Hepatoćelijski karcinom

**Hepatoćelijski karcinom** (**HCC**) je najčešći tip primarnog karcinoma jetre kod odraslih i još je najčešći uzrok smrti kod ljudi sa cirozom. HCC je treći vodeći uzrok smrti od raka u svijetu.

Javlja se u okruženju hronične upale jetre i najbliže je povezan s hroničnom virusnom infekcijom hepatitisa (hepatitis B ili C) ili izlaganjem toksinima kao što je alkohol, aflatoksin ili pirolizidinski alkaloidi. Određene bolesti, kao što su hemohromatoza i nedostatak afa 1-antitripsina, značajno povećavaju rizik od razvoja HCC. Metabolički sindrom i NASH također se sve više prepoznaju kao faktori rizika za HCC.

## Znakovi i simptomi
Većina slučajeva HCC javlja se kod ljudi koji već imaju znakove i simptome hronične bolesti jetre. Mogu se manifestirati ili sa pogoršanjem simptoma ili mogu biti bez simptoma u vrijeme otkrivanja raka. HCC se može pokazati nespecifičnim simptomima, kao što su bol u trbuhu, mučnina, povraćanje ili osjećaj umora.

## Patogeneza 
Hepatoćelijski rak, kao i svaki drugi karcinom, nastaje kada epigenetiičke izmjene i mutacije koje utiču na ćelijske mehanizme uzrokuju da se ćelija replicira većom brzinom i/ili rezultiraju izbegavanjem ćelijskih apoptoza.

Konkretno, hronične infekcije, kao što su hepatitis B i/ili C mogu pomoći u razvoju hepatoćelijskog karcinoma, tako što uzastopno uzrokuju da imunski sistem  napada ćelije jetre, od kojih su neke zaraženi virusom, a drugi su samo slučajni saputnici.  Aktivirane upalne ćelije imunskog sistema oslobađaju slobodne radikale, kao što su reaktivne vrste kisika i reaktivne vrste dušikovog oksida, koje mogu uzrokovati oštećenje DNK i dovesti do kancerogenih genskih mutacija.  Reaktivne vrste kisika također uzrokuju epigenetičke promjene na mjestima popravka DNK.

Iako ovaj stalni ciklus oštećenja praćen popravkom može dovesti do grešaka tokom popravljanja, što dovodi do kancerogeneze, ova hipoteza je sada primjenjivija na hepatitis C. Hronični hepatitis C uzrokuje HCC u stadiju ciroze. U hroničnom hepatitisu B, međutim, integracija virusnog genoma u inficirane ćelije može direktno inducirati neciroznu jetru da razvije HCC. Alternativno, ponovljena konzumacija velikih količina etanola može imati sličan efekt. Toksin aflatoksin određenih vrsta gljivica roda *Aspergillus* kancerogen je i pomaže kancerogenezu hepatoćelijskog karcinoma, nakupljanjem u jetri. Kombinovana visoka prevalencija stopa aflatoksina i hepatitisa B u okruženjima kao što su Kina i Zapadna Afrika dovela je do relativno visokih stopa ovog karcinoma u ovim regijama. Drugi virusni hepatitisi kao što je hepatitis A nemaju potencijal da postanu hronična infekcija, pa stoga nisu povezani sa HCC.

## Dijagnoza
Metodi dijagnoze kod HCC-a evoluirale su sa poboljšanjem medicinskog snimanja. Procjena i asimptomskih pacijenata i onih sa simptomima bolesti jetre uključuje analizu krvi i procjenu slike. Iako je historijski, da bi se dokazala dijagnoza, bila potrebna biopsija tumora, nalazi snimanja (posebno MRI) mogu biti dovoljno uvjerljivi da izbjegnu histopatološku potvrdu. Također je opisdan i peti oblik – limfoepiteliomoliki hepatocćelijski karcinom.

Histopathology of well-differentiated hepatocellular carcinoma.jpg|Dobrodiferencirani  HCC
Histopathology of moderately differentiated hepatocellular carcinoma.jpg|Umjereno diferencirani HCC.
Histopathology of poorly differentiated hepatocellular carcinoma.jpg|Slabo diferencirani HCC

### Stepenovanje
;BCLC sistem stepenovanja

Na prognozu HCC-a utječe stepenovanje tumora i funkcija jetre na stadije, zbog posljedica ciroze jetre.

Dostupne su brojne klasifikacije stadija za HCC; međutim, zbog jedinstvene prirode karcinoma da u potpunosti obuhvati sve karakteristike koje utiču na kategorizaciju HCC-a, sistem klasifikacije treba da uključi veličinu i broj tumora, prisustvo vaskularne invazije i vanjetrenog širenja, funkciju jetre (nivoe serumskog bilirubina i albumin, prisustvo peritoneumske tečnosti i portne hipertenzije) i opće zdravstveno stanje pacijenta (definisano ECOG klasifikacijom i prisustvom simptoma).

Važne karakteristike koje usmjeravaju tretman uključuju:
* veličina
* širenje (stadij)
* zahvaćenost krvnih sudova jetre
* prisustvo tumorske kapsule
* prisustvo vanjetrenih metastaza
* prisustvo čvorićnih kvržica
* prokrvljenost tumora

Najbolji metod snimanja za otkrivanje prisustva tumorske kapsule je  magnetna rezonansa.

Najčešća mjesta metastaza su pluća, trbušni limfni čvorovi i kost.

## Liječenje 
Liječenje jetrenoćelijskog karcinoma ovisi o stadiju bolesti, vjerovatnoći da će osoba tolerirati operaciju i dostupnosti transplantacije jetre:
# Namjera liječenja: za ograničenu bolest, kada je rak ograničen na jedno ili više područja unutar jetre, može biti ljekovito hirurško uklanjanje malignih ćelija. To se može postići resekcijom zahvaćenog dijela jetre (djelomična hepatektomija) ili u nekim slučajevima ortotopskom transplantacijom cijelog organa jetre.
# Namjera "premošćivanja": za ograničenu bolest koja se kvalifikuje za potencijalnu transplantaciju jetre, osoba može biti podvrgnuta ciljanom liječenju nekih ili svih poznatih tumora, dok čeka da organ donora postane dostupan.
# Namjera "smanjivanja": za umjereno uznapredovalu bolest koja se nije proširila izvan jetre, ali je previše uznapredovala da bi se kvalifikovala za liječenje. Osoba se može liječiti ciljanim terapijama kako bi se smanjila veličina ili broj aktivnih tumora, s ciljem da se nakon ovog tretmana ponovo kvalifikuje za transplantaciju jetre.

## Prognoza
Uobičajeni ishod je loš jer se samo 10–20% hepatoćelijskih karcinoma može u potpunosti ukloniti operacijom. Ako se rak ne može u potpunosti ukloniti, bolest je obično smrtonosna u roku od 3–6 mjeseci. 
[thumb| Tipovi tumora jetre prema relativnoj učestalosti kod odraslih u [SAD|Sjedinjenim Državama, s hepatoćelijskim karcinomom lijevo.]]

## Epidemiologija 
 smrtnost od raka jetre na 100.000&nbsp;stanovnika 2004.

]]
HCC je jedan od najčešćih tumora širom svijeta. Epidemiološki podaci o HCC pokazuje dva glavna obrasca, jedan u Sjevernoj Americi i Zapadnoj Evropi i drugi u nezapadnim zemljama, poput onih u podsaharskoj Africi, Centralnoj i Jugoistočnoj Aziji i Amazonskom bazenu. Muškarci obično obolijevaju češće nego žene, a najčešće se javlja u dobi između 30 i 50 godina, Širom svijeta, jetrenoćelijski  karcinom uzrokuje 662.000 smrti godišnje, od kojih je otprilike polovina njih u Kini.

## Također pogledajte
* Hemihipertrofija
* Onkovirus
* Portna hipertenzija

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* Liu, Chi-leung, M.D., "Hepatic Resection for Hepatocellular Carcinoma" , *The Hong Kong Medical Diary*, Vol.10 No.12, December 2005 Medical Bulletin

## Vanjski linkovi 
* NCI Liver Cancer Homepage

Kategorija:Geni na hromosomu 6
Kategorija:Neoplazije probavnog sistema
Kategorija:Hepatologija
Kategorija:Infektivni uzroci raka
Kategorija:Bolesti povezane s virusom hepatitisa C