Superprovodljivost

[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Meissner_effect_p1390048.jpg/220px-Meissner_effect_p1390048.jpg|mini| [Magnet koji levitira iznad visokotemperaturnog superprovodnika, hlađen tečnim azotom. Uporna električna struja teče na površini superprovodnika, djelujući tako da isključuje magnetsko polje magneta (Faradayev zakon indukcije). Ova struja efektivno formira elektromagnet koji odbija magnet.]]
**Superprovodljivost** je skup fizičkih svojstava uočenih u određenim materijalima gdje električni otpor nestaje i polja magnetskog fluksa se izbacuju iz materijala. Svaki materijal koji pokazuje ova svojstva je **superprovodnik**. Za razliku od običnog metalnog provodnika, čiji otpor postepeno opada kako se njegova temperatura snižava čak i do skoro apsolutne nule, superprovodnik ima karakterističnu kritičnu temperaturu ispod koje otpor naglo pada na nulu. Električna struja kroz petlju superprovodljive žice može trajati beskonačno bez izvora napajanja.

Fenomen superprovodljivosti otkrio je 1911. godine holandski fizičar Heike Kamerlingh Onnes. Kao i feromagnetizam i atomske spektralne linije, superprovodljivost je fenomen koji se može objasniti samo kvantnom mehanikom. Karakterizira ga Meissnerov efekat, potpuno izbacivanje linija magnetskog polja iz unutrašnjosti superprovodnika tokom njegovih prijelaza u superprovodljivo stanje. Pojava Meissnerovog efekta ukazuje da se superprovodljivost ne može shvatiti jednostavno kao idealizacija *savršene provodljivosti* u klasičnoj fizici.

1986. godine otkriveno je da neki kuprat - perovskit keramički materijali imaju kritičnu temperaturu iznad . Ovako visoka temperatura prijelaza teoretski je nemoguća za konvencionalni superprovodnik, što dovodi do toga da se materijali nazivaju visokotemperaturnim superprovodnicima. Jeftino dostupan tekući azot ključa na  i stoga postojanje superprovodljivosti na višim temperaturama od ove olakšava mnoge eksperimente i primjene koje su manje praktične na nižim temperaturama.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Periodic_table_with_superconducting_temperatures.jpg/220px-Periodic_table_with_superconducting_temperatures.jpg|mini| „Vrh: Periodični sistem superprovodljivih elementarnih čvrstih tijela i njihova eksperimentalna kritična temperatura (T). Dole: Periodični sistem superprovodljivih binarnih hidrida (0–300 GPa). Teorijska predviđanja označena plavom bojom, a eksperimentalni rezultati crvenom."
Klase superprovodničkih materijala uključuju hemijske elemente (npr. živa ili olovo), legure (kao što su niobij-titan, germanij-niobij i niobij nitrid), keramiku (YBCO i magnezij diborid), superprovodljive pniktide (poput LaOFeAs dopiranih fluorom) ili organske superprovodnike (fulereni i ugljične nanocijevi; iako bi možda ove primjere trebalo uvrstiti među hemijske elemente, jer se u potpunosti sastoje od ugljika).

## Elementarna svojstva superprovodnika 
Nekoliko fizičkih svojstava superprovodnika varira od materijala do materijala, kao što su kritična temperatura, vrijednost superprovodljivog razmaka, kritično magnetsko polje i kritična gustina struje pri kojoj se superprovodljivost uništava. S druge strane, postoji klasa svojstava koja su nezavisna od osnovnog materijala. Meissnerov efekat, kvantizacija magnetskog fluksa ili trajnih struja, odnosno stanje nultog otpora su najvažniji primjeri. Postojanje ovih "univerzalnih" svojstava je ukorijenjeno u prirodi narušene simetrije superprovodnika i pojavljivanju izvandijagonalnog reda velikog dometa. Superprovodljivost je termodinamička faza i stoga posjeduje određena prepoznatljiva svojstva koja su u velikoj mjeri neovisna o mikroskopskim detaljima.

## Reference 
Kategorija:Nizozemski izumi
Kategorija:Nauka i tehnologija u Nizozemskoj
Kategorija:Članci s videoklipovima
Kategorija:Fazni prelazi
Kategorija:Fizikalni fenomeni
Kategorija:Neriješeni problemi u fizici
Kategorija:Agregatna stanja