Grb Češke

**Grb Češke Republike** (*češki: Státní znak České republiky*) postoji u dvije osnovne varijante. **Veliki grb** prikazuje tri historijske regije — **zemlje Češke** — koje čine ovu državu. **Mali grb** prikazuje samotnog srebrnog lava s dva repa na crvenom štitu. Sadašnji oblik grba, koji je usvojen 1992. godine, dizajnirao je češki heraldist **Jiří Louda**.
Datoteka:Small_coat_of_arms_of_the_Czech_Republic.svg|alt=Bohemia and whole Czech lands| Bohemija i cijela Češka
Datoteka:Znak_Moravy.svg|alt=Moravia| Moravska
Datoteka:Znak_Slezska.svg|alt=Silesia| Šleska
Grb Češke prikazuje srebrnog lava s dva repa na crvenoj pozadini.   Taj češki lav čini prvi i četvrti kvadrant velikog državnog grba, pa se zato pojavljuje dvaput na štitu. Moravski orao, crveno-bijele šahovnice, prikazan je na plavoj pozadini. Između 1915. i 1918. godine, moravski orao bio je šahiran crveno-zlatnim bojama. Grb Šleske jprikazuje crnog orla s djetelinastim peteljkom (lat. *perisonium*) na prsima, na zlatnoj pozadini, iako samo mali jugoistočni dio te historijske regije (Češka Šlezija) danas pripada Češkoj Republici (veći dio je sada u Poljskoj).

Vladari Češke su se u početku poistovjećivali s vatrenim orlom svetog Vaclava. U 12. stoljeću, car Fridrik dodijelio je kralju Vladislavu II novi grb koji je prikazivao srebrnog lava na crvenom polju, kao simbol njegove hrabrosti. U početku je lav imao samo jedan rep. Kasnije je dodan drugi rep, kao znak zahvalnosti za pomoć koju je kralj Pšemislav Otakar I pružio u borbi protiv Sasa (prema legendi iz Dalimilove kronike). Tokom prve polovine 13. stoljeća, češki kraljevi su koristili grb s crnim orlom na srebrnom štitu. Crvene zastave s repovima (gonfanoni) javljale su se i ranije. Od 1253. godine, srebrni lav s dva repa na crvenom polju postaje grb Kraljevine Češke. Taj lav je prvobitno bio simbol moravskih markgrofova..

Najstariji sačuvani prikaz češkog grba u punim bojama nalazi se u **Pasijonaru opatica Kunigunde** iz 1310-ih godina. Moravski orao je prvi put dokumentovan na pečatu ujaka Otokara, markgrofa Pšemislava (†1239). Šlezijski orao potiče od vladarske dinastije Pjastovića i prvi ga je koristio vojvoda Henrik II Pobožni (1238–1241). Ovi štitovi su se također pojavljivali na simbolima **Krune Češke**, koju je uspostavio car Karlo IV .

Veliki grb se koristio i kao znak češke **nacionalne hokejaške reprezentacije** sve do 2018. godine. Češka fudbalska reprezentacija također ga je nosila na dresovima, sve do  UEFA Eura 2012, kada je zamijenjen moderniziranim grbom koji prikazuje samo češkog lava.

## Varijante 
### Veća verzija 
Veliki grb je u češkom zakonu opisan na sljedeći način:

*Štit četvorodijeljen: u prvom i četvrtom crvenom polju srebrni lav u uspravnom položaju s dva repa, sa zlatnim kandžama, jezikom i krunom; u drugom plavom polju orao raširenih krila, šahiran crveno i srebrno, sa zlatnim kandžama, jezikom i krunom; u trećem zlatnom polju crni orao raširenih krila, sa crvenim kandžama i jezikom, zlatnom krunom u boji polja i s polumjesecom na prsima koji završava u djetelinaste vrhove, iz čijeg središta izrasta srebrni krst s proširenim krajevima (krst patée).*

### Manja verzija 
Mali grb je istaknut u češkom zakonu:

*Mali državni grb je crveni štit u kojem se nalazi srebrni lav u uspravnom položaju s dva repa, sa zlatnom krunom i zlatnim kandžama.*

## Historija 
### Češke zemlje 

Datoteka:Plamenna_orlice_kunhuta.jpg|alt=Přemyslid dynasty (Duchy of Bohemia)Right: The earliest known colored coat of arms of Přemyslids depicted in the Passional of Abbes Kunigunde (1310s)| Dinastija Přemyslid ( Vojvodstvo Češka )

Desno: Najraniji poznati obojeni grb Přemyslidića prikazan u Pasionalu opata Kunigunde (1310-te)
Datoteka:Nejstarší_dochované_barevné_vyobrazení_znaku_Čech,_hrad_Gozzoburg_v_Kremži.jpeg|alt=Kingdom of Bohemia (Royal Arms of Bohemia)Right: The oldest depiction of coat of arms of Bohemia, castle Gozzoburg in Krems, fresco painting from the beginning of 1270s| Kraljevina Bohemija (Kraljevski grb Bohemije)

Desno: Najstariji prikaz grba Bohemije, dvorac Gozzoburg u Kremsu, freska s početka 1270-ih
Datoteka:Nejstarší_dochované_barevné_vyobrazení_znaku_markraběcí_Moravy,_hrad_Gozzoburg_v_Kremži.jpeg|alt=Right: The oldest depiction of coat of arms of Moravia, castle Gozzoburg in Krems, fresco painting from the beginning of 1270s| Desno: Najstariji prikaz grba Moravske, dvorac Gozzoburg u Kremsu, freska s početka 1270-ih
Datoteka:Lev_erb_kunhuta.jpg|alt=Lesser Royal Arms of BohemiaRight: Colored coat of arms of Bohemia depicted in the Passional of Abbes Kunigunde (1310s)| Mali kraljevski grb Bohemije

Desno: Obojeni grb Češke prikazan u Pasionalu opata Kunigunde (1310-te)
Datoteka:Wappen_Königreich_Böhmen.jpg|alt=Royal Arms of Bohemia by Austrian heraldist Hugo Gerard Ströhl (1851–1919)| Kraljevski grb Bohemije, autor austrijski heraldista Hugo Gerard Ströhl (1851–1919)
Datoteka:King-of-Bohemia.jpg|alt=Kingdom of Bohemia(Royal Arms of Bohemia)| Kraljevina Bohemija

(Kraljevski grb Bohemije)

Datoteka:Přemyslovci_erb.svg
Datoteka:Coat_of_arms_of_the_Kingdom_of_Bohemia_(Wenceslaus_II_of_Bohemia).svg
Datoteka:Coat_of_arms_of_the_Margraviate_of_Moravia_(Wenceslaus_II).svg
Datoteka:Lesser_coat_of_arms_of_the_Kingdom_of_Bohemia_(Wenceslaus_II_of_Bohemia).svg
Datoteka:Coat_of_arms_of_the_Kingdom_of_Bohemia.svg
Datoteka:Moravská_orlice_s_klenotem.jpg|alt=later form| kasniji oblik

### Zemlje Bohemske krune 

Datoteka:Silesia_arms_Blaeu.png|alt=Duchies of Silesia| Vojvodstva Šleske

Datoteka:Coat_of_arms_of_Bohemian_Crown.svg|alt=Lands of the Bohemian Crown(simplified)| Zemlje Bohemske krune

Datoteka:Coat_of_arms_of_the_House_of_Luxembourg-Bohemia.svg|alt=Lesser Royal Arms of Bohemia| Mali kraljevski grb Bohemije
Datoteka:Blason_Boheme_couronne.svg|alt=Royal Arms of Bohemia with crown of Saint Wenceslas| Kraljevski grb Bohemije s krunom Svetog Vaclava

### Zemlje Bohemske krune 

Datoteka:Coat_of_arms_of_the_lands_of_the_Bohemian_Crown.svg|alt=Coat of arms of the Lands of the Bohemian Crown| Grb zemalja Bohemske krune
Datoteka:Znak_českého_království.png|alt=Coat of arms of the Kingdom of Bohemia| Grb Kraljevine Bohemije

### Čehoslovačka 

Datoteka:Lesser_arms_of_Bohemia_and_Moravia_(1939-1945).svg|alt=Provisional coat of arms of Czechoslovakia (1919–1920)| Privremeni grb Čehoslovačke (1919–1920)
Datoteka:Greater_coat_of_arms_of_Czechoslovakia_(1918-1938_and_1945-1961).svg|alt=Greater coat of arms of Czechoslovakia (1920–1960)| Veliki grb Čehoslovačke (1920–1960)
Datoteka:Middle_coat_of_arms_of_Czechoslovakia.svg|alt=Middle coat of arms of Czechoslovakia (1920–1960)| Srednji grb Čehoslovačke (1920–1960)
Datoteka:Lesser_coat_of_arms_of_Czechoslovakia.svg|alt=Lesser coat of arms of Czechoslovakia (1920–1960)| Mali grb Čehoslovačke (1920–1960)
Datoteka:Coat_of_arms_of_Czechoslovakia_(1960–1990).svg|alt=Czechoslovakia (1960–1990)| Čehoslovačka (1960–1990)
Datoteka:Herb_Czechosłowacji_(1990-1992).svg|alt=Czechoslovakia (1990–1992)| Čehoslovačka (1990–1992)

### Protektorat Bohemije i Moravske 

Datoteka:Greater_arms_of_Bohemia_and_Moravia_(1939-1945).svg|alt=Greater coat of arms of the Protectorate of Bohemia and Moravia (1939–1945)| Veliki grb Protektorata Bohemije i Moravske (1939–1945)
Datoteka:Lesser_arms_of_Bohemia_and_Moravia_(1939-1945).svg|alt=Lesser coat of arms of the Protectorate of Bohemia and Moravia (1939–1945)| Mali grb Protektorata Bohemije i Moravske (1939–1945)

### Češka Republika 

Datoteka:Herb_wielki_Czech_(1990-1992).svg|alt=Greater coat of arms of the Czech Republic (1990–1992)| Veliki grb Češke Republike (1990–1992)
Datoteka:Herb_mały_Czech_(1990-1992).svg|alt=Lesser coat of arms of the Czech Republic (1990–1992)| Mali grb Češke Republike (1990–1992)

## Reference 
Kategorija:Grbovi država