Osman-paša Kazanac

**Osman-paša Kazanac** (Kazanci kod Gacka, 1620. – Eger, Ugarska, 1685) bio je osmanski državnik. U literaturi je poznat pod različitim imenima: *Ercegovac Osman paša, Osman paša (Erdženli), Hercegovac Osman-paša, Osman paša Kazanac, Osman paša Bošnjak, Osman paša Papović*.

## Biografija 
Osman-paša Kazanac rođen je u selu Kazanci kod Gacka 1620. godine. Bio je sin bogatog pravoslavca Papovića. Porodica Papović je porijeklom od Predojevića iz sela Prijevor kod Bileće. Kada mu je bilo 13 godina, odveden je u Istanbul kao adžami oglan. U Istanbulu je na carskom dvoru školovan, primio islam i dobio ime Osman. Brzo je napredovao u službi i 1671. godine je postao bostandžibaša (upravitelj sultanovih vrtova i zapovjednik vojske bostandžibaša), a 1675. godine imenovan je vezirom i postavljen za namjesnika u Damasku. Nakon što je u Damasku uspješno savladao pobune arapskih plemena, 1678. imenovan je anadolskim begler-begom. U ljeto 1680. oženio se kćerkom velikog vezira Kara Mustafa paše. Tada je postavljen za namjesnika u Egiptu. Godine 1683. naslijedio je Ahmed-pašu Osmanpašića na položaju bosanskog vezira. U bici kod Beča pretrpio je težak poraz s 3000 vojnika, uslijed čega je smijenjen sa položaja bosanskog vezira. Sljedeće godine je postavljen za namjesnika u Egeru u Ugarskoj, gdje je početkom ramazana 1685, poginuo šetajući gradom.

## Zadužbine 
Iza sebe je ostavio mnogobrojne građevine u Anadoliji i Rumeliji, kao i česmu kod kapije njegove kuće u Bašći u Istanbulu. U rodnom selu Kazanci sagradio je džamiju, mekteb, medresu, šadrvan, sedam kula, dućane i razne kuće za stanovanje. Džamija u Kazancima je za osnovicu imala kvadrat stranice deset metara i bila je građena od tesanog kamena i pokrivena krovom pod pločom. Uz desni zid dograđena joj je munara od kamena s osnovom oktagona koja do šerefa ima 28 stepenica i koja je bila visoka oko 15 metara.  Pored Kazanaca, Osman-paša je sagradio u jednoj godini još tri džamije: u selima Predolju, kod Stoca, u Slivlju, kod Gacka, i u Šadićima, kod Foče. Godine 1684. hajdučki četobaša Bajo Pivljanin je napao Kazance sa 700-800 hajduka i zapalio i uništio sve Osman-pašine zadužbine (džamije, pašine konake, pet kula i nekoliko stotina muslimanski kuća). U trenutku napada Osman-paša je učestvovao kod opsade Beča, što je iskoristio Bajo Pivljanin i napao nezaštićene Kazance. Od džamije u Kazancima ostala je samo munara. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine 5. septembra 2005. godine uvrstila je džamiju Osman-paše Kazanca na listu nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine. Džamija u Šadićima je srušena tokom Drugog svjetskog rata, a obnovljena je 1961. godine. Osim džamija, Osman-paša Kazanac je sagradio još crkvu svojoj majci i ostalim kršćanima iz rodnog sela. Crkva se nalazi pod brdom Kaluđericom u centru starinskog groblja, u blizini vrela Studnje.
Kada se Osman-paša, poražen kod Beča, vratio u Kazance i vidio ih u ovakvom stanju, odmah je pobjegao u susjedno selo Mulje sa svojim sinom Baša Mehmed-begom. Od njega potječe porodica Pašić, koja je bila nastanjena u Muljima od konca 17. stoljeća pa sve do 1941. godine. Drugi sin Hasan-beg je pobjegao 1684. godine u Havtovac i on njega potječu Hasanbegovići. U Avtovcu je Hasan-beg 1690. godine sagradio džamiju i mekteb. Uz džamiju se nekada nalazilo mezarje u kojem su pretežno ukopavani članovi Hasabegović porodice. Svi nišani su uništeni u toku Drugog svjetskog rata. Hasanbegovići su bili prva muslimanska porodica koja se koncem 17. stoljeća naselila u Avtovac. Potomak ove porodice, Bešir-aga Hasanbegović, koji je živio u ovome kraju koncem 18. i u prvoj polovini 19. stoljeća, sagradio i kulu.

Njemački historičar Franz Babinger u doktorskoj tezi "*Doprinos istoriji o istraživanju Bliskog istoka u 18. vijeku*" piše i o Osman-paši.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1620.
Kategorija:Umrli 1685.
Kategorija:Biografije, Gacko
Kategorija:Paše