open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paradajz

**Paradajz** (*Solanum lycopersicum*) ili *rajčica* je zeljasta biljka iz porodice *Solanaceae*, a najbliži srodnici su mu duhan, krompir i paprika.

## Karakteristike 
Paradajz je loza puzavica, koja naraste oko 1,5 m ili više, ako je pronađe oslonac. Nekultivirani paradajz naraste tek 80–90&nbsp;cm. U područjima sa umjereno kontinentalnom klimom je jednogodišnja biljka, međutim u krajevima odakle potiče (Južna i Srednja Amerika) on je višegodišnja biljka.
Ima dva kotiledona. Raste iz sistema podzemnih korjenja, te ako glavna stabljika prestane rasti, bilo zbog cvjetanja ili uginuća, pomoćne (lateralne) stabljike počinju rasti iz istog korjenskog sistema i razvijaju se u potpuno funkcionalne biljke. 
Stabljika paradajza je pokrivena sičušnim dlačicama. Ove dlačice potpomažu proces puzanja, tako što se mogu razviti u pomoćne korjenove kad god su u kontaktu sa tlom ili vlagom, naročito ako loza ima poteškoća sa prvobitnim korjenom.
Paradajz ima složene listove, tako da spada u biljke sa regularnim listovima. Međutim, neke sorte imaju jednostavno lišće, slično krompiru.
Cvjetovi se formiraju u grupi, sa prašnicima poredanim po rubovima, potpuno okružuju tučak u pravilnoj formaciji. Imaju svojstvo samooprašivanja. To je iz razloga što im je prirodno stanište Novi Svijet, a sve biljke Novog Svijeta su se razvijale bez pčela te imaju potpuno specifične i drugačije forme oprašivanja.
Plod paradajza je klasificiran u grupu bobica. Stvarni plod koji se razvije iz ovarija biljke nakon oplodnje, sadrži prazan prostor u kojem se nalaze sjemenke i plodni sokovi. Ova forma varira od sorte do sorte. Neke manje vrste paradajza imaju dvije ovalne praznine, druge pak 3 do 5, a treće vrlo mnogo manjih. Sjemenke paradajza se dobijaju iz zrelih plodova, i da bi se sijale moraju prethodno biti osušene i fermentirane.

## Hemijski sastav 
Izvor: *USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 20 (2007)*

## Historija 
Paradajz je porijeklom iz Srednje i Južne Amerike, gdje je bio raširen od sjevernog Čilea do Venecuele. U Srednjoj Americi mogu se pronaći brojne kulture i forme paradajza. Tamo je bio kultiviran još za vrijeme civilizacija Asteka i Inka oko 200. prije nove ere. Zvali su ga *xitomatl*. Njegove sjemenke su bile pronađene u arheološkim iskopinama južno od Meksiko City-ja.
U Stari svijet prvi put je donesen 1498. godine u Španiju i Portugal, tokom Kolumbovih putovanja. Prvi opisi potiču iz 16. vijeka iz Italije, pod nazivom ''Pomi d'oro* (*Zlatna jabuka*) a zvali su ga još i *Peruanska jabuka*, *jabuka ljubavi* (*pomme d'Amour'') i slično.

## Proizvodnja 
Vodeći proizvođači u Evropi danas su: Italija sa 7 mil. tona godišnje, slijedi Španija sa 4 mil. tona, Grčka (2 mil. t.), te Holandija sa 0,6 mil t. Ukupna proizvodnja Evropske Unije iznosi oko 17 miliona tona godišnje, što je oko 13% svjetske proizvodnje paradajza. Sa 31 milion tona godišnje, najveći svjetski proizvođač je Kina.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Uputstva za uzgajanje paradajza (njem.)
* Paradajz-otrovna biljka (njem.)
* Uzgajanje paradajza u Makedoniji

Kategorija:Povrće
Kategorija:Solanales
Damir Avdić

**Damir Avdić**, poznat i kao Graha, Diplomac ili Bosanski psiho, (1964) je underground muzičar i umjetnik iz Tuzle. Dugi niz godina je svirao u hardkor-punk bendu Rupa u zidu, a sada nastupa samostalno (električna gitara i glas).

Godine 2004. izdao je album "…od trnja i žaoka" za etiketu "Slušaj najglasnije!" iz Zagreba sa 12 pjesama od kojih su neke: Brate, Diplomac, Lucifer, Abdulah... Iako pjesme, prema mišljenju mnogih, zvuče oporo i teško, Damir sam kaže da su ljubavne. Na omotu CD-a je prekrižena slika Che Gevare, a Damir o tome govori: *"Ovo je album za odrasle. Ne mislim na godine, naravno. Već na one koji su svjesni da je Che Guevara danas samo brand kao Diesel, Puma, Hilfiger. Barikade danas kroji Armani. Zato su svi na njima. Nema tu ni kurca od revolucije."*

Avdić je još i autor romana „Na krvi ćuprija“, koji je tematski povezan sa muzičkim izdanjem, i bavi se "urbanim frustracijama" prosječnog bosanskohercegovačkih mladića.

mini|desno|240p|Omot albuma "...od trnja i žaoka"

## Diskografija 
* …od trnja i žaoka (Slušaj najglasnije!, 2004) 
* Mrtvi Su Mrtvi (Moonlee Records, 2008)
* Život je raj (Moonlee Records, 2010)
* Mein Kapital. (Kapital Rekord, 2012)
* Human Reich (Kapital Rekord, 2013)
* Manjina (Kapital Rekord, 2015)
* Amerika (Kapital Rekord, 2017)
* Radikalno šik (Kapital Rekord, 2019)
* Mainstream Horror (Kapital Rekord, 2022)

## Bibliografija 
* Na Krvi Ćuprija (2005) 
* Enter Džehenem (2009)
* Kuda sestro (2011)
* Tiket za revoluciju (2012)
* Ne želim da pobijedim. (2014)

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*Intervju Damira Avdića za Pionirov glasnik
*Intervju Damira Avdića za Ispodzemlje
*Recenzija albuma Mrtvi su Mrtvi (2008) 
*Koncert Damirja Avdića, Ravne na Koroškem (Slovenija) - video&foto 

Kategorija:Rođeni 1964.
Kategorija:Bosanskohercegovački muzičari
Kategorija:Biografije, Tuzla
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Bosanskohercegovački gitaristi
Kategorija:Jugoslavenski gitaristi
Kategorija:Jugoslavenski muzičari
Ahmed Cherif

Ahmed El Sherif je jedan od najpoznatijih mladih arapskih pjevača. Rođen je 1980. godine u Tunisu.

## Biografija 
Ahmed je rođen u muslimanskoj porodici u Tunisu, glavnom gradu istoimene države. Od najranijeg djetinstva Ahmed je pokazao izuzetan talenat i nadarenost ka muzici. Sa 24 godine seli se u Libanon, gdje se prijavio na TV Show "Star Academy". Na tom takmičenju je osvojio drugo mjesto.

Zatim je izdao svoj debi album "Bein Al Nass" (negdje možete naći Bein Enass), koji je doživio nevjerovatnu popularnost širom arapskog svijeta, posebno u svojoj domovini. Izdao je nekoliko spotova i singlova sa albuma, a najzapaženija je bila naslovna pjesma. Odradio je promotvine koncerte u Damasku, Bejrutu, Tunisu, Tripoliju, Dubaiu i Dohi. Album je izdala slavna saudijska producentska kuća Rotana.

Drugi album izdao je u ljeto 2007. godine pod nazivom "Baddi Atir", spot za naslovnu pjesmu je bio više nego slavan. Spot je napravio libanski producent Emile Slailati, a i spot je snimljen u Libanonu.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Tuniski pjevači
24sata.info

mini|desno|Logo internet portala 24sata.infoBosanskohercegovački web portal **24sata.info** je internet magazin osnovan 2003. godine. 24sata.info svakodnevno donosi najnovije informacije iz domaće (BiH) i strane politike, sporta, zabave, novih tehnologija, "lifestyle"-a, kolumni, itd.

## Projekat 
Portal 24sata.info je projekat kompanije BIZ media d.o.o. iz Mostara i njeni je sastavni dio.

## Web sadržaji 
BH Web Portal 24sata.info čine tri glavna sadržaja: vijesti, servisne informacije i korisnički servisi.

### Vijesti 
Najposjećeniji dio portala su vijesti koje su podjeljene u 7 glavnih kategorija (vijesti, sport, zabava, tehnologija, lifestyle, javnost i kolumne) i 38 podkategorija.

### Servisne informacije 
Unutar servisnih informacije mogu se pronaći svakodnevne obavijesti o vremenu, stanju na putevima, kursnoj listi, tv programu...

### Korisnički servisi 
Interaktivni dio portala čine korisnički računi koji imaju višestruku funkciju jedinstvene prijave u sistem, čime se mogu ostvarivati mnoge pogodnosti unutar portala poput komentarisanja, ocjenjivanja ili slanja vijesti.

## Statistika 
Portal 24sata.info dnevno posjeti oko 15.000 internet korisnika, kako iz BiH tako i iz svijeta, koji otvore oko 45.000 stranica.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*24sata.info 
*BIZ media d.o.o. Mostar 

Kategorija:Internet stranice
Luk

* Crveni luk, biljka
* Bijeli luk, biljka
* Luk (arhitektura)
* Električni luk
* LuK, kompanija za proizvodnju automobilskih dijelova, Ujedinjeno Kraljevstvo
Nova Gradiška

mini|280px|Nova Gradiška, rimokatolička crkva "Sv. Terezija Avilska"
**Nova Gradiška** je grad u Hrvatskoj, u Brodsko-posavskoj županiji.

## Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Nova Gradiška.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, grad Nova Gradiška je imao 14.229 stanovnika, od čega u samoj Novoj Gradiški 11.821.

### Grad Nova Gradiška 
**Napomena**: *Nastao iz stare općine Nova Gradiška.*

### Nova Gradiška (naseljeno mjesto) 
**Napomena**: *Sadrži podatke za bivša naselja **Cernička Mala** od 1857. do 1931. i **Mala** od 1857. do 1948. koja su tih godina bila odvojeno iskazana.*

### Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Nova Gradiška je imalo 14.044 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:

### Popis 1910.
## Galerija 

File:Nova Gradiska (aerial).jpg|panorama Nove Gradiške, snimak iz vazduha
File:Nova Gradiska Zentrum2.jpeg|centar
File:Stanica Nova Gradiška by day.JPG|željeznička stanica

## Također pogledajte
* Spisak gradova u Hrvatskoj

## Literatura 
* http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.
* Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., , ;

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Gradovi u Hrvatskoj
Kategorija:Gradovi u Brodsko-posavskoj županiji
*
Fikret Konjić

**Fikret Konjić** (1. januar 1954, Velikoj Brijesnici, Doboj Istok - 21. juli 2011, Gračanica) bio je gračanički novinar, bibliotekar, kulturni i sportski radnik. Od 1955. živio je i radio u Gračanici. Učiteljsku školu u Tuzli završio je 1972. U prosvjeti je radio do 1979, kada prelazi u Narodni univerzitet u Gračanici.

Najveći dio radnog vijeka proveo je u Narodnoj Biblioteci "Dr. Mustafa Kamarić" i u Radio Gračanici kao novinar.

Kao dopisnik radio je za više listova u bivšoj Jugoslaviji (Večerne novosti (Beograd), Večernje novine, AS i Oslobođenje (Sarajevo), Glas komuna (Doboj), Front Slobode (Tuzla).

Čitavo vrijeme rata u Bosni i Hercegovini (1992 – 1995) proveo je sa porodicom u Gračanici, a najviše vremena bio je angažovan u redovima Armije RBiH.

Nakon rata ponovo radi u Radio Gračanici kao novinar, a specijalnost mu je bila sport. Bio je redovni dopisnik Oslobođenja, Sportskih novosti (Zagreb) i Tuzlanskog lista. Osim novinarstvom bavi se i pisanjem kratkih priča sa ratnom tematikom. koje su objavljivane u Časopisu za kulturnu historiju Gračanički glasnik i časopisu Preporod (Sarajevo).

Uređivao je blog pod nazivom SPORT IN, a bio je aktivan i kao sportski radnik. Umro je nakon kraće bolesti, 21. jula 2011. Ukopan je 23. jula 2011. na mezarju Šabuša u Gračanici.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Tri priče
* Tri ratne priče: Vatreno krštenje, Susret, Miki

Kategorija:Rođeni 1954.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, Doboj Istok
Kategorija:Bosanskohercegovački novinari
Kategorija:Bosanskohercegovački pisci
Mravlja kiselina

**Metanska kiselina** (*metan-kiselina*, *formična kiselina*, poznata i kao *mravlja kiselina*) je najjednostavnija od svih karboksilnih kiselina. Prvi put je izolirana iz crvenih mrava, pa je po tome dobila i trivijalno ime. To je bezbojna tekućina, oštrog mirisa. Njena formula je HCOOH.

## Dobijanje 
Uvođenjem ugljik monoksida u rastvor natrijum hidroksida, pri temperaturi od 150&nbsp;°C i pritisku od 8 bar se dobijanatrijum formijat, so metan-kiseline:

:\rm CO + NaOH \rightarrow HCOONa

Daljim reakcijama natrijum-formijata sa sumpornom kiselinom (H2SO4) dobija se čista metan-kiselina:

:\rm 2HCOONa + H_2SO_4 \rightarrow 2HCOOH + Na_2SO_4

## Hemijske reakcije 
### Disocijacija 
HCOOH + H2O→ H3O+ + HCOO-

### Reakcija sa metalima 
2HCOOH + 2Na→ 2HCOONa + H2
2HCOOH + Zn → (HCOO)2Zn + H2

### Neutralizacija 
HCOOH + NaOH→ HCOONa + H2O
2HCOOH + CaO → (HCOO)2Ca+H2O

## Upotreba 
Upotrebljava se pri bojenju tekstila, štavljenja kože, sprečavanja vrenja voćnih sokova, dezinfekcije vinskih buradi, itd.
## Također pogledajte 
* Čuvarkuća
## Vanjski linkovi 
* https://web.archive.org/web/20050501143635/http://etd.rau.ac.za/theses/available/etd-09082004-124908/
* http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0485.htm
* http://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0296.html

Kategorija:Karboksilne kiseline
Kategorija:Organski spojevi s jednim atomom ugljika
Kategorija:Otapala
Kategorija:Alkalne kiseline
Mango

**Mango** (*Mangifera indica*) se smatra najstarijim voćem, u Indiji se uzgaja preko 5000 godina. Smatra se da je Buda sjedio upravo ispod drveta manga kad je doživio prosvjetljenje, pa se mango i danas koristi u mnogim obredima u Indiji.

Kada je počeo da se gaji plod manga je bio veličine šljive i ne baš prijatnog ukusa. Danas plodovi manga mogu biti teški i više od dva kilograma, a drvo može da rađa plodove i do 100 godina. Plod je kruškolikog oblika, iako ga Tajlanđani zovu tropska breskva. Sadrži vitamine B i C i dosta željeza. 
Postoji oko 500 sorti manga, a boja mu varira od zelene preko crvene do žute i narandžaste. Ukus mu je mješavina ukusa ananasa i kajsije. Može dugo da ostane i van frižidera, u posudi na stolu. Tajlanđani ga jedu kao dodatak ribljem umaku, ili začinjen palminim šećerom. Uobičajeno je da se služi isječeno na kriške.

Također mango može pomoći kod problematične kože i kose, kao i kod tretmana akni. S obzirom na to da je dobar izvor beta karotena i vitamina A i C, pored prethodno navedenog pomaže i kod očuvanja vida.

[mini|180px|lijevo|Drvo manga u cvijetu u gradu [Kerala, Indija]]
mini|180px|lijevo|Zreo plod manga
## Reference 
Kategorija:Voće
Kategorija:Sapindales
Stargate (čvor)

Pojam **Stargate** se može odnositi na:

* Stargate - Naučno-fantastični Film snimljen 1994. godine.
* Stargate SG-1 - Naučno-fantastičnu TV seriju rađenu po uzoru na istoimeni film
* Stargate Atlantis - Naučno-fantastičnu TV seriju koja predstavlja logični nastavak serije Stargate SG-1
* Stargate Infinity - Naučno-fantastičnu crtanu seriju prvi puta prikazanu 2002. godine
* Stargate Project - Seriju eksperimenata koje je vršila CIA u periodu od 1972. do 1995. godine
* Stargate universe - Film planiran za snimanje u 2008. godini
* Stargate: Continuum - Film planiran za snimanje u 2008. godini
* Stargate: The Ark of Truth - Film planiran za snimanje u 2008. godini
* Stargate Worlds - videoigru napravljenu po uzoru na Stargate universe
* Stargate comics - seriju stripova baziranih na seriji
* Stargate - norveški producentski tim
* The Stargate - muzički album norveškog pjevača Mortiisa

Kategorija:Stargate
Don S. Davis

**Don Sinclair Davis** (4. august 1942 – 29. juni 2008) bio je američki glumac najpoznatiji po ulozi Majora Generala George-a S. Hammond-a u naučno fantastičnoj televizijskoj seriji Stargate SG-1 kao i ulozi majora Garlanda Briggsa u televizijskoj seriji Twin Peaks.

Veoma je često mijenjan za Dana Elcar. Davis se također pojavio u dvije epizode američke televizijske seije MacGyver oba puta u drugoj ulozi. On je glumac, bivši pozorišni profesor, slikar i kapetan u vojsci Sjedinjenih Američkih Država. Bachelor je nauke u teatarskoj i umjetničkoj formi na Southwest Missouri State College. Diplomu Mastera u teatru dobio je na Southern Illinois University Carbondale 1970. Godine 1987. prekinuo je profesorski posao da bi se u potpunosti posvetio glumi.

Također se bavio slikanjem i pravljenjem skulptura.
## Filmografija 
* Stargate SG-1 General George Hammond
* G.I. Joe: Valor Vs. Venom kao Wild Bill (glas)
* Meltdown kao NRC Carl Mansfield
* Miracle kao Bob Fleming
* NCIS kao MTAC kontrolni službenik
* Andromeda kao Avineri
* Stargate Atlantis kao General George Hammond
* Savage Island; kao Keith Young
* G.I.Joe: Spy Troops the Movie; kao Wild Bill (glas)
* The Twilight Zone; kao Dr. Tate
* The Chris Isaak Show; kao Del
* Just Cause; kao Thornton
* Deadly Little Secrets kao šerif
* The Hostage Negotiator kao Alexander Daniels
* The 6th Day kao Kardinal de la Jolla
* Atomic Trainkao General Harlan Ford
* Con Air kao muškarac u autu 
* Prisoner of Zenda, Inc. kao Colonel Zapf
* The Fan kao Stook
* Alaska kao Grazer
* Poltergeist: The Legacy kao Harold Taggart
* The Ranger, the Cook and a Hole in the Sky kao Mr. Smith
* The Outer Limits kao General armije
* The Outer Limits kao Detectiv
* Dosjei X* (1994) kao kapetan William Scully*
* Needful Things kao Reverend Willie Rose
* Cliffhanger kao Stuart
* Highlander kao Palance
* Columbo: A Bird in the Hand kao Bertie
* A League of Their Own kao Charlie Collins 
* Hook kao Dr. Fields
* Omen IV: The Awakening kao Jake Madison
* Twin Peaks kao Major Garland Briggs
* Cadence kao Haig
* Look Who's Talking kao Dr. Fleischer
* Joanie Loves Chachi kao Benny

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 
* Officljelni web Site: Don S. Davis Art 
* neoficijelni Fan link: Selmak.Org
* neoficijelni Email Discussion Group: DonSDavisFans@yahoogroups.com 

Kategorija:Američki glumci
Kategorija:Rođeni 1942.
Kategorija:Umrli 2008.
Kategorija:Biografije, Aurora (Missouri)
Evropska radiodifuzijska unija

mini|300px|Članice EBU-a
**European Broadcasting Union (EBU)** (, ) emiterska je unija formirana 12. februara 1950. godine od strane 23 emiterske organizacije na području Evrope i Mediterana na konferenciji u Torquayu u Devonu. 1993. godine Međunarodna radio-televizijska organizacija (*OIRT*), ekvivalent emiterskih kuća iz Centralne i istočne Evrope, sjedinila se s EBU.

2004. godine EBU je imala punopravne članice iz 52 države, te pridružene članice iz još 29. Članice su radio i televizijske kompanije, od kojih su većina u vlasništvu države ili u privatnom vlasništvu s javnom koncesijom. Punopravne članice smještene su u državama od Alžira do Vatikana, uključujući gotovo sve evropske države. Pridružene članice nisu ograničene samo na Evropu, te uključuju emiterske kompanije iz Kanade, Japana, Meksika, Indije, Hong Konga i drugih zemalja.

Punopravne članice su one čije države pripadaju Evropskom emiterskom području ili su članice Vijeća Evrope.

Najpoznatija aktivnost EBU-a je Eurovision Song Contest. EBU organizuje i takmičenja Mladih plesača Evrovizije, kao i takmičenja za mlade muzičare i scenariste, po istom modelu.

Članice EBU-a često su sarađivale na stvaranju dokumentaraca i animiranih filmova za djecu. Prva takva koprodukcija bila je *The Animals of Farthing Wood* iz 1993. godine, temeljena na istoimenim knjigama Colina Danna.

Muzička tema koja se izvodi prije svake EBU-ove emisije je preludij *Te Deumu* koga je napisao Marc-Antoine Charpentier.

## Članice EBU-a 
300px|mini|desno|Članice EBU-a sa godinom pristupanja uniji

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica

Kategorija:Međunarodne emiterske unije
Butanol

**Butanol** (*n-butanol* ili po IUPAC *butan-1-ol*) je alifatski ugljikovodik koji spada u grupu alkohola.

## Dobijanje
1-Butanol se može dobiti na sljedeći način:
:\mathrm{2 \ H_3C{-}CH{=}CH_2 + 2\,CO + 2\,H_2 \longrightarrow} \mathrm{H_3C{-}CH_2{-}CH_2{-}CHO + H_3C{-}CH(CHO){-}CH_3 \ }
Propan reaguje sa ugljik monoksidom i vodonikom dajući butanal i 2-metilpropanal.
:\mathrm{H_3C{-}CH_2{-}CH_2{-}CHO + H_2 \longrightarrow} \mathrm{H_3C{-}CH_2{-}CH_2{-}CH_2{-}OH \ }
Nastali butanal reaguje s vodonikom dajući 1-butanol.
Drugi način za dobijanje butanola je fermentacija šećera i škroba pod utjecem bakterije **Clostridium acetobutylicum**.

## Osobine
1-Butanol je bezbojna tekućina sa karakterističnim mirisom. Kao i većina alkohola, zapaljiv je. Može se miješati s gotovom svim otapalima npr. eterom, glikolom, etanolom, ketonima i aldehidima. U vodi je butanol rastvorljiv u ograničenim količinama.
Upotrebljava se kao otapalo u proizvodnji lakova. Spriječava izbjeljivanje laka pri sušenju u vlažnom okruženju. Također su upotrebljava za proizvodnju nekih etera i estera. Upotrebljava se u medicini, hromatografiji, hemijskoj industriji, kao dodatak nekim gorivima i slično.
Kod rukovanja butanolom treba biti oprezan, zbog njegovog štetnog utjecaja na zdravlje ljudi. Pri udisanju para ili pijenju butanola dolazi do oštećenja bubrega i jetre, glavobolje i nesvjestice, smetnji u radu mozga i mnogih drugih simptoma.

## Također pogledajte 
* Otapalo

## Vanjski linkovi
* BGIA GESTIS baza podataka
* Butanol kao gorivo budućnosti

Kategorija:Alkanoli
Kategorija:Masni alkoholi
Kategorija:Alkoholni rastvarači
Glavatica

**Glavatica** (lat. *Salmo marmoratus*) je vrsta slatkovodnih riba iz porodice Salmonidae.

## Opis
Glavatica se odlikuje izduženim i valjkastim tijelom. Glava ove ribe je velika sa velikim ustima, u kojima se nalaze izrazito jaki zubi. 
Boja tijela je karakteristična, nema crnih ni crvenih pjega, ali je cijelo tijelo prošarano tamnim prugama koje su izuvijane, što joj daje mramorast izgled, pa otuda i njeno latinsko ime (*marmoratus*). Peraja su svijetlosiva do žućkasta.
Jedna je od najkrupnijih salmonidnih riba. Može narasti do 140&nbsp;cm i postići masu od 30&nbsp;kg. Obično su takvi primjerci rijetki, a najčešće se vide jedinke od 4 do 8&nbsp;kg. Živi do 25 godina.

## Stanište i ponašanje
Kao i ostale pastrmke, i glavatica naseljava brze, bistre, čiste i kisikom bogate vode. Uglavnom živi u dubljim virovima sa podvodnim stijenama, gdje traži skrovište.

Glavatica naseljava relativno usko područje balkanske strane Jadranskog sliva te neke rijeke i jezera sjeverne Italije, dok je u ostalim dijelovima svijeta do danas naučnici nisu opisali. Glavatica se susreće u rijekama Po, Soči i njenim pritokama, rijekama Istre, Bosne i Hercegovine (Neretva, Una i Drina), Crne Gore (Zeti i Morači), a moguće i u Albaniji (u Bojani i Bijelom Drimu).

## Razmnožavanje
Mrijesti se od kasne jeseni i početka zime, od novembra do polovine januara, i to u rijekama na šljunkovitom dnu. Period mriješćenja nekada traje i po 2,5 mjeseca, zavisno od temperature vode. Na mriješćenje migrira uzvodno (anadromno). Spolnu zrelost postiže između pete i sedme godine života, kada ima dužinu od oko 70&nbsp;cm. Temperatura vode na njenim prirodnim mrijestilištima iznosi 8-13&nbsp;°C.

Nekada, prije izgradnje brana i formiranja akumulacionih jezera, glavatica je na svoja stalna mrijestilišta uz Neretvu migrirala čak do Glavatičeva (Kosorić, 1969). Izgradnjom brana presječeni su prirodni putevi mrijesnih migracija ove vrste i ona sada zalazi u pritoke između hidroakumulacija, ili se, pak, mriješćenje obavlja u preostalom dijelu toka između akumulacionih jezera. Nedostatak ribljih staza za ovu vrstu ima jako štetan efekat. 
Brojnost njenih populacija opada iz godine u godinu. Posljednjih godina ova vrsta se vještački mrijesti i uzgaja u ribogojilištu na Vrelu Bune, odakle se poribljava u tekućice, a u cilju održanja ili poboljšanja brojnosti njenih populacija. Vrlo je atraktivna vrsta za sportski ribolov, a, pored toga, značajna je i kao biološki, odnosno, genetički resurs u vodama Bosne i Hercegovine.

## Način hranjenja
Izrazita je grabljivica, hrani se uglavnom larvama, insektima, puževima i drugim ribama što je u direktnoj vezi sa veličinom jedinki, dok manji komadi posegnu i za krupnijom mušicom.

## Vanjski linkovi
* O imenima Glavatica 
* Glavatica

## Također pogledajte
*Riba
*Salmonidae
*Bosanskohercegovački endemi
## Reference 
Kategorija:Ribe
Kategorija:Fauna Bosne i Hercegovine
Kategorija:Bosanskohercegovački endemi
Propanol

**Propanol** je primarni alkohol sa strukturnom formulom **CH3CH2CH2OH**. Također se naziva i *1-propanol* (jer ima izomer *2-propanol*), zatim *1-propil alkohol* i *n-propil alkohol*.
Koristi se kao otapalo u farmaceutskoj industriji za otapanje smola i estera celuloze. Stvara se prirodno u manjim količinama tokom fermentacije.

Kategorija:Alkanoli
Kategorija:Primarni alkoholi
Kategorija:Alkoholni rastvarači
Kategorija:Hipnotici
Zlopoljac

**Zlopoljac** je naseljeno mjesto u gradu Bihaću, Bosna i Hercegovina.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt grada Bihaća
Linus Pauling

**Linus Carl Pauling** (28. februar 1901 – 19. august 1994) bio je američki hemičar i biohemičar. Također se istakao u oblastima kristalografije, molekularne biologije i medicine. Mnogi ga smatraju za vodećeg hemičara 20. vijeka. Prvi je istraživao korištenje kvantne mehanike u hemiji, a 1954. godine je nagrađen Nobelovom nagradom za hemiju za svoj rad o prirodi hemijskih veza.
Godine 1962. dobio je i Nobelovu nagradu za mir, zbog svoje kampanje protiv nuklearnih testova, te je jedina osoba koja je samostalno dobila dvije Nobelove nagrade. Ostali naučnici koji su dobili dvije nagrade su: Marie Curie, John Bardeen i Frederick Sanger.

## Reference 
Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za mir
Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za hemiju
Kategorija:Inozemni članovi Kraljevskog društva
Kategorija:Članovi Francuske akademije nauka
Kategorija:Biografije, Oswego, Oregon
Kategorija:Rođeni 1901.
Kategorija:Umrli 1994.
Zavičajni muzej u Travniku

**Zavičajni muzej Travnik** je muzejska ustanova u Travniku, Bosna i Hercegovina, a ujedno i jedini zavičajni muzej na području današnjeg Srednjobosanskog kantona.

## Historija 
Zavičajni muzej Travnik osnovan je 1950. godine. Za potrebe smještaja eksponata i zbirki prvobitno su korišteni različiti objekti u Travniku, poput: austrougarskog Zatvora, Velike nadbiskupske gimnazije, zgrade Zadužbine braće Fufić, Varoške džamije i Elči Ibrahim-pašine medrese. Od 1972. godine nalazi se u zgradi prvobitno namijenjenoj za medicinsko-zdravstvene svrhe, sagrađenoj 1928. godine iz sredstava Rockfelerove fondacije. Stalna izložbena postavka u ovoj zgradi otvorena je za posjete 1975. godine.

## Zbirke i druge kulturne djelatnosti muzeja na području Travnika 
Bogato naslijeđe preuzeto iz Travničke gimnazije, koje je u toku rada Muzeja uvećano novim nalazima i prikupljenim materijalom, uslovilo je da se Zavičajni muzej svrsta među najznačajnije ustanove ove vrste u Bosni i Hercegovini. Fundus muzeja sadrži oko 80 hiljada eksponata, a stalna izložbena postavka Muzeja sastoji se od:
* Prirodoslovne postavke
* Arheološke postavke
* Kulturno-historijske postavke
* "Život i običaji ljudi travničkog kraja" (Stalna izložbena  postavka fotografija) Mnoge vrste do tada nepoznatih biljaka, koje je on otkrio, u nauci nose njegovo ime. Brandis je sakupio, determinisao i sistematski obradio raznovrsne primjerke biljnog svijeta u herbariji koji se danas čuva u Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine u Sarajevu. Zoološku zbirku je sakupio zahvaljujući poznanstvima sa mnogim ljudima nastanjenim u raznim krajevima svijeta. Tako su, naprimjer, u Gimnaziju dospjeli eksponati lava i tigra iz Bečkog muzeja u Schönbrunnu. Đaci su 1887. godine čestitali rođendan  caru Franji Josifu, na čemu im se on toplo zahvalio i zamolio da im zauzvrat nešto pokloni. Odluka je pala na lava i tigra koji su fascinirali dječiju maštu, pa su uskoro u Gimnaziju doneseni preparirani primjerci ovih životinja.

U zoološkoj zbirci su izloženi vrijedni eksponati sa skoro svih kontinenata i iz mnogih okeana i mora, od kojih neki predstavljaju prave raritete, obzirom da su mnoge vrste danas u toj mjeri ugrožene da je do njih gotovo nemoguće doći.

Također, Zavičajni muzej Travnik ravija i vlastitu izdavačku djelatnost, putem koje se objavljuju historiografska i beletristička djela. 
U okviru muzeja djeluje Memorijalni muzej Rodna kuća Ive Andrića, a pod patronatom muzeja je i srednjovjekovna tvrđava Stari grad. 
Muzej skrbi nad svim kulturno-historijskim spomenicima i prirodnom baštinom na području općine Travnik.

## Vanjski linkovi 
* Slu#bena stranica muzeja

## Reference 
Kategorija:Muzeji u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Građevine u Travniku
Kategorija:Muzeji osnovani 1950.
Faktor zaostajanja

U  hromatografiji, **faktor zaostajanja** (**Rf**), nazvan također i *faktor retencije* je odnos koji se definiše kao:

\ R_f = \frac{\mbox{udaljenost koju predje uzorak}}{\mbox{udaljenost koji predje front rastvaraca}}

Na primjer, ako ispitivana supstanca u rastvoru pređe 2,5 cm, a front rastvarača 5,0 cm na ploči, faktor zaostajanja iznosi 0,5. Rf vrijednost se uvijek kreće između nula i 1, pošto se rastvarač uvijek kreće dalje i brže od supstance koja se ispituje. Ova vrijednost je karakteristična za svaku supstancu. Zavisi samo od upotrebljene *stacionarne* i *mobilne* faze, te se tako može koristiti za određivanje nepoznatih supstanci u uzorku.

## Također pogledajte 
* Hromatografija
* Tankoslojna hromatografija

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Analitička hemija
Ramiz Delalić

**Ramiz Delalić** (15. februar 1963 – 27. juni 2007), poznat po nadimku **Ćelo**, bio je komandant Devete brdske brigade Prvog korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine tokom rata u Bosni i Hercegovini gdje je učestvovao u odbrani Sarajeva. Bio je poznati član sarajevskog "kriminalnog podzemlja".

Rođen je u Priboju i nakon služenja vojnog roka u Jugoslavenskoj narodnoj armiji u Tuzli, preselio se u Sarajevo 1985. Poznat je i po višegodišnjem procesu koji se protiv njega vodio u Kantonalnom sudu u Sarajevu zbog ubistva srpskog svata Nikole Gardovića, 1. marta 1992. na Baščaršiji. Taj proces nikada nije okončan.

Dana 27. juna 2007. u 23:30 u Odobašinoj ulici u centru Sarajeva, Delalića je dočekao ubica i u njega ispalio više hitaca iz vatrenog oružja. Navodno je u dva navrata ispaljeno po nekoliko metaka. Odmah nakon pucnjave, na mjesto događaja stigla je ekipa sarajevske Hitne pomoći te su ljekari konstatovali smrt.

Ukopan je na šehidskom mezarju na Kovačima u Sarajevu.

## Reference 
## Također pogledajte 
* Ismet Bajramović
* Mušan Topalović

Kategorija:Rođeni 1963.
Kategorija:Umrli 2007.
Kategorija:Biografije, Priboj
Kategorija:Vojnici Armije Republike Bosne i Hercegovine
Kategorija:Bosanskohercegovački kriminalci
Kategorija:Žrtve ubistava u Bosni i Hercegovini
Midhad Hujdur

**Midhad Hujdur "Hujka"** (28. decembar 1953 – 30. juni 1993) bio je pripadnik Armije Republike Bosne i Hercegovine. U Prvoj mostarskoj brigadi, čiji je zapovjednik bio Arif Pašalić, Hujdur je zapovijedao bataljonom koji je imao 1200 boraca. Kada je Pašalić postavljen za zapovjednika Četvrtog korpusa, Hujdur je preuzeo komandu nad brigadom, koja će kasnije postati 41. slavna brigada. Poginuo je 30. juna 1993. u akciji deblokade Mostara i sahranjen je na mostarskom mezarju Šehitluci.

Posmrtno su mu dodijeljena odlikovanja "Zlatni ljiljan" i Orden heroja oslobodilačkog rata Armije Republike Bosne i Hercegovine.

## Biografija 
Rođen je 28. decembra 1953. u mostarskoj mahali Luka kao sin Husnije i Bahrije. Nakon razvoda roditelja izgubio je oca i majku, pa je njega i njegovu dvojicu braće, Mirsada i Jasmina, odgojila tetka Šefika.

## Reference 
## Također pogledajte 
* Spisak dobitnika Ordena heroja oslobodilačkog rata
* Zlatni ljiljan

Kategorija:Rođeni 1953.
Kategorija:Umrli 1993.
Kategorija:Biografije, Mostar
Kategorija:Oficiri Armije Republike Bosne i Hercegovine
Kategorija:Dobitnici Ordena heroja oslobodilačkog rata
Kategorija:Dobitnici vojnog odlikovanja *Zlatni ljiljan*
Funkcionalna grupa

U hemiji pod pojmom **funkcionalna grupa** se podrazumijevaju grupe atoma u organskim spojevima koje daju karakteristične osobine tim spojevima i njihovim reakcijama. Hemijski spojevi, koje imaju istu funkcionalnu grupu, zbog svojih sličnih osobina, sistematiziraju se u zajedničke grupe.
Funkcionalne grupe se mogu podijeliti na:
* heterogene (sa različitim atomima unutar grupe npr. eter)
* homogene (sa istim atomima, npr. C=C (ugljik sa dvostrukom vezom (alkeni)) ili aromatski spojevi (npr. benzen))
Homogene funkcionalne grupe se mogu smatrati *potpunim* funkcionalnim grupama, pošto su one samo strukturne veze koji sa drugim atomima i molekulama gotovo da i ne stupaju u hemijske reakcije.
U slučajevima anorganskih i metalorganskih spojeva, jednostavnim funkcionalnim grupama se smatraju i alkil- i aril- funkcionalne grupe. Sve organske veze i funkcionalne grupe se mogu svrstati u *organske grupe*.

## Vrste funkcionalnih grupa 
U zavisnosti u funkcionalne grupe, većina primarnih organskih spojeva mijenja svoje osobine. Tako na primjer ako se alkanu butanu dodaju određene funkcionalne grupe, on prelazi u svoje derivate:

## Reference 
* Dieter Hellwinkel: *Die systematische Nomenklatur der organischen Chemie: Eine Gebrauchsanweisung*, 4. izdanje, Springer, Berlin 1998, .

## Vanjski linkovi 
* IUPAC (engl.)
* IUPAC-pravila za nomenklaturu organskih spojeva  (engl.)

Kategorija:Funkcionalne grupe
Safet Zajko

**Safet Zajko** (1. mart 1959 – 17. juni 1993) bio je bosanskohercegovački oficir, brigadni general Armije Republike Bosne i Hercegovine i dobitnik ratnih priznanja Zlatni ljiljan i Orden heroja oslobodilačkog rata.

## Predratni period 
Rođen je 1. marta. 1959 u selu Gaočić, sjeverozapadno od Rudog, od oca Salke i majke Dude. Nakon završene srednje škole, kao metalac po zanimanju, zapošljava se u metaloprerađivačkom preduzeću *Zrak* iz Vogošće. Završio je školu rezervnih oficira pješadije u Bileći. Pred rat u Bosni i Hercegovini imao je čin rezervnog kapetana.

Početkom 1992. počeo je organizovati i pripremati oružani otpor u sarajevskim naseljima Buća Potok, Buljakov Potok, Briješće, Sokolje, Pofalići, Velešići gdje se formiraju jedinice Teritorijalne odbrane. Do početka rata, nastavio je raditi na organizovanju i pripremanju oružanog otpora u ovom dijelu Sarajeva. Koordinirao je rad novoformiranih vojnih jedinica u sarajevskoj općini Novi Grad i radio na njihovom uvezivanju.

## Ratni period 
Iz formiranih jedinica sa ovog područja nastali su 19. maja 1992.  *Prvi samostalni bataljon Okružnog štaba odbrane Sarajevo* i *15. pješadijska brigade TO Novi Grad* koja je formirana 1. jula 1992. 
Daljim ukrupnjavanjem jedinica i poboljšanjem organizacione strukture 1. oktobra 1992. formirana je 2. motorizovana brigada na čijem čelu je bio Safet Zajko.

## Smrt 
Samo 5 dana nakon oslobađanja Mijatovića kose, na brdu Žuč, 17. juna 1993, poginuo je prilikom izviđanja položaja. Iza Safeta ostale su supruga i dvije kćerke. Sahranjen je kao šehid u haremu Alipašine džamije u Sarajevu.

## Odlikovanja 
Za ratne podvige, naredbom komandanta GŠ Armije RBiH broj 02-/1091-451 od 15. 12. 1992. godine dobio je ratno priznanje Zlatni ljiljan kao jedan od prvih dobitnika ovog priznanja.
Za herojski doprinos u odbrambeno-oslobodilačkom ratu, izuzetno junaštvo i samoprijegor ispoljen u borbenim djejstvima i pri tome ostvarena rezultate, Ukazom Predsjedništva RBiH broj 02-111-290/94 od 14. 4. 1994. posmrtno je odlikovan Ordenom heroja oslobodilačkog rata Armije Republike Bosne i Hercegovine.
Odlukom Predsjedništva RBiH broj 02-111-35/96 od 12. 1. 1996. godine, posthumno je proglašen u čin brigadnog generala.

Jedna od ulica u Sarajevu, u općini Novi Grad kao i park u istoj općini su nazvani po njemu.

## Također pogledajte 
* Spisak dobitnika Ordena heroja oslobodilačkog rata
* Zlatni ljiljan

## Reference 
Kategorija:Generali Armije Republike Bosne i Hercegovine
Kategorija:Dobitnici vojnog odlikovanja *Zlatni ljiljan*
Kategorija:Oficiri Armije Republike Bosne i Hercegovine
Kategorija:Dobitnici Ordena heroja oslobodilačkog rata
Kategorija:Rođeni 1959.
Kategorija:Umrli 1993.
Kategorija:Biografije, Rudo
Etilbenzen

**Etilbenzen** je organski hemijski spoj koji spada u aromatske ugljikovodike. Najviše se upotrebljava u petrohemijskoj industriji kao međuproizvod u proizvodnji  stirena, i dalje u proizvodnji polistirena i plastike. Obično se nalazi u manjim količinama u sirovoj nafti, a najvećim dijelom se dobija putem Friedel-Craftsovog aciliranja iz benzena i etilena. Etilbenzen je također i sastojak nekih boja.
Putem katalitičke dehidrogenacije etilbenzena dobija se stiren i vodonik.
centar|380px|Dobivanje stirena iz etilbenzena

Kategorija:Aromatski ugljikovodici
Kategorija:Karcinogene grupe 2B po IARC
Stiren

**Stiren** (također poznat i kao *vinil-benzen*, *cinamen*, *stirol*, *etenbenzen*, *fenetilen*, *fenileten*, *stiropol*) jeste hemijski organski spoj koji spada u grupu aromatskih ugljikovodika. Hemijska formula mu je C6H5CH=CH2. Pod normalnim uslovima je uljasta tekućina, koja lahko isparava. Ima slatkast miris ako je čist, a zbog nekih primjesa može imati i neugodan. Stiren je veoma važan međuproizvod u proizvodnji vrlo važnog sintetičkog materijala **polistirena** (*stiropor*).

## Historija 
Manje količine stirena se mogu prirodno naći u nekim biljkama kao i mnogim prehrambenim namirnicama poput voća, povrća, oraha, pića i mesa. Proizvodi se u velikim količinama iz benzena i etena preko međuproizvoda etilbenzena. U Americi tokom Drugog svjetskog rata dramatično je povećana proizvodnja stirena za potrebe vojne industrije zbog potreba za sintetičkom gumom. Pošto molekula stirena ima vinilnu funkcionalnu grupu sa dvostrukom vezom, može graditi polimere.

Kategorija:Aromatski ugljikovodici
Kategorija:Karcinogene grupe 2A po IARC
Enver Šehović

**Enver Šehović** (15. januar 1967 – 27. juli 1993) bio je bosanskohercegovački oficir i komandant 1. viteške motorizovane brigade Armije Republike Bosne i Hercegovine.

Posthumno je odlikovan najvišim armijskim odlikovanjem Ordenom heroja oslobodilačkog rata, kao i odlikovanjem Zlatni ljiljan.

## Rani život 
Rođen je 15. januara 1967. u selu Bujakovina, općina Foča od oca Zahida i majke Iše gdje završava osnovnu školu. Sa 15 godina, nakon završene osnovne škole, dolazi u Sarajevo gdje se upisuje u 31. klasu Srednje vojne škole KoV u sarajevskoj kasarni *Maršal Tito*. Nakon uspješno završene srednje škole KoV odlazi u Beograd gdje upisuje Vojnu akademiju. Nakon završetka iste vraća se u kasarnu “Maršal Tito” gdje od 1988. radi kao poručnik na obuci novih generacija pitomaca JNA u Centru za obuku.

## Ratni period 
Nakon napuštanja JNA, 6. aprila 1992, stupa u Oružane snage RBiH i odmah otpočinje sa formiranjem vojne jedinice u sarajevskom naselju Velešići. Početkom jula 1992. imenovan je za komandanta 13. novosarajevske brigade. Dana 1. septembra 1992. brigada mijenja naziv u 1. mehanizovana brigada a kao komandant novoformirane brigade ostaje Enver Šehović. Nakon uspješnog obavljanja niza visokih komandnih dužnosti, proslavio se komandujući 1. Slavnom (kasnije Viteškom) mtbr. Poginuo je 27. jula 1993, tokom borbi za Golo brdo na Žuči. Ukopan je u haremu Alipašine džamije u Sarajevu.

## Ostavština 
Ulica Envera Šehovića na Dolac Malti u Sarajevu, nazvana je po njemu.

## Također pogledajte 
* Bitka za Žuč
* Spisak dobitnika Ordena heroja oslobodilačkog rata
* Zlatni ljiljan

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1967.
Kategorija:Umrli 1993.
Kategorija:Biografije, Foča
Kategorija:Oficiri Armije Republike Bosne i Hercegovine
Kategorija:Dobitnici vojnog odlikovanja *Zlatni ljiljan*
Kategorija:Oficiri Jugoslavenske narodne armije
Kategorija:Dobitnici Ordena heroja oslobodilačkog rata
Fernando Alonso

**Fernando Alonso Díaz** španski je automobilist i dvostruki svjetski prvak u Formuli 1, prvak FIA Svjetskog prvenstva u utrkama izdržljivosti (WEC) te jedini vozač u historiji koji je dva puta uvršten u FIA-inu Kuću slavnih. Dvostruki je pobjednik utrke 24 sata Le Mansa te pobjednik utrke 24 sata Daytone. Često se smatra jednim od najboljih i najkompletnijih vozača u Formuli 1.

## Sažetak karijere
*** Sezona u toku.

## Karijera u Formuli 1 
### Potpuni spisak rezultata u Formuli 1 
(Legenda)(Utrke u **boldu** označavaju najbolju startnu poziciju) (Utrke u *italicu* označuju najbrži krug utrke)

## Također pogledajte 
* Spisak vozača u Formuli 1

## Vanjski linkovi
*Alonsove statistike

Kategorija:Rođeni 1981.
Kategorija:Biografije, Oviedo
Kategorija:Španski vozači Formule 1
Kategorija:Živi ljudi
Nesib Malkić

**Nesib Malkić** (5. juli 1961 – 25. oktobar 1993) bio je bosanskohercegovački borac i pripadnik Armije Republike Bosne i Hercegovine. Bio je i komandant 210/281. viteške oslobodilačke brigade kojoj je nakon njegove smrti pridodat naziv "Nesib Malkić".

## Biografija
### Prijeratni period
Nesib Malkić je rođen 5. jula 1961. godine u Gornjim Dubravama, općina Živinice kao peto od osmero djece roditelja Hamdije i Ajke. Pored Nesiba, porodica Malkić je imala još 3 sina i 4 kćerke. Osnovnu školu završava u rodnom mjestu nakon čega upisuje srednju vojnu školu u sarajevskoj bivšoj kasarni “Maršal Tito”. Poslije srednje škole koju je završio odličnim uspjehom, upisuje višu vojnu školu – odsjek ratno vazduhoplovstvo i protivvazdušna odbrana. Pored toga završava i specijalističku obuku u Zadru. 
### Period rata
Bivšu JNA napušta početkom aprila 1992. godine u činu kapetana i stavlja se na raspolaganju općinskom štabu Teritorijalne odbrane Kladanj. 9. maja. 1992. raspoređen je na dužnost komandira čete TO Živinice a ubrzo postaje i načelnik općinskog štaba TO Živinice. Formiranjem 210. brdske brigade postaje njen prvi komandant. Formiranjem operativne grupe 6 (OP-6), koja je bila pod direktnom komandom Glavnog štaba Armije RBiH, postaje načelnik štaba te OG.

### Smrt
Nakon zločina u Stupnom Dolu koji su počinile jedinice HVO-a, brigada kojom je komandovao Nesib Malkić je dobila zadatak da ovlada Varešom. Poginuo je tokom pripreme ovog zadatka, za vrijeme komandantskog izviđanja 25. oktobra 1993. godine na Crnoriječkoj visoravni. Ukazom Predsjedništva RBiH, 6. decembra iste godine dodijeljen mu je *Zlatni ljiljan*.
1994. godine, za herojski doprinos u odbrambeno-oslobodilačkom ratu, izuzetno junaštvo i samoprijegor, Nesib Malkić je posthumno odlikovan *Ordenom heroja oslobodilačkog rata*.
1996. godine posthumno je unaprijeđen u čin brigadira Armije RBiH. Jedna ulica u Tuzli nosi naziv po njemu, i gradski bulevar u Živinicama, takođe.

## Također pogledajte 
* Spisak dobitnika Ordena heroja oslobodilačkog rata
* Zlatni ljiljan

## Reference
Kategorija:Oficiri Armije Republike Bosne i Hercegovine
Kategorija:Biografije, Živinice
Kategorija:Dobitnici Ordena heroja oslobodilačkog rata
Kategorija:Oficiri Jugoslavenske narodne armije
Kategorija:Rođeni 1961.
Kategorija:Umrli 1993.
Kategorija:Dobitnici vojnog odlikovanja *Zlatni ljiljan*
Taib Torlaković

**Taib Torlaković** (1. januar 1966 – 18. januar 2004) bio je ratni zapovjednik, sportski djelatnik i vlasnik ugostiteljskih objekata.

Torlaković je bio jedan od organizatora Zelenih beretki. U ratu je bio komandant vojne policije Starog grada. Svojim novcem je naoružavao svoju jedinicu - Bosna 601. Tri puta je ranjavan i ostao je invalid od 60 posto.

Ubijen je 18. januara 2004. Bomba je bila postavljena ispod sjedišta BMW-a kojim se Torlaković vozio od Vogošće prema Sarajevu, a eksplodirala je kod Tvornice namještaja "Standard" na Stupskoj petlji. Prema nekim iskazima, Torlaković je cijelu noć prije ulaska u automobil proveo u restoranu "Royal" na Vogošćanskoj petlji. Prema nepotvrđenim bomba je aktivirana na daljinski upaljač. U medijskim izvještajima ovaj slučaj okarakterisan je kao međusobni sukob sarajevskog podzemlja.

Taib Torlaković je ukopan na šehidskom mezarju "Kovači" u Sarajevu.

Kategorija:Biografije, Višegrad
Kategorija:Rođeni 1966.
Kategorija:Umrli 2004.
Husref Musemić

**Husref Musemić** (rođen 4. jula 1961) nekadašnji je bosanskohercegovački nogometaš, a danas trener.

## Igračka karijera
Musemić je bio golgeter FK Sarajevo šampionske 1985. Igrao je i za beogradsku Crvenu zvezdu, škotski Hearts i holandski Twente. Odigrao je jednu utakmicu za Jugoslaviju 30. marta 1983. protiv Rumunije u Temišvaru., te jednu utakmicu i za Bosnu i Hercegovinu 30. novembra 1995. protiv Albanije u Tirani.

## Trenerska karijera
Kao samostalan šef stručnog štaba, osvojio je titulu sa Sarajevom u sezoni 2006/07. Bio je i trener Đerzeleza kao i Olimpika.

Dana 15. januara 2015. postaje trener tuzlanske Slobode, a 11. septembra 2016, zbog slabih rezultata u sezoni 2016/17, podnio je ostavku na mjestu trenera Slobode.

Dana 27. septembra 2016. postaje trener Mladosti iz Doboja kod Kaknja. 2017. godine dobija otkaz.

Dana 26. augusta 2017. postaje trener FK Sarajevo. Sa Sarajevom 2019. osvaja titulu i kup. Dana 2. decembra 2019. dobija otkaz na klupi Sarajeva.

Dana 7. januara 2021. postaje trener FK Tuzla City. Nakon loših rezultata, Musemić napušta Tuzla City 10. aprila 2022. U decembru 2022. preuzeo je Igman iz Konjica. Musemić je sporazumno prekinuo svoju saradnju sa Igmanom 27. jula 2023. U Igman se vraća u junu 2024.

Musemić 10. augusta 2025. postaje po šesti put trener Sarajeva, ali klub napušta 29. septembra 2025. usljed loših rezultata i poraza od rivala Željezničara u gradskom derbiju 27. septembra.

## Reference
Kategorija:Rođeni 1961.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, Bijeljina
Kategorija:Jugoslavenski nogometaši
Kategorija:Bosanskohercegovački nogometaši
Kategorija:Nogometaši Sarajeva
Kategorija:Nogometaši Crvene zvezde
Kategorija:Nogometaši VVV-Venloa
Kategorija:Nogometaši Twentea
Kategorija:Nogometaši Radnika (Bijeljina)
Kategorija:Bosanskohercegovački nogometni treneri
Kategorija:Treneri FK Sarajeva
Kategorija:Treneri Čelika
Kategorija:Treneri Olimpika Sarajevo
Kategorija:Treneri Slobode
Kategorija:Treneri Mladosti Doboj Kakanj
Kategorija:Treneri Tuzla Cityja
Kategorija:Treneri Igmana Konjic
Kategorija:Bosanskohercegovački sportisti 20. vijeka
Jaffa (Stargate)

mini|350px|desno|Jaffa ratnici
**Jaffa** su izmišljeni likovi iz serije Stargate SG-1. Oni su ljudi koje su Goa'uldske kraljice modificirale da služe kao inkubatori nezrelim simbiontima. Jaffe su izvanredni ratnici sa veoma naglašenim osjećajem za čast. Oni predstavljaju najodaniju Goa'uldsku vojsku. U njihovim stomacima se nalaze tobolci u kojima nose simbionte sve do njihovog potpunog sazrijevanja. Simbiont se u Jaffu ubacuje kada se približi pubertetu u ceremoniji koja se naziva ''prim'tah*. Nakon što simbiont napusti Jaffu da bi preuzeo tijelo ljudskog domaćina Jaffa umire. Razlog za to je što su njihova tijela modificirana na taj način da simbiont predstavlja njihov imuni sistem. Jaffe nemaju potrebu za snom, zahvaljujući simbiontu, ali ipak moraju obnoviti energiju. To čine uz pomoć duboke meditacije pod nazivom *Kel no'reem''. Jaffe kao i svi drugi pokoreni narodi vjeruju da su Goa'uldi bogovi. Svaki Jaffa ratnik na čelu ima istetoviran znak Goa'ulda kojem služi. Teal'c je vođa pokreta otpora Jaffa. On je izdao Apofisa i pridružio se SG-1 timu. Uskoro su mu se pridružile i druge Jaffe koje su odbacile vjerovanje u to da su Goa'uldi bogovi. Zahvaljujući Teal'cu SGC je pronašao lijek, tretonin, koji uspješno zamjenjuje simbionta i uz pomoć kojeg Jaffa nakon sazrijevanja simbionta i dalje ostane živ.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Vanzemaljske rase u seriji Stargate SG-1
Tok'ra

[mini|350px|Sam iz [Stargate SG-1|SG-1 i Tok'ra Martuf]]
'''Tok'ra''' su izmišljeni likovi iz serije SG-1. On predstavljaju Goa'uldski pokret otpora. U prevodu sa goa'uldskog jezika Tok Ra znači protiv "Ra". Cilj im je uništiti Sistemske Lordove i promijeniti običaje carstva.

## Nastanak 
Prije dvije hiljade godina goa'uldska kraljica Egeria je otkrila pravu narav svoje vrste te se odlučila okrenuti protiv pravila Raa i Sistemskih Lordova. Svi njeni potomci su genetski promijenjeni da slijede njene ideale. Za razliku od Goa'ulda koji nasilno uzimaju ljude za domaćine Tok'ra i ljudi imaju istinski simbiontski odnos. Naime, ljudi se dobrovoljno javljaju za domaćine. Za uzvrat, dobijaju dva puta duži životni vijek jer simbiont ima moć iscjeljivanja, kao i svo znanje koje simbiont posjeduje. Simbiont inače ima genetičko pamćenje, tako da se svo Goa'uldsko znanje prenosi na simbionta odmah po rođenju. Tok'ra simbiont i njegov domaćin pored tijela dijele i osjećanja i sjećanja. Pošto je kraljica koja je izlegla Tok're mrtva, a i zbog činjenice da im je zbog njihovih pravila teško pronaći domaćina, Tok're polahko izumiru. Tok're su vođene od strane Tok'ra Velikog Vijeća.

## Način borbe 
Goa'uldi ih preziru. Rade u tajnosti u pravilu preko ubačenih prikrivenih operativaca u redove Sistemskih lordova. Da bi održali tajnost primorani su se stalno kriti i mijenjati planete na kojima žive. Najčešće svoje odaje imaju ispod zemlje, a izgrađuju ih uz pomoć kristala koji imaju ubrzan rast. To je jedna od tehnologija koje Goa'uldi bezuspješno pokušavaju da ukradu, jer su kristalni tuneli takve prirode da je njihov rast reverzibilan i po potrebi se mogu urušiti sami u sebe ne ostavljajući tragove.

Kategorija:Vanzemaljske rase u seriji Stargate SG-1