open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
18. maj

**18. maj / svibanj (18. 5)** jest 138. dan godine po gregorijanskom kalendaru (139. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 227 dana.

## Događaji 
* 1291 – Nakon šest sedmica opsade pada Akkon, posljednje veliko uporište kršćanskih snaga, u ruke muslimanskih Memluka. Sa ovim su krstaški ratovi defintivno propali.
* 1944 – Pobjedom Saveznika, ali uz teške gubitke, završena Bitka za Monte Cassino, jedna od najvažnijih bitaka na Italijanskom frontu u Drugom svjetskom ratu.

## Rođeni 
### 11. vijek 
* 1048 – Omar Hajjam, perzijski pjesnik, matematičar i astronom

### 17. vijek 
* 1616 – Johann Jakob Froberger, njemački kompozitor

### 19. vijek 
* 1868 – Nikolaj II, posljednji ruski car
* 1872 – Bertrand Russell, engleski filozof, matematičar i društveni reformator
* 1883 – Walter Gropius, njemački arhitekta i osnivač *Bauhausa*
* 1897 – Frank Capra, američki filmski režiser, scenarist i filmski producent

### 20. vijek 
* 1911 – Sigrid Gurie, norveško-američka glumica
* 1912 – Perry Como, američki pjevač
* 1913 – Charles Trenet, francuski šansonjer
* 1918 – Naim ef. Hadžiabdić, bosanskohercegovački reis
* 1920 – Ivan Pavao II, papa od 1978 do 2005.
* 1925 – Dana Kurbalija, bosanskohercegovačka glumica
* 1933 – John Moore, britanski biatlonac i skijaš-trkač
* 1934 – Nikola Simić, srbijanski glumac
* 1942 – Albert Hammond, britanski kantautor
* 1944 – Adila Pašalić-Kreso, pedagog, član ANU BiH;
* 1950 – Thomas Gottschalk, njemački TV-voditelj
* 1960 – Urša Raukar-Gamulin, hrvatska pozorišna, televizijska i filmska glumica
* 1962 – Mark Langin, britanski biatlonac
* 1973 – Hironao Meguro, japanski biatlonac
* 1975 – John Higgins, škotski snukeraš, četverostruki svjetski prvak
* 1988 – Ksenija Sidorova, latvijska harmonikašica

## Umrli 
### 15. vijek 
* 1410 – Rupert I, rimsko-njemački kralj

### 20. vijek 
* 1909 – George Meredith, engleski književnik
* 1911 – Gustav Mahler, austrijski kompozitor i dirigent
* 1989 – Zore Vinogradova, sovjetski biolog i univerzitetski profesor

### 21. vijek 
* 2011 – Vítězslav Jureček, čehoslovački biatlonac
* 2014 – Dobrica Ćosić, jugoslavenski i srpski pisac, romansijer i esejista, politički i nacionalni teoretičar
* 2018 – Zdenko Lešić, hrvatski kritičar, esejist i prozajist

## Praznici 
* Međunarodni dan muzeja

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (18. maj), BBC.co.uk 
* Na današnji dan (18. maj), nytimes.com 

maj018
15. maj

**15. maj / svibanj (15. 5)** jest 135. dan godine po gregorijanskom kalendaru (136. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 230 dana.

## Događaji 
* 1919 – Grčke trupe okupirale su Smirnu (današnji Izmir); time je počela vojna konfrontacija s Turskom u Maloj Aziji.
* 1955 – u Beču potpisan Austrijski državni ugovor, kojim se uspostavlja suverenost Austrije.
* 1992 – Sukob JNA i pripadnika TO Tuzla u Tuzli ("Tuzlanska kolona").
* 2014 – Zbog poplava Vlada FBiH proglasila stanje prirodne nesreće.

## Rođeni 
### 16. vijek 
* 1567 – Claudio Monteverdi, italijanski kompozitor, orguljaš, horovođa i sveštenik

### 17. vijek 
* 1628 – Carlo Cignani, italijanski slikar

### 18. vijek 
* 1773 – Klemens Wenzel von Metternich, austrijski političar i državnik

### 19. vijek 
* 1838 – Nicolae Grigorescu, rumunski slikar
* 1845 – Ilja Iljič Mečnikov, ruski biolog
* 1859 – Pierre Curie, francuski fizičar, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku
* 1862 – Arthur Schnitzler, austrijski pripovjedač i dramatičar
* 1864 – Ante Trumbić, hrvatski političar
* 1868 – Magnus Hirschfeld, njemački ljekar i istraživač seksualnosti
* 1891 – Mihail Bulgakov, ruski književnik
* 1892 – Walter Benjamin, njemački filozof

### 20. vijek 
* 1911 – Max Frisch, švicarski književnik i arhitekt
* 1914 – Tenzing Norgay, nepalski planinar i alpinista
* 1915 – Paul A. Samuelson, američki ekonomist
* 1922 – Hiuaz Dospanova, kazahstanska pilotkinja
* 1937.
** Madeleine Albright, američka političarka i državnica
** Trini Lopez, američki pjevač
* 1940 – Miki Shibuya, japanski biatlonac
* 1944 – Lino Jordan, italijanski biatlonac
* 1946 – Ann Savage, britanska astronomkinja
* 1948 – Brian Eno, britanski muzičar
* 1952 – Vahid Halilhodžić, bosanskohercegovački nogometaš i trener
* 1953 – Mike Oldfield, britanski muzičar
* 1960 – Zofia Kiełpińska, poljska biatlonka
* 1962 – Senad Hadžifejzović, bosanskohercegovački novinar i televizijski voditelj
* 1982 – Marie-Pierre Parent, kanadska biatlonka
* 1987 – Andy Murray, britanski teniser
* 1989 – Kenneth Gangnes, norveški skijaš-skakač

## Umrli 
* 884 – papa Marin I
* 1886 – Emily Dickinson, američka pjesnikinja
* 1935 – Kazimir Maljevič, ruski slikar
* 2014 – Jean-Luc Dehaene, belgijski političar
* 2023
** Alija Hafizović, bosanskohercegovački umjetnik
** Robert Lucas Jr, američki ekonomist, dobitnik Nobelove nagrade za ekonomiju

## Praznici 
* Međunarodni dan porodice
* Dan nezavisnosti u Paragvaju

## Vanjski linkovi 
*Na današnji dan (15. maj), BBC.co.uk 
*Na današnji dan (15. maj), nytimes.com 

maj015
19. maj

**19. maj / svibanj (19. 5)** jest 139. dan godine po gregorijanskom kalendaru (140. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 226 dana.

## Događaji 
* 1643 – U bici kod Rocroija Francuzi, pod komandom Louisa II de Bourbona, princa od Condéa, pobjeđuju špansku vojsku pod komandom Francisca de Mela; pobjeda je označila pad španske moći i početak francuske prevlasti; to je bio najgori poraz u historiji španske vojske.
* 1991 – Održan Referendum o hrvatskoj samostalnosti;
* 2016 – Avion Airbus A320-232 egipatske kompanije EgyptAir na letu između Pariza i Kaira, sa 56 putnika i 10 članova posade srušio se u Sredozemno more. Egipatski zvaničnici sumnjaju da je u avion bila postavljena bomba i da se radi o terorističkom činu. Nema izvještaja o preživjelim.

## Rođeni 
### 18. vijek 
* 1746 – Johann Friedrich Peter, njemačko-američki kompozitor
* 1762 – Johann Gottlieb Fichte, njemački filozof

### 19. vijek 
* 1881 – Kemal Atatürk, osnivač moderne Turske, turski političar i državnik
* 1890 – Hồ Chí Minh, vijetnamski revolucionar i predsjednik Sjevernog Vijetnama

### 20. vijek 
* 1910 –  Ljupčo Arsov, narodni heroj Jugoslavije
* 1925.
** Malcolm X, borac za prava crnaca
** Pol Pot, kambodžanski političar
* 1926 – Peter Zadek, njemački režiser
* 1930 – Nikica Kalogjera, hrvatski kompozitor zabavne muzike
* 1931 – Ruben Radica, hrvatski kompozitor
* 1937 – Egon Schnabel, istočnonjemački biatlonac.
* 1947 – Džemaludin Alić, bosanskohercegovački književnik
* 1952 – Grace Jones, jamajčanska pjevačica i glumica
* 1962 – Jan Ziemianin, poljski biatlonac
* 1972 – Beatrix Holéczy, mađarska biatlonka.
* 1973 – Maria Schylander, švedska biatlonka.
* 1975.
** Christelle Gros, francuska biatlonka.
** Adnan Masić, bosanskohercegovački nogometaš
* 1976 – Kevin Garnett, američki košarkaš
* 1979 – Andrea Pirlo, italijanski nogometaš

## Umrli 
### 16. vijek 
* 1526 – Go-Kashiwabara, 104. japanski car
* 1536 – Anne Boleyn, druga supruga Henrika VIII

### 20. vijek 
* 1912 – Bolesław Prus, poljski književnik
* 1928 – Max Scheler, njemački filozof

### 21. vijek 
* 2021 – Aleksandar Privalov, sovjetski biatlonac
* 2023 – Günter Bartnik, istočnonjemački biatlonac
* 2023 – Dževad Karahasan, bosanskohercegovački književnik, romanopisac i esejist

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (19. maj), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (19. maj), *nytimes.com* 

maj019
21. maj

**21. maj / svibanj (21. 5)** jest 141. dan godine po gregorijanskom kalendaru (142. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 224 dana.

## Događaji 
* 878 – Grad Sirakuza na Siciliji su osvojili Saraceni i oni su ga decenijama pretvorili u središte islama u Italiji.
* 1463 – Osmanlije osvojile grad Bobovac, prijestolnicu Bosanskog kraljevstva.
* 1992 – Granatom ispaljenom sa srpskih agresorskih položaja s Kromolja oko 12 sati zapaljena je prvi put olimpijska dvorana "Zetra" u Sarajevu, a pripadnicima Teritorijalne odbrane i vatrogascima gašenje požara otežavalo je žestoko granatiranje ovog lokaliteta. Nakon završetka rata Zetra je obnovljena 1999. godine uz pomoć Međunarodnog olimpijskog komiteta. Danas ovaj objekat nosi ime "Juan Antonio Samaran", po predsjedniku Olimpijskog komiteta koji je 1984. godine otvorio Olimpijske igre u Sarajevu.

## Rođeni 
### 15. vijek 
* 1471 – Albrecht Dürer, njemački slikar, grafičar i umjetnik

### 16. vijek 
* 1527 – Filip II, kralj Španije

### 17. vijek 
* 1688 – Alexander Pope, engleski književnik

### 18. vijek 
* 1792 – Gaspard Gustave de Coriolis, francuski matematičar i fizičar

### 19. vijek 
* 1843 – Charles Albert Gobat, švicarski političar
* 1855 – Émile Verhaeren, belgijski pjesnik

### 20. vijek 
* 1928 – Miha Baloh, jugoslavenski i slovenski glumac
* 1938 – Heinz Kluge, istočnonjemački biatlonac
* 1944 – Mary Robinson, irska političarka i državnica
* 1945 – Zoja Bašarina, jakutska književna kritičarka, i filologinja
* 1948 – Leo Sayer, britanski kantautor
* 1966 – Zdenko Kožul, jugoslavenski, bosanskohercegovački i hrvatski šahovski velemajstor
* 1990.
** Tiril Eckhoff, norveška biatlonka
** Yuki Nakajima, japanska biatlonka
* 1992 – Irfan Čengić, bosanskohercegovački političar
* 1993.
** Grete Gaim, estonska biatlonka
** Draško Stanivuković, bosanskohercegovački političar

## Umrli 
### 6. vijek 
* 587 – Yōmei, 31. car Japana

### 18. vijek 
* 1786 – Carl Wilhelm Scheele, njemačko-švedski hemičar

### 20. vijek 
* 1935 –  Hugo de Vries, nizozemski botaničar

### 21. vijek 
* 2002 – Niki de Saint-Phalle, francusko-švicarska slikarka i kiparka
* 2020 – Bekim Sejranović, bosanskohercegovački i hrvatski pisac

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (21. maj), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (21. maj), *nytimes.com* 

maj021
20. maj

**20. maj / svibanj (20. 5)** jest 140. dan godine po gregorijanskom kalendaru (141. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 225 dana.

## Događaji 
* 1902 - Američke trupe napustile su Kubu nakon što je u toj zemlji uspostavljena republikanska vlast. Prvi predsednik republike bio je Tomas Estrada Palma.
* 1992 – Donesena Rezolucija Vijeća sigurnosti broj 755, o primanju Republike Bosne i Hercegovine u članstvo Ujedinjenih nacija.
* 2002 – Istočni Timor proglašen nezavisnom državom.
* 2014 – Najmanje pet osoba poginulo, a 45 povrijeđeno u sudaru putničkog i teretnog voza jugozapadno od Moskve.
* 2015 – Američka vojska počela test letjelice X-37B, koja ima ugrađeni ionski pogon.

## Rođeni 
### 17. vijek 
* 1656 – Johann Bernhard Fischer von Erlach, austrijski arhitekt i kipar

### 18. vijek 
* 1799 – Honoré de Balzac, francuski književnik

### 19. vijek 
* 1804 – Mihail Glinka, ruski kompozitor
* 1806 – John Stuart Mill, engleski filozof i ekonom
* 1822 – Frédéric Passy, francuski humanist
* 1830 – Hector Malot, francuski pjesnik
* 1860 – Eduard Buchner, njemački hemičar
* 1882 – Sigrid Undset, norveška književnica
* 1883 – Fejsal I, irački kralj

### 20. vijek 
* 1901 – Max Euwe, nizozemski šahovski velemajstor i predsjednik FIDE
* 1908 – James Stewart, američki glumac i oficir
* 1912 – Nereo Rocco, italijanski nogometaš i trener
* 1922 – Krešo Golik, hrvatski filmski i TV-režiser
* 1924 – Dmitrij Sokolov, sovjetski biatlonac
* 1928 – Andromaqi Gjergji, albanska etnologinja
* 1935 – José Mujica, urugvajski političar i 62. predsjednik Urugvaja
* 1943.
** Al Bano Carrisi, italijanski pjevač
** Holmfrid Olsson, švedski biatlonac
* 1944.
** Joe Cocker, britanski pjevač
** Rudolph Giuliani, američki političar i bivši gradonačelnik New Yorka
* 1945 – Anton Zeilinger, austrijski fizičar i nobelovac
* 1946 – Cher, američka pjevačica i glumica
* 1962 – Deborah Nordyke, američka biatlonka
* 1967 – Steve Cyr, kanadski biatlonac
* 1968 – Milica Milša, srbijanska glumica
* 1971 – Šárka Kašpárková, češka atletičarka
* 1972 – Ademir Zurapović, bosanskohercegovački košarkaški sudija
* 1981 – Iker Casillas, španski nogometni golman
* 1982.
** Petr Čech, češki nogometni golman
** Zhang Chengye, kineski olimpijski biatlonac
* 1987 – Taku Takeuchi, japanski skijaš-skakač
* 1992 – Damir Džumhur, bosanskohercegovački teniser

## Umrli 
* 1506 – Kristofor Kolumbo, italijanski istraživač i trgovac koji je preplovio Atlantski okean i doplovio do Amerike 1492.
* 1622 – Osman II, sultan Osmanskog Carstva
* 1859 – Josip Jelačić, hrvatski ban
* 1896 – Clara Schumann, njemačka pijanistica i kompozitor
* 1918 – Ferdinand Hodler, švicarski slikar
* 1947 – Philipp Lenard, njemački fizičar
* 2008 – Hiuaz Dospanova, kazahstanska pilotkinja
* 2019 – Niki Lauda, austrijski vozač Formule 1, trostruki svjetski prvak
* 2021 – Sándor Puhl, mađarski nogometni sudija

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (20. maj), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (20. maj), *nytimes.com* 

maj020
22. maj

**22. maj / svibanj (22. 5)** jest 142. dan godine po gregorijanskom kalendaru (143. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 223 dana.

## Događaji 
* 1892. – Zubar Washington Sheffield prodaje u New Londonu (Connecticut) po prvi put pastu za zube u tubi koju je izmislio.
* 1911. – Eskudo postaje zvanična valuta Portugala.
* 1926. – U Beču završio Treći kongres Komunističke partije Jugoslavije;
* 1960. – Najsnažniji ikad zabilježeni potres magnitude 9,5 pogodio Čile. U potresu je stradalo između 3 i 6.000 osoba.
* 1992. – Bosna i Hercegovina primljena u Ujedinjene nacije.
* 2015. – Vlada Holandije donijela odluku da banku ABN Amro, koja je tokom krize 2007. prešla u državno vlasništvo, ponovo vrati na berzu.

## Rođeni 
### 18. vijek 
* 1781 – Newton Cannon, američki političar

### 19. vijek 
* 1813 – Richard Wagner, njemački kompozitor, dirigent, muzički teoretičar i esejist
* 1827 – Kostandin Kristoforidhi, albanski prevoditelj
* 1859 – Arthur Conan Doyle, britanski autor kriminalističkih romana, najpoznatiji kao "otac" Sherlocka Holmesa i dr. Watsona

### 20. vijek 
* 1907 – Laurence Olivier, britanski glumac
* 1924 – Charles Aznavour, francuski autor, kompozitor, šansonijer i glumac armenskog porijekla
* 1950 – Bernie Taupin, britanski tekstopisac pjesama Eltona Johna
* 1957 – Harri Stojka, austrijski gitarist, kompozitor, aranžer, vođa sastava, pjevač, džez muzičar
* 1959 – László Palácsik, mađarski biatlonac
* 1968 – Helena Mikołajczyk, poljska biatlonka.
* 1970.
** Naomi Campbell, britanska manekenka
** Natalija Permjakova, sovjetska i bjeloruska biatlonka.
* 1983 – Ismar Gorčić, bosanskohercegovački teniser
* 1984 – Irmena Čičikova, bugarska glumica
* 1987 – Novak Đoković, srbijanski teniser
* 1992 – Anna Mąka, poljska biatlonka

## Umrli 
### 4. vijek 
* 337 – Konstantin I, rimski car

### 19. vijek 
* 1873 – Alessandro Manzoni, italijanski književnik
* 1885 – Victor Hugo, francuski književnik

### 20. vijek 
* 1905 – Abby Langdon Alger, američka spisateljica i prevoditeljica
* 1918 – Mehmed Teufik Azabagić
* 1939 – Ernst Toller, njemački književnik

### 21. vijek 
* 2016 – Bata Živojinović, jugoslavenski i srbijanski glumac
* 2018 – Philip Roth, američki pisac

## Praznici 
* Svjetski dan biološke raznolikosti

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (22. maj), BBC.co.uk 
* Na današnji dan (22. maj), nytimes.com 

maj022
23. maj

**23. maj / svibanj (23. 5)** jest 143. dan godine po gregorijanskom kalendaru (144. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 222 dana.

## Događaji 
* 1533 – Poništen brak Henrika VIII Engleskog i Katarine Aragonske.
* 1942 – Nakon nekoliko dana borbe njemački Wehrmachtu u drugoj bici kod Harkiva u ratu protiv Sovjetskog Saveza 1941–1945. potpuno opkolio Crvena armija. Predaja se odvija do 28. maja. To je bilo posljednje uspješno s opkoljavanje za Nijemce u Drugom svjetskom ratu.
* 2024 – Generalna skupština Ujedinjenih nacija usvojila je rezoluciju 78/282 o genocidu u Srebrenici (sa 84 glasova *za*, 19 *protiv*, 68 *uzdržanih*, a 22 *nije glasalo*), kojom je ustanovljen *Međunarodni dan promišljanja i sjećanja na genocid u Srebrenici 1995.*

## Rođeni 
### 11. vijek 
* 1052 – Filip I Francuski, francuski kralj

### 17. vijek 
* 1676 – Johann Bernhard Bach stariji, njemački kompozitor

### 18. vijek 
* 1790 – Jules Dumont d'Urville,  francuski moreplovac, istraživač i polarni istraživač.

### 19. vijek 
* 1891 – Pär Lagerkvist, švedski književnik

### 20. vijek 
* 1928 – Rosemary Clooney, američka pop i džez pjevačica i glumica
* 1949 – Alan Garcia, predsjednik Perua
* 1951
** Anatolij Karpov, sovjetski i ruski šahovski velemajstor
** Manfred Geyer, istočnonjemački biatlonac.
* 1966 – Yoshiko Honda, japanska biatlonka.
* 1988 – Rosanna Crawford, kanadska biatlonka.
* 1993 – Sara Sabry, egipatska inženjerka, astronautkinja i poduzetnica
* 1997 – Emily Dickson, kanadska biatlonka

## Umrli 
* 1812 – Louis Dutens, francuski pisac
* 1857 – Augustin Louis Cauchy, francuski matematičar
* 1945 – Heinrich Himmler, njemački nacistički političar i glavni šef SS-a
* 2015 – John Forbes Nash Jr., američki ekonomist, dobitnik Nobelove nagrade za ekonomiju; njegov život adaptiran je u film *Genijalni um* (2001)
* 2017. 
** Stefano Farina, italijanski nogometni sudija
** Roger Moore, britanski glumac
* 2023 – Sanda Langerholz-Miladinov, hrvatska glumica, pjevačica i plesačica

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (23. maj), BBC.co.uk 
* Na današnji dan (23. maj), nytimes.com 

maj023
24. maj

**24. maj / svibanj (24. 5)** jest 144. dan godine po gregorijanskom kalendaru (145. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 221 dan.

## Događaji 
* 1822 – U bici kod vulkana Pichinche španske trupe izgubile protiv tzv. patriota pod zapovjedništvom Antonija Joséa de Sucrea. Ekvador postao nezavisan od Španije i priključio se Velikoj Kolumbiji.
* 1844 – Samuel Morse šalje prvi telegram na udaljenost od Washingtona za Baltimore.

## Rođeni 
### 16. vijek 
* 1544 – William Gilbert, engleski ljekar i fizičar

### 17. vijek 
* 1668 – Gabriel Daniel Fahrenheit, njemački fizičar
* 1693 – Georg Raphael Donner, austrijski kipar

### 19. vijek 
* 1819 – Kraljica Victoria, kraljica Ujedinjenog Kraljevstva Velike Britanije i Irske (1837–1901) i carica Indije (1877–1901)

### 20. vijek 
* 1905 – Mihail Šolohov, sovjetski književnik i dobitnik Nobelove nagrade za književnost
* 1910 – Zenel Hajdini, narodni heroj Jugoslavije
* 1914 – George Tabori, mađarski dramatičar i režiser
* 1927 – Asim Peco, bosanskohercegovački lingvista
* 1940 – Joseph Brodsky, rusko-američki pjesnik i dobitnik Nobelove nagrade
* 1941 – Bob Dylan, američki pjevač, kompozitor i pjesnik
* 1943 – Juhani Suutarinen, finski biatlonac i trostruki svjetski prvak u biatlonu.
* 1944 – Patti LaBelle, američka pjevačica
* 1945 – Priscilla Presley, američka glumica i supruga Elvisa Presleyja
* 1946 – Tansu Çiller, turska političarka, prva žena premijerka Republike Turske
* 1952 – Henrik Flöjt, finski biatlonac i svjetski prvak u biatlonu.
* 1962 – Selim Arnaut, bosanski pisac
* 1968 – Suada Dilberović, prva žrtva opsade Sarajeva
* 1973 – Ruslana, ukrajinska pjevačica
* 1974 – Florence Baverel-Robert, francuska biatlonka.
* 1966 – Eric Cantona, nogometaš i glumac
* 1984 – Alma Zadić, austrijska političarka i ministrica pravde u Vladi Austrije (Kurz II)

## Umrli 
* 1543 – Nikola Kopernik, poljski astronom
* 1610 – Joachim a Burck, njemački kompozitor
* 1849 – Ambroz Matić, bosanskohercegovački franjevac i pjesnik
* 1627 – Luis de Góngora, španski barokni pjesnik
* 1974 – Duke Ellington, američki pijanist, dirigent i kompozitor džez-muzike
* 2019 – Dušica Žegarac, hrvatska glumica
* 2023 – Tina Turner, američka pjevačica

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (24. maj), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (24. maj), *nytimes.com* 

maj024
25. maj

**25. maj / svibanj (25. 5)** jest 145. dan godine (146. u prijestupnim godinama) po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 220 dana.

## Događaji 
* 1463 – Pad Bosanskog Kraljevstva.
* 1950 – Na sceni Narodnog pozorišta u Sarajevu *Sarajevski balet* izveo svoju prvu samostalnu predstavu.
* 1973 – Mike Oldfield objavljuje svoj prvi album *Tubular Bells* kojim postavlja nove standarde u muzici.
* 1986 – Počeo peti šahovski turnir u Bugojnu, koji je bio prvi šahovski turnir 16. kategorije u historiji šaha sa prosječnim rejtingom od 2628, a na njemu su učestvovali osam igrača. To je bio do tada najjači turnir u historiji šaha.
* 1993 – Rezolucijom 827 Vijeća sigurnosti UN-a osnovan je Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju.
* 1995 – Masakr na Kapiji, poznat i kao *Zločin nad tuzlanskom mladošću*.

## Rođeni 
### 18. vijek 
* 1762 – Walter Leake, američki advokat i političar

### 19. vijek 
* 1803 – Ralph Waldo Emerson, američki filozof, esejist i pjesnik
* 1865 – Pieter Zeeman, holandski fizičar

### 20. vijek 
* 1920 – Jasper Ridley, britanski književnik
* 1941 – Vladimir Voronjin, moldavski političar i državnik
* 1948 – Brian Eno, britanski muzičar
* 1951 – Anatolij Kokuš, ukrajinski filmski inženjer, biznismen i izumitelj
* 1952 – Petar Stojanov, bugarski političar i državnik
* 1955 – Yvon Mougel, francuski biatlonac
* 1960 – Vítězslav Jureček, čehoslovački biatlonac
* 1971 – Vera Albreht, slovenska pjesnikinja, književnica, publicistkinja i prevoditeljica
* 1976 – Stefan Holm, švedski atletičar
* 1987 – Kamil Stoch, poljski skijaš-skakač
* 1988 – Cameron van der Burgh, južnoafrički plivač
* 1990 – Sari Maeda, japanska biatlonka
* 1997 – Tamara Steiner''', austrijska biatlonka

### 21. vijek 
* 2002 – Campbell Wright, novozelandski i američki biatlonac

## Umrli 
* 1261 – Papa Aleksandar IV
* 1463 – Kralj Stjepan Tomašević
* 1862 – Johann Nestroy, austrijski komediograf i glumac
* 1910 – Robert Koch, njemački bakteriolog
* 1971 – Vera Albreht, slovenska pjesnikinja, književnica, publicistkinja i prevoditeljica
* 1974 – Gabrijel Jurkić, bosanski slikar i impresionist
* 1995 – Krešimir Ćosić, hrvatski košarkaš i trener
* 2020 – George Floyd, crnac kojeg je policija ubila u Minneapolisu, Minnesota

## Praznici 
* Dan mladosti, proslavljan u bivšoj SFRJ i kao rođendan maršala Tita.

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (25. maj), BBC.co.uk 
* Na današnji dan (25. maj), nytimes.com 

maj025
26. maj

**26. maj / svibanj (26. 5)** jest 146. dan godine po gregorijanskom kalendaru (147. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 219 dana.

## Događaji 
* 1465 – Elizabeth Woodville krunisana za kraljicu Engleske u Vestminsterskoj opatiji.
* 1894 – Završeno peto službeno Svjetsko prvenstvo u šahu 1894. između Steinitza i Laskera, pobjedom Laskera.
* 1992 – Vojska Republike Srpske s položaja na Poljinama i Nahorevu granatirala sarajevsko porodilište. Dvadeset projektila direktno je pogodilo zgradu, a medicinari su kroz prašinu i krhotine pacijente uspjeli spustiti u sklonište.
* 1993 – Vojska Republike Srpske spalila Behram-efendijinu džamiju u Banjoj Luci.
* 2006 – Ustavni sud Bosne i Hercegovine osudio Dragoja Paunovića na 20 godina zatvora za zločin protiv čovječnosti počinjen na teritoriji općine Rogatica 1992.
* 2011 – Osumnjičeni ratni zločinac Ratko Mladić uhapšen je u Srbiji.
* 2014 – U željezničkoj nesreći u Indiji, država Uttar Pradesh, poginulo je najmanje 20 ljudi kada je putnički voz udario u teretni koji je stajao na stanici.

## Rođeni 
### 16. vijek 
* 1566 – Mehmed III, sultan Osmanlijskog Carstva

### 17. vijek 
* 1602 – Philippe de Champaigne, francuski slikar

### 19. vijek 
* 1867 – Marija od Tecka, britanska kraljica, supruga kralja Georgea V
* 1877 – Isadora Duncan, američka plesačica

### 20. vijek 
* 1926 – Miles Davis, američki džez-trompetist
* 1929 – Pentti Taskinen, finski biatlonac
* 1943 – Ismet Bekrić, bosanskohercegovački književnik
* 1960
** Suad Jakirlić, vokalni član jugoslavenske i bosanskohercegovačke grupe Valentino iz Sarajeva
** Kazimiera Strolienė, litvanska biatlonka
* 1967 – Ulf Johansson, švedski biatlonac
* 1975 – Tamami Tanaka, japanska biatlonka

## Umrli 
### 10. vijek 
* 946 – Edmund I, engleski kralj

### 15. vijek 
* 1421 – Mehmed I, sultan Osmanlijskog Carstva

### 16. vijek 
* 1512 – Bajazid II, sultan Osmanlijskog Carstva

### 18. vijek 
* 1762 – Alexander Gottlieb Baumgarten, njemački filozof

### 20. vijek 
* 1918 - Muhamed Seid Serdarević, bosanskohercegovački autor i publicist, vjersko-prosvjetni radnik
* 1976 – Martin Heidegger, njemački filozof

### 21. vijek 
* 2012 – Adnan Ćatić, bosanskohercegovački sportski penjač
* 2018 – Alan Bean, američki mornarički oficir i mornarički pilot, aeronautički inženjer, testni pilot, i NASA-in astronaut

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (26. maj), BBC.co.uk 
* Na današnji dan (26. maj), nytimes.com 

maj026
27. maj

**27. maj / svibanj (27. 5)** jest 147. dan godine po gregorijanskom kalendaru (148. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 218 dana.

## Događaji 
* 1967 – Počelo Svjetsko prvenstvo u košarci 1967. u Urugvaju.
* 1992 – Sarajevo: masakr na tržnici Markale. Granate poslate sa srpskih položaja ubile su žene i muškarce koji su na tržnici pokušavali nabaviti sredstva i hranu da prežive još nekoliko dana.

## Rođeni 
### 14. vijek 
* 1332 – Ibn Haldun, filozof arapske skolastike

### 16. vijek 
* 1584 – Michael Altenburg, njemački teolog i kompozitor

### 19. vijek 
* 1868 – Aleksa Šantić, bosanskohercegovački pjesnik
* 1897 –  John Douglas Cockcroft, britanski fizičar

### 20. vijek 
* 1913 – Enver Čolaković, bosanskohercegovački književnik i prevodilac
* 1922 – Christopher Lee, britanski glumac
* 1923 – Henry Kissinger, američki političar, državnik i dobitnik Nobelove nagrade za mir
* 1936 – Senka Veletanlić, bosanskohercegovačka i jugoslavenska pjevačica
* 1947 – Said, iranski književnik
* 1950 – Dee Dee Bridgewater, američka džez-pjevačica
* 1960 – Emir Mutapčić, bosanski košarkaš i trener
* 1967 – Jean-Marc Chabloz, švicarski biatlonac
* 1992 – Deedra Irwin, američka biatlonka
* 1998 – Teodora Đukić, bosanskohercegovačka nordijska skijašica
* 2000 – Anne de Besche, norveška i od 2025. danska biatlonka

### 21. vijek 
* 2001 – Brunette, armenska pjevačica

## Umrli 
* 1690 – Giovanni Legrenzi, italijanski kompozitor
* 1797 – François Noël Babeuf, francuski radikal
* 1840 – Niccolò Paganini, italijanski violinist i kompozitor
* 1964 – Džavaharlal Nehru, indijski političar
* 1987 – John Howard Northrop, američki biohemičar
* 2011 – Gil Scott-Heron, američki muzičar i pjesnik
* 2024 – Bill Walton, američki košarkaš

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (27. maj), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (27. maj), *nytimes.com* 

maj027
28. maj

**28. maj / svibanj (28. 5)** jest 148. dan godine po gregorijanskom kalendaru (149. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 217 dana.

## Događaji 
* 1357 – Pedro I postaje kralj Portugala.
* 1812 – Potpisan Bukureštanski mir između Osmanlijskog i Ruskog Carstva.

## Rođeni 
### 16. vijek 
* 1524 – Selim II, sultan Osmanlijskog Carstva

### 17. vijek 
* 1660 – George I, kralj Velike Britanije i Irske

### 18. vijek 
* 1710 – Thomas Arne, britanski kompozitor
* 1733 – Cornelius Hermann von Ayrenhoff, austrijski oficir i pisac
* 1779 – Thomas Moore, irski književnik

### 19. vijek 
* 1810 – Alexandre Calame, švicarski slikar i grafičar
* 1879.
** Milutin Milanković, srbijanski astrofizičar
** Henri-Pierre Roché, francuski književnik
* 1884 – Edvard Beneš, osnivač i predsjednik Čehoslovačke

### 20. vijek 
* 1925 – Bülent Ecevit, turski političar i državnik
* 1934 – Roderick Tuck, britanski biatlonac i skijaš-trkač
* 1938 – Jerry West, američki košarkaš i trener
* 1944.
** Gladys Knight, američka pjevačica i glumica
** Rudolph Giuliani, američki političar i gradonačelnik New Yorka
* 1945 – John Fogerty, američki kantautor
* 1960 – Trevor King, britanski biatlonac
* 1962 – Branko Đurić, bosanskohercegovački glumac i režiser
* 1966 – Miljenko Jergović, bosanskohercegovački književnik
* 1968.
** Frederik, danski prestolonasljednik
** Kylie Minogue, australijska pjevačica i glumica
* 1974 – Bojana Maljević, srbijanska glumica
* 1980 – Lamija Begagić, bosanskohercegovačka književnica
* 1983 – Jernej Damjan, slovenski skijaš-skakač
* 1984 – Admir Kulović Kula, bosanskohercegovački rock-muzičar
* 1999 &ndash; Cameron Boyce, američki glumac

## Umrli 
* 1357 – Alfons IV, kralj Portugala
* 1787 – Leopold Mozart, njemačko-austrijski kompozitor
* 1849 – Anne Brontë, britanska književnica
* 1916 – Ivan Jakovič Franko, ukrajinski pjesnik, pisac, društveni i književni kritičar
* 1937 – Alfred Adler, austrijski psiholog
* 1972 – Edvard VIII, britanski kralj
* 1995 – Irfan Ljubijankić, bosanskohercegovački političar
* 2014 – Maya Angelou, američka autorka

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (28. maj), BBC.co.uk 
* Na današnji dan (28. maj), nytimes.com 

maj028
30. maj

**30. maj / svibanj (30. 5)** jest 150. dan godine po gregorijanskom kalendaru (151. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 215 dana.

## Događaji 
* 1445 – Margareta Anžujska krunisana za kraljicu Engleske.
* 1784 – Mirovnim sporazumom u Parizu završava Englesko-nizozemski rat od 1780. do 1784. To je bio četvrti rat imeđu Engleza i Nizozemaca.
* 1913 – Potpisan Londonski sporazum.
* 1992 – Donesena Rezolucija Vijeća sigurnosti broj 757, o uvođenju sankcija za područje SR Jugoslavije.

## Rođeni 
### 15. vijek 
* 1423 – Georg von Peuerbach, austrijski astronom i matematičar

### 17. vijek 
* 1672 – Petar Veliki (Pjotr Aleksejevič Romanov), ruski car

### 18. vijek 
* 1799 – Ferdo Livadić, hrvatski kompozitor

### 19. vijek 
* 1814 – Mihail Bakunjin, ruski revolucionar i anarhist
* 1846 – Peter Carl Fabergé, ruski zlatar
* 1876 – Vladimir Nazor, hrvatski književnik
* 1896 – Howard Hawks, američki režiser

### 20. vijek 
* 1908 – Hannes Alfvén, švedski fizičar
* 1909 – Benny Goodman, američki muzičar
* 1945 – Pero Zubac, bosanskohercegovački, srbijanski i jugoslavenski pisac
* 1951 – Zdravko Čolić, jugoslavenski pop-pjevač
* 1952 – Toni Janković, jugoslavenski i bosanskohercegovački pjevač (Divlje jagode)
* 1953 – Luis Ríos, argentinski biatlonac
* 1955 – Safet Oručević, bosanskohercegovački političar i biznismen
* 1959 – Blaž Slišković, bosanskohercegovački nogometaš i selektor
* 1961 – Jan Matouš, čehoslovački biatlonac
* 1974 – Cee Lo Green, američki reper, tekstopisac i glumac
* 1979 – István Vad, mađarski nogometni sudija
* 1980.
** Steven Gerrard, engleski nogometaš
** Halis Özkahya, turski nogometni sudija
* 1999 – Eddie Nketiah, engleski nogometaš

## Umrli 
### 13. vijek 
* 1252 – Ferdinand III, kralj Španije i, kao Ferdinand II, kralj Kastilje

### 15. vijek 
* 1431 – Ivana Orleanska, francuska nacionalna junakinja i svetica Katoličke crkve

### 16. vijek 
* 1593 – Christopher Marlowe, engleski književnik

### 17. vijek 
* 1640 – Peter Paul Rubens, flamanski slikar

### 18. vijek 
* 1744 – Alexander Pope, engleski književnik
* 1778 – Volter, francuski književnik, historičar i filozof

### 20. vijek 
* 1912 – Wilbur Wright, američki pionir aviacije i graditelj aviona
* 1960 – Boris Leonidovič Pasternak, ruski književnik
* 1965 – Louis Hjelmslev, danski lingvist
* 1984 – Šukrija Pandžo, bosanskohercegovački književnik

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (30. maj), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (30. maj), *nytimes.com* 

maj030
1740-e

Decenija **1740-ih** trajala je od 1. januara 1740. do 31. decembra 1749. Mnogi događaji tokom ove decenije izazvali su podsticaj za Doba razuma. Vojni i tehnološki napredak doveo je do jednog od prvih primjera istinskog globalnog rata koji se ovdje dogodio, kada je borba Marije Terezije od Austrije da naslijedi razne krune svog oca kralja Karla VI dovela do rata u kojem su bile uključene gotovo sve evropske države u Ratu austrijske sukcesije, koji se na kraju prelio u Sjevernu Ameriku s Ratom Dženkinsovog uha (koji je uključivao mnoge prve žestoke pomorske bitke Zapada). Kapitalizam je postao snažan nakon pada balona u Južnom moru dvije decenije i kasnije vladavine Sir Roberta Walpolea, čija je vladavina okončana u ranijoj polovini ove decenije.

## Događaji 
## Ličnosti 
### Rođeni 
### Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Decenije
31. maj

**31. maj / svibanj (31. 5)** jest 151. dan godine po gregorijanskom kalendaru (152. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 214 dana.

## Događaji 
* 1847 – Potpisan drugi od dva Erzurumska sporazuma kojim su riješeni granični sporovi između Osmanlijskog i Kadžarskog Carstva.
* 1992 – Masakr u Vrhpolju kod Sanskog Mosta.
* 1992 – Dan bijelih traka: Lokalne srpske vlasti u Prijedoru izdale su naredbu posredstvom lokalnog radija prema kojoj su svi Bošnjaci i bosanski Hrvati morali na ruke staviti bijele trake, a kuće obilježiti bijelim plahtama, što je rezultiralo progonima i ubistvima.
* 2010 – Izraelski komandosi presreli humanitarni konvoj za Gazu i ubili 15 osoba.

## Rođeni 
### 15. vijek 
* 1469 – Manuel I, kralj Portugala

### 18. vijek 
* 1773 – Ludwig Tieck, njemački književnik

### 19. vijek 
* 1819 – Walt Whitman, američki pjesnik
* 1877 – Gabrielle Renaudot Flammarion, francuska astronomkinja
* 1887 – Saint-John Perse, francuski pjesnik i diplomat

### 20. vijek 
* 1923 – Rainier III od Monaka, poznat i kao Rainier Grimaldi, knez Monaka
* 1930 – Clint Eastwood, američki glumac, režiser i producnt
* 1945 – Rainer Werner Fassbinder, njemački režiser
* 1948 – Svjetlana Aleksijevič, bjeloruska spisateljica, dobitnica Nobelove nagrade za književnost 2015.
* 1965 – Brooke Shields, američka glumica
* 1969 – Tony Cetinski, hrvatski pjevač
* 1973 – Nina Lemeš, ukrajinska biatlonka.
* 1975 – Toni Nieminen, finski skijaš-skakač
* 1979 – Tena Jeić Gajski, hrvatska glumica
* 1982 – Frenkie, bosanskohercegovački hip-hop muzičar
* 1989 – Natália Prekopová,  slovačka biatlonka
* 1999 – Hristina Dmitrenko, ukrajinska biatlonka
* 2000 – Tereza Voborníková, češka biatlonka

## Umrli 
### 15. vijek 
* 1495 – Cecily Neville, vojvotkinja od Yorka

### 19. vijek 
* 1809 – Joseph Haydn, austrijski kompozitor i dirigent
* 1854 - Vatroslav Lisinski, hrvatski kompozitor iz vremena romantizma.

### 20. vijek 
* 1996 – Timothy Leary, američki pisac i psiholog

### 21. vijek 
* 2019 – Đelo Jusić, hrvatski kompozitor bosanskohercegovačkog porijekla

## Praznici 
* Svjetski dan nepušenja

## Vanjski linkovi 
*Na današnji dan (31. maj), BBC.co.uk 
*Na današnji dan (31. maj), nytimes.com 

maj031
Juni

**Juni** (**jun**) šesti  je mjesec godine po julijanskom i gregorijanskom kalendaru i drugi je od četiri mjeseca koji traje 30 dana a treći od pet mjeseci koji je kraći od 31 dana.

Juni sadrži ljetni solsticij na sjevernoj hemisferi, dan sa najviše dnevnih sati, i zimski solsticij na južnoj hemisferi, dan sa najmanje dnevnih sati (isključujući polarne regije u oba slučaja). Juni na sjevernoj hemisferi je sezonski ekvivalent decembra na južnoj hemisferi i obrnuto. Na sjevernoj hemisferi početak astronomskog ljeta je 21. juni (meteorološko ljeto počinje 1. juna). Na južnoj hemisferi meteorološka zima počinje 1. juna.

Početkom juna, sunce izlazi u sazvježđu Bika; krajem juna sunce izlazi u sazvježđu Blizanaca. Međutim, zbog precesije ekvinocija, juni počinje suncem u astrološkom znaku Blizanaca, a završava se suncem u astrološkom znaku Raka.

Juni je vjerovatno nazvan po *Junoni*, starorimskoj boginji braka i domaćinstva. U bosanskom jeziku se koristi i slavenski naziv **lipanj**, nazvan po lipama koje tada cvjetaju.

## Etimologija i historija 
Latinski naziv za juni je *Junius*. Ovidije nudi više etimologija za ime u *Fastima*, pjesmi o rimskom kalendaru. Prvi je da je mjesec nazvan po rimskoj boginji Juno, boginji braka i ženi vrhovnog božanstva Jupitera; drugi je da ime dolazi od latinske riječi *iuniores*, što znači "mlađi", za razliku od *maiores* ("stariji") po kojem se prethodni mjesec maj (*Maius*) može nazvati. Drugi izvor tvrdi da je juni nazvan po Lucius Junius Brutus, osnivaču Rimske republike i pretku rimskog roda Junija.

U starom Rimu, period od sredine maja do sredine juna smatran je nepovoljnim za brak. Ovidije kaže da je konsultovao Flaminicu Dialis, Jupiterovu vrhovnu sveštenicu, o određivanju datuma za vjenčanje svoje kćerke, i da mu je savjetovano da sačeka do 15. juna. Plutarh, međutim, implicira da je cijeli mjesec juni bio povoljniji za vjenčanja od maja.

Određene kiše meteora se dešavaju u junu. *Arijetidi* se događaju od 22. maja do 2. jula svake godine, a vrhunac dostižu 7. juna. *Beta Tauridi* od 5. juna do 18. jula. *June bootids* se događaju otprilike između 26. juna i 2. jula svake godine.

### Starorimski praznici
Po kalendaru starog Rima, festival *Ludi Fabarici* održavao se 29. maja – 1. juna, *Kalendae Fabariae* održavan je 1. juna, *Festival u Belloni* održavan je 3. juna, *Ludi Piscatorii* 7. juna, a *Vestalia* od 7. do 15. juna. *Rosalia* je održavana 20. juna. Sekularne igre su se održavale otprilike svakih 100 godina u maju ili junu. Ovi datumi ne odgovaraju modernom gregorijanskom kalendaru.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*
3. juni

**3. juni / lipanj (3. 6)** jest 154. dan godine po gregorijanskom kalendaru (155. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 211 dana.

## Događaji 
* 1992 – Masakr u Seljanima kod Rogatice; pobijeno 18 Bošnjaka, među kojima su bile žene i starci.
* 2006 – Crna Gora istupila iz državne zajednice Srbije i Crne Gore.

## Rođeni 
### 15. vijek 
* 1423 – Luis XI, francuski kralj

### 19. vijek 
* 1808 – Jefferson Davis, američki političar, vođa Konfederacije u Američkom građanskom ratu
* 1843 – Fridrih VIII, danski kralj
* 1865 – Đorđe V, engleski kralj
* 1900 – Adelaide Ames, američka astronomkinja

### 20. vijek 
* 1922 – Alain Resnais, francuski režiser
* 1925 – Derviš Sušić, bosanskohercegovački književnik
* 1951 – Jill Biden
* 1982 – Jelena Isinbajeva, ruska skakačica s motkom
* 1986 – Rafael Nadal, španski teniser
* 1989 – Kim Seon-su, južnokorejska biatlonka

## Umrli 
### 19. vijek 
* 1899 – Johann Strauss mlađi, bečki kompozitor

### 20. vijek 
* 1918 – Mehmed V, osmanlijski sultan
* 1924 – Franz Kafka, češki pisac na njemačkom jeziku
* 1970 – Adrian Conan Doyle, engleski književnik
* 1979 – Arno Schmidt, njemački književnik
* 1989 – Ruhollah Khomeini, iranski političar i ajatolah

### 21. vijek 
* 2001 – Anthony Quinn, američki filmski glumac
* 2016
** Muhammad Ali, američki bokser
** Sreten Asanović - crnogorski književnik

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
*Na današnji dan (3. juni), BBC.co.uk 
*Na današnji dan (3. juni), nytimes.com 

juni003
5. juni

**5. juni / lipanj (5. 6)** jest 156. dan godine po gregorijanskom kalendaru (157. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 209 dana.

## Događaji 
* 2006 – Srbija se odvojila od državne zajednice Srbije i Crne Gore.

## Rođeni 
### 18. vijek 
* 1727 – Adam Smith, škotski ekonomista i etičar

### 19. vijek 
* 1805 – Jacob Niclas Ahlström, švedski kompozitor
* 1861 – Friedrich Katzer, austrijski geolog i mineralog
* 1862 – Allvar Gullstrand, švedski okulist i optičar
* 1878 – Pancho Villa, meksički revolucionar
* 1883 – John Maynard Keynes, engleski matematičar i ekonomist
* 1884 – Ralph Benatzky, austrijski kompozitor opereta
* 1898 – Federico García Lorca, španski pjesnik i dramatičar

### 20. vijek 
* 1915 – Miroslav Filipović, ratni zločinac i komadant Jasenovca
* 1933 – Bata Živojinović, jugoslavensko-srbijanski glumac
* 1941 – Martha Argerich, argentinska pijanistica
* 1948 – Sergio Abreu, brazilski muzičar
* 1949. 
** Ján Húska, čehoslovački biatlonac
** Ken Follett, britanski književnik
* 1971 – Mark Wahlberg, američki glumac
* 1979 – Emma Fowler, britanska biatlonka
* 1997 – Anika Kožica, hrvatska biatlonka

## Umrli 
* 1463 – Stjepan Tomašević, posljednji bosanski kralj
* 1826 – Carl Maria von Weber, njemački kompozitor, dirigent i pijanistički virtuoz
* 2001 – Seid Huković, bosanskohercegovački farmakolog
* 2008 – Eugenio Montejo, venecuelanski pjesnik i diplomat

## Praznici 
* Svjetski dan zaštite životne sredine

## Vanjski linkovi 
*Na današnji dan (5. juni), BBC.co.uk  
*Na današnji dan (5. juni), nytimes.com 

juni005
17. maj

**17. maj / svibanj (17. 5.)** jest 137. dan godine po gregorijanskom kalendaru (138. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 228 dana.

## Događaji 
* 1642 – U koloniji Nova Francuska Paul Chomedey de Maisonneuve osnovao naselje Ville-Marie, današnji Montréal.
* 1865 – Osnovana Međunarodna telekomunikacijska unija.
* 1954 – *Brown protiv Odbora za obrazovanje*: Vrhovni sud SAD-a jednoglasno je presudio da je segregacija u javnom obrazovanju neustavna.
*1992
**Osnovan Sarajevski ratni teatar
**Spaljen Orijentalni institut u Sarajevu, nepovratno izgubljena rukopisna zbirka sa 5263 kodeksa i arhiv sa preko 200.000 dokumenata.
* 2014 – Zbog poplava u Republici Srpskoj proglašeno izvanredno stanje.

## Rođeni 
### 18. vijek 
* 1705 – Ambrosius Stub, danski pjesnik
* 1749 – Edward Jenner, engleski liječnik

### 19. vijek 
* 1836 – Wilhelm Steinitz, austrijsko-američki šahist, prvi službeni svjetski prvak
* 1858 – Mary Adela Blagg, engleska astronomkinja
* 1866 – Eric Satie, francuski kompozitor i pijanist
* 1900 – Ruhollah Khomeini, iranski političar i ajatolah

### 20. vijek 
* 1904 – Jean Gabin, francuski glumac
* 1921 – Roy Bentley, engleski nogometaš i trener
* 1929 – Branko Zebec, hrvatski nogometaš i trener
* 1934 – Victor Arbez, francuski biatlonac i skijaš-trkač
* 1942 – Osman-Faruk Sijarić, bosanskohercegovački violinista i profesor na Muzičkoj akademiji u Sarajevu
* 1950 – Janez Drnovšek, slovenski političar i državnik
* 1958 – Paul Di'Anno, engleski pjevač
* 1961 – Enya, irska kantautorica
* 1962.
** Ferenc Krausz, mađarski fizičar
** Siniša Karan, bosanskohercegovački i srpski političar
* 1967 – Uroš Velepec, jugoslavenski i slovenski biatlonac
* 1971 – Princeza Máxima od Holandije, supruga nizozemskog prestolonasljednika, Willema-Alexandera
* 1976 – Zsuzsanna Bekecs, mađarska biatlonka
* 1977 – Roland Zwahlen, švicarski biatlonac
* 1982 – Tony Parker, francuski košarkaš
* 1984 – Andreas Kofler, austrijski skijaš-skakač
* 1988 – Mikito Tachizaki, japanski biatlonac

## Umrli 
### 3. vijek 
* 290 – Jin Wudi, car iz dinastije Jin

### 14. vijek 
* 1395 – Marija, kraljica Ugarske, kći Elizabete Kotromanić, unuka bosanskog bana Stjepana II Kotromanića

### 18. vijek 
* 1727 – Katarina I, carica Rusije

### 19. vijek 
* 1879 – Charles de Coster, belgijski pisac

### 21. vijek 
* 2009 – Mario Benedetti, urugvajski pisac, pjesnik, romanopisac, pripovjedač i kritičar
* 2012 – Jon Istad, norveški biatlonac i trostruki olimpijski prvak u biatlonu.
* 2022 – Vangelis, grčki kompozitor

## Praznici 
* Međunarodni dan borbe protiv homofobije i transfobije

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (17. maj), BBC.co.uk 
* Na današnji dan (17. maj), nytimes.com 

maj017
4. juni

**4. juni / lipanj (4. 6)** jest 155. dan godine po gregorijanskom kalendaru (156. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 210 dana.

## Događaji 
* 1878 – Potpisana Kiparska konvencija, tajni sporazum između Britanskog i Osmanskog Carstva o upravljanju Kiprom.
* 1918 – Potpisan Batumijski sporazum između Osmanlijskog Carstva i tri transkavkaske države: Republike Armenije, Azerbejdžana i Gruzije.
* 1944 – Rim oslobođen od fašističke okupacije. Glavni zapovjednik Wehrmachta u Italiji Albert Kesselring povukao svoje jedinice. U grad ušla američka Prva oklopna divizija.
* 2001 – Princ Gyanendra Bir Bikram postao kralj Nepala.
* 2015 – Nakon što je donesena Uredba o imenovanju upravljačkih struktura u preduzećima, gdje je Federacija većinski vlasnik, Demokratska fronta napustila koaliciju sa SDA i HDZBiH.

## Rođeni 
### 17. vijek 
* 1604 – Claudia de Medici, austrijska vojvotkinja i tirolska kneginja

### 18. vijek 
* 1738 – George III, kralj Velike Britanije i Irske, vojvoda od Braunschweig-Linberga

### 19. vijek 
* 1816 – Adele Muzzarelli, italijanska subreta, pjevačica i plesačica
* 1881 – Natalia Gončarova, ruska likovna umjetnica

### 20. vijek 
* 1908 – Jan Zdeněk Bartoš, češki kompozitor
* 1929 – Karolos Papoulias, grčki političar i državnik
* 1931 – Antun Vrdoljak, hrvatski glumac, režiser i producent
* 1947 – Viktor Klima, austrijski političar i državnik
* 1955 – Val McDermid, škotski pisac kriminalističkih romana
* 1965 – Hervé Flandin, francuski biatlonac
* 1966 – Cecilia Bartoli, italijanska sopranistica
* 1970
** Deborah Compagnoni, italijanska alpska skijašica
** Izabella Scorupco, švedska glumica, fotomodel i pjevačica
* 1975 – Angelina Jolie, američka glumica
* 1976.
** Vedran Bosnić, bosanskohercegovački košarkaš i trener
** Aleksej Navaljni, ruski politički aktivist i opozicijski čelnik
* 1978 – Dijana Ravnikar, slovenska biatlonka hrvatskog porijekla
* 1985 – Lukas Podolski, njemački nogometaš
* 1999 – Domen Prevc, slovenski skijaš-skakač

## Umrli 
* 1798 – Giacomo Casanova, italijanski avanturist, ljubavnik i književnik
* 1876 – Abdulaziz, sultan Osmanskog Carstva
* 1941 – Vilim II, pruski kralj i posljednji njemački car
* 1942 – Reinhard Heydrich, njemački političar, pripadnik SS-a
* 2024 – Haris Burina, bosanskohercegovački glumac

## Praznici 
* Međunarodni dan nevine djece žrtava agresije

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (4. juni), *BBC.co.uk*  
* Na današnji dan (4. juni), *nytimes.com*
6. juni

**6. juni / lipanj (6. 6)** jest 157. dan godine po gregorijanskom kalendaru (158. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 208 dana.

## Događaji 
* 1873 – Potpisan prvi sporazum o Savezu tri cara.
* 1944 – Drugi svjetski rat: početak Bitke za Normandiju (Dan D).
* 1946 – U SAD-u osnovana NBA liga, tada pod nazivom **Basketball Association of America**.

## Rođeni 
### 16. vijek 
* 1519 – Andrea Cesalpino, italijanski filozof, botaničar i fiziolog
* 1599 – Diego Velázquez, španski slikar

### 18. vijek 
* 1799 – Aleksandar Puškin, ruski književnik

### 19. vijek 
* 1850 – Karl Ferdinand Braun, njemački fizičar
* 1854 – Ante Kovačić, hrvatski književnik
* 1872 – Aleksandra Fjodorovna, ruska carica
* 1875 – Thomas Mann, njemački književnik i dobitnik Nobelove nagrade za književnost

### 20. vijek 
* 1901 – Ahmed Sukarno, indonezijski političar i državnik
* 1903 – Aram Hačaturjan, sovjetsko-armenski kompozitor
* 1917 – Maria Montez, američka glumica
* 1926 – Advan Hozić, bosanskohercegovački književnik
* 1928 – Ksenija Jovanović, jugoslavenska i bosanskohercegovačka glumica
* 1934 – Albert II, belgijski kralj
* 1942 – Vedad Hamšić, bosanskohercegovački pop-šlager pjevač, arhitekta i slikar
* 1946 – Lasse Hallström, švedski režiser
* 1947 – Terry Williams, američki pjevač
* 1956 – Björn Borg, švedski teniser
* 1957 – Stefano Braschi, italijanski nogometni sudija
* 1962 – Massimo Savić, hrvatski pjevač
* 1966 – Dino Zonić, bosanskohercegovački kompozitor i dirigent
* 1970 – Alejandro Giró, argentinski biatlonac
* 1972 – Noriaki Kasai, japanski skijaš-skakač
* 1973 – Patrick Rothfus, američki autor fantastike
* 1974 – Robert Kovač, hrvatski nogometaš

## Umrli 
### 18. vijek 
* 1799 – Patrick Henry, američki političar i revolucionar

### 20. vijek 
* 1961 – Carl Gustav Jung, švicarski psihoanalitičar
* 1991 – Stan Getz, američki džez-saksofonist

### 21. vijek 
* 2005 – Anne Bancroft, američka glumica
* 2015 – Pierre Brice francuski glumac i pjevač
* 2016 – Zilhad Ključanin, bosanskohercegovački književnik
* 2016 – Viktor Korčnoj, sovjetsko-švicarski šahovski velemajstor
* 2017 – Sandra Reemer, holandska pjevačica
* 2023 – Lino Jordan, italijanski biatlonac

## Praznici 
* UN-ov Dan ruskog jezika

## Vanjski linkovi 
*Na današnji dan (6. juni), *BBC.co.uk*  
*Na današnji dan (6. juni), *nytimes.com* 

juni006