanskog kalendara.

### 5. vijek 
* 404 – Posljednja gladijatorska bitka u starom Rimu.

### 11. vijek 
* 1001 – Papa Silvester II imenovao Stjepana I za kralja Ugarske.

### 16. vijek 
* 1502 – Portugalci prvi put istražuju područje današnjeg Rio de Janeira.

### 18. vijek 
* 1739 – Francuski moreplovac Jean-Baptiste Charles Bouvet de Lozier otkrio ostrvo koje je kasnije po njemu nazvano Bouvet.

### 19. vijek 
* 1801
** Kraljevina Velika Britanija i Kraljevina Irska spojile se u Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske.
** Otkrivena Cerera, prva patuljasta planeta u Sunčevom sistemu.
* 1804 – Kraj francuske vlasti u Haitiju, koji je tako postao prva republika crnaca i druga nezavisna država u Sjevernoj Americi, nakon SAD-a.
* 1808 – Zabranjen uvoz robova u SAD.
* 1863 – Abraham Lincoln drži svoj čuveni govor, "Objava jednakopravnosti", tokom Američkog građanskog rata.
* 1873 – Japan prihvata gregorijanski kalendar.
* 1880 – Početak radova na Panamskom kanalu.
* 1885 – 25 država prihvatilo prijedlog Sandforda Fleminga za standardno vrijeme (i također vremenske zone).
* 1892 – Počelo četvrto službeno Svjetsko prvenstvo u šahu 1892. između Steinitza i Čigorina.
* 1898 – New York anektirao teritoriju susjednih okruga, čime je formiran Veliki New York; 25. januara četirima prvobitnim dijelovima grada (Manhattan, Brooklyn, Bronx i Queens) pridružio se Staten Island i tako je formiran današnji New York City.
* 1899
** U Havani počelo 4. svjetsko prvenstvo u šahu.
** Kraj španske vlasti na Kubi.

### 20. vijek 
* 1901
** Nigerija postala britanski protektorat.
** Britanske kolonije Novi Južni Vels, Queensland, Victoria, Južna Australija, Tasmanija i Zapadna Australija ujedinile se u federaciju pod nazivom Komonvelt Australije.
* 1924 – U Beogradu počela Treća zemaljska konferencija Komunističke partije Jugoslavije.
* 1929 – Bivše općine Point Grey i Južni Vancouver spojile se i formirale Vancouver.
* 1932 – Ostrvo Alcatraz postaje američki savezni zatvor.
* 1939 – U Sydneyju temperatura dosegla 45 ˚C, najviše u historiji tog grada.
* 1942 – 26 zemalja potpisalo Deklaraciju UN-a.
* 1945 – Drugi svjetski rat: Luftwaffe pokrenuo operaciju "Bodenplatte", veliki, ali neuspješan pokušaj nokautiranja savezničke avijacije u sjevernoj Evropi jednim udarcem.
* 1948
** Italija dobila Ustav.
** Masakr u Beleduš-Šejhu nad palestinskim civilima.
* 1956 – Sudan se osamostalio od Egipta i Ujedinjenog Kraljevstva.
* 1958 – Osnovana Evropska ekonomska zajednica, preteča Evropske unije.
* 1959 – U Santiago de Cubi Fidel Castro s balkona vijećnice proglasio pobjedu nad vojskom diktatora Batiste.
* 1960 – Nezavisnost Kameruna.
* 1966 – Nakon državnog udara Jean-Bédel Bokassa preuzeo vlast u Srednjoafričkoj Republici.
* 1973 – Danska, Irska i Ujedinjeno Kraljevstvo postali članovi Evropske zajednice.
* 1978 – Avion Boeing 747 kompanije *Air India* srušio se u Arapsko more nedaleko od Bombaya; poginulo je 213 osoba.
* 1979 – Uspostavljeni zvanični diplomatski odnosi između SAD-a i Kine.
* 1981 – Grčka se pridružuje Evropskoj zajednici.
* 1982 – Peruanac Javier Pérez de Cuéllar postao prvi Latinoamerikanac na funkciji generalnog sekretara UN-a.
* 1986 – Španija i Portugal ulaze u Evropsku zajednicu.
* 1990 – David Dinkins položio zakletvu kao prvi afroamerički gradonačelnik New York Cityja.
* 1992 – Službeno formirana Ruska Federacija.
* 1993 – Raspad Čehoslovačke.
* 1995 – Austrija, Finska, i Švedska ulaze u Evropsku uniju.
* 1997 – Ganac Kofi Annan postao generalni sekretar UN-a.

### 21. vijek 
* 2002 – Uveden euro kao novčana jedinica Evropske unije.
* 2007 – Bugarska i Rumunija postale članice Evropske unije, a Slovenija ušla u eurozonu.
* 2014 – Latvija ušla u eurozonu.
* 2016
** Nizozemska preuzela šestomjesečno predsjedanje Evropskom unijom od Luksemburga.
** Njemačka započela predsjedanjem OESS-a
** Wrocław i San Sebastián postaju evropski glavni gradovi kulture.
** U Kini je stupila na snagu politika dva djeteta umjesto dotadašnje politike jednog djeteta
** Stupio na snagu Sporazum o slobodnoj trgovini između Ukrajine i Evropske unije.
* 2017 – U terorističkom napadu u istanbulskom kvartu Ortaköy ubijeno najmanje 39, a ranjeno 69 osoba.

## Rođeni 
### 8. vijek 
* 766 – Ali ar-Rida, šiitski imam

### 15. vijek 
* 1431 – Papa Aleksandar VI
* 1449 – Lorenzo de' Medici, italijanski političar i vladar Firence

### 16. vijek 
* 1502 – Grgur XIII

### 17. vijek 
* 1618 – Bartolomé Esteban Murillo, španski slikar

### 19. vijek 
* 1823 – Sándor Petőfi, mađarski pjesnik
* 1863 – Pierre de Coubertin, francuski pedagog, historičar i pokretač modernih Olimpijskih igara
* 1870 – Ernst Barlach, njemački skulptor
* 1879 – Edward Morgan Forster, engleski književnik i kritičar
* 1888 – John Garand, kanadsko-američki inženjer i dizajner, tvorac puške M1 Garand
* 1894 – Satyendra Nath Bose, indijski fizičar i matematičar
* 1895 – J. Edgar Hoover, prvi direktor FBI-a

### 20. vijek 
* 1915 – Branko Ćopić, bosanskohercegovački književnik
* 1919 – J. D. Sallinger, američki književnik (*Lovac u žitu*)
* 1920.
** Osvaldo Cavandoli, italijanski crtač animiranih filmova
** Elpida Karamandi, narodni heroj Jugoslavije.
* 1921 – Rocky Graziano, američki bokser
* 1926 – Claudio Villa, italijanski pjevač
* 1928.
** Frank Pourcel, francuski muzičar
** Mensur Dervišević, bosanskohercegovački slikar
* 1939 – Svetlana Makarovič, slovenska spisateljica‎
* 1940.
** Mersad Berber, bosanskohercegovački slikar
** Spencer Johnson, američki ljekar i pisac
* 1942 – Kornelije Kovač, jugoslavenski i srbijanski kompozitor, pijanist i aranžer (Korni grupa)
* 1943 – Inge Appelt, hrvatska glumica
* 1944 – Omar Hassan Ahmad al-Bashir, sudanski državnik
* 1946 – Omer Hadžiselimović, bosanskohercegovački anglista i historičar književnosti
* 1949.
** Pablo Escobar, kolumbijski političar i narkodiler
** Nijaz Duraković, bosanskohercegovački političar
** Johnny Ruger, američki biatlonac
* 1966 – Ivica Dačić, srbijanski političar, 95. premijer Srbije
* 1968 – Davor Šuker, hrvatski nogometaš
* 1969 – Verne Troyer, američki glumac
* 1974 – Zabine, austrijska muzičarka, glumica i folk-pjevačica
* 1977 – Hasan Salihamidžić, bosanskohercegovački nogometaš
* 1983 – Ana Rich, srbijanska pjevačica
* 1984 – Linda Savļaka, latvijska biatlonka
* 1986 – Admir Džanko, bosanskohercegovački pisac
* 1992 – Jack Wilshere, engleski nogometaš
* 1994 – Danijela Kadeva, bugarska biatlonka

## Umrli 
### 16. vijek 
* 1515 – Luj XII, francuski kralj

### 18. vijek 
* 1748 – Johann Bernoulli, švicarski matematičar
* 1782 – Johann Christian Bach, njemački kompozitor

### 19. vijek 
* 1894 – Heinrich Rudolf Hertz, njemački fizičar

### 20. vijek 
* 1944 – František Blažek, češki arhitekt
* 1972 – Maurice Chevalier, francuski glumac i pjevač

### 21. vijek 
* 2003 – Ahmet Hromadžić, bosanskohercegovački književnik
* 2012 – Kiro Gligorov, prvi predsjednik nezavisne Makedonije
* 2015 – Mario Cuomo, američki političar, 52. guverner savezne države New York
* 2016 – Omer Hadžiselimović, bosanskohercegovački anglista i historičar književnosti
* 2024 – Niklaus Wirth, švicarski računarski naučnik

## Praznici 
* Nova godina
* Svjetski dan mira (Katolička crkva)
* Svjetski dan porodice

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (1. januar), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (1. januar), *nytimes.com* 

*-01