Hibridni rat

**Hibridni rat** je teorija vojne strategije, koju je prvi predložio Frank Hoffman, koji koristi  termin politički rat i miješa konvencionalno ratovanje, neregularno ratovanje i ciberratovanje
 s drugim metodima uticaja, kao što su lažne vijesti, diplomatija, zakonska zaštita i strana izborna intervencija. Kombinujući kibernetičke operacije sa subverzivnim naporima, agresor namerava da izbegne pripisivanje ili odmazdu. Koncept hibridnog ratovanja kritizirali su brojni akademci i praktičari zbog njegove navodne nejasnoće, njegovih spornih konstitutivnih elemenata i navodnih historijskih izobličenja.

## Definicija 
Ne postoji univerzalno prihvaćena definicija hibridnog ratovanja;  raspravlja se da li je termin uopće koristan. Neki tvrde da je termin previše apstraktan i da je samo najnoviji termin da se odnosi na neregularne metode da bi se suprotstavio konvencionalno superiornoj sili. Apstraktnost termina znači da se često koristi kao sveobuhvatni termin za sve nelinearne prijetnje.

Hibridni rat je rat koji uključuje neke, dijelove ili sve sljedeće aspekte:
* *Nestandardni, složeni i fluidni protivnik.* Hibridni protivnik može biti državni ili nedržavni. Na primjer, u Ratu između Izraela i Hezbolaha 2006. i Sirijskom građanskom ratu, glavni protivnici su nedržavni entiteti unutar državnog sistema. Nedržavni akteri mogu djelovati kao proksi za zemlje, ali imaju i nezavisne agende. Na primjer, Iran je sponzor Hezbolaha, ali je Hezbolahova, a ne iranska agenda rezultirala otmicom izraelskih trupa koja je dovela do rata između Izraela i Hezbolaha. S druge strane, Rusko učešće u Ukrajini može se opisati kao tradicionalni državni akter koji vodi hibridni rat (pored korištenja lokalnog hibridnog proksija), iako Rusija poriče umiješanost u sukob u Ukrajini 2014.
* *Upotreba kombinacije konvencionalnih i neregularnih metoda.* Metodi i taktike mogu uključivati konvencionalne sposobnosti, neregularne taktike, neregularne formacije, diplomatiju, politiku, terorističke akte, neselektivno nasilje i kriminalne aktivnosti. Hibridni protivnik također može koristiti tajne radnje kako bi izbjegao pripisivanje ili odmazdu. Metodi se koriste istovremeno u cijelom spektru sukoba uz jedinstvenu strategiju. Nedavni primjer su transnacionalne težnje Islamske Države, kombinovane taktike, strukturirane formacije i okrutna upotreba terorizma kao dijela njenog arsenala.
* *Fleksibilan i brz odgovor.* Naprimjer, odgovor Islamske države na kampanju zračnog bombardovanja SAD-a bio je brzo smanjenje upotrebe kontrolnih punktova, velikih konvoja i mobilnih telefona. Militanti su se raspršili i među civilnim stanovništvom. Civili kao kolateralna šteta od zračnih napada mogu se koristiti kao efikasan alat za regrutaciju.
**Upotreba naprednih sistema naoružanja i drugih disruptivnih tehnologija.* Takvo oružje se sada može kupiti po povoljnim cijenama. Štaviše, druge nove tehnologije se prilagođavaju bojnom polju, kao što su mobilne mreže. Godine 2006. Hezbolah je bio naoružan oružjem visoke tehnologije, kao što su precizno navođeni projektili, koje nacionalne države obično koriste. Hezbolahove snage su oborile izraelske helikoptere, teško oštetile patrolni čamac bojevim projektilom i uništile teško oklopljene tenkove, ispaljivanjem vođenih projektila iz skrivenih bunkera. Također je koristio letalne bespilotne letjelice za prikupljanje obaveštajnih podataka, komunicirao šifrovanim mobilnim telefonima i posmatrao kretanje izraelskih trupa pomoću termalne opreme za noćno osmatranje.
* *Tri različita bojna polja.* To su konvencionalno bojno polje, autohtono stanovništvo zone sukoba i međunarodna zajednica.

### Ostale definicije 
Načelnik štaba američke vojske definirao je hibridnu prijetnju kao protivnika koji uključuje "raznovrsne i dinamične kombinacije konvencionalnih, neregularnih, terorističkih i kriminalnih sposobnosti."

### Odnos prema sivoj zoni 
Koncept sukoba u sivoj zoni ili ratovanja razlikuje se od koncepta hibridnog ratovanja, although the two are intimately linked as in the modern era states most often apply unconventional tools and hybrid techniques in the grey-zone. Međutim, mnogi od nekonvencionalnih alata koje koriste države u sivoj zoni, kao što su propagandne kampanje, ekonomski pritisak i korištenje nedržavnih entiteta, ne prelazeći prag formalizirane agresije na državnom nivou.

## Također pogledajte
* Aktivne mjere
* Asimetrično ratovanje
* *Nikaragva protiv Sjedinjenih Država*
* Građanski rat u Šri Lanki
* Zaštita kritične infrastrukture
* Proaktivna sajber odbrana
* Nekonvencionalno ratovanje
* Korporativni rat
* Ekonomski rat
* Psihološki rat
* Političko ratovanje
* Organizirani kriminal
* Novi rizici i mjere za sprečavanje eskalacije
* Internet manipulacija
* Ubrzani pluralizam
* Destabilizacija
* Evropski centar izvrsnosti za suzbijanje hibridnih prijetnji
* Taktika kupusa
* Jedinica 29155

## Reference 
## Dopunska literatura
*
*
*
* 
* 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*Vision-Alonzo, G. (2017). *The Carrera Revolt and "Hybrid Warfare" in Nineteenth Century Central America*. London: Palgrave Macmillan. .

## Vanjski linkovi 
*U.S. GAO – Hybrid Warfare
*MunichSecurityReport2015 section 3

Kategorija:Ratovanje po vrsti
Kategorija:Ratovanje nakon 1945.
Kategorija:Političke nauke