Kosti grane šake

**Kosti grane šake** ili **metakarpus** – u ||anatomija|anatomiji čovjeka]] – formiraju srednji dio skeleta šake, između falangi (članaka) prstiju i kostiju korijena šake šakinog zgloba, koji predstasvlja vezu sa podlakticom. Kosti grane šake su ekvivalenti kostima grane stopala.

## Struktura 
thumb|320px|Lijeva šaka hand sa palcem na lijevoj strani
Kosti grane šake formiraju poprečni luk na koji su pričvršćene kosti krutog reda distalnih kostiju korijena šake. Periferne metakarpusne kosti (palca i malog prsta) čine strane peharastog dlanskog luka, kako bi bile na okupu da prodube ovu konkavnost. Metakarpusna kost kažiprsta je najčvršće fiksirana, dok se palčana kost grane šake zglobljava sa trapezastom i djeluje nezavisno od drugih. Sredinom grane šake su čvrsto ujedinjeni na unutrašnjoj strani korijena šake, blokirajući elemente kostiju u svojoj bazi. Prstenasti oblici grane šake su prelazni elementi koji su polunezavisni od grane.

Svaka kost grane šake ima tijelo i po dva nastavka (glavu i bazu).

### Tijelo
Tijelo (osovina) je prizmoidnog oblika i zakrivljeno, tako da je konveksno u uzdužnom smjeru iza, a konkavno naprijed. To uključuje tri površine: medijalnu, bočnu i leđnu.
***Medijalna** i **bočna površina** su konkavne, za pričvršćivanje mišića *musculi interossei*, a međusobno su odvojene istaknutim prednjim grebenom.
***Leđna površina** je u dvije distalnom trećine glatka, trokutasta, spljoštena na onom području koje je pokriveno oblogom tetive ekstenzorskog mišića. Ova površina je omeđena dvjema linijama, koje započinju u malim kvržicama koje se nalaze na obje strane digitalnog ekstremiteta, a polazi prema gore, konvergirajuči i susreće se na izvjesnoj udaljenosti iznad centra kosti u obliku grebena koji se proteže duž ostatka leđne površine do karpusnog nastavka. Ovaj greben odvaja dvije kose površine za pričvršćivanj *musculi interossei dorsales*.
* Kvržice na ekstremitetima prsta vežu kolateralne ligamente metakarpofalangnih zglobova.

### Baza 
**Baza** ili *ekstrmitet grane šake* (*basis*) je kockastog oblika. Šira je na zadnjoj nego prednjoj strani: zglobljava se sa kostima korijena šake i okolnim kostima grane šake. Leđna i dlanska površina su grube, za pričvršćivanje ligamenata.
[mini|lijevo|150px|[Karpometakarpusni zgloboviovi lijeve šake. Palac je lijevo]]
mini|180px|Karpometakarpusni zglobovi lijeve šake. Palac je lijevo
mini|150px|Grana šake (žuta). Hvatište je obilježeno crvenom bojom (lijeva šaka, dlanska (prednja) strana 
mini|150px|Grana šake (žuta) i hvatište (crveno); lijeva šaka zadnja (poleđinska) strana

### Glava
**Glava** ili *digitalni ekstremitet* (*capitulum*) ili vrat po ICD-9 kodiranju, predstavlja duguljastu površinu, koja je izrazito konveksnija od pretkdne, manje poprečna i spljoštena, s jedne na drugu stranu. Zglobljava se sa proksimalnim člankom. On je širi, a proteže se dalje prema gore, više na dlanski nego na leđni aspekt i nije više u antero-posteriornom usmjerenju, nego u poprečnom promjeru. Na obje strane glave je kvrga za pričvršćivanje kolateralnih ligamenata u metakarpofalangnom zglobu.

Poleđinska površina je široka i glatka, a podržava tetive ekstenzorakih mišića.
Dlanska površina je udubljena u sredini linije za prolazak fleksorskih tetiva, a označena je na obje strane zglobnim uzvisinama, kontinuirano s terminalom zglobnom površinom.

### Zglobljavanje 
Osim metakarpofalangnog zgloba, kosti grane ruke se zglobjavaju preko karpometakarpnog zgloba na sljedeći način:
# Prva se zglobljava sa trapezastom kosti;
# Druga kost grane šake sa trapezoidnom, glavičastom i trećom metakarpusnom;
# Treća s glavičastom i drugom i četvrtom kosti korijena šake;
# Četvrta s glavičastom, kukastom i trećom i petom kosti grtane šake, a 
#peta sa kukastom i četvrtom grane šake.

### Hvatišta
**Musculus extensor carpi radialis longus/Extensor carpi radialis brevis*: Oba imaju kvatište na bazi druge (II) kosti grane šake. Pomažu u ekstenziji i radijalnoj fleksiji zgloba šake.
**Musculus extensor carpi ulnaris*: Hvatište je na bazi pete (V) kosti grane šake. OExtends and fixes wrist whbavlja ekstenziju i lakatnu fleksiju zgloba šake.
**Musculus abductor pollicis longus*: Hvatište je na trapezastij i bazi prve (I) kosti grane šake. Odmiče palac u prednjoj ravni; zadužen za njegovu ekstenziju u karpometakarpusnom zglobu. 
**Musculus opponens pollicis*: Hvatište na prvoj (I) kost grane šake; fleksija metakarpusne prve (I) kosti, kao oponent palca sa vrhovima prstiju.
**Musculus opponens digiti minimi*: Hvatište je na medijalnoj površini pete (V) metakarpusne kosti; flektira metakarpusnu V kost u karpometakarpusnom zglobu, kada mali prst kreće u opoziciju vrha palca; produbljuje dlan šake.
[thumb|left|500px|Principi homologije koji ilustriraju [adaptivna radijacija|adaptivnu radijaciju kostiju grane šake kod sisara. Sve su u skladu sa osnovnim obrascem petoprstne šake, ali su modificirane za različite upotrebe. Treći+a kost grane šake je osjenčena; rame je označeno kosim linijama]]

## Klinički značaj
### Urođeni poremećaji
Četvrta i peta kost grane šake se obično "smanjuju" ili skraćuju, u poremećajima zvanim pseudohipoparatroidizam i pseudopseudohipoparatiroidism. Slijepa četvrta kost grane šake, sa normalnomm petom kostil, može označavati Turnerov sindrom. Zatvorene kost grane (posebno četvrta) su simptom za Nevoidni sindrom karcinoma baznih ćellija.

### Frakture
Vrat kostiju grane šake (u tramziciji između tijela i glave kosti), obično je mjesto bokserskih fraktura.

## Ostale životinje 
Kod četveronožnih životinja, kosti grane šake čine dio šape, a često smanjenom broju, odgovarajući na broj nožnih prstiju. U  digitigrada i unguligrada, ove kosti su znatno proširirene  i ojačane, formirajući dodatni segment u ekstremitetu, čija funkcija obično povećava brzinu životinje. U oba slučaja, kod ptica i slijepih miševa, kosti grane šake čine dio krila.

## Dodatne slike

 Metacarpal bones (left hand) - animation01.gif|Grana lijeve šake (crvena)
 Medical X-Ray imaging VNH07 nevit.jpg|Snimak X-zracima desne šake sa palcem lijevo
 Metacarpal fractures.jpg|Višestruke frakture grane šake 
 Medical X-Ray imaging OCU06 nevit.jpg|Snimak X-zracima dječije lijeve šake 
 Hand of embryo.jpg|Mikro-radiografija šake ljudskog embriona od osam sedmica
 Slide1dsds.JPG|Desna šaka – duboka disekcija, prednja (dlanska) strana
 Slide1tyty.JPG|Desna šaka –duboka disekcija, poleđinska (dorzalna) strana 

## Također pogledajte 
*Ruka
*Šaka
*Kosti korijena šake

## Reference
## Vanjski linkovi
*https://books.google.com/books?id=G1gWHR1_J9UC&pg=PA10

Kategorija:Skeletni sistem
Kategorija:Šaka
Kategorija:Kratke kosti