open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1304.

Godina 1304 (MCCCIV) bila je prijestupna godina koja je počela u srijedu po julijanskom kalendaru.
[mini|317x317piksel|Portret [Mihael IX. Paleolog|Mihaila IX (1277–1320)]]

## Događaji 
* 11. januar - Glasnici engleskog kralja Edwarda stižu u dvorac Kinclaven u Škotskoj kako bi razgovarali o miru sa škotskim plemićem Johnom Comynom.
[lijevo|mini|253x253piksel|Mapa [Bitka kod Skafide|Bitke kod Skafide (1304.)]]

## 1304. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1305.

Godina 1305 (MCCCV) bila je uobičajena godina koja počinje u petak po Julijanskom kalendaru.

## Događaji 
lijevo|mini|Papa Klement V (oko 1264-1314)

## 1305. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1601.

Godina **1601.** (MDCI) je bila redovna godina gregorijanskog kalendara koja počinje u ponedjeljak, odnosno redovna godina starog julijanskog kalendara koja počinje u četvrtak. Prvi januar ove godine se uzima kao polazni datum za datoteke, računarske podatke pristupa u Active Directory u Microsoft Windows operativnim sistemima. Također 1. januar 1601. je početni datum od kojeg Američki institut za nacionalne standarde računa ANSI datume, a u upotrebi je i u COBOL i drugim programskim jezicima. Ova epoha predstavlja početak 400-godišnjeg gregorijanskog ciklusa prestupnih godina unutar kojeg su prve digitalne datoteke postojale. Posljednja godina bilo kojeg takvog ciklusa je prestupna samo ako je djeljiva sa 100. Sve verzije Microsoft Windows OS-a počev od Windowsa 95 pa dalje računale su jedinice od prve nanosekunde ove epohe.

thumb|lijevo|180px|Tycho Brahe, danski astrolog i alhemičar
## Događaji 
* 17. januar – Sporazum iz Lyona: Francuska je dobila Bresse, Bugey i Gey od Savoya, a u zamjenu dala je Saluzzo.
* 8. februar – Robert Devereux, 2. grof od Essexa i dugogodišnji miljenik engleske kraljice Elizabethe I, pobunio se protiv kraljice, ali je njegova pobuna brzo ugašena.
* proljeće – Prema nekim izvorima, održana prva izvedba Shakespeareove tragedije *Hamlet*.

## Rođeni 
* 8. januar – Baltasar Gracián y Morales, španski pisac i mislilac
* 17. august – Pierre de Fermat, francuski matematičar
* 22. august – Georges de Scudéry, francuski pisac, dramatičar i pjesnik

## Umrli 
*11. januar – Scipione Ammirato, italijanski historičar
* 24. oktobar – Tycho Brahe, danski astrolog i alhemičar

## Reference
1307.

## Događaji 
* 18. novembar - Prema legendi, Wilhelm Tell strijelom skinuo jabuku sa sinove glave.

## 1307. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 7. juli - Edvard I, kralj Engleske
## Reference
1568.

Godina 1568 (MDLXVIII) bila je prijestupna godina koja je počela u četvrtak po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
* 21. februar – Potpisan Jedrenski mir između Svetog Rimskog Carstva i Osmanlijskog Carstva.
## 1568. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 28. juni – Primož Trubar, slovenski protestanski duhovnik, spisatelj i prevodilac

## Reference 
## Vanjski linkovi
Edmund Husserl

mini|desno|Edmund Husserl
**Edmund Husserl** (8. april 1859, Prostějov, Austro-Ugarska - 27. april 1938, Freiburg) je bio osnivač fenomenologije i jedan od najuticajnijih filozofa 20. vijeka. Njegovo djelo je utjecalo na egzistencijaliste i na Heideggera.

Studirao je astronomiju, matematiku, fiziku i filozofiju kod Franza Brentana, koji je veoma utjecao na Husserla. Poslije habilitacije je radio kao privatni docent i kasnije kao profesor filozofije na univerzitetima u Halleu i kasnije u Freiburgu.

## Također pogledajte 
* Filozofija
* Savremena filozofija
* Fenomenologija

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* The Husserl Page (engl.)
* Husserl.net (engl.)

Kategorija:Austrijski filozofi
Kategorija:Rođeni 1859.
Kategorija:Umrli 1938.
1567.

## Događaji 
## 1567. u temama 
## Rođeni 
* 15. maj - Claudio Monteverdi, italijanski kompozitor, orguljaš, horovođa i sveštenik;

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1562.

## Događaji 
* 1. juni – Potpisan Carigradski sporazum između Svetog rimskog carstva i Osmanlijskog Carstva čime je formalizirano primirje sklopljeno 1547. godine.

## 1562. u temama 
## Rođeni 
* 25. novembar – Lope de Vega, španski dramatičar i reformator.

## Umrli
1561.

## Događaji 
## 1561. u temama 
## Rođeni 
* 22. januar – Francis Bacon, engleski filozof, književnik i državnik, predstavnik empirizma
* 29. mart – Santorio Santorio, italijanski liječnik, izumitelj termometra
* 11. juni – Luis de Góngora, španski barokni pjesnik
* 20. august – Jacopo Peri, italijanski kompozitor, orguljaš, pijanista i pjevač prelaznog razdoblja između renesanse i baroka

## Umrli
1560.

## Događaji 
## 1560. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
*19. april - Philipp Melanchthon, njemački reformator, teolog i filozof

## Reference 
## Vanjski linkovi
1564.

Godina **1564.** (MDLXIV) bila je prijestupna godina koja je počinjala u subotu po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
## 1564. u temama 
## Rođeni 
* 15. februar – Galileo Galilei, italijanski matematičar, fizičar i astronom
* 26. februar – Christopher Marlowe, engleski književnik
* 26. april (kršten) – William Shakespeare, engleski dramski pisac i pjesnik (umro 1616.)
lijevo|mini|201x201piksel|William Shakespeare, slikar John Taylor

## Umrli 
* datum nepoznat – Mehmed-beg Karađoz, osmanlijski plemić i najveći vakif Hercegovine
* datum nepoznat – Nasuh Matrakčija, osmanlijski matematičar, historičar, minijaturist i kartograf porijeklom iz Visokog
* 18. februar – Michelangelo Buonarroti, italijanski slikar, kipar i arhitekt
* 25. juli – Ferdinand I, car Svetog Rimskog Carstva.

## Reference 
## Vanjski linkovi
1558.

## Događaji 
* 17. novembar - Počinje Elizabetansko doba: kraljicu Mariju I naslijeđuje njena polusestra Elizabeta I.

## 1558. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 21. septembar - Karlo V, španski kralj i car Svetog Rimskog Carstva
* 17. novembar - Marija I Krvava, engleska kraljica

## Reference 
## Vanjski linkovi
1310.

## Događaji 
## 1310. u temama 
## Rođeni 
* 30. april - Kazimir III, poljski kralj

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
Habilitacija

**Habilitacija** je najviši akademski ispit, sa kojim se dokazaju sposobnosti za poziv univerzitetskog docenta (*facultas docendi*), i u mnogim evropskim zemljama je to opći uslov za poziv univerzitetskog profesora.

Za habilitaciju je potreban naučni rad izuzetnog kvaliteta (*magnum opus*, lat. veliko djelo) ili više naučnih publikacija koje dokazuju sposobnosti kandidata. Pored ovih sposobnosti kandidat, također, mora dokazati svoje pedagoško i didaktičko umijeće.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Obrazovanje
1311.

Godina 1311. (MCCCXI) bila je redovna godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
## 1311. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Lock, Peter (2013). *The Routledge Companion to the Crusades*. Routledge. p. 125. ISBN 9781135131371.
1556.

## Događaji 
*23. januar – Najsmrtonosniji zemljotres u historiji pogodio kinesku provinciju Shaanxi, odnijevši približno 830.000 života.

## 1556. u temama 
## Rođeni 
* 9. april – Andreas von Auersperg, kranjski plemić, jedan od komandanata habsburške vojske u Bici kod Siska

## Umrli 
*10. juni – Martin Agricola, njemački kompozitor
*31. juli – Ignacije Lojolski, španski (baskijski) svećenik, osnivač reda Družbe Isusove
1555.

## Događaji 
* 29. maj – Potpisan Amasijski mir između Safavidskog Carstva i Osmanlijskog Carstva.

## 1555. u temama 
## Rođeni 
* 21. april – Lodovico Carracci, italijanski slikar

## Umrli
1548.

Godina **1548.** (MDXLVIII) bila je prijestupna godina koja je počela u nedjelju po julijanskom kalendaru.
## Događaji 
[lijevo|mini|250x250piksel|[Decembar : Počinje Burmansko-sijamski rat 1548. godine .]]

* 5. januar – Abu al-Abbas Ahmad III, vladar Hafsidskog sultanata na području današnjeg Tunisa u sjevernoj Africi, obnavlja ugovor o prijateljstvu sa Španijom iz 1547. godine koji su potpisali predstavnici njegovog oca.
* 19. januar – Tri broda portugalske mornarice stižu u luku Aden kako bi pomogli Mohammedu bin Aliju al-Tawlakiju, koji je branio grad od napada osmanske mornarice. Portugalski brodovi su prisiljeni na povlačenje u Zeilu u Somaliji, gdje je 120 preživjelih zarobljeno, a njihovi brodovi spaljeni.

## 1548. u temama 
## Rođeni 
[lijevo|mini|142x142piksel|[Vilim V., vojvoda Bavarske]]
[mini|175x175piksel|[Francisco Suarez|centar]]

## Umrli 
[lijevo|mini|144x144piksel|[Joao de Castro|Žoao de Kastro]]
[mini|148x148piksel|Kralj [Sigismund I the Old|Sigismund I Stari|centar]]
[mini|133x133piksel|Sveti [Juan de Zumarraga]]

## Reference 
## Vanjski linkovi
1547.

## Događaji 
* 19. juni – Potpisan Jedrenski mir između Svetog Rimskog Carstva i Osmanlijskog Carstva.

## 1547. u temama 
## Rođeni 
* 29. septembar – Miguel de Cervantes, španski književnik

## Umrli 
* 28. januar - Henrik VIII, kralj Engleske i gospodar Irske
* 2. decembar - Hernán Cortés, španski konkvistador i istraživač
## Reference
1544.

## Događaji 
## Rođeni 
* 11. mart – Torquato Tasso, italijanski pjesnik
* 24. maj – William Gilbert, engleski ljekar i fizičar

## Umrli 
datum nepoznat – Pedro Damiano, portugalski apotekar i šahist, autor jedne od prvih poznatih knjiga o šahu

## Reference 
## Vanjski linkovi
1552.

## Događaji 
## 1552. u temama 
## Rođeni 
* 21. septembar – Barbara Longhi, italijanska slikarka

## Umrli 
*20. decembar - Katharina von Bora, njemački reformator i žena Martina Luthera
## Reference 
## Vanjski linkovi 
https://www.onthisday.com/date/1552
1542.

## Događaji 
## 1542. u temama 
## Rođeni 
* 15. oktobar - Akbar Veliki, mongulski vladar
* 8. decembar - Marija I, kraljica Škota
## Umrli 
* 13. februar - Katherine Howard, peta supruga Henrika VIII

## Reference 
## Vanjski linkovi
1541.

## Događaji 
* 26. august - Osmanlijski sultan Selim II osvojio je Budim i anektirao Mađarsku koja je sve do 1686. bila turska provincija Budimski pašaluk.

## 1541. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 18. oktobar - Margareta Tudor, škotska kraljica

## Reference 
## Vanjski linkovi
1540.

## Događaji 
## 1540. u temama 
## Rođeni 
* 28. januar - Ludolph van Ceulen, holandski matematičar njemačkog porijekla

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1537.

Godina 1537 (MDXXXVII) bila je uobičajena godina koja počinje u ponedjeljak po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
* 8. januar - Osnovana Gazi Husrev-begova medresa u Sarajevu.
* 12. mart - Nakon ogorčene bitke, tvrđava Klis pala je u ruke Turaka, koji su smaknuli   kapetana Petra Kružića;

## 1537. u temama 
## Rođeni 
12. oktobar
* Jane Grey, engleska kraljica (u 1554.).
* Kralj Edward VI od Engleske, sin kralja Henrya VIII od Engleske i kraljice Jane Seymour (u. 1553.).

## Umrli 
* 9. oktobar - Pavle Bakić, zadnji srpski Despot i srednjovjekovni srpski monarh.

## Reference 
## Vanjski linkovi
1535.

Godina 1535 (MDXXXV) bila je redovna godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
## 1535. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 6. juli - Thomas More, engleski humanist i državnik
## Reference
1534.

Godina **1534.** (MDXXXIV) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
* 15. januar - Engleski parlament usvojio je Zakon o poštovanju zakletve o nasljeđivanju, priznajući brak Henrika VIII i Ane Bolen, i njihovu djecu, kao legitimne nasljednike prijestolja.

lijevo|mini|204x204piksel|4. oktobar: Kompletan prijevod Biblije Martina Luthera na njemački jezik pušten je u prodaju u Wittenbergu.

## 1534. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* https://archive.org/details/cassellschronolo0000will/page/210
1533.

## Događaji 
* 22. juli – Potpisan Carigradski mir između Osmanlijskog Carstva i Nadvojvodstva Austrije.

## 1533. u temama 
## Rođeni 
* 4. april – Claudio Merulo, italijanski kompozitor
* 7. septembar – Elizabeta I, engleska kraljica

## Umrli 
* 25. juni – Marija Tudor, francuska kraljica
## Reference 
## Vanjski linkovi
1532.

## Događaji 
* 16. novembar - Francisco Pizarro zatočio Atahualpu, vladara Inka.

## 1532. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1531.

## Događaji 
* U Sarajevu Gazi Husrev-beg utemeljio Hanikah, visoku školu sufijske filozofije.
* 20. novembar - Zemaljskim mirom iz Kappela propisano konfesionalno cijepanje Švicarske. Odluka o vjeri prepuštena je svakom kantonu.

## 1531. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference
1551.

## Događaji 
## 1551. u temama 
## Rođeni 
* 19. septembar - Henrik III, kralj Francuske, posljednji francuski monarh iz dinastije Valois

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1528.

## Događaji 
## 1528. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
*6. april - Albrecht Dürer, njemački slikar i kipar
## Reference 
## Vanjski linkovi
1481.

## Događaji 
## 1481. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 3. maj - Mehmed II, sultan Osmanlijskog carstva

## Reference 
## Vanjski linkovi
1483.

## Događaji 
## 1483. u temama 
## Rođeni 
* 10. novembar - Martin Luther, njemački teološki i vjerski reformator
* 6. april - Raffaello Santi,  italijanski slikar i arhitekt visoke renesanse;

## Umrli 
* 9. april - Eduard IV, prvi engleski kralj iz dinastije York.
* 30. august - Luj XI, kralj Francuske

## Reference 
## Vanjski linkovi
1479.

## Događaji 
* 25. januar – Potpisan Carigradski mir između Mletačke Republike i Osmanlijskog Carstva.

## 1479. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1478.

## Događaji 
## 1478. u temama 
## Rođeni 
* 22. juli - Filip I Kastiljski, kralj Kastilje i Leona

## Umrli 
* 25. oktobar - Katarina Kosača-Kotromanić, bosanska kraljica

## Reference 
## Vanjski linkovi
1477.

## Događaji 
* 18. novembar - William Caxton štampao prvu knjigu na engleskom jeziku.

## 1477. u temama 
## Rođeni 
* 7. februar - Thomas More, engleski humanist i državnik

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1475.

Godina **1475.** (**MCDLXXV**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. Oznaka 1475. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji 
## 1475. u temama 
## Rođeni 
* 6. mart - Michelangelo Buonarroti, italijanski renesansni slikar, skulptor, arhitekt i pjesnik;

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1474.

## Događaji 
## 1474. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* Nepoznat datum – Adni Mahmud-paša Anđelović, Veliki vezir Osmanskog Carstva

## Reference 
## Vanjski linkovi
1554.

[mini|300x300piksel|[12. februar: Lady Jane Grey, koja je devet dana bila proglašena kraljica Engleske 1553. godine, kažnjena je odrubljenjem u Londonskom tornju.]]
[mini|300x300piksel|[2. august: Bitka kod Marcijana se odigrava u Toskani.]]
Godina **1554** (**MDLIV**) bila je uobičajena godina koja počinje u ponedjeljak po julijanskom kalendaru.
## Događaji 
## 1554. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 12. februar - Jane Grey, engleska kraljica
## Reference
1473.

## Događaji 
## 1473. u temama 
## Rođeni 
* 19. februar - Nikola Kopernik, poljski astronom
* 17. mart - Jakov IV, kralj Škota

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
https://www.onthisday.com/date/1468(https://www.onthisday.com/date/1473)
1543.

## Događaji 
## 1543. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 24. maj - Nikolaus Kopernik, poljski astronom

## Reference 
## Vanjski linkovi
1472.

## Događaji 
## 1472. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 25. april - Leon Battista Alberti, italijanski humanist, pjesnik, slikar, kipar, arhitekt, pravnik i matematičar

## Reference 
## Vanjski linkovi
1313.

## Događaji 
## 1313. u temama 
## Rođeni 
* Giovanni Boccaccio, italijanski pisac i pjesnik

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1314.

**1314.** (MCCCXIV) je bila uobičajena godina koja počinje utorkom po julijanskom kalendaru, 1314. godina Common Era (CE) i Anno Domini (AD), 314. godina 2. milenija, 14. godina 14. stoljeća, i 5. godina decenije 1310-ih. Od početka 1314. godine, gregorijanski kalendar je bio 8 dana ispred julijanskog, koji je bio dominantan kalendar tog vremena.

## Događaji 
lijevo|mini|Škotski trijumf nad Engleskom u bici kod Bannockburna

## 1314. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1315.

Godina **1315** (**MCCCXV**) bila je uobičajena godina koja počinje u srijedu julijanskog kalendara.
## Događaji 
[mini|Iluminirana slika [Velika glad 1315–1317|Velike gladi 1315–1317|lijevo|224x224piksel]]
## 1315. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
*Kahaimoelea, kralj ostrva Havaji
## Reference 
## Vanjski linkovi
1317.

Godina 1317 (MCCCXVII) bila je uobičajena godina koja počinje u subotu po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
lijevo|mini|9. januara 1317: Filip Visoki je krunisan za kralja Francuske i Navare.

## 1317. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1316.

Godina 1316 (MCCCXVI) je bila prijestupna godina koja je počinjala u četvrtak po Julijanskom kalendaru.

## Događaji 
* [mini|[Papa Ivan XXII (1244-1334)|lijevo|181x181piksel]]4. januar &ndash; Sultan Alauddin Khalji iz Delhijskog Sultanata umire nakon 19-godišnje vladavine u Delhiju. Naslijedio ga je njegov petogodišnji sin, Shihabuddin Omar, uz podršku Alauddinovog generala Malika Kafura. Tokom njegove vladavine, dolazi do borbe za moć između Malika Kafura i porodice Khalji.

## 1316. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1471.

Godina 1471 (MCDLXXI) bila je uobičajena godina koja počinje u utorak po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
## 1471. u temama 
## Rođeni 
* 21. maj - Albrecht Dürer, njemački slikar i kipar

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1469.

## Događaji 
## 1469. u temama 
## Rođeni 
* 3. maj - Niccolò Machiavelli, italijanski političar, teoretičar države i prava, filozof, historičar i pisac

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1470.

## Događaji 
## 1470. u temama 
## Rođeni 
* 30. juni - Karlo VIII, kralj Francuske
* 10. oktobar - Selim I Mrgodni, sultan Osmanlijskog carstva od 1512-1520

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1468.

## Događaji 
## 1468. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 17. januar - Skanderbeg, albanski nacionalni heroj
* 3. februar - Johann Gutenberg, njemački izumitelj

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* https://www.onthisday.com/date/1468
1467.

## Događaji 
## 1467. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 8. oktobar - Filippo Lippi, italijanski slikar

## Reference 
## Vanjski linkovi
1464.

Godina 1464. (MCDLXIV) bila je prijestupna godina koja je počela u nedjelju po julijanskom kalendaru.
## Događaji 
## 1464. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1462.

Godina 1462 (MCDLXII) bila je redovna godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru.
## Događaji 
## 1462. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1460.

Godina 1460 (MCDLX) je bila prijestupna godina koja počinje u utorak po julijanskom kalendaru, 1460. godina Common Era (CE) i Anno Domini (AD), 460. godina 2. milenija, 60. godina 15. vijeka i 1. godina decenije 1460-ih.
## Događaji 
## 1460. u temama 
## Rođeni 
Vasco da Gama - portugalski moreplovac i istraživač;

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1459.

## Događaji 
## 1459. u temama 
## Rođeni 
* 2. mart - Adrijan Florizon, holandski sveštenik  - papa Adrijan VI, od januara 1522. do 1523., jedini Holanđanin poglavar Rimokatoličke crkve u njenoj istoriji. Umro je u septembru 1523., ne uspjevši da ostvari zamisao o ujedinjenju evropskih zemalja u ratu protiv Otomanskog carstva.

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1458.

Godina 1458 (MCDLVIII) bila je uobičajena godina koja počinje u nedjelju po julijanskom kalendaru, 1458. godina Common Era (CE) i Anno Domini (AD), 458. godina 2. milenija 58. godina 15. stoljeća i 9. godina 1450-ih godina.

## Događaji 
## 1458. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
*27. juni - Alfons V, kralj Aragonije, Sicilije, Sardinije, Korzike, Valencije i Majorke i od 1442. i kralj Napulja.
## Reference 
## Vanjski linkovi
1457.

## Događaji 
## 1457. u temama 
## Rođeni 
* 28. januar - Henrik VII, engleski kralj

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1480.

1480. godina (MCDLXXX) bila je prijestupna godina koja je počinjala u subotu po Julijanskom kalendaru.
## Događaji 
## 1480. u temama 
## Rođeni 
* datum nepoznat – Pedro Damiano, portugalski apotekar i šahist, autor jedne od prvih poznatih knjiga o šahu
* datum nepoznat – Nasuh Matrakčija, osmanlijski matematičar, historičar, minijaturist i kartograf porijeklom iz Visokog

## Umrli 
mini|202x202piksel|Eleanor od Škotske umrla je 20. novembra

## Reference 
## Vanjski linkovi
1321.

Godina 1321 (MCCCXXI) bila je uobičajena godina koja počinje u četvrtak julijanskog kalendara.

## Događaji 
lijevo|mini|170x170px|Stefan Milutin, na fresci iz 14. vijeka u manastiru Studenica

## 1321. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 9. septembar - Dante Alighieri, italijanski pjesnik, prozaist i političar

## Reference 
## Vanjski linkovi
1527.

## Događaji 
Pustošenje Rima od strane vojske Svetog rimskog carstva. Papa Klement VII bio je zarobljen, a kasnije vraćen na prijesto.

## 1527. u temama 
## Rođeni 
* 21. maj - Filip II, kralj Španije od 1556. do 1598.

## Umrli 
## Reference
1526.

## Događaji 
Značajna teritorijalna osvajanja za vrijeme Sulejmana Veličanstvenog izvršena su u evropskom dijelu Osmanlijskog carstva. Od velikog značaja je bila pobjeda na Mohačkom polju 1526. godine.

## 1526. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1525.

Godina 1525 (MDXXV) bila je uobičajena godina koja počinje u nedjelju po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
## 1525. u temama 
## Rođeni 
* 4. mart - Giovanni Pierluigi da Palestrina, italijanski kompozitor renesansne muzike

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1524.

## Događaji 
## 1524. u temama 
## Rođeni 
* 28. maj - Selim II, sultan Osmanlijskog carstva

## Umrli 
* 5. januar - Marko Marulić, hrvatski književnik
* 24. decembar - Vasco da Gama, portugalski moreplovac i istraživač ;

## Reference 
## Vanjski linkovi
1522.

## Događaji 
* Hernán Cortés - Hernan Kortez, španski konkvistador i istraživač postao guverner „Nove Španije“.

## 1522. u temama 
## Rođeni 
* *datum nepoznat* - Giambattista Moroni, italijanski slikar

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1521.

## Događaji 
## 1521. u temama 
## Rođeni 
* 13. decembar - Papa Siksto V Peretti, rimokatolički papa

## Umrli 
*27. april - Ferdinand Magellan, portugalski moreplovac

## Reference 
## Vanjski linkovi
1319.

Godina **1319.** (**MCCCXIX**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Oznaka 1319. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji 
## 1319. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* * Duccio di Buoninsegna, italijanski predrenesansni slikar iz Siene

## Reference 
## Vanjski linkovi
1520.

## Događaji 
* 28. novembar - Portugalski moreplovac Ferdinand Magellan uplovio u Pacifik, prošavši iz Atlantskog okeana kroz moreuz koji sada nosi njegovo ime.

## 1520. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* Ilija Crijević, hrvatski pisac
* 6. april - Raffaello Santi,  italijanski slikar i arhitekt visoke renesanse;
* 22. septembar - Selim I Mrgodni, sultan Osmanlijskog carstva od 1512.-1520.

## Reference 
## Vanjski linkovi
1312.

Godina 1312 (MCCCXII) bila je prijestupna godina koja je počinjala u subotu po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
## 1312. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
## Literatura 
# Michael Penman, *Robert the Bruce: King of the Scots* (Yale University Press, 2014) pp.130-131
# Martin, Sean (2005). *The Knights Templar: The History & Myths of the Legendary Military Order*, p. 142. New York: Thunder's Mouth Press. ISBN 978-1-56025-645-8.
# Sophia Menache, *Clement V* (Cambridge University Press, 1998) p.115
# "Lyons", by Pierre-Louis-Théophile-Georges Goyau, in *The Catholic Encyclopedia*, ed. by Charles Herbermann (Robert Appleton Company, 1910)
# Karl Friedrich von Klöden, *Diplomatische Geschichte des Markgrafen Waldemar von Brandenburg vom Jahre 1295 bis 1323* ("Diplomatic History of Margrave Waldemar of Brandenburg from 1295 to 1323") (M. Simion, 1844) p. 109
# Jump up to:***a*** ***b*** Malcolm Barber, *The Trial of the Templars* (Cambridge University Press, 2012a) pp. 259-271
# Maddicot, J. R. (1970). *Thomas of Lancaster, 1307–1322*, pp. 123–124. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-821712-1.
# Joseph F. O'Callaghan, *The Gibraltar Crusade: Castile and the Battle for the Strait* (University of Pennsylvania Press, 2011)
# Rady, Martyn C. (2000). *Nobility, land and service in medieval Hungary*, p. 51. University of London. ISBN 978-0-333-80085-0.
# Hamilton, J. S. (1988). *Piers Gaveston, Earl of Cornwall, 1307–1312: Politics and Patronage in the Reign of Edward II*, pp. 92-93. Detroit; London: Wayne State University Press. ISBN 978-0-8143-2008-2.
# Jump up to:***a*** ***b***
# "Cardinals of the 14th Century", by Salvador Miranda, in *The Cardinals of the Holy Roman Church*
# Lock Peter (2013). *The Routledge Companion to the Crusades*, p. 125. Routledge. ISBN 9781135131371.
# Nicol, Donald M (1993). *The Last Centuries of Byzantium, 1261–1453*, p. 139. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-43991-6.
# J.J. Saunders, "History of the Mongol Conquests," page 144
# Josef W. Meri, "Medieval Islamic Civilization," page 573
# Bernard Grun, *The Timetables of History*, p. 185. Simon & Schuster, 3rd ed, 1991. ISBN 0671749196.
# https://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/edward_iii_king.shtml
# https://www.britannica.com/biography/Ferdinand-IV-king-of-Castile-and-Leon
# "Influential Figures: Cardinal Gentile Partino da Montefiore (1240 – 1312)". *montefioredellaso.com*. Retrieved 2019-07-19.
1519.

## Događaji 
* Božidar Goraždanin otvorio prvu štampariju u Bosni i Hercegovini
## 1519. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 2. maj - Leonardo da Vinci, italijanski genije

## Reference 
## Vanjski linkovi
1323.

Godina 1323 (MCCCXXIII) bila je uobičajena godina koja počinje u subotu po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
* Ban Stjepan u Moštrima izdaje povelju knezu Vukoslavu.
lijevo|mini|Trijumf svetog Tome Akvinskog (u sredini) Benozzo Gozzoli(1471)

## 1323. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1324.

Godina 1324 (MCCCXXIV) bila je prijestupna godina koja je počinjala u nedjelju po Julijanskom kalendaru.
## Događaji 
[lijevo|mini|[Mansa Musa|Musa I, car carstva Mali]]

## 1324. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
*8. januar - Marco Polo, venecijanski trgovac i putopisac

## Reference 
## Vanjski linkovi
1325.

Godina 1325 (MCCCXXV) bila je uobičajena godina koja počinje u utorak po julijanskom kalendaru.
## Događaji 
[mini|Milicije frakcija [Guelphs and Ghibellines|Guelpha i Ghibellina se bore u *komuni* Bologne.|lijevo|211x211piksel]]
## 1325. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1455.

## Događaji 
* Johannes Gutenberg izumio štamparski stroj.

## 1455. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 1. decembar - Umro je Lorenzo Ghiberti - italijanski vajar, zlatar i slikar, najpoznatiji po izradi vrata na baptisteriju (krstionici) katedrale u Firenci, koja je Mikelanđelo nazvao „vrata raja“.

## Reference 
## Vanjski linkovi
1454.

## Događaji 
* 18. april – Potpisan Carigradski sporazum između Osmanskog Carstva i Mletačke Republike koji je okončao mletačke težnje da eliminišu Osmanlijsko Carstvo ili osvoje Carigrad.

## 1454. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 20. juli – Ivan II, kralj Kastilje

## Reference 
## Vanjski linkovi
1453.

## Događaji 
* Osmanlije osvajaju Konstantinopolj, danas Istanbul (2. april - 29. maj)
* Johann Gutenberg izumio štamparsku mašinu

## 1453. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1451.

## Događaji 
## 1451. u temama 
## Rođeni 
* 9. mart - Amérigo Vespucci, italijaski istraživač
* 22. april - Izabela I Kastiljska, kastiljska kraljica

## Umrli 
* 3. februar - Murat II, sultan Osmanlijskog carstva

## Reference 
## Vanjski linkovi
1450.

Godina 1450 (MCDL) bila je uobičajena godina koja počinje u četvrtak po Julijanskom kalendaru.

## Događaji 
## 1450. u temama 
## Rođeni 
* 18. august - Marko Marulić, hrvatski književnik

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1517.

## Događaji 
* 22. januar - Osmanlije pod vođstvom sultana Selima I osvajaju Egipat

## 1517. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1516.

## Događaji 
## 1516. u temama 
## Rođeni 
* 18. februar - Marija I Krvava, engleska kraljica

## Umrli 
* 23. januar - Ferdinand II, kralj Aragonije

## Reference 
## Vanjski linkovi
1515.

## Događaji 
## 1515. u temama 
## Rođeni 
*22. septembar - Anne od Clevesa, četvrta žena engleskog kralja Henrika VIII

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1514.

## Događaji 
## 1514. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 11. april - Donato Bramante, italijanski arhitekta i slikar

## Reference 
## Vanjski linkovi
1513.

## Događaji 
## 1513. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 21. februar - Papa Julije II, zaštitnik umjetnosti i umjetnika
* 9. septembar - Jakov IV, kralj Škota

## Reference 
## Vanjski linkovi
1512.

## Događaji 
* 3. april – Osmanski sultan Bajazit II abdicirao u korist svog sina Selima I.

## 1512. u temama 
## Rođeni 
* 5. mart — Gerardus Mercator, njemačko-nizozemski kartograf

## Umrli 
* 26. maj - Bajazid II, sultan Osmanskog Carstva

## Reference 
## Vanjski linkovi
1510.

Godina 1510 (MDX) bila je uobičajena godina koja počinje u utorak po Julijanskom kalendaru.
mini|Portugalska Armada se povlači nakon monsunskih uslova i kontranapada snaga Jusufa Adila Šaha.
## Događaji 
## 1510. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1509.

Godina 1509 (MDIX) bila je uobičajena godina koja počinje u ponedjeljak po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
mini|3. februar: Bitka kod Diua

## 1509. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 21. april - Henrik VII, engleski kralj

## Reference 
## Vanjski linkovi
1508.

## Događaji 
## 1508. u temama 
## Rođeni 
* Nikola Šubić Zrinski, hrvatski ban
* 9. juni - Primož Trubar, slovenski protestanski duhovnik, pisac i prevodilac
* 30. novembar - Andrea Palladio, italijanski arhitekta i graditelj

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1506.

## Događaji 
## 1506. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 20. maj - Kristofor Kolumbo, italijanski istraživać i trgovac koji je preplovio Atlantski okean i doplovio do Amerike 1492. godine
* 25. septembar - Filip I Kastiljski, kralj Kastilje i Leona

## Reference 
## Vanjski linkovi
1504.

## Događaji 
## 1504. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 26. novembar - Izabela I Kastiljska, kraljica Kastilje, kraljica Aragona

## Reference 
## Vanjski linkovi
1503.

[mini| Počinje rad na *[Mona Lisa|Mona Lisi*.|lijevo]]
Godina **1503.** (**MDIII**) bila je uobičajena godina koja počinje u nedjelju  po julijanskom kalendaru.
## Događaji 
[mini| [10. maj : Kolumbo na Kajmanskim ostrvima.]]
## 1503. u temama 
## Rođeni 
* 10. mart - Ferdinand I, car Svetog Rimskog Carstva.

* 14. decembar - Michel de Nostradame, francuski astrolog, poznat kao Nostradamus, najpoznatiji prorok u historiji, autor knjige "Proročanstva" (1555). Bio je lični ljekar francuskog kralja Karla IX i dvorski astrolog

## Umrli 
* 11. februar - Elizabeta od Yorka, kraljica Engleske i žena kralja Henrika VII
* 18. august - Aleksandar VI, rimski papa

## Reference 
## Vanjski linkovi
1501.

Godina 1501 (MDI) bila je uobičajena godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru.
[desno|mini|[April: the Rebellion of the Alpujarras završava]]

## Događaji 
## 1501. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* https://web.archive.org/web/20170613222039/http://www.mysterra.org/webmag/ascension-island/history.html
1500.

Godina **1500** (**MD**) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu   u julijanskom kalendaru.
## Događaji 
## 1500. u temama 
## Rođeni 
* 24. februar - Karlo V, španski kralj i car Svetog Rimskog Carstva

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1452.

## Događaji 
-Osnovan grad Mostar
## 1452. u temama 
## Rođeni 
* 10. mart - Ferdinand II, kralj Aragonije
* 15. april - Leonardo da Vinci, italijanski genije
* 2. oktobar - Richard III, kralj Engleske

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
Srbac

**Srbac** je naseljeno mjesto i središte istoimene općine na ušću Vrbasa u Savu u sjevernoj Bosni.

## Historija 
Srbac je dobio ime rješenjem Ministarstva unutrašnjih poslova Kraljevine Jugoslavije od 2. novembra 1933. godine. Za izbor imena Srbac u osnovi bili su presudna tri faktora: geografski, historijski i etnički. Podaci o lokaciji i nastanku pojedinih naseljenih mjesta oko Srpca nisu sačuvani. O nastanku imena nekih naselja u narodu su sačuvana predanja. Mjesto Svinjar upisano je i na jednoj karti Germanije iz 1621. godine, a ime je dobio po stočarima koji su dolazili sa obližnjih brda.

## Geografija 
Srbac je smješten na ušću Vrbasa u Savu. Površina općine Srbac iznosi 453&nbsp;km2 i obuhvata 39 naselja u kojima živi oko 23.000 stanovnika. Sa razvijenom tekstilnom, hemijskom, drvnom industrijom i malom privredom Srbac je trgovački, obrazovni, zdravstveni, kulturni i sportski centar. Sjeverna granica općine poklapa se u dužini od 42&nbsp;km sa međunarodnom granicom između Bosne i Hercegovine i Republike Hrvatske. Brdovito-brežuljkasti oblici reljefa zauzimaju oko dvije trećine srbačkog područja, dok ostali dio čine ravnice. Obradiva zemlja zauzima 60% teritorije; raznovrsna je prema oblastima, a danas aktivno poljoprivredno stanovništvo predstavlja 25% ukupnog stanovništva općine. Prema geološkim, morfološkim, hidrografskim, klimatskim i ostalim faktorima, srbačko područje je pogodno za uzgoj žitarica. Okolne planine učinile su da se ravničarski dio općine našao u kotlini, što ovdje uslovljava i nešto specifičniju varijantu kontinentalne klime sa izraženim jesenima i proljećima bez jakih vjetrova, ali i sa periodima ljetnih, zimskih, pa i jesenjih magli. Također se događa da snijeg pada i u maju i junu.

## Kultura 
### Nacionalni spomenici 
Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine za općinu Srbac se nalaze sljedeći spomenici:
* "Harem Kobaške ili Hudar efendije džamije u (Bosanskom) Kobašu" (historijsko područje),
* "Poljsko groblje u Novom Martincu" (grobljanska cjelina).

## Stanovništvo 
### Nacionalni sastav stanovništva - općina Srbac 
### Nacionalni sastav stanovništva - naseljeno mjesto Srbac 
## Sport 
Srbac je sjedište nogometnog kluba Sloga i rukometnog kluba Srbac.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Srbac

Kategorija:Općine Bosne i Hercegovine
Kategorija:Općine Republike Srpske
*
1296.

**1296.** godina (**MCCXCVI**) je bila prestupna godina koja je počinjala u nedjelju julijanskog kalendara.

## Događaji 
30. mart &#x2013; Zauzimanje Berwicka: Engleski kralj Edvard I juriša i zauzima Berwick-upon-Tweed, pljačkajući ono što je u ovom trenutku škotski pogranični grad, uz mnogo krvoprolića. Pokolje većinu stanovnika, uključujući i one koji bježe u crkve.

## 1296. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1295.

**1295.** godina (**MCCXCV**) bila je uobičajena godina koja počinje u subotu julijanskog kalendara.
[mini|Kraljica [María de Molina|Marija de Molina pokazuje svog sina Ferdinanda IV u *Cortes* u Valladolidu.|lijevo]]

## Događaji 
## 1295. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
Kategorički imperativ

**Kategorički imperativ** je u etičkoj filozofiji Immanuela Kanta glavna formula etičkog razmišljanja. Kant je kategorički imperativ formulirao na više načina. Jedan od mogućih je:

:"*Djeluj samo po onoj maksimi, za koju možeš u isto vrijeme htjeti da postane opći zakon*." (Kritika praktičnog uma)

Ovdje se jasno naglašava ljudski um, kao konačna instanca svakog morala. Primjer njegove upotrebe bio bi: "ako ne želim da krađa postane opći zakon, onda ne smijem ni ja krasti".

Na drugom mjestu kategorički imperativ glasi ovako:

:"*Djeluj samo tako, da ljudstvo, kako u tvojoj osobi tako i u osobi svakog drugog, uvijek vidiš kao smisao a nikada samo kao svrhu.*"

Ova formula jasno odbacuje instrumentaliziranje čovjeka u bilo koje svrhe, i naglašava ljudskost kao glavnu dimenziju međuljudskog odnosa.

Treba dodati da kategorički imperativ ne predstavlja neki postavljeni moral, nego po Kantu, direktno slijedi iz analize načina funkioniranja praktičnog uma, ukoliko ona ima jedan osnovni princip. Taj apriorični princip važi uvijek i svuda, jer je osnova praktičnog uma. Za Kanta ne postoji situacija u kojoj kategorički imperativ može biti zanemaren. Kao takav on čini neophodnu, ali ne i dovoljnu osnovu dobrog djelovanja.

## Također pogledajte 
* Etika

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Filozofija
Kategorija:Novovjekovna filozofija
1294.

Godina **1294.** (**MCCXCIV**) bila je uobičajena godina koja počinje u petak po Julijanskom kalendaru.

## Događaji 
18. februar &#x2013; Kublaj Kan umire; do tog vremena se produbilo razdvajanje četiri kanata Mongolskog carstva (Kanat Čagatai u Centralnoj Aziji, Zlatna Horda u Rusiji, Ilkhanat u Perziji i dinastija Yuan u Kini).

## 1294. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1546.

## Događaji 
## 1546. u temama 
## Rođeni 
* 4. juli - Murat III, sultan Osmanskog Carstva
* 14. decembar - Tycho Brahe, danski astrolog i alhemičar

## Umrli 
* 18. februar - Martin Luther, njemački teološki i vjerski reformator

## Reference 
## Vanjski linkovi
1292.

1292. godina (MCCXCII) je bila prijestupna godina koja je počinjala u utorak po Julijanskom kalendaru.

## Događaji 
## 1292. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
Laba

mini|desno|250p|Tok Labe
**Laba** (; ) jest srednjoevropska rijeka koja protječe kroz Češku i Njemačku u dužini 1094&nbsp;km. Izvire u Krkonošama na sjeveru Češke, a ulijeva se u Sjeverno more kod Cuxhavena, 110&nbsp;km sjeverozapadno od Hamburga. Glavne su joj pritoke Vltava, Saale, Havel, Mulde, Crni Elster i Ohře.

## Vanjski linkovi 
* Geografski podaci o Labi na *Open Street Mapu*

Kategorija:Rijeke u Češkoj
Kategorija:Rijeke u Njemačkoj
Kategorija:Sjevernomorski sliv
Kategorija:Pogranične rijeke
Kategorija:Geografija Brandenburga
Kategorija:Geografija Donje Saksonije
Kategorija:Geografija Saksonije
Kategorija:Geografija Saksonije-Anhalta
Kategorija:Međunarodne evropske rijeke
1287.

Godina **1287.** (**MCCLXXXVII**) bila je uobičajena godina koja počinje u srijedu, julijanskog kalendara.
[mini|Kralj [Rudolf I od Njemačke|Rudolf I (u sredini) na sinodi u Würzburgu (ili **Saboru u Würzburgu**).]]

## Događaji 
## 1287. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1285.

Godina 1285 (MCCLXXXV) bila je uobičajena godina koja počinje u ponedjeljak po Julijanskom kalendaru.
mini|Petar III gleda prevoj Panisar

## Događaji 
## 1285. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1281.

## Događaji 
## 1281. u temama 
## Rođeni 
* Orhan, sultan Osmanlijskog carstva

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1280.

1280 (MCCLXXX) je bila prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Bila je to 1280. godina oznaka Common Era (CE) i Anno Domini (AD), 280. godina 2. milenija, 80. godina 13. vijeka i prva godina decenije 1280-ih.

## Događaji 
## 1280. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
*15. novembar - Albert Veliki, njemački filozof, teolog, svetac i biskup

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* https://books.google.com/books?id=6HqbCwAAQBAJ&q=1280+Battle+of+Mocl%C3%ADn&pg=PA121
* https://books.google.com/books?id=6Ya6BQAAQBAJ&q=1280+wolf+minimum+solar&pg=PA15
1277.

Godina 1277 (MCCLXXVII) bila je uobičajena godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
mini|Papa Nikola III (u sredini) prinosi crkvu Hristu (freska 13. vijek).

## 1277. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1279.

Godina **1279.** AD (MCCLXXIX) bila je uobičajena godina koja počinje u nedjelju po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
* 17. juli &ndash; Bitka na Devini: car Mihailo VIII Paleolog šalje vizantijske ekspedicione snage (oko 10.000 ljudi) u Bugarsku, da na tron nametne svog saveznika (i zeta) Ivana Asena III. Car Ivajlo, bivši vođa pobunjenika (vidi Ivajlov ustanak ), napada Vizantince u Kotelskom prolazu, potpuno ih razbijajući. Mnogi od njih ginu u borbi – dok su ostali zarobljeni i kasnije ubijeni po Ivajlovom naređenju. Kasnije, Mihael šalje još jednu vojsku od oko 5.000 ljudi, ali i nju je Ivajlo porazio pre nego što je stigao do Balkanskih planina. Bez podrške, Ivan Asen mora da beži u Carigrad, a previranja u Bugarskoj se nastavljaju

[lijevo|mini|Portret [Kublaj-kana (1215-1294)]]
[lijevo|mini|Mongolska invazija [Dinastija Song|dinastije Song u Sjevernoj i Južnoj Kini (1234-79)]]

## 1279. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1276.

## Događaji 
* 9. mart – Augsburg dobio status slobodnog grada; iste godine dobio ga i Ravensburg.
* Teška 23-godišnja suša počela pogađati područje Velikog kanjona, primoravši na kraju Anasaze na iseljavanje.
* Za Koledž Merton u Oxfordu prvi put zabilježeno da ima kolekciju knjiga, što njegovu biblioteku čini najstarijom bibliotekom u kontinuiranoj svakodnevnoj upotrebi na svijetu.

## Rođeni 
* 3. maj – Luj od Évreuxa, sin Filipa III, kralja Francuske
* 29. septembar – Kristijan II, kralj Danske
* 4. oktobar – Margareta Brabantska, rimsko-njemačka kraljica
* Robert Anžujski, kralj Napulja
* Vahtang III, kralj Gruzije

## Umrli 
* 10. januar – papa Grgur X
* 22. juni – papa Inocent V
* 27. juli – Jakov I, kralj Aragona
* 18. august – papa Adrijan V
* Coppo di Marcovaldo, italijanski slikar (Sijenska škola)
* Guido Guinizelli, italijanski pjesnik, osnivač slatkog novog stila
1274.

Godina 1274 (MCCLXXIV) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
* Papa Grgur X donio odluku da se izbor pape obavlja u konklavi, reformirajući izborni proces, u kojem su bile potrebne tri godine da bi on bio izabran.

## Rođeni 
* 11. juli – Robert Bruce, kralj Škotske
* Erik VI, kralj Danske
* Marino Faliero, mletački dužd

## Umrli 
* 7. mart – Toma Akvinski, italijanski filozof, teolog i pravnik
* 26. juni – Nasirudin Tusi, perzijski naučnik i pisac
* 15. juli – Bonaventura, italijanski teolog
* 22. juli – Henrik I, kralj Navare
* 15. august – Robert de Sorbon, francuski kapelan i teolog

## Reference 
## Vanjski linkovi
1273.

Godina 1273 (MCCLXXIII) bila je uobičajena godina koja počinje u nedjelju po julijanskom kalendaru.
mini|Njemačkog kralja Rudolfa I dočekuju u Bazelu, Franz Pforr (19. vijek)

## Događaji 
* 17. decembar – Rudolf I Habsburški izabran je za kralja Svetog rimskog carstva, čime započinje dugotrajna vladavina dinastije Habsburg u Evropi.

## 1273. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1272.

Godina 1272 (MCCLXXII) je bila prijestupna godina koja je počinjala u petak po Julijanskom kalendaru.

## Događaji 
* 20. novembar - Princ Edward okrunjen za kralja Engleske, nakon smrti njegovog oca Henryja III.
mini|Pokušaj atentata na lorda Edvarda (koji će naslijediti engleski tron ​​kasnije tokom godine) u Acre – interpretacija Dorea iz 19. vijeka

## 1272. u temama 
#### Nauka 
* U astronomiji je završeno pisanje Alfonsinovih tablica

## Rođeni 
lijevo|mini|147x147piksel|Alfonsinove tablice

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
Adam Smith

mini|200p|Adam Smith

**Adam Smith** (Kirckcaldy, 5. juni 1723. - Edinburg, 17. juli 1790.), škotski ekonomista i etičar. Njegovo najpoznatije djelo je **Bogatstvo naroda** (eng: „An Inquiry Into the Nature and Causes of the Wealth of Nations“).

Jedna je od ključnih figura **Škotskog prosvjetljenja**.

Uz Ricarda je najpoznatiji predstavnik engleske klasične političke ekonomije. Smith smatra da pravo bogatstvo ne leži u novcu, kako su tvrdili merkantilisti, nego u korisnomu radu, radu koji stvara prometne vrijednosti. Izraziti je pristalica ekonomskog liberalizma, koji prihvata i razvija teoriju radne vrijednosti, iako smatra da ona vrijedi samo za predkapitalističku privredu. Adam Smith izučava unutrašnju povezanost ekonomskih kategorija, ali bez obzira na njegove duboke analize pojedinih etapa u kapitalističkoj proizvodnji, pokazuje nerazumijevanje za neke bitne karakteristike složenih oblika kapitalizma i njegovih imanentnih protivrječnosti. Što razvoj kapitalizma postaje složeniji i suprotnosti oštrije, Smithova teorija postaje sve više puki opis pojava i izražava sve više odnose u njihovu prividnom, vanjskom izgledu.

## Teorijski doprinos 
Smith navodi da je najbolja politika države laissez faire, odnosno politika (nemiješanje države u privredne poslove). Ovu ideju također treba posmatrati u kontekstu vremena u kojem je nastala, jer su države svojim djelovanjem (rastrošnost, parazitizam) uglavnom negativno uticale na društvenu vrijednost. Povećanje bogatstva će se najbolje ostvariti ako se preduzetniku ostavi autonomija u donošenju sljedećih bitnih odluka: šta, koliko, kada, kako, i za koga proizvoditi. U nastojanju da maksimalizira svoj profit, preduzetnik ulaže svoj kapital tamo gdje će ostvariti najveću proizvodnju te na taj način doprinosi i općem blagostanju baš kao da je vođen "nevidljivom rukom". J.M. Keynes, 200 godina poslije, iznosi ideju drugačije uloge države u ekonomskim odnosima. Svrha ekonomske politike je povećanje bogatstva naroda, ali u obliku roba, ne zlata.

Razvio je i teoriju apsolutnih prednosti navodeći da, ako jedna zemlja može proizvesti neku robu efikasnije nego neka druga, kaže se da ona ima apsolutnu prednost u proizvodnju te robe. Efikasnost proizvodnje se mjeri utroškom rada da bi se proizvela jedna jedinica proizvoda.

Apsolutne prednosti neke zemlje mogu biti prirodne (klima, tlo, prirodna bogatstva i sl.) i stečene (znanje, vještina i dr.). Ako zemlja A ima apsolutnu prednost u proizvodnji jednog proizvoda, ona će se specijalizirati u proizvodnji tog proizvoda i dio te proizvodnje razmjenjivati za proizvod zemlje B, proizvoda u kojem zemlja B ima apsolutnu prednost. Na taj način će ukupna proizvodnja i potrošnja biti veća i u zemlji A i u zemlji B.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1723.
Kategorija:Umrli 1790.
Kategorija:Britanski ekonomisti
Kategorija:Članovi Kraljevskog društva
Kategorija:Biografije, Kirkcaldy
1269.

Godina 1269 (MCCLXIX) bila je uobičajena godina koja počinje u utorak po julijanskom kalendaru.
mini|Kralj Luj IX (svetac) (1214-1270)

## Događaji 
## 1269. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1265.

Godina 1265 (MCCLXV) bila je uobičajena godina koja počinje u četvrtak julijanskog kalendara.

## Događaji 
## 1265. u temama 
## Rođeni 
* Sredina maja ili sredina juna - Dante Alighieri, italijanski pjesnik, prozaist i političar

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1447.

## Događaji 
## 1447. u temama 
## Rođeni 
* 3. decembar - Bajazid II, sultan Osmanlijskog carstva

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1446.

## Događaji 
## 1446. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 15. april - Filipo Bruneleski, italijanski arhitekta, skulptor i slikar

## Reference 
## Vanjski linkovi
1444.

1444. (MCDXLIV) je bila prijestupna godina koja počinje u srijedu po julijanskom kalendaru, 1444. godina Common Era (CE) i Anno Domini (AD), 444. godina 2. milenija, 44. godina 15. stoljeća, i 5. godina decenije 1440-ih. Od početka 1444. godine, gregorijanski kalendar je bio 9 dana ispred julijanskog, koji je bio dominantan kalendar tog vremena.

## Događaji 
* 15. august – Potpisan Segedinski mir između sultana Murata II Osmanlijskog carstva i Vladislava, kralja Mađarske.
* 11. novembar - Osmanlijska vojska pod vodstvom sultana Murata II pobjeđuje križare u bici kod Varne.

## 1444. u temama 
## Rođeni 
* Donato Bramante - italijanski graditelj i slikar

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1442.

Godina 1442 (MCDXLII) bila je uobičajena godina koja počinje u ponedjeljak po Julijanskom kalendaru.

## Događaji 
## 1442. u temama 
## Rođeni 
* 28. april - Eduard IV, kralj Engleske

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1441.

**1441.** (MCDXLI) je bila uobičajena godina koja počinje u nedjelju po julijanskom kalendaru, 1441. godina Common Ere (CE) i *Anno Domini* (AD), 441. godina 2. milenija, 41. godina 15. stoljeća, i 2. godina decenije 1440-ih. Od početka 1441. godine, gregorijanski kalendar je bio 9 dana ispred julijanskog, koji je bio dominantan kalendar tog vremena.
## Događaji 
## 1441. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1326.

Godina 1326 (MCCCXXVI) bila je uobičajena godina koja počinje u srijedu julijanskog kalendara.
## Događaji 
lijevo|mini|231x231piksel|Izabela od Francuske (u sredini) odlazi sa svojom flotom i Rogerom Mortimerom u Englesku

## 1326. u temama 
## Rođeni 
* Murat I, sultan Osmanlijskog carstva

## Umrli 
* Osman I, sultan Osmanlijskog carstva

## Reference 
## Vanjski linkovi