open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Austrijski šiling

**Austrijski šiling** (njemački: *Österreichischer Schilling*) je bio novčana jedinica u Austriji od 1925. do 1938. i od 1945. do 1. januara 2002, dana uvođenja gotovine eura u Evropskoj uniji. Jedna od stabilnijih valuta u Evropi, direktno (od 1976) vezana za njemačku marku (DEM), nazvana alpskim dolarom.

Postojalo je nekoliko serija, a poslijednja serija sastojala se od novčića:
2, 5, 10, i 50 groša, 1, 5, 10, 20 i 50 šilinga. Banknote su bile u apoenima od 20, 50, 100, 500, 1000 i 5000 šilinga. Novčići od 2 i 5 groša nisu bili u upotrebi u nekoliko zadnjih godina postojanja šilinga zbog neznatne vrijednosti i izdavali su se u ograničenim količinama najčešće u godišnjem kompletu samo za numizmatičke serije, kao i posebna izdanja od 20 i 50 šilinga, koja su vrlo rijetko bili u opticaju, ali vrlo omiljena u numizmatičkim krugovima. Svake se godine pojavljivala kovanica od 20 šilinga sa drugačijom pozadinom povodom neke obljetnice. Kovanica od 50 šilinga je bila bimetalna i također se nije dugo zadržavala u opticaju. Zadnja se serija šilinga još uvijek može zamijeniti za euro u Centralnoj banci Austrije.

Postojali su također srebrnjaci sa nominalnom vrijednošću od 25, 50, 100 i 500 šilinga, koji se također mogu zamijeniti za euro, ali zbog vrijednosti u srebru, ostali su u mnogim kolekcijama sačuvani.

1 Šiling sastojao se od 100 groša (Groschen)
Šiling je zamjenjen eurom po tečaju 1€ = 13,7603 ATS

## Historija
Prvi kovani novac pojavljuje se oko 1000. u Salzburgu. Za vrijeme vladavine Leopolda III (1095-1136) nastaju *babengergski pfeninzi* (njem.: "Pfennige der Babenberger") u Kremu, tadašnjem glavnom trgovačkom području. Kasnije se oko 1200-te pojavljuje *bečki pfening* (njem.: "Wiener Pfenning") potiskuje babengergski. Bečki pfening je doživio svoj vrhunac 1350. kada je bio u upotrebi cijelom području Podunavlja.
### Drugi svjetski rat
Gulde se ukida 1892, kojeg zamjenjuje kruna po tečaju 1:2. Kruna se dijelila na manju jedinicu *heller*. Velika inflacija dovodi 1922. do konačnog ukidanja krune kao papirnog novca. Nakon stabilizacije tzv. zlatne krune (kovanice), uvodi se srebreni šiling. Marka njemačkog rajha zamjenuje 1938. šiling koji se ponovo uvodi nakon kraja Drugog svjetskog rata. Prve novčanice šilinga su uvedene 13. decembra 1945. Šiling je ostao do uvođenja eura, 1. januara 1999 samo u obračunu a 1. januara 2002 i u praksi, stabilna i jaka valuta.

## Reference
## Vanjski linkovi
*  Centralna banka Austrije (ÖNB)

Kategorija:Austrija
Kategorija:Ekonomija Austrije
Kategorija:Historijske valute
Kategorija:Valute zamijenjene eurom
Edward Gibbon

**Edward Gibbon** (fonol. *Eduard Gibon*; Putney kod Londona, 27. april 1737 - London, 16. januar 1794) je britanski historičar i pisac.

Edward Gibbon je bio naklonjen umjetničkom doživljavanju historije. Bio je sjajan stilist i veoma je utjecao na razvoj bizantologije. Njegovo znamenito djelo je *Opadanje i propast Rimskog carstva*, objavljeno u 6 svezaka u periodu 1776-1788. U njemu predlaže da je kršćanstvo bilo osnovni uzrok propasti Rimskog carstva. Zbog toga je bio kritikovan. E. Gibbon je često putovao. Inspiraciju za svoje djelo dobio je nakon posjete Rimu 1764. Njegova knjiga još uvijek predstavlja remek-djelo historiografije.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780199546091.001.0001/acref-9780199546091-e-4641?rskey=7VWNtO&result=1

Kategorija:Historičari
Kategorija:Rođeni 1737.
Kategorija:Umrli 1794.
Francesco Guicciardini

**Francesco Guicciardini** (fonol. *Frančesko Gvičardini*; Firenca, 6. mart 1482 - Montici, 22. maj 1540) je poznati italijanski historičar. Bavio se politikom. Bio je namjesnik Modene, Ređa i Romanje pod papama Lavom V, Hadrijanom VI i Klementom VII. Kasnije je bio u službi Firence, ali je pao u nemilost Kozme Medičija.

Napisao je *Historiju Italije (1492-1530)*. Njome je stvorio obrazac modernog historiografskog rada. Napisao je i nastavak Makijavelijeve Firentinske historije (1492-1534) i Uspomene iz svoje političke djelatnosti.

Kategorija:Historičari
Kategorija:Rođeni 1482.
Kategorija:Umrli 1540.
Klinijevski pokret

**Klinijevski pokret** je dobio ime prema samostanu Klini (Cluny), osnovanog 910. godine. Samostan Klini nikad nije dobivao zemlju za feudalnu službu, osim u slučaju kada je Vilijem darovao jedno manje imanje, kada je i osnovan samostan za spas duša u svojoj porodici, te svi darovi koji su bili upućeni prema njemu morali su biti dobrovoljni. Prema Benediktinskom pravilu, svi monasi su morali raditi u polju (jer su vjerovali da je besposlica izvor zla), ali Klini je dobivao previše darova, tako da ovaj zakon se nije mogao efikasno sprovoditi. Umjesto toga, monasi u Kliniju su produžili trajanje crkvene službe. Također je bila još jedna izmjena pravila svetog Benedikta: Klini je imao samo jednog opata, dok su ostalim manasatirima upravljali priori. U suštini sve promjene koje su oni donijeli bile su u cilju poboljšanja monaškog života i njegovog ugleda. Ova pravila su se proširila jako brzo po čitavoj Francuskoj i Engleskoj, manje više kroz Italiju i Španiju. U Njemačkoj, Henrik III, car Svetog Rimskog Carstva, je potpomogao širenje Klinijevskog pokreta unutar granica. Čak je potpomagao i jačanje papstva. Prvi korak ka jačanju crkve je bio taj što su ukinuli svjetovno glasanje za izbor pape. Umjesto toga su postavili kolegijum kardinala koji je glasao za novog papu iz njihovog reda, a ovo pravilo se zadržalo do danas. Ovo je značilo da plemstvo neće imati skoro nikakav utjecaj na izbor pape. Henrik III vjerovatno nije shvatao koliki će ovo biti preokret, budući da je njemu odgovaralo da italijansko plemstvo nema utjecaj na izbor pape, a njegov nasljednik će otkriti ustvari koji je preokret ova reforma stvorila. Klinijevski pokret je izmijenio i biranje arhiepiskopa na taj način što je svaki episkop prvo morao dobiti palijum (traka sa četiri krsta na sebi). Episkopi su morali imati snažan razlog da ne dođu u Rim po njega, u suprotnom oni bi ovo dobijali od samog pape kroz svečanu ceremoniju. U toku Klinijevske Reforme, crkva je zabranila sveštenstvu da stupaju u brak, kao i simoniju (kupovanje crkvenih službi). Reformatori su shvatili da oni drže u šaci feudalce, budući da su jedini pismeni ljudi bili sveštenici. Zbog toga je ova reforma bila brza.

Kategorija:Srednji vijek
Kategorija:Crkve
Commonwealth Engleske

**Commonwealth** je naziv za englesku republiku u doba vladavine *lorda protektora* Olivera Cromwella u razdoblju između 1649. i 1660. 
godine.

Nakon engleskog građanskog rata i pogubljenja kralja Charlesa I, postojanje republike je bilo inicijalno proglašeno "Aktom proglašenja Engleske Commonwealthom" (en.:"An Act declaring England to be a Commonwealth"), kojeg je usvojio Rump Parlament (krnji parlament), 19. maja 1649.

Kategorija:Historija Engleske
Kategorija:Bivše republike u Evropi
Karlo IV, car Svetog Rimskog Carstva

**Karlo IV** (češki: Karel IV, njemački: Karl IV, latinski: Carolus IV; 14. maj 1316 - 29. novembar 1378) je bio prvi kralj Češke koji je postao car Svetog Rimskog Carstva. Bio je najstariji sin i nasljednik kralja Ivana koji je poginuo u bici kod Kresija 26. augusta 1346.

## Biografija 
Karlo IV je sin češkog kralja Ivana i Elizabete, kćerke češkog kralja Vjenceslava II. Poslije očeve smrti postao je češki kralj, a njemačko plemstvo mu je dodijelilo i titulu njemačkog kralja 11. jula 1346. i krunisan 26. novembra u Bonu. Godine 1355. je krunisan za kralja Italije. Karlo IV je obećao papi Klementu VI određene ustupke i time dovršio dugotrajni sukob papstva i carstva. U vezama sa papstvom krunisan je za kralja Lombardije, a na kraju i za rimsko-njemačkog cara. Time je postao i jedini vladar svih kraljevina Svetog Rimskog Carstva.

Proširio je carstvo 1364. pripajanjem Austrije i Ugarske. Izdao je 1356. čuvenu Zlatnu bulu. Zlatnom bulom Češka je postala slobodna zemlja. Bulom je uveden carski ustav, postupak biranja cara i definisane su dužnosti sedmorice elektora. To su bili izborni knezovi koji su imali veliku snagu zbog učešća u izboru cara (grof palatin od Rajne, markgrof od Brandenburga, vojvoda od Saske, kralj Bohemije i nadbiskupi Mainza, Triera i Kölna).

Karlo IV bio je učen čovjek. Nastojao je ekonomski uzdignuti Češku. Podigao je prašku biskupiju na rang nadbiskupije. Založio se za uljepšavanje Praga svjetovnim i crkvenim građevinama. Osnovao je Univerzitet u Pragu 1348. To je bio prvi slavenski univerzitet u Evropi.

## Brakovi i potomstvo 
S prvom suprugom, Blankom Valojskom, imao je dvije kćerke:

* Margaretu, prvu suprugu ugarskog kralja Ludovika I
* Katarinu, suprugu austrijskog vojvode Rudolfa IV i bavarskog vojvode Otona V

S drugom suprugom, Anom Palatinskom, imao je kratkovječnog sina Vjenceslava. S trećom suprugom, Anom Pjast, imao je:

* Vjenceslava, kralja Njemačke i Češke
* Elizabetu, suprugu austrijskog vojvode Alberta III

S Elizabetom Pjast imao je:

* Anu, suprugu engleskog kralja Rikarda II
* Sigismunda, cara Svetog Rimskog Carstva, kralja Ugarske i Češke
* Ivana, vojvodu Görlitza
* Karla
* Margaretu, suprugu nirnberškog markgrofa Ivana III
* Henrika

## Zanimljivosti 
Lik Karla IV nalazi se na češkoj novčanici od 100 kruna.

## Također pogledajte 
* Spisak čeških kraljeva

Kategorija:Carevi Svetog Rimskog Carstva
Kategorija:Kraljevi Češke
Kategorija:Luksemburški vladari
Kategorija:Biografije, Prag
Kategorija:Kraljevi Njemačke
Pravilo derivacije složene funkcije

U kalkulusu, **pravilo derivacije složene funkcije** je formula za derivaciju kompozicije dvije funkcije. 

U intuitivnim uvjetima, ako varijabla *y* zavisi od druge varijable *u*, koja, na kraju, zavisi od treće varijable *x*, tada se način promjene *y* o odnosu na *x* može izračunati kao promjena *y* o odnosu na *u* pomnoženo sa načinom promjene *u* u odnosu na *x*. Jednostavnije rečeno, derivacija složene funikcije računa se tako da se pomnoži derivacija glavne funkcije sa derivacijom podfunkcije unutar te glavne funkcije (pogledajte **primjer I**).

## Definicija 
Pravilo derivacija složene funkcije kaže da je

: (f \circ g)'(x) = (f(g(x)))' = f'(g(x)) g'(x),\,

koje se kraće piše u formi  (f \circ g)' = f'\circ g\cdot g'.

Alternativno, u Leibnizovoj notaciji, pravilo derivacije složene funkcije je

:\frac {df}{dx} = \frac {df} {dg} \cdot \frac {dg}{dx}.

U integraciji, nasuprot pravilu derivacije složene funkcije, stoji pravilo substitucije.

## Dokaz pravila derivacije složene funkcije 
Neka *f* i *g* budu funkcije i neka *x* bude broj takav da je *f* idiferencijabilna kod *g(x)* i da je *g* diferencijabilno kod *x*. Tada je definicija diferencijabilnosti,

: g(x+\delta)-g(x)= \delta g'(x) + \epsilon(\delta)\delta \,  

gdje *&epsilon;*(*&delta;*) &rarr; 0 kada *&delta;* &rarr; 0. Slično,

: f(g(x)+\alpha) - f(g(x)) = \alpha f'(g(x)) + \eta(\alpha)\alpha \, 

gdje *&eta;*(*&alpha;*) &rarr; 0 kada *&alpha;* &rarr; 0. Također definišimo da je

: \eta(0) = 0 \,

Sada je

:

gdje je

:\alpha_\delta = \delta g'(x) + \epsilon(\delta)\delta. \,

Uočite da kada *&delta;* &rarr; 0, *&alpha;&delta;*/*&delta;* &rarr; *g*&prime;(*x*) i *&alpha;&delta;* &rarr; 0, te zbog toga *&eta;*(*&alpha;&delta;*) &rarr; 0. Slijedi da je

: \frac{f(g(x+\delta))-f(g(x))}{\delta} \to g'(x)f'(g(x))\mbox{ as } \delta \to 0.

## Primjeri 
### Primjer I 
Razmotrimo f(x) = (x^2 + 1)^3. Imamo f(x)=h(g(x)) gdje je g(x) = x^2 + 1 i h(x) = x^3. Zbog toga,

:

Kako bi diferencirali trigonometrijsku funkciju
:f(x) = \sin(x^2),\,
možemo pisati f(x) = h(g(x)) sa h(x) = \sin x i g(x) = x^2. Tada dobijamo
:f'(x) = 2x \cos(x^2) \,
pošto je h'(g(x)) = \cos (x^2) i g'(x) = 2x.

### Primjer II 
Difercencirajmo \arctan\,\sin\, x, itd.

:\frac{d}{dx}\arctan\,x\,=\,\frac{1}{1+x^2}

:\frac{d}{dx}\arctan\,f(x)\,=\,\frac{f'(x)}{1+f^2(x)}

:\frac{d}{dx}\arctan\,\sin\,x\,=\,\frac{\cos\,x}{1+\sin^2\,x}

## Reference 
## Također pogledajte 
* Pravilo inverzne derivacije složene funkcije
* Pravilo derivacije trostrukog proizvoda
* Derivacija
* Leibnizovo integraciono pravilo
* Leibnizovo pravilo (uopćeno pravilo derivacije proizvoda)

Kategorija:Pravila diferenciranja
Kategorija:Članci koji sadrže dokaz
A.T.O.M.

**A.T.O.M** (*Alpha Teens On Machines*) je francuska animirana televizijska serija koja prati avanture pet tinejdžera (što je u nazivu *Alpha Teens*) smještene u Landmark City-u (Međugradu). Tinejdžeri testiraju prototipove vozila za kompaniju Lee Industry. Oni koriste prototipove i vlastite borilačke vještine kako bi se borili protiv kriminalaca, uglavnom bande Alexandra Painea. U drugoj sezoni oni uz pomoć gospodina Leea, vlasnika Lee Industry, stvaraju mutante pomoću njihovih DNA.

## Glavni likovi, vozila i mašine 
* Axel Manning (Axel Mening) koristi vozila: XT-9000, Turbo Board Prototype, Thunderbike 3000, Mecha Speeder, Protojet-5000, Nitrobike XT-7, Jet-Mech i Airjet 
* Crey Kingston poznatiji kao King ili Kralj koristi vozila: Thunderquad 3000, Power Ram, Destructo-Mech i Trackerjet 
* Zach Hawkes poznatiji kao Hawk ili Sokol koristi vozila: Rotorbike 3000, Jetwing, Strato-Mech i Bladejet 
* Catalina Leone poznatija kao Lionnes ili Lavica koristi vozila: MTX 9000, Tagblaster Prototype i A115 Jet (trenutno neimenovan) 
* Ollie Sharker poznatiji kao Shark ili Psina koristi vozila: Speedshark 3000, Sharkski 3000, Scubashark, Aqua-Mech and Subjet

## Sporedni likovi i mašine 
* Alexandrova banda koristi mašine: Mechcavators 
* Alexandar Paine koristi mašine: Street Shredder, Jet Burner, Tagblaster 
* Spydah koristi: Bike Fang 8X8X8 i Wall Walker 
* Flesh koristi: Barbell (zvana Dumbbell u njegovoj igrački) 
* Mr.Lee ili g.Li koristi: Hard Light Armor i Hard Light Vehicle 
* Tilian koristi: Fang-Pack i Tagsword 
* Wrecka koristi: Street-Bow 
* Firekat koristi: Claw-Climber 
* Stingfly koristi: Jet-Sting 
* Rayza koristi: Vipah-Fish 
* D-Zel koristi: Half of himself (od dijelova X-1005)
* Optical koristi: Mechcavator

## Akcijske figure 
A.T.O.M. akcijske figure proizvodi poznata kompanija Action-Man, a distribuira ih njemačka kompanija Hasbro. Dosada je kreirano oko šest figura likova i petnaest figura super-mašina i prototipova.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena A.T.O.M. stranica
* Američka Jetixova stranica o A.T.O.M.-u
* Britanska Jetixova stranica o A.T.O.M.-u
* A.T.O.M. Nova TV
* https://www.youtube.com/watch?v=BHRLEuogQP0

Kategorija:Francuske TV-serije sa početkom prikazivanja 2005.
Kategorija:Francuske animirane TV-serije
Kategorija:Francuske TV-serije
Kategorija:Francuske TV-serije iz 2000-tih
Atari

**Atari** je američka kompanija u većinskom vlasništvu francuske Infogames Entertainment SA, i sinonim je za računarske igre, konzole, arkadne igre i računare.

**Atari** je robna marka u vlasništvu nekoliko subjekata od svog osnivanja 1972. godine. Trenutno je u vlasništvu francuske holding kompanije Atari SA (ranije Infogrames), a fokus je na "video igrama, potrošačkom hardveru, licenciranju i blockchainu". Originalni Atari, Inc., osnovan je u Sunnyvaleu, Kalifornija, Sjedinjene Američke Države, 1972. godine od strane Nolana Bushnella i Teda Dabneya, bio je pionir u arkadnim igrama, kućnim konzolama za video igre i kućnim računarima. Proizvodi kompanije, kao što su *Pong* i Atari 2600, pomogli su u definiranju industrije elektronske zabave od 1970-ih do sredine 1980-ih.

## Bilješke 
[lijevo|mini|185x185piksel|[Atari ST (1985)]]

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službene stranice kompanije Atari
* Koristički portal za Atari

Kategorija:Računarska preduzeća u SAD-u
FDC

**FDC** je engleska skraćenica za *first day cover*, i označava kovertu ili poštansku kartu, koje pojedine pošte izdaju na dan izdavanja poštanske marke. Obično su izdanja sa posebnim prigodnim žigom, na kojem stoji dan izdavanja, pošta i oznaka za *Prvi dan* na jeziku pošte koja je marku izdala, kao i engleska oznaka *first day*. Katalozi razlikuju:
*poštanska i 
*privatna izdanja. 
Na lijevoj strani koverte nalazi se prigodna slika koja tematski odgovara marki.

mini|400px|lijevo|Koverta prvog dana austrijske pošte 1965.

Kategorija:Filatelija
Kategorija:Britanski izumi
Trpimirovići

**Trpimirovići** su hrvatska srednjovjekovna vladarska dinastija, koja je bila na vlasti od 845. do 1091. godine.

## Historija 
Ime su dobili po osnivaču knezu Trpimiru (*Dux Chroatorum*, prvi relevantan spomen hrvatskog imena). Vladali su Dalmatinskom Hrvatskom povremeno kao franački ili bizantijski vazali. Imali su teritorijalne probleme sa Venecijom s kojom su u nekim periodima bili u sukobu. Samostalnije su djelovali u doba vladavine nekih pripadnika dinastije koji su bili snažne ličnosti (na primjer kraljevi Tomislav I, Petar Krešimir IV ili Dmitar Zvonimir).

U prvo vrijeme vladali su kao knezovi, a od 925. godine kao kraljevi. U 9. vijeku imali su dva prekida u vladavini, kada su se izmjenjivali s predstavnicima druge hrvatske narodne dinastije, Domagojevićima. U 10. vijeku ujedinili su Posavsku i Dalmatinsku Hrvatsku i stvorili prostranu državu - Hrvatsko Kraljevstvo. Borbu sa Bizantom i Venecijom za dalmatinske gradove nastavili su i u 10. i 11. vijeku. Smrću kralja Stjepana II godine 1091. gasi se loza Trpimirovića.

## Predstavnici dinastije Trpimirovića 
* Trpimir I (845-864)
* Zdeslav (876-879)
* Muncimir (892-910)
* Tomislav (910-928)
* Trpimir II (928-935)
* Krešimir I (935-945)
* Miroslav (945-949)
* Mihajlo Krešimir II (949-969)
* Stjepan Držislav (969-997)
* Svetoslav Suronja (997-1000)
* Krešimir III (1000-1030)
* Stjepan I (1030-1058)
* Petar Krešimir IV (1058-1074)
* Dmitar Zvonimir (1075-1089)
* Stjepan II (1089-1091)

## Također pogledajte 
* Historija Hrvatske
* Domagojevići

## Vanjski linkovi 
*Hrvatski vladari iz dinastije Trpimirovića
*Promjene sistema nasljeđivanja u doba Trpimirovića


Kategorija:Historija Hrvatske
Benediktinci

[thumb|desno|200px|Sveti Benedikt, osnivač zapadnog redovništva. Detalj sa [Freska|freske italijanskog renesansnog slikara Fra Angelica, San Marco, Firenca.]] 
**Benediktinci** (Red sv. Benedikta) su najstariji monaški red u katoličkoj crkvi. Osnovan je u 6. vijeku. Osnovao ga ja Benedikt iz Nursije (oko 480-oko 550). On je 'otac zapadnog redovništva'. Okupio je monahe u samostanu Monte Kasino (Monte Cassino) u centralnoj Italiji kojeg je osnovao oko 530.

Benedikt iz Nursije je odredio pravila koja su određivala kako samostani trebaju da budu vođeni. Pravila su pored molitvi predviđala i fizički rad za monahe. Od redovnika se očekivala poniznost, molitva, rad, poslušnost, šutnja i spolna čistoća. Njegova sestra Skolastika, osnovala je ženski red benediktinki. Benediktinci su bili pod direktnom upravom rimskih papa. Sveti Benedikt Anijanski (oko 750-821) je dao nova pravila koja su bila priznata 817. Svoj vrhunac benediktinci su doživjeli u 10. i 11. vijeku. Najznačajnija opatija postao je Samostan Klini (Cluny) u Burgundiji u Francuskoj. Pod uticajem duhovnika sa Istoka benediktinci su se počeli baviti prepisivanjem knjiga, otvaranjem škola i biblioteka. Oni su postali istaknuti naučnici i glavni predstavnici u školstvu u Evropi. Iz redova benediktinaca bilo je oko 40 papa.

Od 12. vijeka benediktinci slabe u svojim porvobitnim namjerama. Vremenom su prikupili ogromne posjede i pretvorili se u krupne feudalce. Od sredine 19. vijeka ponovo doživljavaju procvat u njihovom religioznom djelovanju.

## Također pogledajte 
* Trapisti
* Vestminsterska opatija

## Reference 
Kategorija:Srednji vijek
Kategorija:Crkve
Kategorija:Katoličanstvo
Samostan Klini

mini|Ulaz u Samostan Klini (crtež iz 18. vijeka)
**Samostan Klini** (Cluny) utemeljio je početkom 10. vijeka akvitanski vojvoda Vilim u Burgundiji za spas duša svoje porodice i roda. Samostan je posvetio apostolima i utemeljiteljima rimske crkve sv. Petru i sv. Pavlu. Samostan je povjerio papama koji su mu podigli slavu i prestiž.

Samostan je bio poznat po načinu služenja obredne službe i po pjevanju. Sasmostan je bio benediktinski, najpoznatiji od svih benediktinskih samostana u Evropi. Samostan su vodili ugledni opati:

* Odon (927-942), 
* Maieul (948-984),
* Odilon (994-1049),
* Hugo (1049-1109),
* Petar Prečasni (1122-1156).

mini|lijevo|Istočno krilo samostana

Opat Odilon je isticao običaj obilježavanja dana Svih Svetih (2. novembar) kao proslavu svih umrlih vjernika od početka do kraja svijeta. Opat Hugo je animirao evropske vladare da donacijama pomognu Klini, a klinijevci su počeli da posreduju u političkim problemima među evropskim vladarima. Za vrijeme opata Huga Klinijevski samostan je postao je bogatiji od crkve sv. Petra u Rimu. To bogatstvo je iskorišteno u razvoj arhitekture, gradnju većeg broja crkvenih objekata u romaničkom stilu širom Evrope. Klini je raširio svoju djelatnost širom Evrope i dao veliki broj uticajnih predstavnika. Papa Urban II, koji je 1095. inicirao Prvi križarski rat bio je redovnik iz Klinija. No, Klini je imao i svoje kritičare. U Odilonovo vrijeme Klini je ismijavan kao preveličanstven, a sam opat Odilon je nazivan 'kraljem Odilonom od Klinija'.

Povratak iskonskim vrijednostima izvršen je u doba Petra Prečasnog koji je napustio neke od djelatnosti kojima su napuštane ranije postavljene benediktinske osnove samostana. Petar Prečasni je u Kliniju dao utočište teologu Abelardu, kojega je strogi skolastičar Bernard (sv. Bernard) iz Klervoa optužio za herezu.

Poslije smrti Petra Prečasnog Klini slabi. Klini je uspijevao da preživljava u kasnijim vremenima, pa i da i dalje odgaja buduće istaknute djelatnike, poput kardinala Rišelja i Mazarina, ali je bio pod jakom stegom francuskih vladara. Svoju propast samostan Klini doživio je, kao i ostali samostani u Francuskoj u vrijeme francuske građanske revolucije.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* ICOMOS, Monumentum, Vol. 7, 1971, K. J. Conant, *The history of Romanesque Cluny as clarified by excavations and comparisons* (PDF)
* (Universität Münster: Institut für Frühmittelalterforschung) Cluny. (in English) Scholarly portal to many aspects of Cluny.
* Christopher Golden, "Cluniac Order" 
* Cluny abbey on the site Bourgogne Romane
* Societas Christiana Encyclopedia: The Cluniac movement
* Charter of the Abbey of Cluny
* Large archive of photographs of the abbey 
* The History of Romanesque Cluny Clarified by Excavations and Comparisons, by K.J. Conant
* Paradoxplace – Cluny Page – Photos
* High-resolution 360° Panorama of the Cluny Abbey | Art Atlas

Kategorija:Srednji vijek
Klini
Dmitar Zvonimir

**Dmitar Zvonimir** (1075. - 20. april 1089.), hrvatski kralj.

Dmitar Zvonimir je bio ban, vojvoda i kralj Hrvatske. Prvi put se javlja u izvorima kao vladar sjeverne Hrvatske, tj. Slavonskog banata ili dukata. Da bi ojačao svoj položaj i učvrstio dobre odnose sa Arpadovićima, Zvonimir sklapa zaruke sa Jelenom (zvanom Lijepa), kćerkom ugarskog kralja Bele I, a sestrom Gejze i Vladislava. Na ovaj način je Zvonimir na sebe navukao njemačkog cara koji šalje markgrofa Ulrika 1063 zajedno sa Karantancima na njegove posjede 1063. Oni zauzimaju Slavonski banat, ali i Dalmaciju. Godine 1064. Zvonimiru je priznat slavonski banat, a on je uspio 1064-1067. da se vrati u posjed. Do 1070. godine Zvonimir se proširio i na Hrvatsko primorje. Obzirom da je bio najistaknutiji, hrvatski kralj Petar Krešimir IV Zvonimira imenuje za svoga savladara i nasljednika. Godine 1075. Dmitar Zvonimir je postao hrvatski kralj. Zvonimir se približio Rimu i izdejstvovao priznanje kraljevske titule. Papa Grgur VII mu je poslao vladarske znake (insignije): zastavu, mač, žezlo i krunu, a to je značilo i zaštitu Hrvatske od strane papinske vlasti.

Kralj  Dmitar Zvonimir je umro 1089. godine. Pitanje načina na koji je umro hrvatski kralj Dmitar Zvonimir jedno je od kontroverznijih u hrvatskoj historiografiji. Jedni smatraju da je Dmitar Zvonimir umro prirodnom smrću, a drugi da je ubijen. Postavka o nasilnoj smrti zasniva se na priči u kojoj su Hrvati ubili svoga kralja protiveći se njegovom pozivu da, po papinu nalogu, krenu u križarski rat. Ta vijest je u 14. vijeku ugrađena u hrvatsku redakciju Ljetopisa popa Dukljanina, kao i u neka kasnija djela. Pristalice postavke o prirodnoj smrti kralja Zvonimira radije se služe savremenim izvornim podacima, realnoj postavci izvora iz 1089. koji pominje da je kralj 'nedavno umro'. Najzad i križarski ratovi će započeti kasnije, nekoliko godina poslije Zvonimirove smrti, tako da je pominjani izgovor za uboistvo kralja bespredmetan.

Kralj Zvonimir je imao sina Radovana. Očito je umro prije svoga oca. Zvonimirova kćerka Klaudija se udala za karinskog župana Vinišu Lapčanina.

Čuvena Baščanska ploča, pisana glagoljicom oko 1100, nađena u Baškoj na ostrvu Krku 1851, govori o darovanju hrvatskog kralja Dmitra Zvonimira opatiji sv. Lucije u Jurandvoru.

Kategorija:Trpimirovići
Kategorija:Historija Hrvatske
Kategorija:Hrvatski vladari
Karlo II, car Svetog Rimskog Carstva

**Karlo Ćelavi** (; 13. juni 823 – 6. oktobar 877) bio je kralj Zapadne Franačke (843–877), kralj Italije (875–877) i car Svetog Rimskog Carstva (875–877).

## Porodica 
Karlo je bio najmlađi sin cara Ludovika Pobožnog. Njegovo rođenje je ocu stvorilo probleme jer je jednome od svojih drugih sinova morao oduzeti obećane posjede da bi ih dao njemu. Na kraju u postignutom općem dogovoru malo prije očeve smrti Karlo II dobija Zapadnu Franačku.

Karlova prva žena je bila Ermentruda, a druga Rišilda Provansalska, sestra kralja Bosa.

## Kralj 
Poslije Ludovikove smrti taj je prvobitni dogovor ipak odbačen i Karlo se ujedinjuje sa bratom Ludvigom u ratu protiv najstarijeg brata Lotara, cara Svetog Rimskog Carstva. 25. juna 841. godine u bitki kod Fontenoja Lotar je odlučujuće poražen. Lotar nije uspio mobilizirati novu vojsku tako da je pao Aachen, grad u kojemu su se tada krunili carevi Svetog Rimskog Carstva. Mirovnim sporazumom potpisanim 843. godine u Verdunu dotada jedinstvena Franačka država podijeljena je na tri dijela; Karlo je dobio zapadni dio države koji se otada zvao Zapadna Franačka i od koje je nastala Francuska, njegov brat Ludvig Njemački istočni dio koji se prozvao Istočna Franačka od koje je nastalo Sveto Rimsko Carstvo i današnja Njemačka. Lotaru je ostala Italija, Lotaringija te carski naslov.
 
Mir nije dugo potrajao jer su se protiv Karla pobunili plemići Bretanje i Akvitanije. U bitki kod Balona 845. godine i šest godina kasnije kod Juvardeila čak je i sam kralj bio potučen. Mirovni sporazum koji slijedi rezultira državnom decentralizacijom čije će se prave posljedice vidjeti tek dva desetljeća poslije smrti ovoga kralja.

Mir koji tada nakratko nastupa narušen je Lotarevom smrću 855. i zahtjevom francuskog plemstva da se zbaci nepopularni Karlo II. Ludvig Njemački dolazeći na poziv pobunjenika 858. godine osvaja cijelu Francusku, ali veto Crkve na ujedinjenje ove dvije države vraća ponovno vlast u ruke zbačenog kralja.

## Zadnje godine 
Ako izuzmemo pljačkaške pohode Vikinga mir sada traje u zemlji cijelih 15 godina do odluke pape o krunidbi Karla II za Svetog Rimskog Cara. Sama krunidba 29. decembra 875. rezultira objavom rata od strane Njemačke. Niti smrt tamošnjeg vladara Ludviga I sljedeće godine ne zaustavlja ovaj rat. Tek novi vojni poraz Karla II u bitki kod Andernacha 8. oktobra 876. godine donosi kakav takav mir teritorijima Francuske i Njemačke pošto se rat nastavlja u Italiji.

Tokom vojnog pohoda u Italiji sljedeće godine Karlo umire prirodnom smrću.

## Reference 
Kategorija:Carevi Svetog Rimskog Carstva
Kategorija:Kraljevi Zapadne Franačke
Kategorija:Kraljevi Italije
Spisak njemačkih kraljeva i careva Svetog Rimskog Carstva

Godine 843. Verdenskim sporazumom unuci Karla Velikog podijelili su Franačku državu. Ludovik Njemački dobio je istočni dio države, koji se prozvao Istočna Franačka. Od te države nastala je buduća Njemačka, a njeni vladari ubrzo su postali i carevi Svetog Rimskog Carstva. Budući da su njemačke zemlje činile najveći dio Carstva, ono se krajem srednjeg vijeka počelo nazivati **Sveto Rimsko Carstvo njemačke narodnosti** (*Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation*). Na spisku neće biti navedeni mnogobrojni protivkraljevi koji nisu imali stvarnu vlast. Gotovo svi vladari u srednjem vijeku bili su prvo izabrani i okrunjeni za kralja, a tek poslije za cara Svetog Rimskog Carstva. Zato je to posebno naznačeno. Isto tako treba naglasiti da je bilo careva koji nisu vladali područjem Njemačke (poput Berengara, Lamberta od Spoleta i ostalih). Oni su izostavljeni jer je ovo spisak vladara (careva i kraljeva) koji su vladali područjem Njemačke. 

Njemački vladari u početku su nosili titulu kralja Franaka (*rex Francorum*), a zatim kralja Rimljana (*rex Romanorum*), s tim da je upotrebljavana i titula kralja Teutonaca (*rex Teutonicorum*). Sve do vladavine Maksimilijana I osobu su prvo morali izabrati za kralja kneževi izbornici, a zatim je okruniti za kralja kako bi postala zakoniti kralj. Njemački kralj mogao je početi koristiti carsku titulu tek kad bi ga papa okrunio za cara. Međutim, Maksimilijan I dobio je od pape dozvolu da koristi carsku titulu bez krunisanja. Car se otad nije postajalo primanjem carske krune od pape nego su kneževi izbornici birali cara ili je njemački kralj okrunjen za vrijeme vladavine starijeg cara postajao car po smrti svog prethodnika.
 
## Spisak 
:*Imena careva su podebljana. Imena rivalskih kraljeva koji nikad nisu bili neosporeni kraljevi nakošena su.*

## Također pogledajte 
* Spisak njemačkih careva



Kategorija:Spiskovi
Mjere za površinu

Osnovna **jedinica za mjerenje površine** jest kvadratni metar (**m2**). To je površina jednaka površini kvadrata čija stranica ima dužinu od 1 metra.

1 m2 = 10 dm × 10 dm = 100 dm2

1 m2 = 100&nbsp;cm × 100&nbsp;cm = 10.000&nbsp;cm2

## Ostale mjere za površinu 
## Stare mjere za površinu 
#Kvadratni hvat (hv) = 3,59665 = 3,6 m2
#Katastarsko jutro (kj) ili ral = 5754,64 m2 = 1600 hv2
#1 hektar = 2780 hv2 = 1,7377 rali
#1 lanac = 7193,3 m2
#1 dunum (dulum) = 1000 m2
#1 dan oranja = 4000 m2
#1 motika zemlje = 800 m2
#1 ralo = 1580 m2

## Također pogledajte 
* Prefiksi mjernih jedinica
* Pretvorba mjernih jedinica

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Mjere za površinu zemljišta

Površina
MATLAB

**MATLAB** je okruženje za numeričke proračune i programski jezik koji proizvodi firma **MathWorks**. MATLAB omogućava lahko manipulisanje matricama, iscrtanje funkcija i fitovanje, implementaciju algoritama, stvaranje korisničkog interfejsa kao i povezivanje sa programima pisanim u drugim jezicima.

MATLAB je skraćenica za "*MATrix LABoratory*". Izumio ga je kasnih 1970-ih Cleve Moler, šef katedre za informatiku na Univerzitetu Novi Meksiko.

Procjena je da preko milion ljudi zaposlenih u industriji i na univerzitetima koristi MATLAB.

Matlab je moguće nabaviti zajedno sa Simulinkom kao i brojnim dodatnim modulima (*toolboxes*).

## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Domensko specifični programski jezici
Kategorija:Numerički programski jezici
Kategorija:Statistički programski jezici
Kategorija:Programski jezici visokog nivoa
Kategorija:Softver za matematičku optimizaciju
Kategorija:Softver za obradu slika
Kategorija:Softver za plotiranje
Kategorija:Softver za računarski vid
Kategorija:Softver za rudarenje podataka i mašinsko učenje
Kategorija:Softver za vizualizaciju podataka
Kategorija:Ekonometrički softver
Kategorija:Numerički softver
Kategorija:Višeplatformski softver
Kategorija:Linearna algebra
Kategorija:Numerička linearna algebra
Kategorija:Paralelna obrada
Kategorija:Računarski algebarski sistemi
Malleus maleficarum

mini|Početna stranica knjige *Malleus maleficarum*, Lyon 1669.
**Malleus maleficarum** (doslovno "malj vješticâ") predstavlja knjigu koju je Inkvizicija izdala u Njemačkoj 1487. 

Inocent VIII je svojom bulom **Summi desiderantes** (1484) ozakonio i legalizirao procese protiv vještica. No knjiga nikad nije odobrena od strane Katoličke Crkve. U knjizi se citatima i tekstovima iz Starog i Novog zavjeta, tradicijom crkve i mišljenjima crkvenih otaca i papa dokazivalo 'sveto pravo' da Inkvizicija progoni heretike i da najgore od njih proglasi za čarobnjake i vještice. Knjiga razrađuje čitavo učenje o tome kako se prepoznaju i otkrivaju vještice te daje čitav sistem kazni za vještice i njihove pomagače. Uzima se da je Malleus maleficarum do polovine 17. vijeka doživio čak 28 novih izdanja. To je razlog da se kaže da je to bila odlika rasprostranjenosti vjerskog fanatizma u određeno vrijeme.

Kategorija:Crkve
Anatema

**Anatema** (grčki: **ανάθεμα** - *zavjetni dar*) ima dva osnovna značenja. Prvo se koristi za označavanje nečega ili nekoga ko je omražen, odbačen ili izbjegavan. Drugo značenje odnosi se na formalno crkveno izopćenje. Ova značenja potječu iz Novog zavjeta, u kojem je anatema označavala osobu ili predmet proklet ili osuđen od Boga. U Starom zavjetu anatema je bila nešto ili neko proklet i odvojen od Boga zbog grijeha. Time se razlikuju dva osnovna konteksta upotrebe pojma: jedan povezan s posvećenjem, a drugi s uništenjem.

## Religijska upotreba 
U religijskom kontekstu, anatema označava potpuno izdvajanje osobe ili predmeta iz zajednice, bilo kao čin posvećenja Bogu ili kao oblik osude.

U judaizmu, pojam potječe od hebrejske riječi ḥērem, koja označava osobu, predmet ili zajednicu izdvojenu iz svakodnevne upotrebe i stavljenu izvan zajednice. U kasnijoj jevrejskoj tradiciji, posebno od perioda Makabejaca, ḥērem poprima značenje vjerske kazne i sredstva discipliniranja zajednice, uključujući zabranu vjerskog i društvenog općenja.

U Starom zavjetu, anatema se odnosi na ono što je potpuno posvećeno Bogu i time zabranjeno za svjetovnu upotrebu, često s implikacijom uništenja.

U Novom zavjetu, termin označava Božiju osudu i isključenje iz kršćanske zajednice, a u ranoj Crkvi prerasta u najteži oblik crkvene kazne — potpuno izopćenje.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Srednji vijek
Kategorija:Crkve
Đuro Deželić

mini|Spomenik u Zagrebu
**Đuro Deželić** (25. mart 1838 – 28. oktobar 1907) bio je hrvatski književnik.

Nakon studija prava stupio je u službu grada Zagreba. Od 1871. do smrti bio je gradski vijećnik i zamjenik gradonačelnika. Njegovim nastojanjem podignuti su mnogi dijelovi grada, uređeni trgovi i sagrađen vodovod. 1868. godine osnovao je vatrogasnu službu u Hrvatskoj. U političkom životu do 1873. izjašnjavao se kao unionist, a poslije se priklonio pravašima.
Đuro Deželić je bio marljiv djelatnik i u drugim područjima kulturnog i javnog života. Uređivao je *Narodne novine* i *Danicu*, bio je i prvi urednik *Domobrana* 1866. i *Vienca* 1869. Pisao je i historijske i filozofske rasprave, političke članke, poeziju, pripovijesti, romane, putopise i životopise poznatih sunarodnjaka. Čitatelje je naručito privukao popularno pisanim člancima iz hrvatske hisotije.

Kategorija:Hrvatski pisci
Kategorija:Rođeni 1838.
Kategorija:Umrli 1907.
Kategorija:Biografije, Ivanić-Grad
Antimasonska izložba

[mini|desno|Plakat s antimasonske izložbe otvorene u [Beogradu 22. oktobra 1941. godine]]
**Antimasonka izložba** je otvorena 22. oktobra 1941. u Beogradu. Ova izložba bila je pripremljena kao propagandistička izložba u službi komesarske vlade u okupiranoj Srbiji, kroz koju je promulginarana propaganda većinom protiv židova, komunista i masona. Za ovu izložbu izdate su četiri poštanske marke, štampano je 60.000 plakata, 200.000 brošura, 100.000 letaka, 9 vrsta dopisnica u 108.000 komada, napravljeno je 176 kino reklama. Građani su i prisilom morali posjećivati izložbu.

Kategorija:Srbija u Drugom svjetskom ratu
Kategorija:Slobodno zidarstvo
Kategorija:Mržnja prema nacijama
Makarije

thumb|Patrijarh srpski Makarije
**Makarije Sokolovic** (ćirilica: Макарије Соколовић) je bio prvi patrijarh Srpske pravoslavne crkve kada je ona obnovljena kao Pećka patrijarhija 1557. godine. S položaja patrijarha povukao se 1571., a umro 1574. godine.

Njegov brat ili bliži srodnik bio je turski veliki vezir Mehmed-paša Sokolović koji je zaslužan za obnavljanje Pećke patrijarhije. Prije toga, ovaj prostor je bio pod upravom Ohridske arhiepiskopije. Međutim, nisu svi prihvatili ovakvo stanje, pogotovo metropolit smederevski Pavle koji je težio samostalnom upravljanju srpskom crkvom. Obnavljanje Pećke patrijarhije 1557. imalo je za cilj riješiti stanje raskola i stabilizirati unutrašnje stanje Otomanskog carstva.

Prostor patrijaršije obuhvaćao je pored zemalja cara Dušana i Uroša Nemanjića, još i područja Bačke, Banata, Baranje, Srijema, Slavonije, Bosanske krajine, Bosne, Like, Krbave i Dalmacije, i imao je više od četrdeset episkopija, među njima i novoosnovane: Trebinjsku i Požešku. Pećka patrijaršija funkcionirala je do 1766. kada je ponovo ukinuta i taj prostor potčinjen Carigradskoj patrijarhiji.

Patrijarh Makarije je od sultana dobio sve povlastice koje je imao carigradski patrijarh: upravljanje crkvenom imovinom, naplaćivanje crkvenih dažbina, naslijeđivanje imovine onih koji su umrli bez nasljednika, potvrđivanje pravila svih esnafskih organizacija, suđenje u bračnim sporovima i predmetima kaznene prirode.

Za vrijeme patrijarha Makarija obnovljeni su manastiri: Banja kod Priboja, Gračanica, Studenica, Pećka patrijarhija i Budisavci na Kosovu. U manastirima je oživjela ikonopisačka, zlatarska i prepisivačka djetalnost. Umjetnost, književnost i cjelokupna srpska kultura (pod snažnim utjecajem bizantijske umjetnosti) doživljavaju tada svojevrsnu renesansu.

Zbog bolesti povukao se s položaja patrijarha 1571. godine predajući ga svom sinovcu Antoniju Sokoloviću. Umro je 1574. godine. Srpska pravoslavna crkva ga svetkuje na dan 30. augusta po julijanskom, tj. 12. septembra po gregorijanskom kalendaru.

Odbor akademika Srpske akademije nauka i umjetnosti ga je 1993. godine uvrstilo na popis sto najznačajnijih Srba.

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* Војин С. Дабић, "Макарије Соколовић", Српски биографски речник 5, Нови Сад 2011, 757-759.
* 

Kategorija:Umrli 1574.
Kategorija:Srpski patrijarsi
Kategorija:Bosna i Hercegovina u Osmanskom Carstvu
Kategorija:Biografije, Višegrad
Luj II, kralj Zapadne Franačke

**Luj II** (; 1. novembar 846 – 10. april 879) bio je vojvoda Akvitanije i kralj Zapadne Franačke. Bio je nastariji sin Karla II. Tokom mirovnih pregovora između njegovog oca i Erispoa od Bretanje, Luj se zaručio sa neimenovanom kćerkom Erispoa 856. godine. Nije poznato da li se radi o istoj kćerci koja se kasnije udala za Gurivanta. Pregovori su prekinuti 857. godine nakon Erispoova ubistva.

Luj nasljeđuje svog oca nakon njegove prirodne smrti u oktobru 877. godine. Tokom cijele Lujeve vladavine upravljanje državom je bilo neprimjetno zbog Lujevog rijetkog napuštanja rezidencije ili donošenja odluka. Glavni pretpostavljeni razlog naveden za to je bilo zdravlje. Kako je cijelog života bio slabog zdravlja njegova skora smrt nije pretjerano iznenadila.

Držeći se stare, zaostale franačke tradicije on svoje kraljevstvo dijeli između dva sina, Luja III i Karlomana, koji ujedinjeni bratski vladaju zemljom poslije njegove smrti u aprilu 879.

## Reference 
Kategorija:Kraljevi Zapadne Franačke
Karloman, kralj Zapadne Franačke

**Karloman** (866 – 6. decembar 884) bio je kralj Zapadne Franačke od 879. do 884. Kao najmlađi sin kralja Luja II i njegove prve supruge Ansagarde, vladao je zajedno sa svojim bratom Lujem III.

## Vladavina 
Karloman poslije smrti svoga oca Luja II nasljeđuje kraljevstvo zajedno s bratom Lujem III. Zajednička uspješna vladavina dva složna brata iznenada se prekida neočekivanom smrću sposobnog Luja III 882. godine.

Francuska je tokom njegove vladavine država pogoršanih ekstrema iz razdoblja njegovog dede Karla II. Vikinzi redovno pustoše državom, a plemići u provincijama se bune protiv centralne vlasti. Nakon šta je Bretanja već dobila djelomičnu nezavisnost, sada je tu na redu Provansa kojom se još pridodaju burgundske bune.

Karloman je bio zaručen za gospu Engelbergu.

U decembru 884. godine Karloman je ubijen u lovu. Naslijedio ga je kao vladar Francuske Karlo III Debeli, car Svetog Rimskog Carstva.
## Također pogledajte 
* Spisak francuskih kraljeva

## Reference 
Kategorija:Kraljevi Zapadne Franačke
Kanonizacija

**Kanonizacija** predstavlja postupak kojim se vjernici crkvene organizacije proglašavaju predmetom njenog poštovanja. Po ocjeni crkvenih organa oni vjernici koji su to zavrijedili zbog svojih posebnih (vanrednih) zasluga za crkvu, proglašavaju se posebnima i posebno se poštuju. Kanonizacija se dijeli na beatifikaciju i kanonizaciju u užem smislu.

Beatifikacija (latinski beatus – blažen) je prvi stepen kanonizacije. Prema određenim propisima specijalni crkveni sud utvrđuje da li se već poštuje onaj koji je predložen za beatifikaciju i koji su uzroci toga kulta, a sve u cilju da bi se ustanovilo postoje li elementi svetosti koje crkva određuje da bi predložena osoba mogla biti predmetom posebnog poštovanja od svih njenih vjernika. Glavni uvjeti za beatifikaciju su čuda (čudesa) do kojih navodno dolazi na grobu predložene osobe ili upotrebom stvari koje su predloženoj osobi nekada služile. U najkraćem čudo je prema vjerskom shvaćanju ona pojava koju je Bog izazvao na natprirodni način kao izraz svoje svemogućnosti bez obzira na zakone u prirodi. Prema *Codex iuris canonici*, Katolička crkva za beatifikaciju propisuje minimum od dva čuda. Proces beatifikacije zaključuje se proglašenjem kandidata za blaženoga (što je prvi stepen svetosti).

Kanonizacija u užem smislu predstavlja postupak kojim se osoba proglašena za blaženu proglašava za sveca. I u ovom slučaju time se bavi poseban crkveni sud koji ispituje događaje koji su se desili poslije beatifikacije određene osobe. Ako utvrdi da su se u međuvremenu desila čuda kao dokazi o trajanju svetosti blaženoga onda se blaženi proglašava svecem. Katolička crkva zahtijeva kao minimum da se dokažu dva čuda koja su se dogodila nakon kandidatovog proglašenja za blaženu osobu.

## Također pogledajte 
* Beatifikacija
* Sveci

Kategorija:Kršćanski sveci
Kategorija:Crkve
Karlo Debeli

**Karlo III** (13. juni 839 – 13. januar 888), također poznat kao **Karlo Debeli**, bio je car Karolinškog carstva od 881. do 888. Bio je najmlađi sin Ludovika Njemačkog i Eme; praunuk Karla Velikog i posljednji karolinški vladar koji je vladao ujedinjenim carstvom.

Tokom života, Karlo je postao vladar raznih kraljevstava Karlovog bivšeg carstva. Nakon pobjede nad Alemanima 876, uspio je doći na italijanski tron nakon abdikacije svog starijeg brata Karlomana koji je bio nesposoban poslije moždanog udara. Nakon što ga je papa Ivan VIII krunisao za cara 881, naslijedio je slijedeće godine teritoriju svoga brata Ludovika Mlađeg (Saksonija i Bavarska) i ponovo ujedinio Istočnu Franačku. Nakon smrti svoga rođaka Karlomana 884, naslijedio je Zapadnu Franačku i ponovo ujedinio Karolinško carstvo.

Njegova supruga je bila Rikarda, no nisu imali djece te je njihov brak bio nesretan. Sa konkubinom Karlo je imao sina Bernarda.

Ujedinjeno carstvo nije dugo potrajalo. Nakon državnog udara koji je predvodio njegov nećak Arnulf Karantanski u novembru 887, Karlu je oduzeta Istočna Franačka, Lotaringija i Italija. Prisiljen je na abdikaciju i umro je prirodnom smrću u januaru 888, samo nekoliko sedmica nakon abdikacije. Nakon njegove smrti carstvo se raspalo na pet odvojenih kraljevina.

## Vladavina 
Karlove vojne ekspedicije protiv Arapa u Italiji te Vikinga u Francuskoj i Njemačkoj redovno su završavale neuspješno šta rezultira kupovinom mira sa Vikinzima 886.

## Reference 
Kategorija:Carevi Svetog Rimskog Carstva
Kategorija:Kraljevi Italije
Kategorija:Kraljevi Istočne Franačke
Kategorija:Kraljevi Zapadne Franačke
Ivo Goldstein

**Ivo Goldstein** (rođen 16. marta 1958.) jest hrvatski historičar.

Ivo Goldstein završio je osnovnu školu, gimnaziju i studij historije u rodnom Zagrebu (1979). Zapošljava se na Katedri za Opću historiju srednjega vijeka Filozofskog fakulteta i prolazi sva zvanja od asistenta, preko višeg asistenta, docenta, vanrednog i redovnog profesora. Magistrirao je 1984. (*Historiografski kriteriji Prokopija iz Cezareje*), a doktorirao 1988. (*Bizant na Jadranu od Justinijana I. do Bazilija II /6-9. vijek/*).

Predmet naučnog interesa I. Goldsteina je bizantologija, hrvatska historija srednjega vijeka, naročito rani srednji vijek, kao i historija Jevreja u Hrvatskoj. U posljednje vrijeme ozbiljnije se bavi savremenom historijom kao zasebnom naučnom oblašću.

## Iz bibliografije Ive Goldsteina 
* *Bizant na Jadranu*, Zagreb 1992.
* *Hrvatski rani srednji vijek*, Zagreb 1995.
* *Croatia, A History*, London 1999.
* *Holokaust u Zagrebu*, Zagreb 2001.
* *Židovi u Zagrebu 1918-1941.*, Zagreb 2004. 
* *Evropa i Sredozemlje u srednjem vijeku*, (s Borislav Grgin), Zagreb 2006.

Kategorija:Hrvatski historičari
Kategorija:Rođeni 1958.
Kategorija:Biografije, Zagreb
Kategorija:Živi ljudi
Odo, kralj Zapadne Franačke

**Odo** (; 860 – 1. januar 898) bio je kralj Zapadne Franačke od 888. do 898. Bio je i grof Pariza.

Odo je odabran za kralja Francuske poslije abdikacije Karla III 887. godine. Razlog za takav odabir je bila njegova inspirativna borba protiv Vikinga koja je postala formalni razlog za njegovu krunidbu tokom februara 888. godine. Bez obzira na određene vojne uspjehe protiv Vikinga njegov položaj nikad nije bio siguran zbog nepripadanja vladajućoj dinastiji Karolinga. Kako je vrijeme proticalo sin Luja II je postao punoljetan i Oda se počelo smatrati uzurpatorom. U želji za jačanje svoga položaja prihvatio je vrhovnu vlast Svetog Rimskog Cara Arnulfa Karantanskog, ali na kraju ipak car je izabrao pružiti vojnu pomoć svom rođaku budućem Karlu III.

U trogodišnjem građanskom ratu Odo je poražen i uskoro je preminuo na Novu godinu 898. Njegova vladavina upitnog legitimiteta će dobiti potvrdu nekoliko desetljeća kasnije kada njegov brat Robert I postaje proglašen za kralja Francuske.

Odova supruga je bila Teodrada (*Théodérade*).

## Reference 
Kategorija:Kraljevi Zapadne Franačke
Karlo III, kralj Zapadne Franačke

**Karlo III** (17. septembar 879. - 7. oktobar 929), zvani **Jednostavni** (latinski: *Carolus Simplex*), je bio kralj Zapadne Franačke od 898. do 922. godine i kralj Lotaringije od 911. do 923. godine.

## Rani život 
Karlo je bio treći i posthumni sin Luja II, kralja Zapadne Franačke i njegove druge supruge Adelajde. Kao djetetu, Karlu je bilo onemogućeno da naslijedi svog polubrata Karlomana 884. Umjesto njega, plemići su izabrali njegovog rođaka Karla Debelog. On je također spriječen da naslijedi Karla koji je svrgnut u novembru 887. godine. Plemstvo je izabralo Oda, heroja opsade Pariza, iako je bilo pojedinaca koji su podržavali Gvida III, vojvodu Spoleta. Karlo je došao pod zaštitu Ranulfa II, vojvode Akvitanije koji je pokušao da preuzme prijestolje i proglasi se za kralja. Poslije trogodišnjeg rata krajem 897. godine pobjedio je "nelegitimnog" kralja Oda uz pomoć njemačkih vojnika.

## Kralj Zapadne Franačke 
S ciljem sprječavanja daljnjih prodora Vikinga na francusko tlo daruje im današnju Normandiju koja je po njima dobila ime (Normani, ljudi sa sjevera). Time je obvezao vikinškog vođu Rolla da brani cijelu Francusku od napada ostalih vikinških plemena.

Njegova neoprezna vladavina kojom moćni plemići nisu bili niti najmanje zadovoljni rezultira na kraju njihovom uspješnom pobunom 922. godine.

Tokom kratkog rata Karlo III je oboren, ali ne prije nego što je uspio likvidirati u bitki uzurpatora Roberta I. Pobunjeni plemići koji su pobjedili u ratu za svog novog kralja biraju Rudolfa, burgunskog vojvodu.

Karlo III je do svoje smrti 929. bio zatvoren pod oružanom stražom. Njegov sin Luj IV će poslije uzurpatorove smrti postati novi kralj.

## Bilješke 
## Reference 
Kategorija:Kraljevi Zapadne Franačke