open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Koevolucija

mini|300px|Bumbari i cvjetovi koje oprašuju koevoluiraju tako da od toga oboma zavisi peživljavanje.
**Koevolucija** je evolucija koju obilježava  proces uzajamnog prilagođavanja dvije jako interaktivne vrste u vrlo dugom periodu njihove filogeneze. Dakle, termin je ograničen na parove vrsta  u kojima su obje vrste izložene snažnom selekcijskom pritisku. Rezultat koevolucije su kloadaptacije koje se javljaju u obje uključene vrste.

## Primjeri
Primjeri koevolucije se mogu naći u odnosima između:
* dvije simbiotske  vrste, kao kod  oprašivača i biljaka koje oprašuju;
* predatori i njihov plijen ili biljaka (odnos predator-plijen);
* paraziti i njihovi domaćini, kao što je *Agrobacterium tumefaciens* (parazit) i dikotiledona  biljka (domaćin).

## Upotreba termina
Termin se izvorno koristio isključivo u klasičnoj evolucijskoj  biologiji, a zatim je usvojen i u drugim naukama, sa izmijenjenim i/ili proširenim značenjima.
* U molekularnoj biologiji,  Gabriel Dover je 1984. Uključio koncept "molekularne koevolucije".
* U memetici:
** Ko-evolucija mema  i gena
** koevolucija dva mempleksa, kao što su demokratija i kapitalizam
* U astronomiji:
** Teorija koevolucije galaksija  i crne rupe
** Teorija samo-organiziranja Univerzuma  (Erich Jantsch) – koevolucija kao opći mehanizam razvoja svemira;
* U informatici, ko-evolucija algoritama
* U evolucijskoj ekonomiji , kao međusobni  uticaj  na razvoj različitih sistema ili njihovih komponenti.

## Reference
## Vanjski linkovi
* Coevolution , video of lecture by Stephen C. Stearns (Open Yale Courses)
* http://www.accessecon.com/Pubs/EB/2013/Volume33/EB-13-V33-I1-P1.pdf, Global Optimization of Some Difficult Benchmark Functions by Host-Parasite Coevolutionary Algorithm: An algorithm for Global Optimization.

Kategorija:Evolucijska biologija
Kategorija:Biološka terminologija
Kategorija:Ekološki procesi
Kategorija:Staništa
Lovrenc

* Lovrenc (ime), muško ime

**Slovenija**:

* Lovrenc na Dravskem polju, naselje u općini Kidričevo, regija Podravska 
* Lovrenc na Pohorju, naselje i općina u regiji Podravskoj
* Sveti Lovrenc, naselje u općini Prebold, regija Savinjska
Lovrenc na Pohorju

**Lovrenc na Pohorju** () je naseljeno mjesto i općina u Sloveniji, u Podravskoj regiji.

## Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Ruše.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, općina Lovrenc na Pohorju je imala 3.113 stanovnika, od čega u samom Lovrencu na Pohorju 1.977.

### Općina Lovrenc na Pohorju 
**Napomena**: *Nastala iz stare općine Ruše.*

### Lovrenc na Pohorju (naseljeno mjesto) 
**Napomena**: *Do 1952. iskazivano pod imenom **Sveti Lovrenc na Pohorju**.*

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Općine u Sloveniji
Kategorija:Općine u Podravskoj regiji
Kategorija:Naselja u Sloveniji
Kategorija:Naselja u Podravskoj regiji
Kategorija:Naselja u Lovrencu na Pohorju
*
Zalužje (Nevesinje)

**Zalužje** je naseljeno mjesto u općini Nevesinje, Bosna i Hercegovina.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Nevesinje
Bojići

:
* Bojići (Kalinovik), naselje u općini Kalinovik.

:
* Bojići (Kolašin), naselje u općini Kolašin.
Cerova

:
* Cerova (Kalinovik), naselje u općini Kalinovik.

:
* Cerova (Arilje), naselje u općini Arilje.
* Cerova (Gornji Milanovac), naselje u općini Gornji Milanovac.
* Cerova (Krupanj), naselje u općini Krupanj.
* Cerova (Kruševac), naselje u općini Kruševac.
* Cerova (Pirot), naselje u općini Pirot.
Predacija

mini|350px|Lav i mladunče jedu ostatke govečeta
[mini|350px|Indijski [piton guta odraslog jelena u Nacionalnom parku Mudumalai.]]
[mini|350px|Južnokineski [tigar (*Panthera tigris amoyensis*) je predator čiji je plijen ovaj papkar]]
[mini|350px|[Mravi mesojedi se hrane rakom cikadom: neke vrste, posebno kada su jedinke udružene, mogu uloviti plijen koji je dosta veći od njih samih]]

**Predacija** – u ekologiji – opisuje jedan od oblika interakcije između dva bića u datom ekosistemu. **Predator** napada i jede svoj **plijen**.

Predatori mogu, ali ne moraju ubiti svoj plijen prije nego što ga pojedu. Ali čin predatora uvijek, u krajnjoj liniji, izaziva smrt žrtve, a uzimajući plijen i u dijelovima tijela, on se unosi u tijelo predatora. Pravim predatorom se može smatrati ona životinja koja ubija i jede i druge životinje, ali mnoge životinje se ponašaju i kao predatori i kao lešinari.

Prema tome, **predator** je životinja koja lovi plijen i jede druge životinje. Na primjer, pauk jede muhu koju je uhvatio u svoju mrežui ili grupa lavova jede bizona. Životinje koje predator lovi se nazivaju **plijen**, a **top predator** ili **apeks predator** je ona koja nije žrtva drugih predatora.

Predatori su obično mesojedi ili svaštojedi (jedu biljke i druge životinje), loveći druge životinje za hranu. Primjeri predatora su mačke (*Felidae*), krokodili, zmije, vukovi, kitovi ubice, jastozi i ajkule. 
## Predatori iz zasjede 
[thumb|Larva insekta *Lethocerus patruelis* napada ribu *[Pseudorasbora parva*.]]
thumb|Ženka zlatnog paukolikog raka (*Misumena vatia*) lovi ženku mušice pri parenju.
Predatori iz zasjede ili **siti čekajući predatori** su životinje mesojedi ili drugi organizmi, kao što su neke biljke mesožderke. Oni potajno postavljaju ili u lovu imaju (instinktivnu) strategiju, a uspješnost u lovu ne zavisi samo od brzine ili snage.
Ovi organizmi obično sakrivaju i mirno čekaju plijen da se pojavi na uočljuvoj udaljenosti. Često su zaštitno obojeni, a mogu biti i usamljenici. To može biti sigurnije za predatora, jer dok vreba manje se svojim predatorima.

Kada predator ne može kretati brže od svojih žrtava, preferira sporiji plijen i/ili čeka u „zasjedi“, što mu daje veću šansu da bude efikasniji nego da je u potrazi. U suprotnom, aktivni lov obično je efikasniji. Međutim, postoje mnoge srednje strategije, kao što je , primjerice; slučaj kada je teži predator od mogućeg plijena na maloj udaljenosti, ali ne u dugoj potjeri, onda su, u sklopu strategije, potrebna ili uhođenja ili i zasjede. 

Datoteka:Hawk eating prey.jpg|Mladi crvenorepi jastreb jede voluharicu
Datoteka:Lioness with buffalo carcass - Bostwana 2001.jpg|Lavica sa plijenom

## Također pogledajte
*Ishrana
*Lov
## Reference
## Vanjski linkovi
*http://www.bgu.ac.il/~oferovad/library/Scharf06ForMod.pdf 

Kategorija:Mesožderi
Kategorija:Ekološke interakcije
Kategorija:Predacija
Kategorija:Ekologija
Lenart

**Lenart** je općina u Sloveniji, u Podravskoj regiji.

## Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Lenart. Sjedište općine je u naselju Lenart v Slovenskih goricah.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, općina Lenart je imala 8.147 stanovnika, od čega u Lenartu v Slovenskih goricah 3.006.

### Općina Lenart 
**Napomena**: *Nastala iz stare općine Lenart.*

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Općine u Sloveniji
Kategorija:Općine u Podravskoj regiji
Kategorija:Naselja u Sloveniji
Kategorija:Naselja u Podravskoj regiji
Kategorija:Naselja u Lenartu
*
Lenart (čvor)

* Lenart (ime), muško ime
* Lenart (prezime), prezime

**Slovenija**:

* Lenart, općina u regiji Podravskoj
* Lenart pri Gornjem Gradu, naselje u općini Gornji Grad, regija Savinjska 
* Lenart v Slovenskih goricah, naselje  i sjedište općine Lenart, regija Podravska 
* Gornji Lenart, naselje u općini Brežice, regija Posavska

## Također pogledajte
* Sveti Lenart
Matilda Engleska (saksonska vojvotkinja)

140px|mini|Prikaz Matilde na porodičnom stablu, minijatura
Engleska princeza **Matilda** (eng. *Matilda of England*) bila je bavarska i saksonska vojvotkinja.

Rođena je 1156. kao kćerka engleskog kralja Henrika II te je bila nazvana po njegovoj majci. Matildina majka je bila Eleonora Akvitanska.

Matilda je bila sestra trojice kraljeva - Henrika, Rikarda i Ivana, a udala se za Henrika Lava 1168. Umrla je 28. juna 1189.
## Djeca 
*Matilda
*Henrik V od Braunschweiga
*Lotar
*Oton IV (car)
*Vilim II od Lüneburga
## Reference 
Kategorija:Engleske princeze
Kategorija:Plantageneti
Kategorija:Rođeni 1156.
Kategorija:Umrli 1189.
Rezolucija 1031 Vijeća sigurnosti Ujedinjenih nacija

**Rezolucija Vijeća sigurnosti 1031** donesena je 15. decembra 1995, na osnovu VII poglavlja Povelje Ujedinjenih nacija u Vijeću sigurnosti Ujedinjenih nacija na 3607. sjednici jednoglasnim izglasavanjem svih petnaest članica Vijeća.

## Sadržaj 
Potpisivanjem Dejtonskog sporazuma i završetkom rata u Bosni i Hercegovini, ovom se rezolucijom omogućava provođenje obaveza iz Dejtonskog sporazuma uz podršku Implementacijskih snaga (IFOR). Ovom rezolucijom NATO se ovlašćuje za sprovođenje zadataka definisanih u aneksu 1A (vojni aspekt) i aneksu 2 (međuentitetski odnosi), te preuzimanju zadaća od IFOR-a, a posebno u sprovođenju obaveza iz aneksa 1A, o praćenju i nadgledanju ispunjavanja obaveza zaraćenih strana, te na osnovu Poglavlja VII Povelje Ujedinjenih nacija, njihovo sprovođenje oružanom silom.

Donošenjem ove rezolucije, završena je Operacija "Deny Flight" i sve ovlasti o kontroli letenja iznad Bosne i Hercegovine prepuštene su zapovjednicima IFOR-a. Rezolucija ovlašćuje članice Ujedinjenih nacija i IFOR, na upotrebu oružja u potrebi samoodbrane i u svrhu sprovođenja zadataka rezolucije. Za implementaciju civilnog dijela, rezolucija prenosi svu odgovornost i upravu, te se osniva institucija Visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu.

Na osnovu ove rezolucije savjet NATO-a je autorizirao 16. decembra 1995. Vrhovnu komandu savezničkih snaga u Evropi (SACEUR), koji je odredio ACTORD (Activation Order), kao glavne snage za izvršenje odredbi (), što je ubrzo i sprovedeno. Istovremeno je potvrđen operacioni plan 10405, koji je dodijelio prava IFOR-u za hapšenje ratnih zločinaca i njihovo isporučivanje Međunarodnom krivičnom sudu za bivšu Jugoslaviju, u slučaju da ih otkriju u sprovođenju obaveza rezolucije.

Prenošenjem vojnih ovlasti sa UNPROFOR-a na IFOR, prestale su važiti rezolucije 770 (1992.), 781 (1992.), 816 (1993.), 836 (1993.), 844 (1993.) i 958 (1994), te pojedine odredbe rezolucije 824 iz 1993. o određivanju zaštićenih zona u Bosni i Hercegovini.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Tekst rezolucije na UNHCR.org 

Kategorija:1995. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:1995. u SR Jugoslaviji
Kategorija:1995. u Hrvatskoj
1031
1031
1031
1031
Kategorija:Visoki predstavnici za Bosnu i Hercegovinu
Kategorija:Vanjski odnosi Bosne i Hercegovine
Kategorija:Vanjski odnosi SR Jugoslavije
Kategorija:Vanjski odnosi Hrvatske
Kategorija:Odnosi Bosna i Hercegovina–Hrvatska
Šiša

**Šiša** je planina u Bosni i Hercegovini.

Nalazi se u Bosanskoj Krajini, uglavnom na teritoriji općina Ribnik,  i pretežno između i Bravskog polja i doline rijeke Sane. Na jugu se nadovezuje za planine Srneticu i Klekovaču preko nizine Crkveno.
  
Šiša po svojim strukturnim i facijelnim karakteristikama pripada zoni Visokog krša.

Dio planine u području nizine Crkveno izgrađen je uglavnom od jurskih i krednih vapnenaca u kojima su lokalizovano formirane mnogobrojne vrtače. Tu se  nalazi i nekoliko ležista ukrasnog kamena od litiotiskih krečnjaka koja nisu u eksploataciji. Na samoj planini preovlađuju karbonatne stijene mezozoika na kojima se nalaze flisni sedimenti gornje krede. Postoje i dolomitske stije iz gornjeg trijasa. Obrasla je gustim šumama crnogorice i bjelogorice, između kojih su proplanci sa bujnom travom.

Uz sami vrhu ove planine je Šiški kamen ili Sokolovača koja predstavlja svojevrsnu atrakciju, zbog toga što je to visoka kamena litica. Na dnu litice koja izgleda kao da je izrasla iz zemlje nalazi se mala pećina. Dolazak na sami vrh je izuzetno naporan i to naročito od rijeke Sane, a nešto lakši prilaz ovome vrhu je od strane sela Crkveno. Šiški kamen predstavlja drugi po veličini vrh planine i visina mu je oko 1300 m.

Planina je stanište mnogobrojne divljači, ptica, glodovaca kao i raznovrsnog ljekovitog bilja. 

Lovno područje predstavlja prirodni rezervat za uzgoj i lov divljači, kao što su medvjedi, divlje svinje, vukovi, lisice, risevi, i vrlo rijetke vrste jelena i tetrijeba. U kompleksu lovišta postoje najmodernija hranilišta za divljač na Balkanu. Motel na Vučijoj Poljani, lovačke kuće i lovački dom na nadmorskoj visina od 900 metara, koji se nalaze do lovnog područja upotpunjuju turistički ugođaj kao i uređene lovačke staze, lovačke čeke otvorenog i zatvorenog tipa.

## Reference 
Kategorija:Planine u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Ribnik
Kategorija:Ključ
Enora od Châttelleraulta

Plemkinja **Enora od Châttelleraulta** iz kuće Châttellerault (*Aenor de Châtellerault*; o. 1103. — Talmont-sur-Gironde, mart 1130.) bila je kćerka Aimeryja I od Châttelleraulta i njegove žene Dangereuse de l'Isle Bouchard te supruga Vilima X, vojvode Akvitanije.

Enora je imala kćerku Eleonoru, koja je poznatija kao Eleonora Akvitanska; bila je kraljica Francuske i Engleske, jedna od najbogatijih Evropljanki svog vremena, a u legendama je opisana kao vještica.

Druga kćerka Enore bila je Petronila od Akvitanije.

## Reference 
Kategorija:Umrli 1130.
Haho od Mauija

**Haho** (o. 1098. – ?) bio je havajski princ i kralj ostrva Mauija. Poznat je i kao *Hoaho* te je spomenut u drevnim pojanjima.

Bio je sin i nasljednik kralja Paumakue od Mauija i njegove žene, kraljice Manokalililani, koja je bila polusestra svog muža, kćerka plemkinje Hoʻohokukalani II.

Oženio se plemkinjom zvanom Kauilaʻanapa (ili Kauilaianapu), koja mu je rodila Palenu od Mauija; svom drugom mužu Limaloa-Lialeji je rodila kćerku Hikawai, koja se za Palenu udala.

Haho i njegov sin su spomenuti u pojanju znanom kao *Kumulipo*; pojanje opisuje i stvaranje svijeta prema mitovima.

Haho je osnovao vijeće plemića – *Aha-Aliʻi*.
## Reference 
Kategorija:Havajski vladari
Palena od Mauija

Kralj **Palena** je bio kralj ostrva Mauija na drevnim Havajima. Spomenut je u drevnim pojanjima kojima su drevni Havajci prenosili usmeno svoju historiju.

Postojala je i plemkinja sa istim imenom, koja je bila žena Panaikaiaikija i majka Ahulija.

Kralj Palena je rođen oko 1120. godine u mjestu zvanom Mokae na Mauiju. 

Otac mu je bio kralj Haho, sin Paumakue, a majka kraljica Kauilaʻanapa.

Palena je oženio svoju polusestru – Hiʻilani-Hiʻileialialiju.

Imao je jednog sina zvanog Hanalaʻa ili dvojicu sinova koji su znani kao Hanalaʻa-nui i Hanalaʻa-iki.
## Reference 
Kategorija:Havajski vladari
Paragvaj (rijeka)

**Paragvaj** (šp.: Río Paraguay, port.: Rio Paraguai) je velika rijeka u Južnoj Americi koja protiče kroz Brazil, Boliviju, Paragvaj i Argentinu. Izvire na Parecis platou, u brazilskoj saveznoj državi Mato Grosso a nakon 2.621 kilometara toka uliva se u rijeku Paraná, sjeverno od argentinskog grada  Corrientes.

## Tok 
Rijeka Paragvaj izvire u brazilskoj saveznoj državi Mato Grossa, južno od mjesta Diamantino. Od izvora teče uglavnom u smjeru juga, prolazeći kroz brazilski grad Cáceres. Dalje protiče kroz Pantanal, močvarno područje.

U svom gornjem toku, protičući kroz Brazil, jednim dijelom svog toka formira granicu između brazilskih saveznih država Mato Grosso i Mato Grosso do Sul. Od grada Puerto Bahia Negra, formira državnu granicu s Paragvajem i teče južno gdje prima pritoku, rijeku Apu.

Potom rijeka skreće jugoistočno, dijeleći pri tome državu Paragvaj na dva različita dijela: Gran Chaco, sušni i rijetko naseljeni region na zapadu od dosta vlažnijih i šumovitijih istočnih područja države u kojima živi oko 98% stanovnika države. Na taj način rijeka Paragvaj predstavlja ključni geografski faktor Paragvaja po čemu je država i dobila ime.

Na oko 400&nbsp;km toka kroz centralni Paragvaj, nakon ušća rijeke Pilcomayo i prolaska kroz glavni paragvajski grad Asunción, rijeka formira državnu granicu s Argentinom. Tokom sljedećih 275&nbsp;km, Paragvaj teče jugo-jugozapadno prije nego što dođe do svog ušća u rijeku Paraná.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Studija slučaja prekograničnog rješavanja sporova: Sliv La Plate 

Kategorija:Rijeke u Argentini
Kategorija:Rijeke u Boliviji
Kategorija:Rijeke u Brazilu
Kategorija:Rijeke u Paragvaju
Ekstra Nena

**Snežana Berić** (rođena u Beogradu 17.4.1960 godine) srpska je pop pevačica, poznata pod umjetničkim imenom **Ekstra Nena**.

## Karijera 
Muzičko obrazovanje stekla je u klasi solo-pjevanja u muzičkoj školi „Slavenski“ u Beogradu.
Objavila je tri knjige bajki i pesama: „Zaljubljena tetka“, „Put do srca“ i „Ne zaboravi me“.
Diplomirala je na Akademiji umjetnosti u Beogradu na temu *Muzika u dramskom teatru-kompozitor Zoran Hristić*, magistrirala je na temu *Rebrendiranje Beogradske filharmonije* na Fakultetu za kulturu i medije na Univerzitetu Megatrend u Beogradu, gdje radi kao asistent. Autor je više naučnih radova, prezentovanih i objavljenih na naučnim skupovima u zemlji i inostranstvu, iz oblasti marketing menadžmenta u kulturi i umjetnosti.
Živi u Beogradu.

## Eurosong 1992
Ekstra Nena je bila posljednja predstavnica Jugoslavije na Eurosongu. Godine 1992. na tom takmičenju je otpjevala baladu "Ljubim te pesmama". Nena je osvojila 44 boda i završila je na 13. mjestu u konkurenciji od 23 zemlje. Najviše što je osvojila bilo je 10 bodova iz Izraela.

## Diskografija 
* 1985. - *Luckasta devojčica*
* 1988. - *Tvoje usne kao vino*
* 1992. - *Pokreni se*
* 1996. - *Gorko ćeš plakati*
* 1996. - *Jasu Srbijo*
* 1998. - *A sve je drukčije moglo*
* 2001. - *Ima dana*
* 2007. - *Samo tvoja*

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Oficijalni sajt
* Ekstra Nena na sajtu *Discogs*

Kategorija:Eurosong
Kategorija:Srbijanske pjevačice
Kategorija:Rođeni 1960.
Kategorija:Biografije, Beograd
Eurosong 1983.

**Eurovision Song Contest 1983** bila je 28. po redu Eurovizija. Održana je u Minhenu,  Zapadna Njemačka. Voditeljica je bila Marlene Charell. Corinne Hermes je pobijedila sa pjesmom "Si la vie est cadeau". Ovo je bila peta luksemburška pobjeda, čime je izjednačen rekord pobjeda Francuske. Ovo je također druga godina zaredom u kojoj je Izrael završio drugi i u kojoj je pobjednička pjesma pjevala posljednja

Ove godine Australija prvi puta prenosi takmičenje. Iz godine u godinu, ono će postajati sve popularnije tamo i doći će do takmičenja 2015.. Irska ove godine nije nastupila jer je RTÉ stupio u  štrajk.

## Jezički problemi 
Zbog toga što su jezici čitani na tri jezika, glasanje je trajalo sat vremena, a samo takmičenje prvi puta je trajalo 3 sata. Voditeljica je napravila 13 grešaka tokom glasanja. Glavne greške su bile miješanje Švedske i Švicarske.

Voditeljica je napravila i neoprostivi gaf: naime, norveškog dirigenta ( Sigurd Jansen) nazvala je "...Johannes...Skorgan...", s obzirom na to da je zaboravila kako se dirigent pravim imenom zove.

## Izvođači povratnici 
## Rezultati 
## Tablica s bodovima 
### 12 bodova 
## Reference 
1983.
Kategorija:1983. u Zapadnoj Njemačkoj
Kategorija:Muzika u Zapadnoj Njemačkoj
Kategorija:1983. u muzici
Kategorija:München
Supstrat (biohemija)

mini|500px|Prikaz interakcija enzim-supstrat i stvaranja produkta
**Supstrat** – u biohemiji – je definiran kao molekula na koju djeluje enzim. Svakom enzimu odgovara jedan ili više supstrata sa aktivnim mjestom, za koje se veže,  tvoreći tako kompleks enzim-supstrat. Enzim katalizira odvijanje  hemijsku reakciju koja mijenja supstrat u drugu molekulu koja se  naziva produkt. Produkt se zatim odvaja i oslobađa od aktivnog mjesta na enzimu koji je onda spreman za vezanje sljedeće molekule supstrata.

U nekim slučajevima, jedan enzim je,  na svoje aktivno mjesto, sposoban vezati više od jednog supstrata. Supstrati se tada najčešće vežu za aktivno mjesto po tačno određenom redoslijedu, prije početka hemijske reakcije i stvaranja jednog ili više produkata.

Opća formula enzimski katalizirane kemijske reakcije je sljedeća:

:\rm E + S \rightleftharpoons ES \rightarrow EP \rightleftharpoons E + P \! ;

E = enzim;S = supstrat;ES = kompleks enzim-supstrat;EP = kompleks enzim-produkt;P = produkt.

Jedina nepovratna reakcija je ona u smjeru ES → EP. Enzimska reakcija obično slijedi Michaelis-Mentenovu kinetiku, izuzimajući alosterične enzime. Reakcija se stoga ubrzava s povećanjem koncentracije supstrata u otopini koja povećava vjerovatnoć vezanja supstrata na aktivno mjesto, sve dotl dok se sva aktivna mjesta ne zasite. U tom slučaju brzina reakcije ne ovisi više o koncentraciji supstrata, već o koncentraciji enzima.
## Također pogledajte
* Enzim
* Aktivno mjesto
* Kataliza
## Reference
## Vanjski linkovi
*Catalytic Site Atlas (CSA)  &mdash; hosted by European Molecular Biology Laboratory (EMBL) - European Bioinformatics Institute (|EBI)
* 

Kategorija:Biohemija
Kategorija:Enzimi
Kategorija:Hemijske reakcije
Kategorija:Kataliza
Mangan(II)-sulfat

**Mangan(II) sulfat** jeste neorganski spoj sa formulom MnSO4(H2O). Ova svijetlo-ružičasta higroskopna čvrsta tvar je vrlo značajna so dvovalentnog mangana. U 2005. u svijetu je proizvedeno približno 260 hiljada tona mangan(II)-sulfata. On je sirovina za dobijanje metalnog mangana i mnogih drugih hemijskih spojeva. Zemljišta siromašna manganom često se obogaćuju s ovom soli. U prirodi mangan(II) sulfat se javlja kao mineral malardit (MnSO4 · 7 H2O).

## Struktura 
Kao i mnogi drugi sulfati metala, i mangan-sulfat gradi veliki broj raznih hidrata: monohidrat, tetrahidrat, pentahidrat i heptahidrat. Najčešći je monohidrat. Sve ove soli se rastvaraju dajući blago-ružičaste rastvore metalnih akva-kompleksa [Mn(H2O)6]2+. Svijetlo-ružičasta boja Mn(II) soli je veoma karakteristična.

## Upotreba i proizvodnja 
Obično se manganove rude pročišćavaju tako što se prevode do mangan(II) sulfata. Tretiranjem vodenih rastvora sulfata sa natrij-karbonatom dovodi do taloženja mangan-karbonata, koji se dalje kalcinira dajući okside MnOx. U laboratoriji, mangan-sulfat se može dobiti tretiranjem mangan-dioksida sa sumpor-dioksidom:
:MnO2  +  SO2   →  MnSO4

Također se može dobiti miješanjem kalij-permanganata sa natrij-hidrogensulfatom i vodik-peroksidom. Mangan-sulfat je i nusproizvod raznih, industrijski važnih, oksidacijskih procesa u kojima se koristi mangan(IV) oksid, uključujući proizvodnju hidrokvinona i anisaldehida.

Elektroliza mangan-sulfida daje mangan(IV) oksid, koji se još naziva i EMD (skr. od *elektrolitički mangan-dioksid*). Alternativno, oksidacijom mangan-sulfida sa kalij-permanganatom dobija se takozvani hemijski mangan-dioksid (skr. *CMD*). Ovi materijali, naročito EMD, koriste se u suhim baterijama.

## Reference 
Kategorija:Spojevi mangana
Kategorija:Sulfati
Privatni univerzitet

**Privatni univerzitet** jeste univerzitet koji u pogledu finansiranja ne zavisi od Vlade ili  nekog drugog nivoa vlasti, iako su mnogi od privatnih univerziteta dobitnici javnih studentskih kredita i raznih vrsta donacija a neki imaju povlašteni status u pogledu poreznih olakšica.

U zavisnosti od lokacije univerziteta, isti mogu biti biti predmet regulacije vlade. Ovaj princip je u suprotnostima sa principima javnih i nacionalnih univerziteta. Većina privatnih univerziteta su neprofitne organizacije.

## Bosna i Hercegovina 
Pored javnih univerziteta u Bosni i Hercegovini egzistiraju i privatni univerziteti, a neki od njih su:

* Američki univerzitet u Bosni i Hercegovini
* Međunarodni univerzitet Burch
* Međunarodni univerzitet u Sarajevu
* Sarajevo School of Science and Technology
* Panevropski univerzitet Apeiron Banjaluka
* Higher School of Computer Science and Business Communications eMPIRICA

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Privatni univerziteti
Kategorija:Univerziteti
Alisa od Francuske

Francuska princeza **Alisa** (francuski *Alix de France*, *Adélaïde de France* ili *Aélis de France*) (juli ili august 1150. – 1197./1198.) bila je kćerka kralja Luja VII i njegove kraljice Eleonore, koja je bila vojvotkinja Akvitanije.

Bila je unuka Enore te polusestra Matilde i Henrika. Bila je nazvana po svojoj tetki.

Udala se za Teobalda V Dobrog, grofa Bloisa, koji je dao spaliti neke Jevreje u svom mjestu.
## Djeca 
*Teobald
*Luj
*Henrik
*Filip
*Margareta Blojiška
*Izabela Blojiška
*Alisa, nazvana po majci
## Reference 
Kategorija:Kapetovci
Kategorija:Francuske princeze
Kategorija:Grofovi Bloisa
23. paralela (sjever)

**23. sjeverna paralela** je paralela koja je 23 stepena sjeverno od ekvatora. Presijeca Afriku, Aziju, Indijski i Tihi okean, Sjevernu Ameriku i Atlantski okean. Njena ukupna dužina iznosi 36.908&nbsp;km, što je 92,1% dužine ekvatora, od kojeg je udaljena 2545&nbsp;km, a od Sjevernog pola 7457&nbsp;km.

Na ovoj geografskoj širini 1 stepen geografske dužine iznosi 102,523&nbsp;km. Sunce je vidljivo 13 sati i 33 minute tokom dugodnevnice, a 10 sati i 43 minute tokom kratkodnevnice.

## Oko svijeta 
Počevši od nultog meridijana i idući u smjeru istoka, 23. sjeverna paralela prolazi kroz sljedeće lokacije ili vrlo blizu njih:
:

## Također pogledajte 
* 22. paralela (sjever)
* Rakova obratnica
* 24. paralela (sjever)

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 23. sjeverna paralela na Bing Mapama

Kategorija:Paralele
Središče ob Dravi

**Središče ob Dravi** () je naseljeno mjesto i općina u Sloveniji, u Podravskoj regiji.

## Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu stare općine Ormož.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, općina Središče ob Dravi je imala 2.130 stanovnika, od čega u samom Središču ob Dravi 1.124.

### Općina Središče ob Dravi 
**Napomena**: *Nastala iz stare općine Ormož.*

### Središče ob Dravi (naseljeno mjesto) 
## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Općine u Sloveniji
Kategorija:Općine u Podravskoj regiji
Kategorija:Naselja u Sloveniji
Kategorija:Naselja u Podravskoj regiji
Kategorija:Naselja u Središču ob Dravi
*
Središče (čvor)

**Slovenija**:

* Središče, naselje u općini Moravske Toplice, regija Pomurska 
* Središče ob Dravi, naselje i općina u regiji Podravskoj
Šalovci

**Slovenija**:

* Šalovci (Središče ob Dravi), naselje u općini Središče ob Dravi, regija Podravska 
* Šalovci (Slovenija), naselje i općina u regiji Pomurskoj
Sveti Tomaž (čvor)

* Sveti apostol Toma, *Tomas*, *Tomaž*, jedan od dvanaestorice Hristovih apostola

**Slovenija**:

* Sveti Tomaž (Slovenija), naselje i općina u regiji Podravskoj
* Sveti Tomaž (Škofja Loka), naselje u općini Škofja Loka, regija Gorenjska
Aktivno mjesto

**Aktivno mjesto** svakog katalizatora ili enzima je dio molekule koji direktno sudjeluje u stvaranju veze između enzima i supstrata i u samom katalitskom procesu.

## Aktivno mjesto anorganskih katalizatora 
Aktivno mjesto ovih katalizatora je određeni dio strukture katalizatora koji je direktno odgovoran za katalizu hemijske reakcije u krutoj fazi. U slučaju povećanja broja aktivnih mjesta, primjerice pri povećanju površine katalizatora,  povećava se i sama katalitska aktivnost. Primjeri aktivnih mjesta anorganskih katalizatora su hidroksilne grupe (-OH) na silicijevom dioksidu (SiO2) ili šupljine unutar kristala.

## Aktivno mjesto enzima 
### Veza enzim − supstrat 
Kod proteinskih enzima, aktivno mjesto uključuje mali broj aminokiselina, smještenih u unutrašnjosti hidrofobnog dijela proteinske molekule. Njena prostorna struktura omogućava specifičnu vezu s molekulom supstrata. Taj trodimenzijski prostor, koji se formira u hidrofobnoj unutrašnjosti enzima,  odgovoran  je za njegovu katalitsku moć. Aminokiseline aktivnog mjesta ne moraju nužno biti susjedne u peptidnom lancu. Za katalitske reakcije su osposobljeni ribozimi – dijelovi ribonukleinske kiseline (RNK). U tom slučaju, aktivno mjesto čine nukleotidi. U trenutku katalitičke reakcije,  u aktivnom mjestu, supstrat se, slabim nekovalentnim vezama, veže s enzimom (vodikove veze, hidrofobne i Van der Waalsove veze), što omogućava brzu izmjenu molekula supstrata na enzimu. Budući da je veza supstrata na razini aktivnog mjesta uglavnom vrlo specifična, predložena su dva modela vezivanja molekula na aktivno mjesto.

* Model **ključ-brava**: Svaki supstrat koji se veže za enzim ima tačno određeni oblik. Aktivno mjesto enzima je modelirano tako da se supstrat prostorno savršeno uklapa u njega, onemogućavajući vezanje drugih molekula – neodgovarajućeg oblika.
* Model **pobuđene prilagodbe**: Pošto su enzimi, po prirodi djelovanja, nužno  fleksibilne strukture, u trenutku vezanja supstrata aktivno mjesto se prostorno modificira, a da bi se prilagodilo obliku vezane molekule.

Kod mnogih enzima na aktivno mjesto se  često vežu i kofaktori koji sudjeluju u enzimskoj reakciji kao i inhibitori koji je usporavaju ili onemogućavaju.

### Katalitske reakcije 
right|thumb|centar|400px|Prikaz enzimske reakcije
Supstrati vežu aktivna mjesta enzima preko slabih nekovalentnih veza, da bi stvorili kompleks enzim-supstrat. Bočni lanci aminokiselina u sastavu aktivnog mjesta, služe kao donori ili akceptori protona ili drugih skupina prema supstratu, čime se reakcija olakšava. Aminokiseline aktivnog mjesta nikad ne mijenjaju hemijsku reakciju u kojoj sudjeluju, nego samo povećavaju njenu brzinu (smanjuju energiju aktivacije). Produkt te reakcije je obično vrlo nestabilno povezan s aktivnim mjestom,  zbog steričkih smetnji, pa se brzo odvaja od datog enzima, koji ostaje slobodan  za slijedeću reakciju.
## Također pogledajte
*Enzim
*Supstrat (biohemija)
*Kataliza
## Reference
## Vanjski linkovi 
*Catalytic Site Atlas (CSA)  &mdash; hosted by European Molecular Biology Laboratory (EMBL)- European Bioinformatics Institute (|EBI)

Kategorija:Enzimi
Kategorija:Kataliza
Hajdina (čvor)

**Slovenija**:

* Hajdina, općina u regiji Podravskoj
* Spodnja Hajdina, naselje u općini Hajdina, regija Podravska 
* Zgornja Hajdina, naselje i sjedište općine Hajdina, regija Podravska
Obadi

* Obadi (Kalinovik), naselje u općini Kalinovik.
* Obadi (Srebrenica), naselje u općini Srebrenica.
Mušići

:
* Mušići (Kalinovik), naselje u općini Kalinovik.
* Mušići (Višegrad), naselje u općini Višegrad.

:
* Mušići (Kosjerić), naselje u općini Kosjerić.
Pločnik

:
* Pločnik (Doboj), naselje u općini Doboj.
* Pločnik (Kalinovik), naselje u općini Kalinovik.

:
* Pločnik (Ćićevac), naselje u općini Ćićevac.
* Pločnik (Ivanjica), naselje u općini Ivanjica.
* Pločnik (Prokuplje), naselje u općini Prokuplje.
Obalj

**Obalj** je naseljeno mjesto u općini Kalinovik, Bosna i Hercegovina.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Kalinovik
Strane

**Bosna i Hercegovina**:

* Strane (Busovača), naselje u općini Busovača
* Strane (Kalinovik), naselje u općini Kalinovik
* Strane (Pale, Republika Srpska), naselje u općini Pale (Republika Srpska)

**Slovenija**:

* Strane (Postojna), naselje u općini Postojna, regija Primorsko-notranjska
Ormož

mini|280px|Ormož, rimokatolička crkva "Sv. Jakob"
**Ormož** () je naseljeno mjesto i općina, te službeni grad u Sloveniji, u Podravskoj regiji.

## Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Ormož.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, općina Ormož je imala 12.639 stanovnika, od čega u samom Ormožu 2.174.

### Općina Ormož 
**Napomena**: *Nastala iz stare općine Ormož.*

### Ormož (naseljeno mjesto) 
**Napomena**: *U 2001. povećano za dio naselja Dobrava.*

## Poznate osobe 
* Vladimir Vauhnik, oficir Vojske Kraljevine Jugoslavije, vojni ataše i obavještajac u jugoslavenskoj ambasadi u Berlinu do 1941. godine.

## Galerija 

Datoteka:Ormož (Friedau), Slowenien; Untersteiermark; Burg Friedau.JPG|dvorac
Datoteka:Ormoz-train station.jpg|željeznička stanica
Datoteka:Drava Ormož.JPG|Drava na toku kroz Ormož
Datoteka:Drava Bridge Ormož Borderline SLO-HR.jpg|most na Dravi, granični prijelaz prema Hrvatskoj

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Gradovi u Sloveniji
Kategorija:Gradovi u Podravskoj regiji
*
Ubistvo dva vojnika u Sarajevu 2015.

Dana 18. novembra su u sarajevskom naselju Rajlovac u terorističkom napadu ubijena dva pripadnika oružanih snaga Bosne i Hercegovine. U jednoj kladionici ubijeni su pripadnici Brigade Taktičke podrške bataljona Vojne policije i Nedeljko Radić iz Nevesinja, Omeragić je u bijegu pucao na jedan autobus GRAS-a u kome su se nalazile ozlijeđene osobe. Zamjenik Ministra odbrane Bosne i Hercegovine Emir Suljagić osudio je ovaj napad, a napad i ubistvo vojnika OS Bosne i Hercegovine, Državna agencija za istrage i zaštitu (SIPA) i Tužilaštvo Bosne i Hercegovine

Islamski ekstremisti su u prošlim godinama odgovorni za tri dalja napada u Bosni i Hercegovini: U terorističkom napadu u Bugojnu 2010. u napadu na policijsku stanicu ubijen je jedan policajac, kod atentata na američku ambasadu u Sarajevu 2011. godine teško je povrijeđen jedan policajac, te u napadu na policijsku stanicu u Zvorniku u aprilu 2015. godine ubijen je jedan službenik policije.

## Reference 
Kategorija:2015. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Kriminal u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Teroristički incidenti u 2015.
Kategorija:Terorizam u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Ubistva u 2015.
Kategorija:Sarajevo
Kategorija:Islamizam u Bosni i Hercegovini
Markovci

**Slovenija**:

* Markovci (Slovenija), naselje i općina u regiji Podravskoj
* Markovci (Šalovci), naselje u općini Šalovci, regija Pomurska
Destrnik

**Destrnik** () je naseljeno mjesto i općina u Sloveniji, u Podravskoj regiji.

## Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Ptuj.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, općina Destrnik je imala 2.647 stanovnika, od čega u samom Destrniku 172.

### Općina Destrnik 
**Napomena**: *Nastala iz stare općine Ptuj.*

### Destrnik (naseljeno mjesto) 
## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Općine u Sloveniji
Kategorija:Općine u Podravskoj regiji
Kategorija:Naselja u Sloveniji
Kategorija:Naselja u Podravskoj regiji
Kategorija:Naselja u Destrniku
*
Geohemija

**Geohemija** je nauka o sastavu Zemlje i drugih planeta, hemijskih procesa i reakcija koje su odgovorne za sastav stijena i tla, kao i kruženje  materije i protoka energije koje transportuju Zemljine hemijske komponente u vremenu i prostoru, te njihovu interakciju sa hidrosferom i atmosferom.

U okviru geografije, *geohemija* se proučava kao granično interdisciplinarno područje, u dodiru sa hemijom, fizikom i biologijom.

Najvažnije oblasti geohemije su:
# Geohemija izotopa: Određivanje relativnih i apsolitnih koncentracija hemijskih elemenata i njihovih izotopa u i na tlu.
# Istraživanje distribucije i kretanja elemenata u različitim dielovima zemlje (u kori, mantlu, hidrosferi itd.) i u mineralima, a u cilju utvrđivanja skrivenih sistema raspodjele, migracija i kretanja.
# Kosmohemija: Analiza distribucije elemenata i njihovih izotopa u Svemiru.
# Organska geohemija: Nauka o ulozi procesa i struktura koji su nastali od živih  ili (sub)fosilnih organizama.
# Primjena u studijama zaštite životne sredine i ekoloških odnosa uopće, hidrološkim i i mineraloškim proučavanjima.

Smatra se da je da je otac moderne geohemije Victor Moritz Goldschmidt, koji je osnovne ideje iz ove oblasti razvio u seriji publikacija od 1922. pod nazivom "Geochemische Verteilungsgesetze der Elemente".

## Reference
## Vanjski linkovi
*Rasprava o geohemiji. 9 svezaka. Elsevier.
*Enciklopedija geohemije . . Berlin: Springer.
*Geohemija, W.M. White na stranici *imwa.info*. (dostupna na Amazonu)
*Logički model podataka i fizičke implementacije iz baze podataka geohemije  na stranici *earthdatamodels.org*.

Kategorija:Nauke o Zemlji
Kategorija:Geohemija
Gran Chaco

250px|mini|desno|Položaj Gran Chaca na karti Južne Amerike
**Gran Chaco** je rijetko naseljena, polusušna i vruća visoravan na jugu Južne Amerike, između istočne Bolivije, Paragvaja, sjeverna Argentine i dijela brazilskih saveznih država Mato Grosso i Mato Grosso do Sul.
Upravo preko ovih brazilskih država, nizina je povezana s regijom Pantanal. Ponekad se naziva i Chaco ravnica. 

## Geografske karakteristike 
Gran Chaco se prostire na površini od 647.000 km² iako se procjene o površini ove nizine razlikuju od izvora do izvora. 

Nalazi se zapadno od rijeke Paragvaj i istočno od Anda. Uglavnom  se sastoji od aluvijalne ravnice, podijeljene između Paragvaja, Bolivije i Argentine. Prostire se između 17. i 33. stepena južne geografske širine i 65. i 60. stepena zapadne geografske dužine.

Historijski gledano, Chaco je bio podijeljen na tri glavna dijela: Chaco Austral ili Južni Chaco, južno od rijeke Bermejo i unutar argentinske teritorije, Chaco Central ili Centralni Chaco koji je obuhvatao područje između rijeke Bermejo i rijeke Pilcomayo na sjeveru, (sada dio teritorije Argentine) i Chaco Boreal ili Sjeverni Chaco, sjeverno od rijeke Pilcomayo do brazilskog Pantanala, područja koje se nalazi u Urugvaju i dijelom u Boliviji.

U lokalnom smislu, regija se može podijeliti prema, danas postojećim političkim granicama, na argentinski Chaco, paragvajski Chaco i bolivijski Chaco. 

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* *Ekoregioni* 

Kategorija:Geografija Južne Amerike
Mangan peroksidaza

thumb|Skica mehanizma djelovanja mangan peroksidaze koja pokazuje prvobitno stanje, kompleks željezo-peroksida te spojeve I i II. Ovdje, kofaktor hem je prikazan preko željezo-dušik kompleksa. Treba zapaziti da radikali Fe(IV) okso-porfirina rezoniraju kroz hem.
U enzimologiji, **mangan peroksidaza** (EC broj 1.11.1.13) jeste enzim koji katalizira hemijsku reakciju:
:2 Mn(II) + 2 H+ + H2O2 \rightleftharpoons 2 Mn(III) + 2 H2O

Tri supstrata ovog enzima su Mn(II), H+ i H2O2, dok su njegova dva proizvoda Mn(III) i H2O.

Ovaj enzim pripada porodici oksidoreduktaza, tačnije onima koje djeluju na peroksid kao primalac (peroksidazama). Sistematsko ime ove klase enzima je *Mn(II):vodik-peroksid oksidoreduktaza*. Druga uobičajena imena, između ostalih, su peroksidaza-M2 i "peroksidaza zavisna od Mn" (koja oksidira NADH). Ona uključuje jedan kofaktor, hem. Za aktivnost ovog enzima neophodan je ion kalcija, Ca2+.

Neke vrste gljiva poput *Cyathus stercoreus* luče ovaj enzim koji im pomaže u degradaciji lignina.

## Otkriće i opis 
Mangan peroksidaza (često se označava skraćenicom MnP) otkrivena je 1985. godine. Otkrili su je dvije grupe naučnika okupljenih oko Michaela H. Golda i Ronalda Crawforda, u gljivi *Phanerochaete chrysosporium*. Njen protein je genetski sekvenciran 1989. u *P. chrysoporium*. Za enzim se smatralo da je jedinstven unutar *Basidiomycota*, jer do tada nije otkriveno da ga prirodno ne proizvodi niti jedna vrsta bakterija, plijesni ili kvasaca.

## Mehanizam reakcije 
MnP kataliza se dešava u seriji nepovratnih oksidacijsko-redukcijskih reakcija (redoks reakcija) koja slijedi takozvani *ping-pong* mehanizam sa kinetikom drugog reda. U prvom koraku katalitičkog ciklusa, vodik-peroksid H2O2 ili neki organski peroksid spaja se na aktivno mjesto na MnP. Tako se kisik iz H2O2 veže na ion željeza Fe(III) u kofaktoru hema dajuću kompleks željezo-peroksida. Dva elektrona prelaze sa iona Fe3+ na peroksid, razbijajući vezu kisik-peroksid te gradeći vodu i kompleks radikala Fe(IV) okso-porfirin. Ovaj oksidirani međuspoj poznat je kao MnP spoj I. Zatim se MnP spoj I veže s monoheliranim ionom Mn(II), koji donira elektron da bi *ugasio* radikal i oformio Mn(III) MnP spoj II, odnosno kompleks Fe(IV) okso-porfirina. Zatim MnP spoj II oksidira sljedeći ion Mn(II) do Mn(III) a reducira se reakcijom dva iona H+ a željezo se veže kisikom. Ovo reformira Fe(III) ion u hemu i otpušta drugu molekulu vode. Postoji mnogo devijacija od ovog tradicionalnog katalitičkog ciklusa. MnP spoj I se može koristiti za oksidaciju slobodnog Mn(II), ferocijanida, kao i fenola i drugih aromatskih spojeva.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*Unos u bazu podataka Expasy

Kategorija:Oksidoreduktaze
Metaljka

:
* Metaljka (Čajniče), naselje u općini Čajniče.

:
* Metaljka (Pljevlja), naselje u općini Pljevlja.
Ponikve (Čajniče)

**Ponikve** su naseljeno mjesto u općini Čajniče, Bosna i Hercegovina.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Čajniče
Enzimologija

**Enzimologija** je nauka o  građi i biološkoj funkciji enzima. To je jedna  od oblasti biohemije koja se bavi procesima fermentacije, tj. hemijskim promjenama  supstrata koje nastaju djelovanjem bakterija, enzima i kvasaca putem fermentacijskih procesa u metabolizmu organskih spojeva. Najznačajnije područje enzimologije je ispitavanje prirode  enzima, glavnih bioloških katalizatora, koji se najčešće sastoje iz bjelančevina, a ove od aminokiselina.

## Pregled 
Enzimologija je također veoma važna grana u hemijskoj industriji. Obuhvata proizvodnju amil alkohola, etanola i vitamina, djelovanjem kvasaca kao i butanola i propanola djelovanjem bakterija. Osim toga, vrlo važna je i u industriji kruha, piva, vina, mlijeka i mliječnih prerađevina, osvježavajućih napitaka.

Tokom protekle dvije decenije enzimologija se profilirala, najprije u opću i specijalnu. U okviru specijalne danas se proučavaju, naprimjer, molekularna, medicinska, klinička, farmaceutska i druge oblasti enzimologije.

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Biohemija
Kategorija:Enzimi
Kategorija:Biološka terminologija
Matični broj naseljenog mjesta u Bosni i Hercegovini

**Matični broj naseljenog mjesta u Bosni i Hercegovini** predstavlja evidenciju statističkog registra prostornih jedinica u Bosni i Hercegovini. Matični broj naseljenog mjesta omogućava prikaz podataka koji su prikupljeni prilikom popisa stanovništva, domaćinstava i stanova. Prvenstveno se odnosi na teritorijalnu distribuciju stanovništva u Bosni i Hercegovini, demografske, geografske, socio-ekonomske, kulturološke i druge karakteristike.

Sistem matičnih brojeva Jedinstvene evidencije prostornih jedinica zasniva se na sljedećim principima:
# jednoznačnost kojom se obezbjeđuje nedvosmislenost identifikacije prostorne jedinice u cijeloj Bosni i Hercegovini,
# stalnost koja se obezbjeđuje korištenjem matičnih brojeva,
# mogućnost automatske kontrole koja se postiže ugradnjom kontrolnog broja po modulu 11 koji se dodjeljuje uključivanjem svih šifara koji jednoznačno određuju prostornu jedinicu u okviru Bosne i Hercegovine,
# neponovljivost,
# dugoročnost.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanična stranica Agencije za statistiku Bosne i Hercegovine
Kompenzacija (šah)

U šahu, **kompenzacija** je tipična kratkoročna pozicijska prednost koju igrač stekne u zamjenu za tipični materijalni nedostatak. U kratkoročne prednosti spadaju inicijativa i napad.

Kompenzacija uključuje sljedeće:
*bolju pješačku strukturu
*"lovački par", tj. posjedovanje oba lovca u situaciji kad protivnik ima jednog ili nema nijednog. Gotovo svi moderni šahisti smatraju posjedovanje lovačkog para prednošću, iako je kroz historiju bilo mnogo rasprava o tome koliku (tačno) prednost oni predstavljaju. Lovački par svoju snagu najčešće pokazuje u završnici.
*bolja aktivnost figura i/ili bolji razvoj (uobičajeno u gambitima)
*izloženost protivničkog kralja budućem napadu, bilo zbog gubitka pješačkog zaklona, bilo zbog zarobljenosti u centru table, često predstavlja odličnu kompenzaciju.
*slobodni pješaci često su odlučujuća prevaga u završnici
*povezani i/ili branjeni slobodni pješaci još su smrtonosniji.
*kontrolu nad ključnim poljima, dijagonalama, linijama ili redovima.

## Primjeri 
### Polugajevski – Evans 
Top na sedmom redu (protivnikov drugi red) obično je veoma snažan budući da prijeti protivnikovim nepomjerenim pješacima i ograničava kretanje njegovog kralja. Top na sedmom redu dovoljna je kompenzacija za pješaka . U ovoj poziciji iz partije između Leva Polugajevskog i Larryja Evansa top na sedmom redu omogućuje bijelom da remizira iako ima pješaka manje .

### Spaski – Fischer
Čuvena partija između budućeg svjetskog prvaka Borisa Spaskog i Bobbyja Fischera iz 1960. počela je Kraljevim gambitom. Bijeli žrtvuje pješaka u 2. potezu:
:**1. e4 e5**
:**2. f4 exf4**
:**3. Sf3 g5**
:**4. h4 g4**
:**5. Se5**,
čime se dolazi do prve prikazane pozicije. Fischer ispituje alternativni 5. potez crnog:
:**5...h5**
:**6. Lc4 Th7**
:**7. d4 d6**
:**8. Sd3 f3**
:**9. gxf3 Le7**
:**10. Le3 Lxh4+**
:**11. Kd2 Lg5**
:**12. f4 Lh6**
:**13. Sc3**,
čime se dolazi do druge pozicije, gdje Fischer objašnjava: "Bijeli ima više nego dovoljnu kompenzaciju za pješaka." 

## Napomene 
## Reference 
*
*
*

Kategorija:Šahovska terminologija
Bovan

:
* Bovan (Rudo), naselje u općini Rudo.

:
* Bovan (Aleksinac), naselje u općini Aleksinac.
* Bovan (Kruševac), naselje u općini Kruševac.
Konavle

**Hrvatska**:

* Konavle (područje), mikroregija na krajnjem jugu Hrvatske 
* Konavle (Hrvatska), općina u Dubrovačko-neretvanskoj županiji
Juršinci

mini|280px|Juršinci, rimokatolička crkva "Sv. Lovrenc"
**Juršinci** () su naseljeno mjesto i općina u Sloveniji, u Podravskoj regiji.

## Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazili su se u sastavu stare općine Ptuj.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, općina Juršinci je imala 2.354 stanovnika, od čega u samim Juršincima 314.

### Općina Juršinci 
**Napomena**: *Nastala iz stare općine Ptuj.*

### Juršinci (naseljeno mjesto) 
## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Općine u Sloveniji
Kategorija:Općine u Podravskoj regiji
Kategorija:Naselja u Sloveniji
Kategorija:Naselja u Podravskoj regiji
Kategorija:Naselja u Juršincima
*
Videm

* *Videm*, slovensko ime za italijanski grad Udine

**Slovenija**:

* Videm (Dobrepolje), naselje i sjedište općine Dobrepolje, regija Srednja Slovenija 
* Videm (Dol pri Ljubljani), naselje u općini Dol pri Ljubljani, regija Srednja Slovenija 
* Videm (Krško), naselje u općini Krško, regija Posavska 
* Videm (Slovenija), općina u regiji Podravskoj
* Videm pri Lukovici, naselje u općini Lukovica, regija Srednja Slovenija 
* Videm pri Ptuju, naselje i sjedište općine Videm, regija Podravska 
* Videm pri Temenici, naselje u općini Ivančna Gorica, regija Srednja Slovenija 
* Mali Videm, naselje u općini Trebnje, regija Jugoistočna Slovenija 
* Veliki Videm, naselje u općini Trebnje, regija Jugoistočna Slovenija
Međurečje (Rudo)

**Međurečje** je naseljeno mjesto, odnosno selo, u općini Rudo, Bosna i Hercegovina. Okruženo je srbijanskom općinom Priboj, u zlatiborskom upravnom okrugu, čineći ga eksklavom Bosne i Hercegovine, kao i enklavom unutar Srbije, kilometar udaljenom od ostatka Bosne i Hercegovine. Dok Srbija prepoznaje Međurečje dijelom Bosne i Hercegovine, područje je pod upravom vlade Srbije. Sastavci je susjedno selo u Srbiji.

## Stanovništvo 
Sa površinom od 395,84 hektara, Međurečje ima 173 stanovnika prema popisu iz 2013. Selo je imalo 75 domaćinstava 1999. godine sa populacijom od 270.

Vitalna infrastruktura u enklavi Međurečje je povezana sa općinom Priboj u Srbiji. Većina stanovništva radi u Priboju. Ipak, Međurečje je registrovano kao dio općine Rudo (Bosna i Hercegovina), gdje i stanovništvo plaća porez na zemlju.

## Historija 
Historijske činjenice o formiranju ove enklave unutar teritorije Srbije su nepoznate, ali se vjeruje da je vezano za period nakon Berlinskog kongresa 1878, kada su Austro-Ugarska i Osmansko Carstvo dijelili granicu i kada je Austro-Ugarskoj dopušteno da anektira Bosnu i Hercegovinu.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Rudo
Međurečje

:
* Međurečje (Rudo), naselje u općini Rudo.

:
* Međurečje (Ivanjica), naselje u općini Ivanjica.
* Međurečje (Kraljevo), naselje u općini Kraljevo.
Mikavice

**Mikavice** su naseljeno mjesto u općini Rudo, Bosna i Hercegovina.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Rudo
Mioče

:
* Mioče (Rudo), naselje u općini Rudo.

:
* Mioče (Bijelo Polje), naselje u općini Bijelo Polje.