open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hemijska peć (sazviježđe)

**Hemijska peć** je malo sazviježđe na nebu. Prvo otkriće je napravio francuski astronom Nicolas-Louis de Lacaille u 18. vijeku. Lacaille je sazviježđu dao to ime u čast hemičara Antoine Laurent de Lavoisiera koji je 1794 bio pogubljen giljotinom  za vrijeme francuske revolucije. Najsjajnija zvijezda je Alpha Fornacis sa prividnom magnitudom od 3.87      
## Važniji objekti 
### Zvijezde  
* Dvostruke zvijezde: Alpha Fornacis, HJ 3506, HD 20781, HD 20782  
* Divovske zvijezde: Beta Fornacis  
* Zvijezda glavnog niza: Lambda 2 Fornacis  
* Zvijezda horizontalnog ogranka: HIP 13044  
* Promjenljive zvijezde: TY Fornacis, TZ Fornacis, Nu Fornacis 

### Objekti dubokog neba 
* Kuglasto zvjezdano jato: NGC 1049

* Prečkaste spiralne galaksije: NGC 1097, NGC 1365, NGC 1398 
* Spiralna galaksija: NGC 1350 

* Lentikularne galaksije: NGC 1316 
* Eliptične galaksije: NGC 1399, NGC 1404, NGC 1427 
* Daleka galaksija (drugi najdalji objekat od Sunca): UDFy-38135539 

* Planetarna maglina: NGC 1360 
* Supernove: SN 1999eu, SN 2003B (otkrivene 1999. odnosno 2003. godine) 
* Galaktičko jato: Skup Fornaks 
## Reference
## Vanjski linkovi
ASTRODATA. Privatna stranica za astronome amatere, kompletan spisak od 88 sazviježđa  30.1.2014 

Kategorija:Sazviježđa
LAW 80

**LAW 80** laki raketni protivoklopni sistem jednokratne upotrebe kalibra 94 мм razvijen je i proizveden od strane britanske firme Hunting Engineering. Uveden je u upotrebu kod KOVa, mornaričke pešadije, jedinica RV i PVO Velike Britanije početkom 1988. godine umjesto 66 mm RBR М72 Law i bestrzajnog oruđa 84mm Karl Gustav.

## Opis
LAW 80 (Light Anti-Tank Weapon) sastoji se od teleskopske lansirne cijevi integrisane sa puškom za obilježavanje kalibra 9mm i 1 x optikom. Puška za obilježavanje ima pet metaka sa balistikom identičnoj raketi. Razvijena je od strane kompanije Royal Ordnance pri čemu je cijev izrađena od aluminija, a mehanizam od plastičnih masa. Trasirno zrno omogućava provjeru pravilnosti nišanjenja oružjem pred lansiranje rakete. U slučaju promašaja, moguće su korekcije bez otkrivanja svog položaja. Po pogodku cilja trasirnim zrnom 9mm prelazi se na okidački sistem i lansiranje same rakete.
Bojeva glava HEAT shaped charge raspolaže probojnoću od 700 mm RHA oklopa. Raketa sagorijeva prije izlaska iz lansera stvarajući mlaz barutnih gasova iz lansera sa opasnom zonom od 20 metara. Tokom leta ka cilju, po prolasku određene distance, rakete sama armira bojevu glavu.
Težina RBR iznosi 10 kg, domet od 20 do 500 metara, skladišni vijek trajanja 10 godina.

## Korisnici
*
*
## Reference
Kategorija:Protivoklopno oružje
Svjetsko prvenstvo u šahu 1892.

**Svjetsko prvenstvo u šahu 1892.** održano u Havani na Kubi između 1. januara i 28. februara 1892. godine je četvrto po redu Svjetsko prvenstvo. Titulu svjetskog prvaka branio je američki velemajstor austrijskog porijekla Wilhelm Steinitz, dok je njegov izazivač po drugi put, nakon 1889. bio ruski velemajstor Mihail Čigorin. Nakon 23 partije, sa 10 pobjeda, 5 remija i 8 poraza, titulu je odbranio Steinitz.

## Pravila 
Dvoboj je po pravilima trebao trajati ukupno 20 partija ili toliko dugo dok jedan od igrača ne pobijedi 10 puta. U slučaju rezultata 10:10, dvoboj bi se nastavio dok jedan od igrača ne bi imao 10 pobjeda.

## Meč 
Dvoboj je od početka bio izjednačen. Prvu partiju dobio je Čigorin, te je sve do 20-te partije Čigorin vodio, kada je Steinitz izjednačio 10:10 i u 22-oj partii povesti sa 12:10. U 23-ćoj partiji Čigorin je dobio figuru, ali je previdio dobitak i mat u dva poteza i izgubio.

::

## Također pogledajte 
* Svjetsko prvenstvo u šahu 1886.
* Svjetsko prvenstvo u šahu 1889.
* Svjetsko prvenstvo u šahu 1890/91.
* Svjetsko prvenstvo u šahu 1894.
* Svjetsko prvenstvo u šahu 1896/97.

## Literatura 
* Raymund Stolze: *Umkämpfte Krone - Die Duelle der Schachweltmeister von Steinitz bis Kasparow*. Sportverlag, Berlin 1992, .

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*1892 Steinitz - Chigorin Title Match na www.mark-weeks.com

Kategorija:1892. u šahu
Kategorija:1892. na Kubi
Kategorija:Sportska takmičenja na Kubi
Kategorija:Šah na Kubi
Kategorija:Svjetsko prvenstvo u šahu 1892.
Selca

**Hrvatska**:

* Selca (Hrvatska), naselje i općina u Splitsko-dalmatinskoj županiji
* Selca (Buzet), naselje grada Buzeta, Istarska županija
* Selca kod Bogomolja, naselje u općini Sućuraj, Splitsko-dalmatinska županija
* Selca kod Starog Grada, naselje grada Starog Grada, Splitsko-dalmatinska županija

**Slovenija**:

* Selca (Železniki), naselje u općini Železniki, regija Gorenjska
Vrbanj

mini|280px|Vrbanj, rimokatolička crkva "Sv. Duh"
**Vrbanj** je naseljeno mjesto u sastavu grada Starog Grada, na ostrvu Hvaru,  Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.

## Historija 
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Hvar.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Vrbanj je imao 458 stanovnika.

### Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Vrbanj je imalo 595 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:

## Literatura 
* http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.
* Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., , ;

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Hvar
Kategorija:Naselja u Hrvatskoj
Kategorija:Naselja u Splitsko-dalmatinskoj županiji
Rudina (čvor)

**Bosna i Hercegovina**:

* Rudina (Donji Vakuf), naselje u općini Donji Vakuf
* Bijela Rudina, naselje u općini Bileća

**Hrvatska**:

* Rudina (Stari Grad), naselje grada Starog Grada, Splitsko-dalmatinska županija
Košarkaška reprezentacija Turske

**Turska košarkaška reprezentacija** () predstavlja Tursku na međunarodnim košarkaškim takmičenjima i njom upravlja Košarkaški savez Turske (TBF). Ekipa ima nadimak *12 Dev Adam* što znači 12 Divova.

Turska je učestvovala na svim velikim međunarodnim košarkaškim takmičenjima. Najveći uspjesi su osvajanje srebrnih medalja na EuroBasketu (2001, 2025) i Svjetskom prevenstvu 2010. Turska je također osvojila dvije zlatne (1987, 2013), jednu srebrnu (1971) i tri bronzane medalje (1967, 1983, 2009) na Mediteranskim igrama. Pored toga osvojili su i zlatnu medalju na Balkanskom prvenstvu 1981.

## Ekipa
### Trenutni sastav
Sastav za EuroBasket 2025.

### Postava
## Reference
## Vanjski linkovi 
*Službeni sajt  
*Turska na sajtu FIBA-e
*Muška reprezentacija Turske na Eurobasket.com
*Košarkaška statistika Turske na FIBA Archive

Turska
Kategorija:Košarka u Turskoj
Košarkaška
Ramiz Salčin

**Ramiz Salčin** (13. maj 1954 - 22. august 1992) je za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini bio borac Armije RBiH i komadant Općinskog štaba T.O. Novi Grad - Sarajevo.

## Biografija 
Ramiz Salčin je rođen 13. maja 1954. godine u selu Gornji Igri, naselje Borač, općina Gacko.

## Prijeratni period 
Prije samog otpočinjanja rata u Bosni i Hercegovini Ramiz Salčin je odigrao važnu ulogu u organiziranju otpora na prostoru sarajevske novogradske općine. Sa saborcima je organizirao i postavio straže još u februaru 1992. a početkom marta iste godine spriječio je izlazak neprijateljskih snaga na brdo Mojmilo i zauzimanje strateški važnih položaja za odbranu Sarajeva.

## Ratni period 
## Smrt 
Poginuo je 22. augusta 1992. u Saraj Polju od snajperskog hica sa neprijateljskog položaja iz Nedžarića.
Ukopan je u haremu na Kovačima u Sarajevu.

## Priznanja 
Posthumno je odlikovan ratnim priznanjem Armije RBiH Zlatnim ljiljanom a kao pripadnik oružanih snaga Republike koji je u borbi protiv neprijatelja izvršio djela u kojima je došla do snažnog izražaja njegova lična hrabrost dodijeljen mu je i *Orden zlatnog grba s mačevima*. U čast njemu, jedan trg i ulica u Sarajevu nose naziv *Ramiz Salčin*.

## Reference
Kategorija:Rođeni 1954.
Kategorija:Umrli 1992.
Kategorija:Biografije, Gacko
Kategorija:Dobitnici vojnog odlikovanja *Zlatni ljiljan*
Kategorija:Oficiri Armije Republike Bosne i Hercegovine
Kategorija:Dobitnici Ordena zlatnog grba s mačevima
Zračna pumpa (sazviježđe)

**Zračna pumpa** je sazviježđe na južnoj hemisferi. Prvo otkriće je napravio francuski astronom Nicolas-Louis de Lacaille u 18. vijeku. Lacaille je sazviježđu dao naziv u čast fizičara Roberta Boyla, koji je konstruisao zračnu pumpu. Zračna pumpa je veoma slabo vidljiva na nebu. Najsjajnija zvijezda je Alfa Antliae sa prividnom magnitudom od 4.24 koja spada u spektralni tip K4III . Ima patuljastu galaksiju koja je otkrivena 1997 godine.
* Planetarna maglina: NGC 3132  
* Eliptična galaksija: NGC 2997  
* Patuljasta galaksija: PGC 29194 
## Reference
## Vanjski linkovi
ASTRODATA. Privatna stranica za astronome amatere, kompletan spisak od 88 sazviježđa  04.02.2014 njem.

Kategorija:Sazviježđa
Red Bull RB10

**Red Bull RB10** je Formula 1 automobil dizajniran od strane Adrian Newey za Infiniti Red Bull Racing da se natječu u Formula 1 - sezona 2014. To će se voziti po svjetsko prvak vozač Sebastian Vettel i Daniel Ricciardo, ko je bio unaprijeđen od sestre ekipa Scuderia Toro Rosso nakon Mark Webber najavio svoje povlačenje na kraju sezone 2013.
U RB10 je dizajniran za korištenje novi V6 turbo motor Renault Sport 1,6-litarski, Energy F1-2014.

Automobil je predstavljen 28. januara 2014. na Circuito de Jerez.

## Tehnički podaci 
***Šasija**: *Red Bull Racing* kompozitnih monokok struktura
**Prednji ovjes: *Pushrod* sustava
**Stražnji ovjes: *Pullrod* sustava
**Gume : OZ Racing 13" (Pirelli *P Zero* - Pirelli *Cinturato*)
**Kočnice : *Brembo* karbon diskovi i jastučići
**Elektronika: *MESL* standardne elektronske kontrolna jedinica
***Motor**: Renault Sport *Energy F1-2014*
**Ukupna kubikaža: 1,600CC
**Broj cilindara: 6
**Broj ventila: 24
**Težina motora: 145&nbsp;kg
**V Kut: 90°
**RPM: 15,000
**Gorivo : Total Group
**Max goriva protok: 100&nbsp;kg/h 
**Ulje : Total Group
***ERS (Energy Recovery System)**:
**MGU-K:
***Maksimalna brzina: 50,000 rpm
***Maksimalna snaga: 120kW
***Maksimalna oporavak energije: 2 MJ po krugu
***Maksimalna energetska raspoređivanje: 4 MJ po krugu.
**MGU-H:
***Brzina: >100,000 rpm
***Maksimalna oporavak energije: neograničeno (>2 MJ po krugu)
***Mjenjač** : Red Bull Racing (8+R)
***Veličina**:
**Ukupna težina bolida : 691&nbsp;kg (sa vozač)

## Potpuni spisak rezultata u Formuli 1
(key) (Utrke u **boldu** označavaju najbolju startnu poziciju, dok utrke u *italicu* označavaju najbrži krug utrke)

## Vanjski linkovi 
* Red Bull RB10

Kategorija:Bolidi Formule 1 – sezona 2014.
M1941 Johnson

**M1941 Johnson** je američki puškomitraljez iz Drugog svjetskog rata kojeg je osmislio Melvin Johnson. Ovaj puškomitraljez dijeli komponentne poluautomatske puške M1941 Johnson. Ovo oružje dijeli također značajne komponente s Njemačkom puškom FG 42.

## Također pogledajte 
* FG 42
* M60 (mitraljez)

## Reference
Kategorija:Mitraljezi
Kategorija:Oružje u Drugom svjetskom ratu
SIG Sauer P226

**SIG Sauer P226** je na prvi pogled sličan pištolju SIG Sauer P220, osim blago drukčijeg oblika i okvira većeg kapaciteta. Dostupan je u mnogo verzija, s okvirom od aluminija ili nehrđajućeg čelika, sa ili bez Picatinny šine. Obarač je tipični SIG Sauer dvostruka akcija obarač s automatskom blokadom udarne igle. Verzije u kalibru 9&nbsp;mm i .40/.357 ovog pištolja mogu imati blage razlike u dizajnu klizača – dok 9&nbsp;mm pištolji imaju imaju zaobljen čelični klizač, pištolji većeg kalibra imaju veće klizače, dobijene iz šipke čelika.

## Također pogledajte 
* Zastava CZ 99

## Reference
Kategorija:Pištolji
Mercedes F1 W05 Hybrid

**Mercedes F1 W05** je Formula 1 automobil dizajniran od strane Aldo Costa, Bob Bell i Geoff Willis za Mercedes da se natječu u Formula 1 - sezona 2014. To će se voziti po svjetsko prvak 2008. Lewis Hamilton i Nico Rosberg. 
U F1 W05 je dizajniran za korištenje novi V6 turbo motor Mercedes AMG HPP 1,6-litarski, PU106A Hybrid.

Automobil je predstavljen 28. januara 2014. na Circuito de Jerez.

## Tehnički podaci 
***Šasija**: 
**Prednji ovjes: *Pushrod* sustava
**Stražnji ovjes: *Pullrod* sustava
**Amortizeri: *Penske*
**Kočnice : *Brembo* kliješta i karbon diskovi. 
**Točkovi: *Advanti* 13"
**Gume :  Pirelli *P Zero* - Pirelli *Cinturato*
**Elektronika: FIA standardne elektronske kontrolna jedinica.
**Instrumentacija: McLaren Electronic System (MES)
***Motor**:
**Oznaca: Mercedes-Benz *PU106A Hybrid*
**Ukupna kubikaža: 1.600
**Broj cilindara: 6
**Broj ventila: 24
**Težina motora: 145&nbsp;kg
**Tip: 90°, V6
**obr/min: 15.000
**Gorivo: *Petronas* Primax
**Maziva: *Petronas* Syntium
**Maksimalna goriva protok: 100&nbsp;kg/h
***ERS (Energy Recovery System)**: *Mercedes AMG High Performance Powertrains (HPP)*Integrirani hibridna energije oporavak preko Motor Generator Unit, radilice u kombinaciji sa električnim MGU-K, turbopunjač u kombinaciji s električnim MGU-H.
**MGU-K:
***Maksimalna brzina: 50,000 obr/min
***Maksimalna snaga: 120 kW
***Maksimalna oporavak energije: 2 MJ po krugu.
***Maksimalna energetska raspoređivanje: 4 MJ po krugu.
**MGU-H:
***Maksimalna brzina: 125,000 obr/min
***Snaga: neograničeno
***Maksimalna oporavak energije: neograničeno
***Maksimalni raspoređivanje energije: neograničeno
***Mjenjač** : *Mercedes AMG* 8-stepeni poluautomatski i hod unazad.
***Dimenzije**:
**Dužina: 4.800 mm
**Širina: 1.800&nbsp;mm
**Visina: 950&nbsp;mm
**Ukupna težina bolida : 691&nbsp;kg (sa vodom, maziva i vozač)

## Potpuni spisak rezultata u Formuli 1
(Legenda) (Utrke u **boldu** označavaju najbolju startnu poziciju, dok utrke u *italicu* označavaju najbrži krug utrke)

## Vanjski linkovi
*f1technical.net - Mercedes F1 W05 Hybrid
*statsf1.com - Rezultati F1 W05 Hybrid

Kategorija:Bolidi Formule 1 – sezona 2014.
Delfin (sazviježđe)

**Delfin** je malo sazviježđe na sjevernoj hemisferi.  Najsjajnija zvijezda je Beta Delphini sa prividnom magnitudom od 3.63  Sljedeća po sjajnosti je Alpha Delphini. Ove dvije zvijezde imaju i nazive *Sualocin* (Alfa Delfini) i *Rotanev* (Beta Delfini). Ukoliko se ovi nazivi u suprotnom smjeru čitaju dobija se *Nicolaus Venator* što je latinska verzija imena Niccolo Cacciatore. Niccolo Cacciatore je bio direktor italijanske opservatorije u čijem katalogu su 1814. po prvi put ove zvijezde spomenute. U ovom sazviježđu su veoma česte pojave nova.

## Važniji objekti 
* Dvostruke zvijezde: Gamma Delphini, Kapa Delphini,Struve 2725
* Sedmostruka zvijezda: Alpha Delphini
* Promjenljiva zvijezda: Epsilon Delphini
* Kuglasta zvjezdana jata: NGC 6934, NGC 7006 
* Planetarne magline: NGC 6891, NGC 6905

## Mitologija
Delfin predstavlja Posejdonovog glasnika.
## Reference
## Vanjski linkovi
* Sazviježđe Delfin na stranici univerziteta Madison iz  Viskonsina,SAD učitano 05.02.2014 
* Sazviježđe Delfin iz ASTRODATA. Privatna stranica za astronome amatere 05.02.2014 

Kategorija:Sazviježđa
Dlijeto (sazviježđe)

**Dlijeto** je malo sazviježđe na južnoj hemisferi.  Najsjajnija zvijezda je Alpha Caeli sa prividnom magnitudom od 4.45  Naziv mu je dao francuski astronom Nicolas-Louis de Lacaille.Oblast između sazviježđa Eridan i Golub je veoma slabo zastupljena zvijezdama. Johann Bode je u svom zvjezdanom atlasu Uranographia koristio prethodni naziv *Caela Scalptoris*.
## Važniji objekti 
* Dvostruka zvijezda: Gamma-1 Caeli i Gamma-2 Caeli (crveni i bijeli div) 
* Promjenljive zvijezde: X Caeli, Z Caeli 
* Eliptična galaksija: NGC 1571
* Prečkasta spiralna galaksija: IC 2106
* Spiralna galaksija: NGC 1679

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Sazviježđe Dlijeto iz ASTRODATA. Privatna stranica za astronome amatere 05.02.2014  

Kategorija:Sazviježđa
Raketen-Panzerbüchse 43

**8.8&nbsp;cm Raketenwerfer 43** je naziv za njemački višekratni protivoklopni raketni bacač iz Drugog svjetskog rata.

Ovo oružje je namijenjeno pješadijiu protivoklopnoj borbi. Cijev je postavljena na lafet od topa, zbog čega podsjeća po izgledu na top. bacač ispaljuje kumulativno protivoklopno zrno slično kao i kod Panzerschrecka. Proizvedeno je oko 3.000 komada, manje se koristio od Panzerschreck i Panzerfaust bacača koji su bili znatno kompaktibilniji po pitanju prenosivosti. Raketenwerfer 43 je imao veću preciznost i domet od Panzerschrecka.

## Reference
Kategorija:Oružje u Drugom svjetskom ratu
Kategorija:Protivoklopno oružje
T-27

**T-27** je sovjetska tanketa nastala na osnovu britanske Carden Loyd tankete.

## Opis
Rusi nisu bili zadovoljni karakteristikama Carden Loyd tankete pa su uveli niz promjena prije serijske proizvodnje pod oznakom T-27. Rusi su poboljšali podvozje i uveli su kao primarno oružje mitraljez 7.62&nbsp;mm DT. Niz izmjena i modifikacija su uveli inženjeri N. Kozyrev i K. Sirken kako bi se tanketa prilagodila ruskom terenu i klimi.

## Upotreba
Tanketa je uvedena u upotrebu 13. februara 1931. Proizvodnja je istovremeno započeta u dvije fabrike i to u Lenjingradu i u GAZ-ovoj fabrici.

Tanketa je korištena u Crvenoj armiji kao izviđačko vozilo i to u 65 bataljona od kojih je svaki imao po 50 tanketa, Ova cifra je kasnije smanjena na 23 tankete. 1935. Rusi su eksperimentisali sa desantnom verzijom koju je prenosio transportni avion Tupoljev TB-3.

T-27 je korišten u sovjetskim republikama Centralne Azije protiv pokreta Basmačija. S vremenom T-27 je postala zastarjela jer su se u upotrebu uvodili novi moderniji tenkovi s kojim se tanketa nije mogla mjeriti. Tanketa je imala problema s posadom jer je zahtijevala vojnike manje visine. Do kraja 1930tih T-27 su izbačene iz upotrebe i korištene su kao artiljerijiski tegljači.

## Proizvodnja
Ukupno je proizvedeno 2.540 ovih tanketa koje su korištene u prvim fazama Drugog svjetskog rata. Zadnji put u borbi je viđen tokom Bitke za Moskvu 1941.

## Reference
Kategorija:Sovjetski tenkovi između dva svjetska rata
Kategorija:Sovjetski tenkovi u Drugom svjetskom ratu
SKS

**SKS** je naziv za poznatu sovjetsku poluautomatsku pušku kalibra 7,62 mm koja je korištena od SSSR-a, zemalja Varšavskog pakta i njihovih saveznika.

## Opis
Riječ o pušci lahkoj za upotrebu, održavanje i ugodnoj za pucanje. Radi na načelu posudbe barutnih plinova, a bravi padom bloka zatvarača u usjek ispred ležišta naboja. Za razliku od ostalih pušaka koje rade na načelu posudbe plinova, kod SKS-a klip u plinskom cilindru nije učvršćen za nosač zatvarača niti je potisnut oprugom. On slobodno "putuje" kroz plinski cilindar pa se pri naglom pomicanju puške čuje zvonjenje kad klip udara u prednji dio plinskog cilindra ili u potisni klip ispred nosača zatvarača. Slijedeći tradiciju ruskih pušaka, i SKS ima preklopnu bajonetu, koja za razliku od prethodnih modela ima oblik noža, a ne šiljka s križnim presjekom.

## Također pogledajte 
* AK-47
* AKM

## Reference
Kategorija:Oružje u Drugom svjetskom ratu
Kategorija:Poluautomatske puške
Splitska

**Splitska** je naseljeno mjesto u sastavu grada Supetra, na ostrvu Braču,  Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.

## Historija 
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Brač.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Splitska je imala 352 stanovnika.

**Napomena**: *Do 1931. iskazivano pod imenom **Spliska**. U 1921. podaci su sadržani u naselju Supetar.*

### Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Splitska je imalo 252 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:

## Literatura 
* http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.
* Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., , ;

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Brač
Kategorija:Naselja u Hrvatskoj
Kategorija:Naselja u Splitsko-dalmatinskoj županiji
Feniks (sazviježđe)

**Feniks** je sazviježđe na nebu. Feniks su otkrili Pieter Dirksz Keyser i Frederik de Houtman između 1595 i 1597.Naziv mu je dao Johann Bayer. Najsjajnija zvijezda je Alpha Phoenicis (Anka) sa prividnom magnitudom od 2.39 

## Važniji objekti 
### Zvijezde 
* Dvostruke zvijezde: Alpha Pho, Beta Pho, SLR 1,RMK 2,DUN 25 
* Promjenljive zvijezde: SX Pho, AF Pho, AK Pho, AW Pho, AZ Pho, BB Pho, BD Pho, BE Pho, BF Pho, Gamma Pho, Zeta Pho, Jota Pho, Ksi Pho, Ro Pho,Psi Pho
* Zvijezda populacije II: HE0107-5240

### Objekti dubokog neba 
* Prečkasta spiralna galaksija: NGC 625 
* Grupa galaksija: Robertov kvartet
* Galaktičko jato: Skup Feniks
* Crna rupa: HLX-1

## Mitologija 
Prema legendi Feniks je bila veoma lijepa ptica koja je živjela je preko 500 godina. Spaljena je vatrom ali ponovo se uzdigla iz pepela. Drevni Arapi su je nazivali *mladi noj* a Kinezi *vatrena ptica*.

## Također pogledajte 
* Gavran
* Labud
* Orao
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Sazviježđe Feniks iz ASTRODATA. Privatna stranica za astronome amatere 06.02.2014 

Kategorija:Sazviježđa
T-80 (lahki tenk)

**T-80** je bio zadnji sovjetski lahki tenk tokom 2. svjetskog rata.
Tokom 1943. godine Sovjetski Savez je donio odluku o izgradnji lahkog tenka koji je trebao zamijeniti tipove T-70 i T-60 koji su proglašeni preslabim za tadašnje potrebe ratišta. Ovaj pokušaj izgradnje snažnije verzije svojih prethodnika je proglašen neuspjehom nedugo nakon izlaska prvih modela s proizvodne trake. Prije zabrane proizvodnje svih laganih tenkova u oktobru 1943. godine bilo je dovršeno samo 120 tenkova T-80.

Razlike između T-70 i ovog tenka su bile premale da bi spasili projekat od uništenja. Te razlike su uključivale jačanje oklopa i smještaj dvojice tenkiste u kupolu, što je bilo u suprotnosti s T-70 i T-60 koji su imali samo jednog tenkistu u kupoli.

## Reference
Kategorija:Sovjetski tenkovi u Drugom svjetskom ratu
Gavran (sazviježđe)

**Gavran** je sazviježđe na nebu. Najsjajnija zvijezda je Gamma Corvi (arap. *Ginah gurab*) sa prividnom magnitudom od 2.59  Ovdje se nalaze veoma interaktivne galaksije, tzv. antena galaksije. One prikazuju budući razvoj naše i susjedne nam galaksije Andromede.

## Važniji objekti
### Zvijezde 
* Zvijezda glavnog niza: Eta Corvi mlađa je od Sunca
* Dvostruke zvijezde: Delta Crv (arap. *Algorab*), Alpha Crv (Alhiba), STF 1669 
* Promjenljive zvijezde: Beta Crv (Kraz), SV Crv, TT Crv, TU Crv 
* Supernove: SN 2004GT (otkriće 2004), SN 2007sr, (2007)

### Objekti dubokog neba 
* Interaktivne galaksije (*Antene galaksije*): NGC 4038/NGC 4039
* Prečkasta spiralna galaksija: NGC 4027
* Planetarna maglina: NGC 4361

## Mitologija
# U grčkoj mitologiji je vodena zmija Hydra spriječila gavrana da pije vodu s izvora. Ta voda je bila namijenjena Apolonu.
# Postoji i druga verzija. Prema njoj Apolon je dao gavranu pehar da donese vode. Gavran je leteći do izvora ugledao drvo sa smokvama koje su još bile nezrele. Uprkos Apolonovom naređenju da ne smije gubiti vrijeme, gavran je sačekao da smokve sazriju i najeo se. Kada se je vratio Apolonu, ponio je sa sobom vodenu zmiju i optužio da mu je zapriječila put. Apolon znajući da gavran laže uzdigao je gavrana, pehar i vodenu zmiju na nebo.

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Sazviježđa
Promjenjiva zvijezda

**Promjenjiva zvijezda** (engl. *variable star*) je vrsta zvijezda koje mijenjaju jačinu sjaja ili elektromagnetni spektar zračenja. Do sada je obuhvaćeno i katalogizirano oko 30.000 promjenljivih zvijezda.

## Promjena sjaja 
Po promjeni sjaja, tj. dužine periode razlikuju se tri tipa:

### Pravilna ili periodična promjenjiva 
Vremenski intervali se ne mijenjaju, ostaju isti.

### Polupravilna promjenjiva 
Ako postoje odstupanja pojedinih intervala koja su za 30% veća od prosječnog intervala.

### Nepravila ili iregularna promjenjiva 
Ne postoji periodičnost odnosno ako ista nije prepoznatljiva

## Uzroci promjene sjaja 
Po načinu promjene odnosno po uzrocima  oostoje dva tipa i nekoliko podtipova

### Eksintrično promjenljive zvijezde 
Promjene nastaju zbog rotacije ili pomračenja zvijezde. Tipično kod dvostrukih odnosno višestrukih zvijezda.

#### Rotacijski promjenljive zvijezde 
Prilikom rotacije dvostrukih zvijezda mijenja se jačina sjaja pošto zvijezda s manjim sjajem zaklanja veću.

#### Pomračene promjenljive zvijezde 
Ako je jedna zvijezda sa slabim sjajem toliko velika da može drugu i da pomrači.

## Također pogledajte
* Radijalna brzina
* Dvostruka zvijezda
## Reference
## Vanjski linkovi
* Uputstvo za vizualna posmatranja promjenljivih zvijezda - AP Plominsko Zagorje 
* GCVS (General Catalogue of Variable Stars) Opšti katalog promjenljivih zvijezda na univerzitetu u Moskvi Ruska Federacija učitano 06.02.2014 

Kategorija:Astronomski objekti
Kategorija:Zvijezde
Kategorija:Koncepti u astronomiji
Krivodol

**Bosna i Hercegovina**:

* Krivodol (Mostar), naselje grada Mostara

**Hrvatska**:

* Krivodol (Podbablje), naselje u općini Podbablje, Splitsko-dalmatinska županija
* Krivodol (Trilj), naselje grada Trilja, Splitsko-dalmatinska županija

**Srbija**:

* Donji Krivodol, naselje u općini Dimitrovgrad, Pirotski okrug
* Gornji Krivodol, naselje u općini Dimitrovgrad, Pirotski okrug
Kamensko

**Bosna i Hercegovina**:

* Kamensko (Olovo), naselje u općini Olovo

**Crna Gora**:

* Kamensko (Nikšić), naselje u općini Nikšić

**Hrvatska**:

* Kamensko (Trilj), naselje grada Trilja, Splitsko-dalmatinska županija
* Kamensko (Vrbovsko), naselje grada Vrbovskog, Primorsko-goranska županija

ili

* Granični prijelaz Kamensko, granični prijelaz između Bosne i Hercegovine i Hrvatske
Podi

**Crna Gora**:

* Podi (Bar), naselje u općini Bar
* Podi (Herceg Novi), naselje u općini Herceg Novi

**Hrvatska**:

* Podi (Trilj), naselje grada Trilja, Splitsko-dalmatinska županija
Trougao (galaksija)

**Galaksija Trougao** ili  **Trokut**, (također poznata kao **NGC 598**, **MCG 5-4-69**, **Messier 33**, **PGC 5818** i **UGC 1117**; engl. *Triangulum Galaxy*) jest spiralna galaksija i nalazi se u sazviježđu Trougao. Prvo otkriće je napravio Giovanni Battista Hodierna  1654. godine.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
* http://www.eso.org/public/germany/videos/eso1424a/ (Zoom auf Messier 33)
### NGC 598 
*  NGC 598 na Aladin pregledaču 
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:Spiralne galaksije
Kategorija:Trokut (sazviježđe)
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Messierov katalog
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1654.
NGC 935

**NGC 935** (također poznat kao **Arp 276**, **IC 1801**, **MCG 3-7-15**, **PGC 9388** i **UGC 1937**) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 190 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ovan. Najveći prečnik je 1,70 (94 hiljade sg) a najmanji 1,1 ugaonih minuta (61 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 18. septembra 1885. godine.

## Literatura 
*  
*  
*  

## Galerija 

Datoteka:NGC 935-IC 1801 GALEX Spitzer.jpg

  
## Vanjski linkovi 
### NGC 935 
*  NGC 935 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:Arpovi objekti
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:Ovan (sazviježđe)
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:Spiralne galaksije
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1885.
Grab (Trilj)

**Grab** je naseljeno mjesto u sastavu grada Trilja, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.

## Historija 
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Sinj.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Grab je imao 523 stanovnika.

**Napomena**: *U 1869. i 1921. sadrži podatke za naselja Krivodol, Podi i Vrabač te dio podataka u 1880. za naselje Podi.*

### Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Grab je imalo 795 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:

## Literatura 
* http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.
* Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., , ;

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Naselja u Hrvatskoj
Kategorija:Naselja u Splitsko-dalmatinskoj županiji
Messier 74

**Messier 74** (također poznat kao **M74**, **NGC 628**, **IRAS 01340+1532**, **MCG 3-5-11**, **PGC 5974** i **UGC 1149**) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 30 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 10,50 (93 hiljade sg) a najmanji 9,5 ugaonih minuta (84 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Pierre Méchain u septembru 1780. godine.

[mini|desno|M74, slikan sa [Svemirski teleskop Spitzer|svemirskim teleskopom Spitzer (kao dio pregleda *Spitzer Infrared Nearby Galaxy Survey*). Plave boje predstavljaju zvjezdanu emisiju od 3,6 mikrometra. Zelene i crvene boje predstavljaju zvjezdane emisije od 5,8 i 8,0 mikrometra od policikličnih aromatičnih ugljovodonika, i moguće prašine.]]

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 628 
*  NGC 628 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:IRAS objekti
Kategorija:Messierov katalog
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:Ribe (sazviježđe)
Kategorija:Spiralne galaksije
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1780.
Tarantula (maglina)

**Maglina "Tarantula"** (također poznato kao **NGC 2070**, **30 Doradus**, **ESO 57-EN6**) je emisijska maglina i nalazi se u sazviježđu Zlatna riba. Prvo otkriće je napravio Nicolas-Louis de Lacaille  1751. godine.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 2070 
*  NGC 2070 na Aladin pregledniku 
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:ESO objekti
Kategorija:Eliptične galaksije
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:Zlatna riba (sazviježđe)
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1751.
Kategorija:H II područje
Messier 77

**Messier 77** (također poznat kao **NGC 1068**, **Arp 37**, **IRAS 02401-0013**, **MCG 0-7-83**, **PGC 10266** i **UGC 2188**) jest spiralna galaksija udaljena približno 52 miliona sg od Zemlje i locirana je u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 7,10 (108 hiljada sg), a najmanji 6,0 ugaonih minuta (91 hiljada sg). Prvo otkriće napravio je Pierre Méchain 29. oktobra 1780.

## Literatura 
*  
*  
*  

## Galerija 

Datoteka:M77HunterWilson.jpg|M77 sa amaterskim teleskopom

## Vanjski linkovi 
### NGC 1068 
*  NGC 1068 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:Arpovi objekti
Kategorija:IRAS objekti
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Kit (sazviježđe)
Kategorija:Messierov katalog
Kategorija:Spiralne galaksije
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1780.
Tijarica (čvor)

**Hrvatska**:

* Tijarica, naselje grada Trilja, Splitsko-dalmatinska županija
* Donja Tijarica, bivše naselje grada Trilja, Splitsko-dalmatinska županija
* Gornja Tijarica, bivše naselje grada Trilja, Splitsko-dalmatinska županija
IC 2163

**IC 2163** (također poznat kao **ESO 556-9**, **MCG -4-15-21**, **PGC 18751** i **UGCA 125**) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 80 miliona sg od Zemlje

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Galerija 

Datoteka:Ngc2207.jpg|Infracrvena slika NGC-a 2207 (lijevo) i IC-a 2163 (desno), napravljeno sa svemirskim teleskopom Spitzer image of NGC. Odgovorni: NASA/JPL.
Datoteka:NGC 2207 and IC 2163.jpg|ESO slika od NGC-a 2207 (lijevo) i IC-a 2163 (desno).

## Vanjski linkovi 
### IC 2163 
*  IC 2163 na Aladin pregledaču
### IC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  IC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  IC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:ESO objekti
Kategorija:IC objekti
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:Prečkaste spiralne galaksije
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Veliki pas (sazviježđe)
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1898.
Vinine

**Bosna i Hercegovina**:

* Vinine (Neum), naselje u općini Neum

**Hrvatska**:

* Vinine (Trilj), naselje grada Trilja, Splitsko-dalmatinska županija
Vojnić (čvor)

**Hrvatska**:

* Vojnić, naselje i općina u Karlovačkoj županiji
* Vojnić–Breg, naselje u općini Bedekovčina, Krapinsko-zagorska županija
* Vojnić Sinjski, naselje grada Trilja, Splitsko-dalmatinska županija

ili

* Vojniće, naselje grada Novog Pazara, Raški okrug, Srbija
* Vojnići, naselje u općini Ljubuški, Bosna i Hercegovina
Messier 93

**NGC 2447** (također poznat kao **ESO 493-SC7**) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Krma. Prvo otkriće je napravio Charles-Joseph Messier 20. marta 1781. godine.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 2447 
*  NGC 2447 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:ESO objekti
Kategorija:Krma (sazviježđe)
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:Otvorena zvjezdana jata
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1781.
Voštane

**Voštane** su naseljeno mjesto u sastavu grada Trilja, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.

## Historija 
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazile su se u sastavu stare općine Sinj.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Voštane su imale 26 stanovnika.

**Napomena**: *U 1857., 1869., 1921. i 1931. sadrži podatke za naselje Ljut, a u 1869. sadrži podatke za naselje Rože. Od 1880. do 1900. također sadrži i dio podataka za naselje Ljut.*

### Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Voštane je imalo 313 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:

## Literatura 
* http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.
* Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., , ;

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Naselja u Hrvatskoj
Kategorija:Naselja u Splitsko-dalmatinskoj županiji
Messier 32

**NGC 221** (također poznat kao **Arp 168**, **IRAS 00399+4035**, **MCG 7-2-15**, **PGC 2555** i **UGC 452**) je eliptična galaksija i nalazi se u sazviježđu Andromeda. Prvo otkriće je napravio Guillaume Hyazinthe Legentil 29. oktobra 1749. godine.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 221 
*  NGC 221 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:Andromeda (sazviježđe)
Kategorija:Arpovi objekti
Kategorija:Eliptične galaksije
Kategorija:IRAS objekti
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1749.
Kategorija:LEDA objekti
Vajar (galaksija)

**NGC 253** (poznato i kao **ESO 474-29**, **MCG -4-3-9**, **PGC 2789** i **UGCA 13**) jest prečkasta spiralna galaksija udaljena približno 11 miliona sg od Zemlje i smještena je u sazviježđu Vajar. Najveći prečnik je 29,00 (94 hiljade sg), a najmanji 6,8 ugaonih minuta (22 hiljade sg). Prvo otkriće napravila je Caroline Herschel 23. septembra 1783.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 253 
*  NGC 253 na Aladin pregledaču 
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:ESO objekti
Kategorija:Kipar (sazviježđe)
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:Prečkaste spiralne galaksije
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1783.
Messier 79

**NGC 1904** (također poznat kao **ESO 487-SC7**) jest kuglasto zvjezdano jato, locirano u sazviježđu Zec. Prvo otkriće napravio je Pierre Méchain 26. oktobra 1780.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 1904 
*  NGC 1904 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:ESO objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:Kuglasta zvjezdana jata
Kategorija:Zec (sazviježđe)
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1780.
Vrabač (čvor)

* Vrabač, utvrđeni grad (utvrda) u dolini rijeka Bijele i Neretve u sjevernoj Hercegovini, Bosna i Hercegovina
* Vrabač (Trilj), naselje grada Trilja, Splitsko-dalmatinska županija
Mali Magellanov oblak

**NGC 292** (također poznat kao **ESO 29-21**, **IRAS 00510-7306** i **PGC 3085**) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 7 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Tukan. Najveći prečnik je 319,10 (666 hiljada sg) a najmanji 205,1 ugaonih minuta (428 hiljada sg). Za ovu galaksiju znali su još antički narodi, a nazivali je različitim imenima.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 292 
*  NGC 292 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:ESO objekti
Kategorija:IRAS objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:Prečkaste spiralne galaksije
Kategorija:Tukan (sazviježđe)
Kategorija:Astronomski objekti poznati od antike
Messier 82

**NGC 3034** (također poznat kao **Arp 337**, **IRAS 09517+6954**, **MCG 12-10-11**, **PGC 28655** i **UGC 5322**) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 9 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 11,20 (31 hiljada sg) a najmanji 4,3 ugaonih minuta (12 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Johann Elert Bode 31. decembra 1774.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 3034 
*  NGC 3034 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:Arpovi objekti
Kategorija:IRAS objekti
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:Spiralne galaksije
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Veliki medvjed (sazviježđe)
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1774.
Messier 65

**NGC 3623** (također poznat kao **Arp 317**, **IRAS 11163+1322**, **MCG 2-29-18**, **PGC 34612** i **UGC 6328**) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 37 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 9,80 (106 hiljada sg) a najmanji 2,9 ugaonih minuta (31 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Charles-Joseph Messier 1. marta 1780. godine.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 3623 
*  NGC 3623 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:Arpovi objekti
Kategorija:IRAS objekti
Kategorija:Lav (sazviježđe)
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:Spiralne galaksije
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1780.
Messier 95

**NGC 3351** (također poznat kao **IRAS 10413+1158**, **MCG 2-28-1**, **PGC 32007** i **UGC 5850**) jest prečkasta spiralna galaksija udaljena približno 36 miliona sg od Zemlje i locirana u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 7,40 (77 hiljada sg), a najmanji 5,0 ugaonih minuta (52 hiljade sg). Prvo otkriće napravio je Pierre Méchain 20. marta 1781.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 3351 
*  NGC 3351 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:Lav (sazviježđe)
Kategorija:IRAS objekti
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Prečkaste spiralne galaksije
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1781.
Vrpolje (Trilj)

**Vrpolje** je naseljeno mjesto u sastavu grada Trilja, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.

## Historija 
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Sinj.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Vrpolje je imalo 68 stanovnika.

**Napomena**: *U 1869. i 1921. sadrži podatke za naselje Čačvina, kao i dio podataka u 1880. i 1931.*

### Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Vrpolje je imalo 325 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:

## Literatura 
* http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.
* Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., , ;

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Naselja u Hrvatskoj
Kategorija:Naselja u Splitsko-dalmatinskoj županiji
Messier 61

**NGC 4303** (također poznat kao **IRAS 12194+0444**, **MCG 1-32-22**, **PGC 40001** i **UGC 7420**) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 72 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 6,50 (136 hiljada sg) a najmanji 5,9 ugaonih minuta (124 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Barnaba Oriani 5. maja 1779. godine.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 4303 
*  NGC 4303 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:Djevica (sazviježđe)
Kategorija:IRAS objekti
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:Prečkaste spiralne galaksije
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1779.
Messier 85

**NGC 4382** (također poznat kao **MCG 3-32-29**, **PGC 40515** i **UGC 7508**) jest spiralna galaksija udaljena približno 34 miliona sg od Zemlje i locirana u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 7,10 (69 hiljada sg), a najmanji 5,5 ugaonih minuta (54 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Pierre Méchain 4. marta 1781.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 4382 
*  NGC 4382 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:Berenikina kosa (sazviježđe)
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Spiralne galaksije
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1781.
Messier 49

**NGC 4472** (također poznat kao **Arp 134**, **MCG 1-32-83**, **PGC 41220** i **UGC 7629**) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 46 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 10,20 (136 hiljada sg) a najmanji 8,3 ugaonih minuta (110 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Charles-Joseph Messier 19. februara 1771. godine.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 4472 
*  NGC 4472 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:Arpovi objekti
Kategorija:Djevica (sazviježđe)
Kategorija:Eliptične galaksije
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1771.
Antene (galaksije)

**NGC 4038** (također poznat kao **Arp 244**, **ESO 572-47**, **MCG -3-31-14**, **PGC 37967** i **UGCA 264**) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 75 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Gavran. Najveći prečnik je 3,40 (75 hiljada sg) a najmanji 1,7 ugaonih minuta (37 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 7. februara 1785. godine.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 4038 
*  NGC 4038 na Aladin pregledniku
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:Arpovi objekti
Kategorija:ESO objekti
Kategorija:Gavran (sazviježđe)
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:Prečkaste spiralne galaksije
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1785.
Messier 87

**NGC 4486** (također poznat kao **Arp 152**, **IRAS 12282+1240**, **MCG 2-32-105**, **PGC 41361**, **Virgo A**  i **UGC 7654**) jest eliptična galaksija udaljena otprilike 60 miliona sg od Zemlje i locirana u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 8,30 (145 hiljada sg), a najmanji 6,6 ugaonih minuta (115 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Charles Messier 18. marta 1781. budući da izmjerena masa u centru iznosi približno pet milijardi masa Sunca. Postojanje akrecijskog diska, oko crne rupe, potvrđeno je 2019. indirektnim mjerenjima u okviru projekta *Event Horizon*. Ovo je ujedno i prvi direktni dokaz za crnu rupu.

## Najbliži NGC/IC objekti 
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.

## Također pogledajte 
* Novi opći katalog
* Spisak NGC objekata
* Spisak galaksija

## Bilješke 
*  Prividna magnituda od 8,6 – Apsolutna magnituda: *M = m - 5 ((log10 DL) - 1)*, gdje je *m=8,6* i *DL=18,4 * 106*.
*  8,30 ugaonih minuta – *S = A * D * 0,000291 * P*, gdje je *A=8,30*, *D=18,4* i *P = 3,2616*.
*  Bazirano na euklidsku udaljenost.
## Reference 

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 4486 
*  NGC 4486 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:Aktivne galaksije
Kategorija:Djevica (sazviježđe)
Kategorija:Eliptične galaksije
Kategorija:Arpovi objekti
Kategorija:IRAS objekti
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:UGC objekti
Kategorija:Astronomski objekti otkriveni 1781.
NGC 4656 i NGC 4657

**NGC 4656** (također poznat kao **IRAS 12417+3228**, **MCG 5-30-66**, **PGC 42863** i **UGC 7907**) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 30 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lovački psi. Najveći prečnik je 15,30 (132 hiljade sg) a najmanji 2,4 ugaonih minuta (21 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 20. marta 1787. godine.

## Literatura 
*  
*  
*  
  
## Vanjski linkovi 
### NGC 4656 
*  NGC 4656 na Aladin pregledaču
### NGC katalog 
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na *The Night Sky Atlas* sajtu

Kategorija:IRAS objekti
Kategorija:Lovački psi (sazviježđe)
Kategorija:MCG objekti
Kategorija:NGC objekti
Kategorija:PGC objekti
Kategorija:Prečkaste spiralne galaksije
Kategorija:UGC objekti