Hematopoetske matične ćelije

**Hematopoetske matične ćelije** (**HSC**) su matične ćelije čijom diferencijacijom nastaju ostale krvne ćelije. Ovaj proces se naziva hematopoeza. Kod kičmenjaka, prvi definitivni HSC nastaju iz ventralnog endotelnog zida embrionske aorte unutar regije  aorta–gonade–mezonefros, u procesu poznatom kao endotelno-hematopoetska tranzicija. Kod odraslih, hematopoeza javlja se u crvenoj koštanoj srži, u jezgu većine kostiju. Crvena koštana srž je izvedena iz embrionskog sloja koji se zove mezoderm.

Hematopoeza je proces kojim se proizvode sva zrela krvna zrnca. Mora uravnotežiti ogromne proizvodne potrebe (prosječna osoba proizvodi više od 500 milijardi krvnih ćelija svaki dan) sa potrebom da se regulira broj svakog tipa krvnih ćelija u cirkulaciji. Kod kičmenjaka, velika većina hematopoeze se javlja u koštanoj srži i potiče od ograničenog broja hematopoetskih matičnih ćelija koje su multipotentne i sposobne za ekstenzivnu samoobnavljanje.

Hematopoetske matične ćelije stvaraju različite tipove krvnih zrnaca, u linijama koje se nazivaju mijeloidna i limfoidna. I mijeloidne i limfoidne loze uključene su u formiranje dendritskih ćelija. Mijeloidne ćelije uključuju monocite, makrofage, neutrofilne, bazofilne granulocite, eozinofile, eritrocite i megakariocite do trombocite. Limfoidne ćelije uključuju T–, B-ćelije, prirodne ćelije ubice i urođene limfoidne ćelije. Definicija hematopoetskih matičnih ćelija razvila se otkako su HSC prvi put otkriveni u 1961. Hematopoetsko tkivo sadrži ćelije sa dugotrajnim i kratkoročnim kapacitetima regeneracije i predanim multipotentnim, oligopotentnim i unipotentnim progenitorima. Hematopoetske matične ćelije čine 1:10 000 ćelija u mijeloidnom tkivu.

HSC transplantacije koriste se u liječenju karcinoma i drugih poremećaja imunskog sistema.

## Struktura 
Hematopoetske matične ćelije su okrugle, nevezane, sa zaobljenim jedrom i niskim omjerom citoplazme i jedra. Po obliku, hematopoetske matične ćelije podsećaju na limfocite.

### Lokacija
Prve hematopoetske matične ćelije tokom (mišjeg i ljudskog) embrionaskog razvoja nalaze se u regiji aorta–gonade–mezonefros i vitelusne i pupčane arterije. Nešto kasnije, HSC se također nalaze u posteljici, žumančanoj vrećici, glavi embriona i  fetusoj jetri.

Hematopoetske matične ćelije nalaze se u koštanoj srži odraslih osoba, posebno u karlici, femuru i sternumu. Takođe se nalaze u krvi pupčane vrpce i, u malom broju, u perifernoj krvi.

Matične i progenitorne ćelije mogu se uzeti iz karlice, na grebenu ilijačne kosti, pomoću igle i šprice.

### Podtipovi
Jedinica koja formira kolonije je podtip HSC. Ovaj smisao termina razlikuje se od jedinica koja formira kolonije mikroba, što je jedinica brojanja ćelija. Postoje različiti tipovi jedinica koje formiraju kolonije HSC :

* Jedinica koja formira kolonije – granulocit–eritrocit–monocit–megakariocit (CFU-GEMM)
* Jedinica koja formira kolonije – limfocita (CFU-L)
* Jedinica koja formira kolonije – eritrocita (CFU-E)
* Jedinica koja formira kolonije – granulocita makrofaga (CFU-GM)
* Jedinica koja formira kolonije – megakariocita (CFU-Meg)
* Jedinica koja formira kolonije – bazofila (CFU-B)
* Jedinica koja formira kolonije – eozinofila (CFU-Eos)

Gore navedeni CFU-i zasnovani su na  ćelijskim linijama. Još jedan CFU, jedinica za formiranje kolonije – slezenska (CFU-S), bila je osnova formiranja klonskih kolonija *in vivo*, koja ovisi o sposobnosti infuzijskih ćelija koštane srži da dovedu do klonova zrelih hematopoetskih ćelija u slezeni ozračenih miševa nakon 8 do 12 dana. Korišten je u velikoj meri u ranim studijama, ali se sada smatra da mjeri zrelije progenitorne ili **ćelije koje pojačavaju tranzit**, a ne matične ćelije.

## Također pogledajte
* Hematopoeza
* Matična ćelija

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Fact sheet about blood stem cells on EuroStemCell


Kategorija:Ćelije krvi
Kategorija:Matične ćelije
Kategorija:Krv