Valide sultanija

[mini|Bista prve valide sultanije, [Sultanija Hafsa|sultanije Hafse u Manisi, Turska]]

**Valida sultanija** (, doslovno "Sultanova majka") bila je titula koju je nosila majka vladajućeg sultana Osmanskog Carstva. Osmanlije su prvi put formalno koristile titulu u 16. vijeku za sultaniju Hafsu (umrla 1534), majku sultana Sulejmana I (vladao 1520–1566), zamijenivši prethodne epitete valide hatun ("gospođa majka"), mehd-i ulija ("kolijevka velikih").

Obično je živa majka vladajućeg sultana nosila ovu titulu; majke koje su umrle prije stupanja svojih sinova na prijestolje nikada je nisu primale. U posebnim slučajevima, postojale su bake, maćehe, usvojiteljice i sestre vladajućih sultana koje su, iako nisu zvanično nosile titulu, preuzimale ulogu valide sultanije, poput sultanije Mihrimah, najmoćnije i najuticajnije osmanske princeze, i sultanije Rahime Perestu Sultan.

## Termin 
Riječ valide () doslovno znači 'majka' na osmanskom turskom, od arapske riječi wālida. Turski izgovor riječi valide je [vaː.liˈde].

Sultan (, sultan) je arapska riječ koja prvobitno znači 'autoritet' ili 'vladavina'. Do početka 16. stoljeća, ova titula, koju su nosili i muškarci i žene osmanske dinastije, zamijenila je druge titule po kojima su bili poznati istaknuti članovi carske porodice (posebno hatun za žene i beg za muškarce). Posljedično, titula valide hatun (titula za živu majku vladajućeg osmanskog sultana prije 16. stoljeća) također se pretvorila u valide sultanija. Ova upotreba naglašava osmansku koncepciju suverene vlasti kao porodičnog prerogativa.

Zapadna tradicija poznaje osmanskog vladara kao sultana, ali sami Osmanlije su koristili padišah (car) ili hunkar da bi označili svog vladara. Formalna careva titula sastojala se od sultan zajedno sa kanom (na primjer, Sultan Sulejman Kan). U formalnom obraćanju, sultanova djeca su također nazivana sultan, pri čemu su carski prinčevi (šehzade) nosili titulu prije svog imena, a carske princeze poslije. Na primjer, Šehzade Sultan Mehmed i Mihrimah Sultanija bili su sin i kćerka Sulejmana Veličanstvenog. Poput carskih princeza, živa majka i glavna supruga vladajućih sultana također su nosile titulu nakon svojih imena, na primjer, Hafsa sultanija, Sulejmanova majka i prva valide sultanija, i Hurem sultanija, Sulejmanova glavna supruga i prva haseki sultanija. Razvoj upotrebe ove titule odražavao je promjene moći među carskim ženama, posebno između Sultanata žena, kako je položaj glavne supruge erodirao tokom 17. stoljeća, glavna supruga je izgubila titulu sultanija, koju je zamijenila kadun, titula povezana s ranijom hatun. Od tada je majka vladajućeg sultana bila jedina osoba necarske krvi koja je nosila titulu sultanija.

## Uloga i položaj 
.]]

Valide sultanija je, u većini slučajeva, bila najvažnija pozicija u Osmanskom Carstvu, nakon samog sultana. Kao majka sultana, prema islamskoj tradiciji ("Majčino pravo je Božje pravo"), valide sultanija je često imala značajan utjecaj na poslove Carstva. Imala je veliku moć na dvoru i u svojim vlastitim sobama (uvijek pored sinovih) i državnom osoblju.

## Bujuk valide sultanije 
Titulu Bujuk valide sultanije (Starija Valide sultanija) ili Bujukane sultanija (Baka Sultana) stvorila je Kösem sultaniju i službeno ju je koristila samo ona tokom vladavine svog unuka Mehmeda IV, čime je ograničena moć Turhan sultanije koja je smatrana premladom da bi ispunila titulu Valide sultanije.

## Reference 
## Dodatna literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 

Kategorija:Sultanat žena
Kategorija:Valide sultanije
Kategorija:Historiografija Osmanskog Carstva