Toulouse

**Toulouse** je grad u Francuskoj i glavni grad departmana Haute-Garonne i regije Occitanie. Grad je na obalama rijeke Garonne, 150&nbsp;km od Sredozemnog mora, 230&nbsp;km od Atlantskog okeana i 680&nbsp;km od Pariza. Sa 466.297 stanovnika (januar 2014) četvrti je po veličini grad u Francuskoj.

Područje metroa Toulousea, sa 1.312.304 stanovnika od 2014., četvrto je najveće metropolitansko područje Francuske, nakon Pariza, Lyona i Marseillea, a ispred Lillea i Bordeaxua.

Univerzitet u Toulouseu je jedan od najstarijih u Evropi (osnovan 1229.) i sa više od 103.000 studenata je četvrti po veličini univerzitetski kampus u Francuskoj, nakon univerziteta u Parizu, Lyonu i Lilleu.

Vazdušna ruta između aerodroma u Toulouseu (Blagnac) i pariškog aerodroma Orly je najprodavanija u Evropi, sa prometom od oko 2,4 miliona putnika (2014). Prema analizi L'Expressa i Challengesa, Toulouse je najdinamičniji francuski grad.

Grad je bio glavni grad Vizigotske kraljevine u 5. stoljeću i glavni grad pokrajine Languedoc u kasnom srednjem vijeku i ranom modernom periodu (province su ukinute tokom Francuske revolucije), čineći je nezvaničnim glavnim gradom kulturne regije Occitanie (južna Francuska). Sada je glavni grad regije Occitanie, najvećeg regiona u Metropolitanskoj Francuskoj.

Grad sa jedinstvenom arhitekturom izrađen je od rozih terakotnih cigla, zbog čega je zaradio nadimak la Ville Rose (Rozi Grad), Toulouse ima dvije lokacije UNESCO svjetske baštine Canal du Midi i Bazilika Sv. Sernina, najveća preostala romanska zgrada u Evropi, proglašena 1998. zbog svog značaja za hodočašće Santiago de Compostela.

## Geografija 
Toulouse se nalazi na jugu Francuske, sjeverno od departmana Haute-Garonne.

### Klima 
Toulouse ima vlažnu subtropsku klimu koja se može kvalificirati kao submediteranska zbog svoje blizine mediteranskoj klimatskoj zoni.

## Historija 
### Rana historija 
Dolina Garonne bila je centralna tačka za trgovinu između Pirineja, Mediterana i Atlantika od najmanje željeznog doba. Historijsko ime grada, Tolosa (Τώλοσσα na grčkom, i njegovih stanovnika, Tolosati, prvi put su zabilježeni u II vijeku prije nove ere), nepoznato je značenje ili porijeklo, moguće iz Akvitanskog jezika, ili iz Iberijanaskog jezika, ali isto tako povezan sa imenom Gaulish Volcae Tectosages.

U II vijeku prije nove ere Toulouse ulazi u historijski period, kao rimska vojna ispostava. Poslije osvajanja Gaula, razvijen je kao rimski grad Gallia Narbonensis. U 5. vijeku, Toulouse postaje dio kraljevstva Vizigota i postao jedan od njenih glavnih gradova, u ranom VI vijeku je čak i služio kao glavni grad, prije nego što je postao dio teritorije Franka pod Clovisom 507. (Bitka Vouillé). Od tog trenutka, Toulouse je bio glavni grad Akvitanije u Francuskoj oblasti.

721, vojskovođa Odo iz Akvitanije pobijedio je invazijsku muslimansku Umajad armiju u bitci kod Toulousea. Pobjeda Oda bilo je ono što je zaustavilo muslimansko prodiranje u kršćansku Evropu. Charles Martel, deceniju kasnije, osvojio je bitku nazvanu Bitka kod Poitiersa.

### Grofovija Toulouse 
Tokom Karolijanske ere, grad je porastao u statusu i postao glavni grad istoimene grofovije.

### U Kraljevini Francuskoj 
Godine 1271. Toulouse je inkorporiran u kraljevstvo Francuske i proglašen "kraljevskim gradom". Ovim priznanjem je grad počeo da se transformiše u intelektualni i umjetnički centar. 1323. u Toulouseu je osnovan Consistori del Gay Gay Sabre za očuvanje lirske umjetnosti trabadura. Toulouse je postao centar okvitijanske književne kulture u narednih sto godina, Konstistori je posljednji put bio aktivan 1484.

14. vijek je obilježio pad u gradskoj populaciji. Prvo je došlo do pobune protiv jevrejske populacije Toulousea od strane Krstaša 1320. zatim 1348, kuga, a zatim Stogodišnji rat. Glad i poplave također su oduzeli mnogo života. Uprkos jakoj imigraciji, stanovništvo je izgubilo 10.000 stanovnika u periodu od 70 godina. Do 1405. Toulouse je imao samo 19.000 stanovnika.

Tek u 15. vijeku Toulouse je počeo da napreduje. Ojačavajući svoje mesto kao administrativni centar, grad je postao bogatiji, učestvujući u trgovini Bourdauxog vina s Engleskom, kao i žitaricama i tekstilom. Skupštinu je uspostavio Charles VII, a gradski trgovci su postajali sve bogatiji. Njihovo ekonomsko bogastvo je uglavnom bilo zasnovano sa prodajom pastela. Pastel trgovci gradili su velike gradske kuće i, prije svega, i arhitektura i likovna umjetnost grada je procvjetala u gradu kao nikada ranije.

### U Francuskoj 
Bitka kod Toulousea (1814) bila je jedna od posljednjih bitaka Napoleonskih ratova.

1856. otvorena je stanica Matabiau, koja pokreće novo doba u transportu. Poboljšanja u oblasti saobraćaja obuhvatila su proširenje ulica kako bi se napravili prostrani bulevari. Postepeno, Toulouse se pojavio kao savremeni francuski grad.

Tokom ranih decenija 20. vijeka, Toulouse je doživio masovni dolazak imigranata iz sjeverne Francuske, Italije i Španije. U gradu su razvijene nove industrije, uključujući proizvodnju aviona i hemikalija. Tu je i služba francuske avio-pošte. Tokom Drugog svjetskog rata, Toulouse je odigrao vitalnu ulogu u otporu.

1960-ih godina, novi talas imigranata stigao je u grad, ovog puta iz Alžira. Izgrađeni su novi domovi i proširene granice grada. Industrijski interesi Toulosea nedavno su se  proširili pa sada uključuju istraživanje svemira i elektronike. Danas je četvrti po veličini grad u Francuskoj.

## Populacija 
Popis stanovništva grada iznosio je 466.297 na popisu iz januara 2014, sa 1.312.304 stanovnika u metropolitanskom području (unutar granica metropola 2010.), što je više od 1.169.865 na popisu iz januara 2006. iste 2010 granice metropolitanskog područja).Dakle, metropolitansko područje je zabelježilo stopu rasta stanovništva od 1,34% godišnje između 2006. i 2011., što je najveća stopa rasta bilo koje francuske metropole površine veće od 500.000 stanovnika, iako je nešto niža od stope rasta zabilježene između 1999. i 2006. popisa.

Toulouse je četvrti po veličini grad u Francuskoj, nakon Pariza, Marseillea i Liona.

Lokalna jevrejska grupa procjenjuje da u Toulouseu živi oko 2.500 jevrejskih porodica. Udruženje muslimana je procijenilo da u gradu ima oko 35.000 muslimana.

## Obrazovanje 
* Nacionalna škola civilnog vazduhoplovstva
* Institut polytechnique des sciences avancées
* Toulouse Business School

## Reference 
Kategorija:Gradovi u Francuskoj