Tomaso Albinoni

**Tomaso Giovanni Albinoni** bio je italijanski barokni kompozitor i jedan od veoma značajnih predstavnika venecijanske škole komponiranja. Iako je u svoje vrijeme bio poznat kao kompozitor opera, danas je uglavnom cijenjen zbog svoje instrumentalne muzike, a posebno zbog koncerata, od kojih se neki i danas redovno snimaju i izvode.
Tokom svoje dugogodišnje kompozitorske karijere bio je jedan od prvih kompozitora koncerata za solo instrument (sa posebnim naglaskom na obou). *Adagio* u g-molu jedno je od najčešće snimanih djela barokne muzike. Iako se pripisuje Tomasu Albinoniju, zapravo je kasnija rekonstrukcija milanskog muzikologa Rema Giazotta, što potvrđuju i današnji muzički stručnjaci.

## Biografija 
[thumb|250px|desno|Bazilika svetog Marka u čijoj blizini je bila Albinonijeva rodna kuċa i u kojoj je obavljena ceremonija njegovog vjenčanja sa opernom pjevačicom Margheritom Raimondi, sa svojom [Bizantijska arhitektura|bizantijskom arhitekturom i unutrašnjom bizantijskom dekoracijom bilo je značajno mjesto u kojem su radili mnogi kompozitori venecijanske škole komponiranja.]]  
Rođen je u Veneciji (tada u Mletačkoj Republici) u porodici Antonija Albinonija, bogatog trgovca papirom. Njegov rodni grad već u to vrijeme mogao se pohvaliti dugim i sjajnim muzičkim naslijeđem, u kojem je od davnina komponirana i izvođena sakralna muzika i u kojem je postignut visoki umjetnički kvalitet, koji se i danas cijeni u svijetu.
To se najbolje može čuti u djelima kompozitora poput Adriana Willaerta, osnivača venecijanske škole komponiranja, te Andree i Giovannija Gabrielija, koji su radili u bazilici svetog Marka. Komponiranje svjetovne muzike u Veneciji dokumentirano je još od 11. vijeka. Prvo je bila izvođena u palatama bogate patricijske trgovačke klase i plemića, prije otvaranja prve operne kuće u svijetu (osnovane 1637), gdje su građani Venecije slušali najnovija muzička ostvarenja iz tog vremena. U takvom kulturnom okruženju rođen je i odrastao Albinoni, živeċi u bogatom dijelu grada, blizu Bazilike svetog Marka, dobijajuċi obrazovanje koje je odgovaralo njegovom društvenom statusu. Studirao je violinu, pjevanje, a potom i kompoziciju. U ranoj mladosti pokazao je dar za pjevanje i vještinu u sviranju violine. Zbog činjenice da nije bio član ceha muzičkih izvođača nije mogao javno svirati, pa je počeo komponirati. O njegovom životu zna se relativno malo, naročito kad se uzmu u obzir njegov ugled kao kompozitora u današnjem vremenu i činjenica da je period u kojem je živio dobro dokumentiran. Godine 1694. Albinoni se potvrdio kao kompozitor te je posvetio svoj *Opus 1* kardinalu Pietru Ottoboniju (pranećaku pape Aleksandra VIII), također Venecijancu; Ottoboni je bio važan patron drugih kompozitora u Rimu, poput Arcangela Corellija. 
Pored tradicionalnih mjesta za koncertne nastupe kao što su dvorovi i crkve, u to vrijeme razvijala se i živahna sekularna muzička scena koju su podupirali profesionalni muzičari i sve veći broj amatera. Velika potražnja za novom muzikom potaknula je razvoj novih žanrova, među kojima su simfonija i instrumentalni koncert. Čak je i koncept idealnog zvuka bio podvrgnut promjenama, pri čemu su stari srednjovjekovni muzički instrumenti zamijenjeni modernijim, kao u slučaju barokne oboe. iako su ranije solo koncerte za ovaj instrument vjerovatno napisali njemački kompozitori, poput Telemanna i Händela. Godine 1945. posjetio je Dresden s namjerom da završi sistematizaciju kataloga Albinonijevih muzičkih djela. Pritom je među ruševinama arhive Saksonske državne i univerzitetske biblioteke pronašao fragment muzičkog rukopisa (vjerovatno dio sporog stavka iz *Trio sonate* ili *Crkvene sonate*)

## Djela 
### Instrumentalna 
* Op. 1 (1694): 12 Sonate a tre (Trio sonata)
* Op. 2 (1700): 6 Sinfonija i 6 Concerti a cinque
* Op. 3 (1701): 12 Baletti de Camera a tre
* Op. 4 (1702): 12 Cantate da camera a voce sola
* Op. 5 (1707): 12 Concerti a cinque
* Op. 6 (c. 1711): 12 Trattenimenti armonici per camera (Sonate da Camera za violinu i bas)
* Op. 7 (1715): 12 Concerti a cinque (koncerti za gudače/oboe)
* Op. 8 (1722): 6 Baleta i 6 Trio sonata
* Op. 9 (1722): 12 Concerti a cinque, koncerti za gudače/oboe
* Op. 10 (1735/36): 12 Concerti a cinque 

### Opere 
* *Zenobia* (1694)
* ''Il prodigio dell'Innocenza* (1695)
* *Zenone* (1696)
* *Tigrane* (1697)
* *Primislao* (1697)
* *L'ingratitudine castigata* (1698)
* *Il Radamisto* (1698)
* *Diomede punito da Alcide* (1700)
* *L'inganno innocente* (1702)
* *L'arte in gara con l'arte* (1702)
* *La Griselda* (libreto Apostola Zena, 1703)
* *La fede tra gl'inganni* (1707)
* *Elio Seiano* (1707)
* *Astarto* (1708)
* *Pimpinone* (intermeco, 1708)
* *Tradimento tradito* (1708)
* *Il Nascimento dell'Aurora* (1708)
* *Engelberta* (1709)
* *Ciro* (1709)
* *Il tiranno eroe* (1710)
* *Il Giustino* (1711)
* *Alarico* (1712)
* *Amor di figlio non conosciuto* (1715)
* *Il vinto trionfante del vincitore* (1717)
* *Eumene* (1717)
* *Cleomene* (1718)
* *I veri amici* (1722)
* *Gli eccessi della gelosia* (1722)
* *Ermengarda* (1723)
* *Eumene* (libreto Apostola Zena, 1723)
* *Laodice* (1724)
* *Antigono* (1724)
* *Scipione nelle Spagne* (libreto Apostola Zena, 1724)
* *Didone abbandonata* (libreto Pietra Metastasija, tragedija, 1725)
* *Alcina delusa* (1725)
* *Lucio Vero* (1725)
* *Il trionfo d'Armida* (1726)
* *L'incostanza schernita* (1727)
* *Le due rivali in amore* (1728)
* *Il concilio dei planeti* (serenata, 1729)
* *Elenia* (1730)
* *Li stratagemmi amorosi* (1730)
* *Il più fedel tra gli amanti* (1731)
* *Ardelinda* (1732)
* *Candalide* (1734)
* *Artamene* (1740)

### Djela prethodno pripisivana Bachu 
* Koncert za gudače u e-molu, BWV Anh 23 (Anh III 189)

### Djela koja je obradio Bach 
* Fuga za orgulje u c-duru na temu Tomasa Albinonija, BWV 946
* Fuga za orgulje u a-duru na temu Tomasa Albinonija, BWV 950 (zasnovano na Sonati i Triju, op. 1)
* Fuga za orgulje u b-molu na temu Tomasa Albinonija, BWV 951 (zasnovano na Sonati i Triju, op. 1; kao i BWV 923)
* Fuga za orgulje u c-duru na temu Tomasa Albinonija, BWV 951a (varijanta fuge BWV 951)

### Djela koja je izvodio Bach 
* Koncert u e-molu, op. 2/2, BWV Anh 23 – koncertna izvedba Johanna Sebastiana Bacha u Weimaru prije 1710.

### Djela iz Bachove biblioteke 
* Sonata u a-molu

## Reference 
;Citati

;Bibliografija
* Eleanor Selfridge-Field, *Venetian Instrumental Music, from Gabrieli to Vivaldi*, "Dover Publications", New York, 1994; 
* Michael Talbot: "Tomaso Albinoni", Grove Music Online, ur. L. Macy (pristupljeno: 25. 6. 2005) (pristup uz pretplatu)
* Franco Rossi, *Catalogo Tematico delle composizioni di Tomaso Albinoni Tomo I – Le 12 opere strumentali a stampa*, edicija "I Solisti Veneti", Padova, 2002.
* Franco Rossi, *Catalogo Tematico delle composizioni di Tomaso Albinoni Tomo II – Le opere strumentali manoscritte – Le opere vocali – I libretti*, edicija "I Solisti Veneti", Padova, 2003.

## Vanjski linkovi 
* Albinonijeva djela na *International Music Score Library Projectu''


Kategorija:Rođeni 1671.
Kategorija:Umrli 1751.
Kategorija:Biografije, Venecija
Kategorija:Italijanski kompozitori
Kategorija:Italijanski violinisti
Kategorija:Kompozitori barokne muzike‎
Kategorija:Italijanski operski kompozitori