open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Toksikologija

**Toksikologija** se definiše kao grana nauke koja proučava otrove, gdje se pod otrovom smatra supstanca koja daje štetne efekte na živi organizam. Toksikologija također uključuje i proučavanje štetnih efekata koji su uzrokovani fizičkim pojavama, kao npr. zračenje, buka, itd. Riječ toksikologija je nastala od latinske riječi *toxicus* (otrovno), a ona je nastala of grčke riječi *toxikόn*, koja se odnosila na otrov u koji su se uranjale strijele.

mini|desno|200px|Mathieu Orfila se smatra ocem moderne toksikologije, koju tretira 1813. u svom djelu **Traité des poisons**, također poznatom i kao **Toxicologie générale**.
## Osnovni pojmovi
*Doza – količina toksične supstance unesena u organizam u određenom vremenskom intervalu
*Akutna ekspozicija – ekspozicija u kratkom vremenskom intervalu (manjem od 24 sata)
*Subakutna ekspozicija – ekspozicija u trajanju od nekoliko sedmica do jednog mjeseca
*Subhronična ekspozicija – ekspozicija koja se ponavlja u dužem vremenskom intervalu (za testiranje na životinjama 1 – 3 mjeseca)
*Hronična ekspozicija – ekspozicija u dugom periodu (više od tri mjeseca)
*Akutna toksičnost – neželjeni efekti koji se manifestuju u kratkom vremenu nakon ekspozicije
*Hronična toksičnost – permanentni ili dugotrajni neželjeni efekat, koji se manifestuje nakon ekspozicije
*Rizik – mjera ili vjerovatnoća nastajanja toksičnih efekata nakon ekspozicije

### Veza između doze i toksičnosti
Najvažniji kriterij koji se odnosi na toksičnost je *doza*, odnosno količina supstance kojoj je organizam izložen. Pojam **LD50** (letalna doza 50%) odnosi se na dozu toksične supstance, koja ubija 50% testne populacije (npr. štakora). Obično se izražava kao masa supstance po masni testnog subjekta (npr. grami supstance po kilogramu tjelesne mase).

Davno je zabilježeno da, zavisno od doze, svaka supstanca može biti i otrov i/ili lijek:
Paracelsus (1493. – 1541.)

## Toksikološke discipline
Toksikologija je nauka koja koristi znanja iz drugih naučnih disciplina, kao npr. fiziologija, biohemija, patologija, farmakologija, itd. Može se podijeliti na sljedeće tri discipline: deskriptivna toksikologija, istraživačka (mehanistička) toksikologija i primijenjena toksikologija.
*Deskriptivna toksikologija* identificira moguću akutnu i hroničnu toksičnost, kao npr. genotoksičnost, reproduktivni, teratogeni i kancerogeni potencijal testirane supstance. *Istraživačka ili mehanistička toksikologija* proučava način na koji toksični agens uzrokuje biohemijske i fiziološke promjene u ćeliji ili tkivu, koje uzrokuju štetne efekte. *Primijenjena toksikologija* se bavi proučavanjem upotrebe hemikalija u nelaboratorijskim uslovima. Ova oblast ima i svoje poddiscipline: forenzička, klinička, okolinska, okupaciona (radna) toksikologija.

## Također pogledajte
*Otrov
*Intoksikacija
*Trovanje
*Toksičnost
*Toksin

## Reference
Kategorija:Toksikologija
James Hetfield

**James Alan Hetfield** (rođen 3. augusta 1963) jest frontmen, gitarist i tekstopisac američke heavy metal grupe Metallica.

## Biografija 
Punim imenom *James Alan Hetfield* rođen kao sin vozača kamiona Virgil Hetfielda (umro 1996) i njegove supruge Cynthia Hetfield, operske pjevačice (koja je umrla kada je James imao 16 godina). James je kao 9-ogodišnjak pohađao časove klavira, te je kasnije uz brata Davida počeo svirati bubnjeve, prije nego je otkrio svoju naklonost prema gitari. Ubrzo osniva svoju grupu koju su sačinjavali braća Veloz, Jim Arnold (kao gitarista) i on. Njegovi prijatelji Ron McGovney i Dave Marrs su bili tehničari zaduženi za ozvučenje i podršku.

Nakon što se s porodicom seli u gradić Brea, tamo nastavlja školovanje. Upoznaje bubnjara Jim Mulligana i gitaristu Hugh Tannera. S njima osniva svoju drugu grupu pod nazivom Phantom Lord. Poslije završetka škole vraća se u Downey, gdje živi zajedno sa Ron McGovneyem. Njega nagovara da svira bas u grupi Phantom Lord. Ubrzo se ime grupe mijenja u Leather Charm. S tom grupom James objavljiva svoje prve demo snimke. Napokon, grupa se raspada, da bi kasnije James preko oglasa u novinama upoznao Lars Ulricha. Godine 1981 zajedno s njim osnivaju novu grupu pod imenom Metallica

Oženjen je Argentinkom Francescom te imaju troje djece.

Kategorija:Rođeni 1963.
Kategorija:Američki muzičari
Kategorija:Američki pjevači
Kategorija:Gitaristi
Kategorija:Biografije, Downey (California)
Kategorija:Živi ljudi
Bonaparte

mini|250px|desno|Grb porodice Bonaparte
**Dinastija Bonaparte** je bila jedina francuska carska dinastija i svojevremeno najmoćnija vladarska porodica.

Prvobitno zvana **Buonaparte**, porodica je bila italijanskog porijekla iz niže plemićke klase. Buonaprti su držali svoje posjede blizu Firence. Nakon što su se skrasili u Firenci sprijateljili su se sa moćnom i uticajnom porodicom Medici i bili u dobrom odnosu sa papama iz te porodice. Buonaparte su protjerani iz Firence nakon što je utvrđeno da su dva njihova člana učestvovala u pobuni protiv Medicija 1527. godine, ali im je kasnije bilo dozvoljeno vratiti se.

Kada se Napoleon Buonaparte, koji je na vlast došao kao prvi konzul 1799. godine, proglasio francuskim carem 1804. godine, galicizirao je ime svoje porodice u **Bonaparte**, te su nekadašnja italijanska niskorangirana plemićka porodica postala francuska dinastija.

Nedugo nakon dolaska na tron Napoleon I je osvojio većinu Zapadne Evrope i odlučio postaviti Bonaparte na ostala evropska prijestolja. Svoju zamisao počeo je provoditi u stvarnost već 1806. godine, kada je svoga starijeg brata Josepha postavio na napuljski i ubrzo na španski tron i trećeg brata Louisa na holandski tron. Za najmlađeg brata osnovao je kraljevinu Vestafaliju i proglasio ga njenim kraljem. Međutim, Joseph je ubrzo bio prisiljen abdicirati i dozvoliti Ferdinandu VII Španskom da se vrati na prijestolje, Napoleon je prisilio svog brata Louisa da se odrekne holandskog trona kada ovaj nije uspio holandske interese podčiniti francuskim interesima, a Vestafalija se raspala već 1813. godine.

Napoleon je za života svom sinu i prijestolonasljedniku, Napoléonu Françoisi Charlesu Josephu, dao titulu kralja Rima kao prijestolonasljedničku titulu. Nakon smrti Napoleona I, njegovog sina su rojalisti proglasili Napoleonom II, ali on je vladao samo dvije sedmice nakon očeve smrti. Posljednji francuski car i posljednji Bonaparte na francuskom tronu, Napoleon III Francuski, bio je predsjednik Francuske prije nego što se 1852. godine proglasio carem. Njegov sin, Eugène Bonaparte, bio je posljednja nada za budućnost dinastije Bonaparte i njihov ostanak na tronu sve do svoje smrti u ratu u Africi.

## Također pogledajte 
* Historija Holandije


Kategorija:Francuske dinastije
Kategorija:Italijanske dinastije
Envera Selimović

**Envera Selimović** je bosanskohercegovačka novinarka. Diplomirala je politologiju na Fakultetu političkih nauka u Sarajevu. Po završetku studija radila je kao novinar-volonter na Televiziji Sarajevo. Nakon toga se zaposlila na Radiju 202, a zatim na prvom programu Radija Sarajevo.

1992. godine, vratila se na televiziju i skoro tri godine radila kao urednica i voditeljica centralne informativno-političke emisije - dnevnika. Od kraja 1994 godine, radila je kao šef dopisništva Televizije BiH u New Yorku i Washingtonu.

Kao stipendista američke vlade magistrirala je međunarodnu politiku na The Paul H. Nitze School of Advanced International Studies - SAIS (Visoka škola za međunarodne odnose) na Johns Hopkins University u Washingtonu.

U Sarajevo se vratila krajem 1999. godine, gdje je više od tri godine na Televiziji Bosne i Hercegovine radila emisiju pod nazivom *Intervju*, koja je ostala zapamćena po ekskluzivnim i veoma oštrim intervjuima sa tadašnjim najpoznatijim državnicima iz zemlje, regiona, ali i cijelog svijeta. U emisiji je također ugostila brojne prominentne intelektualce i filozofe.

U martu 2003. godine odlazi u Tbilisi da obavlja posao glasnogovornice Misije Ujedinjenih nacija u Gruziji. Tu je ostala do oktobra 2006 godine, kada biva upućena na novu dužnost u Baku, gdje je generalni sekretar Ujedinjenih nacija, Kofi Annan, imenovao za predstavnicu Odjela za informiranje u uredu UN-a u Azerbejdžanu (UN DPI Azerbaijan ).

Proglašena je najboljom bh. novinarkom 2001 godine.

Tečno govori engleski i ruski jezik.

## Vanjski linkovi 
*Video - intervju sa Richardom Holbrookeom, juni 1998
*www.un.org
*www.slobodnaevropa.org

Kategorija:Bosanskohercegovački novinari
El gran Carlemany

**El Gran Carlemany** () jest nacionalna himna Andore. Napisao ju je Enric Marfany Bons, a muziku komponovao Joan Benlloch i Vivo. Himna je zvanično usvojena 1921.

## Tekst himne 
## Također pogledajte 
* Tekst i muzika himne na stranici vijeća Andore

Kategorija:Andora
Kategorija:Državne himne
Hemofilija

mini|desno|300px|Šema nasljeđivanja
**Hemofilija** je sklonost krvarenju, vrsta hemoragične dijateze koja se najčešće recesivno nasljeđuje. Od klasične hemofilije oboljevaju isključivo muškarci, dok su žene konduktori (tj. prenose bolest na svoje sinove).

Uzrok bolesti je nedostatak u krvnoj plazmi posebne bjelančevine, nazvane antihemofilijski globulin (AHG), koja je potrebna za zgrušavanje krvi. Glavni simptom hemofilije je krvarenje koje se veoma teško zaustavlja, a može biti vanjsko (već kod lagane povrede, kod vađenja zuba) i unutrašnje (npr. u zglob ili mišiće).

U novije vrijeme otkriveni su neki oblici hemofilije koji nisu nasljedni. Kao uzrok takvih oblika bolesti navode se plazmatska tromboplastinska komponenta (PTC) i prethodnik plazmatskog tromboplastina (PTA), također tvari potrebne za koagulaciju krvi.

Kategorija:Krv
Kategorija:Medicina
Kategorija:Recesivni poremećaji povezani s hromosomom X
Proizvod rastvorljivosti

mini|desno|220px|Rastvorljivost u zavisnosti od temperature, za pojedine soli.
**Proizvod rastvorljivosti** Ksp (engl. constant: solubility product) je konstanta koja izražava produkt koncentracija iona u zasićenom rastvoru teško rastvorljive supstance. Npr. rastvaranjem CaSO4 u vodi, mala količina supstance će se rastvoriti i disocirati:
:\mathrm{CaSO}_4(s) \rightleftharpoons \mbox{Ca}^{2+}(aq) + \mbox{SO}_4^{2-}(aq)\,

Konstanta ravnoteže ove reakcije je:
:K = \frac{\left\lbrack\mbox{Ca} ^{2+}(aq)\right\rbrack\left\lbrack\mbox{SO}_4^{2-}(aq)\right\rbrack}{ \left\lbrack\mbox{CaSO}_4(s)\right\rbrack}

Koncentracija CaSO4 je konstantna, jer se radi o čistoj čvrstoj supstanci, pa izraz postaje:
::[Ca2+][SO42-] = K·[CaSO4] = konstanta

Ova konstanta se naziva proizvod rastvorljivosti Ksp:
::Ksp = [Ca2+][SO42-]

Kategorija:Analitička hemija
Peugeot

thumb|right|Peugeot 6HP Vis-à-vis 1898
**Peugeot** je najveći francuski proizvođač automobila, dio kompanije PSA Peugeot Citroën sa sjedištem u Parizu. Nalazi se na drugom mjestu na listi evropskih proizvođača automobila, poslije Volkswagena. Proizvodnja je počela još u 19. vijeku i to sa proizvodnjom bicikala.

## Historija 
Prvi Peugeot automobil (automobila na paru sa tri točka, kojeg je dizajnirao Léon Serpollet) je proizveden 1889. i proizvedeno ih je samo četiri.  Godine 1890. pogon na paru je napušten i zamijenjen benzinskim motorom sa unutrašnjim sagorijevanjem, koji je proizveo Panhard pod Daimlerovom licemncom. Prvi Peugeotovi motori su proizvedeni 1896. godine. Godine 1896 Armand Peugeot napustio je Les Fils de Peugeot Frères i formirao svoju kompaniju, Société Anonyme des Automobiles Peugeot, te izgradio novu fabriku koja je fokusirana samo na automobile. 

## Modeli automobila 
* 104, 106, 107
* 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207
* 301, 302, 304, 305, 306, 307, 308, 309
* 401, 402, 403, 404, 405, 406, 407
* 504, 505
* 601, 604, 605, 607, 608
* 806, 807
* 905, 907, 908
* 1007
* 3008
* 4007
* 5008

### Konceptni automobili 
* 607 Feline
* Quark
* 907 RC
* 908 RC
* 307&nbsp;cc Hybrid HDi.
* 4002
* Peugeot 20Cup
* Peugeot 308 RC Z

### Ostalo 
* Type 15
* Peugeot D3A
* Peugeot D4A
* Peugeot J7
* Peugeot J9 minibus
* Peugeot J5
* Bipper
* Boxer
* Expert 
* Partner
* P4
* VLV
* Peugeot Boxer minibus
* Peugeot Pars (poznat i kao Persia)

## Reference 
Kategorija:Proizvođači automobila
Kategorija:Francuski proizvođači automobila
Farma (Hrvatska)

***Farma*** je reality show koji se u Hrvatskoj prikazuje na Novoj TV. U showu se kandidati isključuju iz vanjskog svijeta, te se sele na farmu na 3 mjeseca. Show je rađen po licenci produkcijske kuće Strix.

Farma se nalazi na imanju oko pedesetak kilometara istočno od Zagreba.

## Voditelji 
*Mia Kovačić
*Davor Dretar Drele

## Mentor 
*Josip Tučkorić

## Događaji na farmi 
Prvog dana showa na farmu je došlo 14 farmera. To su uglavnom poznate osobe i osobe iz javnog života.

Svake sedmice farmeri napreduju u razvoju farme i izvršavaju zadatke koje im je zadao i objasnio farmer mentor. Na taj način mogu dobiti životinje za koje se kasnije moraju brinuti. Osim životinja, dobijaju i biljne kulture. Jednom sedmično svi se skupljaju na "porodični sastanak"" na kojem svako može anonimno napisati što misli o nekomu ili nečemu.

U dvoboju su se u četvrtoj sedmici sukobili Lupino i Alen, a pobjedio je Lupino. Poslije duela došlo je do fizičkog sukoba između Lupina i Stipe, pa su obojica diskvalifikovana, a Alen je ostao na farmi.

U početku pete sedmice stanari su dobili vijest da na farmu dolazi nekoliko novih farmera, a pri kraju tjedna to se i dogodilo. Na farmu su stigli Nataša Bebić, Neno Pavinčić, Juro Gašparac, te Slađana Petrušić - Slađa.

## Stanari na farmi 
*Aleksandra Grdić
*Alen Macinić
*Dvina Meler
*Hana Hadžiavdagić
*Ivana Marić
*Jelena Urukalo
*Rafael Dropulić 
*Stefany Hohnjec
*Neno Pavinčić

## Napustili farmu 
*Jura Gašparac
*Slađana Petrušić - Slađa
*Nataša Bebić
*Davorin Bogović - napustio farmu u 5. sedmici
*Stipe Drviš - diskvalificiran u 4. sedmici zbog fizičkog sukoba s Lupinom
*Ivan Lepen Lupino - diskvalificiran u 4. sedmici zbog fizičkog sukoba sa Stipom
*Josipa Pavičić - napustila farmu u 3. sedmici 
*Boris Kosmač - napustio farmu u 2. sedmici
*Fuad Backović Deen - napustio farmu u 1. sedmici

## Sedmične uloge 
Tamnijom bojom je označen duelist koji je izgubio u dvoboju.

## Vanjski linkovi 
*Službena stranica Farme
*Farma na T-portalu

Kategorija:Hrvatske reality TV-serije
Kategorija:TV-emisije na hrvatskom jeziku
Kategorija:Hrvatske TV-serije sa početkom prikazivanja 2008.
Farma (reality show)

mini|Zemlje koje imaju svoju verziju *Farme*
***Farma*** () jest reality show koji je stvorila švedska produkcijska kuća Strix. Emitovana u više od 40 zemalja, *Farma* je jedan od njihovih najboljih formata, uključujući *Survivor*, *Bar* i druge. U nekim zemljama show producira Endemol, u saradnji sa Strixom.

Na *Farmi* u kuću ulazi grupa ljudi koji neko vrijeme žive zajedno. Takmičari rade kao normalni farmeri, bave se poljoprivredom i stočarstvom. S vremenom napuštaju kuću odlukom drugih stanara ili gledalaca.

## Farma u svijetu
* Baltičke države, na TV3
** Estonija
** Latvija
** Letonija
* Belgija
* Čile, *La Granja*, *La Granja VIP* i *Granjeras*, na Canal 13
* Kolumbija, *La Granja, Tolima*, na Canal Caracol
* Hrvatska, *Farma*, na Novoj TV
* Danska
* Francuska, *La Ferme Célébrités*, na TF1
* Grčka
* Mađarska
* Italija, *La Fattoria*, na Italia 1 i Canale 5
* Irska, *Celebrity Farm* na RTÉ One
* Libanon, *Al Wadi*, na LBC.
* Holandija, *De Farm*, na RTL
* Norveška, *Farmen*, na TV2
* Portugal, *Quinta das Celebridades*, na TVI
* Slovenija, *Kmetija*, na POP TV
* Španija, *La Granja de los famosos*, na Antena 3
* Švedska, *Farmen*, na TV4
* Turska, na ATV
* Ujedinjeno Kraljevstvo, *The Farm*, na Five

## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Televizijske emisije
Farma (čvor)

* Farma (reality show), televizijska emisija emitovana u više zemalja svijeta
** Farma (Hrvatska), ista emisija u Hrvatskoj

U književnosti:

* Životinjska farma, roman pisca Georgea Orwella
Akupunktura

mini|desno|300px|Akupunktura ruke
**Akupunktura** je terapija koja se temelji na drevnoj kineskoj filozofiji, a prvi je put opisana 90. p. n. e. u tekstu koji je napisao Shih-chi. Akupunktura u doslovnom prevodu znači "probadanje iglom" – to je zapravo praksa umetanja vrlo finih igala u kožu, kako bi se stimulisale određene tačke na tijelu (tzv. akupunkturne tačke). Isprva su bile korištene igle izrađene od kamena, a kasnije one od bronze, zlata i srebra. Igle se obično umetnu i rotiraju te se mogu ostaviti tako zabodene neko vrijeme. Tačke koje se stimulišu ovise o pacijentovim simptomima, godišnjem dobu, vremenskim prilikama i rezultatu provjere pulsa.

Akupunktura je također zastupljena kao alternativna terapija i u veterinarskoj medicini.
## Literatura 
# Aung, SKH; Chen WPD (2007). Clinical introduction to medical acupuncture. Thieme Medical Publishers. . http://books.google.com/?id=I6NclaeDWjgC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false. 
# Barnes, LL (2005). Needles, herbs, gods, and ghosts: China, healing, and the West to 1848. Harvard University Press. . http://books.google.com/?id=jU0JMNtGWnIC&printsec=frontcover&q=. 
# Cheng, X (1987). Chinese Acupuncture and Moxibustion (1st ed.). Foreign Languages Press. . 
# Ćatović,Enes. Osnove kineske akupunkture.
# Needham, J; Lu GD (2002). Celestial lancets: a history and rationale of acupuncture and moxa. Routledge. . http://books.google.com/?id=0-0tdqBr58cC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false. 
# Singh, S; Ernst E (2008). Trick or treatment: The undeniable facts about alternative medicine. W. W. Norton & Company. . 
# Stux, G; Pomeranz P (1988). Basics of Acupuncture. Berlin: Springer-Verlag. . http://books.google.com/?id=hsjd5nterXQC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false. 
# Wiseman, N; Ellis A (1996). Fundamentals of Chinese medicine. Paradigm Publications. . http://books.google.com/?id=3SOAjUt53UgC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false.

## Vanjski linkovi 
* http://www.dmoz.org/Health/Alternative/Acupuncture_and_Chinese_Medicine/

Kategorija:Alternativna medicina
Kategorija:Kineski izumi
Prelazni metal

**Prelazni elementi** (ili **prelazni metali**) su hemijski elementi koji se nalaze u periodnom sistemu elemenata između II i III glavne grupe prema staroj nomenklaturi. Po IUPAC- u prelazni metali su elementi od 3. do 12. grupe.

## Osobine 
Kod prelaznih elemenata (ili prelaznih metala) dolazi do popunjavanja d-orbitala, pa se nazivaju još i elementi d-bloka. Svi prelazni elementi imaju u posljednjem energetskom nivou po dva elektrona (ns2), iako postoji nekoliko izuzetaka. Elektroni iz (n-1)d-orbitala, odnosno unutrašnjih energetskih nivoa ne utiču toliko na hemijske osobine, pa nema izrazite razlike između grupa prelaznih elemenata, kao što je to slučaj kod glavnih grupa. Najkarakterističnija osobina prelaznih elemenata je da su svi metali. Javljaju se u različitim oksidacijskim stanjima. 
lang=bs|centar|frame|Oksidacijska stanja prelaznih elemenata (puni krug predstavlja najčešće oksidacijsko stanje, a prazni manje stabilno (energetski nepovoljno) oksidacijsko stanje
Većina spojeva prelaznih elemenata su obojeni. S lijeva na desno u jednoj periodi se primijećuje progresivan rast maksimalnog oksidacijskog stanja, npr. od skandijuma (+3) do mangana (+7). Kod mangana su d orbitale popunjene sa pet nesparenih elektrona, pa kod elemenata, koji se nastavljaju iza njega u periodi (željezo, kobalt...) dolazi do sparivanja tih elektrona. Time se smanjuje maksimalno oksidacijsko stanje. Elementi koji se nalaze ispod željeza imaju d- i s- elektrone znatno udaljenije od jezgre, pa se mogu lakše angažovati u hemijskoj vezi. Npr. osmijum može stvarati spojeve sa oksidacijskim brojem (+8).

### Sposobnost građenja kompleksa 
Sposobnost građenja kompleksa iona prelaznih elemenata se objašnjava postojanjem slobodnih orbitala (s,p,d), i mogućnošću različitog načina njihove hibridizacije. U vodenim rastvorima je voda najčešći ligand u kompleksima prelaznih elemenata, pa oni postoje kao akvokompleksi, npr. [Zn(H2O)6]2+.

## Također pogledajte 
* Elementi f-bloka
* Slabi metali

Kategorija:Periodni sistem
Farmacija

**Farmacija** (od grčke riječi φάρμακον = lijek) je zdravstvena profesija koja povezuje zdravstvene nauke sa hemijskim naukama. Bavi se sigurnom i efikasnom uoptrebom lijekova. Tradicionalna uloga farmacije je priprema i izdavanje lijekova, a danas uključuje moderne usluge kao npr. klinička ispitivanja, ispitivanje sigurnosti i efikasnosti lijekova i prikupljanje informacija o lijekovima. Farmaceuti su specijalisti za terapiju lijekovima i bave se optimizacijom lijekova za pozitivan ishod liječenja.

mini|Avan sa tučkom je međunarodni simbol za farmaceutsku profesiju
## Područja farmacije 
Farmacija uključuje sljedeća područja:
* Farmaceutska hemija
* Farmaceutska tehnologija
* Farmakologija
* Toksikologija
* Klinička farmacija

### Stepeni obrazovanja 
* Farmaceutski tehničar
* Magistar farmacije
* Specijalista
* Magistar farmaceutskih nauka
* Doktor farmaceutskih nauka

## Također pogledajte 
* Farmakologija
* Medicinska informatika

Kategorija:Farmacija
Hannover (dinastija)

**Dinastija Hannover** je bila njemačka dinastija koja je vladala Braunschweigom, Hanoverom i Velikom Britanijom, te kasnije Ujedinjenim Kraljevstvom.

Dinastija Hannover je bila mlađi ogranak dinastija Welf, koja je bila mlađa grana dinastije Este. Prvim članom dinastije Hanover smatra se Georg, vojvoda Braunschweig-Lüneburgom, koji je 1636. godine naslijedio Hanover i tamo se preselio. Njegov sin, Ernest August, uzdignut je do statusa kneza-izbornika Svetog Rimskog Carstva 1692. godine. Njegova supruga, Sofija Palatinska, proglašena je nasljednicom engleskog i škotskog (kasnije britanskog) trona u slučaju da njena rodica, kraljica Ana, nadživi svu svoju djecu. Sofija, prva rodica Aninog oca i mnogo starija od Ane, umrla je samo sedmicu prije nje i zato nije naslijedila krunu. Njen sin je naslijedio nasljedna prava od nje i nakon smrti kraljice Ane postao George I, kralj Velike Britanije.

George III, kralj Ujedinjenog Kraljevstva, uzdigao je Hannover od nivoa elektorata na nivo kraljevstva 1814. godine.

Velika Britanija, odnosno Ujedinjeno Kraljevstvo, dijelila je monarha sa Hannoverom i bila u personalnoj uniji. Unija je prekinuta 1837. godine kada je na britanskom tronu kralja Vilima IV naslijedila bratična Viktorija. Viktorija kao žena nije mogla naslijediti hanoversku krunu jer je Hannover pratio salijski zakonik, koji brani ženi naslijeđivanje posjeda. Hannover je tako otišao njenom amidži koji je postao Ernest Avgust.

Dinastija Hannover prestala je vladari prvo u Hannoveru, 1866. godine, kada je Hannover aneksirala Pruska. Današnji pretendenti za hanoverski tron pripadaju dinastiji Hannover.

Nakon Viktorijine smrti 1901. godine na britanski tron je sjeo njen sin, Eduard VII. Kako djeca pripadaju očevoj dinastiji, Eduard VII je sa sobom na tron doveo dinastiju Saskokoburg i Gota.

## Također pogledajte 
* Spisak britanskih kraljeva

## Vanjski linkovi 
* http://www.welfen.de/

Kategorija:Britanske dinastije
Kategorija:Njemačke dinastije
Doris Lessing

**Doris Lessing** (Doris May Tayler, 22. oktobar 1919 – 17. novembar 2013) bila je engleska književnica. Dobitnica je Nobelove nagrade za književnost 2007. U dobi od 87 godina, ona je najstarija dobitnica te nagrade za književnost.

Njen prvi roman, *Trava pjeva*, objavljen je 1950. Autorica je više od 50 romana s raznovrsnom tematikom – od politike do naučne fantastike. Među njena najpoznatija djela spadaju *Zlatna bilježnica*, *Memoari preživjelog* i *Ljeto prije mraka*. *Zlatna bilježnica* smatra se "feminističkom Biblijom".

## Najvažnija djela 
* *Trava pjeva* (1950)
* *Zlatna bilježnica* (1962)
* *Kanopus u Argu*, serija romana (1979-1983):
** *Šikasta* (1979)
** *Brakovi između zona tri, četiri i pet* (1980)
** *Sirijski eksperimenti* (1980)
** *Stvaranje predstavnika planete 8* (1982)
** *Sentimentalni špijuni u carstvu ljubavi* (1983)
* *Peto dijete* (1988)

## Nagrade 
* Austrijska državna nagrada za evropsku književnost (1981)

## Također pogledajte 
* Spisak žena dobitnica Nobelovih nagrada

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica

Kategorija:Rođeni 1919.
Kategorija:Umrli 2013.
Kategorija:Biografije, Kermanshah
Kategorija:Engleski pisci
Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za književnost
Kategorija:Dobitnici Austrijske državne nagrade za evropsku književnost
Kategorija:Britanski nobelovci
Petrologija

**Petrologija** je grana geologije koja se bavi proučavanjem stijena i uslovima pod kojim stijene nastaju. Postoje tri grane petrologije, koje odgovaraju tipovima stijena: petrologija magmatskih, metamorfnih i sedimentnih stijena. Riječ petrologija dolazi od grčke riječi *petra*, što znači stijena. Riječ *litologija* je nekada približno bila sinonim petrografiji, ali danas je litologija petrološka disciplina koja se bavi opisivanjem makroskopskih uzoraka ili izdanaka stijena.

Petrologija se koristi klasičnim područjem mineralogije, petrografije, optičke mineralogije i hemijske analize za opisivanje sastava i građe stijena. Moderni petrolozi također uključuju principe geohemije i geofizike kroz proučavanja geohemijskih trendova i ciklusa te koriste termodinamičke podatke i eksperimente za bolje razumijevanje porijekla stijena.
mini|Ljudmila Dolar Mantuani, slovenačka petrologinja

## Grane petrologije
***Petrologija magmatskih stijena** (petrologija magmatita) bavi se na sastavom i strukturom magmatskih stijena (stijene poput granita  i bazalta koje su kristalizirale iz rastopljene stijene ili magme). Magmatske stijene uključuju efuzivne stijene i intruzivne stijene. 
***Petrologija sedimentnih stijena** (petrologija sedimentita) bavi se sastavom i strukturom sedimentnih stijena (stijene poput pješčara, šejla ili krečnjaka koje se sastoje od komada ili čestica proizvedenih iz drugih stijena te biološkog ili hemijskog taloga, te su često vezane u matrici ili finijem materijalu). 
***Petrologija metamorfnih stijena** (petrologija metamorfita) bavi se sastavom i strukturom metamorfnih stijena (stijene poput slejta, mramora, gnajsa ili šista koje su nastale iz sedimentnih ili magmatskih stijena zbog djelovanja visokih pritisaka ili temperatura ili i jednog i drugog, a preživjele su hemijske, mineraloške ili strukturne promjene).
***Eksperimentalna petrologija** istražuje geohemijske i fazne veze između prirodnih ili sintetičkih matrijala na povišenim temperaturama i pritiscima. Eksperimenti su posebno važni za istraživanje stijena iz donje kore i gornjeg omotača koje rijetko prežive putovanje do površine u prvobitnom obliku. Rad eksperimentalnih petrologa osnova je današnjem razumijevanju magmatskih i metamorfnih procesa.

## Također pogledajte 
* Ruda

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Atlas of Igneous and metamorphic rocks, minerals, and textures – Geology Department, University of North Carolina
* Metamorphic Petrology Database (MetPetDB) – Department of Earth and Environmental Sciences, Rensselaer Polytechnic Institute
* Petrological Database of the Ocean Floor (PetDB) - Center for International Earth Science Information Network, Columbia University
Patagonija

mini|desno|250px|Patagonija, prema najčešće prihvaćenim granicama regije
**Patagonija** je najjužniji dio Južne Amerike između Magellanova prolaza i Río Negra, i između Anda i Atlantskog okeana, koji pokriva površinu od oko 800 000&nbsp;km2.

Patagoniji se često pribraja i Ognjena zemlja (*Tierra del Fuego*). Sastoji se od visoravni, ispresjecane paralelnim tokovima rijeka (Chubut, Río Colorado, Deseado, Chico, Río Negro, Neuquén), koja se stepeničasto spušta prema Atlantskom okeanu. Na području Anda nalaze se velika jezera (Nahuel Huapi, Viedma, Argentino), glačerskog porijekla. Suha i hladna klima povoljna je za ovčarstvo. Oko grada Comodoro Rivadavia nalaze se ležišta nafte, a tu je koncentrisano 4/5 argentinske proizvodnje nafte. Patagonija je rijetko naseljena, dok se veći gradovi nalaze na obali Atlantskog okeana: Punta Arenas, Comodoro Rivadavia, Neuquén.

Patagonija, dakle, obuhvata dio Južne Amerike koji se nalazi južno od 42° S. Čileanski dio obuhvata južni dio regije Los Lagos, te regije Aysen i Magallanes (izuzevši dio Antarktika pod Čileom). Argentinski dio Patagonije nalazi se istočno od Anda i uključuje provincije Neuquén, Río Negro, Chubut, Santa Cruz i Tierra del Fuego kao i južni vrh provincije Buenos Aires.

File:Glaciar Perito Moreno (Argentina).jpg|
File:Base del Cerro Catedral en Bariloche. (Patagonia Argentina) 01.JPG
File:Ballenas en Península Valdès.jpg
File:Ushuaia6a (js).jpg

## Također pogledajte 
* Južna kupa

## Vanjski linkovi 
* Patagonia Expedition Race

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Južna Amerika
Kategorija:Geografija Čilea
Kategorija:Geografija Argentine
Srednja Afrika

desno|mini|350px|

**Srednja** ili **centralna Afrika** je regija koja se geografski nalazi u centralnom dijelu afričkog kontinenta. U ovu regiju se često ubrajaju sljedeće zemlje:

* Burundi
* Čad
* Demokratska Republika Kongo
* Ruanda
* Centralnoafrička Republika

**Srednja Afrika** (engl. *Middle Africa*; termin koji koriste Ujedinjeni narodi u svojoj kategorizaciji geografskih subregija), analogni termin koji označava dio Afrike južno od pustinje Sahare, istočno od Afričkog udubljenja i zapadno od Velike rasjedne doline. Regijom dominira rijeka Kongo i njene pritoke koji zajedno čine iza Amazone drugi po veličini slijev na svijetu. Prema UN-u Srednju Afriku čini devet zemalja:

* Angola
* Čad
* Demokratska Republika Kongo
* Ekvatorska Gvineja
* Gabon
* Kamerun
* Kongo (Republika Kongo)
* Sveti Toma i Princip
* Centralnoafrička Republika

Sve države koje se nalaze u UN-ovoj subregiji Srednja Afrika zajedno s onima koje se obično smatraju dijelovima Srednje Afrike (dakle 11 zemalja) čine Ekonomsku zajednicu srednjoafričkih država (**E**conomic **C**ommunity of **C**entral **A**frican **S**tates).

Srednjoafričku Federaciju (1953-1963), koja se također nazivala Federacija Rodezija i Nyasaland, činile su današnje države Malavi, Zambija i Zimbabve, koje se sada smatraju dijelovima Južne i Istočne Afrike.

## Privreda 
Uzgoj kahve, kakaa i kaučuka u komercijalne svrhe. Plodored poljoprivrednih kultura naširoko se primjenjuje, a pisang (vrsta banane), jam (slatki krompir) i taro (tropska gomoljika) okosnica su prehrane ekvatorijalne regije. Tapioka, sijerak i proso glavni su prehrambeni usjevi u savanskim područjima. Uzgoj marve ograničen je na područje bez ce-ce muha (sjever i jug regije), dok su ribe rijeka u unutrašnjosti važan izvor bjelančevina. 

U rudnicima DR Konga i Kamerunu kopaju se bakar, kobalt, cink i kalaj; dijamanti u Centralnoafričkoj Republici i DR Kongu i mangan u Gabonu. Kongo, Kamerun, Gabon i DR Kongo imaju znatne zalihe nafte, koja je također nedavno otkrivena i u Čadu. Palmino ulje i kaučuk prerađuju se za izvoz.

Kategorija:Afrika
Kategorija:Regije Afrike
Afrička velika jezera

[mini|279px|desno|Velika jezera i istočnoafrička obala viđeni iz svemira. [Indijski okean može se vidjeti u desnom dijelu slike.]]

**Velika jezera** Afrike čine niz jezera koja se nalaze u Velikoj rasjednoj dolini i oko nje. Ovim jezerima pripada i Viktorijino jezero koje je svojom površinom treće najveće jezero na svijetu. Velika jezera čine:
* Viktorijino
* Tanganjika
* Malavi
* Turkana
* Albertovo
* Kivu
* Edvardovo.
Ponekad se Velikim jezerima smatraju samo Viktorijino, Albertovo i Edwardovo jezero budući da su ona jedina tri jezera iz kojih izvire Bijeli Nil. Tanganjika i Kivu otječu prema rijeci Kongo, pa se stoga nalaze u kongoanskom riječnom sastavu.

## Regija Velikih jezera 
Velika jezera također označavaju regiju koja obuhvata okolno područje tih jezera. Ona uključuje u cijelini države Ruandu, Burundi i Ugandu, te dijelove Demokratske Republike Kongo, Tanzanije i Kenije.

Ova regija je jedna od najgušće naseljenih područja na svijetu. Procjenjuje se da u regiji Velikih jezera živi 107 miliona ljudi. Zbog vulkanske aktivnosti u prošlosti ovaj je dio Afrike jedno od najboljih područja za poljoprivredu na svijetu. Iako se Velika jezera nalaze na ekvatoru ona zbog svoje nadmorske visine imaju umjerenu klimu. To je ostavilo regiju izvan oboljele zone i omogućilo široko rasprostranjenu upotrebu stoke, posebno goveda i koza.

Zbog gustoće stanovništva i poljoprivrednih viškova u regiji područje je postalo visokoorganizirano, pa su se stvorile brojne malehne države. Najsnažnija od tih monarhija bile su Ruanda, Burundi, Buganda i Bunyoro. Za subsaharsku Afriku je jedinstveno da su tradicionalne granice jednake onima koje su se nalazile između kolonijalnih sila.

Budući da se dugo tragalo za izvorom Nila, regija je dugo vremena bila interes za Evropljane. Prvi Evropljani koji su stigli u regiju u većem broju bili su misionari. Oni su imali ograničen uspjeh u pokrštavanju lokalnog stanovništva, ali su otvorili regiju za kasniji proces kolonizacije. Povećani kontakt s ostatkom svijeta vodio je serijama devastirajućih epidemija koje su jednako pogađale ljude kao i stoku. Stoga se stanovništvo regije dramatično smanjilo, a u nekim područjima i do 60%. Sve do 1950-ih regija nije vratila svoje prethodno stanovništvo.

Nakon sticanja nezavisnosti regija se smatrala da posjeduje veliki potencijal, ali je tokom nedavnih godina zapala u građanski rat s nesagledivim nasiljem, koji je regiju ostavio u velikom siromaštvu, a od kojega su jedino Kenija i Tanzanija bile pošteđene.

## Također pogledajte 
* Velika rasjedna jezera
* Potres na jezeru Kivu 2008.

## Vanjski linkovi 
* http://www.author-me.com/nonfiction/greatlakesregion-burundi.htm

## Reference 
Kategorija:Afrika
Kategorija:Jezera
Rog Afrike

mini|300px|Rog Afrike

**Afrički rog** (ili Somalijsko poluostrvo), je poluostrvo u Istočnoj Africi koje zalazi u Arapsko more i leži duž južne strane Adenskog zaliva. On je najistočniji dio afričkog kontinenta, a ime je dobio zbog sličnosti sa nosorogovim rogom.

Termin Afrički rog se odnosi na veću regiju koja obuhvata republike Džibuti, Etiopiju, Eritreju i Somaliju, pa se kao takav prostire na približno 2.000.000 kn2 na kom živi 86,5 miliona stanovnika.

## References 
Kategorija:Afrika
Kategorija:Poluostrva
Sudan (regija)

**Sudan** (arap. *bilâd as-sûdân* "zemlja crnaca"), geografska regija u Zapadnoj i Istočnoj Africi koja se prostire južno od Sahela od države Mali (nekada poznat kao Francuski Sudan) pa do unutrašnjosti države Sudan. Ova regija prima više padavina od Sahela, te je pogodnija za poljoprivredu. Južno od Sudana nalaze se tropske šume.
[mini|[Istočnosudanska savana]]

## Historija 
Prema nekim modernim historičarima, od svih regiona Afrike, zapadni Sudan "je onaj koji je doživio najduži razvoj poljoprivrede, tržišta i trgovine na velike udaljenosti i složenih političkih sistema." To je ujedno i prva regija "južno od Sahare gdje se afrički islam ukorijenio i procvjetao".

## Također pogledajte 
* Sahel
* Subsaharska Afrika

## Reference 
## Literatura 
* Klein, Martin A. (1998). *Slavery and Colonial Rule in French West Africa*. Cambridge University Press.
* ''Reader's Digest: Atlas of the World'' (1991), Rand-McNally, .

Kategorija:Afrika
Tanganjika (jezero)

**Tanganjika** je jezero u istočnoj Africi, dugo 673&nbsp;km, široko 50–72&nbsp;km; obuhvata 32.893&nbsp;km2. Nalazi se na teritorijama Tanzanije, DR Kongo, Zambije i Burundija na nadmorskoj visini od 775 m. Najveća dubina je 1470 m. Tanganjika je drugo jezero na svijetu po dubini iza Bajkalskog jezera.

Glavne pritoke su Malagarasi, Rurizi i Kalambo. Jedina otoka je Lukuga, pritoka Lualabe. U obalnom području razvijen je ribolov, uzgoj uljne palme i riže.

## Također pogledajte 
* Afrička velika jezera

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Organizacija za hranu i poljoprivredu Ujedinjenih nacija 
* Indeks ciklida jezera Tanganjika 
* 
* Procjena plovnih puteva Demokratske Republike Kongo 

Kategorija:Jezera u Burundiju
Kategorija:Jezera u Demokratskoj Republici Kongo
Kategorija:Jezera u Tanzaniji
Kategorija:Jezera u Zambiji
Pješačko ostrvo

mini|desno|225x225px|Pješačko ostrvo
**Pješačko ostrvo** je uzdignuta ili na drugi način obilježena površina koja se nalazi na kolovozu i koja je određena za privremeno zadržavanje pješaka koji prelaze preko kolovoza, izlaze ili ulaze u vozilo, ulaze ili izlaze iz vozila javnog saobraćaja.

Zaštitna ostrva se mogu koristiti i kada nema svjetla i pješacima je potrebna sigurna luka nakon što savladaju jedan smjer saobraćaja, a prije nego što pređu na sljedeći. Ovo značajno poboljšava udobnost za pješake koji pokušavaju preći prometne ulice, jer je mnogo vjerovatnije da će pronaći dva mala prekida u saobraćaju nego jednu situaciju u kojoj se prekidi za oba smjera poklapaju.

## Također pogledajte 
* Semafor
## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Putevi
Šine

[mini|150px|[željeznica|Željezničke šine]]
[mini|Razne vrste [željeznica|željezničkih šina]]

**Šine** su oblikovani čelični proizvod. Postoji više oblika, ali *T*, *U* i *H* oblik su najčešči.

## Željezničke šine
U željezničkom saobraćaju se koriste kao vodilje, po kojima saobračaju željeznička vozila. Šine izrađene za željeznicu obično imaju utisnute i dodatne podatke, kako bi se svaka mogla kasnije identifikovati.

Šine se spajaju u željezničku prugu spojnicama ili varenjem (obavezno za željeznice velike brzine).

## Tramvajske šine
Pošto su tramvaji redovno lakši od željeznice punog profila i koriste se i u gradovima, za tramvaje se češće primjenjuje tip šina, koji ima zaštitu od iskakanja sa unutrašnje gornje strane.

## Vanjski linkovi 
* tramvaj
* željeznica
* voz
* voz velike brzine

Kategorija:Saobraćajna infrastruktura
Kategorija:Željezničke pruge
Saobraćajna traka

mini|desno|200px|Sa 18 traka, američki autoput "Highway 401" je jedan od najširih i najprometnijih, u svijetu.
**Saobraćajna traka** je obilježeni ili neobilježeni uzdužni dio kolovoza čija je širina dovoljna za nesmetan saobraćaj jednog reda motornih vozila u jednom smjeru.

Razlikujemo slijedeće vrste saobraćajnih traka:
* saobraćajna traka za spora vozila - je obilježeni uzdužni dio kolovoza namijenjen za vozila koja sporom vožnjom (npr. na uzbrdici) smanjuju protočnost saobraćaja,
* kolovozna traka - je uzdužni dio kolovoza namijenjen za saobraćaj vozila u jednom smjeru, s jednom saobraćajnom trakom ili više saobraćajnih traka,
* saobraćajna traka za zaustavljanje vozila u nuždi - je obilježeni uzdužni dio kolovoza na autoputevima i na određenim mjestima na putevima višeg reda kao i u tunelima, galerijama i sl.,
* saobraćajna traka za ubrzavanje - je dio kolovoza namijenjen za uključivanje vozila u saobraćajni tok sa sporedne džade, odnosno drugih prilaznih puteva sa objekata pokraj puta (benzinskih pumpi, parkirališta, motela i sl.),
* saobraćajna traka za usporavanje - je dio kolovoza namijenjen za isključivanje vozila iz saobraćajnog toka na putu,
* biciklistička traka - je dio kolovoza namijenjen za promet bicikala koji se prostire uzduž kolovoza i koji je obilježen uzdužnom crtom na kolovozu i propisanim saobraćajnim znakom.

## Reference 
Kategorija:Putevi
Biosistematika

biosistematike, prema potpuno sekvenciranim genomima]]

**Biosistematika** je klasifikacija živih bića tj. svrstavanje živih organizama u grupe zvane sistematske kategorije prema stepenu morfofiziološke sličnosti i genetičke srodnosti.

Filogenetičke veze i odnosi se obavezno uvažavaju i pri imenovanju pojedinih biosistematskih kategorija. Pokretač dvoimene nomenklature taksonomskih kategorija, Carolus Linnaeus, je postavio osnovna biosistematska načela, čije osnove su i danas na snazi. Međutim, da bi se izbjegli nesporazumi i anarhija u imenovanju određenih taksona, odgovarajuće asocijacije svjetskih biologa, odnosno botaničara i zoologa, propisale su odvojene, danas važeće, kodekse botaničke i zoološke nomenklature, čija pravila obavezuju naučnu zajednicu na priznavanje samo onih kategorija koje su nominirane suglasno kodeksima. Ipak, za složenije biosistematske skupuine, dopušteni su izuzeci, koji se smatraju radnim pozicijama biosistematske hijerarhije. Primjer jedne od najrazrađenijih hijererhiskih – subordinirajućih kategorizacija može se vidjeti u slučaju biosistematske pozicije vrste *Homo sapiens*, odnosno njene podvrste *H. s. sapiens*.

*Carstvo: **Animalia**
**Koljeno: **Chordata**
***Klasa: **Mammalia**
****Red: **Primates**
*****Podred **Anthropoidea** - **Catarrhini** / **Haplorrhini** 
******Natporodica: ***Hominoidea***
*******Porodica: ***Hominidae***
********Potporodica: *Homininae*
*********Pleme: *Hominini*
**********Rod: *Homo*
***********Vrsta: *Homo sapiens*
************Podvrsta: ''Homo sapiens sapiens

## Također pogledajte
*Taksonomija

## Reference
## Vanjski linkovi
*https://www.researchgate.net/publication/27195865_Meunarodni_kodeks_botanike_nomenklature_%28Saint_Louis_Code%29_2000_elektronika_izvedba
*https://www.researchgate.net/publication/27212609_Meunarodni_kodeks_zooloke_nomenklature_4._izdanje_1999

Kategorija:Evolucijska biologija
Kategorija:Biološka klasifikacija
Grifon

desno|mini|Statua grifona u Veneciji|280x280piksel
**Grifon** (još **Grifin**, **Grifen**) je legendarna zvijer s tijelom lava i glavom orla. Ženka ima i orlova krila. On je prikazan s četiri noge, krilima i orlovim pandžama na stražnjim nogama te ušima.

Klasični i heraldični grifoni bili su muški i ženski. Takozvani "muški" grifon nazvan je *keythong* u engleskim heraldičnim manoskriptima iz 15. vijeka.

## Također pogledajte 
* Himera
* Sfinga

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Mitološki hibridi
Kategorija:Legendarne ptice
Dubrave Donje

**Dubrave Donje** su naseljeno mjesto u gradu Živinicama, Bosna i Hercegovina.

## Geografija 
Donje Dubrave nalaze se u sjeveroistočnom djelu Bosne i Hercegovine u dolini rijeke Spreče. Udaljene su 10&nbsp;km od Tuzle. U ovom naselju postoje velika nalazišta uglja.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt grada Živinicama
Prokoško jezero

**Prokoško jezero** se nalazi na planini Vranici, Bosna i Hercegovina i koluvijalnog je porijekla i leži na magmatskim stijenama-riolitima.  Nalazi se na 1670 metara nadmorske visine. Od Fojnice je udaljeno 22&nbsp;km. Asfaltni put vodi do sela Tocila, a zatim makadamski uz rječicu Jezernicu, Vlaški ravni i Hrid.
lijevo|mini|267x267piksel|Šetnica na Prokoškom jezeru
Vodom se puni iz podjezerskih i okolnih izvora na padinama Debelog brda, topljenjem snijega do kasno u proljeće i kišom u ostatku godine. Iznad samog jezera je najviši vrh Vranice - Nadkrstac, koji doseže 2112 m nadmorske visine. Jezerska kotlina je posljedica dominantnog ticaja tektonskih, fluvijalnih, kraških, gravitacionih i nivacionih procesa. Ima oblik kraške vrtače sa zakonomjernim stupnjevitim smanjenjem površina izmeđi izobata, slično kraškim vrtačama, od površine jezera do najveće dubine od 13 m.

U jezeru je još uvijek ostao endemični primjerak vodozemca  - Raizerov triton (*Triturus alpestris reiseri*) koji  u Bosni i Hercegovini obitava na većem broju lokaliteta. Osim tritona, u jezeru i oko njega moguće je pronaći i brojne druge biljne i životinjske vrste. Jezero je poribljeno kalifornijskom pastrmkom, što se pokazalo greškom, jer je ta vrsta ribe poznati predator i uništava tritona.

Oko jezera su brojne pastirske kolibe, pravljene od drveta, grupisane u katune (pastirska naselja). Mnogi mještani koliba koje okružuju jezero dolaze u proljetnim i ljetnim mjesecima ovdje čuvati stoku, brati plodove poput borovnica ili malina i raditi sir. Poneki i izdaju svoje kolibe turistima.
## Zaštićeno područje - Spomenik prirode 
Zajedno sa okolinom, jezero je 1984 proglašeno regionalnim parkom prirode, te postalo zona stroge zaštite. U 2005. godini područje je uključeno u III kategoriju zaštićenih područja (spomenik prirode), prema kriterijima IUCN–a, kao i po kategorizaciji zaštićenih područja utvrđenih Zakonom o zaštiti prirode Federacije Bosne i Hercegovine. Zbog mnogobrojnih vikendica izgrađenih od 1960. narušen je pejzaž jezera. Vještačkim zahvatom na koritu otoke jezera, izdignut je nivo jezera, što može izazvati negativne posljedice za njegov daljnji razvoj.

## Također pogledajte 
* Spisak jezera u Bosni i Hercegovini
## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Jezera u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Spomenici prirode u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Fojnica
Kategorija:Zaštićena područja osnovana 2005.
Angloamerika

[250px|desno|mini|Angloamerika: tamnozelena označava zemlje koje se tradicionalno ubrajaju u regiju ([Kanada i Sjedinjene Države), dok svjetlozelena označava regije koje imaju engleske korijene ili gdje je engleski vladajući, a plava kanadsku provinciju Quebec gdje prevladava francuski]]

**Angloamerika** je termin koji se koristi za označavanje onih dijelova Amerike u kojima je glavni jezik engleski ili koje imaju značajne historijske, lingvističke i kulturne veze s Engleskom ili Britanskim ostrvima. Alternativno, Angloamerika je američki dio Anglosfere.

U Angloameriku se gotovo isključivo ubrajaju Sjedinjene Države i Kanada, tj. zemlje koje čine sjeverni dio Sjeverne Amerike. Belize, Panama, Gvajana (ili Gvajane), Jamajka i nekoliko karipskih država uključene su u šire značenje Angloamerike uprkos svojoj blizini ili smještaju u Južnoj Americi (*uporedi sa Latinskom Amerikom*). Kada se govori o ovoj široj grupi ponekad se koristi termin *Anglofonska Amerika*.

Nasuprot tome, pridjev **angloamerički** koristi se u sljedećim pogledima:
* Može se koristiti za obilježavanje kulturne sfere koju dijele Engleska, Sjedinjene Države i ponekad Engleska Kanada. Na primjer, "angloamerička je kultura različita od francuske kulture." Politički vođe poput Sir Winstona Churchilla, Franklina Roosevelta i Ronalda Reagana upotrebljavali su termin tokom historije u razmatranju "prostornog odnosa" između Sjedinjenih Država i Engleske.
* Može se koristiti za opisivanje odnosa između Ujedinjenog Kraljevstva (ili specifično Engleske) s jedne strane i Amerike, posebno Sjedinjenih Država, s druge strane. Na primjer, "angloamerički odnosi su bili napeti prije američko-britanskog rata iz 1812."

Kao imenica, **Angloamerikanac** može označavati osobu iz Amerike koja govori engleskim. Ova se upotreba najčešće javlja u razgovoru o historiji ljudi koji su govorili engleskim u Sjedinjenim Državama i ograničen broj ljudi koji su govorili španskim u zapadnom SAD-u tokom američko-meksičkog rata. Ova upotreba općenito zanemaruje razlike između ljudi engleskog, njemačkog, irskog ili nekog drugog sjevernoevropskog porijekla, te obuhvata većinu bijelaca u Sjedinjenim Državama koji govore engleskim.

Angloamerika je nekada bila obećana zemlja za siromašno stanovništvo tadašnje Evrope.Gradile su se džade i željeznice, radilo se u rudnicima i tvornicama,a za to je bila potrebna jeftina radna snaga. Ali danas više nije tako jer je doseljavanje ograničeno u kvotama, a traže se visokoobrazovani stručnjaci. Unutarmeričko kretanje novi je tip kretanja, a ima samo jedan smjer:Latinska Amerika-Angloamerika. Mexico, Cuba i ostrva Antila područja su sa kojih stanovnici odlaze u SAD ili Kanadu, zbog ekonomskih, ali i političkih razloga. Stoga je i španski jezik u nekim djelovima Angloamerike, uz engleski, postao gotovo i službeni jezik.

## Također pogledajte 
* Amerika (terminologija)
* Angloamerički odnosi
* Anglo
* Anglosaksonci
* Anglo-Irci
* Anglo-Normani
* Engleski Amerikanci
* Latinska Amerika

## Reference 
Kategorija:Sjeverna Amerika
Ždrimačka jezera

mini|250px|Ždrimačka jezera
**Ždrimačka jezera** je skup od 3 jezera  (Pasje jezero, Adžića jezero i Pijavičko jezero) glečerskog porijekla u Bosni i Hercegovini, 4 km od Gornjeg Vakufa. 

Sva tri jezera se nalaze u selu Ždrimci, ispod planine Vranice. Najveće jezero je Adžića, dok je najmanje Pijavičko jezero. Veće jezero je približno okruglo, dužine 160m, širine 120 m i dubine 13 m, a manje 17m. 
## Turizam 
Jezera su bogata ribom (šaran i klen).
## Reference 
## Vanjski linkovi 
*http://www.tzsbk.com: Turistička zajednica SBK/KSB  

Kategorija:Jezera u Bosni i Hercegovini