Vestminsterska opatija

mini|Vestminsterska opatija sa zapadne strane
**Univerzitetska crkva Saint-Peter u Westminsteru**, poznatija kao **Vestminsterska opatija** je crkva izgrađena u pretežno gotičkom stilu, i nalazi se u londonskom središnjem distriktu Westminster, zapadno od Vestminsterske palače. To je tradicionalno mjesto krunidbe i ukopa vladara Engleske i kasnije Velike Britanije.

## Historija 
Prema legendi, godine 616. je na tom mjestu, tada poznatom kao Ostrvo Thorney, podignuta crkva posvećena ukazanju Svetog Petra od strane ribara na rijeci Temzi zbog čega je vijekovima postojala tradicija donošenja lososa kao poklona u crkvu. Iako priča o crkvi nije dokazana, činjenica je da je kralj Edgar Miroljubivi pomagao komuni benediktinskih redovnika koja je na tome mjestu postojala oko 970. godine. Crkvu je gradio kralj Eduard Ispovjednik između 1045. i 1050. Crkva je posvećena 21. decembra 1065. godine, neposredno prije Eduardove sahrane i krunidbe kralja Harolda II. Prva slika Opatije sa pripadajućom palatom, koja je ikada napravljena nalazi se na Tapiseriji Bayeux.

[mini|Plan opatije iz [1984. godine]]
 
Opat i redovnici Westminsterske opatije, koja se nalazila neposredno uz Westminstersku kraljevsku palatu, su nakon normanskih osvajanja Engleske postali snažna sila. Često su obavljali razne poslove za kralja i dvor, pa su uslijed toga postali vrlo uticajni.

Kralj Henrik III naredio je 1245. preuređenje crkve u gotičkom stilu u čast i kao svetište pokojnog kralja Eduarda Ispovednika i kao svoju vlastitu grobnicu. Rad na preuređenju trajao je od 1245. godine pa sve do 1517. godine, a osnova je dovršena za vrijeme vlasti kralja Rikarda II. Henrik VII dodao je kapelu posvećenu Djevici Mariji, poznatu kao **Kapela Henrika VII**.

Iako je opatija, kao i mnogi drugi samostani, odlukom kralja Henrika VIII bila zatvorena, Henrik VIII ju je, zbog njene važnosti i historije, izuzeo i stavio pod svoju direktnu kontrolu. Benediktinci su vraćeni u Opatiju za vrijeme vladavine Marije I. Za manje od pet godina opet su izbačeni, kada na tron dolazi Elizabeta I. Ona ju je također držala pod vlastitom kontrolom i dala joj današnje ime - **Univerzitetska Crkva Saint-Peter**.

Tokom četrdesetih godina 17. vijeka, crkva je doživjela velika oštećenja koja su počinili puritanci, ali je zaštićena ponovno za vrijeme Olivera Cromwella, koji je tamo sahranjen 1658. godine, da bi 1661. bio iskopan i obješen na obližnja vješala.

Dva zapadna tornja opatije izgrađena su između 1722. i 1745. godine. Nacrt za njih napravio je Nicholas Hawksmoor (Nikolas Hovksmur). Izgrađeni su od portlandskog kamena u gotičkim stilu. Slijedeće preuređenje odvijalo se u 19. vijeku pod vodstvom Georgea Gilberta Scotta (Džordž Žilbert Skot).

Do 19. vijeka Vestminsterska opatija je bila treća najbolja obrazovna ustanova u Engleskoj, uz Oxford i Cambridge. Baš tu je prevedena trećina Starog zavjeta i druga polovina Biblije kralja Jakova. Također, u opatiji je sastavljena Novoengleska Biblija u 20. vijeku.

## Krunidbe 
[mini|lijevo|Kraljevska stolica kralja [Edvard I Engleski|Eduarda I]]
Od krunidbe kraljeva Harolda II i Vilima I, 1066. godine, svi engleski kraljevi (osim Henrika III koji nije bio u mogućnosti stići do opatije zbog invazije francuskog kralja Luja VIII, te nekrunisanih Jane Grey, Eduarda V i Eduarda VIII), okrunjeni su u opatiji. Kenterberijski nadbiskup bio je uvijek bio važna karika u krunidbenoj ceremoniji. Kraljevska stolica kralja Eduarda Dugonog, koja se i sada nalazi u opatiji, je stolica na kojoj bivaju okrunjeni svi britanski vladari.

## Sahrane i komemoracije 
Kralj Henrik III obnovio je opatiju kao svetište posvećeno kralju Eduardu Ispovjedniku i u nju je položio njegove ostatke i predmete. Sam Henrik III sahranjen je nedaleko od Eduarda Ispovjednika, a ovdje leže i ostali engleski kraljevi sa njihovim porodicama. Iako je većina engleskih vladara sahranjena u opatiji, neki i nisu: Henrik VIII i Karlo I pokopani su u **Kapeli Saint-George**, u Dvorcu Windsor, kao i svi ostali vladari nakon Georgea II.

Originalni grob Eduarda Ispovjednika otkriven je 2005. godine, ispod mozaika koji je izrađen 1268. godine ispred glavnog oltara. Mnoge druge grobnice iz 13. i 14. vijeka pronađene su korištenjem specijalne tehnike.

Plemstvo je pokopavano u sporednim kapelama, a redovnici i druge osobe povezane sa opatijom u prostorijama samostana i na drugim mjestima u okviru opatije. Jedan od njih je i čuveni engleski pjesnik, Geoffrey Chaucer koji je u opatiji radio kao rukovodilac kraljevskih radova. Ostali pjesnici pokopani su oko Chaucera, pa je taj dio danas poznat kao *Pjesnički ćošak* (''Poet's Corner*). Opatijini muzičari, kao što je Henry Purcell, također su pokopavani u opatiji. Tako je pokop ili komemoracija u ovoj opatiji postala simbol časti, a pokopavani su bili samo generali, admirali, umjetnici, političari i naučnici.

### Pokopani 
[mini|desno|Vestminsterska opatija tokom procesije Bathskih vitezova, na [Canalettovoj slici iz 1749.]]
mini|desno|Osvijetljena opatija noću
mini|desno|Grob Henrika III
mini|desno|Opatija osunčana sa zapadne strane
mini|desno|Zapadni ulaz
mini|desno|Sjeverni ulaz

#### Vladari 
* Eduard Ispovjednik i Edita od Wessexa
* Henrik III, kralj Engleske
* Eduard I, kralj Engleske, i Eleonora Kastiljska
* Eduard III, kralj Engleske, i Filipa Holandska
* Rikard II, kralj Engleske, i Ana od Češke
* Henrik V, kralj Engleske, i Katarina od Francuske
* Eduard V, kralj Engleske,
* Anne Neville (supruga Rikarda III)
* Henrik VII, kralj Engleske, i Elizabeta od Engleske
* Eduard VI, kralj Engleske,
* Ana Klevska (supruga Henrika VIII)
* Marija I, kraljica Engleske
* Marija I, kraljica Škota
* Elizabeta I, kraljica Engleske
* Jakov I, kralj Engleske, i Ana od Danske
* Elizabeta Stuart (kćerka prethodnih)
* Karlo II, kralj Engleske
* Marija II, kraljica Engleske
* Vilim III, kralj Engleske
* Ana, kraljica Velike Britanije, i George od Danske
* George I, kralj Velike Britanije

#### Ostali 
* Clement Attlee 1. grof Attlee
* Angela Georgina Burdett-Coutts
* Charles Darwin
* James Clerk Maxwell
* Joseph John Thomson
* Ben Jonson
* David Livingstone
* Isaac Newton
* Ernest Rutherford, 1. baron Rutherford
* William Thomson, 1. baron Kelvin
* Nepoznati ratnik
* George Villiers, 1. vojvoda od Buckinghama
* Ludovic Stewart, 2. vojvoda od Lennoxa
* Thomas Tompion
* George Graham
* William Ewart Gladstone
* William Pitt, 1. grof od Chathama
* William Pitt Mlađi
* Aphra Behn
* Henry Purcell
* Ralph Vaughan Williams
* Robert Adam
* Robert Browning
* William Camden
* Thomas Campbell
* Geoffrey Chaucer
* William Congreve
* Abraham Cowley
* William Davenant
* Charles Dickens
* John Dryden
* Adam Fox
* David Garrick
* John Gay
* George Frederick Händel
* Thomas Hardy
* Dr Samuel Johnson
* Rudyard Kipling
* Thomas Macaulay
* John Masefield
* Laurence Olivier, Baron Olivier
* Thomas Parr
* Dante Gabriel Rossetti
* Richard Brinsley Sheridan
* Edmund Spenser
* Alfred Tennyson, 1. baron Tennyson

### Komemorirani 
* William Shakespeare, sahranjen u mjestu Stratford-upon-Avon
* Sir Winston Churchill, sahranjen u Bladonu, Oxfordshire
* Sir Roland Hill (u kepeli Sv. Pavla), sahranjen na groblju Highgate, London
* Benjamin Disraeli, 1. grof od Beaconsfielda, sahranjen na imanju Hughenden Manor, Buckinghamshire
* Adam Lindsay Gordon, sahranjen u Australiji
* Paul Dirac, sahranjen na Floridi
* Oscar Wilde, sahranjen u Parizu https://web.archive.org/web/20080223233444/http://www.infopt.demon.co.uk/westmin.htm 
* Henry Wadsworth Longfellow, sahranjen u mjestu Cambridge, Massachusetts
* Deset kršćanskih mučenika 20. vijeka iz cijelog svijeta predočeni su u obliku kipova iznad Velikih zapadnih vrata. Otkriveni su 1998. godine, poredani redom s lijeva na desno:
** Maximilian Kolbe
** Manche Masemola
** Janani Luwum
** Elizabeta Fjodorovna
** Martin Luther King, Jr.	
** Óscar Romero
** Dietrich Bonhoeffer
** Esther John
** Lucian Tapiedi
** Wang Zhiming

### Ekshumacije 
Ove osobe su bile sahranjene u opatiji no ekshumirane su po naredbi Karla II:

* Oliver Cromwell
* Robert Blake, admiral

## Opatija danas 
Škola Westminster i Škola zbora Westiminsterske opatije su dvije škole koje se nalaze u opatiji. Školu Westminster osnovali su Benediktinci još 1179. godine.

Opatija je univerzitetska crkva organizirana u Univerzitet Saint-Peter koja na čelu ima dekana, četiri kanonika, sedamnaestoro administrativnog osoblja, kao i dvanaest vikara i deset članova zbora.

## Literatura 
* Simon Bradley i Nikolaus Pevsner: *The Buildings of England - London 6: Westminster'' pp.&nbsp;105–207. Yale University Press 2003. .

## Vanjski linkovi 
* Satelitsi snimak opatije
* Zvanična stranica
* Slike rezbarenog kamena u opatiji
* Virtualna panorama opatije

Kategorija:Engleska
Kategorija:Crkve
Kategorija:Svjetska baština u Engleskoj