Prizrenska liga

mini|desno|Četiri vilajeta Osmanskog Carstva iz 1878:  *Kosova*, *İşkodra*, *Manastır* i *Yanya*
**Prizrenska liga** (), također **Liga za odbranu prava albanskog naroda** () je bilo političko udruženje albanskih intelektualaca, osnovano 10. juna 1878. u Prizrenu  u Kosovskom vilajetu (danas na Kosovu) sa ciljem da se osnuju autonomna područja sa većinskim albanskim stanovništvom na području tadašnjeg Osmanskog Carstva.

## Historijske prilike 
mini|desno|Etnička karta Albanaca na Balkanu iz 1880.
Potpisivanjem Sanstefanskog mira nakon zavšetka Rusko-turskog rata 1878, područja sa albanskom većinom, bila su podijeljena na susjedne slavenske zemlje: Kraljevinu Srbiju (gradovi Niš, Pirot, Leskovac i Vranje), Kneževinu Crnu Goru (područja oko gradova Gusinje i Plav), te područja Epira, koje je trebalo pripasti Kraljevini Grčkoj. Osnivanjem Prizrenske lige, pokušalo se spriječiti dalje osvajanje vlasti na ovim teritorijama. Proglasom ilegalnog Centralnog komiteta za odbranu i prava albanskog naroda, saveza prominentnih Albanaca u Istanbulu 30. maja 1878. istaknuto je:

## Osnivanje 
mini|desno|Zgrada u Prizrenu u kojoj je formirana Prizrenska liga.
Sa ciljem organizovanja otpora na zauzetim područjima susjednih zemalja, *Središnji komitet* je sazvao sastanak 10. juna 1878. u prizrenskoj Bajrakli-džamiji. Albanska historiografija smatra Prizrensku ligu izrazom općealbanskog nacionalnog pokreta. S druge strane, mnogi smatraju da je Prizrenska liga jedan oblik manipulacije albanskim narodom u vođenju balkanske politike, jer je uglavnom bila instrument osmanlijske politike i politike evropskih sila.
Agresivni protivsrpski program Prizrenske lige, trajno je opteretio odnose između Srba i Albanaca. Crna Gora je morala odustati od teritorija oko gradova Plav i Gusinje. Umjesto ovog područja Crnoj je Gori obećana teritorija oko rijeke Cijevne, ali je nakon povlačenja Osmanlija i ona zauzeta od Albanaca. Nakon toga što se u tom području nalazilo oko 10.000 Albanaca velike sile su tražile od osmanlijske vlade predaju područja oko rijeke Cijevne, ili odustajanje od grada Ulcinja na crnogorskoj obali Jadranskog mora. Velika Britanije je predložila Crnoj Gori, kao kompenzaciju grad Ulcinj. Uplovljavanjem vojnih brodova velikih sila u bizini Ulcinja, Osmanlije su predale Ulcinj, u novembru ga vojno zauzele, istjeravši pripadnike Lige. Crnogorska je vojska 26. novembra ušla u Ulcinj. Albanci su za najveću nepravdu Berlinskog kongresa smatrali *"legaliziranje srpsko-crnogorskog nasilja i okupaciju albanske zemlje"*.

## Raspuštanje lige 
Prizrenska liga je imala pod kontrolom oko 30.000 naoružanih članova, koji su nakon debakla na Berlinskom kongresu, pokrenuli otvorenu pobunu protiv Osmanskog Carstva. Nakon toga izbija rat Lige protiv Osmanlija i jedinice Lige zauzimaju gradove Vučitrn, Peć, Kosovsku Mitrovicu, Prizren i Đakovicu. Vođe Lige odbacuju osmansku vlast i traže otcjepljenje od Osmanskog Carstva.
Osmansko carstvo je poslalo generala Derviš-pašu  sa vojskom da razbije ustanak, i on je borbama do aprila 1881. porazio jedinice Lige, a većina vođa je uhapšena, ubijena ili deportirana. Abdyl Frashëri je osuđen na smrt, ali je kasnije pomilovan i deportovan u Istanbul. Do kraja 1882. internirano je u Malu Aziju oko 3.000 Albanaca, s ciljem da se potpuno iskorijeni mreža organizacija Prizrenske lige. Međutim, smirenje je bilo privremeno, jer ponovo izbijaju nemiri po pašinom povratku u Istanbul. Lokalne bune niču 1883. i 1884.

## Političke posljedice 
Aktivnosti Prizrenske lige su, uz odredbe Sanstefanskog ugovora i Berlinskog kongresa, zbog svog izrazito proosmanskog, muslimanskog i antislovenskog usmjerenja, presudno utjecale na zaoštravanje srpsko-crnogorsko-albanskih odnosa. Čitav razdoblje od 1878. do kraja 1912. će biti u znaku stalnih sukoba između Albanaca i srpsko-crnogorskim stanovništvom. Iako je Prizrenska liga poslije aprila 1881. prestala postojati, Albanci su imali važnu ulogu u Mladoturskom pokretu. Međutim, kada su se Mladoturci učvrstili na vlasti, nisu ispunili očekivanja Albanaca  u vezi autonomije vilajeta Osmanskog carstva naseljenih Albancima, već su uveli strogi centralizam i turski kao jedini jezik administracije. Ovo je izazvalo nezadovoljstvo i kasnije pobune Albanaca protiv Osmanskih vlasti u Kosovskom i Skadarskom vilajetu.

## Također pogledajte 
* Velika Albanija
* Druga prizrenska liga
* Treća prizrenska liga
* Pećka liga
* Kosovski komitet

## Reference 
Kategorija:Historija Albanije
Kategorija:Historija Kosova
Kategorija:Organizacije osnovane 1878.
Kategorija:Političke organizacije
Kategorija:Prizren
Kategorija:Historija Crne Gore
Kategorija:Historija Srbije
Kategorija:Historija Makedonije
Kategorija:Albanski narodni preporod
Kategorija:Vilajet Kosovo