Eritromelalgija

**Eritromelalgija** ili Mitchell-ova bolest (prema Silas Weir Mitchellu) je rijedak vaskularni periferni bol kod kojeg su krvni sudovi, obično u donjim ekstremitetima ili rukama, epizodino blokirani (često se uključuje i isključuje svakodnevno), a zatim postanu hiperemijski i upaljeni. Javlja se jak pečući bol (u senzornim nervima malih vlakana) i crvenilo kože. Napadi su periodični i obično ih pokreću vrućina, pritisak, blaga aktivnost, napor, nesanica ili stres. Eritromelalgija se može javiti ili kao primarni ili sekundarni poremećaj (tj. poremećaj sam po sebi ili kao simptom drugog stanja). Sekundarna eritromelalgija može biti posljedica periferne neuropatije malih vlakana bilo kojeg uzroka, vera policitemija, esencijalne trombocitoze, hiperholesterolemija, trovanje gljivama ili živom, i neki autoimunski poremećaji. Primarna eritromelalgija je uzrokovana mutacijom gena α-podjedinice SCN9A naponaki vođenog natrijevog kanala.
 
U 2004. eritromelalgija je postala prvi ljudski poremećaj kod kojeg je bilo moguće povezati mutaciju onskog kanala s hroničnim neuropatskim bolom, kada je njegova veza sa genom SCN9A prvobitno objavljena u *Journal of Medical Genetics*.  Godinu dana kasnije, u članku u  časopisu *Brain*, Dib-Hajj et al., demonstrirali su da kanali mutanata NaV1.7, iz porodica sa naslijeđenom eritromelalgijom (IEM), imaju gangliju dorzalnog korijena ( DRG, periferni i senzorni), u kojoj su neuroni hiperekscitabilni, pokazujući na taj način mehaničku vezu između ovih mutacija i bola, čime se čvrsto uspostavljaju NaV1.7 mutacije pojačanja funkcije kao molekulske osnove za IEM. S druge strane, u decembru 2006., tim Univerziteta u Cambridgeu prijavio je mutaciju SCN9A koja je rezultirala potpunim odsustvom osjećaja bola kod pakistanskog uličnog izvođača i nekih članova njegove porodice. Nije osjećao bol, hodao je po užarenom ugljevlju i ubadao se kako bi zabavio gomilu. Do 2013. godine, gotovo desetak mutacija za dobivanje funkcije NaV1.7 bilo je povezano s IEM. Višedecenijsko pretraživanje koje je identificiralo gen SCN9A kao uzrok naslijeđene eritomelalgije dokumentirano je u knjizi Stephena Waxmana, *Chasing Men on Fire: Priča o potrazi za genom bola*.
 
## Klasifikacija
Primarna eritromelalgija se može klasificirati kao porodična ili sporadična, pri čemu se porodični oblik nasljeđuje po autosomno dominantnom obrascu. Oba se mogu dalje klasificirati kao juvenilni ili kod odraslih. Juvenilni oblik javlja se prije 20. godine i često prije 10. Iako je genetsđički uzrok juvenilnih i sporadičnih oblika početka odraslih često poznat, to nije slučaj za porodični oblik sa početkom u odrasloj dobi.
 
U ruralnim područjima južne Kine, izbijanja eritromelalgije su se javljala tokom zime i proljeća u intervalima od 3-5 godina među srednjoškolcima. Ovaj epidemijski oblik eritromelalgije posmatran je kao drugačiji oblik nenaslijeđene primarne eritromelalgije i pogađa uglavnom tinejdžerke u srednjim školama. Bolest se karakteriše pekućim bolom u prstima i tabanima, praćen crvenilom stopala, začepljenjem i edemom; nekoliko pacijenata može imati groznicu, palpitacije, glavobolju i bolove u zglobovima. U epidemiji 1987. godine u Hubeiju, 60,6% pacijenata imalo je prehladu prije pojave eritromelalgije, a 91,2% je imalo faringitis.
 
Epidemsku eritromelalgiju karakterizira pekući bol u prstima i tabanima, praćen crvenilom stopala, začepljenjem i edemom; nekoliko pacijenata može imati groznicu, palpitacije, glavobolju i bolove u zglobovima. U epidemiji 1987. godine u Hubeiju, 60,6% pacijenata imalo je prehladu prije pojave eritromelalgije, a 91,2% je imalo faringitis..
 

## Znaci i simptomi
Kada se utvrdi da se ne radi o sekundarnoj eritromelalgiji — vidi dolje — može se postaviti program liječenja. Neke bolesti imaju simptome slične eritromelalgiji. Sindrom kompleksnog regionalnog bola (CRPS), na primjer, predstavlja jak bol i crvenilo, osim što su ovi simptomi često jednostrani (nasuprot simetričnim) i mogu biti proksimalni umjesto čisto ili prvenstveno distalni. Nadalje, napadi izazvani vrućinom i riješeni hlađenjem su rjeđi kod CRPS-a,
 
Eritromelalgija je ponekad uzrokovana drugim poremećajima. Djelomična lista bolesti za koje se zna da izazivaju eritromelalgiju je u nastavku.
:*Mijeloproliferativna bolest
:*Hiperholesterolemija
:*Autoimuni poremećaj
:*periferna neuropatija malih vlakana
:*Fabryjeva bolest
:*Trovanje živom
:*Trovanje gljivama
:*Opstruktivna apneja u snu
:*Išjas
:*Neki lijekovi, kao što su fluorokinoloni, bromokriptin, pergolid, verapamil i tiklopidin

## Tretman
Za sekundarnu eritromelalgiju, liječenje osnovnog primarnog poremećaja je najprimarniji metod liječenja. Iako se smatra da aspirin smanjuje simptome eritromelalgije, rijetko se mogu naći dokazi da je ovo djelotvorno. Mehaničko hlađenje udova podizanjem udova može pomoći ili je često stalno potrebno upravljati okolnim okruženjem, jer se javljaju napadi zbog simpatičke autonomne disfunkcije kapilara. Bol koji ga prati je jak i tretira se odvojeno (bol je sličan CRPS-u, fantomskom udovima ili sindromu talamusne boli). Pacijentima se snažno savjetuje da "ne" stavljaju zahvaćene udove u hladnu vodu kako bi ublažili simptome kada se pojavi plamen boli. Možda se čini dobrom idejom, ali izaziva probleme dalje u nizu uzrokujući oštećenje kože i ulceracije koje se često ne mogu riješiti zbog oštećene kože. Moguće smanjenje oštećenja kože može se postići zatvaranjem udova koji se šire u uobičajeno dostupnu, tanku, toplotno prozirnu, vodonepropusnu plastičnu vrećicu za skladištenje hrane. Savjeti ljekara se savjetuju u zavisnosti od konkretnih okolnosti
 
## Epidemiologija
Samo mali broj studija koje su istraživale prevalenciju EM, sa četiri studije sprovedene do danas.
Prosjek svih studija u kombinaciji rezultira incidencom EM procjene od 4,7/100.000 sa prosjekom od 1:3,7 omjera muškaraca i žena.
 
U 1997. sprovedena je studija u Norveškoj koja je procijenila da je godišnja incidencija 2/100.000, sa omjerom muškaraca i žena 1:2,4 u ovoj studiji
stanovnika, respektivno. U 2009. postojala je populacijska studija EM-a u SAD-u (Olmsted County, Minnesota), koja je objavila da je godišnja incidencija bila 1,3/100,000, sa omjerom muškaraca i žena 1:5,6 u ovoj studijskoj populaciji.

## Reference
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Kanalopatije
Kategorija:Poremećaji perifernog nervnog sistema
Kategorija:Kožna stanja povezana sa vaskularnim sistemom
Kategorija:Bolesti arterija, arteriola i kapilara
Kategorija:Rijetke bolesti