Crkva svetog Luke na Košutnjaku

mini|desno|Crkva svetog Luke na Košutnjaku
[mini|desno|Dio unutrašnjosti crkve i [polijelej]]
**Crkva svetog apostola Luke** je hram srpske pravoslavne crkve. Nalazi u ulici Kneza Višeslava 100, na Košutnjaku u gradskoj općini Čukarica, Beograd, Srbija. Pripada Beogradsko-karlovačkoj arhiepiskopiji.

## Historija 
Hram je građen u periodu od 1999 do 2003. godine, uz blagoslov patrijarha srpskog Pavla, kao zadužbina Veselina Boškovića, tadašnjeg direktora za građevinsko zemljište grada Beograda, i njegove porodice. Prvi starješina hrama bio je protojerej-stavrofor Milan Vilenica. Krst i zemljište hrama posvećeni su 12. septembra 1999. godine. Temelje hrama posvetio je patrijarh srpski Pavle, oktobra 1999. godine uz sasluženje svećenika. Naredne godine patrijarh Pavle održao je prvu arhijerejsku liturgiju u ovom hramu.

Izgradnja hrama završena je 2002. godine, nakon čega se prešlo na zanatske radove, kada je hram obložen kamenom travertinom uveženim iz Italije i pokriven olovom. Nakon toga hram je dobio tri zvona, koja su izlivena u Innsbrucku u Austriji. Hram svetog apostola Luke posvećen je 22. juna 2003. godine od strane patrijarha Pavla. Izgrađen je u raškom stilu, a u njegovoj porti nalazi se palionica svijeća, koja je izgrađena 2007. godine i posvećena svetom Nikoli, parohijski dom izgrađen je 2004. godine, a spomen česma je podignuta 2005. godine. Crkva, palionica svijeća i spomen česma obloženi su kamenom travertinom. Po projektu g. Lukića izgrađen je ikonostas, a gradio ga je Dragan Šuljagić, kamenorezac iz Užica. Prve ikone na ikonostasu radio je ikonopisac Rad M. Pavlović, a one se danas nalaze u oltaru, dok su na ikonostasu ikone monahinje Jefimije, nekadašnje igumanije manastira Gradac, koja je izradila i ikone za hramovni mesingani horoš. Horoš je izgrađen i postavljen 2009. godine po projektu arhitekte Lukića, od strane akademskog vajara Slobodana Rekalića. Mozaike u hramu radio je Zoran Mihajlović iz Beograda. U crkvi se nalaze čestice svetih moći, za koje se tvrdi da pripadaju svetom Đorđu i prepodobnom Zosimu Tumanskom, kao i jedna stara ruska okovana ikona nerukotvorenog obraza Gospodnjeg.

## Galerija 

Crkva svetog Luke na Košutnjaku3.JPG|Palionica svijeća (lijevo), zvonik i crkva
Crkva svetog Luke na Košutnjaku4, ikonostas.JPG|Ikonostas
Crkva svetog Luke na Košutnjaku5,krst na velikoj kupoli.JPG|Krst velike kupole
Crkva svetog Luke na Košutnjaku6,kupola iznutra.JPG|Unutrašnjost kupole
Crkva svetog Luke na Košutnjaku7,kupola izvana.JPG|Spoljašnjost kupole
Crkva svetog Luke na Košutnjaku8.JPG|Dio unutrašnjosti, freske u sjevernoj pjevničkoj apsidi
Crkva svetog Luke na Košutnjaku9.JPG|Mozaik s likom svetog Luke iznad prolaza ispod zvonika
Crkva svetog Luke na Košutnjaku10.JPG|Na mozaiku je prikazan sveti Luka kako ikonopiše lik Bogorodice, jer je po crkvenom predanju on začetnik ikonopisa i autor tri ikone Bogorodice
Crkva svetog Luke na Košutnjaku11.JPG|Dio unutrašnjosti s pogledom na južnu pjevnicu (lijevo)
Crkva svetog Luke na Košutnjaku12.JPG|Gornji dio zvonika
Crkva svetog Luke na Košutnjaku13.JPG|Naos (centralni dio crkve) i priprata (ulazini dio, pri vratima). Crkva je freskopisana i 17. marta 2020. godine
Crkva svetog Luke na Košutnjaku16.JPG|Dio fresaka ispod kupole
Crkva svetog Luke na Košutnjaku17.JPG|Južna strana crkve
Crkva svetog Luke na Košutnjaku19.JPG|Freske na južnom dijelu svoda. Iznad je prikazan Božić (lijevo), Sretenje Gospodnje i Krstovdan-Bogojavljenje, dolje: Tajna večera, Isusova molitva u Getsimanskom vrtu i suđenje Isusu
Crkva svetog Luke na Košutnjaku20.JPG|Freska Isusa na svodu, između dva reda fresaka na južnoj i sjevernoj strani svoda
Crkva svetog Luke na Košutnjaku21.JPG|Freske na sjevernom dijelu svoda. Gore: Preobraženje Gospodnje, Lazareva subota i Cvijeti, dolje: Veliki petak i Uskrs
Crkva svetog Luke na Košutnjaku31.JPG|Stupovi na sjevernoj strani hrama
Crkva svetog Luke na Košutnjaku14.JPG|Južni prozori zvonika
Crkva svetog Luke na Košutnjaku15.JPG|Spomen ploča na zvoniku o vremenu izgradnje crkve i ljudima zaslužnim za izgradnju
Crkva svetog Luke na Košutnjaku30.JPG|Dio zvonika, velika kupola i dio manje sjeverne kupole
Crkva svetog Luke na Košutnjaku32.JPG|Južna strana zvonika
Crkva svetog Luke na Košutnjaku33.JPG|Unutrašnjost zvonika. Na vrhu je prozirna plastična kupola iznad koje su zvona
Crkva svetog Luke na Košutnjaku34.JPG|Unutrašnjost zvonika
Crkva svetog Luke na Košutnjaku35.JPG|Pogled na zvonik i crkvu sa jugozapadne strane
Crkva svetog Luke na Košutnjaku22, parohijski dom.JPG|Pogled sa zvonika na parohijski dom pored crkve
Crkva svetog Luke na Košutnjaku29.JPG|Palionica svijeća, lijevo
Crkva svetog Luke na Košutnjaku26.JPG|Dio unutrašnjosti palionice svijeća
Crkva svetog Luke na Košutnjaku27,južni prozor palionice svijeća.JPG|Južni prozor palionice svijeća
Crkva svetog Luke na Košutnjaku28,mozaik svetog Nikole.JPG|Mozaik svetog Nikole na istočnom zidu palionice svijeća
Crkva svetog Luke na Košutnjaku23, česma.JPG|Česma i u pozadini parohijski dom
Crkva svetog Luke na Košutnjaku24, česma.JPG|Natpis na česmi
Crkva svetog Luke na Košutnjaku25, česma.JPG|Jedna od dvije bročane glave bika na česmi. Glava bika, jer je krilati bik simbol svetog Luke. Neuspjeo pokušaj da voda teče iz usta bika je zamjenjen na način koji je narušio estetski izgled česme
Crkva svetog Luke na Košutnjaku18, ikona svetog Luke.JPG|Cjelivajuća ikona svetog Luke. Cijeliv znači poljubac, a iscijeliti znači ozdraviti, učiniti cjelovitim. Cjelivajuća ikona sveca ili praznika kojem je crkva posvećena stoji koso, na sredini hrama. Veza između cijeliva-poljupca i iscjeljenja-ozdravljenja je u tome što je poljubac izraz ljubavi, a ona ozdravljuje duše i tijela vjernika

## Reference 
Kategorija:Crkve u Beogradu
Kategorija:Srpske pravoslavne crkve u Srbiji
Kategorija:Crkve Arhiepiskopije beogradsko-karlovačke