Endocitoza

thumb|right|400px|Tipovi enddocitoze 
**Endocitoza**  je  oblik  aktivnog transporta u kojem  ćelija transportira  molekule (kao što proteini)  u ćeliji,  gutajući ih  u  procesu koji troši energiju  Endocitozu i njen analog,  egzocitoza, koriste sve ćelije jer su  za većinu hemijskih supstanci bitno da ih se veliki polarne molekule koje ne mogu proći kroz hidrofobne plazme ili ćelijske membrane od pasivnnih sredstva.

Endocitoza uključuje pinoćitozu (ćelija za ispijanje) i fagocitozu (hranidbena ćelija).

## Putevi endocitoze
[thumb|300px|Ilustracija klatrin-posredovane (lijevo)  i klatrin-nezavisne endocitoze  (desno) u [sinapsna vezikula|sinapsnoj vezikuli membrane.]]

Putevi endocitoze mogu se podijeliti u četiri kategorije:
*receptorski posredovana endocitoza, 
*akveole, 
*makropinocitoza, i
*fagocitoza.

***Klatrin-posredovana endocitoza**  se  odvija putem malih (približni prečnik  100&nbsp;nm) i vezikula koje imaju morfološki osoben omotač  od kompleksa proteina,  pretežno spojeni sa citosolnim proteinom  klatrinom.  Vezikule koje su  omotane klatrinom  (CCV),  nađene u gotovo svim ćelijama i oblicima  domena plazma membrane,  nazivaju se  klatrinom obložene jame. Obložene jame mogu koncentrirati velike vanćelijske molekule koje imaju različite receptore, odgovorne za endocitozu posredovanu preko  receptoskih liganda, npr. lipoproteina male gustine, transferina, faktora rasta, antitijela i mnogi drugi.

***Kaveole**  su najčešće  pominjan membranski pupovi bez klatrinskog omotača; nalaze se na površini mnogih, ali ne svih, tipova ćelija.  Sadrže holesterol vezujući protein kaveolin (Vip21) sa dvoslojem koji je obogaćen  holesterolom i glikolipidima. Kaveole  su male  (prečnik oko 50&nbsp;nm) bocolike  jame u membrani,  koje su u obliku pećine (otuda i ime kaveole). One mogu predstavljati do jedne trećine područja ćelijske plazma membrane nekih tkiva, a u njemu  posebno obiluju glatki mišići, tip I pneumociti, fibroblasti, adipociti  i endotelne ćelije. Uptake of extracellular molecules is also believed to be specifically mediated via receptors in caveolae.

***Makropinocitoza**, koja  se obično javlja od visoko ogrličastih  regiona plazma membrane, je invaginacija ćelijske membrane koja formira džep, koji  se zatim izvrne van  ćeliju u formira vezikulu (promjera oko 0,5-5 &nbsp;μm) ispunjenu velikom količinom vanćelijske tečnosti sa  molekulama (ekvivalent ~ 100 CCVs). Punjenje džepa se odvija  na  ne-specifičan način. Vezikule zatim putuje u citosol i spajaju se  s drugim vezikulama, kao što su endosomi i lizosomi.

***Fagocitoza**  je proces putem kojega vežu i  integraliziraju čestice tvari čiji je prečnik veći od oko 0.75&nbsp;µm, kao što su kao  čestice prašine male veličine, ćelijske krhotine, mikroorganizmi i apoptozne ćelije. Ovi procesi uključuju uzimanje većih područja membrane od klatrinom posredovane endocitoze i puteva  kaveole.

Noviji eksperimenti ukazuju na to da ove morfološke opisi pojava u  endocitozi mogu biti neadekvatni, a  adekvatniji način klasifikacije može se zasnivati na zavisnost pojedinih puteva, od klatrina sa više podtipova klatrin zavisne i klatrinom nezavisne endocitoze. Mehanistički uvid u nefagocitne,  klatrinom nezavisne  endocitoze je nedostajalo, ali je nedavna studija pokazala kako Graf1 regulira veoma rasprostranjeni put  klatrin nezavisne endocitoze, poznat kao CLIC / GEEC put.

## Također pogledajte 
*Aktivni transport
*Emperipoleza
*Egzocitoza
*Fagocitoza
*Pinocitoza

## Reference
## Vanjski linkovi
* A comprehensive review of endocytosis and endocytic mechanisms by Doherty and McMahon
* Endocytosis at biologyreference.com
* Endocytosis - researching endocytic mechanisms at endocytosis.org
*Clathrin-mediated endocytosis ASCB Image & Video Library
*Types of Endocytosis (Animation)

Kategorija:Ćelijski procesi
Kategorija:Membranska biologija
Kategorija:Citologija