Transkripcija (genetika)

[right|thumb|250px|Transkripcija jednog od razdvojenih polulanca [DNK]]
 polimeraze(RNAP), koja uzima DNK (crno) kao kalup za sintetzu RNK (plavo).]]
**Transkripcija** (lat. *transcriptio*, od *transcriptus*, *transcribere* = prepisati) – prepisivanje nasljednih uputstava za sintezu bjelančevina odvija se u jedru, pri čemu kao izvorni “tekst” (kalup) služi samo jedan od polulanaca DNK.

Uz djelimično razdvajanje polulanaca DNK, na raskinute poprečne veze, labavo se vezuju komplementarni polinukleotidi: naspram adenina uvijek dolazi uracil, timina – adenin (A–U i T–A), odnosno redovno se uparuju citozin i guanin (C–G i G–C). Zahvaljujući tome, slijed nukleotida u kopiranom dijelu lanca DNK se vjerno preslikava na redoslijed nukleotida u informacijskoj RNK (iRNK).

Nakon prepisivanja (prijema) genetičke šifre (poruke), "glasnik" (iRNK) napušta jedro i odnosi poruku u citoplazmu– u njene organele ribosome. Tu se genetička informacija iz DNK, zapisana u redoslijedu nukleotida, prevodi na jezik rasporeda aminokiselina u nastajućem polipeptidnom lancu proteina, u procesu koji je poznat pod nazivom translacija.

## Proces 
Proces transkripcije uključuje slijedeće opće korake:
#Jedan ili više sigma faktora protein veže RNK polimerazu (holoenzim), što joj omogućuje vezu sa genom promotorom.
# RNK polimeraza stvara transkripcijski mjehurić, koji razdvaja dva polulanca DNK spirale. Time raskidaju vodikove veze između komplementarnih niti DNK nukleotida. 
# RNK šećerno-fosfatna okosnica, uz katalitičku pomoć RNK polimeraze, oblikuje formiranje RNK lanca nukleotida.
# Vodikove veze nespiralizirane RNK-DNK pukotine , oslobađaju novosintetiranu RNK. 
#Ako ćelije imaju jedro, RNK se može dalje procesuirati. To može uključivati poliadenilaciju, i preradu (*splicing* - “splajsing").
# RNK može ostati u jedru ili izlazi u citoplazmu ( kroz kompleks jedrovh pora). 
Prepis sekvence jednog polulanca DNK u repisao molekulu RNK se zove *transkripcijska jedinica* i kodira ga najmanje jedan gen.

### Faze 
Transkripcija genetičke informacije teče kontinuirano u slijedećem nizu karakterističnih faza.
***Prepoznavanje promotora** se odvije tako što RNK polimeraza u njemu prepoznaje dvije specifične sekvence polulanca DNK, duge od 6 do 12 nukleotida, koje su gotovo univerzalne, jer se razlikuju samo u 1-2 baze i oznacavaju se kao konsenzus sekvence.
***Inicijacija** lanca počinje kada se RNK polimeraza se veže za početno mjesto polimerizacije i dovodi prvi nukleozid-trifosfat u njegovu blizinu.
***Elongacija** lanca slijedi kada RNK-polimeraza počinje da klizi dužkopiranog (komplementarnog) lanca DNK i ugrađuje nove pripadajuće nukleotide pa lanac RNK postaje sve duži.
***Terminacija** lanca je završna faza kopiranje genetičke informacije, kada RNK-polimeraza stigne do terminacijske sekvence, tj. siglalnog kodona stop. Moguća su dva oblika terminacije:
***samoterminacija* je najčešća, aovisi samo o sekvenci DNK polulanc. Obično se događa u lancu matrice DNK sa nekoliko adenina, kojoj prethodi palindrom sekvenca (sa međusobno komplementarnim regionima tako da se molekula RNK može savti i oblikovati petljupetlju);
***terminacija pomoću terminacijskih proteina*

## Također pogledajte 
*DNK
*RNK
*Genetička informacija
*Nukleotid

## Reference 
Kategorija:Ekspresija gena
Kategorija:Molekularna biologija
Kategorija:Ćelijski procesi