open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rat u Iraku

**Rat u Iraku** ( ) bio je dugotrajni oružani sukob u Iraku od 2003. do 2011. godine. Počelo je invazijom na Irak od strane koalicije predvođene Sjedinjenim Državama koja je zbacila Ba'asističku vladu Sadama Huseina. Sukob se nastavio veći dio sljedeće decenije kako se pojavila pobuna koja se suprotstavljala koalicionim snagama i iračkoj vladi nakon invazije. Američke trupe su zvanično povučene 2011. Sjedinjene Države su se ponovo uključile 2014. godine na čelu nove koalicije, a pobuna i mnoge dimenzije oružanog sukoba su u toku. Invazija se dogodila kao dio rata administracije Georgea W. Busha protiv terorizma nakon napada 11. septembra.

## Reference 
lijevo|mini| Izvod iz memoranduma Donalda Ramsfelda od 27. novembra 2001.
mini|Inspektor UN za oružje u Iraku, 2002
[mini| S lijeva: francuski predsjednik [Jacques Chirac, američki predsjednik George W. Bush, britanski premijer Tony Blair i italijanski premijer Silvio Berlusconi. Širak je bio protiv invazije, ostala tri lidera su bila za.]]
lijevo|mini|Antiratni protest u Londonu, septembar 2002. U organizaciji britanske koalicije Stop the War, u protestu je učestvovalo do 400.000 ljudi.
mini|Uništeni ostaci iračkih tenkova u blizini Al Kadisije
[lijevo|mini| Okupacione zone u [Privremeni organ koalicije|Iraku od septembra 2003]]
[mini| [Sadam Husein je izvučen iz svog skrovišta u operaciji Crvena zora, 13. decembra 2003.]]
mini|Oblasti odgovornosti u Iraku na dan 30. aprila 2004

Kategorija:Ratovi s učešćem Sjedinjenih Američkih Država
Kategorija:Ratovi s učešćem Turske
Kategorija:Imperijalizam
Kategorija:Članci s videoklipovima
Kategorija:Sukobi u 2000-tima
Kategorija:Ratovi s učešćem Ujedinjenog Kraljevstva
Kategorija:Ratovi s učešćem Italije
Kategorija:Ratovi s učešćem Azerbejdžana
Kategorija:Ratovi s učešćem Gruzije
Kategorija:Ratovi s učešćem Armenije
Kategorija:Ratovi s učešćem Sjeverne Makedonije
Kategorija:Ratovi s učešćem Australije
Kategorija:Ratovi s učešćem Bugarske
Kategorija:Ratovi s učešćem Japana
Kategorija:Ratovi s učešćem Novog Zelanda
Kategorija:Ratovi s učešćem Portugala
Kategorija:Ratovi s učešćem Rumunije
Kategorija:Ratovi s učešćem Hondurasa
Kategorija:Ratovi s učešćem Nikaragve
Kategorija:Ratovi s učešćem Tajlanda
Kategorija:Ratovi s učešćem Poljske
Kategorija:Ratovi s učešćem Iraka
Kategorija:Ratovi s učešćem Albanije
Kategorija:Ratovi s učešćem Čehoslovačke
Kategorija:Ratovi s učešćem Danske
Kategorija:Ratovi s učešćem Estonije
Kategorija:Ratovi s učešćem Litvanije
Kategorija:Ratovi s učešćem Dominikanske Republike
Kategorija:Ratovi s učešćem El Salvadora
Kategorija:Ratovi s učešćem Islanda
Kategorija:Ratovi s učešćem Kazahstana
Kategorija:Ratovi s učešćem Latvije
Kategorija:Ratovi s učešćem Mongolije
Kategorija:Ratovi s učešćem Norveške
Kategorija:Ratovi s učešćem Slovačke
Kategorija:Ratovi s učešćem Nizozemske
Kategorija:Ratovi s učešćem Filipina
Pyeongchang okrug

**Pyeongchang** (pyung-CHAHNG, ; u cijelosti, *Pyeongchang-gun*) je okrug u pokrajini Gangwon-do u Južnoj Koreji, koji se nalazi u regiji Taebaek Mountains . Dom je nekoliko budističkih hramova, uključujući Woljeongsa . Radi se o  istočno jugoistočno od Seula, glavnog grada Južne Koreje, i povezan je brzim cestama i brzim putničkim željeznicama. Slogan Pyeongchanga, "Happy 700 Pyeongchang", preuzet je sa njegove prosječne nadmorske visine od približno  .
desno|mini|300x300piksel| Pyeongchang, Gangwon – zima je hladna, ali relativno suva, sa vedrim plavim nebom.
[mini|250x250piksel| Snježni pejzaž [Nacionalni park Odaesan|Nacionalnog parka Odaesan]]
desno|mini| Jedno od mjesta koje je korišteno za Zimske olimpijske igre 2018. (slikano 2013.).

### Zimske olimpijske igre mladih 2024 
Provincija Gangwon, koja uključuje Pyeongchang, izabrana je za domaćina Zimskih olimpijskih igara mladih 2024. Prostori na otvorenom u Pyeongchangu koji se koriste za Zimske olimpijske igre 2018. ponovo će se koristiti za ove igre.

## Reference 
Kategorija:Pyeongchang okrug
Elevacija

mini| Obrađen LiDAR oblak tačaka koji pokazuje ne samo nadmorsku visinu, već i visinu karakteristika.&#x5B; ** &#x5D;
**Elevacija** geografske lokacije je njena visina iznad ili ispod fiksne referentne tačke, najčešće referentnog geoida, matematičkog modela nivoa Zemljinog mora kao ekvipotencijalne gravitacione površine (vidi Geodetski datum § Vertikalni datum). Termin *elevacija* se uglavnom koristi kada se odnosi na tačke na površini Zemlje, dok se *visina* ili *geopotencijalna visina* koristi za tačke iznad površine, kao što je letjelica u letu ili svemirska letjelica u orbiti, a *dubina* se koristi za tačke ispod površine.

Elevacija se ne smije miješati s udaljenosti od centra Zemlje. Zbog ekvatorijalne izbočine, vrhovi Mount Everesta i Chimborazo imaju najveću nadmorsku visinu i najveću geocentričnu udaljenost.
[mini| Znak na 8000 stopa u [Planine San Bernardino|planinama San Bernardino u južnoj Kaliforniji (2009.)]]
mini|300x300piksel| Usporedba vertikalnih udaljenosti
[mini|350x350piksel| [Histogram elevacije Zemljine površine, od čega je približno 71% prekriveno vodom]]
[desno|mini|312x312piksel| Dio [Topografska karta|topografske karte Haleakala (Havaji), koja prikazuje elevaciju.]]

## Reference 
Kategorija:Geodetski premjer
Kategorija:Fizička geografija
Kategorija:Topografija
Kategorija:Geodezija
Velofaringalna insuficijencija

**Velofaringealna insuficijencija** je nepotpuno zatvaranje velofaringealnog sfinktera između usne i nosne šupljine, što izaziva hipernazalni glas.

**Velofaringealni sfinkter** (koji uključuje meko nepce i bočne i stražnje stijenke grla) odvaja usnu i nosnu šupljinu tijekom gutanja i govora. Tokom govora zrak se usmjerava kroz usta, a ne kroz nos. Kod velofaringealne insuficijencije brtva nije potpuno zatvorena, što omogućuje istjecanje zraka kroz nos, te uzrokuje hipernazalni rezonantni glas (zvuči nazalno).

Velofaringealna insuficijencija može se pojaviti kod ljudi rođenih s rascjepom nepca ili s prekratkim nepcem. Ponekad se može razviti nakon operacije krajnika ili adenoida ili kao rezultat slabosti mišića kod ljudi s neurološkim poremećajima poput cerebralne paralize, moždanog udara, ili tumora mozga. Ostali uzroci uključuju genetske sindrome kao što su neurofibromatoza i tumori nepca.

**Simptomi velofaringealne insuficijencije** uključuju hipernazalni glas s nemogućnošću ispravnog oblikovanja određenih zvukova. Teška velofaringealna insuficijencija može uzrokovati povraćanje krute hrane i tekućine kroz nos.

Liječnici sumnjaju na velofaringealnu insuficijenciju kod osoba koje imaju tipične poremećaja govora. Da bi potvrdili dijagnozu, liječnici pregledavaju velofaringealni sfinkter fiberoptičnim nazoendoskopom (fleksibilna cijev koja se provlači kroz nos) ili rendgenom snimljenim tokom gutanja različite hrane (videofluroskopija).

Liječi se logopedskom terapijom, a ponekad posebnim aparatom koji se nosi u ustima ili hirurgijom.

## Reference 
Kategorija:Nepce
Bitka za Žuč

**Bitka za Žuč** bio je sukob Armije Republike Bosne i Hercegovine i Vojske Republike Srpske koji se dogodio 8. juna 1992. na brdu Žuč, na području sarajevske općine Novi Grad.

## Bitka 
Dana 8. juna 1992, jedinice ARBiH iz pravca Sarajeva pod komandom Envera Šehovića i Safeta Zajke su u borbi na brdu Žuč zauzeli brdo Orlić i šire područje prema Volujku i Krstacu, te naselja Smiljevići i Zabrđe. Cilj operacije ARBiH bio je probijanje obruča i spajanje snaga sa ARBiH na drugoj strani grada. Plan izvođenja akcije donio je načelnik štaba Vrhovne komande ARBiH Sefer Halilović, a jedinicama je komandovao Mustafa Hajrulahović Talijan. Pravci napada bili su visoravan Žuč sa kotama Orlić, Kobilja Glava i Poljine, Kromolj i Orlovac, Gazin Han i Obhodža, Vidikovac (Trebević) i Vraca. Borbena dejstva su počela u 5 sati ujutru. Pravci napada su visoravan Žuč sa dominantnom kotom Orlić, Kobilja Glava i Poljine, Kromolj i Orlovac, Gazin Han i Obhodža, Vidikovac (Trebević) i Vraca. ARBiH probija linije VRS oko Sarajeva u svim pravcima napada; Kromolj, Trebević, Vraca, Žuč.

## Završna faza i posljedice 
Zaplijenjene su značajne količine oružja i municije, vojne opreme i sanitetskog materijala. Riječ je o borbi koja je potvrdila pobjedu ARBiH u toku Pofalićke bitke, te osigurala i ojačala komunikaciju sa braniocima sa područja Vogošće, odnosno naselja Ugorsko, Bušće i Kobilja Glava. Nakon osvajanja Orlića, zauzeti su i Kota 850, Vis i Golo Brdo.

## Reference 
Kategorija:Novi Grad (Sarajevo)
Kategorija:Bitke u 1992.
Kategorija:Opsada Sarajeva
Kategorija:Bitke u ratu u Bosni i Hercegovini
Kategorija:1992. u Bosni i Hercegovini
Justin Bieber

**Justin Drew Bieber** (rođen 1. marta 1994) kanadski je pop-pjevač. Smatra se pop ikonom, a prepoznat je po svojim višežanrovskim muzičkim nastupima. Biebera je otkrio američki izvršni direktor Scooter Braun i potpisao ugovor sa RBMG Records 2008. godine, a priznanje je stekao izdavanjem svog debitantskog EP -a sa sedam pjesama *My World* (2009.) i ubrzo se etablirao kao tinejdžerski idol. Sa samo 16 godina se probio u svijet poznatih jednim od svojih prvih hitova "*Baby*" 2010.godine.

Bieber je postigao komercijalni uspjeh sa svojim debitantskim studijskim albumom *My World 2.0* (2010), koji je bio na vrhu američke *Billboard* 200, što ga je učinilo najmlađim solo muškim bendom koji je na vrhu liste u 47 godina. Album je iznjedrio međunarodno uspješan singl "Baby" (sa Ludacrisom), koji je postao jedan od najprodavanijih singlova svih vremena u SAD-u. Njegov drugi studijski album, *Under the Mistletoe* (2011), postao je prvi božićni album muškog izvođača koji je debitirao na prvom mjestu u SAD-u. Bieber je eksperimentisao sa dance-popom na svom trećem studijskom albumu *Believe* (2012) i postao prvi umetnik u istoriji sa pet albuma broj jedan u SAD do 18. godine  Od 2013-14, Bieber je bio uključen u više kontroverzi i pravnih pitanja, što je imalo drastičan uticaj na njegov imidž u javnosti. 
mini|Bieber na događaju potpisivanja ugovora 2009
lijevo|mini| Bieber nastupa na Uskršnjim jajima u Bijeloj kući 2010.

## Reference 

Kategorija:Rođeni 1994.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, London (Ontario)
Kategorija:Kanadski pjevači
Kategorija:Kanadski glumci
Kategorija:Članci koji koriste mikroformat hCard
Samonadzirano učenje

**Samonadzirano učenje** () paradigma je u mašinskom učenju gdje se model obučava za zadatak koristeći same podatke za generisanje nadzornih signala, umjesto da se oslanja na vanjske oznake koje obezbjeđuju ljudi. U kontekstu neuronskih mreža, samonadzirano učenje ima za cilj da iskoristi inherentne strukture ili odnose unutar ulaznih podataka kako bi se stvorili smisleni signali za obuku. SSL zadaci su dizajnirani tako da njihovo rješavanje zahtijeva hvatanje bitnih karakteristika ili odnosa u podacima. Ulazni podaci se obično povećavaju ili transformišu na način koji kreira parove povezanih uzoraka. Jedan uzorak služi kao ulaz, a drugi se koristi za formulisanje nadzornog signala. Ovo povećanje može uključivati uvođenje šuma, izrezivanje, rotaciju ili druge transformacije. Samonadzirano učenje više imitira način na koji ljudi uče da klasifikuju objekte.

Tipična SSL metoda temelji se na vještačkoj neuronskoj mreži ili drugom modelu kao što je lista odluka. Model uči u dva koraka. Prvo, zadatak se rješava na osnovu pomoćnog ili pretekstualnog zadatka klasifikacije koristeći pseudo-oznake koje pomažu da se inicijaliziraju parametri modela. Drugo, stvarni zadatak se izvodi uz nadgledano ili nenadgledano učenje.  Ostali pomoćni zadaci uključuju dovršavanje šablona iz maskiranih obrazaca unosa (tihe pauze u govoru ili dijelovi slike maskirani crnom bojom).

Samonadzirano učenje dalo je obećavajuće rezultate u posljednjih nekoliko godina i našlo je praktičnu primjenu u audio obradi, dok ga Facebook i drugi koriste za prepoznavanje govora.

## Reference 
Kategorija:Mašinsko učenje
Neuralink

**Neuralink Corp.** je američka neurotehnološka kompanija koja razvija implantabilna sučelja mozak-računar (BCI), sa sjedištem u Fremontu, Kalifornija, od 2022. godine. Osnovan od strane Elona Muska i tima od sedam naučnika i inženjera, Neuralink je pokrenut 2016. godine i prvi put je javno objavljen u martu 2017.

Od svog osnivanja, kompanija je zaposlila nekoliko visokoprofiliranih neuronaučnika sa različitih univerziteta. Do jula 2019. dobila je 158 miliona dolara finansiranja (od čega je 100 miliona dolara od Muska) i zapošljavala je osoblje od 90 zaposlenih. U to vrijeme, Neuralink je objavio da radi na uređaju "nalik šivaćoj mašini" sposobnom da implantira vrlo tanke (4 do 6 μm širine) niti u mozak, i demonstrirao sistem koji čita informacije iz laboratorijskog štakora preko 1.500 elektroda. Očekivali su početak eksperimenata s ljudima 2020. godine, 29. januara 2024. Musk je rekao da je Neuralink uspješno implantirao Neuralink uređaj u čovjeka prethodnog dana. Musk je rekao da se pacijent oporavlja i dodao: "Prvi rezultati pokazuju obećavajuće otkrivanje neuronskih šiljaka".

Kompanija se suočila s kritikama zbog velike količine eutanazije primata koji su prošli medicinska ispitivanja. Veterinarski zapisi majmuna pokazali su brojne komplikacije sa hirurškim implantacijom elektroda.
mini|Zgrada Pioneer u San Franciscu, u kojoj su ranije bile kancelarije Neuralinka i OpenAI
Neuralink je 2016. godine osnovao Elon Musk i osnivački tim od sedam naučnika i inženjera. Grupu početnika činili su stručnjaci iz oblasti kao što su neuronauka, biohemija i robotika.
alt=|mini| Elon Musk raspravlja o Neuralinku

## Reference 
Kategorija:Transhumanizam
Kategorija:Sučelje mozak–računar
Atanas Krlevski

alt=Атанас Крлевски писател|mini| Atanas Krlevski
**Atanas Krlevski** ( 30. juli 1956) makedonski pisac, satiričar, aforističar. On je prvi makedonski pisac koji je napisao prvu haiku zbirku poezije za djecu "Smješci u snijegu". Svoje radove objavljuje u mnogim omladinskim i studentskim novinama i časopisima, kao i u časopisima za književnost, humor i satiru u Sjevernoj Makedoniji.

#### Biografija 
Atanas Krlevski je rođen 1956. godine u Taškentu, SSSR današnji Uzbekistan. Godine 1959. doselio se i živi u Velesu, Makedoniji gde je završio osnovnu školu u OŠ "Vasil Glavinov" i srednju školu u Gimnaziji „Kočo Racin". Školovanje je nastavio na Elektrotehničkom fakultetu u Skoplju, gdje je stekao zvanje inženjera elektronike i telekomunikacija.

#### Književni rad 
Poetskim stvaralaštvom bavi se od prvih školskih godina, a satirom od 1977. godine. U satiri je prvenstveno aforističar, iako u manjoj mjeri piše i satirične tekstove, humoristične i epigrame. Njegovi aforizmi su objavljivani i objavljuju se u radijskim i televizijskim emisijama,internet portalima, u časopisima i na društvenim mrežama. Aktivan je član Kluba pisaca „Kosta Solev Racin“ u Velesu.

Zastupljen je u više antologija makedonskih, balkanskih i evropskih aforizama i u antologijama, almanasima, zajedničkim zbirkama i antologijama satire i poezije. Preveden na neke balkanske jezike, ruski i engleski. Nagrađivan na više makedonskih satiričnih konkursa, festivala i manifestacija i dobitnik nagrade 9. novembra  opštine Veles za poseban doprinos satiri i njenoj afirmaciji i afirmaciji grada u zemlji i inostranstvu. Godine 2023 dobija književnu nagradu "Kole Nedelkovski". Kao pjesnik učestvuje i na mnogim poetskim manifestacijama, i na Dječijim Racinovim susretima i festivalima u Makedoniji.

Autor je deset knjiga aforizama:

* "Krlevizmi" (2009):
* "Okralaveni misli" (2011),
* "Krluk" (2014),
* "Cvjetna pijaca" (2015),
* "Izgoreli smo pod senkom" (2017),
* "Um krlaske" (2018),
* "Odletela krletka" (2018),
* "Misli bez vaga" (2019),
* "Winged Kingship" (2019)
* "Krlevizmi - odabrani aforizmi" (2020)
* "Na prvi pogled" (2018),
* "Migum" (2023.)
* zbirka haiku poezije za djecu "Smajlići u snijegu" (2023.)

### Reference 
### Vanjski linkovi 
Kategorija:Makedonski pisci
Kategorija:Biografije, Taškent
Kategorija:Rođeni 1956.
Kategorija:Veles
All or Nothing at All

**"All or Nothing at All"** jest pjesma koju je 1939. komponovao Arthur Altman, a tekst je napisao Jack Lawrence. Prvi izvođač koji je izveo ovu pjesmu bio je Frank Sinatra, u to vrijeme nepoznati pjevač u *swing* sastavu iz New Jerseyja.
Prva njegova singl-ploča u samom početku bila je neuspješna, prodavši se u manje od 8000 primjeraka.
Međutim, četiri godine kasnije pjesmu koja je prvobitno snimljena 31. augusta 1939. uz pratnju Harryja Jamesa i njegovog orkestra ponovo je objavila izdavačka kuća Columbia Records. Ploča je postala veliki hit 1943. zauzevši vrh Billboardove Hot 100 liste najpopularnijih, gdje se zadržala 21 sedmicu i prodana je u više od milion primjeraka. Na listi Harlem Hit Parade dostigla je osmo mjesto. Njenom velikom uspjehu djelomično je pomogao i štrajk muzičara od 1942. do 1944.

Pjesma govori o usamljenom romantiku koji nije mogao ili nije htio praviti kompromise sa svojim snovima o istinskoj ljubavi. Komponovana je u umjerenom plesnom tempu *swing* muzike, veoma popularne u to vrijeme u SAD-u, s istaknutim puhačima. Upravo ovaj muzički stil bit će prepoznatljiv kod većine njegovih narednih pjesama, a "All or Nothing at All", po mišljenju muzičkih kritičara, bit će rana prekretnica ne samo u Sinatrinoj karijeri nego i u američkoj popularnoj muzici u cjelini.

Tome svjedoči činjenica da su je do danas obradili mnogi muzičari, a među njima su Bob Dylan, Jimmy Scott, Chet Baker, Johnny Pace, John Coltrane, Freddie Hubbard, Diana Krall, Barry Manilow, Sarah Vaughn, Ian Shaw, Simply Red i mnogi drugi.

## Reference 
Kategorija:Pjesme iz 1939.
Kategorija:Singlovi iz 1940.
Kategorija:Singlovi iz 1943.
Kategorija:Pjesme Franka Sinatre
Kategorija:Singlovi u izdanju Columbia Recordsa
Ljudmila Černih

**Ljudmila Ivanovna Černih** (; 13. juni 1935 – 28. juli 2017) bila je ukrajinsko-rusko-sovjetska astronomka, supruga i kolegica Nikolaja Stepanoviča Černih, i plodonosan otkrivač malih planeta.

## Obrazovanje i karijera 
Godine 1959. diplomirala je na Irkutskom državnom pedagoškom institutu. Između 1959. i 1963. radila je u Laboratoriji za vrijeme i frekvenciju Svesaveznog istraživačkog instituta za fizičko-tehnička i radiotehnička mjerenja u Irkutsku, gdje je vršila astrometrijska posmatranja za Vremensku službu.

Između 1964. i 1998. bila je naučni radnik na Institutu za teorijsku astronomiju Akademije nauka SSSR-a (Ruska akademija nauka od 1991.), radeći u osmatračničkoj bazi instituta u Krimskoj astrofizičkoj opservatoriji (CrAO) u naselju Naučnij na poluostrvu Krim. Godine 1998. unaprjeđena je u višeg naučnog radnika CrAO. Centar za male planete (MPC) joj pripisuje zasluge za otkriće 267 numerisanih malih planeta, koje je napravila u CrAO između 1966. i 1992. Nekoliko ovih otkrića napravila je u saradnji sa suprugom i Tamarom Smirnovom.

## Počast 
Asteroid 2325 Chernykh, koji je 1979. otkrio češki astronom Antonín Mrkos, nazvan je njenu čast. Zvanični naziv naziva MPC je objavio 1. juna 1981. (M.P.C. 6060).

## Spisak otkrivenih malih planeta 
Dva od njenih značajnih otkrića su 2127 Tanya – nazvana po Tanji Savičevoj, i 2212 Hephaistos, objekt blizu Zemlje iz grupe asteroida Apollo.

## Također pogledajte 
* Spisak astronoma
* Spisak astronomkinja

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Ruski astronomi
Kategorija:Ukrajinski astronomi
Kategorija:Biografije, Šuja
Kategorija:Rođeni 1835.
Kategorija:Umrli 2017.
Valentina Terješkova

**Valentina Vladimirovna Terješkova** (; rođena 6. marta 1937) jest ruska inženjerka, članica Državne Dume i bivša sovjetska astronautkinja.

Bila je prva žena u svemiru, sa solo misijom na Vostok VI. Dana 16. juna 1963. obišla je oko Zemlje 48 puta, provela gotovo tri dana u svemiru, jedina je žena koja je bila u solo svemirskoj misiji i posljednji živi astronaut iz programa "Vostok". Bila je najmlađa žena koja je letjela u svemir do 2023. kada je Anastatia Mayers s 18 godina letjela na Galactic 02. Otkad je Mayers letjela u suborbitalnoj misiji, Terješkova ostaje najmlađa žena koja je letjela u Zemljinoj orbiti.

Prije nego što je izabrana za sovjetski svemirski program, Terješkova je bila radnica u tekstilnoj fabrici i amaterski padobranac. Pridružila se Ratnom vazduhoplovstvu kao dio astronautskog korpusa i dobila je dužnost oficira nakon završene obuke. Nakon raspuštanja prve grupe žena astronauta 1969, Terješkova je ostala u svemirskom programu kao instruktorka astronauta. Kasnije je diplomirala na Vazdušnoj inžinjerskoj akademiji Žukovski i ponovo se kvalifikovala za svemirske letove, ali nikada više nije otišla u svemir. Penzionisana je iz Ratnog vazduhoplovstva 1997. stekavši čin general-majora.

Bila je istaknuta članica Komunističke partije Sovjetskog Saveza, obavljajući različite političke funkcije, uključujući i članstvo u Predsjedništvu Vrhovnog sovjeta od 1974. do 1989. Ostala je politički aktivna nakon raspada Sovjetskog Saveza, ali je dva puta izgubila na izborima nacionalnu Državnu Dumu 1995. i 2003. Terješkova je kasnije 2008. izabrana u svoj regionalni parlament, Dumu Jaroslavske oblasti. Godine 2011. izabrana je u Državnu Dumu kao članica vladajuće stranke Jedinstvena Rusija, a ponovo je izabrana 2016. i 2021.

Ima čin savezne državne civilne službe aktivnog državnog savjetnika prve klase Ruske Federacije. Godine 2022. je glasala za rusku invaziju Ukrajine, što je dovelo do brojnih zapadnih sankcija protiv nje.

## Napomene 
## Reference 
### Izvori 
*
*

## Dodatna literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
* Astronautix biografija Tereškove
* "Prva žena u svemiru" na History.com

Kategorija:Rođeni 1937.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, Tutajevski rejon
Kategorija:Sovjetski kosmonauti
Kategorija:Sovjetski političari
Kategorija:Ruski političari
Kategorija:Heroji Sovjetskog Saveza
Kategorija:Nosioci Ordena Lenjina
Kategorija:Nosioci Ordena Oktobarske revolucije
Kategorija:Nosioci Ordena Karla Marxa
Caroline Furness

**Caroline Ellen Furness** (24. jun 1869. – 9. februar 1936.) bila je američka astronomka koja je predavala na Vassar College početkom dvadesetog stoljeća. Studirala je kod Mary Watson Whitney u Vassaru i bila je prva žena koja je stekla doktorat iz astronomije na Univerzitetu Columbia.

## Biografija 
Rođena je 24. juna 1869. u Clevelandu, Ohio. Njen otac je bio profesor prirodnih nauka u srednjoj školi i podstakao je njeno rano interesovanje za nauku. Diplomirala je na Vassaru 1887. i krenula očevim stopama postavši profesorica prirodnih nauka u srednjoj školi, ali njen istinski interes je bio istraživanje. Nakon tri godine vratila se u Vassar kao pomočnica istraživačice Mary Watson Whitney. Pod Whitney je učestvovala u skoro decenijskom programu posmatranja kometa i planeta. Godine 1896. počela je raditi na Univerzitetu Columbia pod vodstvom Harolda Jacobyja gdje je objavila svoju doktorsku disertaciju "Katalog zvijezda unutar jednog stepena sjevernog pola i optičko izobličenje Helsingforskog astrofotografskog teleskopa izvedeno iz fotografskih mjera" 1900. Godine 1903. vratila se u Vassar kao instruktor.

Sarađivala je na posmatranju promjenjivih zvijezda sa Whitney od 1909. do 1911, a 1915. je napisala autoritativni udžbenik "Uvod u proučavanje promjenjivih zvijezda".

Postala je član Kraljevskog astronomskog društva 1922.

Umrla je 9. februara 1936. u New Yorku.

Bila je zagovornica obrazovanja žena, posebno u drugim zemljama; napisala je niz članaka o situaciji visokog obrazovanja žena u Japanu i bila je važan član lokalnog ogranka Nacionalne alijanse unitarističkih žena.

## Također pogledajte 
* Spisak astronoma
* Spisak astronomkinja

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Američki astronomi
Kategorija:Rođeni 1894.
Kategorija:Umrli 1988.
Kategorija:Biografije, Cleveland
Odette Bancilhon

**Odette Bancilhon** (22. septembar 1908. – 22. oktobar 1998.) bila je francuska astronomkinja.

## Život i rad 
Diplomirala je nauku i služila je kao meteorološki asistent u Alžiru jednu godinu počevši od 1. decembra 1932. Dana 7. decembra 1933. imenovana je za zamjenu Alfreda Schmitta dok je on služio vojni rok. U tom svojstvu je 1934. otkrila asteroid (1333) Cevenola.

Asteroid glavnog pojasa 1713 Bancilhon (prečnika 5.716 kilometara) nazvan je u njenu čast. Otkrio ga je 27. septembra 1951. Louis Boyer, njen bivši kolega u Alžirskoj opservatoriji.

## Također pogledajte 
* Spisak astronoma
* Spisak astronomkinja

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Francuski astronomi
Kategorija:Biografije, Molezon
Kategorija:Rođeni 1908.
Kategorija:Umrli 1993.
Marie-Jeanne de Lalande

**Marie-Jeanne-Amélie Le Francais de Lalande**, rođena **Marie-Jeanne Harlay** (1768 – 8. novembar 1832), bila je francuska astronomkinja i matematičarka.

## Biografija 
Godine 1788. udala se za mladog rođaka svog oca, također astronoma, Michela Lefrançois de Lalandea.  za kojeg se govorilo da je cijenio Lalandea zbog njene matematičke dispozicije. Njen otac je mladi par podučavao metodama računanja i posmatranja u astronomiji. Blisko je sarađivala sa svojim ocem i doprinijela mnogim njegovim publikacijama.

O njenoj reputaciji naučnice svjedoči anegdota vezana za Carla Friedricha Gausa: koji je 1806, tokom vojne kampanje u Pruskoj, izjavio "...da poznaje samo jednu Francuskinju koja je radila u nauci, gospođu Le François de Lalande."

Umrla je 1832. u dobi od 64 godine. Njena kćerka, Caroline, dobila je ime po Caroline Herschel, zato što je datum njenog rođenja, 20. januar 1790, što je bio prvi dan kada je kometa koju je Herschel otkrila bila vidljiva iz Pariza.

## Rad 
Izračunala je *Tables horaires de marine*, koje je objavljeno u *Abrégé de navigation historique théorique et pratique avec tables horaires* (1793) Jeromea Lalandea.

## Također pogledajte 
* Spisak astronoma
* Spisak astronomkinja

## Reference 
## Dodatna literatura 
*
*

## Vanjski linkovi 
* Marie-Jeanne de Lalande  u *Rječniku žena stare Francuske*

Kategorija:Rođeni 1768.
Kategorija:Umrli 1832.
Kategorija:Biografije, Pariz
Kategorija:Francuski astronomi
Kategorija:Francuski matematičari
Dorrit Hoffleit

**Ellen Dorrit Hoffleit** (12. marta 1907 – 9. aprila 2007) bila je američka viša istraživačka astronomkinja na Univerzitetu Yale. Najpoznatija je po svom radu u promjenljivim zvijezdama, astrometriji, spektroskopiji, meteorima i Katalogu sjajnih zvijezda. Poznata je i po mentorstvu mnogih mladih žena i generacija astronoma.

## Život 
Njeno interesovanje za astronomiju počelo je sa kišom meteora Perzeida 1919. koju je vidjela sa svojom majkom. Godine 1928. diplomirala je matematiku s pohvalom. Zatim je nastavila raditi za opservatoriju Harvard Collegea, tražeći promjenjive zvijezde. Godine 1938. dobila je titulu doktora nauka. Diplomirala je astronomiju na Radcliffe Collegeu, a potom je bila angažovana 1948. kao astronomkinja na Univerzitetu Harvard. Na Harvardu je ostala do 1956. kada se preselila na Univerzitet Yale, gdje je ostala do penzionisanja 1975.

Na Yaleu je krenula stopama Ide Barney, preuzimajući njen astrometrijski rad, a za koju je kasnije napisala "Poznavati [nju] je bilo zadovoljstvo, inspiracija i privilegija, kako na poslu, tako i u društvu." Također je služila kao direktorica Opservatorije Maria Mitchell na ostrvu Nantucket od 1957. do 1978, gdje je vodila ljetne programe (od maja do oktobra) za više od 100 studenata, od kojih su mnogi nastavili uspješne karijere u astronomiji.

Bila je glavni urednik Yaleovog "Kataloga sjajnih zvijezda". Katalog je zbir informacija o 9110 najsjajnijih zvijezda na nebu. Bila je koautor Opšteg kataloga trigonometrijskih zvjezdanih paralaksa, koji sadrži precizna mjerenja udaljenosti do 8112 zvijezda, informacije ključne za razumijevanje kinematike galaksije Mliječni put i evoluciju Sunčevog susjedstva. Sa Harlanom J. Smithom, otkrila je optičku varijabilnost prvog otkrivenog kvazara 3C 273.

Godine 1988, dobila je nagradu George Van Biesbroeck od Američkog astronomskog društva za životnu službu u astronomiji. Od 7. do 8. marta 1997. Univerzitet Yale je bio domaćin simpozijuma u čast njenog 90. rođendana, posvećenog njenoj skoro 70-godišnjoj karijeri.

Napunila je 100 godina 12. marta 2007. a umrla mjesec dana kasnije od komplikacija raka.

## Također pogledajte 
* Spisak astronoma
* Spisak astronomkinja

## Reference 
## Dodatna literatura 
*

## Vanjski linkovi 
*Dorrit Hoffleit, članica Ženske kuće slavnih u Connecticutu
** Bibliografija Astronomsko društvo Pacifika
*Dokumenti, 1906-2005. Schlesinger Library, Radcliffe Institut, Unicerzitet Harvard.
*Fotografije Dorrit Hoffleit: https://web.archive.org/web/20140116114142/http://www.astro.yale.edu/vlg8/images/dorrit.jpg.jpeg
*E. Dorrit Hoffleit Papers (MS 1915). Manuscripts and Archives, Yale University Library.
*Michael Saladyga i Elizabeth Waagen, *In Memoriam: Dorrit Hoffleit*, na *aavso.org.*

Kategorija:Rođeni 1907.
Kategorija:Umrli 2007.
Kategorija:Biografije, Florence
Kategorija:Američki astronomi
Kategorija:Stogodišnjaci
Gabrielle Renaudot Flammarion

**Gabrielle Renaudot Flammarion** (rođena **Renaudot**) (31. maj 1877 - 28. oktobar 1962) bila je francuska astronomkinja. Radila je u Opservatoriji Camille Flammarion u Juvisy-sur-Orge, Francuska i bila je generalni sekretar Société astronomique de France.

Objavila je radove o promjenjivim karakteristikama površine Marsa, Velike crvene mrlje na Jupiteru, te zapažanja drugih planeta, malih planeta i promjenjivih zvijezda i evidentirala događaje vezane za astronomiju u brojnim člancima.

## Porodica 
Rođena kao Gabrielle Renaudot, njeni roditelji su bili Jules Renaudot, vajar, i Maria-Veronica Concetta Latini, koja je bila Italijanka (um. 1900). Njen brat je bio umjetnik Paul Renaudot.

## Počasti i priznanja 
* 1948 - Prix d'Aumale Francuske akademije nauka
* Udarni krater na Marsu, Renaudot, nazvan je u njenu čast od Međunarodne astronomske unije, a po njoj je imenovan asteroid 355 Gabriella.

## Također pogledajte 
* Spisak astronoma
* Spisak astronomkinja

## Reference 
## Dodatna literatura 
*
*

## Vanjski linkovi 
Kategorija:Francuski astronomi
Kategorija:Rođeni 1877.
Kategorija:Umrli 1962.
Nüzhet Gökdoğan

**Hatice Nüzhet Gökdoğan** (14. august 1910. – 24. april 2003.) bila je turska astronomkinja, matematičarka i akademikinja. Nakon studija matematike i astronomije u Francuskoj kao mlada odrasla osoba, Gökdoğan se pridružila fakultetu Univerziteta u Istanbulu 1934. i završila svoj doktorat. Izabrana je za dekanicu Prirodoslovno-matematičkog fakulteta 1954, postavši prva Turkinja koja je radila kao dekanica univerziteta, a kasnije je postavljena za predsjedavajuću odsjeka za astronomiju, značajno proširivši kapacitete svog odsjeka i radeći na poboljšanju nacionalne i međunarodne saradnje između astronoma.

Gökdoğan je suosnivačica Turskog matematičkog društva, Turske astronomske asocijacije i Turskog univerzitetskog udruženja žena. Bila je prva nacionalna predstavnica Turske u Međunarodnoj astronomskoj uniji (IAU) i prva je turska astronomkinja. Njena majka se zvala Nebihe Hanım, dok je njen otac bio Mehmet Zihni Toydemir, general-major.

U kasnim tinejdžerskim godinama, dobila je stipendiju za studiranje u Francuskoj; upisala je Univerzitet u Lyonu i 1932. završila dodiplomski studij matematike. Bila je jako zainteresovana za astronomiju i kasnije je studirala fiziku na Univerzitetu u Parizu, Zatim je završila staž na Pariskoj opservatoriji. Bila je predsjednica Turske unije soroptimista ranih 1950-ih. Nakon što je 1954. izabrana za dekana naučnog fakulteta Univerziteta u Istanbulu, postala je prva Turkinja koja je služila kao dekan univerziteta. Godine 1958. imenovana je za predsjedavajuću Odsjeka za astronomiju na Univerzitetu u Istanbulu, a tu je ulogu obavljala do kraja svog profesorskog rada. Naporno je radila na proširenju odjela, postepeno povećavajući broj osoblja sa 5 na 18, a razvila je niz novih programa saradnje sa opservatorijama u Francuskoj, Italiji i Švicarskoj. Tokom svog boravka u IAU, učestvovala je u dvije komisije o "teoriji zvjezdane atmosfere" i "sunčevom zračenju i strukturi".

Organizovala je niz nacionalnih i međunarodnih astronomskih simpozija u Turskoj. Jedan od ovih događaja kasnih 1970-ih je zaslužan za jačanje šireg interesa za izgradnju nove nacionalne opservatorije. Mukbil je umro 1992,

## Također pogledajte 
* Spisak astronoma
* Spisak astronomkinja

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Turski astronomi
Kategorija:Turski matematičari
Kategorija:Rođeni 1910.
Kategorija:Umrli 2003.
Kategorija:Biografije, Istanbul
Leah Allen

**Leah Brown Allen** (6. novembar 1884. Providence, Rhode Island – februar 1973.) bila američka astronomkinja i profesor astronomije na Hood Collegeu.

Pridružila se Opservatoriji Lick kao Carnegie asistent 1908. Profesorica Alen je počela da predaje astronomiju u Hood Collegeu 1928.

## Obrazovanje 
Studirala je na Hope Street School, 1902. Zatim na Univerzitetu Brown, 1904–1906, poseban rad u astronomiji kod profesora Winslow Uptona.

## Nagrade u njenu čast 
* Leah B. Allen nagrada za izvrsnost u matematici i nauci, Hood College
* Leah B. Allen nagrada za astronomiju, Hood College

## Korespodenti 
* Annie Jump Cannon
* William F. Meggers

## Članstva 
* Američko astronomsko društvo
* AAVSO, član povelje

## Djela 
* "A study of the peculiar spectrum of the star Eta Centauri"  (Master's thesis, 1912) is held in the Wellesley College Archives .
* The radial velocities of twenty southern variable stars of class Me ; A study of the changes in the spectrum of T Centauri (Lick Observatory bulletin) University of California Press (1925) WorldCat

## Također pogledajte 
* Spisak astronoma
* Spisak astronomkinja

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Američki astronomi
Kategorija:Biografije, Providence
Kategorija:Rođeni 1884.
Kategorija:Umrli 1973.
Neurotehnologija

**Neurotehnologija** obuhvata bilo koju metodu ili elektronski uređaj koji se povezuje sa nervnim sistemom radi praćenja ili modulacije neuronske aktivnosti.

Uobičajeni ciljevi dizajna za neurotehnologije uključuju korištenje očitavanja neuralne aktivnosti za kontrolu vanjskih uređaja kao što je neuroprostetika, mijenjanje neuronske aktivnosti neuromodulacijom radi popravljanja ili normalizacije funkcije pogođene neurološkim poremećajima, ili povećanje kognitivnih sposobnosti. Pored svoje terapeutske ili komercijalne upotrebe, neurotehnologije takođe predstavljaju moćne istraživačke alate za unapređenje fundamentalnog znanja neuronauke.

Neki primjeri neurotehnologija uključuju: duboku moždanu stimulaciju, fotostimulaciju zasnovanu na optogenetici i fotofarmakologiji, transkranijalnu magnetnu stimulaciju, transkranijalnu električnu stimulaciju i interfejse između mozga i računara, kao što su kohlearni implantati i retinalni implantati.

## Reference
Vibert Douglas

**Allie** (ili **Alice**) **Vibert Douglas** (15. decembar 1894 – 2. juli 1988), koja je obično nosila svoje srednje ime, je bila kanadska astronomkinja i astrofizičarka.

## Rani život i obrazovanje 
Rođena je u Montréalu, Québec, 15. decembra 1894. Budući da su joj oba roditelja umrla u godini njenog rođenja, prvo je živjela u Londonu, Engleska sa bratom Georgeom Vibertom Douglasom i bakom. Godine 1904. s bratom se vratila u Montréal gdje su pohađali srednju školu Westmount. Dok je odrastala, zanimala se za nauku, ali je smatrala da joj je spol hendikep. U srednjoj školi odbijen joj je prijem u mali naučni klub isključivo zato što je bila žena. Njen brat joj je pomogao da zaobiđe ovaj problem ostavljajući vrata odškrinuta i puštajući je da sjedi ispred učionice i sluša predavanja. Diplomirala je kao najbolja u svojoj klasi i dobila stipendiju na Univerzitetu McGill.

## Rad 
Nakon završetka doktorata, pridružila se Univerzitetu McGill, gdje je predavala fiziku i astrofiziku. Godine 1939. preselila se na Queen's University u Kingstonu gdje je služila kao dekanica za žene do 1958.

U suradnji s Johnom Stuartom Fosterom, istraživala je spektre zvijezda tipa A i B i Starkov efekat koristeći Astrofizičku opservatoriju Dominion. Godine 1947. postala je prva kanadska predsjednica Međunarodne astronomske unije i predstavljala je Kanadu na UNESCO konferenciji u Montevideou, Urugvaj, sedam godina kasnije. Godine 1967. postala je oficir Reda Kanade i proglašena je jednom od 10 žena stoljeća od strane Nacionalnog vijeća jevrejki. Umrla je 2. jula 1988.

## Počast 
Vibert Douglas ima pateru (nepravilan ili složen krater) na Veneri nazvanu po njoj. Vibert-Douglas Patera se nalazi na 11,6° južne geografske širine 194,3° istočne geografske dužine. Gotovo je kružnog oblika i prečnika 45&nbsp;km. Godine 1988, u godini njene smrti, asteroid 3269 Vibert-Douglas nazvan je u njenu čast.

## Također pogledajte 
* Spisak astronoma
* Spisak astronomkinja

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Kanadski astronomi
Kategorija:Kanadski astrofizičari
Kategorija:Rođeni 1894.
Kategorija:Umrli 1988.
Madge Adam

**Madge Gertrude Adam** (6. marta 1912. – 25. augusta 2001.) bila je engleska astronomkinja koja je bila prva postdiplomska studentica solarne fizike na Opservatoriji Univerziteta u Oxfordu.

## Karijera 
Kada je novi direktor Opservatorije u Oxfordu, koji je upravo instalirao prvi univerzitetski sunčev teleskop, najavio svoj istraživački program solarne fizike, Adam (koja je upravo stekla prvu titulu iz fizike) mu je pokucala na vrata i upitala: "A ja?" Pridruživanjem istraživačkom timu postala je prvi postdiplomski student i solarni fizičar na opservatoriji univerziteta. Tokom godina, postala je ključna figura do kraja svog života, da bi na kraju postala vršilac dužnosti direktora tokom Drugog svjetskog rata nakon što je direktor otišao da radi na proizvodnji aviona. Nakon toga je postala stalni pomoćnik direktora i preuzela finansijske račune opservatorije. Bila je predavač na Univerzitetu u Oxfordu na Odsjeku za astrofiziku od 1937. do 1979. i bila je član Kraljevskog astronomskog društva od 11. marta 1938.

## Odabrane publikacije 
* ADAM, Madge Gertrude. *Interferometric Measurements of Solar Wave-Lengths and an Investigation of the Einstein Gravitational Displacement.(Reprinted from the Monthly Notices of the Astronomical Society.)*. Taylor & Francis, 1948.
* Adam, Madge Gertrude. "A new determination of the centre to limb change in solar wave-lengths." *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society* 119.5 (1959): 460-474.
* Adam, Madge G., and H. Bondi. "The observational tests of gravitation theory." *Proceedings of the Royal Society of London. Series A. Mathematical and Physical Sciences* 270.1342 (1962): 297-305.
* Adam, Madge G. "Discussion of the results obtained by three tests of Einstein's relativity theory made on astronomical bodies from 1918 to 1960." *PROCEEDINGS, SERIES A* 270 (1962): 297-304.
* Adam, Madge Gertrude. "Line contours in sunspot regions." *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society* 136.1 (1967): 71-90.

## Također pogledajte 
* Spisak astronoma
* Spisak astronomkinja

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Britanski astronomi
Kategorija:Biografije, London
Kategorija:Rođeni 1912.
Kategorija:Umrli 2001.
Kristina Sabasteanski

**Kristina Sabasteanski** rođena 1. aprila 1969, u Pittsfieldu, Massachusetts je nekadašnja američka biatlonka.

## Karijera 
### Olimpijske igre 
Kristina Sabasteanski je nastupila na dvijema Zimskim olimpijskim igrama i to na ZOI 1998. i ZOI 2002. Najbolji rezultat ostvarila je na ZOI 1998. u utrci 7,5&nbsp;km kada je osvojila je 33-o mjesto s jednim promašajem i zaostatkom od 2:04.2&nbsp;min iza pobjednice Ruskinje Galine Kukljeve. U štafetnim utrkama najbolji joj je rezultat na istim igrama bilo 15-o mjesto u štafeti s Stacey Wooley, Karom Salmela i Ntalom Skinner, kao i na ZOI 2002. u štafeti s Andreom Nahrgang, Karom Salmela i Rachel Steer.

### Svjetska prvenstva 
Na Svjetskim prvenstvima u biatlonu, od SP 1995. do SP 2000. nastupila je šest puta. Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama bilo joj je 20-o mjesto na SP 1996. u utrci na 15&nbsp;km, kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 4:52.5&nbsp;min bila sporija od pobjednice Francuskinje Emmanuelle Claret. U ekipnim utrkama je s Deborah Nordyke, Stacey Wooley i Ntalom Skinner na istom prvenstvu osvojila peto mjesto u ekipnoj utrci s 2:08.4&nbsp;min zaostatka iza pobjedničke njemačke štafete u sastavu: Katrin Apel, Simone Greiner-Petter-Memm, Uschi Disl i Petra Behle.

### Svjetski kup 
U Svjetskom kupu je prvi put nastupila 19. januara 1995. u sezoni SK 1994/95. u njemačkom Oberhofu, kada je u utrci na 15&nbsp;km s zaostatkom od 6:36.6&nbsp;min i tri promašaja osvojila 41-o mjesto iza pobjednice ruske biatlonke Uschi Disl, koja je utrku završila s dva promašaja. Svoj najbolji plasman u pojedinačnim utrkama, ostvarila je 7. marta 1998. u sezoni SK 1997/98. na slovenskoj Pokljuki osvojivši deveto mjesto u utrci na 15&nbsp;km s jednim promašajem i zaostatkom od 1:39.7&nbsp;min iza pobjednice Šveđanke Magdalena Forsberg. U ekipnim utrkama u sezoni SK 1994/95. u norveškom Osluu 19. marta 1995. s Stacey Wooley, Deborah Nordyke i Karom Salmela osvojila je sedmo mjesto u štafetnoj utrci.

## Kraj karijere 
Aktivnim bavljenjem biatlonom prestala se baviti nakon nastupa na Olimpijskim igrama 2002. godine. Po zanimanju je vojnik.

## Privatni život 
## Nagrade 
## Napomene 
## Vanjski linkovi 
* 
* 
* Zvanična banka podataka IBU-a

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1969.
Kategorija:Biografije, Pittsfield (Massachusetts)
Kategorija:Američki biatlonci
Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.
Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.
Kategorija:Američki olimpijci u biatlonu
Adelaide Ames

**Adelaide Ames** (3. juni 1900. – 26. juni 1932.) bila je američka astronomka i istraživačka asistentica na Univerzitetu Harvard. Doprinijela je proučavanju galaksija svojim koautorstvom "Pregleda vanjskih galaksija svjetlijih od trinaeste magnitude", koji je kasnije poznat kao Shapley-Ames katalog. Ames je bila član Američkog astronomskog društva. Bila je savremenica Cecilie Payne-Gaposchkin i njena najbliža prijateljica u opservatoriji.

Poginula u nesreći na brodu 1932, iste godine kada je objavljen Shapley-Ames katalog. Sahranjena je na nacionalnom groblju Arlington.

## Biografija 
Pohađala je Vassar College do 1922, a zatim je studirala na Radcliffe College, gdje je postojao nedavno pokrenut postdiplomski program iz astronomije. Diplomirala je 1924. kao prva žena sa magisterijem iz astronomije na Radcliffeu. Prvobitno je planirala da postane novinarka, ali nije našla posao u toj oblasti i umjesto toga je prihvatila posao asistenta na Harvard College Observatory (HCO), poziciju koju je obavljala do svoje smrti. Njen rani rad na Harvardu bio je fokusiran na identifikaciju NGC/IC objekata. Godine 1926. ona i Shapley objavili su nekoliko članaka o oblicima, bojama i prečnicima 103 NGC galaksije. Godine 1930. objavila je katalog od 2778 maglina uključujući grupu Koma-Djevica, koji je identificirao 214 NGC i 342 IC objekta u području sazvježđa Djevica.

### Shapley-Ames katalog 
Tokom svog mandata na Opservatoriji Harvard Collegea, radila je zajedno sa Harlow Shapleyjem na katalogu Shapley-Ames, koji navodi galaksije iznad 13. magnitude. Iz svojih opservacija oko 1250 galaksija, pronašli su dokaze grupisanja u blizini sjevernog pola Mliječnog puta koji se razlikuje od južnog. Ovi rezultati su bili značajni jer je njihov nalaz o "Općoj neravnomjernosti u distribuciji" galaksija odstupio od pretpostavke o izotropiji.

## Porodica 
Otac joj je bio T.L. Ames, koji je služio kao pukovnik u američkoj vojsci.

## Također pogledajte 
* Spisak astronoma
* Spisak astronomkinja

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Publikacije Adelaide Ames u Astrophysics Data System
* Astronomy Compendium
* AIP History Newsletter

Kategorija:Američki astronomi
Kategorija:Rođeni 1900.
Kategorija:Umrli 1932.
Ntala Skinner

**Ntala Skinner** rođena 22. februara 1973, u Sun Valley, Idaho je nekadašnja američka biatlonka.

## Karijera 
### Olimpijske igre 
Ntala Skinner je nastupila na samo jednim Zimskim olimpijskim igrama i to na ZOI 1998. Najbolji rezultat ostvarila je u utrci na 15&nbsp;km kada je osvojila je 61-o mjesto s tri promašaja i zaostatkom od 14:17.0&nbsp;min iza pobjednice 
Bugarke Ekaterine Dafovske. U štafetnim utrkama najbolji joj je rezultat na istim igrama bilo 15-o mjesto u štafeti s Stacey Wooley, Karom Salmela i Kristinom Sabasteanski

### Svjetska prvenstva 
Na Svjetskim prvenstvima u biatlonu, od SP 1993. do SP 1997. nastupila je četiri puta. Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama bilo joj je 32-o mjesto na SP 1996. u utrci na 7,5&nbsp;km, kada je bez promašaja i zaostzatkom od 1:54.9&nbsp;min bila sporija od pobjednice Ruskinje Olge Romasko. U ekipnim utrka je s Deborah Nordyke, Stacey Wooley i Kristinom Sabasteanski na istom prvenstvu osvojila peto mjesto u ekipnoj utrci s 2:08.4&nbsp;min zaostatka iza pobjedničke njemačke štafete u sastavu: Katrin Apel, Simone Greiner-Petter-Memm, Uschi Disl i Petra Behle.

### Svjetski kup 
U Svjetskom kupu je prvi put nastupila 15. januara 1993. u sezoni SK 1992/93. u njemačkom Oberhofu, kada je u utrci na 15&nbsp;km s zaostatkom od 11:31.2&nbsp;min i šest promašaja osvojila 51-o mjesto iza pobjednice ruske biatlonke Anfise Rezcove, koja je utrku završila s četiri promašaja. Svoj najbolji plasman u pojedinačnim utrkama, ostvarila je 16. januara 1997. u sezoni SK 1996/97. u italijanskom Antholzu osvojivši 12-o mjesto u utrci na 15&nbsp;km s dva promašaja i zaostatkom od 2:49.2&nbsp;min iza pobjednice Ukrajinke Tetjane Vodopjanove. U ekipnim utrkama u sezoni SK 1993/94. u kanadskom Canmoreu 20. marta 1994. s Beth Coats, Joan Smith i Laurie Tavares osvojila je drugo mjesto u štafetnoj utrci.

## Kraj karijere 
Aktivnim bavljenjem biatlonom prestala se baviti nakon nastupa na Olimpijskim igrama 1998. godine. Po zanimanju je vojnik.

## Privatni život 
## Nagrade 
Skinner je 1998. godine primljena u Kuću slavnih američkog biatlona.

## Napomene 
## Vanjski linkovi 
* 
* 
* Zvanična banka podataka IBU-a

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1973.
Kategorija:Biografije, Sun Valley (Idaho)
Kategorija:Američki biatlonci
Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.
Kategorija:Američki olimpijci u biatlonu
Gillian Sharp

**Gillian Sharp** rođena 26. augusta 1961,  Londonu, Engleska, UK je nekadašnja američka biatlonka.

## Karijera 
### Olimpijske igre 
Gillian Sharp nije nastupala na Zimskim olimpijskim igrama.

### Svjetska prvenstva 
Na Svjetskim prvenstvima u biatlonu, Sharp je nastupila samo jednom i to u ekipnoj utrci u ekipnoj utrci s Laurom Tavares, Joan Smith i Beth Coats, gdje je osvojila peto mjesto, s jednim promašajem i zaostatkom od 1:25.3&nbsp;min u odnosu na pobjednički bjeloruski tim u sastavu: Natalija Permjakova, Natalija Rižankova, Irina Kakujeva i Svjetlana Paramigina.

### Svjetski kup 
U Svjetskom kupu je prvi put nastupila 10. marta 1994. u sezoni SK 1993/94. u kanadskom Hintonu, kada je u utrci na 15&nbsp;km s zaostatkom od 8:54.7&nbsp;min i devet promašaja osvojila 29-o mjesto iza pobjednice bjeloruske biatlonke Svjetlane Paramigine, koja je utrku završila s tri promašaja. Sedam dana kasnije u Canmoreu ostvarila je svoj najbolji plasman u pojedinačnim utrkama, osvojivši 18-o mjesto u utrci na 7,5&nbsp;km s jednim promašajem i zaostatkom od 1:40.6&nbsp;min iza pobjednice Ruskinje Nadežde Talanove, koja je utrku završila bez promašaja.

## Kraj karijere 
Aktivnim bavljenjem biatlonom prestala se baviti 1994. godine.

## Privatni život 
Kao dijete je s roditeljima emigrirala iz Velike Britanije u SAD. Otac joj bio univerzitetski profesor Geoffrey Sharp.

## Nagrade 
## Napomene 
## Vanjski linkovi 
* 
* 
* Zvanična banka podataka IBU-a

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1961.
Kategorija:Biografije, London
Kategorija:Američki biatlonci
Alice Archenhold

**Alice Archenhold** (27. august 1874. – 9. februar 1943.) bila je njemačka astronomkinja čiji je suprug bio kolega astronom Friedrich Simon Archenhold.

Rođena je u Wiesbadenu, Njemačka, i udala se za Friedricha Simona Archenholda u julu 1897. s kojim je živjela u Berlinu. Imali su petero djece. Njeni sinovi, Günter, koji je postao astronom, i Horst, obojica su pobjegli u Englesku, ali Alice je uhapšena i deportirana (zajedno sa kćerkom Hilde) u koncentracioni logor Theresienstadt, u Čehoslovačkoj, gdje je umrla 9. februara 1943.

2010. godine ulica u Treptow-Köpenick-u je preimenovana po njoj u Alice Archenhold Weg.

## Također pogledajte 
* Spisak astronoma
* Spisak astronomkinja

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Američki astronomi
Kategorija:Rođeni 1900.
Kategorija:Umrli 1932.