Megalitska kultura

[mini|300px|[Stonehenge]]
**Megalitska kultura** označava posebnu ljudsku djelatnost tokom prahistorije koja okarakterisana postavljanjem megalita ili izgradnjom objekata od megalita bez ikakvog veziva poput žbuke ili cementa. Megalit je ustvari veliki kamen koji se koristio u prahistorijskoj gradnji, a koristili su ga ljudi širom svijeta svijeta u različitim vremenskim razdobljima. Većina ovih građevina je izgrađena u neolitu, ali postoje neki stariji primjeri iz mezolita, a nastavili su se graditi u bakarnom i bronzanom dobu. Megalitske strukture su često groblja, spomenici, opservatoriji-monumentalne kamene građevine raznih vrsta. Ove strukture su građene najčešće u religiozne svrhe. 

## Terminologija 
Termin *megalit* je nastao od grčkih riječi *μέγας* (megas) što prevedeno na bosanski znači velik i *λίθος* (lithos) što znači kamen. 

## Historija 
mini|Karta rasprostiranja glavnih megalitskih spomenika u neolitskoj Evropi
[mini|[Stojeće kamenje Stennesa (Neolitski Orkney, Škotska) u sumrak]]
Najstariji pronađeni primjeri megalitskih spomenika su veliki ceremonijalni kompleksi iz 9. milenija p. n. e. u istočnoj Turskoj, Nevali Cori i Göbekli Tepe, ali nema nikakvih dokaza da su oni povezani s evropskim megalitskim spomenicima.

U Evropi se megalitski spomenici javljaju tokom neolita i bronzanog doba (4.500-1500. p. n. e.) iako postoje neke naznake da su kameni megaliti imali prethodnike u mezolitskim spomenicima od drveta (oko 8000. p. n. e. u Stonehengeu ili 5400. p. n. e. u Carroworeu, Irska). Najpoznatiji su Nabta (Egipat, oko 6000. p. n. e.), Évora (Portugal, oko 5000. p. n. e.), Bernanez i Bougon i Carnac (Francuska, oko 4800.-4000. p. n. e.), megalitski malteški hramovi Ġgantija i Mnajdra (Malta, oko 3600. p. n. e.), Brú na Bóinne (Irska, oko 3400. p. n. e.), Neolitski Orkney (Škotska, oko 3000. p. n. e.), te Stonehenge i Avebury u Engleskoj (oko 2800. p. n. e.).
Tokom bronzanog doba ovi spomenici su se proširili područjima današnje Španije, Belgije, Danske, Italije, Njemačke (Goseck) i dr. zahvaljujući širenju tzv. Kulture žarnih polja i Kulture pokala do oko 1200. p. n. e. kada su se prestali graditi. 

Upravo u to vrijeme započinje gradnja megalitskih spomenika u Aziji koji se javljaju nevezano za evropske spomenike. Najveća koncentracija je na Korejskom poluotoku, ali se mogu naći i u sjevernim pokrajinama Kine, otoku Kjušu u Japanu, južnom Vijetnamu i pojedinim lokacijama u Indiji. Živa megalitska tradicija se može naći na otocima Sumba i Nias u Indoneziji.

## Vrste megalitskih spomenika 
Najčešća podjela ovih spomenika je po tome da li je izgrađen od jedne vrste megalita (monoliti, grčki za *jedan kamen*) ili kombinacije različitih megalita (poliliti, grč. *više kamenih blokova*):

Uz megalitske spomenike povezani su i razni veliki spomenici od zemlje različitih oblika (zemljani humci, jarci, terase, kružna svetišta) kao što su:
*  Glastonbury Tor i Silbury Hill u Engleskoj 
*  Monte d’Accoddi u Italiji
*  Zmijsko brdo u Ohio-u (SAD) 
*  Nazca linije u Peruu.

## Galerija 

Slika:Paulnabrone.jpg|Poulnabrone dolmen, Okrug Clare, Irska
Slika:Calendar aswan.JPG|Nabta kalendar iz Egipta, oko 6000. p. n. e.
Slika:Moai Rano raraku.jpg|Uskršnji otok Moai
Slika:Barnenez front2.jpg|Barnenez kairn u Bretanji (Francuska) oko 4500. p. n. e.
Slika:Kermario Carnac.JPG|Sveti put menhira u Carnacu (Bretanja), oko 4500.-2000. p. n. e.
Slika:Dscn5212-mane-braz 800x600.jpg|thumb|222px|right|Megalitna grobniva, Mane Braz, Britanija]]
Slika:Cham des Bondons menhir.jpg|“Cham des Bondons” Lozère, Francuska.
Slika:Dolmen Russia Kavkaz Jane 1.jpg|Dolmen u blizini rijeke Žane, Kavkaz, Rusija oko 3000. p. n. e.
Slika:COLLECTIE TROPENMUSEUM 'Het verslepen van de steen 'Darodaro' voor de gestorven Saoenigeho van Bawamataloea Nias TMnr 1000095b.jpg|Darodaro narod podiže megalitski spomenik na otoku Nias (Sumatra)
Slika:Korea-Ganghwado-Dolmen-02.jpg|Dolmen s otoka Ganghwado, Južna Koreja (850.-550. p. n. e.)

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*Portal o megalitima
*Megaliti u Francuskoj
*Fotografije megalita u Indiji 

*
Kategorija:Kameno doba