Peti korpus Armije Republike Bosne i Hercegovine

mini|Druga verzija grba 5. korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine
**Peti korpus Armije Republike Bosne i Hercegovine** bio je jedan od korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine tokom rata u Bosni i Hercegovini.

Formiran je Odlukom Predsjedništva RBiH 21. oktobra 1992. godine. Istom odlukom komanda korpusa nalazila se u Bihaću a kao vojna formacija najvišeg ranga obuhvatio je vojne jedinice koje su do tada postojale na području sjeverozapadne Bosne, odnosno Cazinske krajine i to na način da je okružni štab TO pretpočinjen novoformiranom korpusu a općinski štabovi formiranim brigadama. 
Dodijeljena zona odgovornosti korpusa obuhvatala je skoro kompletnu Bosansku krajinu ali se u stvarnoj situaciji prostirala na otprilike 1.150&nbsp;km2. Dužina granice zone odgovornosti iznosila je oko 180&nbsp;km a na branjenoj teritoriji živjelo je između 180.000 i 200.000 stanovnika.

Tokom operacije "Sana '95", vođene u jesen 1995. godine, Peti korpus je u potpunosti porazio Abdićeve snage i zauzeo Veliku Kladušu, porazio srpske snage i zauzeo gradove: Bosanski Petrovac, Ključ i Bosansku Krupu, da bi na kraju ove operacije u sadejstvu sa Sedmim korpusom Armije Republike Bosne i Hercegovine zauzeo i Sanski Most. 
[mini|250p|Komandant [Atif Dudaković]]

## Historija 
### Osnivanje prvih jedinica 
Prva brigada formirana na ovoj teritoriji je bila 101. samostalna muslimanska krajiška brigada formirana 9. aprila 1992. godine u selu Kovačević, općina Cazin. I u drugim naseljenim mjestima Okruga Bihać formiraju se jedinice višeg taktičko-operativnog nivoa pa tako u Bihaću, 19. jula,  od već formiranih odreda TO se vrši postrojavanje pripadnika novoustrojene prve i druge bihaćke pješadijske brigade. U augustu se u Cazinu na isti način osniva 1. cazinska pješadijska a u Bužimu 15. augusta 105. bužimska krajiška pješadijska brigada, kasnije poznata kao 505. viteška brdska brigada, 1. 9. 1992. godine osnovana je  111. bosanskokrupska pješadijska brigada koja je 1. aprila naredne godine preimenovana u 511. brdsku brigadu.

### Osnivanje operativne grupe i korpusa 
Zbog nepostojanja operativno-taktičke komande osjećala se potreba formiranja jedne takve komande koja bi objedinila formirane brigade i uspostavila lanac rukovođenja i komandovanja takvim jedinicama kako u procesu planiranja i priprema isto tako i u izvođenju borbenih dejstava značajnijih razmjera. Na osnovu tih potreba a po naređenja Štaba VK OS Republike Bosne i Hercegovine od 29. jula 1992. godine, 13. augusta dolazi do osnivanja Unske operativne grupe, koja će ubrzo promijeniti naziv u Unsko-sansku operativnu grupu (USOG). Ova OG preuzela je komandovanje nad svim jedinicama sve do formiranja korpusa koje je naređeno odlukom Predsjedništva RBiH od 18. augusta 1992. godine. Za komandanta USOG-a postavljen je Ramiz Dreković a za njegovog zamjenika i načelnika štaba imenovan je Ramiz Duraković. Nakon odlaska generala Drekovića na dužnost komandanta 4. korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine, na poziciju komandanta Petog korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine 1. novembra 1993. godine dolazi general Atif Dudaković i na toj dužnosti ostaje do 28. novembra 1997. godine. 5. korpus je često nazivan 5. armijom od stranih medija koji su bili prisutni u vrijeme rata na tom području.

### Ratni put Korpusa 
### Kraj rata i mirnodopski status 
## Komanda 
Prema naređenju Vrhovnog štaba Oružanih snaga Republike Bosne i Hercegovine od 29. septembra 1992. za sjedište korpusa određen je Bihać. Formiranjem korpusa za prvog komandanta korpusa određen je Ramiz Dreković (21.10.1992. - 1.11.93)

Najmogoljudnija je bila 111. bosanskokrupska pješadijska brigada sa ukupno 1.692 pripadnika dok su još četiri brigade brojale iznad 1.000 pripadnika. 	

## Naoružanje na dan formiranja korpusa 
Danom formiranja Peti korpus je u svom naoružanju posjedovao ukupno 2140 cijevi od toga 1094 automatskih i 479 poluautomatskih pušaka.
* Zauzimanje Grabeža "94"
* Zauzimanje Pećigrada "94"
* Operacija Breza '94
* Operacija Sana '95
* Operacija Oluja

## Priznanja 
Dvojica pripadnika korpusa (Adil Bešić i Izet Nanić) posthumno su odlikovani najvišim armijskim odlikovanjem Ordenom heroja oslobodilačkog rata. Tri brigade su kraj ratnih dejstava dočekale sa počasnim nazivom *slavne* (501, 503. i 511) i dvije kao *viteške* (502. i 505).

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*Peti korpus Armije RBiH 1992-1995
*Vojska.net: Peti korpus Armije RBiH
*Vojska.net: 501. brigada Petog korpusa Armije RBiH
*Vojska.net: 505. brigada Petog korpusa Armije RBiH

*
5
Kategorija:Historija Bihaća