Butil grupa

**Butil grupa** ili kratko **butil** – u organskoj hemiji – je  četverougljični alkilni  radikal ili  supstituentska  grupa sa općom hemijskom formulom –C4H9, izvedenom iz  bilo kog od dva  izomera  butana.

Izomer *n*–butan može se vezati na dva načiona, dajući dvije "–butil" grupe:

* Ako se veže na jedan od dva terminalna  atoma ugljika,  to je  **normalni butil** ili '''*n*– butil**: CH3–CH2–CH2–CH2– (puno sistemsko ime: butil)
* Ako se veže na jedan od neterminalnih (inutrašnjih) atoma ukljika, nastaje **sekundarni  butil** ili ***sec*–butl**: CH3–CH2–CH(CH3)– (puno  sistemsko ime: 1-metilpropil).
Drugim, razgranati izomer butana, izobutan, može se također vezati na dva načina koji dovode  do još dvije grupe:

* Ako se povezuje na jedan od tri terminalna ugljika, to je **izobutil**:
:(CH3)2CH–CH2– (puno sistemsko ime: 2-metilpropil)
* Kada se veže na centralni ugljik,  nastaje  **terciarni butil**, ***tert*–butil** ili ***t*–butil'*: (CH3)3C– (puno sistemsko ime: 1,1-dimetiletil)

Datoteka:N-Butanol V.1.png|*n*-butanol, *n*-butil grupa, označena **plavo**
 Datoteka:Iso-Butanol V.1.png|*izo*-butanol, *izo*-butil grupa, označena **plavo**
Datoteka:Sec-Butanol V.1.png|*sec*-butanol, *sec*-butil grupa, označena **plavo**
Datoteka:Tert-Butanol V.1.png|*tert*-butanol, *tert*-butil grupa, označena **plavo** 

Datoteka:N-Butyl Radical V.1.png|*n*-butil radikal, *n*-butil grupa označena  **plavo**.
Datoteka:Iso-Butyl Radical V.1.png|*izo*-butil radikal, *izo*-butil grupa, označena  **plavo** 
Datoteka:Sec-Butyl Radical V.1.png|*sec*-butil radikal, *sec*-butil grupa, označena **plavo**
Datoteka:Tert-Butyl Radical V.1.png|*tert*-butil radikal, *tert*-butil grupa, označena **plavo**

## Nomenklatura 
Prema  IUPAC nomenklaturi, "izobutil", "*sec*–butil" i "*tert*–butil" su zadržali imena. U konvenciji skeletnih formula, svaka linija završava i liniju presjeka određujućeg  atoma ugljika (osim ako nije drugačije naznačeno) zasićenog  jednim povezanim atomom  vodika  (osim ako nije drugačije naznačeno). Simbol "R" označava bilo koji radikal.

Butil  je najveći  supstituent za kojeg ae trivijalna imena uobičajeno upotrebljavaju za sve  izomere.

Ugljik  butil grupe koji je povezan s ostatkom (R) molekule zove se RI ili R-prim ugljik.
Prefiksi  *sec* (od "sekundarni")  *tert* (od  "tercijarni")  odnose se na broj dodatnih  bočnih lanaca (ili ugljika)  koji su vezani za prvi atom butilskog ugljika. Prefiks "izo" (od  "izomer") znači  "jednako", dok prefiks *n-* stoji za  "normalni".

## Primjeri 
Ove četiri izomerne konfiguracije demonstriraju 
Četiri izomera  "butil acetata" demonstriraju  četiri takve   izomerne  konfiguracije.  Tako se  acetatni radikal pojavljuje u svakoj od pozicije u kojoj se simbol "R" koji se koristi u grafikonu iznad:
 

## Etimologija 
Alkil radicali  se često posmatraju kao serija, progresijski sekvencioniranih  po broju uključenih atoma ugljika. U toj progresiji, butil (sadrži 4 atoma ugljika) je četvrti, a posljednji će biti imenovan za historiju. Riječ "butil" je izvedena iz imena  buterne kiseline, četverougljične karboksilne kiseline, koja se može naći u užeglom maslacu.  Ime  "buterna kiselina"  dolazi od latinske *butyrum'' = **maslac**.  Subsekvencijski  alkil radikali u seriji jednostavno se imenuju  grčkom broju koji pokazuje  broj ugljikovih atoma u grupi: pentil, heksil, heptil itd.

## Tert-butil efekt 
Tert-butil supstituent je vrlo glomazan i koristi se u hemiji za kinetičku stabilizaciju, kao i druge  krupne  grupe,  kao što je  srodna trimetilsilil grupa. Efekt t-butil grupe u napretku hemijske reakcije se zove **tert-butil efekt**, koji  je prikazan u Diels-Alder reakciji ispod. U odnosu na vodični  supstituent, tert-butil supstituent ubrzava brzinu reakcije za faktor 240.
center|400px|Tert-butil efekt
## Također pogledajte
*Alkil
*Funkcijska grupa
## Reference 
## Vanjski linkovi
Kategorija:Alkil grupe