Životni ciklus

a. Odrasla jedinka (imago) odlaže jaja koja se razvijaju u nekoliko faza do odrasle dobi. Reprodukcija dovršava i održava životni ciklus.]] 
*.]]
**Životni ciklus** – u biologiji – je serija promjena u obliku i funkciji organizma do početne faze u novoj generaciji. Koncept je usko povezan s pojmovima  životne prošlosti, razvića i ontogeneza, ali se razlikuje od njih u naglašavanju obnove. Prelazne forme mogu uključivati rast, bespolno ili spolno razmnožavanje.

U nekim vrstama organizmima različite "generacije" smjenjuju  jedna drugu u životnom ciklusu. Za biljke i mnoge alge postoje dvije višećelijske faze, a životni ciklus se naziva smjena generacija. Termin **životna historija** se često koristi, posebno za organizme poput crvenih algi koji imaju tri (ili više), višećelijska stadija a ne dva.
Životni ciklusi koji uključuju seksualnu reprodukciju uključuju izmjenične faze haploida (*n*) i diploida (2*n*), tj. uključena je promjena ploidija. Za povratak iz diploidne faze u haploidnu fazu mora se dogoditi mejoza. U pogledu promjena ploidije, postoje tri vrste ciklusa:
***haplontski**  životni ciklus – haploidni stadij je višećelijski, a diploidni  je jedna ćelija, mejoza je *zigotska*.
* **diplontnski**  životni ciklus – diploidni stadij je višećelijski i formiraju se haploidni gameti, mejoza je *gametska*.
* **haplodiplontski**  životni ciklus (koji se također naziva *diplohaplontski*, *diplobiontski* ili *dibiontski* životni ciklus) – javljaju se višećelijski diploidni i haploidni stadiji, mejoza je *sporska*.

Ciklusi se razlikuju po tome što dolazi do mitoze (rasta). **Žigotska mejoza** i **gamatska mejoza** imaju jednu mitotsku fazu: mitoza se javlja tokom *n* faze u zigotskoj mejozi i tokom 2*n* faze u gametskoj mejozi. Stoga se zigotna i gametna mejoza skupno nazivaju **haplobiontske** (jednostruka mitotska faza; ne miješati sa haplontima). **Sporska mejoza**, s druge strane, ima mitozu u dva stadija, i diploidnu i haploidnu fazu, nazvanu **diplobiontskom** (ne miješati sa diplontskom).

## Otkriće 
Istraživanje reprodukcije i razvoja u organizmima proveli su mnogi botaničari i zoolozi.

Wilhelm Hofmeister pokazao je da je smjena generacija odlika koja objedinjuje biljke, a ovaj rezultat objavio je 1851. godine.

Neke pojmove (haplobiont i diplobiont) koji se koriste za opis životnih ciklusa predložio je, u početku za alge, Nils Svedelius, a zatim su upotrebljeni I za druge organizme. Other terms (autogamy and gamontogamy) used in protist life cycles were introduced by Karl Gottlieb Grell. The description of the complex life cycles of various organisms contributed to the disproof of the ideas of spontaneous generation in the 1840s and 1850s.

## Haplontski životni ciklus
**Zigotska mejoza** je mejoza zigota odmah nakon kariogamije, koja je fuzija dva ćelijska jedra. Na ovaj način organizam završava svoju diploidnu fazu i stvara nekoliko haploidnih ćelija. Ove ćelije dijele mitotski i formiraju veće, višećelijske strukture ili više haploidnih ćelija. Dvije suprotne vrste gameta (npr. muški i ženski) iz tih jedinki ili ćelija spajaju se u zigot.

U cijelom ciklusu zigoti su jedina diploidna ćelija; mitoza se javlja samo u haploidnoj fazi.
Jedinke  ili ćelije koje nastaju kao rezultat mitoze su „haplonti“,  pa se stoga ovaj životni ciklus naziva i „haplontski životni ciklus“. Haplonti su:
* Archaeplastida: neke zelene alge (npr., * Chlamydomonas*,*Zygnema*, *Chara*);
* Stramenopile: neke zlatne alge
*Rhizaria: neke euglifide, Ascetosporea
*Excavata: neke Parabasalide

## Diplontski životni ciklus 
U *gametskoj mejozi*, umjesto da se odmah podijeli *mejotski*,  kako bi se proizvele haploidne ćelije, zigot dijeli *mitotski* na proizvodnju višećelijske diploidne jedinke ili grupe više jednoćelijskih diploidnih ćelija. Ćelije diploidnih jedinki tada prolaze mejozu da bi stvorile haploidne ćelije ili gamete. Haploidne ćelije mogu se ponovo podijeliti (mitozom) da bi tvorile više haploidnih ćelija, kao u mnogim kvascima, ali haploidna faza nije dominantna faza životnog ciklusa. U većini diplonata mitoza se javlja samo u diploidnoj fazi, tj. gameti se obično brzo formiraju i stapaju za proizvodnju diploidnih zigota.

U cijelom ciklusu, gameti su obično jedine haploidne ćelije, a mitoza se obično javlja samo u diploidnoj fazi.

Diploidna višećelijska individua je **diplontna**, pa se stoga gametska mejoza naziva i **diplontski životni ciklus**. Diplonti su:
* Archaeplastida: neke  zelene alge (npr,, *Cladophora glomerata*, *Acetabularia*  neke "Heliozoa" (npr., *Actinophrys*, *Actinosphaerium*)
* Alveolate: Ciliate  i *Lemanea*) i zelene alge (poput *Prasiola*) imaju **vegetativnu mejozu**, koja se također naziva **somatska mejoza**, što je rijetka pojava.  Vegetativna mejoza može se pojaviti u haplodiplontskim, pa i u diplomatskim životnim ciklusima. Gametofiti ostaju vezani za i kao dio sporofita. Vegetativne (neproduktivne) diploidne ćelije podvrgavaju se mejozi, stvarajući vegetativne haploidne ćelije. One prolaze mnoge mitoze i stvaraju gamete.

Drugačiji fenomen, nazvan "vegetativna diploidizacija", apomiktičnih vrsta,  javlja se u nekom mrkim algama (npr., *Elachista stellaris*). Ćelije u haploidnom dijelu biljke spontano umnožavaju svoje hromosome stvarajući diploidno tkivo.

## Životni ciklus parazita 
Paraziti ovise o iskorištavanju jednog ili više domaćina. Za one koji moraju zaraziti više vrsta domaćina da bi dovršili svoje životne cikluse kaže se da imaju složene ili indirektne životne cikluse, dok oni koji inficiraju jednu vrstu imaju direktne (izravne) životne cikluse.

Ako parazit mora zaraziti određenog domaćina kako bi završio njegov životni ciklus, tada se kaže da je obvezani parazit ili obligatni parazit  tog domaćina; ponekad je infekcija fakultativna – parazit  može preživjeti i završiti svoj životni ciklus bez zaraze  te određene vrste domaćina. Paraziti ponekad zaraze domaćine u kojima ne mogu završiti svoje životne cikluse; ovo su slučajni domaćini.

Domaćin u kojem se paraziti razmnožavaju seksualno, poznat je kao konačni, krajnji ili primarni domaćin. U srednjim domaćinima paraziti se ne razmnožavaju ili to ne rade aseksualno, ali parazit se uvijek razvija u novu fazu kod ove vrste domaćina. U nekim slučajevima parazit će zaraziti domaćina, ali ne podvrći se bilo kojem razvoju, ti domaćini poznati su pod nazivom paratenijski ili prevoznici domaćini.  Paratenijski domaćin može biti koristan u povećanju šanse da će se parazit prenijeti na konačnog domaćina. Naprimjer, mačja plućna glista („Aelurostrongylus abstrusus“) koristi školjku ili puža kao posrednog domaćina; larva prvog stadija ulazi u mehkušce i razvija se do larve treće faze, koja je zarazna za konačnog domaćina – mačku. Ako miš pojede šljokicu, larva trećeg stadija ući će u mišja tkiva, ali neće proći nikakav razvoj.
nog roda *Babesia*]]

## Evolucija
Primitivni tip životnog ciklusa vjerojatno je imao haploidne jedinke s aseksualnom reprodukcijom.  Bakterije i archaea pokazuju takav životni ciklus, a neki eukarioti očito isto čine (npr. Cryptophyta, Choanoflagellata, mnogi Euglenozoa, mnoge Amoebozoa, neke crvene alge, neke zelene alge, gljive, neke rotifere i mnoge druge skupine, ne nužno haploidne). Međutim, ti eukarioti vjerojatno nisu bili primitivno aseksualni, već su izgubili seksualnu reprodukciju ili to samo još nije primijećeno. Mnogi eukarioti (uključujući životinje i biljke) pokazuju bespolno razmnožavanje koje može biti fakultativno ili obligatno u životnom ciklusu, pri čemu se seksualna reprodukcija događa manje ili više često.

## Također pogledajte
* Smjena generacija
* Apomiksija
* Ploidija
* Partenogeneza
* Mejoza
* Mitoza

## Reference
## Bibliografija
* *Life Cycles: Reflections of an Evolutionary Biologist.'' John Tyler Bonner. Princeton University Press, Princeton (New Jersey).
* 

## Vanjski linkovi
*http://www.zoology.ubc.ca/~otto/Reprints/Mable1998.pdf

Kategorija:Biologija
Kategorija:Razmnožavanje