Kalibar

**Kalibar** je oznaka za veličinu unutrašnjeg prečnika cijevi vatrenog oružja odnosno veličinu prečnika projektila/zrna municije. Sama riječ kalibar koja se i u bosanskom jeziku upotrebljava, u 17. vijeku preuzeta je od francuske riječi *Calibre* čiji se korijeni nalaze u arapskom *qalib* (postolarska lajsna) i grčkoj riječi *kalapodium* istog značenja. Osim za oružje, kalibar se često koristi i za označavanje prečnika cijevi ili metalnih šipki.

[mini|Kalibri pištolja u poredbi ([9 mm Parabellum|9 × 19&nbsp;mm; 7,62 × 25 &nbsp;mm; .357 SIG; 10&nbsp;mm AUTO; .40 S&W; .45 GAP; .50AE)]]

## Podjela 
### Kalibar po težini 
Kod oružja čija municija sadrži više kugli (sačma u patronama za sačmarice) oznake za njihovu veličinu izvedene su od engleskog sistema za težinu pri čemu *Cal.12* znači da 12 olovnih kugli veličine unutrašnjeg presjeka cijevi ima težinu od jedne engleske funte (*Pound* = 454g). Nasuprot kalibarskim oznakama u milimetrima ili inčima, ovdje je cijev manjeg prečnika što je veći broj oznake veličine (12,16,20,22).

### Kalibar u milimetrima i inčima 
Kao mjera kalibra za municiju sa punim zrnom usvojene su mjerne jedinice milimetar (mm) i inč.

#### Kalibar u inčima 
Oznake u inčima se pišu u obliku decimalnog broja sa anglo-američkim načinom pisanja, tačkom umjesto zareza (naprimjer .45, .38 ili .306). U ovom slučaju se kalibri pištolja, revolvera i pušaka razlikuju dodavanjem daljih brojeva ili specijalnih oznaka (kalibar *.25* je naprimjer pištolj u kalibru *0,25* inča dok kalibar *.250* označava metak puške istog presjeka ali duže čahure, osim toga koriste se dodaci kao naprimjer *.45 ACP* za pištolj, naspram *.45* za revolvere.).

200px|mini| Puščani metci u kalibrima: 7*64, 7,92mm Mauser, .243 Win., .222 Rem.

#### Kalibar u milimetrima 
U milimetrima se označava tačan prečnik projektila/zrna pri čemu njegova dužina nije bitna. Dužina čahure se označava dodatkom *X (npr. 9*19mm ili 8*57mm pri čemu prvi broj označava prečnik metka a drugi dužinu čahure).

Osim ovih dodatnih oznaka, postoje oznake i za označavanje jačine punjenja (Magnum, Winchester) i dodatne oznake za vrstu zrna ili kugle (FMJ-Full Metal Jacket, kod ovog projektila olovno jezgro je potpuno presvučeno metalom, zrno sa metalnom košuljicom).

## Najčešći kalibri 
### Pištolji i revolveri: 
mini|Zrno metka kalibra 7,92mm Mauser

* *.22 Short* Malokalibarski pištolji velike preciznosti za sportska takmičenja
* *7,65* ili *7.65*25* Veći broj pištolja u istočnim zemljama 
* *9*18* Normalni pištoljski metak kalibra 9&nbsp;mm
* *9*19* ili *9 mm Parabelum* Metak sa malo dužom čahurom i jačim punjenjem nego 9*18
* *.357 Magnum* Metak u kalibru *.357* jačeg punjenja
* *.38* Metak u kalibru 9mm za revolvere
* *.45* Metak za jače revolvere
* *.45* ACP Metak u kalibru .45 pravljen za pištolje firme Colt 
* *10 mm Auto* Najjači pištoljski metak bez Magnum punjenja (Glock, Smith & Wesson)
* *.55 Boxer* Najjači revolverski metak

### Puške sačmarice: 
* *Cal.12/76* Kod nas čest kalibar lovačkog oružja
* *Cal.12/70* U Evropi čest kalibar lovačkog oružja pored 12/76
* *Cal.16/76* Čest kalibar sačmarica u Evropi
* *Cal.20* Rijeđi kalibar u Evropi, čest u SAD
* *Cal.22* Vrlo rijedak kalibar sa sačmom, najčešće su meci punjeni samo jednom kuglom (Engleska)

Više modela sačmarica ima kombinovane cijevi sa sačmom i sa mecima cijelog zrna (naprimjer 12/70 sa 8*57)

### Karabinske puške: 
* *.22 LR* Long Rifle je ustvari metak kalibra .22 sa dužom čahurom (6&nbsp;mm Flobert)
* *.222 Remington* Kalibar .22 firme Remington
* *.243 Winchester* Manji kalibar firme Winchester
* *.30-06* ili *7,62*63* Čest kalibar lovačkih pušaka u SAD, izveden od vojnog kalibra 
* *7*57* Karabini i kombinovane puške lovaca u zapadnim zemljama
* *8*57* Čest kalibar lovačkih pušaka kod nas, koristi se i za preuređene karabine M-48 iako su u kalibru *7,9 Mauser*

Svi kalibri preko 8&nbsp;mm su najčešće izvedeni od vojnih kalibara.

Kategorija:Oružje