open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anđelka Bego-Šimunić

**Anđelka Bego-Šimunić** rođena je 23. oktobra 1941. godine u Sarajevu. Životni i stvaralački put je isključivo vezan za tlo Bosne i Hercegovine. Jedna je od rijetkih kompozitorica koja je rođena u Bosni i Hercegovini i koja je tu stekla punu afirmaciju. Kompozitorica pripada srednjoj, tj. trećoj generaciji bosanskohercegovačkih kompozitora.

## Biografija 
Nakon završene gimnazije i srednje muzičke škole u Sarajevu (smjer klavir), 1960. upisuje studij kompozicije na Odsjeku za kompoziciju i dirigovanje Muzičke akademije u Sarajevu u klasi Ivana Brkanovića. Postdiplomski studij završava 1967. u klasi Miroslava Špilera, s glavnim predmetom Kompozicija. Doktorski studij završava 1973. u klasi istog profesora s glavnim predmetom Kompozicija.

Predavala je teorijske predmete Harmoniju, Kontrapunkt, Solfeđo i Teoriju muzike u Srednjoj muzičkoj školi u Sarajevu od 1969. do 1975. Te godine je preuzela mjesto asistentice u stalnom radnom odnosu na sarajevskoj Muzičkoj akademiji u okviru predmeta Kompozicija, Orkestracija i Osnovi kompozicije i orkestracije. Godine 1985. izabrana je u zvanje docenta, 1994. u zvanje vanrednog profesora, a 2001. u zvanje redovnog profesora za iste predmete. Bila je prodekan za nastavu od 1987. do 1991, a funkciju šefa Odsjeka za kompoziciju od 2006. do 2008.

Nakon odlaska u mirovinu 2009. ostaje angažirana na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu do 2011. Od 1978. do 1987. bila je članica uredništva časopisa *Zvuk*. Od 1986. do 1992. bila je članica Udruženja kompozitora Bosne i Hercegovine te njegova predsjednica od 1986. do 1992., i jedan od glavnih organizatora festivala *Dani muzičkog stvaralaštva BiH*. Povodom 50 godina rada Muzičke akademije u Sarajevu dobila je Zlatnu plaketu za izuzetan doprinos razvoju Muzičke akademije, muzičke umjetnosti, nauke i pedagogije u Bosni i Hercegovini.

Za stilsko opredjeljenje kompozitorice, posebno u klavirskim kompozicijama, je neoromantizam u širem značenju, što podrazumijeva tekovine romantizma u novom ruhu sa elementima impresionizma i ranog ekspresionizma.
### Djela 
* *"Premeditacije"*:'*
* *"Premeditacije br. 1"* i *"br. 2"* za gudački orkestar (1977),
* *"Premeditacije br. 3"* za violu, violončelo i klavir (1978),
* *"Premeditacije* br. 4" za simfonijski orkestar* (1979),*
* *"Premeditacije br. 5"* za violu i klavir (1982),
* *"Premeditacije* *br. 6*" za violu, violončelo i klavir*,*
* *"Premeditacije* *br. 7*"i"*br. 8*" za gudački orkestar (1988), 1998)*''

## Reference 
Kategorija:Bosanskohercegovački kompozitori
Kategorija:Rođeni 1941.
Kategorija:Umrli 2022.
Kategorija:Biografije, Sarajevo
Kategorija:Jugoslavenski kompozitori
Šemso Midović

**Šemso Midović** (Sjenica – Beograd, 9. oktobar 1915.) bio je kaplar srpske vojske koji je komandovao 4. bataljonom 10. kadrovskog puka, tzv. "muhamedanski bataljon", koji se sastojao od regruta islamske vjeroispovijesti.

Poginuo je u odbrani Beograda u Prvom svjetskom ratu 9. oktobra 1915. godine, a njegov bataljon je držao jednu od poslednjih barikada na potezu između današnjeg Narodnog muzeja i Narodnog pozorišta.

## Naslijeđe 
Poslanik Meho Omerović je 2017. godine predložio da se postavi spomen ploča „Muhamedanskom bataljonu“.

## Reference 
Kategorija:Biografije, Sjenica
Kategorija:Umrli 1915.
Kategorija:Srpski vojnici
Dragoje Đenader

**Dragoje Đenader** (Miloševo Brdo kod Gradiške (prije Bosanska Gradiška), 26. decembar 1930. -  Sarajevo, 7. decembar 1986.) pripada generaciji bosanskohercegovačkih kompozitora koji su muzičko obrazovanje sticali u Bosni i Hercegovini odmah nakon Drugog svjetskog rata.

## Biografija 
Zbog slabog vida, roditelji mu nisu dozvolili pohađanje osnovne škole koja je u rodnom selu otvorena 1939/40. Njegov vid se stalno pogoršavao te je smješten u Zavod za slijepu djecu u Zemunu. U Zavodu, koji je poslije Drugog svjetskog rata postao Dom za ratnu siročad, pohađao je osnovnu školu i primio je prve poduke iz muzike. U Zemunu ostaje do 1949, a zatim dolazi u Sarajevo gdje upisuje Srednju muzičku školu, koju završava 1953.  Odsjek za muziku završava 1955. na Višoj pedagoškoj školi, zatim 1959. završava Teoretsko-nastavnički odsjek Muzičke akademije u Sarajevu, a 1981. i kompoziciju u klasi Vojina Komadine.

Na podstrek Borisa Papandopula napisao svoje prve radove još u Srednjoj muzičkoj školi. Tada nastaje nekoliko kompozicija: *Dil, dil, duda*; *Četiri preludija* za klavir i dr.. Đenader uzima folklor kao izvorište za svoj stvaralački opus, ponekad kao citat, ali češće kao inspiraciju ili duhovno polazište. Savremeni zvukovni senzibilitet daje temama inspirisanim folklorom nove karakteristike. U Sonati za klavir (1984) kombinuje klasične harmonijske i formalne elemente sa romantičarsko-impresionističkim elementima. Posebnost melodijske linije rezultat je stalne harmonijske nestabilnosti koja daje specifičnu boju cijeloj sonati. Posljednji stav sublimira sve ranije upotrijebljene kompozicione tehnike.

Preminuo je u Sarajevu 7. decembra 1986. godine.

## Reference 
Kategorija:Bosanskohercegovački kompozitori
Kategorija:Jugoslavenski kompozitori
Kategorija:Rođeni 1930.
Kategorija:Umrli 1986.
Kategorija:Biografije, Gradiška
SAMO

**Samoyedcoin** (SAMO) je postao vodeći memecoin na Solana blockchainu nakon svog nastanka 2021. godine. Dodatno, Samoyedcoin podstiče učešće korisnika u Solana ekosistemu, poboljšava razumijevanje tržišta i jača veze unutar zajednice, čineći ga perspektivnim digitalnim sredstvom.

## Istorija 
Samoyedcoin (SAMO) je lansiran u aprilu 2021. na Solana blockchainu, postajući prvi memecoin na toj platformi.

U oktobru 2021. godine, Samoyedcoin je dostigao svoju najveću vrijednost od 0.25 dolara po tokenu. Temelji se na Solana mehanizmu konsenzusa, koji kombinuje dokaz o ulogu (PoS) i dokaz o istoriji (PoH).

Prema CoinGecko-u, ukupna količina Samoyedcoina iznosi 4.746 milijardi tokena, od čega je oko 4.2 milijarde u opticaju do septembra 2024. godine. Očekuje se da će vrijednost tokena rasti zbog spaljivanja više od 2 milijarde tokena, čime se povećava oskudica. U septembru 2024. godine, Samoyedcoin je prešao 100.000 vlasnika tokena, što potvrđuje njegovu popularnost.

## Reference 
Kategorija:Kompanije osnovane 2019.
Milan Jeličanin

**Milan Jeličanin** (Dobrljin, Novi Grad, 17. februar 1935 – Sarajevo, 12. januar 1999) bio je bosanskohercegovački kompozitor i dirigent malog opusa čija su djela didaktička literatura za mlađu djecu, literatura kompozitora za učenike muzičkih škola, kao i literatura za studente. Posebno značajan je njegov rad sa raznim horovima za koje je nagrađivan.

## Biografija 
Jeličanin je završio osnovnu školu i nižu realnu gimnaziju u Zavidovićima. Muziku počinje učiti svirajući puhačke instrumente i pjevajući kao 12-godišnji član hora KUD „Rad“ u Zavidovićima. Godine 1955. završava teorijski odsjek u srednjim muzičkim školama u Sarajevu (tri godine), i u Beogradu u muzičkoj školi „Stanković“ završava četvrtu godinu. Na Muzičkoj akademiji u Beogradu je upisao Odsjek za teoriju i klavir 1956, a zatim prelazi na Muzičku akademiju u Sarajevu gdje 1959. završava Teoretsko-pedagoški odsjek. Prvi stepen dirigovanja završio je u klasi Mladena Pozajića 1963, a kompoziciju je završio u klasi Danijela Škerla 1970.

## Život i djelo 
Vodio je horove KUD-ova s kojima je nastupao širom svijeta. Skoro cijeli svoj profesionalni vijek radio je u obrazovanju u raznim srednjim školama (Škola za fizičko vaspitanje od 1960. do 1962, zatim Srednja muzička škola od 1962. do 1973). Na Muzičkoj akademiji u Sarajevu predavao je solfeđo, sviranje partitura (po notnim zapisima) i harmoniju, ali ne i kompoziciju.

Preminuo je 12. januara 1999. u Sarajevu.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1935.
Kategorija:Umrli 1999.
Kategorija:Bosanskohercegovački kompozitori
Kategorija:Jugoslavenski kompozitori
Kategorija:Jugoslavenski dirigenti
Kategorija:Bosanskohercegovački dirigenti
Kategorija:Biografije, Novi Grad
Ruben Radica

**Ruben Radica** (Split, 19. maj 1931 – Zagreb, 28. juli 2021) pripada istaknutim predstavnicima avangardnog muzičkog smjera u Hrvatskoj. Temeljno muzičko znanje je dobio od svoga djeda, kompozitora Josipa Hatzea.

## Biografija 
Radica je diplomirao studij dirigovanja u klasi Slavka Zlatića (1957) i studij kompozicije u klasi Milka Kelemena (1958) na Muzičkoj akademiji u Zagrebu. U kompoziciji se usavršavao kod Vita Frazzia u Sieni (Accademia Musicale Chigiana), Renéa Leibowitza i Oliviera Messiaena u Parizu, te kod Györgya Ligetija, Pierrea Bouleza i Henrija Puosseura u Darmstadtu (Internationale Ferienkurse für Neue Musik). Godine 1963. se preselio u Zagreb gdje je radio na Muzičkoj akademiji. Na akademiji je od 1978. obnašao funkciju redovnog profesora, a kasnije i dekana u periodu od 1981. do 1985.

Radica je pripadao naraštaju hrvatskih kompozitora 20. stoljeća koji je bez opterećenja tradicijom i socrealističkom estetikom pribjegao radikalnijim izražajnim sredstvima muzičke avangarde. Njegova se avangardna strogoća ogleda u upornosti kojom serijalizam (totalnu organizaciju) produbljuje do krajnjih granica (npr. opera *Ranjeni dlan*, 1969 – 1971; *Per se I*, 1968, i *Per se II*, 1975). U prvim njegovim djelima još se naziru harmonijski funkcionalni odnosi, no pod Leibowitzovim utjecajem brzo je izgradio osebujan kompozitorski stil u kojem se ističe strukturalistička koncepcija komponovane muzike. U pozadini takvog komponovanog koncepta stoji i potreba za ekspresivnošću i izraziti smisao za zvučni kolorit.

Radica je komponovao za različite izvođačke sastave i žanrove, poput *Četiri dramatska epigrama* za klavirski kvintet (1959) i *Concerto abbreviat*o za obligatni violončelo i orkestar (1962), preko djela *Lirske varijacije* za gudače (1962.), *Extensio* za klavir i orkestar (1973), *19 & 10*, interferencije za recitatora, hor i orkestar (1965), *K a*, za dvije instrumentalne skupine i sintetizator (1978) i *Pasija* za bariton i tri instrumentalne skupine (1982), do svojevrsnih sinteza poput *Prazora*, misterija prema poemi Jure Kaštelana (1991), *Trinaeste ure* za tri hora i orkestar na stihove A. G. Matoša (1994) ili *Božanskih otvora srca* za orkestar i obligatne instrumente (1999). Duboka Radičina proživljenost hrvatske kalvarije tokom rata u Hrvatskoj, očitovala se posebno u scenskom misteriju *Prazor* (1990), posvećenom „mučeništvu odabranih“ te kompoziciji *Skrušeno* (1992), posvećenoj vukovarskim žrtvama. Napisao je i posljednju službenu harmonizaciju hrvatske nacionalne himne.

Posljednje djelo akademika Rubena Radice je instrumentalna duhovna kompozicija *Litaniae Sanctorum pro Papa Ioanne Paulo* iz 2005. posvećena papi Ivanu Pavlu II.

Preminuo je 28. jula 2021. godine u Zagrebu.

## Reference 
Kategorija:Hrvatski kompozitori
Kategorija:Rođeni 1931.
Kategorija:Umrli 2021.
Kategorija:Dobitnici Nagrade "Vladimir Nazor" za muziku
Kategorija:Biografije, Split
Esko Saira

**Esko Saira** rođen 14. juna 1938. u Lemiju, je nekadašnji finski biatlonac.

## Karijera 
### Olimpijske igre 
Saira je nastupio dva puta na olimpijskim igrama i to na: ZOI 1972. i ZOI 1976. Osvojio je dvije srebrne medalje: prvu na ZOI 1972. u štafeti s Juhanijem Suutarinenom, Heikkijem Ikolom i Maurijem Röppänenom, kada su sa zaostatkom od 2:52.3&nbsp;min bili sporiji od sovjetske štafete u sastavu: Aleksandar Tihonov, Rinat Safin, Ivan Bijakov i Viktor Mamatov; a drugu na ZOI 1976. u štafeti s Henrikom Flöjtom, Juhanijem Suutarinenom i Heikkijem Ikolom, kada su sa zaostatkom od 3:49.9&nbsp;min bili sporiji od sovjetske štafete u sastavu: Aleksandar Jelizarov, Ivan Bijakov, Nikolaj Kruglov i Aleksandar Tihonov.

### Svjetsko prvenstvo 
Saira je od SP 1973. do SP 1977. nastupio četiri puta na Svjetskim prvenstvima. Osvojio je jednu bronzanu medalju na SP 1975. u utrci na 20&nbsp;km, s tri promašaja i zaostatkom od 1:16.5&nbsp;min iza pobjednika finskog biatlonca Heikkija Ikola. U štafetnim utrkama nije nastupao.

## Prestanak karijere 
Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 1977.

## Nagrade 
## Privatni život 
## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Rođeni 1938.
Kategorija:Biografije, Lemi
Kategorija:Finski biatlonci
Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1972.
Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1976.
Kategorija:Finski olimpijci u biatlonu
Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Finska)
Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1972.
Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1976.
Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu
Lokalni izbori u Bosni i Hercegovini 2024 (Brčko)

**Lokalni izbori** za izbor 31 predstavnika skupštine Brčko distrikta održani su 6. oktobra 2024. Izbori su održani na 138 biračkih mjesta, a pravo glasa imalo je 87.122 glasača. Glasati se moglo izlaskom na biračko mjesto, preko mobilnih timova, u diplomatsko-konzularnim predstavništima i poštom.

Za gradonačelnika je izabran Siniša Milić (SNSD), dok su Damir Bulčević (NiP) i Ivo Filipović (HDZ BiH) izabrani za predsjednika i potpredsjednika skupštine.

## Skupština 
Na izborima za Skupštinu Brčko Distrikta izašlo je ukupno 39.555 glasača (45,40%), a od toga je 38.589 (97,56%) glasova bilo važećih, te 966 (2,44%) nevažećih. Birano je ukupno 31 predstavnika Skupštine (29 redovna i 2 iz nacionalnih manjina), te su oni izabrani po broju osvojenih glasova po listama, dok je odabir predstavnika iz pojedine stranke, vršen po najvećem broju glasova. Najviše glasova dobila je Stranka demokratske akcije - 6.024 (15,93% od ukupnog broja važećih glasova).

### Nacionalne manjine 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanična stranica "Centralne izborne komisije Bosne i Hercegovine"

Brčko
2024.
Cvjetko Rihtman

**Cvjetko Rihtman** rođen je 4. maja 1902. godine u Rijeci. Njegovo porijeklo je iz Hrvatske, a u Bosnu i Hercegovinu je došao u njegovim ranim tridesetim godinama i ostao do kraja života. U bosanskohercegovačkom kulturno-umjetničkom i naučnom prostoru zauzima posebno značajno mjesto, najprije kao etnomuzikolog, zatim kompozitor i muzički pedagog. Kao kompozitor djeluje prvenstveno na području vokalne muzike, sa malim brojem instrumentalnih djela. Iako je klavir često imao prateću ulogu u mnogim Rihtmanovim horskim ili solo-pjesmama, klaviru solo je posvetio vrlo malo.

## Biografija 
Studirao je teoriju muzike i kompoziciju na konzervatorijima u Leipzigu i Pragu. Tridesetih godina 20. stoljeća radio je kao horovođa sarajevskih kulturnih društava Gajret, Proleter i Sloga. U to vrijeme predavao je muziku u Učiteljskoj školi. Studij muzikologije i kompozicije nastavlja na Schola Cantorum u Parizu, gdje su mu profesori bili d’Indy i Gastoué. Za vrijeme studija u Parizu djelovao je kao orguljaš i voditelj hora.

Nakon revitalizacije sarajevske Opere iza Drugog svjetskog rata, bio je njen prvi direktor (1946. - 1947), da bi 1947. osnovao Folklorni institut u sklopu Zemaljskog muzeja. Karijeru nastavlja kao profesor etnomuzikologije na Muzičkoj akademiji u Sarajevu, gdje je angažiran punih devetnaest godina, do 1974. kada odlazi u mirovinu.  Dobitnik je 27-julske nagrade (1961), Ordena zasluga za narod sa zlatnim vijencem (1970), Nagrade ZAVNOBIH-a (1976), Ordena crvene zastave (1977). Bio je član Naučnog društva BiH od osnivanja, a od njegovog preimenovanja u Akademiju nauka i umjetnosti BiH (ANUBiH) i njen redovni član.

Ogromne zasluge pripadaju mu i kao sakupljaču i neumornom istraživaču bosanskohercegovačkog folklora. Tokom brojnih terenskih istraživanja dokumentirao je preko 7000 tradicionalnih napjeva i igara, a dio njegove impresivne zbirke magnetofonskih snimaka i transkripcija danas je pohranjen u Muzikološkom institutu u Sarajevu.

Rihtman je bio prvi etnomuzikolog koji je radio na polju sistematizacije muzičke tradicije Bosne i Hercegovine, a intenzivno se bavio proučavanjem polifonih vokalnih folklornih formi kakve su npr. ganga, rera, bećarac i dr.

Njegovom zaslugom moderniziran je način transkripcije folklornih napjeva na nivou cijele Jugoslavije, a zahvaljujući njemu, etnomuzikologija u Bosni i Hercegovini postaje prihvaćena nauka koja se ubrzano razvijala. Kao etnomuzikolog doživio je međunarodnu reputaciju, a iz njegove klase iznikle su Ankica Petrović i Dunja Rihtman koje su i same kasnije podučavale brojne generacije etnomuzikologa.

Cvjetko Rihtman je imao četvero djece, kćerku Dunju (preminula je 2010. godine), te sinove Branka, Aleksandra i Ranka Rihtmana, poznatog bosanskohercegovačkog kompozitora i aranžera.

Preminuo je u Sarajevu 1. decembra 1989. godine.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1902.
Kategorija:Umrli 1989.
Kategorija:Bosanskohercegovački kompozitori
Kategorija:Etnomuzikolozi
Kategorija:Biografije, Rijeka
Kategorija:Jugoslavenski muzičari
Kategorija:Članovi ANUBiH
Kategorija:Nosioci Ordena zasluga za narod
Kategorija:Nosioci Ordena crvene zastave
Lokalni izbori u Bosni i Hercegovini 2024 (Istočno Sarajevo)

**Lokalni izbori** za izbor gradonačelnika Grada Istočno Sarajevo održani su 6. oktobra 2024. Izbori su održani na 105 biračkih mjesta, a pravo glasa imalo je 58.340 birača. Glasati se moglo izlaskom na biračko mjesto, preko mobilnih timova, u diplomatsko-konzularnim predstavništima i poštom.

Ovo su bili drugi izbori na kojima su građani direktno i neposredno birali gradonačelnika grada, na period od 4 godine. Do lokalnih izbora 2020. gradonačelnika je birala Skupština grada.

## Gradonačelnik 
Na izborima za Gradonačelnika Istočnog Sarajeva izašlo je ukupno 37.520 glasača (68.37%), a od toga je 36.243 (90,86%) glasova bilo važećih, te 3.644 (9,14%) nevažećih. Broj kandidata iznosio je 3, a za gradonačelnika je ponovno izabran Ljubiša Ćosić iz Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD).

## Skupština 
Nakon što potvrdi rezultate neposrednih izbora, CIKBiH provodi posredne izbore za Skupštinu Grada Istočnog Sarajeva. Način izbora u Skupštinu:

* Skupštine općina koje imaju 11, 13 ili 15 odbornika biraju 3 odbornika,
* Skupštine općina koje imaju 17 ili 19 odbornika biraju 5 odbornika,
* Skupštine općina koje imaju 21 ili 23 odbornika biraju 6 odbornika,
* Skupštine općina koje imaju 25 ili više odbornika biraju 8 odbornika,

Skupštinu Grada se sastoji od 31 odbornika iz šest skupština općina koje čine Grad Istočno Sarajevo: Istočna Ilidža (6), Istočno Novo Sarajevo (5), Istočni Stari Grad (3), Trnovo (3), Sokolac (6) i Pale (8).

## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanična stranica "Centralne izborne komisije Bosne i Hercegovine"

Istočno Sarajevo
2024.
Michael Key

**Michael "BearDaBeast" Key** je američki profesionalni igrač video igara i playmaker T-Wolves Gaminga, poznat po osvajanju prvenstva u NBA 2K League 2019. godine.

## Karijera 
Michael "BearDaBeast" Key je započeo svoju karijeru kao igrač u Sjevernoj Karolini, gdje se, uz strast prema košarci, takmičio i u video igrama. Posebno je igrao igru NBA 2K, a od 2016. godine počeo je da se takmiči protiv najboljih igrača na svijetu. Key je bio poznat po izvanrednim rezultatima na lokalnim turnirima, uključujući GameStop turnire, gdje je redovno bio pobjednik.

Godine 2018. Key je pokušao da se kvalifikuje za prvu službenu NBA 2K League ligu, ali nije bio izabran tokom drafta. Uprkos ovom razočaranju, nije odustao i 2019. godine je kao prvi izbor u prvoj rundi izabran od strane T-Wolves Gaminga, e-sport tima Minnesota Timberwolvesa. Kao playmaker, Key je vodio tim do njihovog prvog NBA 2K League prvenstva 2019. godine, gdje su u finalu pobijedili 76ers GC.

Pored svoje uloge igrača za T-Wolves Gaming, Key uživa u rastućoj popularnosti e-sporta. Postao je jedno od zaštitnih lica NBA 2K League, zahvaljujući svom šarmu, timskom duhu i talentu. U 2020. godini ponovo je potpisao za tim i igrao ključnu ulogu u daljnjem razvoju ove industrije. Njegovi uspjesi donijeli su mu ne samo poštovanje u svijetu gaminga, već i značajne finansijske nagrade, uključujući plate, nagradne fondove i sponzorske ugovore. Key je i dalje aktivno uključen u rad s mladima, pružajući im inspiraciju da pronađu svoj put u svijetu gaminga.

## Reference
Mauri Röppänen

**Mauri Uolevi Röppänen** rođen 19. januara 1946. u Outokumpuju, je nekadašnji finski biatlonac i olimpijski sportski strijelac.

## Karijera 
### Olimpijske igre 
#### Biatlon 
Röppänen je samo jednom nastupio na olimpijskim igrama i to na: ZOI 1972. Osvojio je jednu srebrnu medalju na ZOI 1972. u štafeti s Eskom Sairom, Heikkijem Ikolom i Juhanijem Suutarinenom, kada su sa zaostatkom od 2:52.3&nbsp;min bili sporiji od sovjetske štafete u sastavu: Aleksandar Tihonov, Rinat Safin, Ivan Bijakov i Viktor Mamatov. U pojedinačnoj konkurenciji u utrci na 20&nbsp;km, osvojio je 27-0 mjesto sa sedam promašaja i zaostatkom od 7:50.3&nbsp;min iza pobjednika norveškog biatlonca Magnara Solberga.

#### Sportsko streljaštvo 
Nastupio je dva puta u streljaštvu na Ljetnim olimpijskim igrama i to na: ZOI 1980. i ZOI 1984. Na ZOI 1980. u disciplini puška trostav 50 m osvojio je četvrto mjesto, a na ZOI 1984. u istoj disciplini 15-o mjesto.

### Svjetsko prvenstvo 
Röppänen je od SP 1969. do SP 1973. nastupio tri puta na Svjetskim prvenstvima i osvojio jednu bronzanu medalju. Na SP 1969. u štafeti s Kalevijem Vähäkylä, Maunom Luukkonenom i Eskom Marttinenom osvojio je bronzanu medalju. Najbolji rezultat u pojedinačnoj utrci ostvario je na SP 1973. u utrci na 20&nbsp;km, kada je osvojio četvrto mjesto s dva promašaja i zaostatkom od 4:34.7&nbsp;min iza pobjednika sovjetskog biatlonca Aleksandra Tihonova.

## Prestanak karijere 
Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 1973.

## Nagrade 
## Privatni život 
Njegova braća Jorma i Pekka Röppänen također su sportski strijelci.

## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Rođeni 1946.
Kategorija:Biografije, Outokumpu
Kategorija:Finski biatlonci
Kategorija:Finski sportski strijelci
Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1972.
Kategorija:Sportski strijelci na Ljetnim olimpijskim igrama 1980.
Kategorija:Sportski strijelci na Ljetnim olimpijskim igrama 1984.
Kategorija:Finski olimpijci u biatlonu
Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Finska)
Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1972.
Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu
Henrik Flöjt

**Henrik Flöjt** rođen 24. maja 1952. u Kajaaniju, bio je nekadašnji finski biatlonac i svjetski prvak u biatlonu. Umro je 26. septembra 2005.

## Karijera 
### Olimpijske igre 
Flöjt je samo jednom a na olimpijskim igrama i to na ZOI 1976. Osvojio je jednu srebrnu medalje na ZOI 1976. u štafeti s Heikkijem Ikolom, Eskom Sairom i Juhanijem Suutarinenom, kada su sa zaostatkom od 3:49.9&nbsp;min bili sporiji od sovjetske štafete u sastavu: Aleksandar Jelizarov, Ivan Bijakov, Nikolaj Kruglov i Aleksandar Tihonov. U pojedinačnim disciplinama nije nastupio.

### Svjetsko prvenstvo 
Flöjt je od SP 1975. do SP 1976. nastupio dva puta na Svjetskim prvenstvima i osvojio  jednu zlatnu medalju na SP 1975. u štafeti s Heikkijem Ikolom i Simom Halonenom i Juhanijem Suutarinenom. Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji bilo mu je peto mjesto na SP 1976. u utrci na 20&nbsp;km.

## Prestanak karijere 
Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 1976.

## Nagrade 
## Privatni život 
Njegov brat Heikki Flöjt, bio je također finski olimpijski biatlonac.

## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Rođeni 1952.
Kategorija:Umrli 2005.
Kategorija:Biografije, Kajaani
Kategorija:Finski biatlonci
Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1976.
Kategorija:Finski olimpijci u biatlonu
Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Finska)
Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1976.
Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu
Kategorija:Svjetski prvaci u biatlonu
Final Fantasy X

***Final Fantasy X*** (Japanski: *ファイナルファンタジーX Fainaru Fantajī Ten*) je RPG japanske kompanije Square (sada Square Enix) koja je objavljena 2001. godine u Japanu i Sjedinjenim Američkim Državama, a 2002. godine u Evropi za Sony PlayStation 2. Igra je postigla toliki uspjeh da je po prvi put u historiji serijala Final Fantasy napravljen direktan nastavak: *Final Fantasy X-2*.
Po prvi put je napuštena evropska postavka koja je dominirala prvih 9 dijelova. Lokacije su inspirisane japanskim, tajlandskim i južnopacifičkim stilovima gradnje.

## Priča 
Tidus je mladi i talentirani igrač blitzballa, omiljenog sporta u njegovom svijetu. Iako je vrlo uspješan i slavan, Tidus se bori s unutrašnjim sukobima. Još od malih nogu, živio je u sjeni svog oca, Jechta, najuspješnijeg blitzball igrača u povijesti. Tidusov odnos s ocem bio je hladan i pun neshvatanja. Jecht je često bio odsutan, a kada je bio prisutan, odnos im je bio napet i pun kritike. Sve se dodatno zakompliciralo kada je Jecht iznenada nestao bez traga, ostavljajući Tidusa s osjećajem napuštenosti i ljutnje.

Svijet u kojem Tidus živi, poznat kao *Spira*, je prekrasan, ali istovremeno opasan i ispunjen strahom. Ovaj svijet stalno prijeti Sin, moćno i zlonamjerno biće koje već milenij donosi uništenje i kaos gdje god da se pojavi. Sin se ciklično pojavljuje, uništavajući gradove, zajednice i živote, ostavljajući stanovnike Spire u stalnom stanju straha. Jedini koji se mogu suprotstaviti ovom biću su summoner-i, specijalno obučeni pojedinci koji koriste magične sposobnosti kako bi prizvali moćne aeon-e, bića sposobna boriti se protiv Sina. Međutim, čak i oni mogu donijeti samo privremeni mir.

Tidusov život se dramatično mijenja kada njegov rodni grad, Zanarkand, bude iznenada napadnut od strane sile koja sve uništava. Usred ovog haosa, Tidus je povučen u nepoznato i budi se u potpuno drugačijem svijetu – na otoku Besaid, dijelu Spire. Tamo upoznaje Yuna-u, mladu summoner-ku koja je na vlastitom putovanju da porazi Sina. Vođen intuicijom, neodgovorenim pitanjima i željom da sazna više o svom nestanku iz Zanarkanda, Tidus se pridružuje Yuni i njenim čuvarima, zvanim Guardians, u opasnoj misiji. Iako se isprva osjeća izgubljeno i zbunjeno, Tidus se postupno suočava s odgovornošću koja dolazi s ovim putovanjem i razvija duboke veze sa svojim saputnicima.

Kako putuju kroz Spirine raznolike regije, otkrivaju istinu o Sinu i prirodi njegovog ciklusa uništenja. Tidus počinje sumnjati u svoje vlastite uspomene i stvarnost svog života u Zanarkandu, te polako shvaća da je njegova uloga u ovoj priči daleko veća nego što je mogao zamisliti.

Međutim, borba protiv Sina nije samo fizička; ona zahtijeva velike emotivne i mentalne žrtve. Da bi osigurali mir za Spiru, Tidus i Yuna će morati donijeti teške odluke koje će testirati njihovu snagu, hrabrost i vjeru u bolju budućnost. Borba za novu eru mira od njih traži odricanja koja će zauvijek promijeniti njihove živote, možda više nego što iko može izdržati.

## Igrivi Likovi 
Kategorija:Videoigre za PlayStation 2
Kategorija:Videoigre iz 2001.
SpaceX Super Heavy

alt=Large steel cylinder with complex engine mounts and wiring|mini| Donja strana Super Heavy pojačivača prije ugradnje motora|226x226piksel**Super Heavy** je prva faza za višekratnu upotrebu SpaceX Starship-a super teške lansirne rakete, koju sačinjava u kombinaciji sa drugim stepenom Starship-a. Od septembra 2024. godine, Block 1 Super Heavy vozila su podvrgnuta testiranju leta. Nije uočen nikakav hardver za Block 2 Super Heavy vozilo. Super Heavy je prvi put poletio 20. aprila 2023. godine, tokom prvog pokušaja orbitalnog lansiranja rakete Starship.
Proces proizvodnje počinje sa rolnama od nehrđajućeg čelika, koji se odmotaju, sijeku i zavaruju duž ivice kako bi se dobio cilindar prečnika 9 m, 1,83 m visok i 4&nbsp;mm debeo, i otprilike 1600&nbsp;kg mase. 

Ovi prstenovi su naslagani i zavareni duž svojih rubova kako bi formirali vanjski sloj rakete. Kupole se dodaju rano u procesu montaže, prije nego što počne konačna montaža dijelova rezervoara.

Obično prije konačnog sastavljanja vozila, rešetkaste peraje se dodaju u međustepene, a *chine* se dodaju nakon slaganja sekcija. Nakon ispitivanja kriogenim pritiskom, ugrađuju se motori, nakon čega slijedi ventilirani međustepen

## Bilješke 
mini|Animacija integracije Super Heavy-a sa lansirnim nosačem, koristeći mehaničke ruke.|193x193piksel

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:SpaceX
Kimi ga Yo

"**Kimigayo**" (bosanski: Kimigayo,君が代) jest državna himna Japana. Stihovi su iz waka pjesme koju je napisao neimenovani autor tokom heianskog perioda (794–1185). Današnja melodija odabrana je 1880. godine, zamjenjujući nepopularnu melodiju koju je komponovao John William Fenton 1869. godine. Naslov "Kimigayo" obično se prevodi kao "Vladavina Njegovog Imperijalnog Veličanstva", a zakonski nije utvrđen službeni prijevod naslova ili teksta.

## Tekst 
## Reference 
Kategorija:Državne himne
Kategorija:Azijske himne
Kategorija:Pjesme iz 1880.
Kategorija:Japansko Carstvo
Kategorija:Državni simboli Japana
Fieldsova medalja

**Fieldsova medalja** naučna je nagrada koja se dodjeljuje dvojici, trojici ili četiri matematičara mlađim od 40 godina na Međunarodnom kongresu Međunarodne matematičke unije (IMU), sastanku koji se održava svake četiri godine. Nagrada je nazvana u čast kanadskog matematičara Johna Charlesa Fieldsa.

Fildsova medalja smatra se jednim od najvećih priznanja koje matematičar može dobiti, a opisana je i kao *Nobelova nagrada za matematiku*, iako postoji nekoliko velikih razlika, uključujući učestalost dodjele, broj nagrade, starosne granice, novčana vrijednost i kriteriji dodjele. Prema godišnjem istraživanju akademske izvrsnosti koje je sproveo ARWU, Fildsova medalja se dosljedno smatra najboljom nagradom u oblasti matematike širom svijeta, a u drugom istraživanju reputacije koje je IREG sproveo 2013–14, Fieldsova medalja je bila blizu Abelove nagrada kao druga najprestižnija međunarodna nagrada u matematici.

Nagrada uključuje novčanu nagradu koja od 2006. iznosi 15.000 kanadskih dolara. Fields je bio ključan u uspostavljanju nagrade, dizajniranju same medalje i finansiranju novčane komponente, iako je umro prije nego što je ustanovljena, nakon čega je njegov plan je nadgledao John Lighton Synge. Ukupno, 64 osobe su nagrađene Fields medaljom.

Najnovija grupa dobitnika Fieldsove medalje primila je svoje nagrade 5. jula 2022. u online događaju koji se prenosio uživo iz Helsinkija, Finska. Prvobitno je trebalo da se održi u Sankt Peterburgu u Rusiji, ali je premješten nakon ruske invazije na Ukrajinu 2022.

## Dobitnici 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Overview at britannica.com

*
Kategorija:Nagrade u matematici
Kategorija:Nagrade ustanovljene 1936.
Abelova nagrada

**Abelova nagrada** (/ˈɑːbəl/ AH-bəl; norveški: Abelprisen [ˈɑ̀ːbl̩ˌpriːsn̩]) jest najznačajnija nagrada na koje jedan matematičar može dobiti. Kralj Norveške svake godine dodjeljuje jednom ili više istaknutih matematičara. Nazvana je po norveškom matematičaru Nielsu Henriku Abelu (1802–1829), po uzoru na Nobelove nagrade. Smatra se Nobelovom nagradom za matematiku. Dolazi s novčanom nagradom od 7,5 miliona norveških kruna (povećano sa 6 miliona u 2019).

Historija *Abelove nagrade* datira od 1899, kada je njeno osnivanje predložio norveški matematičar Sophus Lie kada je saznao da planovi Alfreda Nobela za godišnje nagrade neće uključivati ​​nagradu iz matematike. Godine 1902, švedski i norveški kralj Oskar II pokazao je svoju spremnost da finansira stvaranje nagrade za matematiku koja bi dopunila Nobelove nagrade, ali je osnivanje nagrade spriječeno raspadom unije između Norveške i Švedske 1905. Skoro vijek pre nego što je nagradu konačno ustanovila Vlada Norveške 2001, a bila je posebno namenjena "da se matematičarima da njihov sopstveni ekvivalent Nobelove nagrade". Odbor za Abelovu nagradu je također osnovao Abelov simpozijum, kojim upravlja Norveško matematičko društvo, koji se održava dva puta godišnje.

## Dobitnici 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt Abelovog simpozija
* 
* Šta je Abelova nagrada?

*
Kategorija:Nagrade u matematici
Kategorija:Nagrade ustanovljene 2003.
Wolfova nagrada za poljoprivredu

**Wolfova nagrada za poljoprivredu** dodjeljuje se svake godine od strane Zadužbine Wolf u Izraelu. Jedna je od šest Wolfovih nagrada koje je ustanovila Zadužbina i dodjeljuje se od 1978; ostale su u hemiji, matematici, medicini, fizici i umjetnosti. Ponekad se nezvanično naziva *Nobelova nagrada za poljoprivredu*.

## Dobitnici 
Dobitnici nagrade su:

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Wolfove nagrade za 2013
* Wolfove nagrade za 2014
* Wolfove nagrade za 2015
* Wolfove nagrade za 2016
* Wolfove nagrade za 2018

Kategorija:Nagrade za poljoprivredu
Kategorija:Wolfova nagrada
Njegoševa nagrada

**Njegoševa nagrada** književna je nagrada u Crnoj Gori, dodeljivana trogodišnje od 1963. do 1997, te od 2009. do 2013. Kasnije, od 2017. do 2019. dobitnici su nagrađivani dvogodišnje. Od 2019. Njegoševa nagrada se dodeljuje jednom u četiri godine.

Njegoševu nagradu dodeljuje međunarodni žiri koji imenuje Vlada Crne Gore za životno delo književniku koji stvara na nekom od južnoslovenskih jezika, odnosno čija su dela prepoznata kao trajne vrednosti matične države.

U žiri za dodelu Njegoševa nagrada imenuje se po jedan član iz Bosne i Hercegovine, Bugarske, Crne Gore, Sjeverne Makedonije, Slovenije, Srbije i Hrvatske.

Njegoševa nagrada uručuje se na Cetinju a dobitniku je uručuje Predsjednik Crne Gore.

## Dobitnici
## Reference 
## Vanjski linkovi 
*Kako je sve dobilo Njegoševa nagrada: politika, književnost i ostali demoni
*Kako je osvojena Njegoševa nagrada: Bećković na zahtjev Đukanovića
*Ljetopis Njegoševe nagrade: pravi otisak društva i vremena

Njegoševa nagrada
*
Nagrada "Reinhard Priessnitz"

{{Infokutija nagrada
| ime                = {}
| podnaslov          = 
| trenutne_nagrade   = 
| slika              = 
| veličina_slike     = 
| alt                = 
| opis               = 
| deskripcija        = 
| sponzor            = 
| datum              =
| lokacija           = 
| država             = Austrija
| organizator        = Federalno ministarstvo obrazovanja
| nagrada            = 
| godina             = 
| godina2            = 
| nosilac            = Laura Freudenthaler (2024)
| veb-sajt           = 
}}
**Nagrada "Reinhard Priessnitz"** austrijska je književna nagrada nazvana po austrijskom pjesniku i esejisti Reinhardu Priessnitzu. Uspostavilo ju je Federalno ministarstvo obrazovanja, umjetnosti i kulture Austrije 1994. s nagradnim fondom od 4.000,00 EUR.

## Dobitnici 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
Nagrada "Reinhard Priessnitz"
*
Frankfort (Kentucky)

**Frankfort** jest glavni grad američke savezne države Kentucky i sjedište okruga Franklin. Prema popisu iz 2020. godine u gradu je živjelo 28.602 stanovnika. Nalazi se uz rijeku Kentucky i glavni je grad mikropolitanskog statističkog područja koji objedinjuje okruge Franklin i Anderson.

## Historija 
Prije nego što je Frankfort osnovan, lokacija grada je bilo mjesto prelaska rijeke Kentucky, duž jedne od velikih staza bizona koje su se koristile kao rute tokom kolonijalnog perioda. Engleski istraživači prvi put su posjetili ovo područje 1750-ih. Lokalitet je očigledno dobio ime po incidentu iz 1780. godine, kada je pionir osvajanja ovih područja Stephen Frank poginuo u okršaju sa Indijancima pa je prelaz preko rijeke u njegovu čast nazvan "Frankov prelaz".

## Geografija 
Grad se nalazi u unutrašnjosti regije Bluegrass u Kentuckyju. Rijeka Kentucky teče kroz grad pri čemu kroz centar grada pravi krivinu koja odvaja centar grada od južnog dijela Frankforta. Predgrađa sa obe strane riječne doline poznata su kao Istočni i Zapadni Frankfort. Zime u gradu su obično hladne sa malo snijega, dok su ljeta vruća i vlažna.

Zbog lokacije grada na rijeci Kentucky, bio je poplavljen mnogo puta, a dvije najveće zabilježene poplave desile su se 1937. i 1978. godine. Usljed toga, izgrađen je nasip u sjevernom dijelu Frankforta 1969. godine dok je naplavni zid Južnog Frankfora izgrađen 1990-ih. Pet mostova premošćuje rijeku u centru Frankforta, uključujući most St. Clair Street i most Capitol Avenue. Značajne znamenitosti su: zgrada Kapitola države Kentucky, Muzej glavnog grada i Fort Hill, rt s pogledom na centar grada.

## Privreda 
2016. godine najveći poslodavac je javna uprava grada koja zapošljava 28 % radne snage. Proizvodni sektor je činio ukupno preko 12% radne snage. Frankfort se nalazi u blizini međudržavnih autocesta 64 i 75 dok se zračni saobraćaj odvija preko aerodroma Capital City kao i aerodroma Blue Grass u Lexingtonu.
 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službene stranice grada

Kategorija:Gradovi u Sjedinjenim Američkim Državama
Kategorija:Gradovi u Kentuckyju
Kategorija:Gradovi u okrugu Franklin, Kentucky
Frano Povia

**Frano Povia** (Dubrovnik, 9. januar 1912.-?) je italijanski violinist i kompozitor rođen u Hrvatskoj.

## Biografija 
Povia je studij violine završio na konzervatoriju u Milanu, a kompoziciju je učio u Rimu (C. Dobici). Godine 1933-1938. i 1942-1946. učitelj je muzike u Dubrovniku.

U Bosni i Hercegovini je proveo vrijeme od 1947-1958. kao profesor na Muzičkoj školi u Sarajevu. U tom periodu je najviše komponovao vokalnu muziku na tekstove bosanskohercegovačkih književnika (Hamza Humo, Hamid Dizdar i dr.), ali i instrumentalna djela prožeta folklorom (tadašnjih) jugoslavenskih naroda.

Iako je bio prvenstveno violinista, za klavir je komponovao dvije samostalne minijature slobodnog oblika pod nazivom *Dvije koncertne studije* u kojima iskazuje neoromantične stilske karakteristike.

Povia uspješno sjedinjuje italijanski i bosanski muzički duh izražen najviše u folklornim elementima i jednog i drugog.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1912.
Kategorija:Biografije, Dubrovnik
Kategorija:Italijanski kompozitori
Dane Škerl

**Danijel Dane Škerl** bio je slovenski kompozitor, dirigent i muzički pedagog.

## Biografija 
Pohađao je gimnaziju i Srednju muzičku školu u Ljubljani, a zatim je studirao kompoziciju u klasi Lucijana Marije Škerjanca na Muzičkoj akademiji u Ljubljani, gdje je i diplomirao 1952.

Škerl je u Bosni i Hercegovini boravio deset godina (1960–1970) u svojstvu docenta na Muzičkoj akademiji u Sarajevu. U tom periodu komponovao je važna orkestralna, dramska, klavirska i vokalna djela. Tada su nastale i zbirke kompozicija pod nazivom *Bagatele*, za klavir, u izdanju Udruženja kompozitora Bosne i Hercegovine (1968) i kasnije u Ediciji Društva slovenskih kompozitora (1969) te *Šest klavirskih skladbi* (komponovane u periodu boravka u Bosni i Hercegovini, ali objavljene 1971/72. u Sloveniji. Od 1970. radio je kao docent i profesor kompozicije na Muzičkoj akademiji u Ljubljani.

Preminuo je u Ljubljani 4. maja 2002.

## Djela 
Neka od poznatih djela su mu:
* *Serenada* (1952)
* *Koncert za orkester* (1956)
* *Prva otroška suita* (1959)
* *Orkestralne miniature* (1960)
* *Kontrasti za orkester* (1962)
* *Druga otroška suita* (1964)
* *Piccola suite* (1965)
* *Intrada* (1968)

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1931.
Kategorija:Umrli 2002.
Kategorija:Biografije, Ljubljana
Kategorija:Slovenski kompozitori
Kategorija:Slovenski dirigenti
Milan Prebanda

**Milan Prebanda** (Šibenik, 11. oktobar 1907. – Sarajevo, 16. januar 1979.) je porijeklom iz Hrvatske, ali je polovinu svog života proveo u Bosni i Hercegovini djelujući kao kompozitor i muzički pedagog. U svojim ranim tridesetim godinama došao je u BiH kao nastavnik muzike i od 1943. na raznim dužnostima ostao u BiH. On je jednaku važnost pridavao muzičkoj pedagogiji kao i kompoziciji, pa se paralelno sa kompozitorskom djelatnošću bavio i prvobitno započetim pedagoškim radom. Takvo muzičko djelovanje je bilo moguće i zbog muzičkog obrazovanja stečenog na Muzičkoj akademiji u Zagrebu iz oblasti solo pjevanja i kompozicije, gdje je temeljito izučio teoretske predmete. Iako je kao kompozitor djelovao prvenstveno na polju vokalne muzike, stvarao je i instrumentalna kamerna i solistička djela.

## Biografija 
Nakon završetka osnovne i srednje škole u rodnom Šibeniku, 1931. nastavio je školovanje na Muzičkoj akademiji u Zagrebu. Diplomirao je solo pjevanje u klasi Lava Vrbanića 1938. Pohađao je nastavu kompozicije u klasi Franje Dugana. Za vrijeme studija poseban afinitet je imao prema teorijskim predmetima pa se kraće vrijeme izdržavao dajući instrukcije svojim kolegama studentima. Kao muzički pedagog najprije je počeo djelovati u Derventi (1940), zatim u Vinkovcima i Banja Luci. Godine 1943. postaje rukovodilac Centralne pozorišne grupe ZAVNOBIH-a, a odmah po završetku Drugog svjetskog rata, 1945., postaje dirigent u Narodnom pozorištu u Sarajevu. Također, radio je i kao nastavnik solo pjevanja i muzičko-teorijskih predmeta u Srednjoj muzičkoj školi i profesor muzike u Višoj pedagoškoj školi.

## Život i djelo 
Prebanda je napisao nekoliko udžbenika u oblasti solfeđa i elementarne teorije muzike za osnovne i srednje muzičke škole. Uporedo s dirigentskim i pedagoškim radom bavio se i komponovanjem. Komponovao je uglavnom male vokalne i vokalno-instrumentalne forme. Najznačajnije radove dao je na području solo pjesme, a zatim i horske pjesme. Od instrumentalnih kompozicija treba istaći minijature za klavir i kamerne sastave za flautu i klavir, za violinu i klavir i sl. S tog područja naročito se ističe *Bosanski pastorale* za flautu i klavir (1963). Komponovao je muzičku bajku za pozorište lutaka *Zlatna ribica*.

Njegov stil solo pjesme reflektira se iz folklornog bosanskog, uglavnom sevdalinskog idioma, malih formi, čiste melodije, funkcionalne klavirske pratnje, jasnog harmonijskog značenja i lahke komunikacije s publikom. Zbog tih osobina njegova solo pjesma i danas ima istaknuto mjesto na koncertnim podijima i u muzičkoj pedagogiji u BiH i Hrvatskoj.

Preminuo je u Sarajevu, 16. januara 1979.

## Reference 
Kategorija:Hrvatski kompozitori
Kategorija:Rođeni 1907.
Kategorija:Umrli 1979.
Kategorija:Biografije, Šibenik
Čiča Tomina koliba

***Čiča Tomina koliba*** () jest abolicionistički sentimentalni roman autorice Harriet Beecher Stowe. Objavljen u dva sveska 1852, snažno je utjecao na odnos prema Afroamerikancima i robovlasništvu u Sjedinjenim Američkim Državama i za njega se kaže da je jedan od glavnih idejnih temelja koji su doveli do izbijanja [Američkog] građanskog rata".

Stowe, predavačica u ženskom sjemeništu u Hartfordu rođena u Connecticutu, potjecala je iz religiozne porodice Beecher i bila je aktivan borac za ukidanje robovlasništva. Napisala je sentimentalni roman kako bi opisala stvarnost robovlasništva, istovremeno tvrdeći da kršćanska ljubav može nadvladati robovlasništvo. Roman se fokusira na Čiču Tomu, crnog roba oko kojeg se vrte priče ostalih likova.

U Sjedinjenim Američkim Državama *Čiča Tomina koliba* bila je najprodavaniji roman i druga najprodavanija knjiga 19. stoljeća, nakon Biblije. Pripisuje joj se zasluga za poticanje abolicionizma 1850-ih. Utjecaj koji se pripisuje knjizi bio je toliko velik da se pojavila vjerovatno apokrifna priča prema kojoj je Abraham Lincoln na početku Građanskog rata upoznao Stowe i izjavio: "Dakle, ovo je mala dama koja je počela ovaj veliki rat."

Knjiga i predstave koje je nadahnula pomogle su popularizaciji niza negativnih stereotipa o Afroamerikancima,&nbsp; uključujući onaj o samom liku "Čiča Tomi". Taj pojam počeo se povezivati ​​s pretjerano podređenom osobom. Ove kasnije asocijacije na *Čiča Tominu kolibu* donekle su zasjenile historijske učinke knjige kao "ključnog alata protiv robovlasništva". Bez obzira na to, ovaj roman ostaje "prekretnica" u protestnoj literaturi, uz kasnije knjige, kao što su *Džungla* Uptona Sinclaira i *Tiho proljeće* Rachel Carson, koje mu uveliko duguju.

## Reference 
### Napomene 
### Bibliografija 
; Knjige 

* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

; Časopisi

*  Profile of James Baird Weaver s *archive.org*, 2007; preuzeto: 17. 2. 2007.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
* *Čiča Tomina koliba* na Wikizvoru 
* *Čiča Tomina koliba* na Standard Ebooksu 
* *Čiča Tomina koliba* na Projektu "Gutenberg" 

Kategorija:Knjige iz 1852.
Kategorija:Američki romani
Kategorija:Djela Harriet Beecher Stowe
Kategorija:Kulturna historija Američkog građanskog rata
Kategorija:Uzroci Američkog građanskog rata
Kategorija:Romani o robovlasništvu u Sjedinjenim Američkim Državama
Kategorija:Društveni romani
Kategorija:Sentimentalni romani
Kategorija:Knjige o ljudskim pravima
Neoklasicistička arhitektura

[mini|desno|250px|[Brandenburška vrata u Berlinu]]
**Neoklasicistička arhitektura** jest arhitektonski stil nastao tokom neoklasicističkog pokreta, koji je počeo sredinom 18. stoljeća u Italiji, Francuskoj i Njemačkoj. Postala je jedan od najistaknutijih arhitektonskih stilova u zapadnom svijetu. Prevladavajući stilovi arhitekture u većem dijelu Evrope u prethodna dva stoljeća, renesansni i barokni, već su predstavljali djelomičnu obnovu klasične arhitekture starog Rima i starogrčke arhitekture, ali je neoklasicizam imao za cilj ukloniti viškove kasnog baroka i povratak čišćem, cjelovitijem i autentičnijem klasičnom stilu, prilagođenom modernim namjenama.

Razvoj arheologije i objavljeni tačni zapisi o preživjelim klasičnim građevinama bili su ključni za nastanak neoklasicističke arhitekture. U mnogim zemljama postojao je početni val koji se u biti oslanjao na rimsku arhitekturu, nakon čega je, otprilike od početka 19. stoljeća, uslijedio drugi val novogrčke arhitekture. Ovo je uslijedilo nakon povećanog razumijevanja preživjelih starogrčkih primjeraka. Kako se 19. stoljeće nastavljalo, stil je gubio svoju izvornu prilično strogu čistoću u varijantama poput ampira. Izraz "neoklasicistički" često se koristi vrlo slobodno za bilo koju zgradu koja ima nešto od karakteristika klasične arhitekture.

Formalno, neoklasicistička arhitektura naglašava zid, a ne *chiaroscuro* i održava zasebne identitete za svaki od njegovih dijelova. Stil se očituje i u detaljima kao reakcija na rokoko stil naturalističke ornamentike i u svojim arhitektonskim formulama kao izdanak nekih klasicizirajućih obilježja kasnobarokne arhitektonske tradicije. Stoga je stil definisan simetrijom, jednostavnom geometrijom i društvenim zahtjevima umjesto ornamentom. U 21. stoljeću pojavila se savremena verzija ovog stila, ponekad nazvana nova klasična arhitektura ili novi klasicizam.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Institute of Classical Architecture and Art 
* Traditional Architecture Group (arhivirano 9. 6. 2013) 
* OpenSource Classicism – projekt za slobodni obrazovni sadržaj o neoklasicističkoj arhitekturi 


Kategorija:Neoklasicizam
Kategorija:Arhitektonski stilovi
Starogrčka filozofija

**Starogrčka filozofija** nastala je u 6. veku pre nove ere. Filozofija se koristila da bi se razumom razumio svijet. Bavila se širokim spektrom predmeta, uključujući astronomiju, epistemologiju, matematiku, političku filozofiju, etiku, metafiziku, ontologiju, logiku, biologiju, retoriku i estetiku. Grčka filozofija se nastavila kroz helenistički period, a kasnije je evoluirala u rimsku filozofiju.

Grčka filozofija je utjecala na veliki dio zapadne kulture od njenog nastanka i može se naći u mnogim aspektima javnog obrazovanja. Alfred North Whitehead je jednom izjavio: "Najsigurnija opšta karakterizacija evropske filozofske tradicije je da se sastoji od niza fusnota Platona". Jasne, neprekinute linije utjecaja vode od starogrčkih i helenističkih filozofa do rimske filozofije, rane islamske filozofije, srednjovjekovnog skolasticizma, evropske renesanse i doba prosvjetiteljstva.
lijevo|mini| Četiri grčka filozofa: Sokrat, Antisten, Krisip, Epikur; Britanski muzej

## Bilješke 
Kategorija:Starogrčka filozofija