Nonsens mutacija

[thumb|350px|Ilustracija tri tipa [tačkasta mutacija|tačkastih mutacija na jednom kodonu]]
**Nonsens mutacije**  ili **tačkaste nonsens mutacije** – u  genetici – su   tačkaste promjene  u sekvenci DNK  koje rezultiraju preranom pojavom stop kodona ili *tačkastog nonsens kodona* u transkribiranoj iRNK i u skraćenom, nepotpunom i obično nefunkcionalnom proteinskom proizvodu. Funkcionalni efekat ovakve  mutacije  ovisi o lokaciji  stop kodona unutar kodirajuće DNK. Naprimjer, učinak te mutacije ovisi o blizini mutacije  izvornom stop kodonu i stupnju utjecaja na funkcionalne subdomene proteina.

Nonsens tačkasta mutacija razlikuje se od misens mutacije, koja je tačkasta mutacija u kojoj promjena  jednog nukleotida izazva supstituciju drugačijom aminokiselinom.  Ova mutacija također se razlikuje od nonstop mutacija po tome što ne briše stop kodon, već ga umjesto toga stvara.
Neki od genetičkih poremećaja], kao što su talasemija i cistična fibroza posljedica su tačkastih nonsens mutacija.

## Jednostavni primjeri 
DNK: 5' - ATG ACT CAC CGA GCG CGA AGC TGA - 3'
3' - TAC TGA GTG GCT CGC GCT TCG ACT - 5'
iRNK: 5' - AUG ACU CAC CGA GCG CGA AGC UGA - 3'
Protein: Met Thr His Arg Ala Arg Ser Stop
Ako pretpostavimo da je u četvrtom tripletu u DNK sekvence (CGA) uvedena tačkasta mutacija  uzrokujući da se citozin zamijeni  timinom, dajući TGA u DNK sekvenci i ACT u komplementarnom lancu. Budući da se ACT transkribira kao UGA i zatim prevodi, rezultirajući transkript i proteinski proizvod bi bili:
DNK: 5' - ATG ACT CAC TGA GCG CGA AGC TGA - 3'
3' - TAC TGA GTG ACT CGC GCT TCG ACT - 5'
iRNK: 5' - AUG ACU CAC UGA GCG CGU AGC UGA - 3'
Protein:  Met Thr His Stop
Preostali kodoni iRNK ne prevode se u amino proteine jer se stop kodon javlja preranotokom translacije. Tako se može dobiti skraćeni (tj., skraćenica) proteinski proizvod, kojem često nedostaje funkcionalnost normalnog, nemutantnog proteina.

## Raspad iRNK posredovan tačkastim nonsensima 
Uprkos očekivanoj tendenciji kodona prijevremene terminacije  da daju skraćene polipeptidne proizvode, u stvari se stvaranje skraćenih proteina ne događa često "in vivo". Mnogi organizmi – uključujući ljude i niže vrste, kao što je kvasac –  koriste put raspada iRNK posredovan  nonsens tačkastom mutacijom, koji degradira iRNK koje sadrže takve  mutacije  prijee nego što su sposobne da se prevedu u nefunkcionalne polipeptide.

## Patologija povezana sa nonsens mutacijama 
[300px | thumb | Izbor značajnih mutacija, poredani u standardnoj tabeli [genetički kod|genetičkog koda aminokiselina. Tačkaste nonsens mutacije su označene su crvenim strelicama.]] 
Nonsens mutacije mogu uzrokovati genetičku bolest sprečavanjem potpune transformacije određenog proteina. Međutim, ista bolest može prouzrokovati druge vrste oštećenja na istom genu. Primjeri bolesti za koje je poznato da su posljedica nonsens mutacije  uključuju:
* Cistična fibroza (uzrokovana mutacijom G542X u regulator provodljivosti cistične fibroze (CFTR)
* Beta talasemija (β-globin)
* Hurlerov sindrom
* Dravetin sindrom

Ataluren (ranije PTC124) je farmaceutski lijek koji se može koristiti za liječenje genetičkih bolesti uzrokovanih nonsens tačkastim mutacijama. Koristi se  za liječenje Duchenneove mišićne distrofije. Clinical trials for the treatment of cystic fibrosis are ongoing.

## Također pogledajte
* Mutacija
*Tačkasta mutacija
* Nonsens supresor

## Reference
## Vanjski linkovi 
* Mutations
* point-nonsense mutation  (Medical dictionary)
* 
* 

Kategorija:Mutacije
Kategorija:Modifikacija genetičkih informacija