Bosanski ljiljan (simbol)

**Bosanski ljiljan** ili **zlatni ljiljan** heraldički je i historijski simbol koji se vezuje za srednjovjekovnu Bosnu. Prisutan je i na novcu, pečatima, zastavama, grbovima, stećcima, raznim ukrasnim predmetima i sl. Kao simbol počeo se upotrebljavati u srednjovjekovnoj bosanskoj državi, u vrijeme Tvrtka I Kotromanića, koja je za simbol uzela bosanski ljiljan.100px|mini|desno
alt=|mini|242x242piksel|Grb dinastije Kotromanić
200p|mini|desno|Zastava Republike Bosne i Hercegovine (1992-1998)
[mini|200p|Grb [Gradačac|Gradačca, primjer današnje upotrebe ljiljana na općinskim grbovima]]
U modernom periodu simbol je korišten na grbu i zastavi Republike Bosne i Hercegovine (1992–1998), a danas ima snažnu identitetsku i kulturnu simboliku.

Porijeklo ljiljana u grbu dinastije Kotromanića u historiografiji se često dovodi u vezu s heraldičkom tradicijom zapadne Evrope, posebno s anžuvinskim simbolima, imajući u vidu političke i dinastičke veze srednjovjekovne Bosne s Ugarskom u 14. stoljeću. Istovremeno, ne postoji jedinstven historiografski stav o direktnom porijeklu ovog motiva, a pojedini autori ukazuju na složenost političkih odnosa između Tvrtka I Kotromanića i anžuvinske krune u ranoj fazi njegove vladavine.

Grb zlatnih ljiljana kraljevske porodice Kotromanić sastoji se od šest zlatnih ljiljana na plavoj podlozi sa bijelom lentom. Dolaskom Osmanlija na područje Balkana i padom dinastije Kotromanić i sam grb je izašao iz upotrebe.

Pojava ljiljana u heraldičkom grbu dinastije Kotromanića tumačena je u različitim historiografskim pristupima unutar šire evropske tradicije heraldike. Simbol fleur‑de‑lis bio je raširen u zapadnoevropskoj heraldici srednjeg vijeka, gdje se javljao na grbovima i zastavama više dinastija i država, što ukazuje na moguć utjecaj evropskih heraldičkih sklonosti na aristokratsku simboliku u Bosni. Nema jedinstvenog historiografskog konsenzusa o direktnom porijeklu motiva ljiljana u bosanskom grbu, a pojedini autori smatraju da se njegovo značenje može razumjeti u kontekstu složenih političkih i kulturnih odnosa u 14. stoljeću.

Sa botaničke strane gledišta, lilium bosniacum je vrsta ljiljana autohtona za područje Bosne i Hercegovine, ali taksonomska veza između ove biljne vrste i srednjovjekovnog heraldičkog simbola ne može se potvrditi kao direktni izvor motivacije za njegovu upotrebu u srednjovjekovnoj heraldici.

## Moderna upotreba 
Godine 1992. grb zlatnih ljiljana nalazi svoju ponovnu upotrebu sa proglašenjem nezavisne Republike Bosne i Hercegovine. Zastava Republike Bosne i Hercegovine se sastojala od grba zlatnih ljiljana na bijeloj podlozi. Ovo je bila i zastava sa zlatnim mačevima na kutovima grba Armije Republike Bosne i Hercegovine. Grb je uklesivan na mezarjima i na grobovima bošnjačkih boraca.

Zastava Republike Bosne i Hercegovine iz 1992. godine zamijenjena je aktuelnom 1998. nakon što Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine nije uspjela postići saglasnost o zajedničkom državnom simbolu u postdejtonskom ustavnom okviru. Pozivajući se na ovlasti predviđene Aneksom 10 Dejtonskog mirovnog sporazuma i Bonskim ovlastima, visoki predstavnik Carlos Westendorp 4. februara 1998. nametnuo je Zakon o zastavi Bosne i Hercegovine, čime je uvedena nova državna zastava.

## Reference  
## Također pogledajte 
* Ljiljan (simbol)
* Zlatni ljiljan

Kategorija:Simboli Bosne i Hercegovine