Slovensko narodnooslobodilačko vijeće

**Slovensko narodnooslobodilačko vijeće** (, **SNOS**) bilo je najviše predstavničko i zakonodavno tijelo na teritoriji Slovenije za vrijeme okupacije Kraljevine Jugoslavije od strane Sila Osovine u Drugom svjetskom ratu i poslije Federalne Slovenije, od 19. februara 1944. do 27. oktobra 1946. Njegov prethodnik bio je **Slovenski narodnooslobodilački odbor** (SNOO).

Predsjednik Prezidijuma bio je Josip Vidmar.

## Historija 
### Pozadina 
U aprilu 1941. Sile Osovine su izvršile invaziju i ubrzo okupirale Kraljevinu Jugoslaviju. Pošto je jugoslavenski poraz bio neminovan, Komunistička partija Jugoslavije (KPJ) naložila je svojih 8.000 članova da skladište oružje u iščekivanju oružanog otpora, koji će se do kraja 1941. proširiti na sva područja zemlje osim Makedonije. Nadovezujući se na svoje iskustvo u tajnim operacijama širom zemlje, KPJ je nastavila sa organizovanjem jugoslavenskih partizana, KPJ je ocijenila da je njemačka invazija (Operacija "Barbarossa") na Sovjetski Savez stvorila povoljne uslove za ustanak i njen politbiro je 27. juna 1941. osnovao Vrhovni štab Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije sa Titom kao vrhovnim komandantom. Naseljeni dijelovi teritorije bili su uglavnom podijeljeni između Njemačke i Italije, s manjim teritorijama koje su okupirale i pripojile Mađarska i Nezavisna Država Hrvatska.

Na dan početka invazije na Jugoslaviju, teritoriju koju su naseljavali Slovenci okupirala je Nacistička Njemačka. Dana 11. aprila 1941. Italija i Mađarska su okupirale daljnje dijelove teritorije. Nijemci su zauzeli Gorenjsku, Donju Štajersku, sjeverozapadni dio Prekmurja i sjeverni dio Dolenjske. Italijani su zauzeli Notranjsku, većinu Dolenjske i Ljubljanu, dok su Mađari zauzeli veći dio Prekmurja, koji je prije Prvog svjetskog rata pripadao Kraljevini Ugarskoj.

### Osnivanje i zasjedanja 
[lijevo|mini|220x220piksel|Slika sa prvog zasjedanja SNOS-a u [Črnomelju.]]
Slovenski narodnooslobodilački odbor (SNOO) je bio osnovan kao političko-predstavnički organ Oslobodilačke fronte Slovenije u septembru 1941, a od 1. do 3. oktobra 1943. izabran je u novom, proširenom sastavu na Zboru delegata slovenskog naroda u Kočevju. SNOO je na svom Prvom zasjedanju, 19. februara 1944, u Črnomelju preimenovan u SNOS, te je osnovan zakonodavni odbor SNOS-a, raspisani su izbori za Narodnooslobodilačke odbore i donesena je odluka o vraćanju Slovenskog primorja Sloveniji. SNOS je tada imao 120 članova.

Većina članova prvog zasjedanja SNOS-a bila je iz Ljubljane, Notranjske i Dolenjske regije, pa je izabrano 20 predstavnika iz Primorske, 21 iz Štajerske i Koruške, a 19 iz Gorenjske regije. Tokom rata, priključenje novih članova nije bilo sprovedeno. Zasjedanje SNOS-a u Črnomelju bilo je održano u zgradi Sokolskog doma, danas Kulturni dom.

Njegovi sastavni dijelovi bili su zakonodavni odbor, komisija za utvrđivanje zločina okupatora i njegovih saradnika za Sloveniju i vjerska komisija, dok su ostale komisije bile pod predsjedništvom, koji je bio i izvršni organ NOP-a do proglašenja Narodne vlade Federalne Slovenije u Ajdovščini 5. maja 1945.

Drugo zasjedanje SNOS-a održano je u Ljubljani 9. i 10. oktobra 1946. Izborom Ustavotvorne skupštine Narodne Republike Slovenije, 27. oktobra 1946, SNOS je prestao postojati.

## Također pogledajte 
* Antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ)
* Zemaljsko antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Bosne i Hercegovine (ZAVNOBiH)
* Crnogorska antifašistička skupština narodnog oslobođenja (CASNO)
* Zemaljsko antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Hrvatske (ZAVNOH)
* Antifašističko sobranje narodnog oslobođenja Makedonije (ASNOM)
* Antifašistička skupština narodnog oslobođenja Srbije (ASNOS)
** Antifašistička skupština narodnog oslobođenja Vojvodine (ASNOAPV)
** Antifašistička skupština narodnog oslobođenja Kosova (ASNOK)
** Zemaljsko antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Sandžaka (ZAVNOS)
* Narodna skupština Slovenije

## Literatura 
* Rodoljub Čolaković - *Zapisi iz oslobodilačkog rata*, knjiga V. Sarajevo, 1966.
* *Enciklopedija Jugoslavije* (knjiga VII). „Jugoslavenski leksikografski zavod“, Zagreb 1968.
* *Ilustrirana povijest Narodnooslobodilačke borbe u Jugoslaviji 1941-1945*. „Stvarnost“, Zagreb 1973.

## Reference 
*
SNOS
Kategorija:Antifašizam u Jugoslaviji
Kategorija:Antifašizam u Sloveniji
Kategorija:Komunizam u Sloveniji
Kategorija:Slovenija u Narodnooslobodilačkoj borbi
Kategorija:Slovenija u Drugom svjetskom ratu
Kategorija:Socijalistička Republika Slovenija
Kategorija:Politička historija Slovenije
Kategorija:1944. u Sloveniji
Kategorija:1945. u Sloveniji
Kategorija:1946. u Sloveniji