914.

Godina **914.** (**CMXIV**) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 914. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji 
### Bizantijsko Carstvo 
* Proljeće – Carica Zoe Karbonopsina predvodi dvorski puč u Konstantinopolui, uz podršku magistra Jovana Elada, svrgava patrijarha Nikolu Mistika kao regenta nad svojim sinom, carem Konstantinom VII. Ona dozvoljava Nikoli da ostane patrijarh, odbacuje titulu dodijeljenu Simeonu I od Bugarske (vidi 913.) i poništava planove za brak (sa bugarskom princezom) koje je Nikola napravio za njenog sina.
* Ljeto – Bizantijsko-bugarski rat: Simeon I, sa bugarskom vojskom, napada oblasti Trakije i Makedonije. Istovremeno, bugarske trupe prodiru u regione Drača i Soluna na zapadu. Najveći i najvažniji grad Trakije, Hadrianopolj (današnja Turska), je opkoljen i zauzet. Međutim, Bizantinci brzo vraćaju grad u zamjenu za ogromnu otkupninu.

### Arapsko Carstvo 
* 12. januar – Ahmad Samani, emir Samanijskog carstva, ubijen je (odrubljivanjem glave) dok je spavao u svom šatoru u Buhari (današnji Uzbekistan) od strane svojih robova. Nasljeđuje ga osmogodišnji sin, Nasr II, pod regentstvom vezira Abu Abdullaha al-Džajhanija. Abbasidi uzalud pokušavaju iskoristiti previranja kako bi ponovo osvojili Sistan.
* 24. januar – Fatimidski general, Hubasa ibn Jusuf iz berberskog plemena Kutama, maršira sa svojim trupama kako bi napao Egipat. Napreduje obalom i zauzima jedina dva grada na putu, Sirtu i Adždabiju, bez borbe. Garnizoni dva grada – najzapadnijih isturenih položaja Abasidskog halifata – već su pobjegli.
* 6. februar – Hubasa zauzima Barqah (današnji Bengazi), drevnu prijestolnicu Cirenaike. Abasidski guverner se povlači u Egipat pred nadmoćnom snagom Fatimida. Nakon što je ova bogata, plodna provincija pala u njegove ruke, Hubasa osigurava 24.000 zlatnih dinara godišnjih prihoda od poreza, kao i 15.000 dinara koje plaćaju kršćani.
* 11. juli – Al-Qa'im bi-Amrullah, sin fatimidskog halife Abdullaha al-Mahdija Billaha, napušta Raqqadu na čelu vojske, sastavljene od Kutama ratnika i arapskog džunda (lične garde) u pokušaju da osvoji Egipat. Šalje naredbe Hubāsi da ga čeka, ali vođen ambicijom, Hubāsa je već na putu za Aleksandriju.
* 27. august – Hubasa zauzima Aleksandriju, nakon pobjedničkog susreta s egipatskim trupama u blizini al-Hannijje (današnji El Alamein). Abasidski guverner Takin al-Hazari odbija se predati i traži pojačanje, koje mu stiže u septembru. Ubrzo nakon toga al-Qa'im bi-Amrullah ulazi u Aleksandriju sa ostatkom svoje vojske.
* Decembar – Fatimidska vojska pod Hubasom napušta Aleksandriju, a slijedi je al-Qa'im bi-Amrullah. Abasidske trupe drže Fustat i započinju kontraofanzivu protiv osvajača. Kutamska konjica pretrpjela je velike gubitke od turskih strijelaca.
* Sadžijska invazija na Gruziju: Muslimanska vojska pod Jusufom ibn Abi'l-Sadžom pohodi gruzijske pokrajine. Tiflis čini svojom bazom za operacije i napada Kakheti. Jusuf nastavlja prema Kartliju, gdje su uništena utvrđenja Uplistsikhe. Opsjeda i zauzima tvrđavu Q'ueli, ubijajući njenog branioca Gobrona.
* Hasan al-Utruš ponovo uspostavlja zejdidsku vlast nad provincijom Tabaristan (Sjeverni Iran), nakon 14 godina samanidske okupacije. On postaje novi vladar (emir) i zejdidski plemići prihvataju njegov autoritet.
* U El-Andaluzu suša dovodi do strašne gladi na Iberijskom poluostrvu, koja se nastavlja 915. godine. U svom nastojanju da centralizuje zemlju, halifa Abdurahman III, iz dinastije Emevida, ponovo osvaja Sevilju od klana Benu Hadždžadž.

### Evropa 
* 19. januar – Kralj García I umire u Zamori (Španija) nakon četverogodišnje vladavine. Nasljeđuje ga brat Ordoño II, koji postaje kralj Galicije i Leóna. Ordoño nastavlja svoju ekspanziju i smješta svoj dvor u León.
* 21. juni: Karlo Jednostavni daje zemlju Poligny u Varaisu Hugu Crnom. Priznaje Huginu sposobnost da naslijedi svog oca Richarda od Burgundije sa svim njegovim počastima.
* Ljeto – Saraceni iz Garigliana uspostavljaju uporišta u Laciju u Treviju (u Sabinskim brdima, blizu Palestrine) i Sutriju. Odavde neuznemiravani osvajaju papske gradove Orte, Narni i Nepi.
* Vikinški osvajači osnivaju naselje u blizini Waterforda (Irska) koje predvodi Ottir (Crni). Dablinski Vikinzi su prisiljeni plaćati danak irskim kraljevima Meatha i Leinstera kao cijenu za očuvanje svoje nezavisnosti.

### Britanija 
* Vikinzi razaraju velšku obalu i kreću se uz rijeku Severn. Zarobljavaju biskupa Cyfeillioga od Ergynga, a kralj Edward Stariji ga otkupljuje. Vikinzi su poraženi od snaga iz Hereforda i Gloucestera.
* Lady Æthelflæd, Mersijanka, kćerka kralja Alfreda Velikog, gradi burh ili utvrđeno prebivalište u Warwicku i popravlja gradinu Eddisbury. Ona predvodi Mersijance u njihovoj borbi protiv danskih osvajača.

### Azija 
* 4. februar – Stub Belanjong je postavljen na Baliju.
* U Indiji car Indra III iz dinastije Ratrakuta, unuk Krišne II, počinje svoju vladavinu (do 929. godine). Ponovio je vojne uspjehe svojih prethodnika Dhruve i Govinde III; porazio je Pratihare i privremeno okupirao Kannaudž, a zatim porazio Istočne Čalukje i ubio njihovog kralja Vidžajaditju. Pod njegovim nasljednicima, dinastija je opadala sve do stupanja na vlast Krišne III 939. godine.

## 914. u temama 
### Religija 
* Mart ili april – Papa Lando umire u Rimu nakon vladavine kraće od godinu dana. Nasljeđuje ga Ivan X, nadbiskup Ravene, kao 122. papa Katoličke crkve.
* Gérard de Brogne osniva vjersku zajednicu na svom imanju u Brogneu. Godine 919. dobija relikvije Svetog Eugena Žalosnog od monaha iz Saint-Denisa u Parizu.

## Rođeni 
* Al-Muti, abasidski halifa (umro 974.)
* Čen Hongdžin, kineski vojskovođa (umro 985.)
* Li Conghou, car Kasnog Tanga (umro 934.)
* Luitgarde, vojvotkinja i supruga vojvode Normandskog (umro 978.)
* Ši Čonggui, car Kasnog Jina (umro 974.)
* Valtoke Gormsson, vikinški plemić (umro 985.)

## Umrli 
* 12. januar – Ahmed Samani, samanidski emir
* 19. januar – García I, kralj Leóna (Španija)
* 12. februar – Li, carica Jana
* 31. decembar – Ibn Havshab, osnivač ismailitske zajednice u Jemenu
* Abu Sa'id al-Džannabi, osnivač Bahreina (ili 913.)
* Aedh mac Ailell, opat Clonferta
* Bárid mac Oitir, vikinški vođa
* Gobron, gruzijski vojni zapovjednik
* Idalguer, franački biskup
* John Eladas, bizantijski regent
* Krišna II, indijski vladar
* Lando, papa Katoličke crkve
* Li Džihui, kineski guverner
* Liu Rengong, kineski vojskovođa
* Liu Šouguang, kineski vojskovođa
* Mu'nis al-Fahl, abasidski general
* Plegmund, nadbiskup Canterburyja (ili 923.)

## Reference 
## Vanjski linkovi