Simpatrična specijacija

**Simpatrična specijacija** (grč. συν – *syn* = sa, zajedno + πατρίς,  πατρία – *patria*  =  otadžbina, domovina)  ili **simpatrijska specijacija**  je takav proces nastajanja novih vrsta odvija na istom prostoru. Glavnu ulogu barijera slobodnom protoku gena nemaju mogući vidovi prostorno-geografske izolacije. Evolucijska divergencija u tom slučaju počinje na bazi određenih etoloških, fizioloških i specijalnih genetičkih zapeka ili mehaničke nepodudarnosti spolnih organa.

Tako je i eksperimentalno dokazano da se diferencijacijska specijacija unutar jedne skupine roda *Drosophila* (vinske mušice) odvijala na bazi dnevno-noćnih razlika u sistemu parenja. Naime, većina  današnje vrsta ovog roda  se pare pri dnevnom svjetlu,  neke  u sumrak (npr. *D. subobscura*), a treće isključivo u potpunom mraku (npr. *D. obscura*). Ta noko mala razlika je dovela do postepene temporalno-etološke diferencijacije ovih vrsta i nakupljanja razlika u njihovim genskim fondovima.

, peripatrične, parapatrične i simpatrične specijacije**]]

U evolucijskoj biologiji i biogeografiji, simpatričnost i **simpatrija'''  su termini koji se odnose na organizme čija se areali glavninom  preklapaju ili su čak i identični, tako da ga dijele najmanje u nekim mjestima. Ako su ovi organizmi usko srodni (npr. sestrinske vrste), kao što je bliska i njihova distribucija, one očito mogu biti  rezultat simpatrične specijacije.

Simpatrična  specijacija  je jedna od tri klasične geografske kategorije za fenomen specijacije.

*Alopatrična specijacija je evolucija geografski izoliranih populacija  u različite vrste. U ovom slučaju, divergencija je olakšana odsustvom  toka gena, koja omogućava zadržavanje genetičke sličnosti populacija. 
*Parapatrična specijacija je evolucija geografski susjednih populacija u različite vrste. U ovom slučaju, divergencija se  javlja unatoč ograničenom inbridingu (ukrštanju u populacijskom  srodstvu),  u kontakt zonama divergirajućih  grupa.  U simpatričnoj specijaciji, ne postoji geografsko ograničenje  interbridinga. Ove kategorije su posebni slučajevi kontinuuma od nule (simpatrična) do potpune (alopatrične) prostorne segregacije divergentnih populacja.

Smatra se da je simpatrična specijacija kod  višećelijskih eukariotskih organizama neuobičajena , ali  je nepobitno da proces genetičke divergencije mouć uz reproduktivnu izolaciju različitih populacija jedne  roditeljske  vrste iako naseljavaju iste geografske regije,  vodi do stvaranja novih vrsta.

Kod bakterija, međutim, analogni procesi, definirani  kao porijeklo novih  bakterijskih vrsta koje zauzimaju odredive ekološke niše), mogu biti češći, jer bakterije su manje ograničene na  efekte homogenizacije seksualnom reprodukcijom i sklone relativno dramatičnim  i brzim genetičkim promjenama  u  "horizontalnom transferu  gena".

Prednoženo je višemodela ovog načina specijaciju. Najpopularniji, koji se poziva na disruptivnu selekciju (višesmjerna selekcija), prvi put je iznio John Maynard Smith 1966. godine. Predložio je da homozigotne jedinke mogu, pod posebnim uvjetima okoline, imati veći fitnes od onih sa alelima  heterozigota za određenu osobinu. Pod uticajem prirodne selekcije, dakle, homozigotnost bi imala prednost nad heterozigotnosti, što na kraju dovodi do specijacije. Simpatrična  divergencija takođe može nastati  iz seksualnog sukoba.

## Također pogledajte
*Specijacija
*Izolacija
*Vrsta

## Reference
Kategorija:Evolucija
Kategorija:Evolucijska biologija
Kategorija:Specijacija
Kategorija:Populacija
Kategorija:Ekologija