Nikotinamid adenin dinukleotid-fosfat

**Nikotinamid adenin dinukleotid-fosfat**, skraćeno **NADP+** ili, po staroj oznaci, **TPN** (trifosfopiridin nukleotid), je kofaktor koji se koristi u anaboličkim reakcijama, kao što su Calvinov ciklus i sinteze lipida i nukleinskih kiselina, kojima je potreban NADPH kao redukcijsko sredstvo. Koriste ga svi oblici ćelijskog života.

**NADPH** je reducirani oblik NADP+. NADP+ razlikuje se od NAD+ prisustvom dodatne fosfatne grupe na 2' položaju riboznog prstena koji nosi adeninski dio. Ovaj dodatni fosfat dodaje se NAD+ kinazom, a uklanja NADP+fosfatazom.

## Biosinteza 
### NADP+ 
Općenito, NADP+ sintetizira se prije nego što bude NADPH. Takva reakcija obično započinje sa  NAD+ iz  de novo ili sa puta za sanaciju, sa NAD+kinazom dodavanjem dodatne fosfatne grupe. NAD(P)+ nukleozidaza omogućava sintezu iz nikotinamida u putu spašavanja, a NADP + fosfataza može pretvoriti NADPH natrag u NADH da održi ravnotežu. Neki oblici NAD+ kinaze, posebno onaj u mitohondrijama, takođe mogu prihvatiti NADH da je pretvore direktno u NADP. Prokariotski put je manje dobro razumljiv, ali sa svim sličnim proteinima i proces bi trebao teći na sličan način.

### NADPH 
NADPH se proizvodi iz NADP+. Glavni izvor NADPH u životinja i ostalih nefotosintetskih organizama je put pentozo-fosfata, u prvom koraku od glukoza-6-fosfat-dehidrogenaze (G6PDH). Put pentoza-fosfata takođe proizvodi pentozu, drugi važan dio NAD(P)H, iz glukoze. Neke bakterije također koriste G6PDH za Entner-Doudoroffov put, ali proizvodnja NADPH ostaje ista.

Feredoksin-NADP+ reduktaza, prisutna u svim domenima života, glavni je izvor NADPH u fotosintetskim organizmima, uključujući biljke i cijanobakterije. Pojavljuje se u posljednjem koraku elektronskog lanca reakcije ns svjetlosti u fotosintezi. Koristi se kao redukcijska snaga za biosintetske reakcije u Calvinovom ciklusu za asimilaciju ugljik-dioksida i pomoć u njegovom pretvaranju u glukozu. Ima funkcije prihvatanja elektrona i u drugim nefotosintetskim putevima: potreban je za redukciju nitrata u amonijak za biljnu asimilaciju u ciklusu dušika i za proizvodnju ulja.

Postoji nekoliko drugih manje poznatih mehanizama stvaranja NADPH, koji svi u eukariotima ovise o prisustvu mitohondrija. Ključni enzimi u ovim procesima povezanim sa metabolizmom ugljika su izoforme jabučnog sistema, izocitrat dehidrogenaze (IDH) i glutamat dehidrogenaze povezane sa NADP. U tim reakcijama NADP+ djeluje poput NAD+ u drugim enzimima, kao oksidirajuće sredstvo. Čini se da je mehanizam izocitrat-dehidrogenaze glavni izvor NADPH u masti, a možda i u ćelijama jetre. Ovi procesi nalaze se i u bakterijama. Bakterije također mogu koristiti NADP-zavisnu gliceraldehid 3-fosfat dehidrogenazu u istu svrhu. Poput puta pentoza-fosfata, ovi putevi povezani su s dijelovima glikolize.

NADPH se također može generirati putem koji nije povezan sa metabolizmom ugljika. Takav je primjer feredoksin-reduktaza. Nikotinamid nukleotid transhidrogenaza prenosi vodik između NAD(P)H i NAD (P)+, a nalazi se u eukariotskim mitohondrijama i mnogim bakterijama. Postoje verzije koje ovise o protonskom gradijentu da rade i one koje ne rade. Neki anaerobni organizmi koriste NADP+vezanu hidrogenazu, izvlačeći hidrid iz plinovitog vodika za proizvodnju protona i NADPH.

## Funkcija 
NADPH pruža ekvivalente redukcije za biosintetske reakcije i oksidaciju i redukciju koje su uključene u zaštitu od toksičnosti reaktivnih vrsta kisika (ROS), omogućavajući regeneraciju glutationa (GSH). NADPH se također koristi za anaboličke puteve, kao što je sinteza holesterola, sinteza steroida, sinteza askorbinske kiseline i ksilitola,

Izvor je redukcionih ekvivalenata za citohrom P450 hidroksilaciju aromatskih spojeva, steroida, alkohola i lijekova.

## Enzimi koji koriste NADP(H) kao koenzim
* Adrenoksin-reduktaza: Ovaj enzim je prisutan svugdje u većini organizama Prenosi dva elektrona iz NADPH u FAD. Kod kičmenjaka služi kao prvi enzim u lancu mitohondrijskih sistema P450, koji sintetišu steroidne hormone.

## Enzimi koji koriste NADP (H) kao supstrat 
U 2018. i 2019., pojavila su se prva dva izvještaja o enzimima koji kataliziraju uklanjanje 2 'fosfata NADP(H) u eukariotima. Prvo su izviješteni  citoplazmatski protein MESH1 (), a  zatim mitohondrijski protein nokturnin. . Treba napomenuti da su strukture i NADPH vezanje MESH1 (5VXA) i nokturnina nisu (6NF0).

## Reference 
## Vanjski linkovi
Kategorija:Nukleotidi
Kategorija:Koenzimi