open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Evropska računarska diploma

desno|220p
**Evropska računarska diploma** (***E**uropean **C**omputer **D**riving **L**icence*) je međunarodno priznata potvrda informatičke pismenosti, koja osigurava vlasniku poznavanje rada na računaru prema **ECDL** normi. Zbog velikog uspjeha koji je ECDL postigao u Evropi, program je proširen na cijeli svijet pod nazivom *International Computer Driving Licence* (ICDL). 

Kandidati koji žele dobiti diplomu mogu se prijaviti za ispite bilo gdje u svijetu, polagati redosljedom kojim žele, u različitim test centrima, te nakon svih položenih ispita dobiti potvrdu priznatu u cijelom svijetu. U Bosni i Hercegovini testni centri se nalaze u Bihaću, Prijedoru, Banjoj Luci, Travniku, Zenici, Bijeljini, Živinicama, Zvorniku, Sarajevu i Mostaru.

## Vanjski linkovi 
* ECDL za Bosnu i Hercegovinu 

Kategorija:Računarstvo
Peršun

**Peršun** () je dvogodišnja biljka s bijelim, tankim i dugačkim korijenom. Stabljika je gola, malo žljebasta i uglasta. Listovi su različitog nazubljenog oblika.

## Hemijski sastav 
Peršun nema visoko-kaloričnu vrijednost, ali je zato izuzetno bogat mineralima i vitaminima. To ga svrstava u red visokokvakitetnih namirnica i ljekovitih biljaka. List je bogat vitaminom C. Bogat je još provitaminom A, vitaminima grupe B, te rijetkim vitaminom B12 (koji je značajan za stvaranje crvenih krvnih zrnaca). Ništa manje nije važno ni bogatstvo peršuna mineralnim sastojcima. U 100 grama peršunovog lista ima oko 1630 miligrama minerala, od čega polovinu zauzima visokovrijedan kalijum. Tome treba dodati i značajno prisustvo željeza, kalcijuma,
mangana, magnezijuma, bakra.

## Kulinarstvo 
Lišće peršuna treba uzimati u svježem stanju, jer jedino tako zadržava svoja bitna svojstva. Peršunov list je izuzetno djelotvoran kao sredstvo koje podstiče izlučivanje štetnih materija iz organizma, a povoljno utiče na cirkulaciju i uopšte srčane smetnje.

U kulinarstvu peršun se upotrebljava kao začin zbog svog specifičnog i izrazito prijatnog mirisa. Kao začin koristi se najviše list koji se jelima obično dodaje sitno sjeckan na kraju pripreme jela.

Korijen se koristi kao dodatak supama i varivima.

## Također pogledajte 
* Spisak začina

Kategorija:Začini
Kategorija:Povrće
Kategorija:Apiales
Prirodni plin

mini|200p|Skladište zemnog plina
**Zemni ili prirodni plin** je fosilno gorivo koje se najvećim dijelom (85 do 95 posto) sastoji od metana (CH4), koji je najjednostavniji ugljikovodik bez mirisa i okusa. Lahko je zapaljiv i eksplozivan. Preostali udio (5 do 15 posto) su složeniji ugljikovodici, dušik i ugljik-dioksid. 

Kao fosilno gorivo, prirodni plin ima ograničene zalihe. Procjene su da bi zalihe prirodnog plina, uz današnji nivo iskorištavanja, mogle potrajati još nekih sto godina. Najveći problemi s plinom leže u tome što udio metana u njemu se mijenja od države do države, pa tako naprimjer udio metana u prirodnom plinu u Rusiji se kreće oko 98 posto dok je u Holandiji taj udio od 80 do 85 posto.

## Upotreba i iskorištenje 
Upotreba prirodnog plina je raznovrsna. Plin se upotrebljava u domaćinstvu, koristi se kao sredstvo za grijanje, u industriji itd., ali se u zadnje vrijeme sve više javlja kao i alternativno gorivo za pogon motornih vozila, gdje se upotrebljava u jednom od naziva **CNG** (*compressed natural gas*) ili ukapljen na temperaturi od minus 162 stepena **LNG** (*liquefied natural gas*). Prednosti upotrebe prirodnog plina za pogon je u tome što motori pogonjeni prirodnim plinom ispuštaju za polovicu manje štetnih plinova od odgovarajućih dizel motora koji ispunjavaju Euro 2 normu. Osim toga, prednost mu se očituje i u činjenici nepostojanja krutih čestica u ispušnoj cijevi, buka je neusporedivo manja kao i niža cijena u odnosu na dizel ili benzin. Prirodni plin je značajan i u pogledu da su autonomija kretanja i nosivost bitno veći nego kod ostalih alternativnih goriva. Budući da **CNG** ima visoku oktansku vrijednost (120), upotrebljava se kod motora s Ottovim postupkom sagorijevanja, a što ima nešto lošije iskorištenje u odnosu na dizel, ali budući da se koristi u režimu siromašne smjese razlike nisu velike. 

Danas u svijetu postoji više od milion komercijalnih vozila koja su bivalentna, odnosno koja osim plina mogu koristiti i benzin, ali vozila pogonjena samo plinom imaju bolju iskoristivost. Jedno od najpoznatijih je **Sprinter NTG** (*Natural Gas Technology*), koji je opremljen posebnim sistemom za tzv. sekvencijalno ubrizgavanje plina koje dodatno smanjuje buku i količinu štetnih ispušnih plinova kod motora pogonjenih plinom.


Kategorija:Fosilna goriva
Kategorija:Plinovita goriva
Kategorija:Kineski izumi
Svetozar Pisarević

**Svetozar Pisarević** (Bosanski Šamac, 25. decembar 1885 – Beograd, 3. novembar 1929) bio je prvak Beogradske opere.

Između dva svjetska rata, u tadašnjem svijetu muzičke umjetnosti, nastupao je u Ljubljanskoj i Zagrebačkoj operi, a 1919. godine postao je član tek osnovane Beogradske opere. Kao izrazit talenat i obrazovan umjetnik odmah je dobio niz velikih uloga. Pjevao je u operama *Knez od Zete*, *Suton*, *Prodana nevjesta*, *Boris Godunov*, *Knez Igor*, *Leteći Holanđanin*, *Žene vindzorske* i drugim. Dr. Miloje Milojević posebno je isticao Pisarevićeve uloge kardinala Bronjija u operi *Jevrejka*, zatim starog Židova u operi *Samson i Dalila* i Sarastra u operi *Čarobna frula*.

Iznenadna smrt Svetozara Pisarevića 1929. godine bila je ogroman gubitak mladoj beogradskoj opernoj sceni. Povodom njegove smrti mjesečnik pozorišne umjetnosti, koji je izlazio u Beogradu, uz ostalo naznačio je i sljedeće: 

U nekrologu dr. Miloja Milojevića, koji je objavila *Politika*, napisano je da je  

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1885.
Kategorija:Umrli 1923.
Kategorija:Bosanskohercegovački operski pjevači
Kategorija:Bosanskohercegovački muzičari
Kategorija:Biografije, Šamac
Kategorija:Srpski operski pjevači
Mitar Trifunović Učo

**Mitar Trifunović Učo** (Brvnik kod Bosanskog Šamca 1880. - logor Jasenovac, novembar 1941), bio je narodni heroj Jugoslavije.

## Biografija
Bio je učesnik proboja Solunskog fronta 1918. godine kao dobrovoljac. Prije Prvog svjetskog rata socijaldemokrat, a od Vukovarskog kongresa KPJ komunista. Na tom kongresu biran je u Centralno partijsko vijeće, a kao kandidat KPJ na izborima za Ustavotvornu skupštinu Kraljevine SHS 1920. izabran je za poslanika. Godine 1953. proglašen je za narodnog heroja Jugoslavije.
## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Rođeni 1880.
Kategorija:Umrli 1941.
Kategorija:Biografije, Šamac
Kategorija:Nosioci Ordena narodnog heroja
Houston

**Houston** (fonol.: *Hjuston*) je najveći grad u saveznoj državi Texas i četvrti najveći grad u SAD-u. Prema popisu stanovništva iz 2005. godine grad ima preko 2 miliona stanovnika. Metropleks Houstona je sedmi najveći u SAD-u, sa populacijom od 5.3 miliona stanovnika.

Houston je poznat po svojoj aeronautičkoj industriji, također područje Houstona je vodeće u proizvodnji opreme za naftnu industriju. Luka Houston je šesta najveća luka na svijetu, te ostvaruje najveći međunarodni profit u SAD-u.

## Pobratimski gradovi 
*  Stavanger, Norveška

Kategorija:Gradovi u Sjedinjenim Američkim Državama
Kategorija:Gradovi u Teksasu
Kategorija:Gradovi u okrugu Harris, Teksas
Kategorija:Gradovi u okrugu Fort Bend
Kategorija:Gradovi u okrugu Montgomery, Teksas
*
Stipe Pletikosa

**Stipe Pletikosa** je hrvatski nogometni golman, dugogodišnji reprezentativac i jedan od igrača s najviše nastupa za hrvatsku nogometnu reprezentaciju.

## Karijera
Karijeru je počeo u Hajduku iz Splita, gdje ga je prvi u postavu stavio trener Ivan Buljan, dok je kod Ivana Katalinića 1998. postao prvi golman kluba, maknuvši s tog mjesta Tončija Gabrića.

Otad se iskazao sjajnim refleksima, savršenom koordinacijom, ali i netipičnom građom, koja mu je, navodno, odgodila transfer u najdražu mu englesku Premier ligu. Zbog sjajnih odbrana navijači Hajduka dali su mu nadimak "Hobotnica".

Godine 2002. proglašen je najboljim nogometašem Hrvatske u izboru *Večernjeg lista* i to je jedini put da je tu titulu ponio golman. Sljedeće sezone ponovo osvaja Kup, a 2003. sa Darijom Srnom prelazi u ukrajinski Šahtar iz Donjecka. Godine 2007. priključuje se moskovskom Spartaku i već u prvoj sezoni brani u 29 od 30 utakmica ruske Premijer lige.

Jednako dobro izvodi penale kao što ih i brani. U Hajduku je dugo bio standardni izvođač penala, tako da ih je postigao 4 u prvenstvu i 1 u finalu kupa 2003.

## Reprezentativna karijera 
Za reprezentaciju je debitirao 10. februara 1999. u Splitu. Otad je bio prvi golman, sakupivši 114 nastupa. Branio je na SP 2002. i 2006, te na EP 2008. i 2012. Nakon povrede uoči EP 2004. u Portugalu jedno vrijeme bio je rezerva i u klubu i reprezentaciji.

## Reference
## Vanjski linkovi 
*
*
*
*
*Stipe Pletikosa na premierleague.com

Kategorija:Rođeni 1979.
Kategorija:Hrvatski nogometaši
Kategorija:Biografije, Split
Kategorija:Nogometaši Hajduka
Kategorija:Nogometaši Šahtar Donjecka
Kategorija:Nogometaši Spartak Moskve
Kategorija:Nogometaši Tottenham Hotspura
Kategorija:Nogometaši Rostova
Kategorija:Nogometaši Deportiva de La Coruñe
Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 2002.
Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 2006.
Kategorija:Igrači na Evropskom prvenstvu u nogometu 2008.
Kategorija:Igrači na Evropskom prvenstvu u nogometu 2012.
Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 2014.
Kategorija:Živi ljudi
Bosna i Hercegovina u Kraljevini Jugoslaviji

Bosna i Hercegovina se u periodu od 1918. do 1941. nalazila u sastavu Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, kasnije prozvane Kraljevina Jugoslavija Osnovno obilježje toga razdoblja je nastojanje Srba da se, koristeći se dominacijom u vojsci i politici, te relativnom brojnošću (oko 38 − 40 % ukupnog stanovništva BiH), nametnu kao dominantan faktor u zemlji. U režimu ograničenog parlamentarizma i drastičnih izbornih manipulacija, te političkih ubistava (Milan Šufflay, Ivo Pilar) i korupcije (sve energije u zemlji su se trošile na zaoštrene političke borbe, te su, zbog unutrašnje rastočenosti zemlje, dovele do kolapsa Kraljevine Jugoslavije u ratu s nacističkom Njemačkom).

## Država SHS 
S raspadom Austro-Ugarske, nastaju nove države, pa tako i Država SHS, koja je obuhvaćala i teritoriju današnje Bosne i Hercegovine. 

U Zagrebu je u oktobru 1918. stvoreno Narodno vijeće Slovenaca, Hrvata i Srba s ciljem stvaranja nezavisne države na južnoslavenskim prostorima Austro-Ugarske. Dana 29. oktobra 1918. osnovana je Država Slovenaca, Hrvata i Srba, od teritorija na kojima su živjeli južnoslavenski narodi u Austro-Ugarskoj, da bi se 1. decembra 1918. preimenovala u Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca.

## Prva Jugoslavija 
, u ilustraciji jugoslavenskih naroda koji plešu kolo.|199x199px]]

Nakon Prvog svjetskog rata, Bosna i Hercegovina je uključena u Kraljevstvo Srba, Hrvata i Slovenaca (uskoro preimenovano u Jugoslaviju). Politički život u Bosni u to vrijeme obilježila su dva glavna trenda: društveni i ekonomski nemiri zbog agrarne reforme iz 1918-19. koji su se manifestirali kroz masovnu kolonizaciju i konfiskaciju imovine; također i formiranje nekoliko političkih stranaka koje su često mijenjale koalicije i saveze sa strankama u drugim jugoslavenskim regijama. Dominantni ideološki sukob jugoslavenske države, između hrvatskog regionalizma i srpske centralizacije, različito su shvatale glavne etničke grupe u Bosni i Hercegovini i zavisio je od ukupne političke atmosfere. Iako je početna podjela zemlje na 33 oblasti izbrisala prisustvo tradicionalnih geografskih entiteta sa karte, napori bosanskih političara poput Mehmeda Spahe osigurali su da šest oblasti izdvojenih iz Bosne i Hercegovine odgovara šest sandžaka iz osmanskog doba i, na taj način, odgovara tradicionalnim granicama zemlje u cjelini. Međutim, vanjske političke okolnosti prisilile su jugoslovenske političare da preusmjere svoju pažnju na rastuću prijetnju koju je predstavljala nacistička Njemačka. Nakon perioda u kojem su se dešavali pokušaji smirivanja, pridruživanje Trojnom paktu i državni udar, Jugoslavija je napadnuta od strane Njemačke 6. aprila 1941. 

## Reference 
### Izvori 
* 
* 

## Dodatna literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Matthew Parish, *A Free City in the Balkans: Reconstructing a Divided Society in Bosnia*, London: I.B.Tauris, 2009.
* 
* 
* 
* Ed Vulliamy, *The War is Dead, Long Live the War: Bosnia: the Reckoning* Bodley Head (London 19 April 2012) 

Kategorija:Historija Jugoslavije
Pelé

**Edson Arantes do Nascimento** (23. oktobar 1940 – 29. decembar 2022), poznatiji po nadimku **Pelé**, bio je brazilski nogometaš. Uz Diega Maradonu, smatra se najboljim igračem u historiji nogometa, kojim ga je 1999. godine proglasila FIFA. Uz to, Međunarodni olimpijski komitet (MOK), nakon glasanja provedenog po nacionalnim olimpijskim komitetima, u decembru 1999. proglasio ga je jednim od 5 najboljih sportista 20. vijeka (uz njega tu su još bili Carl Lewis, Muhammad Ali, Michael Jordan i Mark Spitz), dodijelivši mu nagradu službenog glasila MOK-a, "Olimpic Review", i diplomu.

Pelé je počeo da igra za Santos sa 15 godina, a za reprezentaciju Brazila sa 16. Tokom svoje reprezentativne karijere osvojio je tri FIFA svjetska prvenstva: 1958, 1962. i 1970. godine, jedini igrač kojem je to uspjelo. U zlatnoj eri za Santos, predvodio je klub do Copa Libertadores 1962. i 1963. godine, te do Interkontinentalnog kupa 1962. i 1963. godine.

Postigavši ​​u prosjeku skoro gol po utakmici tokom cijele svoje karijere, Pelé je bio vješt u udaranju lopte bilo kojom nogom, pored toga što je predviđao pokrete protivnika na terenu. U Brazilu ga hvale kao nacionalnog heroja zbog njegovih dostignuća u fudbalu i zbog njegove otvorene podrške politikama koje poboljšavaju socijalne uslove siromašnih.

## Trofeji
**Santos**
*Campeonato Brasileiro Série A: 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1968.
*Copa Libertadores: 1962, 1963.
*Interkontinentalni kup: 1962, 1963.
*Interkontinentalni superkup: 1968.
*Campeonato Paulista: 1958, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1973.

**New York Cosmos**
*North American Soccer League, Soccer Bowl: 1977.

**Brazil**
*Svjetsko prvenstvo: 1958, 1962, 1970.

## Također pogledajte
*Spisak nogometaša

## Reference
## Vanjski linkovi
*
*
*
*Pelé na rsssf.com
*Međunarodna kuća slavnih (nogomet) - Pelé

Kategorija:Rođeni 1940.
Kategorija:Umrli 2022.
Kategorija:Biografije, Três Corações
Kategorija:Brazilski nogometaši
Kategorija:Nogometaši Santosa
Kategorija:Nogometaši New York Cosmosa
Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 1958.
Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 1962.
Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 1966.
Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 1970.
Alcatraz

Ostrvo **Alcatraz** (poznato i kao *Hrid*; eng. *The Rock*) nalazi se u središtu zaliva San Francisco 2,4 km od istoimenog grada u Kaliforniji. Na ovom malom ostrvu prvo je sagrađen svjetionik, zatim vojna utvrda, pa vojni zatvor (1868), a od 1933. do 1963. bilo je lokacija čuvenog istoimenog saveznog zatvora. Početkom novembra 1969. zauzela ga je grupa lokalnih domorodaca, koji su bili dio talasa aktivizma za prava domorodaca koji se proširio čitavim Sjedinjenim Državama javnim protestima tokom 1970-ih. Ova okupacija potrajala je više od 19 mjeseci. 1972. godine Alcatraz je postao zaštićeno nacionalno područje, a 1986. uvršten je na spisak nacionalno-historijskih znamenitosti SAD-a.

Objekti na ostrvu danas su pod upravom Službe nacionalnih parkova SAD-a kao dio zaštićenog područja Golden Gate i otvoreni su za posjete. Posjetioci mogu doći na ostrvo trajektom sa Doka 33, u blizini Fisherman's Wharfa. Trajektne linije omogućuje kompanija *Hornblower Cruises and Events*, koja djeluje pod imenom *Alcatraz Cruises*. 2008. godine ova kompanija stavila je u pogon prvi trajekt u SAD-u na hibridni pogon, *Hornblower Hybrid*, kojim se sad plovi do ostrva, a pristaje na Doku Alcatraz.

Na ostrvu se nalaze i neka prirodna obilježja, poput plimnih bazena, a tu su i kolonije morskih ptica (uglavnom zapadnih galebova, kormorana i bijelih čaplji). Prema dokumentarcu o historiji Alcatraza iz 1971, ostrvo je dimenzija 511 x 180 m, a njegova najveća visina tokom srednje plime iznosi 41 m. Međutim, izviješteno je da ukupna površina ostrva iznosi 8,9 ha., od arapske riječi القطرس (*al-qaṭras*), što znači "albatros". S vremenom je engleska verzija imena postala popularna i ona se danas široko koristi. U augustu 1827. francuski kapetan Auguste Bernard Duhaut-Cilly napisao je: "...prolazeći pored Ostrva pelikana... prekrivenog sa bezbroj ovih ptica. Pucanj iz puške u blizini ove pernate legije uzrokovao je da one polete u velikom oblaku uz buku poput uragana." Kalifornijski smeđi pelikani (*Pelecanus occidentalis californicus*) danas se ne gnijezde na Alcatrazu. Španci su na ostrvu izgradili tek nekoliko manjih objekata, ništa više.

## Reference 
Kategorija:Ostrva
Britanska funta

**Funta** (simbol **£**, bankarski kod GBP) je zvanična valuta Ujedinjenog Kraljevstva, Gibraltara, Sjeverne Irske, Sv. Helene i Falklandskih ostrva. Jedna je od najstarijih valuta na svijetu. U engleskom jeziku se često upotrebljava samo naziv funta. Dok se pojam Britanska Funta najčešće upotrebljava kada je valutu potrebno razlikovati od drugih).

Izvorno je funta bila vrijednost jedne funte (jedinica težine) srebra. Simbol funte izvorno je imao dvije horizontalne linije **₤**, ali je kasnije taj broj smanjen na jednu **£**.

Funta je jedna od najraširenijih svjetskih valuta, zajedno s američkim dolarom (USD), eurom (EUR) i japanskim jenom (YEN).

## Historija
Funta se je koristila još prije 1200 godina. Prva zemlja koja je uvela zlatni standard bila je Velika Britanija, time je funta bila prva valuta koja je imala pokriće u zlatu. Isaac Newton, koji je obnašao i funkciju šefa britanske kovnice, 1717. je pogrešno proračunao odnos vrijednosti srebra i zlata. U okviru sporazuma iz Bretton Woodsa funta je od 1940-1971 bila vezana za kurs američkog dolara.

## Podjela 
mini|desno|150px|Nove kovanice britanske funte
Jedna funta je podijeljena u 100 penija. Simbol penija je "**p**".

Do 1971. godine funta se sastojala od šilinga i penija. Svaka funta je  bila podijeljena na dvadeset šilinga. Svaki šiling se sastojao iz dvanaest penija. Oznaka šilinga je bila "**s**", ali ne po prvom slovu engleskog naziva (shilling), već po prvom slovu Latinskog naziva solidus. Oznaka za peni je bila "**d**" od Francuske riječi denier, koja potiče od Latinske riječi denarius (solidus i denarius su bili Rimski novčići).

Od 1971. koristi se decimalni sistem za podjelu valute. Novčanice postoje u apoenima od 5, 10, 20 i 50 funti, kovanice od 1, 2, 5, 10, 20, 50 penija kao i 1 i 2 funte.

## Reference
## Vanjski linkovi
* Banka Engleske (BoE) zvanična stranica 
* Novčanice Britanska funta *Bis ans Ende der Welt*  
* Novčanice Britanska funta (Škotska) *Bis ans Ende der Welt*  
* Novčanice Britanska funta (Sjeverna Irska) *Bis ans Ende der Welt*  

Kategorija:Ujedinjeno Kraljevstvo
Kategorija:Evropske valute
Kategorija:Ekonomija Ujedinjenog Kraljevstva
Kategorija:Valute u optjecaju
Kategorija:Azijske valute
Kategorija:Afričke valute
Kategorija:Sjevernoameričke valute
Kategorija:Južnoameričke valute
Kategorija:Okeanijske valute
HDTV

mini|200p|Primjer televizora visoke rezolucije

**HDTV** ili **televizija visoke rezolucije** () odnosi se na televizijski sistem koji pruža značajno veću rezoluciju slike od prethodnih generacija tehnologije. Izraz se koristi od 1936; u novije vrijeme odnosi se na generaciju koja slijedi televiziji standardne rezolucije (SDTV). Trenutni je de facto standardni video format koji koristi većina emitiranja: terestrijalna televizija, kablovska televizija, satelitska televizija i Blu-ray diskovi.

Kategorija:Tehnologija
Ruslana

**Ruslana** (*Руслана Лижичко*; rođena 24. maja 1973. Lavov, Ukrajina) је ukrajinska pjevačica.

## Diskografija 
### Albumi 
*''Myt' Vesny - Dzvinkyj Viter (album)|Myt' Vesny - Dzvinkyj Viter (Мить весни. Дзвінкий вітер) *(1998)
**Останнє різдво 90-x* (1999)
**Найкраще* (2001)
**Добрий вечір, тобі ...* (2002)
**Dyki Tantsi* (2003)
**Diki Tantsi (Eurobonus)* (2004)
**Wild Dances* (2004)
**Welcome To My Wild World* (2005)
**Club'in* (2005)
**Wild Dances (New Year/Christmas Edition)* (2005)
**Amazonka* (2008)
**Wild Energy'' (2008)

### Hitovi 
*"Ty"
*"Balada pro princessu"
*"Svitanok"
*"Ostannya Poema"
*"Kolyskova"
*"Myt' Vesny"
*"Prochannya z Disko"
*"Znaju Ja"
*"Oy, Zaghray My, Muzychenku"
*"Kolomyjka"
*"Wild Dances" (2004)
*"Dance with the Wolves" (2004) 
*"The Same Star" (2005) 
*"Dika Energiya"(2006)
*"Wild Energy" (2006)

## Također pogledajte 
* Eurosong 2004.

## Vanjski linkovi 
* Službena stranica
* fanclub.ruslana.ua
* RuslanaTV 
* Youtube

Kategorija:Rođeni 1973.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, Lavov
Kategorija:Ukrajinski muzičari
Kategorija:Ukrajinski predstavnici na Euroviziji
Kategorija:Predstavnici na Eurosongu 2004.
Mike Shinoda

**Michael Kenji Shinoda** jest američki muzičar i producent. 

## Biografija 
Njegov otac je Japanoamerikanac, a majčino porijeklo je evropsko-američko. Shinoda ima 2 godine mlađeg brata, Jasona, rođenog 1979.

Prvi kontakti s muzičkim biznisom desili su se u osnovnoj i srednjoj školi kad je prisustvovao koncertu Anthraxa i Public Enemyja. Nakon toga je počeo s učenjem sviranja klavira te učio klasične pijanističke tehnike, a kasnije je prešao na džez i hip-hop. U toku tog perioda prelazi i na gitaru, a na kraju uključuje *rap-style* u svoj repertoar.

U tinejdžerskom dobu Shinodini muzički interesi pronašli su inspiraciju kod njegovog prijatelja Brada Delsona, s kojim je počeo pisati i snimati pjesme u privremenom studiju napravljenom u spavaćoj sobi. Shinoda je pohađao nastavu u srednjoj školi u Agouri sa Delsonom, a također i sa članovima benda Hoobastank.

Kategorija:Rođeni 1977.
Kategorija:Američki muzičari
Kategorija:Linkin Park
Kategorija:Gitaristi
Kup Bosne i Hercegovine u nogometu

**Kup Bosne i Hercegovine u nogometu** je najmasovnije nogometno takmičenje u Bosni i Hercegovini. Održava se svake godine pod organizacijom nogometnog saveza Bosne i Hercegovine. Takmičenje u kupu počinje prvim krugom u kojem nastupaju i ekipe iz Premijer lige. Ukupno nastupa 32 ekipe. Trenutni format takmičenja se održava igranjem po dvije utakmice, osim u prvom i drugom krugu takmičenja. Klub s najviše osvojenih trofeja je FK Sarajevo – osam. Aktuelni osvajač kupa je Sarajevo.

## Pobjednici
## Osvajači kupa po uspješnosti
## Reference
## Vanjski linkovi
**Zvanična stranica nogometnog saveza Bosne i Hercegovine*

Kategorija:Nogomet u Bosni i Hercegovini
*
Kategorija:Osnivanja u 1994.
Kategorija:Nogometna takmičenja u Bosni i Hercegovini
Motor

**Motor** je mašina, naprava, dizajnirana za pretvaranje jednog ili više oblika energije u mehaničku energiju.mini|desno|250px|Školski model motora
Njegova suprotnost je generator koji pretvara kretanje (kinetičku energiju) u električnu energiju - primjeri korištenja su lokomotive vlakova, tramvaji, trolejbusi, električni automobili. Neki motori također pretvaraju toplinsku energiju (energiju izgaranja) u kretanje.

Po konstrukciji motori s unutrašnjim sagorijevanjem mogu biti:
* redni motori - obično 4 ili 5 cilindara, u američkim (velikim) automobilima i s 6 cilindara
* V-motori - 6,8,10 ili 12 cilindara (paran broj cilindara od 6 naviše)
* bokser motori - obično paran broj cilindara: 2,4 ili 6
[desno|mini|300x300piksel|Animacija koja prikazuje četiri faze [Četverotaktni motor|četvorotaktnog benzinskog ciklusa unutrašnjeg sagorijevanja sa električnim izvorom paljenja :]]
[desno|mini|450x450piksel|[Mlazni motor koristi toplinu sagorijevanja za stvaranje izduvnih gasova velike brzine kao oblik reakcionog motora . Mehanička energija za napajanje električnih i hidrauličkih sistema aviona može se uzeti iz osovine turbine, ali potisak se proizvodi izbačenim ispušnim gasom.]]

## Također pogledajte 
* Benzinski motor

## Reference 
Kategorija:Pogoni
Nogometna reprezentacija Francuske

**Nogometna reprezentacija Francuske** predstavlja Francusku na međunarodnim nogometnim takmičenjima i pod kontrolom je nogometnog saveza Francuske ( – *FFF*).

Boje i simboli tima upućuju na dva nacionalna simbola: francusku trobojku plavo–bijelo–crvene boje i galskog pijetla (*coq gaulois*). Reprezentacija je kolokvijalno poznata kao *Les Bleus* (Plavi). Domaće utakmice igra na Stade de Franceu u Saint-Denisu, a trenira u Nacionalnom fudbalskom centru u Clairefontaine-en-Yvelinesu.

Osnovana 1904. godine, reprezentacija je osvojila dva FIFA Svjetska prvenstva, dva UEFA Evropska prvenstva, jedan CONMEBOL–UEFA Kup prvaka, dva FIFA Kupa konfederacija i jedan naslov UEFA Lige nacija

Hugo Lloris Euro 2012 vs Spain 02.jpg|
Patriceevramls2011gane.jpg|
Bacary Sagna vs West Ham 2010.jpg|
Olivier Giroud vs Liverpool - 2 November 2013 (cropped).jpg|
Yohan Cabaye 2015.jpg|
Matuidi PSG.jpg|

## Statistika igrača 
Zadnja izmjena 30. 3. 2014.

### Najviše nastupa 

Lilian Thuram - 001.jpg|
MarcelDesailly.JPG|
Patrick Vieira - Inter Mailand (3).jpg|
Fabien Barthez at OM.jpg|

### Najbolji strijelci 

Thierry Henry control cropped.jpg|
Platini juventus2.jpg|
David Trezeguet.jpg|
Zinedine zidane wcf 2006-edit.jpg|

## Selektori 
[200px|desno|mini|[Didier Deschamps, aktuelni selektor]]

## Također pogledajte 
* Utakmice francuske nogometne reprezentacije

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanična stranica nogometnog saveza Francuske 
* Francuska na zvaničnoj stranici FIFA-e
* Francuska  na zvaničnoj stranici UEFA-e

*
Kategorija:Francuska
Kategorija:Nogomet
Toyota

mini|210p|desno|Logo Toyote na modelu Corolla (SAD model)
**Toyota Motor Corporation** (fon.: *Tojota*) (Japanski: トヨタ自動車株式会社, Toyota Jidōsha KK?, IPA: [toꜜjota][4]) TYO: 7203, LSE: TYT, NYSE: TM; je multinacionalni proizvođač automobila, sa sjedištem u Toyota, Aichi, Japan.

U 2010., Korporacija Toyota Motor je zapošljavala 317.734 ljudi širom svijeta. TMC je najveći svjetski proizvođač i prodavač automobila.

Osim pod Toyotinom značkom firma svoje automobile prodaje i pod markama Lexus, Scion i Daihatsu.

Kompaniju je 1926. osnovao Sakichi Toyoda, a automobile su počeli proizvoditi u septembru 1933.
Toyota je, 2006 godine, proizvela preko 9.1 miliona vozila i ima budžet oko 191 millijardi dolara godišnje. 2012. godine je preuzela vodeće mjesto najvećeg svjetskog proizvođača automobila od General Motorsa, koji je dominirao svjetskim tržištem više od sedam decenija, dok ga japanski gigant nije prestigao prvi put 2008. godine. 2013. Toyota je zadržala to mjesto drugu godinu uzastopno, pošto je nadmašila američki General Motors (GM) za oko 270,000 automobila u godini. Ukupna prodaja je iznosila 9,98 miliona vozila širom svijeta. Zaključno sa 2013.  nijedan proizvođač nije uspio da proda više od deset miliona vozila u jednoj godini.

Toyota je jedna od najvećih kompanija koja podržava hibridna vozila na tržištu, i prvi su masovni proizvođač ove vrste vozila, a njihov predstavnik je Toyota Prius.
## Aktuelni modeli za evropsko tržište 
* Avensis
* Aygo
* Celica
* Corolla
* Corolla Verso
* Hilux
* Land Cruiser
* Previa
* Prius
* RAV4
*Supra
* Yaris
* Yaris Verso

## Reference 
Kategorija:Japanski proizvođači automobila
Kategorija:Multinacionalne kompanije sa sjedištem u Japanu
Renault

**Groupe Renault** je francuska multinacionalna korporacija za proizvodnju automobila osnovana 1899. godine. Proizvodi razne vrste automobila i kombija, a u prošlosti su proizvodili kamione, traktore, tenkove, autobuse i tramvaje.

Prema Međunarodnoj organizaciji proizvođača automobila, 2013. Renault je bio jedanaesti najveći proizvođač automobila na svijetu po obimu proizvodnje, sa 50,5% od prodaje koja dolazi van Evrope. Alijansa Renault-Nissan je četvrta po veličini automobilska grupa. Sa sjedištem u Boulogne-Billancourtu, Renault grupa je sastavljena od istoimene Renault podružnice, Alpine iz francuski, Dacia iz Rumunije, i Renault Samsung Motors iz Južne Koreje. Renault ima kontrolnog udjela sa 43,4% u japanskom Nissanu, 25% udjela u ruskom AvtoVAZu i 1.55% udjela u njemačkom Daimler AG-u (od 2012. godine, Renault proizvodi motore za Daimler Mercedes automobile klase A i B.) Renault također posjeduje podružnice RCI Banque (automobilsko finansiranje), Renault Retail Group (automobilska distribucija) i Motrio (auto dijelovi). Renault ima razna zajednička ulaganja, uključujući Oyak-Renault (Turska), Renault Pars (Iran) i Dongfeng Renault (Kina). Carlos Ghosn je trenutni predsjednik i glavni izvršni direktor. Francuska vlada posjeduje udio od 19,73% u Renaultu od aprila 2015. godine.

Renault Trucks, ranije poznat kao Renault Véhicules Industriels, je dio Volvo Trucks-a od 2001. Renault Agriculture je 2008. postao 100% u vlasništvu njemačkog proizvođača poljoprivredne opreme CLAAS. Renault i Nissan zajednički su uložili 4 milijarde eura  u osam električnih vozila počevši od 2011. Nova Renaultova vozila proizvedena 2013. imala su najnižu prosječnu emisiju CO  2 od svih ostalih evropskih proizvođača.

Renault je poznat po svojoj ulozi u automobilizmu, naročito u reliju i Formuli 1. Njihov rad na matematičkim krivuljama modeliranja trupa automobila je važno za historiju računarske grafike.

## Trenutni modeli 

File:Renault 5 E-Tech Electric Auto Zuerich 2024 DSC 6501.jpg|Renault 5 E-Tech
File:Renault 4 E-Tech Electric - 02.jpg|Renault 4 E-Tech
File:Renault Clio V IMG 4178.jpg|Renault Clio
File:2024 Renault Captur II IMG 9306.jpg|Renault Captur
File:2022 Renault Megane E-Tech Techno EV Front.jpg|Renault Megane E-Tech
File:Renault Symbioz IMG 0648.jpg|Renault Symbioz
File:Renault Arkana (CMF-B) IMG 5628.jpg|Renault Arkana
File:Renault Scénic E-Tech Electric 220 Long Range Techno – f 30062024.jpg|Renault Scenic E-Tech
File:Renault Austral IMG 9413.jpg|Renault Austral
File:Renault Espace VI IMG 9423.jpg|Renault Espace
File:2024 Renault Rafale Techno esprit Alpine HEV - 1199cc 1.2 (200PS) Petrol Hybrid - Flame Red - 07-2024, Front.jpg|Renault Rafale
File:Renault Kangoo III 1X7A1519.jpg|Renault Kangoo

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službeni sajt

Kategorija:Proizvođači automobila
Kategorija:Francuski proizvođači automobila
Kategorija:Renault
Čekrčići

**Čekrčići** su naseljeno mjesto u gradu Visokom, Bosna i Hercegovina.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt grada Visokog
Moodle

**Moodle** (*Learning Management System - LMS*) je besplatan, Open Source softver paket dizajniran u skladu sa pedagoškim prinicipima i cilj mu je da pomogne edukatorima da kreiraju efektivne *online learning* zajednice.

Može se skinuti i koristiti na bilo kom računaru (uključujući i sâm World Wide Web).

Ovaj *Learning Management System* može se koristite samostalno ili čak za edukaciju na univerzitetima. Najnovija verzija podržava preko 50 svjetskih jezika uključujući i bosanski.

## Vanjski linkovi 
* Moodle

Kategorija:Softver
Apstrakcija (računarstvo)

U softverskom inženjerstvu i računarstvu, **apstrakcija** je:

* proces uklanjanja fizičkih, prostornih ili vremenskih detalja ili atributa u izučavanju objekata ili sistema da bi se pažnja usmjerila na detalje veće važnosti; slično prirodnom procesu generalizacije;
* kreiranje objekata apstraknih koncepata oponašanjem zajedničkih karakteristika ili atributa različitih neapstraktnih objekata ili sistema ili studija Proces apstrakcije može se također definisati kao **modeliranje** i usko je povezan konceptima *teorije* i *dizajna*. Modeli također mogu biti smatrani tipovima apstrakcija zbog njihovih generalizacija aspekata realnosti.

Apstrakcija u računarstvu je usko povezano s apstrakcijom u matematici zbog zajedničkog fokusa na građenju apstrakcija kao objekata,
* koncept procedura, funkcija ili subrutina koje predstavljaju specifikaciju implementacije kontrolnih tokova u programima;
* pravila zajednički nazvana "apstrakcija" koja generaliziraju izraze korištenjem slobodne i vezane varijable u različitim sistemima lambda računa;
* korištenje S-izraza kao apstraktne podatkovne strukture i programe u Lisp programskom jeziku;
* proces reorganizacije zajedničkih ponašanja iz neapstraktnih klasa u "apstraktne klase" korištenjem nasljeđivanja za apstrakciju preko podklasa kao što je slučaj kod objektno orijentiranih C++ i Java programskih jezika.

## Također pogledajte 
* Algoritam
* Enkapsulacija
* Lambda račun

## Reference 
Kategorija:Objektno orijentirano programiranje
Kategorija:Računarstvo
Kategorija:Upravljanje podacima
Kategorija:Apstrakcija
3D Realms

mini|desno|Logo 3D Realms kompanije

**3D Realms** je kompanija koja se bavi proizvodnjom računarskih igara. Kompanija ima sjedište u Garlandu, savezna država Texas. Ime 3D Realms je nastalo u julu 1994. godine, te je označavalo dio Apogee Software-a koji se bavio razvojem 3D igara. Međutim nedugo nakon ovog poteza 3D igre su počele da dominiraju industrijom, te se Apogee Software fokusirao na njih, što ja dovelo do toga da je ime Apogee Software izbačeno iz marketinga krajem 1996. godine. Međutim iako većina smatra da je ime kompanije 3D Realms, njeno pravno ime je i dalje Apogee Software.

Njihove najpoznatije igre i engine-i su Duke Nukem 3D i Shadow Warrior.

Kompanija je poluozloglašena zbog svog proizvoda Duke Nukem Forever, koji je 2006. godine ušao u 9 godinu razvoja. Međutim proizvedeno je nekoliko Duke Nukem igara nakon Duke Nukem-a 3D od strane drugih razvojnih kuća, za različite platforme. Duke Nukem Forever se trenutno nalazi u 13. godini razvoja, 3D Realms je napustio projekat i otpustio tim, i izbugio mnogo radnika. Od 2009. sve je početo ispočetka i dalji razvoj je preuzela firma Gearbox Software,poznata po igri Borderlands.

## Proizvodi 
Najnoviji dio Duke Nukem serijala, Duke Nukem Forever će biti izdan, kako kompanija kaže: "Kada bude gotov".

Nedavni uspjesi su im igra Prey izdana 11. jula 2006. godine, kao što su Max Payne, te njegov nastavak Max Payne 2: The Fall of Max Payne.

## Igre 
### Razvili 
*1996 - Duke Nukem 3D
*1997 - Shadow Warrior
*20?? - Duke Nukem Forever

### Izdali 
*1995 - Terminal Velocity - Terminal Reality
*1997 - Duke Nukem 3D MP #1: Duke it out in D.C. - Sunstorm Interactive/Wizard Works
*1997 - Duke Nukem 3D MP #2: Nuclear Winter - Sunstorm Interactive/Wizard Works
*1997 - Duke Nukem 3D MP #3: Duke Caribbean: Life's a Beach - Sunstorm Interactive/Wizard Works
*1997 - Duke Nukem 64 - Eurocom
*1997 - Duke Nukem: Total Meltdown - Aardvark Software
*1998 - Duke Nukem: Time to Kill - n-Space Inc.
*1999 - Duke Nukem: Zero Hour - Eurocom
*1999 - Duke Nukem (Game Boy Color) - Torus Games
*2000 - Duke Nukem: Land of the Babes - n-Space Inc.
*2001 - Max Payne - Remedy Entertainment
*2003 - Duke Nukem Advance - Torus Games
*2003 - Duke Nukem: Manhattan Project - ARUSH Entertainment/Sunstorm Interactive
*2003 - Max Payne 2: The Fall of Max Payne - Remedy Entertainment
*2004 - Duke Nukem Mobile - Machine Works Northwest/Tapwave
*2006 - Prey - Human Head Studios

## Vanjski linkovi 
* Službena stranica 
* Kompletna lista igara 

## Reference 
Kategorija:Videoigre
Kategorija:Računarska preduzeća u SAD-u
Samobor

280px|mini|Samobor, rimokatolička crkva "Sv. Anastazija"
**Samobor** je grad u Hrvatskoj, u Zagrebačkoj županiji.

## Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare zagrebačke prigradske općine Samobor.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, grad Samobor je imao 37.633 stanovnika, od čega u samom Samoboru 15.956.

### Grad Samobor 
**Napomena**: *Nastao iz starih općina Grad Zagreb i Jastrebarsko.*

### Samobor (naseljeno mjesto) 
**Napomena**: *U 1991. povećano pripajanjem nenaseljenog dijela područja naselja **Bistrac** koje je prestalo postojati jer je preostali dio područja naselja pripojen naselju Lug Samoborski.*

### Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Samobor je imalo 14.170 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:

### Popis 1910.
## Galerija 

File:Zgrada Gradskog poglavarstva Samobora.jpg|zgrada gradske uprave
File:Samobor Crkva sv. Anastazije.jpg|centar
File:Samobor (2).jpg|gradski detalj
File:Samobor Ljekarna.jpg|gradski detalj
File:Samobor coffeehouses.jpg|gradske taverne 
File:Samobor fontain02.jpg|fontana
File:Samoborski muzej.jpg|gradski muzej 
File:Hotel Lavica Samobor.jpg|hotel "Lavica"
File:Kapela Sv Mihovila 1007.jpg|kapela "Sv. Mihovil"
File:Samobor Castle Ruins1.JPG|ostaci starog grada
File:Stadion-nksamobor-1-.jpg|stadion NK "Samobor"

## Također pogledajte
* Spisak gradova u Hrvatskoj

## Literatura 
* http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.
* Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., , ;

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Gradovi u Hrvatskoj
Kategorija:Gradovi u Zagrebačkoj županiji
*
Županije u Hrvatskoj

Republika Hrvatska administrativno je podijeljena u 20 županiju. Nadalje svaka se županija dijeli u određeni broj općina i gradova, kojih ima preko 500. Županija Grad Zagreb sjedinjena je sa Zagrebačkom županijom 1995, a 1997. Grad Zagreb dobio je položaj županije. Županije su popisane po službenom redoslijedu u Narodnim novinama. Službena imena županija od 1997. imala su riječ *Županija* ispred naziva, a sad se ona nalazi na kraju, tj. bivša *Županija Varaždinska* sada je *Varaždinska županija*. Pravilnikom o grbovima i zastavama jedinica lokalne uprave i samouprave određeno je da županijske zastave moraju biti sačinjene od dviju boja, sa županijskim grbom u sredini ili odmaknutim prema koplju.

## Vlast 
Županijska skupština predstavlja predstavničko i odlučivačko tijelo u svakoj županiji. Članovi skupštine biraju se na period od četiri godine putem općih izbora (proporcionalni sistem s blokiranim listama i D’Hondtovom metodom) na lokalnim izborima.

Izvršnu vlast u svakoj županiji predvodi župan, osim u Gradu Zagrebu, gdje izvršnu vlast predvodi gradonačelnik. Hrvatske župane (s dva zamjenika), kao i gradonačelnika Zagreba (s dva zamjenika), biraju birači na mandat od četiri godine većinskim glasanjem u jedinicama lokalne samouprave, uz drugi krug izbora ako nijedan kandidat ne osvoji većinu glasova u prvom krugu (dvokružni većinski sistem).mini|600p|center|Županije u Hrvatskoj* (od 1 do 21)*

## Županije
## Također pogledajte 
* Županija
* Zastave i grbovi županija u Hrvatskoj
* Spisak gradova u Hrvatskoj
* Spisak općina u Hrvatskoj
* Spisak naselja u Hrvatskoj

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Bjelovarsko-bilogorska županija
* Brodsko-posavska županija
* Dubrovačko-neretvanska županija 
* Grad Zagreb
* Istarska županija
* Karlovačka županija
* Koprivničko-križevačka županija
* Krapinsko-zagorska županija
* Ličko-senjska županija
* Međimurska županija
* Osječko-baranjska županija
* Požeško-slavonska županija
* Primorsko-goranska županija
* Šibensko-kninska županija
* Sisačko-moslavačka županija
* Splitsko-dalmatinska županija
* Varaždinska županija
* Virovitičko-podravska županija 
* Vukovarsko-srijemska županija
* Zadarska županija
* Zagrebačka županija

*
Hrvatska
*
Hrvatska
Županije
Mercedes-Benz Group

**Mercedes-Benz Group**, prethodno **Daimler AG,** je njemački automobilski koncern.

**Daimler AG** nastao je 1998. ujedinjenjem firmi Daimler-Benz i Chrysler Corporation. 2008. koncern DaimlerChrysler prestaje postojati i preustrojen je u Mercedes-Benz i Daimler AG.

Firma svoja vozila proizvodi pod markama Chrysler, Dodge, Jeep, Maybach, Mercedes-Benz i Smart, a ima udjele i u azijskim proizvođačima Hyundai i Mitsubishi.

Od 2014. godine, Daimler je posjedovao ili imao dionice u brojnim markama automobila, autobusa, kamiona i motocikala uključujući Mercedes-Benz, Mercedes-AMG, Smart Automobile, Detroit Diesel, Freightliner, Western Star, Thomas Built Buses, Setra, BharatBenz, Mitsubishi Fuso, MV Agusta kao i dionice Denza, KAMAZ i BAIC Motor . Luksuzni brend Maybach je ukinut krajem 2012. godine, ali je oživljen u aprilu 2015. kao "Mercedes-Maybach" verzije Mercedes-Benz S-Klase i Mercedes-Benz GLS-Klase. U 2019. Daimler je prodao 3,3&nbsp;miliona vozila. Po jediničnoj prodaji, Daimler je trinaesti po veličini proizvođač automobila i najveći proizvođač kamiona na svijetu. Daimler pruža finansijske usluge preko svog ogranka Daimler Financial Services. Kompanija je sastavni dio indeksa berze Euro Stoxx 50. U kompleksu Daimler AG u Štutgartu smješteno je centralno sjedište kompanije, fabrike automobila Mercedes-Benz i Daimler, Muzej Mercedes-Benz i Mercedes-Benz Arena.

## Reference 
Kategorija:Kompanije u Njemačkoj
Kategorija:Kompanije u Sjedinjenim Američkim Državama
Kategorija:Multinacionalne kompanije sa sjedištem u Njemačkoj
Kategorija:Proizvođači automobila
Kategorija:Njemački brendovi
Santorio Santorio

**Santorio Santorio** (Kopar, 29. mart 1561. - Venecija, 7. maj 1636.), liječnik, izumitelj termometra.

Promovisan je za doktora medicine u Padovi 1582. godine. U periodu 1587.-1599. boravio je u Hrvatskoj, vjerovatno neko vrijeme u Karlovcu i sigurno u Hrvatskom primorju, gdje je kao ljekar bio u službi nekog velikaša, vjerovatno grofa Zrinskog. U Hrvatskoj je konstruirao prvi anemometar i poseban uređaj za mjerenje brzine vodene struje. Proslavio se djelom "*De medicina statica*". Uveo je u medicinsku praksu redovnu upotrebu vage. Dok je bio profesor u Padovi, stavio je mjernu skalu na Galilejev termoskop, u kojem je temperatura mijenjala visinu stuba zraka, i to je bio prvi termometar, kojim se služio za meteorološka mjerenja. Izumio je i poseban higrometar, pulsilogij (spravu za mjerenje frekvencije pulsa) i kateter za vađenje mokraćnih kamenaca.
## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Ljekari
Kategorija:Italijanski izumitelji
Kategorija:Biografije, Kopar
Kategorija:Rođeni 1561.
Kategorija:Umrli 1636.
.va

**.va** je najviši Internet domen za Vatikan. Sveti sekretarijat Vatikana je zadužen za ovu domenu.

## Također pogledajte 
* Spisak ostalih najviših internetskih domena

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Spisak najviših domena, na *iana.org*.

Kategorija:Vatikan
V
Theodor Mommsen

**Theodor Christian Matthias Mommsen** (Garding, 30. novembar 1817. - Charlottenburg, 1. novembar 1903.), njemački historičar i pravnik

Najveći je klasični historičar 20. vijeka. Studirao je pravo i klasične nauke od 1838-43. godine, a poslije nekoliko godina provedenih u Francuskoj i Italiji te kratke novinarske karijere, postao je univerzitetski profesor. Politički je bio angažiran u revoluciji 1848-49. što je rezulitiralo otpustom iz profesorske službe. Godine 1958. dodijeljena mu je *Katedra za historiju starog vijeka* na Univerzitetu u Berlinu. Bio je stalni član Pruske akademije nauka i umjetnosti, te aktivan i istaknuti član pruskog parlamenta.

1902. godine dobio je Nobelovu nagradu za književnost za djelo *"Historija Rima"*.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* https://dbcs.rutgers.edu/all-scholars/mommsen-christian-matthias-theodor

Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za književnost
Kategorija:Njemački historičari
Kategorija:Njemački naučnici
Kategorija:Biografije, Garding
Kategorija:Rođeni 1817.
Kategorija:Umrli 1903.
Johnny Cash

**Johnny Cash** bio je američki tekstopisac, pjevač i gitarist iz Kingslanda.

## Biografija
Rođen je u Kingslandu, država Arkansas. Tokom srednje škole pjevao je na radijskoj stanici KLCN u Byltheville. Formirao je bend "Tennessee Two" sa kolegama Luther Perkinsom, gitarista, i Marshall Grantom, bas gitarista. Prvi veliki hit "I Walk the Line" za izdavačku kuću Sun records izdao je 1956. godine. Cash je potpisao ugovor sa izdavačkom kućom Columbia records 1958. godine i započeo dugu i uspješnu karijeru.

Njegov inovativni stil karakteriše fuziju žanrova poput countryja, rocka i bluesa. Smatran je za "kralja country muzike", te za jednog od najuticajnijih muzičara dvadesetog stoljeća.

Cash je bio poznat po svom dubokom glasu i po nošenju tamne odjeće zbog koje je stekao nadimak "Čovjek u crnom". Bilo je tipično za njega da svoje koncerte započinje frazom: "Hello, I'm Johnny Cash." (Pozdrav, ja sam Johnny Cash).

Karijeru country-rock muzičara počeo je 1956. Snimio je cijeli niz country hitova, uključujući i pjesmu "Ballad Of a Teenage Queen". Pjevao je i u duetu s Bobom Dylanom pjesmu "Girl from the North Country".

Nakon što je o njemu 2005. snimljen biografski film *Hod po rubu*, prodaja njegovih albuma porasla je za 700%. Najprodavanija je kompilacija *Ring of Fire*, muzika iz filma i slavni albumi uživo *At Folsom Prison* i *At San Quentin*.

## Reference 
Kategorija:Američki pjevači
Kategorija:Biografije, Kingsland (Arkansas)
Kategorija:Rođeni 1932.
Kategorija:Umrli 2003.
Velež (planina)

**Velež** (grč. *Chelmos oros*, lat. *Mons Vecenicus*) jest krečnjačka planina u Hercegovini. Smještena je istočno od Mostara. Pruža se smjerom sjeverozapad-jugoistok s grebenom dužine 13&nbsp;km. Najviši je vrh Botin (1.969 m), a ostali su vrhovi Teleća lastva (1.905 m), Brasina (ili Guvnine) (1.897 m) i Vlačuge (1.754 m). Ime je dobila po slavenskom bogu Velesu.

## Položaj 
Zapadnim podnožjem planine teče Neretva kroz Bijelo polje. Zapadno se prostire mostarska kotlina, a na jugozapadu je Bišće polje, kuda jednim dijelom protječe Buna, lijeva pritoka Neretve. Bišće polje lokalni je naziv za spomenutu kotlinu, dok se na različitim kartama također koristi i naziv Mostarsko polje. U jugoistočnom smjeru na Velež se nastavlja planina Sniježnica. Istočno i sjeveroistočno od masiva smješteno je Nevesinjsko polje, a na sjeveru prijevoj Rujište (1.050 m) dijeli Velež od Prenja.

Južnom stranom Velež prelazi u plato koji se naziva Podveležje. Upravo zbog tog predgorja / visoravni glavno bilo planine nije vidljivo iz mostarske kotline. Visoravan Podveležja proteže se duž cijele prisojne strane planine na nadmorskoj visini 500–1.200 m. To je izrazito kraško područje, gotovo neobradivo i slabo naseljeno. Više od 90% područja zauzimaju pašnjaci, pa se zbog toga i većina stanovništva bavila stočarstvom. Vode ima vrlo malo; većinom se skuplja u jamama iznad gornje šumske granice nakon topljenja snijega. Izvori su tek u podnožju, a najveći je i najpoznatiji vrelo Bune u Blagaju.

Sjeveroistočna, nevesinjska strana planine izrazito je strma s okomitim liticama. Na toj strani ima i tragova glacijacije (manje jezero), kao i mnoštvo podzemnih kraških oblika (pećine i jame).

## Legende 
Kod stanovnika Podveležja Velež ima mitski status i za nju su vezane brojne legende, od toga da se u samoj planini krije sedam (u drugoj verziji: 77) vrela, koje samo posebna družina može pronaći, da se u korini (magla koja se često proteže vršnim grebenom planine) kriju vile, pa do toga da se u jednoj pećini na Veleži leže bura (u Podveležju se bura naziva i *veleštak*), ali se taji u kojoj. Na Veleži postoji i kultna šuma Tisovac.

## Rod 
Iako je riječ *Velež* naizgled muškog roda, deklinira se kao imenica ženskog roda i-vrste (Vȅlēž – Velèži – Velèži). Kad se upotrijebi u muškom rodu, odnosi se na FK Velež.

## Galerija 

Datoteka:Čatrnja na Veleži.jpg|Čatrnja na Veleži
Datoteka:Brasina (1897 m), pohled podel hrebene Veleze.jpg|Ostaci srušenog releja na Brasini
Datoteka:Put na Veležu7280011.JPG|Put na Veleži
Datoteka:Velež7280063.JPG
Datoteka:Velez, skalka nad vychodnim srazem.jpg
Datoteka:Velez, rozbrazdeny vrcholovy hreben.jpg

## Također pogledajte 
* Podveležje (regija)

## Literatura 
* Tvrtko Kanaet, *Podveležje i Podvelešci*, Naučno društvo SR BiH, Djela knjige VI, odjeljenje istorijsko-filoloških nauka, knjiga 3, Sarajevo, 1955.
## Reference