open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1896.

**1896.** (MDCCCXCVI) bila je prijestupna godina koja je počela u srijedu po gregorijanskom kalendaru i prijestupna godina koja je počela u ponedjeljak po julijanskom kalendaru, 1896. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 896. godina 2. milenij, 96. godina 19. stoljeća i sedma godina 1890-ih. Od njenog početka gregorijanski kalendar bio je 12 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923.

## Događaji 
desno|mini|186x186piksel|5. januar: Röntgen zraci.
desno|mini|188x188piksel|5. januar: rendgenski snimak
* U Sarajevu završena izgradnja Gradske vijećnice
* 1. februar – Premijera Puccinijeve opere "La Boheme" u Torinu.
* 6. - 15. april – Prve moderne Olimpijske igre održane u Grčkoj.
* 27. august – Englesko-zanzibarski rat.
* 6. novembar – Počelo šesto službeno Svjetsko prvenstvo u šahu 1896/97. između Steinitza i Laskera.
* 16. novembar – Prvi prijenos električne energije između dva grada (Niagara Fallsa i Buffala).

## Rođeni 
### Datum nepoznat 
* Tadija Anušić, narodni heroj Jugoslavije

### Januar 
### Februar 
* 28. februar – Sulejman Filipović, oficir Jugoslavenske armije i učesnik NOB-a

### Mart 
### April 
* 24. april – Marja Grolmusec, lužičkosrspka publicistkinja i članica socijalističkog otpora protiv nacističke vlade

### Maj 
* 30. maj – Howard Hawks, američki filmski režiser

### Juni 
* 11. juni – Juan Laurentino Ortiz, argentinski pjesnik
* 24. juni – Vladimir Vauhnik, oficir Vojske Kraljevine Jugoslavije, vojni ataše i obavještajac u jugoslavenskoj ambasadi u Berlinu

### Juli 
* 16. juli – Trygve Lie, norveški političar

### August 
* 15. august – Gerty Cori, češko-austrijsko-američka biohemičarka

### Septembar 
### Oktobar 
* 8. oktobar – Julien Duvivier, francuski filmski režiser
* 11. oktobar – Roman Jakobson, ruski lingvist i teoretičar književnosti

### Novembar 
* 2. novembar – Anka Krizmanić, hrvatska slikarka, grafičarka i naučna ilustratorica
* 3. novembar – Sulejman Bajraktarević, bosanskohercegovački putopisac, pjesnik i prepisivač Kur'ana
* 12. novembar – Nima Yushij, iranski pjesnik

### Decembar 
* 27. decembar – Carl Zuckmayer, njemački književnik

## Umrli 
* 20. maj – Clara Schumann, njemačka pijanistica i kompozitor
* 1. juli – Harriet Beecher Stowe, američka spisateljica i abolicionistica (*Čiča Tomina koliba*)
* 23. septembar – Ivar Aasen, norveški pisac
* 11. oktobar – Anton Bruckner, austrijski orguljaš i kompozitor
* 10. decembar – Alfred Nobel, švedski izumitelj i industrijalac

## Reference 
## Vanjski linkovi
Senadin Pupović

**Senadin Pupović** (1962, Plav, Crna Gora) je crnogorski književnik, ljekar, slikar i solista na gitari.

## Biografija 
Senadin Pupović rođen je 1962. godine u Plavu, Crna Gora.

Osnovno i srednje obrazovanje Pupović je stekao u rodnom gradu, da bi studije medicine završio u Nišu 1986. godine, specijalizaciju iz otorinolaringologije završio je na Medicinskom fakultetu u Beogradu 1995. godine. Objavio je veći broj radova iz oblasti medicinskih nauka. Odlukom ministarstva Zdravlja Crne Gore 2009 g. mu je dodijeljeno zvanje primarijus. Na Medicinskom fakultetu u Kragujevcu 13. III 2010 g. odbranio je magistarski rad pod nazivom : "Klinička procjena patoloških stanja u srednjem uhu audiometrijskim i impedansmetrijskim ispitivanjem"

Autor je više stručnih radova iz oblasti medicine koji su publikovani u stručnim časopisima i zbornicima. Zastupljen je u Zbornicima kao što su: "Ne nosi se kuća u džepove "(na bugarskom ), "Modro oko masline", "Slavujeva gora", Žubori sa Moravice", "Spiritus medicorum"(Antologija pisaca ljekara), "Garavi sokak", "Noć boema" itd. Imao je nekoliko kolektivnih slikarskih izložbi od kojih su najznačajnije: Izložba ljekara slikara u Muzeju Vojvodine,Novi Sad 1995. godine, Izložba slika u Domu Vojske Crne Gore, Podgorica 2005. godine,Izložba ljekara slikara "Spiritum medicorum", Zaječar 2010 godine. Dobitnik je II nagrade na izložbi ljekara fotografa "Ad manum medici" u okviru Timočkih medicinskih dana Zaječar 2010 godine.

U slikarstvu radi portrete, pejzaže, mrtvu prirodu, grafiku, ilustracije, te apstraktno slikarstvo. Od tehnika koristi: akvarel, tuš, te pastel.

Živi i radi u Podgorici.

## Bibliografija 
### Poezija 
*"Jasan glas odjeka" (1989)
*"Hod sjenke" (1990)
*"Postojanje staze" (1991)
*"Pustinjski cvijet" (1995)
*"Tihi zaborav" (1998)
*"Bliska budnost" (2001)
*"Izazov daljine" (2007)
*"Kapije svjetlosti"(2010)
"Uski prolaz"(2023)

### Proza 
*"Tijesne obale" (2001)
## Vanjski linkovi 
* https://web.archive.org/web/20160304124807/http://www.bosnjaci.rs/autori/senadin-pupovic/
* http://books.google.ba/books/about/Postojane_staze.html?id=MZD7NAAACAAJ&redir_esc=y

Kategorija:Rođeni 1962.
Kategorija:Crnogorski muzičari
Kategorija:Ljekari
Kategorija:Crnogorski slikari
Kategorija:Crnogorski pisci
Kategorija:Biografije, Plav
1895.

**1895.** (MDCCCXCV) je bila uobičajena godina koja je počela u utorak po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u nedjelju po julijanskom kalendaru, 1895. godine nove ere i *Anno Domini* (AD), 895. godina 2. milenija, 95. godina 19. stoljeća i šesta godina 1890-ih. Od početka 1895. godine, gregorijanski kalendar je bio 12 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
lijevo|mini|187x187piksel|5. januar: afera  Dreyfus

* 5. januar – Afera Dreyfus: francuskom oficiru Alfredu Dreyfusu je oduzet vojni čin i osuđen na doživotni zatvor na Đavoljem ostrvu (kod Francuske Gvajane) na osnovu onoga što je mnogo kasnije priznato kao lažna optužba za izdaju.
* 8. oktobar - Ubijena korejska kraljica Min, koja je pokušavala zaustaviti japansku dominaciju u Koreji.
* 27. novembar - Švedski fabrikant i pronalazač dinamita Alfred Nobel napisao je u Parizu testament kojim je veliko bogatstvo zavještao za razvoj nauke i literature i borcima za mir. Nobelova nagrada dodjeljuje se svake godine, počevši od 1901.

## Rođeni 
* 1. februar - John Ford, američki filmski režiser
* 12. februar – Vera Albreht, slovenska pjesnikinja, književnica, publicistkinja i prevoditeljica
* 14. februar- Max Horkheimer, njemački filozof i sociolog
* 12. juli - Buckminster Fuller, američki arhitekt, dizajner, filozof i pisac
* 3. oktobar - Sergej Jesenjin, ruski pjesnik
* 4. oktobar - Buster Keaton, američki filmski glumac i režiser
* 8. oktobar - Juan Perón, argentinski general i predsjednik
* 10. oktobar - Jakov Gotovac, hrvatski operni dirigent i kompozitor klasične muzike
* 14. oktobar – Josip Vidmar, kritičar, esejista, dramaturg, akademik, sudionik Narodnooslobodilačke borbe i prvi predsjednik Prezidijuma NR Slovenije
* 16. novembar - Paul Hindemith, njemački kompozitor
* 14. decembar - Georg VI, britanski kralj
* 30. decembar - Hamza Humo, bosanski književnik

## Umrli 
* 10. februar - Mustafa Hilmi ef. Hadžimerović
* 7. mart – Kostandin Kristoforidhi, albanski prevoditelj
* 5. august – Friedrich Engels, njemački sociolog, filozof i revolucionar;
* 27. novembar - Alexandre Dumas jr, francuski književnik

## 1895. u temama 
## Reference 
## Vanjski linkovi
Palestinska oslobodilačka organizacija

desno|200px|mini|Logo organizacije

**Palestinska oslobodilačka organizacija** (engleski: *Palestine Liberation Organization*, *PLO;* arapski:منظمة تحرير فلسطينية fonet:*Munazamat Tahrir Filastinija*) je organizacija koju su osnovali palestinske izbjeglice 1964. uz pomoć zemlja članica Arapske lige. Bili su uključeni u mnoge terorističke napade, no poslije prelaze u politiku.

PLO danas priznaje državu Izrael, a zauzvrat ih je Izrael priznao kao legitimnog predstavnika palestinskog naraoda. PLO je do svoje smrti vodio Yasser Arafat (Jaser).

## Osnivanje
Dana 1. juna 1964 susrelo se oko 396 Palestinaca u istočnom dijelu Jerusalima. Sastanak je održan u hotelu "Orient House". Na savjet zemlja Arapske lige koji su održali sjednicu u Kairu je bio  da bi se Palestinci sami trebali organizovati. Donešena je odluka o osnivanju organizacije PLO. Jedan od osnivača je bio Ahmed Shukeiri (Šukajri). Sama inicijativa je bila  forsirana od strane tadašnjeg egipatskog predsjednika Nasera. Jedinstvena palestinska organizacija bi Egiptu (gdje živi mnogo izbjeglica) omogućavala bolju kontrolu Palestinaca. Organizacija Fatah je tada već postojala, osnovana 1957 od Yassera Arafata, ali je operisala u tajnosti. Fatah je izvodio pretežno oružane akcije protiv Izraela. Osim Fataha, koji drži većinu glasova, postoje i druge organizacije u sastavu PLO-a:
*Narodni front za oslobođenje Palestine (engleski:* Peoples Front for Liberation Palestine, PFLP*)
*Demokratski front za oslobođenje Palestine (engleski: *Democratic Front for Liberation Palestine,DFLP*),
*PFLP glavna komanda (engleski: *General Command, GC*) odnosno PFLP-GC,
*Palestinski oslobodilački front (engleski: *Palestine Liberation Front, PLF*),
*Palestinska narodna stranka (engleski: *Palestine Peoples Party, PPP*),
*"Munja" (arap. Al-Saika)
*Arapski oslobodilački front (engleski: *Arabic Liberation Front, ALF*).
Nakon Šestodnevnog rata, Šukejri se povlači i predaje vodstvo PLO-a Arafatu.

## Akcije
### Crni septembar
Na Olimpijskim igrama 1974. u Minhenu je grupa aktivista PLO-a, pod nazivom "Crni septembar", uzela izraelske reprezentativce kao taoce. Izrael je na to reagovao s još većim ugnjetavanjem Palestinaca.

## Priznavanje Izraela
Godine 1974. Arapska liga priznaje PLO kao jedinog zastupnika Palestinaca. PLO dobija u Ujedinjenim narodima status posmatrača. PLO priznaje Izrael i u saradnji s izraelskim ljevičarima pokušava da nađe rješenje Bliskoistočnog sukoba.

## Reference
## Vanjski linkovi
*Fatah zvanična stranica  

Kategorija:Izraelsko-arapski sukob
Kategorija:Palestina
Julie Andrews

**Julie Andrews** (pravim imenom **Julie Elisabeth Welles**; rođena 1. oktobra 1935) jeste engleska glumica i pjevačica.

Od djetinjstva uči pjevanje, a već u 12. godini prvi put javno nastupa na jednoj londonskoj reviji. Na Broadwayu je debitirala još kao tinejdžerka 1953. godine u mjuziklu "The Boy Friend". Uslijedili su mjuzikli "My Fair Lady" i "Camelot", za koje je primila brojne nagrade. Andrews je već bila prava legenda na Broadwayu kad je 1964. debitirala ulogom u filmu *Mary Poppins*, za koju je nagrađena *Oscarom*, *Zlatnim globusom* i nagradom BAFTA. Nominaciju za drugog *Oscara*, kao i nagradu *Zlatni globus*, dobila je već godinu dana kasnije za nezaboravnu ulogu Marie von Trapp u filmu *Moje pjesme, moji snovi*. Treću nominaciju za *Oscara* i treći *Zlatni globus* dobila je za ulogu u filmskom klasiku *Victor/Victoria*. Godine 1996. vratila se na Broadway pozorišnom adaptacijom filma *Victor/Victoria*.

Poznata je i po televizijskim filmovima, mjuziklima i serijama, za što je također dobila nagradu *Emmy*. Uoči Nove godine 1999. dobila je od kraljice Elizabete II odlikovanje "Dame of the British Empire", a 2001. odana joj je počast gala svečanošću u vašingtonskom *Kennedy Centeru*.

## Filmovi (izbor)
**Poderana zavjesa* (A. Hitchcock, 1966)
**Hawaii* (G. R. Hill, 1966)
**Zvijezda!* (R. Wise, 1968)
**Špijunka Darling Lili* (B. Edwards, 1970)
**Victor/Victoria* (B. Edwards, 1982)
**Princezini dnevnici 1* i *2* (2001. i 2004)

## Vanjski linkovi
*

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1935.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Britanske glumice
Kategorija:Britanske pjevačice
Kategorija:Dobitnici BAFTA-e
Kategorija:Dobitnici Emmyja
Kategorija:Dobitnici Nagrade "Henrietta"
Kategorija:Biografije, Walton na Temzi
1888.

**1888.** (MDCCCLXXXVIII) bila je prestupna godina koja je počela u nedjelju po gregorijanskom kalendaru i prestupna godina koja je počela u petak po julijanskom kalendaru, 1888. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 888. godina 2. milenija, 88. godina 19. stoljeća i deveta godina 1880-ih. Od početka 1888. gregorijanski kalendar bio je 12 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923.

## Događaji 
* Heinrich Rudolf Hertz eksperimentom dokazao postojanje radiotalasa.
* 3. april – Počela ubistva u Whitechapelu, serija od 11 neriješenih ubistava u Londonu, koja je potrajala do 13. februara 1891.
* 29. oktobar – Potpisana Carigradska konvencija kojom je regulisano korištenje Sueskog kanala u Egiptu.
* 30. oktobar – Amerikanac John J. Loud patentirao hemijsku olovku.

## Rođeni 
### Januar 
* 4. januar – Gavril Ksenofontov, ruski etnolog jakutskog porijekla

### Februar 
* 11. februar - Josip Majer, bosanskohercegovački kompozitor češkog porijekla

### Mart 
### April 
### Maj 
### Juni 
### Juli 
### August 
### Septembar 
* 12. septembar – Maurice Chevalier, francuski glumac i pjevač
* 18. septembar – Hamdija Kreševljaković, bosanskohercegovački historičar i pisac
* 26. septembar – Thomas Stearns Eliot, engleski pisac američkog porijekla

### Oktobar 
### Novembar 
* 19. novembar – José Raúl Capablanca, kubanski šahist

### Decembar 
* 16. decembar – Aleksandar I Karađorđević, kralj Kraljevine Jugoslavije
* 30. decembar – Adela Ber, bosanskohercegovačka slikarica

## Umrli 
* 29. januar – Edward Lear, engleski pisac
* 6. mart
** Louisa May Alcott, američka spisateljica
** Josif Pančić, srbijanski botaničar
* 9. mart – Vilim I, car Njemačkog Carstva
* 4. april – Emma Elizabeth Smith, žrtva ubistava u Whitechapelu
* 15. juni – Fridrik III, car Njemačkog Carstva
* 7. august – Martha Tabram, moguća prva žrtva Jacka Trbosjeka
* 16. august – John Pemberton, američki farmaceut, izumitelj Coca-Cole
* 24. august – Rudolf Clausius, njemački fizičar
* 31. august – Mary Ann Nichols, prva potvrđena žrtva Jacka Trbosjeka
* 8. septembar – Annie Chapman, žrtva Jacka Trbosjeka
* 23. septembar – François Achille Bazaine, francuski general
* 30. septembar – Catherine Eddowes i Elizabeth Stride, žrtve Jacka Trbosjeka
* 9. novembar – Mary Jane Kelly, peta i posljednja potvrđena žrtva Jacka Trbosjeka
* 3. decembar – Carl Zeiss, njemački optičar
* 20. decembar – Rose Mylett, žrtva ubistava u Whitechapelu

## Reference 
## Vanjski linkovi
Titanic

**RMS** ***Titanic*** (poznat i kao **SS** ***Titanic*** ili samo ***Titanic***) bio je drugi od tri *superlinera* koji su trebali dominirati transatlantskim putničkim saobraćajem. Bio je vlasništvo kompanije White Star Line, a izgrađen je u brodogradilištu Harland i Wolff. Godine 1909. počela je gradnja *Titanica*, a na izgradnji je radilo 17.000 radnika. *Titanic* je bio najveći putnički brod na svijetu u to doba. Krenuo je iz Southamptona 10. aprila 1912. Tokom prvog putovanja udario je u ledeni brijeg u nedjelju, u 23:40 (brodsko vrijeme), 14. aprila 1912. Potonuo je dva sata i 40 minuta kasnije, u 2:20.

U tragediji su od 2.228 putnika smrtno stradala 1.523, što je jedna od najvećih pomorskih katastrofa za vrijeme mira. *Titanic* je koristio najnapredniju tehnologiju dostupnu u to doba, pa se za njega vjerovalo da je nepotopiv. Bio je to veliki šok za ljude jer je, uprkos naprednoj tehnologiji i iskusnoj posadi, na kraju ipak potonuo, uz velike ljudske gubitke. Olupinu broda pronašli su 1. septembra 1985. Jean-Louis Michel i Robert Ballard pomoću daljinski upravljanog sistema *Argo / Jason*, kada su u 1:05 po brodskom vremenu ugledali bojler broda.

## Gradnja 
mini|250px|*Titanic* u brodogradilištu
Gradnja *Titanica* počela je 1909, a porinut je u more 31. maja 1911. Imao je devet paluba, bio je dug 269, a širok 28 m, dok mu je nosivost bila približno 46.000 bruto registarskih tona. Dubina gaza bila mu je 10,5 m, visina od kobilice do komandnog mosta 32 m, dok je visina do vrha njegovih četiri dimnjaka 56 m. Maksimalna brzina bila je 25 čvorova. Imao je 30.000 KS s tri glave i bio je parobrod. Smatran je nepotopivim. Imao je najnapredniju tehnologiju i bio "najsigurniji brod".

## Posada 
* Kapetan – Edward John Smith
* Glavni oficir – Henry Wilde
* Prvi oficir – William Murdoch
* Drugi oficir – Charles Lightoller
* Treći oficir – Herbert Pitman
* Četvrti oficir – Joseph Boxall
* Peti oficir – Harold Lowe
* Šesti oficir – James Moody
* Glavni pekar – Charles John Joughin
* Osmatrači – Frederick Fleet i Reginald Lee
* Radiooperateri – Jack Phillips i Harold Bride

## Spašavanje preživjelih 
Gotovo dva sata nakon što je *Titanic* potonuo, na mjesto nesreće stigla je *Carpathia* i pokupila dio preživjelih iz spasilačkih čamaca. Tokom sljedećih nekoliko sati ostatak preživjelih također je spašen. Na *Carpathiji* je održana kratka molitva za spašene, te za sjećanje na one koji su izgubili svoje živote. Istog jutra, u 8:50, *Carpathia* je krenula za New York, gdje je stigla 18. aprila.

Kada je potvrđen broj žrtava, ljudi iz kompanije White Star Line poslali su brod *MacKay-Bennett*, koji je trebao pronaći tijela preminulih. Pronađeno je 338 tijela. Neka od njih nikad nisu identificirana.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* http://www.titanichistoricalsociety.org/
* http://www.rmstitanic.net/
* http://www.marconicalling.com/introsting.htm 


Kategorija:Parni brodovi
Kategorija:Brodovi iz 1911.
Edward Smith

mini|desno|190p|Edward John Smith
Kapetan **Edward John Smith**, (27. januara 1850 - 15. aprila 1912) bio je kapetan RMS Titanic-a, koji je potonuo 1912. On i njegova žena, Eleanor, živjeli su u Lichfieldu, oblast Staffordshire. Imao je kćer po imenu Helen Melville Smith. Kip u njegovu čast nalazi se u Lichfieldu.

## Biografija 
Rođen je u Well Streetu, u Hanleyu (Stoke na Trentu), kao sin Edwarda i Catherine Smith. Pohađao je Etruria British School. Nakon što je napustio školu Etruria kad mu je bilo 12 godina, proveo je 9 godina radeći u jednoj tvornici u Etruriji. Godine 1871. počeo se zanimati za parne brodove. Kad je imao 24 godine, dobio je certifikat koji mu je dozvoljavao upravljanje parnim brodovima.

Njegova prva komanda je bila nad brodom *The Lucy Fennel*, čime se pridružio White Star Lineu u martu 1880. Služio je na glavnim brodovima teretnjacima u kompaniji, koji su išli za Australiju, te za New York, gdje je stekao veliki ugled. Kako su brodovi postajali sve veći, tako je i rasla potreba za prisutnosti kapetana Smitha na tim brodovima. Služio je na brodovima kao što su *Adriatic*, *Celtic*, *Coptic* and *Germanic*, te na mnogim drugim. Bio je kapetan broda *Majestic*' devet godina, počevši 1895. U toku te službe dobio je medalju za najboljeg kapetana putničkog broda. Također je honorarno radio kao komandir rezerva Kraljevske mornarice. Smitha su smatrali "sigurnim kapetanom", što je u tom trenutku vjerovatno i bio. Data mu komanda nad jednim brodom za prijevoz vojnika za vrijeme Drugog burskog rata na početku 20. vijeka. Godine 1904. dobio je čin komodora flote White Stara, te kraljevsko odlikovanje 1910.

Međutim, čak se i on susretao s problemima u toku svoje karijere. U junu 1911, dok je upravljao *Olympicom* uz mol u New Yorku, jedan remorker je bio oštećen od strane jednog od propelera *Olympica*. U septembru iste godine *Olympic* je bio oštećen usljed sudara sa HMS *Hawkeom*.

Godine 1912. Smith je odlučio da će otići u penziju nakon *Titanicovog* prvog putovanja. U 23:40, 14. aprila, *Titanic* je udario o ledeni brijeg u sjevernom Atlantiku. Brod je potonuo 2 sata i 40 minuta kasnije (15. april 1912. u 02:20), odnoseći sa sobom oko 1.500 ljudskih života. Smith je potonuo zajedno sa brodom. Njegovo tijelo nikad nije pronađeno.

Statua kapetana Smitha nalazi se u Beacon Parku u Lichfieldu.

## Zanimljivosti 
* U filmu *Titanic* iz 1997. kapetana Edwarda Smitha glumio je Bernard Hill.

## Vanjski linkovi 
*https://web.archive.org/web/20100115171750/http://titanic-titanic.com/titanic_memorial-edward_john_smith.shtml
* http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-17181461
* https://web.archive.org/web/20081013071938/http://www.stoke.gov.uk/ccm/museums/museum/2006/collections/local-history/information-sheets/potteries-people/captain-smith.en
* https://web.archive.org/web/20120416132117/http://www.panoramio.com/photo/46215470

Kategorija:Rođeni 1850.
Kategorija:Umrli 1912.
Kategorija:RMS Titanic
1886.

**1886.** (MDCCCLXXXVI) je bila uobičajena godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru i zajednička godina koja počinje u srijedu po julijanskom kalendaru, 1886. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 886. godina 2. milenija, 86. godina 19. stoljeća i sedma godina 1880-ih. Od početka 1886. godine, gregorijanski kalendar je bio 12 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
* 11. januar – 29. mart – Održano prvo službeno Svjetsko prvenstvo u šahu, odnosno meč između Zukertorta i Steinitza; pobjedu je odnio Steinitz.
* 5. april – Potpisan Tophanski sporazum kojim su Osmanlije priznale princa Bugarske i de jure priznato ujedinjenje Bugarske.
* 8. maj – John Pemberton iz Atlante počeo s prodajom novog pića koje će kasnije postati poznato kao Coca-Cola.
* 3. juli – Predstavljeno motorno vozilo, njemačkog inženjera Karla Benza.

## 1886. u temama 
## Rođeni 
* nepoznat datum –  Divna Veković, prva crnogorska ljekarka, prevoditeljica i književnica
* 14. januar – Hugh Lofting, britanski književnik
* 20. februar – Béla Kun, mađarski političar
* 8. juni
** Abdurezak Hifzi Bjelavac, bosanski književnik
** Vera Nikolić Podrinska, hrvatska slikarica i baronica
* 15. novembar – René Guénon, francuski autor i intelektualac
* 17. novembar – Janko Polić Kamov, hrvatski pjesnik, pripovjedač i dramatičar

## Umrli 
* 15. maj – Emily Dickinson, američka pjesnikinja
* 31. juli – Franz Liszt, mađarski i austrijski kompozitor, pijanist i predavač
* 11. august – Lydia Koidula, estonska književnica i pjesnikinja
* 18. novembar – Chester A. Arthur, američki političar, 21. predsjednik SAD-a

## Reference 
## Vanjski linkovi
1911.

**1911.** (MCMXI) je bila uobičajena godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u subotu po julijanskom kalendaru, 1911. godine nove ere i *Anno Domini* (AD), 911. godina 2. milenija, jedanaesta godina 20. stoljeća i druga godina 1910-ih. Od početka 1911. godine, gregorijanski kalendar je bio 13 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

Značajan događaj u toku bila je trka za Južni pol.

## Događaji 
* 21. februar – Japan i SAD su potpisali trgovinski ugovor kojim je ograničen priliv japanskih radnika u Ameriku.
* 6. novembar – Francisco Madero, vođa revolucije protiv diktatora Porfirio Diaza, postao predsjednik Meksika
* 11. novembar – Veliki požar zahvatio grad Visoko, koji je tom prilikom uništio 450 kuća i ostalih objekata.
* 14. decembar – Norveški istraživač Roald Amundsen postao je prvi čovjek koji je stigao na Južni pol, pretekavši engleskog polarnog istraživača Roberta Falcon Scotta, koji je na Južni pol stigao 18. januara 1912.

## 1911. u temama 
## Rođeni 
### Januar
* 30. januar – Paris Pişmiş, armensko-meksička astronomkinja

### Februar 
* 19. februar – Müfide İlhan, turska političarka i prva gradonačelnica u Turskoj

### Mart 
* 3. mart – Jean Harlow, američka glumica

### April 
* 8. april – Émil Cioran, francuski pisac i filozof rumunskog porijekla

### Maj 
* 1. maj - Gabriel Jakešević, bosanskohercegovački kompozitor
* 5. maj – Zofia Ridet, poljska fotografkinja
* 15. maj – Max Frisch, švicarski književnik i arhitekt
* 18. maj – Sigrid Gurie, norveško-američka glumica

### Juni 
### Juli 
* 5. juli – Georges Pompidou, francuski političar i državnik
* 16. juli – Ginger Rogers, američka glumica i plesačica
* 26. juli – Ilija Babić, narodni heroj Jugoslavije.

### August 
* 6. august – Lucille Ball, američka glumica
* 17. august – Mihail Botvinik, sovjetski šahovski velemajstor i osnivač čuvene sovjetske škole šaha

### Septembar 
### Oktobar 
### Novembar 
### Decembar 
* 3. decembar – Nino Rota, italijanski kompozitor, pijanist i dirigent
* 11. decembar – Nagib Mahfuz, egipatski književnik

### Datum nepoznat 
*  Don Misener – fizičar

## Umrli 
* 1. mart – Jacobus Henricus van 't Hoff, holandski hemičar
* 12. maj – Vasilij Osipovič Ključevski, ruski historičar i pisac
* 18. maj – Gustav Mahler, austrijski kompozitor i dirigent
* 1. oktobar – Wilhelm Dilthey, njemački filozof
* 29. oktobar – Joseph Pulitzer, američki novinar i publicist

## Nobelove nagrade 
* Fizika
** Wilhelm Wien, Njemačka
* Hemija
** Marie Curie, Francuska
* Medicina
** Allvar Gullstrand, Švedska
* Literatura
** Maurice Maeterlinck, Belgija
* Mir
** Tobias Asser, Holandija
** Alfred Fried, Austrija

## Reference 
## Vanjski linkovi
1891.

**1891.** (MDCCCXCI) bila je uobičajena godina koja je počela u četvrtak po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja je počela u utorak po julijanskom kalendaru, 1891. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 891. godina 2. milenija, 91. godina 19. stoljeća i druga godina 1890-ih. Od njenog početka gregorijanski kalendar bio je 12 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923.

## Događaji 
* 17. januar – Liliuokalani naslijedila tron od svog brata Kalakaue.
* 22. januar – Završeno treće Svjetsko prvenstvo u šahu 1890/91. između Steinitza i Gunsberga, pobjedom Stenitza.

## Rođeni 
### Januar
* 13. januar – Julio Baghy, mađarski glumac, pisac i esperantista
* 25. januar – Gwen Ffrangcon-Davies, britanska glumica

### Februar 
### Mart 
* 1. mart – Stanislav Vinaver, srpski književnik

### April 
### Maj 
* 7. maj –  John Howard Northrop, američki biohemičar.
* 23. maj – Pär Lagerkvist, švedski književnik

### Juni 
### Juli 
* 5. juli – John Howard Northrop, američki biohemičar
* Tin Ujević – hrvatski pjesnik

### August 
### Septembar 
### Oktobar 
### Novembar 
* 15. novembar – Erwin Rommel, njemački feldmaršal

### Decembar 
* 1. decembar – Slavko Kolar, hrvatski književnik i filmski scenarist
* 10. decembar – Nelly Sachs, njemačka književnica

## Umrli 
* 6. oktobar – Charles Stewart Parnell, irski političar
* 10. novembar
** Arthur Rimbaud, francuski pjesnik
** Števan Žemlič, slovenski pisac

## Reference 
## Vanjski linkovi
1907.

**1907.** (MCMVII) je bila uobičajena godina koja je počela u utorak po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u ponedjeljak po julijanskom kalendaru, 1907. godine nove ere i *Anno Domini* (AD), 907. godina 2. milenija, sedma godina 20. stoljeća i osma godina 1900-ih. Od početka 1907. godine, gregorijanski kalendar je bio 13 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
* 26. januar – Počelo sedmo službeno Svjetsko prvenstvo u šahu 1907. između Marshalla i Laskera;
* 6. april – Završeno sedmo službeno Svjetsko prvenstvo u šahu 1907. između Marshalla i Laskera, pobjedom Laskera;
* 18. oktobar – Potpisana Druga Haška konvencija o ratu i ratnim zločinima.
* 13. novembar – Paul Cornu pokrenuo prvi helikopter.

## 1907. u temama 
## Rođeni 
### Januar
### Februar 
### Mart 
* 1907 – Dorrit Hoffleit, američka astronomkinja

### April 
* 18. april – Tonko Šoljan, akademik, jugoslavenski ihtiolog,
* 29. april – Fred Zinnemann, američki filmski režiser austrijskog porijekla

### Maj 
* 12. maj – Katharine Hepburn, američka glumica

### Juni 
* 18. juni – Frithjof Schuon, duhovni učitelj, filozof i metafizičar

### Juli 
* 6. juli – Frida Kahlo, meksička likovna umjetnica
* 7. juli – Robert Heinlein, američki pisac, aeronautički inženjer i mornarički oficir
* 16. juli – Barbara Stanwyck, američka glumica

### August 
### Septembar 
* 14. septembar – Alfred Pordes, bosanskohercegovački kompozitor i dirigent
* 18. septembar – Elza Brandeis, mađarska učiteljica plesa, Pravednik među narodima

### Oktobar 
* 11. oktobar - Milan Prebanda, hrvatski i bosanskohercegovački kompozitor
* 18. oktobar – Dragan Šajnović, bosanskohercegovački violinista i pedagog

### Novembar 
* 14. novembar – Astrid Lindgren, švedska književnica za djecu (Pipi Duga Čarapa)
* 28. novembar – Alberto Moravia, italijanski književnik

### Decembar 
* 2. decembar – Ismet Mujezinović, bosanskohercegovački slikar
* 22. decembar – Peggy Ashcroft, britanska glumica

## Umrli 
* 20. januar – Agnes Mary Clerke, irska astronomkinja i spisateljica
* 16. februar – Giosuè Carducci, italijanski pjesnik
* 20. februar – Henri Moissan, francuski hemičar
* 2. august – Nikolaj Mandić, mitropolit zvorničko-tuzlanski i kasnije mitropolit dabrobosanski;
* 7. septembar – Sully Prudhomme, francuski književnik
* 21. decembar – Klara Hitler, majka Adolfa Hitlera

## Nobelove nagrade 
* Fizika
** Albert Michelson, USA
* Hemija
** Eduard Buchner, Njemačka
* Medicina
** Alphonse Laveran, Francuska
* Literatura
** Rudyard Kipling, Velika Britanija
* Mir
** Ernesto Teodoro Moneta, Italija
** Louis Renault, Francuska

## Reference 
## Vanjski linkovi
1908.

**1908.** (MCMVIII) bila je prestupna godina koja je počela u srijedu po Gregorijanskom kalendaru i prestupna godina koja počinje u utorak po julijanskom kalendaru, 1908. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 908. godina 2. milenija, osma godina 20. stoljeća i deveta godina 1900-ih. Od početka 1908. gregorijanski kalendar bio je 13 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923.

Ovo je najduža godina u julijanskom ili gregorijanskom kalendaru, sa trajanjem od 31622401,38 sekundi zemaljskog vremena (ili efemeridnog vremena), mjereno prema definiciji srednjeg Sunčevog vremena.

## Događaji 
* Osnovana Muslimanska napredna stranka.
* 5. januar – Potpisan Dardanelski mir između Osmanskog Carstva i Velike Britanije, kojim je okončan Anglo-turski rat.
* 30. juni – U Sibiru, u području Tunguska, dogodila se ogromna eksplozija, koju je najvjerovatnije uzrokovala kometa ili asteroid.
* 17. august – 30. septembar – Održan meč za svjetskog prvaka u šahu, u kojem je Emanuel Lasker savladao Siegberta Tarrascha.
* 27. septembar – Ford pokrenuo serijsku proizvodnju modela T.
* 5. oktobar – Bugarska proglasila nezavisnost od Osmanskog Carstva.
* 6. oktobar – Aneksija Bosne i Hercegovine od strane Austro-Ugarske.
* 28. novembar – Eksplozija u rudniku uglja u Marianni (Pennsylvania) odnijela 154 žrtve; preživio samo jedan rudar.

## Rođeni 
### Januar
* 5. januar – Anton Lavrin, slovenački kompozitor
* 9. januar – Simone de Beauvoir, francuska književnica i filozofkinja
* 15. januar – Zejneb Biiševa, baškirska pjesnikinja, pisac i dramaturg
* 16. januar – Ethel Merman, američka glumica i pjevačica
* 18. januar – Jacob Bronowski, poljsko-britanski matematičar i filozof
* 22. januar – Lev Landau, sovjetsko-azerbejdžanski fizičar

### Februar 
### Mart 
* 7. mart – Anna Magnani, italijanska glumica

### April 
* 5. april – Bette Davis, američka glumica
* 8. april – Ida Kar, britanska fotografkinja armenskog porijekla
* 12. april – André Martinet, francuski lingvist

### Maj 
* 20. maj – James Stewart, američki glumac i oficir
* 30. maj – Hannes Alfvén, švedski fizičar

### Juni 
### Juli 
### August 
* 27. august – Lyndon B. Johnson, američki političar i državnik

### Septembar 
* 3. septembar – Elly Bašić, hrvatska pijanistica i muzička pedagogica
* 15. septembar – Miško Kranjec, slovenski pisac
* 22. septembar – Odette Bancilhon, francuska astronomkinja
* 28. novembar – Claude Lévi-Strauss, francuski etnolog i antropolog

### Oktobar 
### Novembar 
### Decembar 
* 13. decembar – Elizabeth Alexander, britanska geologinja, akademkinja i fizičarka

## Umrli 
* 9. januar – Wilhelm Busch, njemački slikar i književnik
* 24. juni – Grover Cleveland, američki političar i predsjednik
* 25. august – Henri Becquerel, francuski fizičar, nobelovac i jedan od otkrivača radioaktivnosti

## Nobelove nagrade 
* Fizika
** Gabriel Lippmann, Francuska
* Hemija
** Ernest Rutherford, UK / Novi Zeland
* Fiziologija ili medicina
** Ilja Iljič Mečnjikov, Rusija
** Paul Ehrlich, Njemačka
* Književnost
** Rudolf Christoph Eucken, Njemačka
* Mir
** Klas Pontus Arnoldson, Švedska
** Fredrik Bajer, Danska

## Reference 
## Vanjski linkovi
1906.

**1906.** (MCMVI) je bila uobičajena godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u nedjelju po julijanskom kalendaru, 1906. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 906. godina 2. milenija, šesta godina 20. stoljeća i sedma godina 1900-ih. Od početka 1906. godine, gregorijanski kalendar je bio 13 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
* 18. april – Zemljotres jačine 7,8 Mw pogodio San Francisco, uništivši veći dio grada, zajedno s velikim požarom koji je uslijedio nakon zemljotresa
* 1. decembar – u Parizu otvoreno kino "Omnia Pathé", prva dvorana u svijetu namjenski izgrađena za prikazivanje filmova.
* 3. decembar – osnovana Muslimanska narodna organizacija.

## 1906. u temama 
## Rođeni 
### Januar
* 11. januar – Albert Hofmann, švicarski naučnik i hemičar;

### Februar 
* 12. februar – Jolanda Đačić, bosanskohercegovačka glumica
* 25. februar - Boris Papandopulo, hrvatski i jugoslavenski kompozitor

### Mart 
* 6. mart – Alija Nametak, bosanskohecegovački pripovjedač, dramatičar i folklorist
* 19. mart – Adolf Eichmann, visoki oficir i ratni zločinac iz nacističke njemačke organizacije SS

### April 
* 13. april – Samuel Beckett, irski književnik

### Maj 
### Juni 
### Juli 
* 23. juli – Vladimir Prelog, bosansko-švicarski hemičar i dobitnik Nobelove nagrade za hemiju 1975.
* 31. juli – Ivan Softa, bosanskohercegovački književnik

### August 
### Septembar 
* 25. septembar – Dmitrij Šostakovič, sovjetski kompozitor
* 30. septembar – Salih Alić, bosanskohecegovački pjesnik

### Oktobar 
* 6. oktobar – Janet Gaynor, američka glumica
* 7. oktobar – James E. Webb, američki političar
* 12. oktobar – Zari Elmassian, američka pjevačica

### Novembar 
* 1. novembar – Sara Sadikova, tatarska glumica, operna pjevačica i kompozitorica
* 8. novembar – Mihailo Apostolski, narodni heroj Jugoslavije
* 23. novembar – Betti Alver, estonska pjesnikinja
### Decembar 
* 17. decembar –  Ivan Demeter, bosanskohercegovački kompozitor i dirigent
* 19. decembar – Miroslav Špiler, hrvatski kompozitor i dirigent
* 23. decembar – Tossy Spivakovsky, rusko-američki violinista

## Umrli 
* 22. oktobar – Paul Cézanne, francuski slikar
* 7. decembar – Élie Ducommun, švicarski pravnik

## Nobelove nagrade 
* Fizika
** J. J. Thomson, Velika Britanija
* Hemija
** Henri Moissan, Francuska
* Medicina
** Camillo Golgi, Italija
** Santiago Ramón y Cajal, Španija
* Književnost
** Giosuè Carducci, Italija
* Mir
** Theodore Roosevelt, SAD

## Reference 
## Vanjski linkovi
1903.

**1903.** (MCMIII) je bila uobičajena godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u srijedu po julijanskom kalendaru, 1903. godine nove ere i *Anno Domini* (AD), 903. godina 2. milenij, treća godina 20. stoljeća i četvrta godina 1900-ih. Od početka 1903. godine, gregorijanski kalendar je bio 13 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
lijevo|mini|152x152piksel|1. januar: Edvard VII postaje car Indije.
* 20. februar - održana osnivačka skupština "Gajreta"; osnivači su bili Safvet-beg Bašagić i Edhem Mulabdić.
* 1-19. juli - održano prvo izdanje biciklističke utrke *Tour de France*.
* 20. novembar - demonstracije u Beogradu protiv režima kralja Aleksandra Obrenovića.
* 17. decembar - braća Wright uspjela poletjeti svojim avionom *Flyer*, preletjevši 37 m. Let je trajao samo 12 sekundi.

## 1903. u temama 
## Rođeni 
### Januar
### Februar 
* 13. februar - Georges Simenon, belgijski književnik
* 17. februar - Sadeq Hedayat, iranski književnik

### Mart 
### April 
### Maj 
* 2. maj - Bing Crosby, američki pjevač i glumac

### Juni 
* 6. juni – Aram Hačaturjan, sovjetsko-armenski kompozitor
* 25. juni - George Orwell, britanski pisac i novinar

### Juli 
### August 
### Septembar 
* 11. septembar - Theodor Adorno, njemački filozof i sociolog
* 13. septembar – Claudette Colbert, francusko-američka glumica

### Oktobar 
### Novembar 
* 7. novembar - Konrad Lorenz, austrijski zoolog, etolog i ornitolog

### Decembar 
* 28. decembar - John von Neumann, mađarski matematičar, fizičar i izumitelj

## Umrli 
* Benjamin Kalaj, tadašnji Zajednički ministar finansija u Bosni.
* 3. januar - Alois Hitler, otac Adolfa Hitlera
* 1. novembar - Theodor Mommsen, njemački historičar
* 13. novembar - Camille Pissarro, francuski slikar

## Nobelove nagrade 
* Fizika
** Henri Becquerel, Francuska
** Pierre Curie, Francuska
** Marie Curie, Francuska
* Hemija
** Svante Arrhenius, Švedska
* Medicina
** Niels Ryberg Finsen, Danska
* Literatura
** Bjørnstjerne Bjørnson, Norveška
* Mir
** Randal Cremer, Velika Britanija

## Reference 
## Vanjski linkovi
1913.

**1913.** (MCMXIII) bila je uobičajena godina koja je počela u srijedu po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja je počela u utorak po julijanskom kalendaru, 1913. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 913. godina 2. milenija, 13. godina 20. stoljeća i četvrta godina 1910-ih. Od početka 1913. gregorijanski kalendar bio je 13 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923.

## Događaji 
* Osnovan suprematizam – umjetnički avangardistički pokret u Rusiji
* 30. maj – Potpisan Londonski sporazum
* 29. juli – Potpisana Anglo-osmanska konvencija, koja je postala osnova za formalnu nezavisnost i granice modernog Kuvajta.
* 29. septembar – Potpisan Carigradski mir (1913) između Osmanskog Carstva i Kraljevine Bugarske.
* 21. decembar – U nedjeljnom izdanju *New York Worlda* pojavila se prva križaljka.
lijevo|mini|150x150piksel|12. mart: Australija počinje izgradnju nove prijestonice Canberre.

## Rođeni 
### Januar
* 6. januar – Loretta Young, američka glumica
* 8. januar – Cvijetin Mijatović, Predsjednik Predsjedništva Jugoslavije
* 9. januar – Richard Nixon, američki političar i državnik

### Februar 
* 4. februar – Rosa Parks, borac za građanska prava američkih crnaca
* 7. februar - Oskar Danon, bosanskohercegovački i jugoslavenski kompozitor i dirigent
* 22. februar – Ranko Marinković, hrvatski književnik

### Mart 
* 21. mart – Ivan Goran Kovačić, hrvatski književnik
* 22. mart – Sabiha Gökçen, turska pilotkinja bosanskohercegovačkog porijekla

### April 
* 15. april – Veljko Aleksić, narodni heroj Jugoslavije

### Maj 
* 27. maj – Enver Čolaković, bosanskohercegovački književnik i prevodilac

### Juni 
### Juli 
* 3. juli – William Deakin, britanski historičar
* 14. juli – Gerald Ford, američki političar i državnik
* 17. juli – Roger Garaudy, francuski pisac i filozof

### August 
### Septembar 
* 4. septembar – Kenzō Tange, japanski arhitekt, dobitnik Pritzkerove nagrade (1987)
* 13. septembar – Ćamil Sijarić, bosanskohercegovački književnik

### Oktobar 
* 10. oktobar – Husein Hodžić, narodni heroj Jugoslavije

### Novembar 
* 5. novembar – Vivien Leigh, engleska pozorišna i filmska glumica
* 7. novembar – Albert Camus, francuski pripovjedač, dramatik, esejist i novinar, dobitnik Nobelove nagrade za književnost (1957)

### Decembar 
* 18. decembar – Willy Brandt, njemački političar i kancelar Zapadne Njemačke (1969–1974)

## Umrli 
* 5. januar – Lewis A. Swift, američki astronom
* 22. februar – Ferdinand de Saussure, švicarski lingvist
* 10. mart – Harriet Tubman, američka crnačka aktivistica
* 30. septembar – Rudolf Diesel, njemački inženjer i izumitelj

## Nobelove nagrade 
* Fizika
** Heike Kamerlingh Onnes, Nizozemska
* Hemija
** Alfred Werner, Švicarska
* Medicina
** Charles Richet, Francuska
* Književnost
** Rabindranath Tagore, Indija
* Mir
** Henri La Fontaine, Belgija

## Reference 
## Vanjski linkovi
Egzistencijalizam

**Egzistencijalizam** je filozofija koja se prvenstveno bavi problemima ljudske egzistencije.

## Uvod 
Pod tim pojmom, egzistencijalizam nastaje u prvoj polovini 20. vijeka sa djelom Sartrea. Međutim, u egzistencijaliste se ubraja i Sören Kierkegaard, danski pisac i filozof, koji je u svojim djelima početkom 19. vijeka kao prvi u toj formi tematizirao ljudsko postojanje.

U filozofiji Sartrea pojam egzistencije vezan je za njegove ateističke preduvjete i fenomenologiju Husserla. Pod tim uvjetima egzistencija se shvata kao "traženje smisla i življenje slobode", ali i doživljaj apsurdnog, jer čovjek prvo egzistira, pa tek naknadno daje smisao. "Egzistencija prethodi esenciji" (*Bitak i vrijeme*).

Među egzistencijaliste se također ubrajaju i njemački filozofi Martin Heidegger te Karl Jaspers, koji ipak svoju filozofiju izgrađuje na dimenzijama međuljudskog odnosa i ljubavi.

## Književnost 
Egzistencijalizam kao književni stil je nastao povezivanjem književnosti i egzistencijalističke filozofije čija je osnovna teza da čovjek svojim znanjem i osjetilima ne može spoznati nikakav viši smisao (esenciju) života. Naziv nastaje od francuske riječi *existence* što znači postojanje. Pojavljuje se nakon Prvog svjetskog rata. Osnovna karakteristika je da u književnost ulaze filozofske ideje. Filozofe ovog pravca zaokuplja ljudska egzistencija. Egzistencijalizam odlikuje najdubljim pesimizmom, nevjerovanjem u životne snage čovjeka i pomanjkanjem perspektive.

U duhu egzistencijalne filozofije (preciznije, egzistencijalizma) napisana su brojna i važna književna djela, primjerice roman argentinskog pisca Ernesta Sábata *O junacima i grobovima*. Kao pisci književnih djela su se okušali i sami filozofi egzistencijalizma poput Sartrea i Camusa što je rezultiralo novim književnim remek-djelima kao što su *Mučnina* i *Stranac*.

### Predstavnici egzistencijalizma 
### Filozofi 
* Sören Kierkegaard
* Jean Paul Sartre
* Albert Camus
* Emanuel Levinas
* Simone de Beauvoir
* Karl Jaspers
* Martin Heidegger i drugi

### Autori 
* Samuel Beckett
* Albert Camus
* Simone de Beauvoir
* Franz Kafka i drugi

### Režiseri 
* Ingmar Bergman
* Akira Kurosava
* Richard Linklater i drugi

## Također pogledajte 
* Filozofija
* Savremena filozofija

## Vanjski linkovi 
* Sartre.org
* Žan-Pol Sartr, Egzistencijalizam je humanizam (odeljak)
* Žan-Pol Sartr, Razgovor o literaturi i angažmanu (intervju)
* Migel de Unamuno (španski egzistencijalist), O tragičnom osećanju života (odeljak)
* Sjeren Kjerkegor, Apstraktni i konkretni mislilac
* Alber Kami, Gluma
* Martin Hajdeger, Šumski putevi (izvod)
* Karl Jaspers, Značaj filozofske situacije koju su proizveli Kjerkegor i Niče

Kategorija:Filozofija
Kategorija:Metafizičke teorije
1915.

**1915.** (MCMXV) je bila uobičajena godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u četvrtak po julijanskom kalendaru, 1915. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 915. godina 2. milenija, 15. godina 20. stoljeća i šesta godina 1910-ih. Od početka 1915. godine, gregorijanski kalendar je bio 13 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
mini|251x251piksel|1. januar: HMS Formidable je potonuo nakon napada njemačke podmornice.
* 11. april - Počelo prikazivanje Chaplinova legendarnog filma "Skitnica".
* 6. novembar – Prvi svjetski rat: Prva bugarska armija je zauzela Niš od Srbije.
* 25. novembar – Objavljena Opća teorija relativnosti od strane Alberta Einsteina.

## 1915. u temama 
## Rođeni 
### Januar
* 1. januar – Branko Ćopić, bosanskohercegovački književnik;
* 6. januar – Liisi Oterma, finska astronomkinja
* 16. januar – Ivo Bojanovski, jugoslavenski arheolog

### Februar 
* 5. februar – Robert Hofstadter, američki fizičar;
* 17. februar – Mahmut Bušatlija, učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije;

### Mart 
* 13. mart – Melih Cevdet, turski pisac;

### April 
* 7. april – Billie Holiday, američka jazz pjevačica;
* 21. april – Anthony Quinn, američki glumac ;

### Maj 
* 6. maj – Orson Welles, američki režiser, glumac, scenarist i producent;
* 15. maj – Paul A. Samuelson, američki ekonomista;
* 20. maj – Moshe Dayan, izraelski oficir i političar ;

### Juni 
* 5. juni – Miroslav Filipović, ratni zločinac i komadant Jasenovca
* 10. juni – Saul Bellow, američki književnik;

### Juli 
* 7. juli
** Yul Brynner, američki filmski glumac;
** Yvonne Mitchell, engleska glumica;

### August 
* 29. august – Ingrid Bergman, švedska glumica

### Septembar 
* 26. septembar – Mirče Acev, narodni heroj Jugoslavije.

### Oktobar 
### Novembar 
* 25. novembar – Augusto Pinochet, čileanski general diktator;

### Decembar 
* 2. decembar – Slavko Podkubovšek, bosanskohercegovački sportista i univerzitetski profesor;
* 12. decembar – Frank Sinatra, američki glumac i pjevač;
* 19. decembar – Edith Piaf, francuska pjevačica;

## Umrli 
* 7. maj – Elbert Hubbard, američki filozof i pisac
* 29. juni – Miroslav Filipović, ratni zločinac i komadant Jasenovca

## Nobelove nagrade 
* Fizika
** Sir William Henry Bragg, Velika Britanija
** Sir William Lawrence Bragg, Velika Britanija
* Hemija
** Richard Willstätter, Njemačka
* Medicina
* nije dodijeljena nagrada
* Literatura
** Romain Rolland, Francuska
* Mir
** nije dodijeljena nagrada

## Reference 
## Vanjski linkovi
1902.

**1902.** (MCMII) bila je uobičajena godina koja je počela u srijedu po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja je počela u utorak po julijanskom kalendaru, 1902. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 902. godina 2. milenija, druga godina 20. stoljeća i 3. godina 1900-ih. Od njenog početka gregorijanski kalendar bio je 13 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923.

## Događaji 
* 6. mart – Osnovan nogometni klub Real Madrid.
* 2. april – U Los Angelesu otvoreno prvo kino, Electric Theatre.
* 8. maj – Erupcijom vulkana Mont Pelée na Martiniqueu uništen grad Saint-Pierre, a poginulo je više od 30.000 ljudi.
* 20. maj – Američke trupe napustile Kubu nakon što je u toj zemlji uspostavljena republikanska vlast. Prvi predsjednik republike bio je Tomás Estrada Palma.
* 10. decembar – Završena izgradnja Asuanske brane u Egiptu, kojom je regulisan tok Nila.
* 20. decembar – Marie Curie prvi put izdvojila radij-hlorid iz uranij-oksida.

lijevo|mini|97x97piksel|8. maj: erupcija Mont Peléea

## 1902. u temama 
## Rođeni 
* 10. januar – Dobriša Cesarić, hrvatski pjesnik
* 27. januar – Margaret Mayall, američka astronomkinja
* 4. maj – Cvjetko Rihtman, bosanskohercegovački i hrvatski kompozitor
* 11. august – Norma Shearer, kanadsko-američka glumica
* 22. august – Leni Riefenstahl, njemačka plesačica, glumica, fotograf, filmski režiser i producent
* 15. septembar – Pierre Béarn, francuski književnik
* 9. oktobar – Freddie Young, američki režiser
* 18. oktobar – Pascual Jordan, njemački teorijski i matematički fizičar
* 26. oktobar – Henrietta Hill Swope, američka astronomkinja
* 17. novembar – Eugene Wigner, mađarsko-američki teorijski fizičar
* 5. decembar – Vaso Butozan, prvi rektor Univerziteta u Sarajevu i prvi predsjednik ANUBiH

## Umrli 
* 29. septembar – Émile Zola, francuski književnik

## Nobelove nagrade 
* Fizika
** Hendrik Lorentz, Nizozemska
** Pieter Zeeman, Nizozemska
* Hemija
** Emil Fischer, Njemačka
* Fiziologija ili medicina
** Ronald Ross, Ujedinjeno Kraljevstvo
* Književnost
** Theodor Mommsen, Njemačka
* Mir
** Élie Ducommun, Švicarska
** Albert Gobat, Švicarska

## Reference 
## Vanjski linkovi