Citofiziologija

**Citofiziologija** ili **ćelijska fiziologija**  i **fiziologija ćelije** (uključujući  **ćelijsku elektrofiziologiju**)  je biološka nauka o aktivnostima koje se odvijaju u ćeliji da bi se održala u životu. Izraz "fiziologija" odnosi se na sve normalne funkcije koje se odvijaju u živom organizmu. Apsorpcija vode putem korijena, proizvodnja hrane u listovima i rast izdanaka prema svjetlu,  primjeri  su  za fiziologiju biljaka. U heterotrofnih organizama  metabolizam   hrane potiče od biljaka, a  pokreti životinja koje   dobiju hranjive tvari (čak i ako je sama organizam ostaje u relativno stacionarnom položaju) su karakteristični za fiziologiju životinja.
U kontekstu fiziologije čovjeka, termin *citofiziologija* često se posebno odnosi na fiziologiju transportnih  membrana,  provodljivost neurona, (rjeđe) kontrakcije  mišića. U principu, ovi pokrivaju probavu hrane, cirkulaciju krvi  i kontrakcije mišića i, prema tome, su važni aspekti  fiziologije čovjeka. Za potpuniji opis opće fiziološke funkcije ljudskih ćelija (kao i ćelije drugih oblika života;  pogledajte članak:  citologija).

## Opća obilježja citofiziologije
Postoje dva glavna tipa ćelija, prokariotske i  eukariotske.

Prokarioti  evolucujski prvi nastali  i ne sadrže samostalno jedro,  zbog čega su ćelijski mehanizmi mnogo jednostavniji u odnosu na kasnije  evoluirane  eukariote,  koji sadrže ćelijsko jedro  sa  DNK i organele.   Virusi, viroidi, prion i  i takve strukture  (pogledajte Acytota / Aphanobionta) u potpunosti ovise o fiziologiji drugih ćelija (tj. ćelija koje sadrže mehanizme za vlastitu fiziologije).  Biolozi koji ih proučavaju (virusolozi, npr.), njih   često ne smatraju dijelom  "živog svijeta".
Sve  žive ćelije, bez obzira da li prokariotske ili eukariotske, imaju  slijedeća obilježja:
* Genetički kod  im je zasnovan na  DNK.
** DNK  je građena od  nukleotida (dezoksiadenozina, dezoksicitidina, dezoksithmidina i dezoksiguanozina),  uz isključenje drugih mogućih dezoksinukleotida.
** Genetički kod se sastoji od tri nukleotida kodona,  koji se javljaju u 64 različite  kombinacije.  Koristi se samo 20 aminokiselina, pa  više kodona kodiraju iste aminokiseline. Ova struktura je  slučajna  i dijele  je svi eukarioti i prokarioti. Arheje i mitohondrije, sa manjim razlikama koriste sličan kod.
** DNK se drži dvaput na cjedilu predložak-ovisna  DNK polimeraza.
** Integritet DNK se održava pomoću  grupe enzima održavanja, uključujući i enzime DNK topoizomeraze, DNK ligaza i druge enzime za  popravke DNK. DNK je također zaštićena DNK-vezujućim proteinima poput histona.
* Genetički kod se izražava preko RNK repromaterijala, koji su jedadnostruki lanci nukleotida.
** RNK  proizvodi DNK-ovisna RNK polimeraza pomoću nukleotida sličnih  onima  u DNK,  sa izuzetkom što  timidina  u DNK,  zamjenjuje  uridin  u RNK.
* Genetički kod se ispoljava  u strukturi  proteina. Sve druge osobine organizma (npr.  sinteza lipida  ili ugljikohidrata) su rezultat  djelovanja proteinskih  enzima.
* Proteini su sastavljeni od slobodnih  aminokiselina  putem  translacije iRNK u ribosomima, tRNK i grupe povezanih proteina.
** Ribosomi se sastoji od dvije podjedinice, jedne velika i jedne male.
** Svaka ribosomska podjedinica se sastoji od jezgra od ribosomske RNK okruženog  ribosomnim proteinima.
** Molekule RNK (rRNK i tRNA) imaju važnu ulogu u katalitskim  aktivnostima ribosoma.
* Samo 20 aminokiselina  se koristi za sintezu proteina, uz isključenje bezbroj nestandardnih aminokiselina;  koriste se samo L - izomeri.
** Aminokiseline moraju biti sintetizirane  iz glukoze pomoću  grupe specijaliziranih enzima; putevi  sinteze  su proizvoljni i konzervirani.
* Kao izvor energije i ugljika  može se koristiti glukoza;  koriste se samo D - izomeri.
** Glikoliza prolazi kroz proizvoljan put  degradacije.
* Kao energetski  medijator, koristi se  adenozin trifosfat (ATP) .
* Ćelija je okružena  membranom  koja se sastoji od lipidnog dvosloja.
* Unutar ćelije, koncentracija natrija  je niža, a kalija  je viša, nego izvan. Ovaj gradijent održava specifičnim ionske pumpe.  Koncentracija kalcija unutar ćelije je također niža nego vani.
* Ćelija  se umnožava  dupliranjem svih  njenih sadržaja,  putemzatim ćelijske diobe.

Najraniji  hipotetski predak svih  oblika života, koji je  da imao  ove atribute, poznat je  kao posljednji zajednički predak.

## Fiziološki procesi 
* Kretanje proteina  u i oko ćelije  služi za upotrebu u  formiranju i održavanju strukture  i enzimskih procesa.
* Aktivni transport i pasivna transport –  su procesi  koji olakšavanju kretanja molekula u i iz ćelija.
* Autofagija  je proces kojim ćelije "jedu" svoje unutrašnje komponente ili  mikrobe – napadače.
* Adhezija je hemijski proces  kojim se ćelije  međusobno održavaju u  tkivu zajedno.
* Ćelijska dioba  je proces eukariota u kojem nastaju kćeri ćelije; postoje dva glavna tipa:  mitoza (aseksualna reprodukcija) i mejoza (seksualna reprodukcija).
* Ćelijski pokreti se ispoljavaju kao    hemotaksija, mišićna kontrakcija, cilije i bičevi.
* Ćelijska signalizacija  regulira ponašanje  ćelije  kao odgovor na  vanjske signale, kao što je upotreba hormona  ili neurotransmitera.
* Popravka DNK i ćelijska smrt su također opće citofiziološke pojave.
* Metabolizam,  glikoliza, ćelijsko disanje i  fotosinteza  su procesi pri  kojima se  energija se skladišti i / ili oslobođa za upotrebu u  ćeliji.
* transkripcija i prerada iRNK  su procesi koje  kontroliraju   geni,  prvenstveno putem RNK i transkripcijskih  proteina.

## Također pogledajte
*Citologija
*Fiziologija
*Prokarioti
*Eukarioti
*ćelije (biologija)

## Reference
## Vanjski linkovi
* Overview at Medical College of Georgia
* 
* 

Kategorija:Citologija
Kategorija:Fiziologija