open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hans Christian Ørsted

**Hans Christian Oersted** (dan.: *Ørsted*) danski je fizičar i hemičar. 1820. godine otkrio je vezu između elektriciteta i magnetizma u vrlo jednostavnom eksperimentu. On je pokazao da provodnik struje može da otkloni kazaljku magnetiziranog kompasa. Ørsted nije imao neko zadovoljavajuće objašnjenje za ovaj fenomen niti ga je pokušao predstaviti u matematičkom okviru.

Ørsted nije bio prva osoba koja je otkrila vezu između elektriciteta i magnetizma. 18 godina prije njega italijanski naučnik Gian Domenico Romagnosi došao je do iste spoznaje. Njegovo otkriće objavljeno je 1802. u italijanskim novinama, ali naučni krugovi nisu to zapazili.
Oblikovao je post-kantovsku filozofiju i napredak u nauci kroz kraj 19-tog vijeka.
1825. godine Ørsted je dao značajan doprinos hemiji napravivši aluminij.

CGS jedinica za magnetnu indukciju (*oersted*) dobila ime je po njemu, kako bi se obilježio njegov doprinos elektromagnetizmu.

## Također pogledajte 
*James Clerk Maxwell
*Fizika

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 
* Physics Tree: Hans Christian Ørsted Details
* Interactive Java Tutorial on Oersted's Compass Experiment National High Magnetic Field Laboratory
* 

* http://books.google.ba/ Hans Christian Ørsted and the Romantic Legacy in Science: Ideas, Disciplines

Kategorija:Danski hemičari
Kategorija:Danski fizičari
Kategorija:Inozemni članovi Kraljevskog društva
Kategorija:Biografije, Rudkøbing
Kategorija:Rođeni 1777.
Kategorija:Umrli 1851.
1001.

Godina **1001.** (**MI**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. Oznaka 1001. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji 
## 1001. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
Centronics

**Cetronics** je ime za paralelni međusklop koji se pojavio na tržištu u 1970-tim godinama i bio izuzetno popularan za spajanje računara sa pisačem prije pojave USB-a. Ovaj međusklop je dobio ime po američkom proizvođaču igličnih pisača Centronics iz Hudsona (New Hampshire) koja ga je razvila. Centronics je započeo kao odjel Wang Laboratories.

Centronics je dugo bio kvazi standard i tek 1994. IEEE je ratificirao ovaj međusklop koji je kasnije dobio ime IEEE 1284, no kolokvijalno Centronics je bilo popularnije ime što je bio rezultat kasne ratifikacije.
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* http://www.scribd.com/doc/65411429/Centronics-Data-Sheets
* http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Ekco-Group-Inc-Company-History.html
## Literatura 
* Edward Webster, Print Unchained: Fifty Years of Digital Printing, 1950-2000 and Beyond, DRA of Vermont, Inc. (2000). 

Kategorija:Sabirnica
Papa Lino

Papa Lino je, prema nekoliko ranih izvora, drugi biskup Rima i naveden je od strane Rimokatoličke crkve kao drugi papa. Njegov pontifikat je trajao od 67. do njegove smrti 76. godine. Lino i Petar su posebno spomenuti u Novom zavjetu.

## Rani biskupi Rima 
Najraniji svjedok Linusovog statusa kao biskupa bio je Irinej, koji je 180. godine napisao: "Blaženi apostoli osnovaše i izgradiše crkvu, a zatim predadoše biskupiju u ruke Lini". Lino je predstavljen kao prvi nakon Petra koji je bio zadužen za Rimsku crkvu.

## Život 
Lino je bio prvi čovjek crkve za vrijeme vladavine Rimskog cara Nerona. Prema *Liber Pontificalis*, Lino je bio italijan, rođen u Volterri u regiji Toskana. Ime njegovog oca je zabilježeno kao Herculanus. U *apostolskim ustavima* ime njegove majke je bilo Claudia. Prema* Liber Pontificalis*, Lino je izdao dekret da žene trebaju pokriti svoju glavu u crkvi, proglasio je prvih petnaest biskupa. Umro je mučeničkom smrću i sahranjen na Vatikanskom brdu pored Petra. *Liber Pontificalis* daje i datum njegove smrti, 23. septembar. Njegovo ime je uključeno u rimski kanon.

Što se tiče Lininog dekreta u kojem zahtijeva da žene pokrivaju svoju glavu, J.P. Kirsch komentira u Katoličkoj enciklopediji: "Bez sumnje ova uredba je apokrifna, i proizvoljno se pripisuje prvom nasljedniku apostola u Rimu".

Rimska mitologija ne navodi Linu kao mučenika. O njemu se samo kaže: "U Rimu, komemoracija Sv. Line, Pape, koji je, prema Irineju, bio osoba kojoj je blagoslovljeni apostol povjerio biskupsku brigu o Crkvi, i koga je blagoslovio apostol Pavle".

Grobnica pape Line je pronađena u bazilici sv. Petra 1615. godine. Blagdan pape Line je 23. septembra.

## Reference 
Kategorija:Kršćanski sveci
Kategorija:Pape
Dalmacija

mini|desno|300px|Karta Hrvatske sa označenom Dalmacijom
**Dalmacija** je historijska provincija na istočnoj obali Jadranskog mora i južna, sredozemna regija Republike Hrvatske. Smještena na središnjem dijelu Jadranskog primorja, a svojim najvećim dijelom graniči sa Bosnom i Hercegovinom na sjeveru, odnosno Crnom Gorom na istoku. Porijeklo riječi Dalmacija potječe najvjerovatnije od imena starog ilirskog plemena Delmata ili Dalmata, koji su naseljavali najveći dio današnje središnje Dalmacije, uključujući i susjedna područja jugozapadne Bosne i današnje gradove Livno i Duvno/Tomislavgrad prije dolaska Slavena na ova područja u 7. vijeku.

## Historija 
mini|desno|Trogir
Dalmacija u rimsko doba se prostirala od Jadrana do Panonije. U ranom srednjem vijeku (7.-11. vijek) većim dijelom je bila u sastavu Hrvatskog kraljevstva, pod vodstvom narodnih kneževa i kraljeva iz loze Trpimirovića. Kasnije, srednjovjekovna mletačka provincija Dalmacija obuhvatala je u početku nekoliko ostrva i primorskih gradova, da bi se kasnije proširila na teritoriju, koju i danas obuhvata u sastavu Hrvatske. U sastav mletačke Dalmacije nije ulazila jedino Dubrovačka republika, već je bila samostalna, dok je bosansko primorje bilo prvobitno dio srednjovjekovne bosanske države, a kasnije i Osmanlijskog carstva. Tradicionalno dobri dobrosusjedski odnosi i veze između BiH i Dalmacije mogu se pratiti kroz gotovo cijelu historiju, a i danas se očituju u brojnim, porodičnim i prijateljskim vezama.

## Klima 
mini|desno|Obala
Klima Dalmacije je pretežno sredozemna: ljeti izrazito toplo (zege i suše), zimi blago, sa obilatim padavinama tokom jesenskih i zimskih mjeseci.

## Hidrografija 
Hidrografiju regije karakterišu jaka kraška vrela, rijeke primorčice (Jadro, Ombla), kraće ponornice, te nekoliko značajnijih rijeka poput: Zrmanje, Krke, Čikole i Cetine, koje prolaze kroz kraške doline i klisure, te rijeka Neretva na samom jugu Dalmacije.

## Gradovi 
mini|desno|Prokurative
Kulturno i privredno središte Dalmacije je grad Split. Upravno gledano Dalmacija je danas podijeljena u nekoliko manjih upravnih jedinica - županija. Najznačajniji gradovi su: Split, Zadar, Šibenik, Dubrovnik, Kaštela, Trogir, Makarska i Ploče na obali, odnosno Knin, Sinj, Metković i Imotski u dalmatinskom zaleđu, Zagori. Veća ostrva su: Brač, Hvar, Vis, Korčula, Mljet, Pag i druga.
mini|desno|Zadar

## Privreda 
Najznačajnije privredne grane su brodogradnja, ribolovstvo i mediteranske kulture, te naročito turizam tokom ljetnih mjeseci.

## Također pogledajte 
* Regije Hrvatske

## Vanjski linkovi 
Kategorija:Geografija Hrvatske
Kategorija:Mediteran
1815.

## Događaji 
*Drugi srpski ustanak.
*18. juni Bitka kod Waterlooa. Napoleon Bonaparta je poražen

## Rođeni 
### Januar
### Februar 
* 4. februar - Josip Juraj Strossmayer, biskup đakovačko-bosanski i srijemski (od 1849), političar, kulturni djelatnik i pisac

### Mart 
### April 
* 1. april - Otto von Bismarck, njemački državnik i političar

### Maj 
### Juni 
### Juli 
### August 
* 15. august – Georgios Averoff, grčki industrijalac i filantrop aromunskog porijekla

### Septembar 
### Oktobar 
* 17. oktobar - Emanuel Geibel, njemački književnik

### Novembar 
* 2. novembar - George Boole, engleski matematičar i filozof

### Decembar 
* 10. decembar - Ada King Lovelace, britanska matematičarka i prvi programer

## Umrli 
*21. januar - Matthias Claudius, njemački književnik
* 7. decembar. - Strijeljan Michel Ney, najčuveniji Napoleonov maršal. Za zasluge u odbrani Francuske, u vrijeme restauracije Luja XVIII dobio je titulu pera (1814). Po povratku Napoleona u martu 1815. (Napoleonovih Sto dana) vratio se u njegovu službu i komandovao gardom u bici kod Waterlooa. Poslije Napoleonovog poraza, uhvaćen je u bijegu, optužen za izdaju i osuđen na smrt.

## Reference 
## Vanjski linkovi
Roksana

**Roksana** (Roxana ili Roxane; perzijski: روشنک Roušanak; rođena oko 345. p. n. e.; umrla 310. p. n. e.) bila je žena Aleksandra Velikog. Politički je bila nevažna i prema mišljenju mnogih nije bilo razloga za ženidbu s njom. No što je ipak Aleksandra ponukalo da se njome oženi? Ima više pretpostavki. Možda ljubav, strasti, no vjerovatno se njome oženio kako bi još više ujedinio Grčku i Makedoniju sa Perzijom i njenim stanovnicima toliko različitih rasom, kulturom i načinom života. Aleksandar se uvijek borio za njihovu ravnopravnost i želio je osloboditi i ujediniti cijeli svijet.

Kategorija:Historija Makedonije
Kategorija:Rođeni p. n. e.
Kategorija:Umrli p. n. e.
Kategorija:Biografije, Baktrija
1389.

## Događaji 
* 15. juni - Vodila se Kosovska bitka, između udružene srpsko-bosanske i osmanske vojske.

## 1389. u temama 
## Rođeni 
* Mehmed I, sultan Osmanlijskog carstva

## Umrli 
* Murat I, sultan Osmanlijskog carstva

## Reference 
## Vanjski linkovi
1686.

**1686.** (MDCLXXXVI) je bila uobičajena godina koja počinje u utorak po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru, 1686. godina Common Era (CE) i Anno Domini (AD), 686. godina 2. milenija, 86. godina 17. vijeka i 7. godina decenije 1680-ih. Od početka 1686. godine, gregorijanski kalendar je bio 10 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.
[desno|mini| [2. septembar: Bitka kod Budima.]]

## Rođeni 
## Umrli 
## Događaji 
## 1686. u temama 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1688.

**1688.** (MDCLXXXVIII) je bila prijestupna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru i prijestupna godina koja počinje u nedjelju po julijanskom kalendaru, 1688. godine Common Era (CE) i Anno Domini (AD), 688. godina 2. milenija, 88. godina 17. stoljeća i 9. godina decenije 1680-ih. Od početka 1688. godine, gregorijanski kalendar je bio 10 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
## 1688. u temama 
## Rođeni 
* 4. februar - Pierre Carlet de Marivaux, francuski komediograf i romanopisac
* 21. maj - Alexander Pope, engleski književnik

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* https://www.history.com/a-year-in-history/1688 
* https://www.onthisday.com/date/1688
1689.

**1689.** (MDCLXXXIX) je bila uobičajena godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru  i uobičajena godina koja počinje u utorak po julijanskom kalendaru, 1689. godina Common Ere (CE) i *Anno Domini* (AD), 689. godina 2. milenija , 89. godina 17. vijeka i 10. i posljednja godina 1680-ih godina. Od početka 1689. godine, gregorijanski kalendar je bio 10 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.
## Događaji 
## 1689. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference
Pearl Harbor

mini|200px|Pogled na Pearl Harbor
**Pearl Harbor** je kompleksna luka na ostrvu O'ahu na Havajima, zapadno od Honolulu. Većina luke i okolnog zemljišta pripada američkoj pomorskoj mornarici: sjedište pacifičke američke flote.

Napad japanaca na Pearl Harbor 7. decembra 1941. godine uveo je SAD u Drugi Svjetski Rat.

## Vanjski linkovi 
* Histoija Pearl Harbor-a tokom Drugog svjetskog rata 
* Historija Pearl Harbor-a prije 7. decembra 1941. godine
* Pearl Harbor poslije napada
* [Službena web.stranica brodogradilišta(https://bs.wikipedia.org/wiki/Brodogradili%C5%A1te) Pearl Harbor]
* Dodatne informacije sa Globalsecurity.org

Kategorija:Američke pomorske baze
Kategorija:Luke
Kategorija:Geografija Havaja
Abraham Robinson

**Abraham Robinson** (6. oktobar 1918 – 11. april 1974) bio je matematičar, koji je bio svjetski poznat po razvitku nestandardne analize, složenog matematičkog sistema, gdje se koriste beskonačni brojevi.

Rodio se u Wildenburgu u Njemačkom carstvu, današnji Walbrzych u Poljskoj, a umro je u New Havenu u Sjedinjenim Američkim Državama.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* MacTutorova biografija Abrahama Robinsona

Kategorija:Američki matematičari
Kategorija:Rođeni 1918.
Kategorija:Umrli 1974.
Iberijski federalizam

mini|desno|200px|Španija i Portugal
**Iberijski Federalizam** je zajednička ideologija Portugala i Španije sa početka 20. vijeka. Ova ideologija je podržavala uniju između ovih zemalja, te formiranje Iberijske Federacije. Ove ideale su promovirali većinom republikanski i socijalistički pokreti u obje nacije.

Špekuliše se, da su današnje boje zastave Portugala (crvena i zelena) ustvari boje zastave pokreta za Iberijsku Federaciju.
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* http://www.cei.pt/ 

Kategorija:Historija
Kategorija:Ideologije
1850.

## Događaji 
* Omer-paša Latas dolazi u Bosanski ejalet.
* 4. april – Osnovan Los Angeles.

## 1850. u temama 
## Rođeni 
### Januar
* 27. januar – Edward John Smith, engleski kapetan broda *Titanic*

### Februar 
### Mart 
* 7. mart – Tomáš Masaryk, češki političar i filozof

### April 
### Maj 
### Juni 
* 6. juni – Karl Ferdinand Braun, njemački fizičar

### Juli 
### August 
* 3. august – Abby Langdon Alger, američka spisateljica i prevoditeljica
* 5. august – Guy de Maupassant, francuski pisac

### Septembar 
### Oktobar 
### Novembar 
### Decembar 
## Umrli 
* 23. april – William Wordsworth, engleski pjesnik
* 9. juli – Zachary Taylor, američki političar i predsjednik
* 17. august – José de San Martín, argentinski general i političar, prvi predsjednik Perua
* 18. august – Honoré de Balzac, francuski književnik

## Reference 
## Vanjski linkovi
Otrantska vrata

desno|200p
**Otrantska vrata** (albanski:*Kanali i Otrantos*; italijanski:''Canale d'Otranto'') predstavljaju morski prolaz koji razdvaja dva mora, Jadransko na sjeveru i Jonsko more na jugu te razdvaja Apeninsko od Balkanskog poluostrva tj. Italiju od Albanije. Otranska vrata predstavljaju ulaz u Jadransko more i jedinu pomorsku vezu sa Sredozemnim bazenom.

Njena širina kod tačke Punta Palascia, istočno od Salenta, je manje od 72 kilometara. Otranska vrata su dobila naziv po italijanskom gradu Otrantu.

## Historija 
[mini|lijevo|200px|Zalazak sunca nad albanskom [Vlora|Vlorom]]
Za vrijeme 1. svjetskog rata, tjesnac je bio od strateškog značaja. Savezničke mornarice Italije, Francuske i Velike Britanije, blokadom moreuza uglavnom sa lahkim pomorskim snagama i lahko naoružanim ribarskim plovilima, su ometale opreznu Austro-Ugarsku mornaricu držeći je u blokadi i sprečavajući njen slobodan prolaz do Sredozemnog mora, djelotvorno čuvajući je od pomorske pozornice rata.

Međutim ta taktika blokade tjesnaca se pokazala neefikasnom protiv njemačkih U-podmornica koje su operirale iz Sredozemnog mora i koje su zadavale velike muke mornarici savezničkih snaga tokom većeg perioda rata.

1992. godine, Albanija i Italija su potpisale sporazum o razgraničenju unutar epikontinentalnog pojasa, te je na taj način unutar Otranskih vrata određena granica između dvije zemlje u tjesnacu.

1997. i 2004. godine, gotovo 100 ljudi je izgubilo živote pokušavajući da ilegalno pređu moreuz nakon nemira 1997. godine u Albaniji i loših ekonomskim uslova koji vladaju u toj balkanskoj državi.

U 2006. godini albanska je vlada nametnula moratorij na motorni pogon jedrilica na svim jezerima, rijekama i morima Albanije kako bi suzbila organizirani kriminal.
Jedini izuzetak od nametnutih pravila su plovila u državnom i stranom vlasništvu kao i ribarski brodovi.

## Reference 
Kategorija:Geografija Albanije
Kategorija:Geografija Italije
Kategorija:Mediteran
Kategorija:Moreuzi Evrope
Humor

**Humor** je oblik zabave i vid ljudske komunikacije sa svrhom da nasmije ljude i učini ih sretnim. Porijeklo riječi humor dolazi od humoralnog liječenja starih Grka, koji su tvrdili da mješavina tekućina (humora) kontrolira ljudsko zdravlje i osjećaje.

## Vrste, forme humora (šala) 
### Verbalne forme 
* Ironija
* Sarkazam
* Satira
* Parodija
* Vic (humor)

### Neverbalne 
* Grimase (primjer Jim Carrey)
* Pantomima i pokreti rukama
* Karikatura
* Strip
* Uzrokovanje bola (primjer Tom & Jerry crtani filmovi, film 'Sam u kući' ('Home Alone'))
* Smiješni 'zakoni' (Murphyjevi 'zakoni')
* Razni predmeti i naprave (maske, plastični nosevi....)

Dokazano je da humor ljude čini sretnim i produžava im život, odnosno - zdraviji su.
## Također pogledajte 
* Borat Sagdiyev
* Samo za smijeh

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Kultura
Prva nogometna liga Federacije Bosne i Hercegovine

**Prva nogometna liga Federacije Bosne i Hercegovine** je ligaško takmičenje drugog stepena koje se odigrava na području Federacije Bosne i Hercegovine. Organizator takmičenja je Nogometni savez Federacije Bosne i Hercegovine.

## Format
Prva liga FBiH se sastoji od 14 klubova. Pobjednik lige ostvaruje plasman u Premijer ligu, dok dva do tri (u zavisnosti da li iz Premijer lige ispadaju klubovi koji igraju u FBiH ili Republici Srpskoj) posljednjeplasiranih timova ispada u Drugu ligu FBiH.

## Klubovi u sezoni 2024/25.
## Prvaci
Od sezone 1995/96. do 1999/2000. liga nije igrana na cijeloj teritoriji Federacije Bosne i Hercegovine. U sezoni 2000/01. liga je imala svoje prvo izdanje obuhvatajući teritorij cijele FBiH, a od 1995. do 1998. godine liga je nosila naziv *Druga liga NS BiH*. Od sezone 1998. do 2000. godine je bila poznata kao *Prva B liga NS BiH*.

|valign="top"|

|valign="top"|

|valign="top"|

|}

## Uspjesi po klubovima
## Uspjesi po kantonima
## Strijelci po sezonama
## Vanjski linkovi
*Službena stranica

Kategorija:Nogometna takmičenja u Bosni i Hercegovini
*
Bosna i Hercegovina
Proizvodnja

**Proizvodnja** ili **produkcija** se može odnositi na:

U ekonomiji:

* Proizvodnja u ekonomiji, čin pravljenja proizvoda (dobra i usluge)
* Proizvodnja, čin manufakture dobara
* Proizvod u statistici, kao bruto domaći proizvod
* Proizvodna linija

U zabavi:

* Produkcija, faza snimanja filma
* Produkcija, kategorija iluzionih magičnih trikova
* Produkcija, filmski distributor kompanije
* Produkcija, pozorišni nastup ili pozorišni producent

Apstraktni sistemi:

* Proizvod (informatika), koncept formalne gramatike
* Proizvodni sistem, metod programiranja
Anders Fogh Rasmussen

**Anders Fogh Rasmussen** (rođen 26. januara 1953) jest danski političar i predsjednik danske stranke *Venstre* (Ljevica), a od 2001. do 2009. bio je premijer Danske. Bivši je generalni sekretar NATO saveza.

Rođen i odrastao je na Djurslandu u istočnom Jyllandu. Obrazovan je kao cand.oecon. na Aarhus univerzitetu. Ima troje djece.

Rasmussenove namjere u vladi su bile više desničarske prirode nego što je to bio običaj u danskoj politici zadnjih decenija. Glavne teme su mu bile deregulacija, privatizacija i ograničenje vladinih struktura. Njegova vlada je donijela više strogih zakona kako bi se smanjio doliv imigranata u Dansku.

## Rat u Iraku
Kao premijer, Rasmussen je snažno podržavao američki rat u Iraku. Kao što je to bio slučaj sa većinom evropskih zemalja, i u Danska se suočila s velikom opozicijom. Razne ankete su ukazivale na raskol danskog javnog mnjenja po ovom pitanju. Dvojica protivnika su uspjeli prodrijeti u danski parlament i politi crvenu boju na danskog premijera Rasmussena, kao znak protesta danskog učestvovanja agresije na Irak. U mjesecima nakon same agresije, danske trupe učestvuju u sklopu multinacionalnih snaga u Iraku. Nekih 550 danskih vojnika je stalno stacionirano od 2004. u kampu "Danevang" blizu Basre.

## Bibliografija
Njegove knjige, koliko je poznato, nisu prevedene na bosanski jezik. Ovo je spisak njegovih djela na danskom jeziku, a u zagradi doslovni prijevod na bosanski jezik.

**Opgør med skattesystemet* (1979) *(Obračun s poreznim sistemom)*
**Kampen om boligen* (1982) *(Borba za dom)*
**Fra socialstat til minimalstaten (Iz socijalne u minimalnu državu)* (1993)

Dao je svoj doprinos kao koautor sljedećim stručnim knjigama:
**Den truede velstand* (1980),
**Slaget om landsbyen* (1981),
**Liberal Ungdom gennem 75 år* (1983),
**Handelen år 2000* (1985),
**Bolig og økonomi* (1987),
**Danmark år 2000* (1987),
**Arbejdslyst og velfærd &ndash; en umulig cocktail?* (1993).

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Rođeni 1953.
Kategorija:Danski političari
Kategorija:Biografije, Ginnerup
Kategorija:Živi ljudi
Huahine

mini|desno|190x190px|Ostrvo Huahine
**Huahine** je dio Društvenih ostrva Francuske Polinezije. Posmatrano kao cjelina, Huahine je, poslije Tahitija, drugo najveće u Društvenim ostrvima, a najveći u Zavjetrinskim ostrvima. Huahine se, ustvari, sastoji od dva ostrva, Huahine Nui (Veliki Huahine) i Huahine Iti (Mali Huahine), koji su prije bili spojeni samo pješčanim nasipom pri niskoj plimi, ova dva ostrva su sada spojena malim mostom. Oba ostrva imaju četiri sela.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Ostrva
Kategorija:Francuska Polinezija
Plima i oseka

mini|desno|Oseka
**Plima i oseka** su mijene mora u prirodi usljed djelovanja gravitacije Mjeseca.

## Razlozi pojavljivanja plime i oseke 
thumb|Koncept jake plime i oseke
thumb|Koncept mrtve mijene
Plima i oseka pojavljuju se zbog gravitacijskih sila koje se nalaze između Zemlje, Mjeseca i Sunca pri njihovom međusobnom kretanju kroz svemir. Mjesec se okreće oko Zemlje te zbog svoje privlačnosti prema Zemlji između njih se javlja privlačna sila koja djeluje na Zemlju, a pošto na Zemlji sve osim goleme vodene mase (71% Zemljine površine prekriveno vodom) nije dovoljno fleksibilno da bi ga Mjesec privukao, Mjesec privlači prema sebi vodenu masu na velikim površinama (okeani, mora, velika jezera), što uzrokuje povlačenje nivoa mora na obali te nivo mora opada kako utjecaj jača i to se naziva **osekom**, postupno utjecaj slabi te dolazi do postupnog povećanja nivoa mora u prvobitno stanje a ta pojavu naziva se **plima**. Zbog toga što je mjesec glavni pokretač plime i oseke do te promjene dolazi dva puta u približno 25 sati, ili, bolje rečeno, plima i oseka se izmijene u jednom danu dvaput otprilike svakih 12 sati i 25 minuta.

### Jake plime i oseke 
Jake plime i jake oseke se javljaju u periodima punog i novog Mjeseca kada je utjecaj Mjeseca na privlačnost prema Zemlji pojačan utjecajem položaja Sunca naspram Zemlje to jest za vrijeme punog i novog Mjeseca sva tri tijela se nalaze u ravnini te je zbog toga utjecaj na plimu i oseku najjači.

Promjenom udaljenosti između Mjeseca u odnosu na Zemlju također utječe na jačinu plime i oseke tako kada je Mjesec u perigeji plima i oseka jačaju a apogeji slabe, a svakih 15 mjesečevih orbitalnih okreta oko Zemlje perigeja bude u skladu ili sa novim ili punim mjesecom uzrokujući **perigejne morske mijene ** sa najvećim rasponom plime i oseke, do ove pojave dolazi prosječno svakih 29 dana 12 sati 44 minute i 3 sekunde ili svakih 29.530589 dana.

Utjecaj perigejnih morskih mijena inače nije opasan, osim u slučaju kada se na istom području javi oluja koja u isto vrijeme krene na obalu te tada zbog visokih plimnih valova može izazvati materijalnu štetu u priobalju zahvaćenog područja. Zbog tako izraženog utjecaja jake plime i oseke mogu u područjima velikih razlika između plime i oseke utjecati na pomorski promet, ribarstvo, priobalni turizam i odvijanje prometa na kopnu.

### Mrtve mijene 
Mrtve mijene označavaju najslabije plime i oseke to jest kada je razlika između gornje granice plime i donje granice oseke najmanja a događa se kada je Mjesec u stadiju četvrt i pola te je samim time utjecaj na Zemlju najblaži.

Zbog minimalnih kretanja nivoa morske površine mrtve mijene ne uzrokuju značajnije probleme vezane uz život i djelatnosti čovjeka.


Kategorija:Geodezija
Kategorija:Navigacija
Kopenhagen

**Kopenhagen** () jest glavni i najveći grad Danske s otprilike 528.208 stanovnika (2010) u užem gradskom području, te oko 1,18 miliona u cijeloj gradskoj aglomeraciji. Nalazi se na istočnoj obali Zelanda (), s pogledom na grad Malmö i švedsku obalu. Od 2000.dva su grada povezana mostom Øresund.

### Historija 
Grad su osnovali danski kralj Svend Dvobrad (*danski: Svend Tveskæg*) i njegov sin Knud Veliki (*danski: Knud den Store*) oko 1000. godine naše ere. U početku je to bio mali trgovački grad. Do polovine 12. vijeka bio je malo ribarsko mjesto, a na važnosti je počeo dobijati godine 1167. kada je postao biskupsko sjedište. Odlična prirodna luka pogodovala je razvoju trgovine i zanata i dala ime gradu. Grad je u tom razdoblju bio izložen napadima Hanzeatske lige, a 1254. dobio je gradska prava, te 1536. postao prijestolnicom Danskog kraljevstva.

### Promet 
Kopenhagen je najveća danska luka s brodskim vezama sa Švedskom, Norveškom, Njemačkom, Poljskom i Velikom Britanijom. Na ostrvu Amager nalazi se jedna od najvećih evropskih i najveći skandinavski aerodrom – međunarodni aerodrom Kastrup. Ostrvo Sjælland spojen je s kopnom nizom mostova preko kojih vode željezničke i putne veze Kopenhagena s ostatkom Danske i Evrope.

### Znamenite ličnosti 
* Hans Christian Andersen
* Niels Bohr
* Tycho Brahe
* Nicolai Grundtvig
* Ludvig Holberg
* Søren Kierkegaard

## Također pogledajte 
* Ungdomshuset
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica

Kategorija:Glavni gradovi evropskih država
Kategorija:Gradovi u Danskoj
*
Španska književnost

mini|desno|200px|La Celestina, autor Fernando de Rojas
Španska književnost se obično odnosi na literaturu (Špansku poeziju, prozu, i dramu) napisane na španskom jeziku, i na teritoriji koju čini država Španija.
## Književnici 
* Pedro Calderón de la Barca
* Miguel de Cervantes
* Luis de Góngora
* Federico García Lorca
* Baltasar Gracián y Morales
* Lope de Vega
* Manuel Vázquez Montalbán
* Benito Pérez Galdós
* Pío Baroja

## Djela 
*Don Kihot - Miguel de Cervantes

## Vanjski linkovi 
* http://www.cervantesvirtual.com/
* http://www.palabravirtual.com/ 
* http://www.onlinecollegecourses.com/2011/09/01/50-great-hispanic-novels-every-student-should-read/

Španska književnost
Der er et yndigt land

"**Der er et yndigt land**" (*Postoji krasna zemlja*) jest himna Danske. Ako je prisutna kraljevska porodica, kao himna se upotrebljava Konge Christian stod ved højen mast.

Tekst je napisao Adam Gottlob Oehlenschläger 1819. s motom: "Ille terrarum mihi praeter omnes Angulus ridet" (Horacije).

Melodiju je napisao H. E. Krøyer 1835, a poslije Th. Laub i Carl Nielsen.

## Tekst 
Kategorija:Državne himne
Kategorija:Danska
1881.

**1881.** (MDCCCLXXXI) je bila uobičajena godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u četvrtak po julijanskom kalendaru, 1881. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 881. godina 2. milenija, 81. godina 19. stoljeća i 2. godina decenija 1880-ih. Od početka 1881. godine, gregorijanski kalendar je bio 12 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
* 18. juni – Oživljen sporazum o Savezu tri cara.
* 2. juli – Popisana Carigradska konvencija kojom je Grčka pripojila regije Tesalije (osim Elassone) i dijela južnog Epira (prefektura Arta).
* 19. novembar – Meteorit pao blizu sela Großliebenthal, jugozapadno od Odese u Ukrajini.

## 1881. u temama 
## Rođeni 
* Nepoznat datum – Aristotel Petrović, bosanskohercegovački političar i 6. gradonačelnik Sarajeva
* 29. januar – Kim Gyu-sik (), korejski političar, diplomat i pjesnik
* 1. mart – Petar Skok, hrvatski lingvist
* 12. mart – Mustafa Kemal Atatürk, turski oficir (paša) i političar, osnivač moderne Republike Turske
* 11. juli – Isabel Martin Lewis, američka astronomkinja
* 6. august – Alexander Fleming, britanski biolog

## Umrli 
* Matija Mažuranić, hrvatski književnik
* 9. februar – Fjodor Dostojevski, ruski književnik, romanopisac, novelist i publicist
* 19. septembar – James A. Garfield, američki političar i predsjednik

## Reference 
## Vanjski linkovi
Zeland

mini|desno|Pozicija Zelanda u Danskoj.
**Zeland** () najveće je ostrvo u Danskoj s više od 2 miliona stanovnika, od kojih većina živi u glavnom gradu Kopenhagenu i okolini. Zeland ima površinu od 7.031 km2.

## Geografija 
Zeland ima uglavnom nisku i pješčanu obalu sa izuzetkom od nekoliko strmnina.

### Gradovi 
* Frederiksberg
* Helsingør
* Hillerød
* Holbæk
* Kalundborg
* Kopenhagen
* Køge
* Næstved
* Præstø
* Roskilde
* Slagelse
* Slangerup
* Sorø
* Vordingborg
* Vallensbæk
## Također pogledajte 
* Gundsø

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Geografija Danske
Kategorija:Danska ostrva
Dan Brown

**Daniel Gerhard Brown** (rođen 22. juna 1964) jest američki pisac detektivskih trilera.

Najznačajnija djela su mu romani iz serijala o Robertu Langdonu: *Anđeli i demoni* (2000), *Da Vincijev kod* (2003), *Izgubljeni simbol* (2009), *Inferno* (2013) i *Porijeklo* (2017). Njegovi romani obrađuju teme kao što su: potraga za blagom u 24 sata, teme iz oblasti kriptografije, otkrivanja zagonetki, simbola i kodova, historije umjetnosti i teorije zavjere. Djela su mu prevedena na 56 jezika a od 2012. godine prodato je preko 200 miliona primjeraka romana. Za tri romana urađene su i filmske adaptacije: *Anđeli i demoni* (2000), *Da Vincijev kod* (2003) i *Inferno* (2013).

Njegova knjiga *Da Vincijev kod* () bila je jedna od najvećih bestselera posljednjih godina, koja je prodana u više od 25 miliona primjeraka.

## Radovi 
### Romani 
* *Digitalna tvrđava* (1998)
* *Anđeli i demoni* (2000)
* *Velika obmana* (2001)
* *Da Vincijev kod* (2003)
* *Izgubljeni simbol* (2009)
* *Inferno* (maj 2013)

### Filmovi 
* *Da Vincijev kod* (2006)
* *Anđeli i demoni* (2009)

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 


Kategorija:Rođeni 1964.
Kategorija:Biografije, Exeter (New Hampshire)
Kategorija:Živi ljudi
Borislav Paravac

**Borislav Paravac** (18. februar 1943 – 18. februar 2026) bio je bosanskohercegovački i srpski političar, bivši član Predsjedništva Bosne i Hercegovine od 2003. do 2006.

## Biografija
Paravac je rođen 18. februara 1943. u Kostajnici, općina Doboj. Diplomirao je na ekonomskom fakultetu Univerziteta u Zagrebu 1966. Od 1990. do 2000. bio je predsjednik općine Doboj i poslanika u Narodnoj Skupštini Republike Srpske.

Na općim izborima 2002. izabran je za zastupnika u Predstavničkom domu Bosne i Hercegovine, gdje je bio i prvi zamjenik predsjedavajućeg Predstavničkog doma Bosne i Hercegovine. Dana 10. aprila 2003. godine izabran je za člana Predsjedništva Bosne i Hercegovine. Na toj ga je funkciji naslijedio Nebojša Radmanović 2006. godine.

Paravac je bio član Saveza računovođa i revizora Republike Srpske. Posjedovao je certifikat ovlaštenog računovođe i certifikat ovlaštenog revizora za finansijske izvještaje. Bio je oženjen Dragicom Paravac i imao je dvoje punoljetne djece. Sa porodicom je živio u rodnoj Kostajnici.

Preminuo je u Doboju na 83. rođendan, 18. februara 2026, nakon duže i teže bolesti.

## Reference
## Vanjski linkovi
*

Kategorija:Rođeni 1943.
Kategorija:Umrli 2026.
Kategorija:Biografije, Doboj
Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Bosanskohercegovački državnici
Kategorija:Političari Republike Srpske
Kategorija:Političari Srpske demokratske stranke
Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Zagrebu
Kategorija:Senatori Republike Srpske
1882.

**1882.** (MDCCCLXXXII) je bila uobičajena godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru, 1882. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 882. godina 2. milenija, 82. godina 19. stoljeća i 3. godina decenija 1880-ih. Od početka 1882. godine, gregorijanski kalendar je bio 12 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
## 1882. u temama 
## Rođeni 
### Januar
* 25. januar – Virginia Woolf, engleska književnica
* 30. januar – Franklin D. Roosevelt, američki političar i državnik, 32. predsjednik Sjedinjenih Američkih Država

### Februar 
### Mart 
### April 
### Maj 
* 5. maj - Douglas Mawson, australijski geolog i istraživač Antarktika
* 13. maj – Georges Braque, francuski slikar kubizma;
* 20. maj – Sigrid Undset, norveška književnica

### Juni 
* 17. juni – Igor Stravinski, rusko-američki kompozitor, pijanista i dirigent

### Juli 
* 10. juli – Riccardo Pick-Mangiagalli, italijanski kompozitor i pijanist

### August 
* 16. august – Risto Siliqi, albanski pjesnik

### Septembar 
### Oktobar 
* 10. oktobar – Lazar Drljača, bosanskohercegovački akademski slikar

### Novembar 
### Decembar 
* 8. decembar – Muhamed Seid Serdarević, bosanskohercegovački autor i publicist, vjersko-prosvjetni radnik
* 29. decembar – Blanda Höller, profesionalna koncertna umjetnica i muzička pedagoginja

## Umrli 
* 9. april – Dante Gabriel Rossetti, engleski slikar i pjesnik
* 19. april – Charles Darwin, britanski prirodnjak i osnivač teorije o evoluciji
* 27. april – Ralph Waldo Emerson, američki filozof, esejist i pjesnik

## Reference 
## Vanjski linkovi
1880.

**1880.** (MDCCCLXXX) je bila prestupna godina koja je počela u četvrtak po gregorijanskom kalendaru i prestupna godina koja je počela u utorak po julijanskom kalendaru, 1880. godina nove ere (CE) i *Anno Domini* (AD), 880. godina drugog milenija, 80. godina 19. vijeka i prva godina 1880-ih. Od početka 1880. godine, gregorijanski kalendar je bio 12 dana ispred julijanskog kalendara, koji se lokalno koristio do 1923. godine.

## Događaji 
* novembar - Ruski pisac Dostojevski objavio svoj posljednji roman *Braća Karamazovi* (*Братья Карамазовы*)
* 6. novembar - Charles Louis Alphonse Laveran, francuski mikrobiolog i dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1907, otkrio uzročnika malarije

## 1880. u temama 
## Rođeni 
* 17. januar - Mack Sennett, američki filmski režiser, glumac i producent kanadskog porijekla
* 11. april –  Paula Wolf-Kalmar, austrijska šahistkinja.
* 6. maj - Ernst Ludwig Kirchner, njemački slikar i grafičar
* 25. august - Robert Stolz, austrijski kompozitor
* 26. august - Guillaume Apollinaire, legendarni i kontroverzni francusko-poljski pisac
* 26. oktobar - Andrei Bely, ruski pjesnik i teoretičar;
* 1. novembar - Alfred Wegener, njemački geofizičar i meteorolog

## Umrli 
* 8. maj - Gustave Flaubert, francuski književnik
* 5. oktobar - Jacques Offenbach, njemačko-francuski kompozitor
* 22. decembar - George Eliot, engleska književnica

## Reference 
## Vanjski linkovi
1885.

**1885.** (MDCCCLXXXV) je bila uobičajena godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u utorak po julijanskom kalendaru, 1885. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 885. godina 2. milenija, 85. godina 19. stoljeća i 6. godina od decenija 1880-ih. Od početka 1885. godine, gregorijanski kalendar je bio 12 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
*14.–28. novembar - Srpsko-bugarski rat

## 1885. u temama 
## Rođeni 
### Januar
### Februar 
### Mart 
### April 
### Maj 
* 10. maj – Marko Alaupović, bosanskohercegovački svećenik i vrhbosanski nadbiskup

### Juni 
* 22. juni – Milan Vidmar, slovenski elektro inženjer i šahovski velemajstor

### Juli 
* 4. juli – Petar Šain, bosanskohercegovački slikar
* 8. juli – Ernst Bloch, njemački filozof

### August 
### Septembar 
### Oktobar 
* 7. oktobar – Niels Bohr, danski fizičar i hemičar
* 11. oktobar – François Mauriac, francuski književnik

### Novembar 
### Decembar 
## Umrli 
* 22. maj - Victor Hugo, francuski književnik
* 20. septembar - Walter Weldon, engleski hemičar, novinar i izdavač

## Reference 
## Vanjski linkovi
1890.

**1890.** (MDCCCXC) je bila uobičajena godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u ponedjeljak po julijanskom kalendaru, 1890. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 890. godina 2. milenija, 90. godina 19. stoljeća i prva godina 1890-ih. Od početka 1890. godine, gregorijanski kalendar je bio 12 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
* 2. juli – Potpisana Briselska konferencija, međunarodni sporazum o ukidanju ropstva.
* 6. august – U zatvoru Auburn  u New Yorku, William Kemmler je postao prva osoba koja je smaknuta na električnoj stolici.
* 23. novembar – Desetogodišnja Wilhelmina postala je nakon smrti svoga oca Wilhelma III kraljica Holandije. Do punoljetnosti (1898.) regentstvo je vodila njena majka kraljica Emma. Wilhelmina je za svoje 50-godišnje vladavine (do 1948.) pridonijela učvršćivanju konstitucionalne monarhije i istovremeno demokratizirala političke institucije.
* 29. novembar – Otvoreno je zasjedanje prvog japanskog parlamenta.
* 9. decembar – Počelo treće službeno Svjetsko prvenstvo u šahu 1890/91. između Steinitza i Gunsberga;

## Rođeni 
### Januar
### Februar 
* 10. februar – Boris Leonidovič Pasternak, ruski književnik

### Mart 
* 9. mart – Vječeslav Molotov, ruski političar
* 31. mart – William Lawrence Bragg, engleski fizičar

### April 
### Maj 
### Juni 
* 12. juni – Egon Schiele, austrijski crtač i slikar

### Juli 
### August 
### Septembar 
* 15. septembar – Agatha Christie, britanska književnica

### Oktobar 
* 14. oktobar – Dwight D. Eisenhower, američki general, političar i predsjednik

### Novembar 
* 22. novembar – Charles de Gaulle, francuski general, političar i državnik

### Decembar 
* 4. decembar – Kosta Manojlović, srpski kompozitor

## Umrli 
*29. juli – Vincent van Gogh, holandsko-flamanski slikar
* 4. august – Ivan Mažuranić, hrvatski pjesnik i političar

## Reference 
## Vanjski linkovi
1884.

**1884.** (MDCCCLXXXIV) je bila prijestupna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom kalendaru i prijestupna godina koja počinje u nedjelju po julijanskom kalendaru, 1884. godine nove ere i *Anno Domini* (AD), 884. godina 2. milenija, 84. godina 19. stoljeća i 5. godina od decenija 1880-ih. Od početka 1884. godine, gregorijanski kalendar je bio 12 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
* 25. novembar – U Saint Louisu u američkoj državi Missouri John Meyenberg patentirao mlijeko u prahu.

## 1884. u temama 
## Rođeni 
* 3. maj – Edhem Bičakčić, bosanskohercegovački političar i 9 gradonačelnik Sarajeva
* 8. maj – Harry Truman, američki političar i državnik
* 11. oktobar – Eleanor Roosevelt, bivša *First Lady* SAD-a
* 16. oktobar – Marija Spiridonova, ruska revolucionarka, terorista i političarka
* 6. novembar – Leah Allen, američka astronomkinja

## Umrli 
* 6. januar – Gregor Mendel, začetnik klasične genetike
* 17. februar – Sidonija Rubido, hrvatska operna pjevačica
* 6. april – Emanuel Geibel, njemački književnik
* 12. maj – Bedřich Smetana, češki kompozitor i dirigent

## Reference 
## Vanjski linkovi
1893.

**1893.** (MDCCCXCIII) je bila uobičajena godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru, 1893. godine nove ere i *Anno Domini* (AD), 893. godina 2. milenija, 93. godina 19. stoljeća i četvrta godina 1890-ih. Od početka 1893. godine, gregorijanski kalendar je bio 12 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
* 12. januar - Hermann Göring, njemački nacistički političar
* 25. oktobar - Mehmed Teufik ef. Azabagić imenovan za reisu-l-ulemu
* 16. novembar - Osnovan Atletski Klub Královské Vinohrady, kasnije preimenovan u Sparta Prag.

## 1893. u temama 
## Rođeni 
* 27. mart – Karl Mannheim, mađarski sociolog i filozof
* 30. april – Joachim von Ribbentrop, njemački političar u doba nacional-socijalizma
* 7. juli – Miroslav Krleža, hrvatski književnik i enciklopedista
* 26. juli – George Grosz, njemački grafičar i slikar
* 17. august – Mae West, američka glumica, pjevačica, komičarka, scenaristkinja i dramaturginja
* 22. august – Dorothy Parker, američka književnica
* 3. oktobar  – Nafija Sarajlić, bosanskohercegovačka književnica
* 14. oktobar – Lillian Gish, američka glumica
* 1. decembar – Ernst Toller, njemački književnik
* 4. decembar – August Cesarec, hrvatski književnik
* 26. decembar – Mao Zedong, kineski političar, revolucionarni vođa i državnik

## Umrli 
### Januar
* 17. januar – Rutherford B. Hayes, američki političar, 19. predsjednik SAD-a

### Februar 
### Mart 
### April 
* 13. april – Jean Dufresne, njemački šahist i problemist
* 29. april - Harold Urey, američki hemičar

### Maj 
### Juni 
### Juli 
* 6. juli - Guy de Maupassant,  francuski pisac

### August 
### Septembar 
### Oktobar 
### Novembar 
* 6. novembar – Petar Iljič Čajkovski, ruski kompozitor

### Decembar 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1894.

**1894.** (MDCCCXCIV) je bila uobičajena godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u subotu po julijanskom kalendaru, 1894. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 894. godina 2. milenija, 94. godina 19. stoljeća i peta godina 1890-ih. Od početka 1894. godine, gregorijanski kalendar je bio 12 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
* 15. mart – Počelo peto službeno Svjetsko prvenstvo u šahu 1894. između Steinitza i Laskera;
* 26 maj – Završeno peto službeno Svjetsko prvenstvo u šahu 1894. između Steinitza i Laskera, pobjedom Laskera;
* 23. juni – Osnovan Međunarodni olimpijski odbor;
* august – Lord Rayleigh i William Ramsay otkrili novi hemijski element, argon. Otkriće su zvanično objavili 31. januara naredne godine.

## Rođeni 
### Januar
### Februar 
### Mart 
### April 
* 17. april – Nikita Hruščov, sovjetski političar i državnik;
* 26. april – Rudolf Hess, nacistički ratni zločinac, bliski Hitlerov saradnik;

### Maj 
### Juni 
* 14. juni – Ljubica Janković, srpski etnomuzikolog
* 23. juni – Eduard VIII, britanski kralj;

### Juli 
* 22. juli – Oskar Maria Graf, njemački književnik;
* 25. juli – Gavrilo Princip, bosanskohercegovačko-srpski nacionalist
* 26. juli – Aldous Huxley, britanski književnik;

### August 
* 10. august – Alan Crosland, američki scenski glumac i filmski režiser

### Septembar 
* 4. septembar - Aleksandar Deroko, srpski arhitekta;
* 22. septembar 1894 – Pelageja Šajn, ruska astronomkinja

### Oktobar 
### Novembar 
### Decembar 
* 15. decembar – Vibert Douglas, kanadska astronomkinja i astrofizičarka

## Umrli 
* 1. januar - Heinrich Rudolf Hertz, njemački fizičar
* 7. februar - Adolphe Sax,  belgijski pronalazač i muzičar; izumitelj saksofona
* 20. mart - Lajos Kossuth, mađarski političar
* 1. novembar - Aleksandar III, ruski car

## Reference 
## Vanjski linkovi
1887.

**1887.** (MDCCCLXXXVII) je bila uobičajena godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u četvrtak po julijanskom kalendaru, 1887. godine nove ere i *Anno Domini* (AD), 887. godina 2. milenija, 87. godina 19. stoljeća i osma godina 1880-ih. Od početka 1887. godine, gregorijanski kalendar je bio 12 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
* Počela gradnja Eiffelovog tornja.
* U Sarajevu otvarena Šerijatska sudačka škola, kao petogodišnja viša škola.
* 4. april – Susana Medora Salter postala prva žena gradonačelnik jednog grada u Americi.
* 18. juni – Potpisan Ugovor o reosiguranju između Njemačkog i Ruskog Carstva.
* 13. novembar – Sukobi u centru Londona, kasnije nazvani krvava nedjelja.

## 1887. u temama 
## Rođeni 
### Januar
* 24. januar – Žanka Stokić, srbijanska glumica

### Februar 
### Mart 
### April 
### Maj 
### Juni 
### Juli 
* 22. juli – Gustav Ludwig Hertz, njemački fizičar i dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1921.

### August 
* 12. august – Erwin Schrödinger, austrijski fizičar
* 27. august – Charles Stewart Rolls, britanski automobilski dizajner i avijatičar, suosnivač, kompanije Rolls-Royce za proizvodnju automobila.

### Septembar 
* 13. septembar – Lavoslav Ružička, hrvatski hemičar
* 16. septembar – Jean Arp, francuski slikar, vajar i pjesnik

### Oktobar 
* 6. oktobar – Le Corbusier, francusko-švicarski arhitekt

### Novembar 
* 25. novembar – Nikolaj Vavilov, ruski i sovjetski agronom, botaničar i genetičar;

### Decembar 
* 16. novembar – Hans Blume, holandski nogometaš
* 17. novembar – Bernard Law Montgomery, britanski feldmaršal

### Decembar 
## Umrli 
### Januar
* 5. januar – Jakov Baltić, bosanski franjevac i ljetopisac

### Februar 
### Mart 
### April 
### Maj 
### Juni 
### Juli 
### August 
### Septembar 
### Oktobar 
* 17. oktobar – Gustav Kirchhoff, njemački fizičar i hemičar

### Novembar 
* 28. novembar – Gustav Fechner, njemački fizičar, filozof, psiholog i književnik

### Decembar 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1889.

**1889.** (MDCCCLXXXIX) je bila uobičajena godina koja počinje u utorak po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u nedjelju po julijanskom kalendaru, 1889. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 889. godina 2. milenija, 89. godina 19. stoljeća, te 10. i posljednja godina decenije 1880-ih. Od početka 1889. godine, gregorijanski kalendar je bio 12 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
### Januar
* 20. januar - Počelo drugo službeno Svjetsko prvenstvo u šahu 1889. između Steinitza i Čigorina.
### Februar 
* 24. februar - Završeno drugo službeno Svjetsko prvenstvo u šahu 1889. između Steinitza i Čigorina pobjedom Stenitza.
### Mart 
* 31. mart - Otvoren Eiffelov toranj, tada najviša građevina u svijetu; čelična konstrukcija visoka 300 metara postala je jedna od glavnih znamenitosti Pariza.
### April 
* 1. april - U prodaji se pojavila prva mašina za pranje posuđa.
### Maj 
### Juni 
### Juli 
### August 
### Septembar 
### Oktobar 
### Novembar 
* 8. novembar - Montana postala 41. država SAD-a.
* 11. novembar - Washington postao 42. država SAD-a.
* 14. novembar - Novinarka Nellie Bly (Elizabeth Cochrane) počela uspješan pokušaj putovanja oko svijeta u manje od 80 dana.
* 15. novembar - Pedro II, brazilski car, abdicirao prilikom proglašenja republike.
* 23. novembar - Louis Glass, direktor kompanije Pacific Phonograph, u palači Royal Saloon u San Francisku predstavio prvu *muzičku kutiju*, koja se sastojala od aparata za snimanje te aparata za reprodukciju muzike sa četiri slušalice; aparat se aktivirao ubacivanjem kovanica, a svaku slušalicu koristila bi jedna osoba.
### Decembar 
## 1889. u temama 
## Rođeni 
### Januar
### Februar 
* 3. februar - Carl Theodor Dreyer, danski filmski režiser

### Mart 
### April 
* 16. april - Charlie Chaplin, američki glumac britanskog porijekla
* 20. april - Adolf Hitler, njemački kancelar i državnik
* 26. april - Ludwig Wittgenstein, austrijski filozof

### Maj 
### Juni 
### Juli 
* 5. juli - Marcel Arland, francuski romanopisac
* 14. juli - Ante Pavelić, hrvatski fašistički političar, osnivač ustaškog pokreta, predsjednik NDH i ratni zločinac

### August 
### Septembar 
* 3. septembar – Isak Samokovlija, jugoslavenski i bosanskohercegovački književnik;
* 26. septembar - Martin Heidegger, njemački filozof

### Oktobar 
* 24. oktobar – Mustafa Golubić, jugoslavenski revolucionar i sovjetski obavještajac

### Novembar 
* 12. novembar - Ostap Višnja, ukrajinski književnik i satiričar
* 14. novembar - Jawaharlal Nehru, indijski političar
* 30. novembar - Edgar Douglas Adrian, britanski naučnik i ljekar

### Decembar 
* 3. decembar - Isak Samokovlija, bosanskohercegovački književnik

## Umrli 
* 5. august - Fanny Lewald, njemačka književnica
* 11. oktobar - James Prescott Joule, engleski fizičar
* 6. decembar - Jefferson Davis, američki političar, vođa Konfederacije u Američkom građanskom ratu
* 10. decembar - Ante Kovačić, hrvatski romanopisac
* 31. decembar - Ion Creangă, rumunski književnik

## Reference 
## Vanjski linkovi