Hemohromatoza tip 4

**Hemohromatoza tip 4** je nasljedni poremećaj preopterećenja gvožđem koji utiče na feroportin, protein za transport gvožđa potreban za eksport gvožđa iz ćelija u cirkulaciju.  Iako je bolest rijetka, prisutna je u cijelom svijetu i pogađa ljude iz različitih etničkih grupa. Dok većina osoba sa hemohromatozom tipa 4 ima relativno blagu formu bolesti, neke pogođene osobe imaju teži oblik. Kako bolest napreduje, gvožđe se može akumulirati u tkivima oboljelih osoba tokom vremena, što može dovesti do oštećenja organa.

## Znakovi i simptomi
Simptomi se uveliko razlikuju među osobama s hemohromatozom tipa 4. Ova razlika u simptomima je vjerovatno zbog različitih tipova mutacija gena  SLC40A1 koje pacijenti mogu imati. Općenito, znakove i simptome hemohromatoze tipa 4 uzrokuje višak gvožđa u ćelijama, što dovodi do oštećenja tkiva. Oštećenje je uglavnom posljedica oksidativnih reakcija koje katalizira gvožđe. Gvožđe može razmjenjivati elektrone s različitim supstratima, što može dovesti do stvaranja reaktivnih vrsta kisika. To može dovesti do oksidativnog stresa, peroksidacije lipida i oštećenja molekula DNK, što može dovesti do smrti ćelije.  Postoje dva glavna oblika hemohromatoze tipa 4 (A i B), a simptomi ovih oblika se međusobno razlikuju.  Pošto je eksport gvožđa smanjen,  nije dostupno za transport cirkulirajučim transferinom. Ova nedostupnost gvožđa potencijalno dovodi do blage anemije kod pacijenata sa hemohromatozom tipa 4A, jer je gvožđe neophodno za sintezu hemoglobina, a crvena krvna zrnca imaju relativno visoku stopu promjena. Identificirano je više od 39 mutacija na genu SLC40A1 kod pacijenata sa tipom 4 hemohromatoze.

Mutacije na SLC40A1 koje mijenjaju sekvencu aminokiselina mogu rezultirati gubitkom funkcije ili dobijanjem funkcije rezultirajućeg proteina feroportina. Gubitak funkcije rezultira fenotipom koji se razlikuje od fenotipa dobijanja  funkcije, a ovi fenotipovi povezani su s dva različita oblika hemohromatoze tipa 4. Mutacije gubitka funkcije su češće i povezane su s hemohromatozom tipa 4A. Ove mutacije dovode do defekta u lokalizaciji feroportina. Mutacije povećanja funkcije povezane su s tipom 4B i dovode do proizvodnje feroportina koji se opire negativnoj regulaciji hepcidina..

Za razliku od drugih oblika hemohromatoza, koji imaju recesivni obrazac nasljeđivanja, tip 4 je autosomno dominantni poremećaj. Dominantni obrazac nasljeđivanja javlja se kod hemohromatoze tipa 4 jer je feroportin multimeran. Posljedično, mutantni feroportin može se povezati s feroportinom divljeg tipa u multimerima i ometati funkciju normalnih proteina feroportina.  To znači da, dok je gvožđe zadržano u određenim tipovima tkiva, ono se ne može transportovati do tkiva gde je potrebno. Akumulacija gvožđa u tkivima zbog poremećenog eksporta može dovesti do povećanja zasićenosti transferina gvožđem i preopterećenja jetrenog parenhima  gvožđem u uznapredovalim stadijima bolesti.

Hemohromatozu tipa 4B karakterizira abnormalno oslobađanje gvožđa iz makrofaga i enterocita jer je mutantni feroportin otporan na protein hepcidin, koji ima regulatornu funkciju u feroportinu divljeg tipa.

## Dijagnoza
Dijagnoza se zasniva na identifikaciji simptoma, historiji bolesti, porodičnoj anamnezi i laboratorijskim testovima. Krvni testovi mogu pokazati visok nivo feritina i nizak, normalan ili visok nivo zasićenosti transferinom, u zavisnosti od oblika hemohromatoze. Dijagnoza mora biti potvrđena genetičkim testiranjem na mutacije gena SLC40A1.

## Liječenje
Liječenje se temelji na simptomima i težini bolesti. Helatori gvožđa mogu se koristiti za vezivanje njegovog viška  u tkivima i omogućavanje izlučivanja viška metala. Osobe s hemohromatozom tipa 4B mogu se liječiti terapijskim flebotomijama. Međutim, osobama s hemohromatozom tipa 4A možda neće biti potrebno liječenje. Pored toga, terapeutska flebotomija se možda neće tolerisati kod osoba sa tipom 4A jer se anemija može razviti uprkos povišenim nivoima feritina u serumu, koji se tipski nalaze kod ovih osoba..

## Reference
Kategorija:Geni na hromosomu 12
Kategorija:Poremećaji krvi
Kategorija:Autosomno dominantni poremećaji