Somatostatin

**Somatostatin**, poznat i kao  **hormon inhibicije rasta** (**GHIH**) ili nekoliko drugih imena, je  peptidni hormon koji regulira endokrini sistem i izazina  neurotransmisiju i ćelijsku proliferaciju preko interakcije sa G-protein spregnutim receptorima somatostatina i inhibicije otpuštanja brojnih sekundarnih hormona. Somatostatin koći djelovanje insulina i lučenje glukagona.

Somatostatin ima dva aktivna oblika, nastala  alternativnim cijepanjem jednog preproteina: jednog koji se sastoji od 14 aminokiselina (prikazan u infoboksu desno) i  drugog koji se sastoji od 28 aminokiselina.

Među  kičmenjacima, postoji šest različitih somatostatinskig gena, označenih sa  *SS1, SS2, SS3, SS4, SS5* i *SS6*. Riba zebra ima svih šest. 
Ljudi imaju samo somatostatinski  gen *SST*.

## Nomenklatura
Sinononimi "somatostatina" uključuju: 
* inhibirajući hormon koji inhibira hormon rasta (GHIH)
* hormon koji inhibira otpuštanje hormona rasta (GHRIH)
* faktor inhibicije oslobađanja somatotropina (SRIF)
* somatotropin release–inhibiting hormone (SRIH)

## Sinteza
### Probavni sistem
Somatostatin izlučuju delta ćelije na nekoliko mjesta u digestivnom sistemu, kao što su pilorični antrum, dvanaestpalačno crijevo i otočići gušterače.

Somatostatin oslobođen u piloričnom antrumu putuje preko portnog venskog sistema do srca, a zatim ulazi u sistemsku cirkulaciju kako bi stigao do mjesta na kojima će izvršiti svoje inhibitorne efekte. Pored toga, oslobađanje somatostatina iz delta ćelija može djelovati i na parakrini način.

### Prednji režanj hipofize
U prednjem režnju hipofize, efekti somatostatina su:
* Inhibiranje otpuštanja hormona rasta (GH) (suprotstavljajući se  taj način efektima oslobađajućeg hormona hormona rasta  (GHRH);
* Inhibira oslobađanje hormona koji stimulira štitastu žlijezdu (GHRH);
* Inhibira lučenje of tireoid-stimulirajućeg hormona (TSH);
* Inhibira djelovanje adenilil-ciklaze u parijetalnim ćelijama;
* Inhibira lučenje  prolaktina (PRL)

### Gastrointestinalni sistem
* Somatostatin je homologan sa kortistatinom (vidi porodica somatostatina) i suzbija oslobađanje probavnih hormona; 
* Smanjuje brzinu želučanog pražnjenja i smanjuje kontrakcije glatkih mišića i protok krvi unutar crijeva;
** Inhibira lučenje  glukagona
* Potiskuje egzokrine aktivnostiu lučenju gušterače.

## Sintetski nadomjesci 
*Oktreotid (robna marka Sandostatin, *Novartis Pharmaceuticals*) je oktapeptid koji farmakološki oponaša prirodni somatostatin, iako je snažniji inhibitor hormona rasta, glukagona i inzulina nego prirodni hormon i ima znatno duži poluživot (oko 90 minuta, u poređenju sa 2-3 minute za somatostatin). Pošto se slabo apsorbira iz crijeva, daje se parenteralno (supkutano, intramuskularno ili intravenski). Indicirano je za simptomatsko liječenje karcinoidni sindrom i akromegaliju. Također je pronađena povećana upotreba kod policističnih bolesti jetre i bubrega. 
*Lanreotid (Somatuline, *Ipsen Pharmaceuticals*) je lijek koji se koristi u liječenju akromegalije i simptoma uzrokovanih neuroendokrinim tumorima, a ponajviše karcinoidnog sindroma. To je analog somatostatina, dugog djelovanja, poput oktreotida. Dostupan je u nekoliko zemalja, uključujući Ujedinjeno Kraljevstvo, Australiju i Kanadu, a američka Uprava za hranu i lijekove odobrila na prodaju 30. avgusta 2007.
*Pasireotid, prodaje se pod robnom markom Signifor, lijek sirota odobren u Sjedinjenim Državama i Europskoj uniji za liječenje Cushingove bolesti kod pacijenata koji nisu ili su podobni za hiruršku terapiju. Razvio ga je Novartis. Pasireotid je somatostatin analog sa 40-puta povećanim afinitetom prema somatostatinskom receptoru 5 u poređenju s drugim somatostatinskim analozima.

## Evolucijska historija 
Kod kičmenjaka, otkriveno je šest somatostatinskih gena. Sadašnja predložena historija o tome kako su nastalo ovih šest gena temelji se na tri slučaja umnožavanja čitavog genoma koji su se dogodili u evoluciji kičmenjanjaka, zajedno s lokalnim kopiranjima kod riba Teleostea. Tiokom prvoga  umnožavanja čitavog genoma (1R) gen za somatostatin je dupliran da bi se stvorili * SS1 * i * SS2 *. Ova dva gena umnožena su tokom drugog događaja umnožavanja cijelog genoma (2R), da bi stvorili četiri nova somatostatinska gena:*SS1, SS2, SS3* i  jedan gen koji je izgubljen tokom evolucije kičmenjaka. Tetrapoda su zadržale *SS1* (također poznat kao *SS-14* i *SS-28*)  i *SS2* (također poznat kao kortistatin),  nakon razlaza loza  u grupama Sarcopterygii i Actinopterygii. U teleostnih riba, *SS1, SS2* i *SS3* duplirani su tokom trećeg događaja umnožavanja čitavog genoma (3R) da bi se stvorili *SS1, SS2, SS4, SS5* i dva gena koja su izgubljena tokom evolucije teleostea. *SS1* i *SS2* prošli su putem lokalnih kopija da bi stvorili *SS6* i ''SS3'.

## Također pogledajte
* Hpotalamusno–hipofizno–somatska osovina

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
Kategorija:Antidijareali
Kategorija:Hormoni
Kategorija:Endokrini sistem
Kategorija:Hormoni somatotropne osovine
Kategorija:Neuropeptidi
Kategorija:Endokrinologija
Kategorija:Gušterača
Kategorija:Peptidi