open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sami Frashëri

**Sami Frashëri** (, ) bio je albanski filolog, dramski pisac, književnik i autor rječnika.

## Biografija 
Rođen je u selu Frashër koje se danas nalazi na teritoriji Albanije. Potiče iz porodice osmanskih vlastelina. Otac mu je bio Halid-beg Frašeri, a majka Emina, koja je bila potomak sultana Bajazita II i kćerka Imrahor Ilijas-bega. Dok je još bio dijete umrli su mu i otac (1859) i majka (1861).
## Reference 
Kategorija:Rođeni 1850.
Kategorija:Umrli 1904.
Kategorija:Osmansko Carstvo
Kategorija:Albanski pisci
Arahidonska kiselina

**Arahidonska kiselina** (*AA*, *ARA*) je polinezasićena omega-6 masna kiselina  20:4(ω-6) koja je  pandan zasićene arahidinske kiseline nađene u  kikirikijevom  ulju(vrsta: *L. arachis*).
## Hemija 
thumb|500px|centar|Struktura arahidonske kiseline
Hemijska struktura, arahidonsku kiselinu uključuje u  karboksilne kiseline sa dugim lancem od 20 ugljika  i četiri *cis*-dvostruke veze. Prva dvostruka veza se nalazi na udaljenosti od  šest ugljika od omega kraja. Neki izvori je definiraju kao svaku eikoza-tetraenoinsku kiselinu. Međutim, skoro svi biološki, medicinski i nutrološki tekstovi ograničavaju ovaj termin na sve-*cis*-5,8,11,14-eikozatetraenoisku kiselinu.

## Biologija 
Arahidonska kiselina je polinezasićena masna kiselina u fosfolipidima (posebno u fosfatidiletanolaminima, fosfatidilholinima i fosfatidilinozitolima) ćelijskoj membrani tjelesnih tkiva, a  kojih najviše ima u ima u mozgu, mišićima, i jetri.2). Ona se također može generisati iz diglicerida (DAG)  djelovanjem  diacilglicerol lipaze.

Za signalne funkcije, ova kiselina se formira uz katalizu putem fosfatidilholin-specifične citosolne fosfolipaze A2 (cPLA2, 85 kDa), dok se upalna arahidonska kiselina stvara posredstvom sekrecijske PLA2 sa  niskom molekulskom težinom (sPLA2, 14-18 kDa).

Arahidonska kiselina je prekursor u nastanku eikozanoida:
* Enzimi ciklooksigenaza i peroksidaza produciraju prostaglandin H2, koji se onda koristi za stvaranje prostaglandina, prostaciklina, i tromboksana.
* Enzim 5-lipoksigenaza formira 5-HPETE, nakon  koga zatim nastaju leukotrieni.
* Arahidonska kiselina se  koristi i u biosintezi anandamida.
* Dio arahidonske kiseline se pretvara u hidroksieikozatetraenoiske kiseline (HETE) i epoksieikosatrienoinske kiseline (EET) dejstvom epoksigenaze.

Proizvodnja tih derivata i njihovo djelovanje je skupno poznato kao *kaskada arahidonske kiseline*.

### PLA2 aktivacija 
PLA2 se aktivira veznjem liganda za jedan ili više receptora:
* 5-HT2 receptori
* mGLUR1
* D2 receptor
* α-2 adrenergički receptor
* 5-HT1 receptor.

PLC se  također može aktivirati MAP kinazama. Aktivatori ovog puta su PDGF i fibroblastni faktor rasta (FGF).

## Reference 
## Vanjski linkovi
* Arahidonska kiselina 
* 

Kategorija:Masne kiseline
Malawi (jezero)

**Jezero Malavi**, u Tanzaniji poznato pod nazivom *Nyasa* a u Mozambiku kao *Niassa*, je jedno od afričkih velikih jezera i najjužnije jezero Istočnoafričkog rift sistema.

Nalazi se između Malavija, Mozambika i Tanzanije. Deveto je po veličini jezero na svijetu a drugo po površini i dubini jezero u Africi. U vodama jezera Malavi se nalazi najveći broj jezerskih ribljih vrsta na svijetu uključujući oko 1000 vrsta ciklida. 
Mozambijski dio jezera je 10. juna 2011. godine proglašen zaštićenim parkom prirode dok se malavijski dio jezera nalazi u sklopu Nacionalnog parka jezera Malavi.

Jezero Malavi je meromiktička vrsta jezera.

Vode jezera Malavi otječu u rijeku Shire koja se uliva u Zambezi, a njegova najveća pritoka je rijeka Ruhuhu. U jezeru se nalaze dva naseljena ostrva, Likoma i Chizumulu, koji pripadaju Malaviju, ali su okruženi teritorijalnim vodama Mozambika.

## Geografija 
Jezero Malavi je dugo između 560 i 580 kilometara i široko oko 75 kilometara na najširem dijelu. Ukupna površina jezera je oko 29.600 km2. Obale jezera se nalaze u Zapadnom Mozambiku, istočnom Malaviju i južnoj Tanzaniji. Najveći rijeka koje se ulijeva u jezero je Ruhuhu dok se iz njegovog južnog dijelu formira rijeka Shire, pritoka velike rijeke Zambezi koja dijelom protiče i kroz Mozambik.

Jezero leži u dolini formiranoj prilikom otvaranja istočnoafričkog rifta, kada se Afrička tektonska ploča podijelila na dva dijela a naziva se divergentna granica tektonske ploče. Period nastanka se različito procjenjuje od oko 40.000 godina do perioda od prije jedan do dva miliona godina. Jezero se nalazi oko 350 kilometara jugoistočno od jezera Tanganjika, još jednog od velikih jezera istočnoafričkog rifta.

Nacionalni park jezero Malavi se nalazi na južnom kraju jezera i pripada državi Malavi.

## Također pogledajte 
* Afrička velika jezera

## Reference 
Kategorija:Jezera u Malaviju
Kategorija:Jezera u Tanzaniji
Kategorija:Jezera u Mozambiku
Fosfoinozitol

[thumb|[Inozitol]]
[thumb|[Fosfatna grupa ]]
**Fosfoinozitoli** ili **Inozitol fosfati** su grupa mono- do  poli fosforilacijskih inozitola. Oni imaju ključnu ulogu u različitim ćelijskim funkcijama, kao što su rast ćelija, apoptoza, migracija ćelija, endocitoza i  ćelijska diferencijacija.

Grupa se sastoji od:
* Inozitol monofosfata  (IP)
* Inozitol bisfosfata  (IP2)
* inozitol trifosfata (IP3)
* Inozitol pentakisfosfata (IP5)
* Inozitol heksafosfata  (IP6) također poznat kao fitinska kiselina  ili fitini (kao soli). and Steger (both in Science Magazine).

## Funkcije 
### Inozitol trifosfat 
Inozitol trisphosfati  aktiviraju  inozitol trifosfat receptor za oslobađanje kalcija u citoplazmi. 

### Ostali
Inozitol tetrafosfati, Inozitol pentakisfosfati i heksa-fosfati su upleteni u ekspresiju gena. 

## Također pogledajte
*Fosfat
*Fosfolipid
*Drugi glasnik

## Reference
## Vanjski linkovi
* An Image of Inositol
* 

{{Navbox
|name  = Spojevi  fosfora
|state = {}
|title = Spojevi fosfora
|listclass = hlist
|titlestyle = 
|list1 = PBr3 PBr5 PCl3 PCl5 PF3 PF5 PH3 PI3 P2O3 P2O5 P4S3 P4S10 H3PO2 (HPO3)3 H2PHO3 H3PO4 H4P2O7 H5P3O10
}}

Kategorija:Biohemija
Kategorija:Organofosfati
Kategorija:Ćelijska signalizacija
Čestica

mini|Varioci trebaju zaštitu od iskri, koje su zagrijane metalne čestice koje odlete sa površine koja se vari.
**Čestica** je mali dio ili količina tvari. U fizičkim naukama, čestica je mali lokalizirani predmet, kojem se može pripisati nekoliko fizičkih ili hemijskih svojstava kao što su volumen ili masa. Čestice uveliko variraju u veličini, od subatomskih čestica poput elektrona, do mikroskopskih čestica kao što su atomi i molekule, i makroskopskih čestica poput praška. Čestice se također koriste u stvaranju naučnih modela većih predmeta, npr. model kretanja ljudi u gužvi na javnom mjestu.

Sam termin je veoma opširan u značenju, i definiše se po potrebi različitih naučnih polja.

## Konceptualna svojstva 
lijevo|mini|Česetice se veoma često predstavljaju kao tačke. Ovaj prikaz može predstavljati kretanje atoma u gasu, ljudi na ulici ili zvijezda na noćnom nebu.
Koncept čestica je osobito koristan tokom stvaranja modela prirode, jer je potpuni tretman brojnih prirodnih fenomena komplikovan. Može se koristiti radi donošenja pojednostavljujućih pretpostavki vezanih za uključene procese. Primjer opisanog prikaza je računanje lokacije i brzine pada lopte bačene u zrak. Najprije, lopta se može idealizirati kao glatka, čvrsta sfera, onda se može zanemariti njena rotacija, trenje, što približava problem polju balistike, specifičnije, klasičnom kosom hicu tačkaste čestice. Tretman velikog broja čestica je domen statističke fizike.

### Veličina 
[desno|mini|[Galaksija|Galaksije su toliko velike da se zvijezde mogu smatrati česticama u odnosu na njih]]
Termin "čestica" se obično primjenjuje različito na tri klase veličina. Termin *makroskopska čestica*, se obično odnosi na čestice mnogo veće od atoma i molekula. Ove se obično apstraktno predstavljaju kao tačkaste čestice, iako imaju zapremine i oblike. Primjeri makroskopskih čestica uključuju prašinu, pijesak i čak predmete velike poput zvijezda u galaksiji.

Druga vrsta, *mikroskopske čestice*, se obično odnosi na čestice čija je veličina u rasponu od atoma do molekula, poput ugljičnog dioksida, i nanočestica. Ove čestice se proučavaju u hemiji, kao i u atomskoj i molekularnoj fizici. 

Najmanje čestice su subatomske čestice koje se odnose na čestice manje od atoma. Ova grupa čestica uključuje sve što ulazi u sastav samog atoma - protone, neutrone i elektrone - ali i ostale tipove čestica koje se mogu proizvesti samo u akceleratorima čestica. Ove čestice se proučavaju u fizici elementarnih čestica.

Zbog njihove izrazito male veličine, proučavanje mikroskopskih i subatomskih čestica pripada polju kvantne mehanike. One pokazuju fenomene demonstrirane u model čestice u kutiji, uključujući čestično-talasni (korpuskularno-talasni) dualizam (fotoni - svjetlost).

### Sastav 
[lijevo|mini|150x150piksel|[Proton se sastoji od tri kvarka.]]

## Reference 
Kategorija:Koncepti u fizici
Kategorija:Fizika elementarnih čestica
Frashër

**Frashër** (aromunski: *Farşari*) je naselje i sjedište bivše općine u okrugu Gjirokastër, u južnom dijelu Albanije. Poslije administrativnih reformi 2015. godine, općina je ukinuta i pripojena općini Përmet. Bivše općinsko područje sastoji se od naselja: Frashër, Zavalan, Ogren-Kostrec, Gostivisht, Miçan, Vërçisht, Kreshovë i Soropull.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, naselje je imalo 387 stanovnika. Stanovništvo čine većinski Albanci i manjinska zajednica Aromuna (Vlaha, Cincara) poznatih pod imenom *Fărşerot*, kao i poseban dijalekat kojim se služe.

## Poznate osobe
*Dalip Frashëri, pjesnik
*Shahin Frashëri, pjesnik
*Abdyl Frashëri, političar
*Naim Frashëri, pjesnik
*Sami Frashëri, pisac
*Mihal Zallari, predsjednik albanskog parlamenta, historičar i novinar
*Kristo Frashëri, historičar 
*Fehim Zavalani, novinar

## Reference
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Naselja u Albaniji
David Garrett

* David Garrett (violinist)
* *David Garrett* (album), eponimski album violiniste Davida Garretta
* David C. Garrett, Jr., američki biznismen
* David Garrett (političar), bivši novozelandski političar
* David Garrett (scenarist), američki scenarist
Hipotenuza

malo|desno

**Hipotenuza** je najduža strana pravouglog trougla na strani suprotnoj od pravog ugla. Dužina hipotenuze pravouglog trougla može se naći pomoću Pitagorine teoreme.

Kvadrat nad hipotenuzom jednak je zbiru kvadrata nad katetama.

;Primjer

Katete imaju dužinu 3&nbsp;cm i 4&nbsp;cm.

3^2+a^2=9+16=25= 5^2

Hipotenuza ima dužinu 5&nbsp;cm.

Prema nekim izvorima, riječ hipotenuza dolazi od starogrčke riječi ὑποτείνουσα (hypoteinousa), koja predstavlja kombinaciju riječi hypo (što znaći ispod) i teinein (što znaći  razvući).

Drugi autori smatraju da je navedena riječ u stargorčkom jeziku u originalu korištena da označi stvar koja je nosila ili davala oslonac nečemu u smislu potpore, uporišta ili podupirača, a izvedena je od riječi hypo (ispo“) i tenuse (strana).

U kineskom jeziku, za hipotenuzu se koristi termin hsien, koji označava žicu razvučenu između dvije tačke (kao kod muzičkih instrumenata), dok je hebrejska riječ ‘yeter izvedena ili iz riječi mei‘tar (sa značenjem žica) ili iz yo‘ter (više od, u smislu duža od preostale dvije stranice).

## Računanje hipotenuze
malo|desno

Prema Pitagorinoj teoremi imamo

c = \sqrt { a^2 + b^2 } 

Korištenjem kosinusne teorema imamo

c^2 = a^2 + b^2 - 2ab\cos90^\circ = a^2 + b^2 
## Osobina
malo|desno |250px
Dužina hipotenuze jednaka je zbiru dužina ortogonalnih projekcija kateta na hipotenuzu

b^2=am

c^2= an

Kvadrat dužine kateta jednak je proizvodu dužina njegovih ortogonalnih projekcije na hipotenuzu.
Isto tako je

a/b = b/m

a/c = c/n

## Trigonometrijski odnos
Prema trigonometrijskim odnosima imamo

 \frac{b}{c} = \sin (\beta)\,

 \beta\ = \arcsin\left(\frac {b}{c} \right)\,

\alpha = 90^\circ-\beta

 \beta\ = \arccos\left(\frac {a}{c} \right)\,

## Izvori
* hypotenuse
* Hypotenuse

## Reference 
Kategorija:Dijelovi trougla
Kategorija:Trigonometrija
Kategorija:Pitagorina teorema
Komotin

**Komotin** je tvrđava ili srednjovjekovni grad iz 15. stoljeća, na području općine Jajce, Bosna i Hercegovina. U pisanim izvorima se spominje kao posjed Radivoja Kotromanića.

## Lokacija 
Nalazi se na području sela Cvitović, sjeveroistočno od Jajca, na udaljenosti od oko petnaest kilometara.

Lokalitetu se sa glavnog magistralnog puta Jajce - Banja Luka pristupa uskim kolskim putem do sela Cvitovići, odakle se isključivo pješice dolazi do grada.

## Historija 
Ugarski kralj Ladislav, koji je krunisan u Zadru 5. augusta 1403, imenovao je Hrvoja Vukčića Hrvatinića za svog namjesnika, dodijelivši mu titulu hercega splitskog, davši mu Split s otocima Brač, Hvar i Korčulu. Herceg Hrvoje utvrdio je grad Jajce, i još šest tvrđava, među kojima je i Komotin.

Komotin se nalazio u Župi Luka koja se prvi put spominje u 15. stoljeću, kada je nepriznati bosanski kralj Radivoj Kotromanić (osmanlijski pretendent na bosanski kraljevski prijesto) dobio grad ženidbenim vezama, i naziv komotinski gospodar ili „dominus de Comothyn“.

Bosanski namjesnik Alibeg zauzeo je 1497 godine Komotin i u njemu postavio svoju posadu, iako je između Ugarske i Osmanlijskog carstva postojalo primirje. Kada je o tome stigla vijest u Budim, poslao je kralj poslanstvo u Istanbul da protestvuje protiv ovog nasilja usred mirnog doba.

## Opis dobra 
Fortifikacioni karakter Komotina je posljedica njegovog smještaja na uzvisini, zatim otežanim prilazom preko planinskih serpentina i jarkom preko kojeg je bio izgrađen drveni pokretni most. Stari grad je smješten na vrhu uzvisine tako da ima širok pregled na nesvakidašnje prirodno okruženje. Izgled srednjovjekovne utvrde Komotinu daju visoki kameni zidovi čija debljina iznosi cca 1,2 do 1,4 m.

Imao je nepravilnu četvorougaonu osnovu čije su vanjske dimenzije iznosile cca 33,5x12,8 m i 32,5x13,4 m. Komotin je imao i veliki i mali kao i prostor za stanovanje. Njegov izgled sa lijepo obrađenim vanjskim zidovima, s malim prozorskim otvorima  i visokim strmim krovom koji je bio prekriven šindrom, više je ličio na srednjovjekovnu kuću nego na utvrdu. Visina ostataka zidova iznosi cca 10–11 m. Zidana visoka ograda malog obora štitila je dvorac.

Proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

## Stanje dobra 
* pristup tvrđavi je vrlo težak,
* cijelo područje i neposredna okolina je obrasla visokim i niskim rastinjem i djelimično zasuta obrušenim kamenjem,
* zidine su mjestimično u veoma lošem stanju (predruševno stanje), uslijed neodržavanja, 
* planinari iz Jajca i stanovnici Cvitovića su 2006 očistili tvrđavu i uredili pristupni put

## Literatura 
* Nusref Redžić, Sarajevo: Sarajevo Publishing, 2009 - Srednjovjekovni gradovi u Bosni i Hercegovini. 
* Ćiro Truhelka, Sarajevo: J. Studnička i Drug, 1904, 71 -Kraljevski grad Jajce. Povijest i znamenitosti
* Desanka Kovačević-Kojić, Sarajevo: “Veselin Masleša“, 1978. -Gradska naselja srednjovjekovne Bosanske države

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Komotin postao dostupan
* Komotin u Jajcu

Kategorija:Tvrđave u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Jajce
Kategorija:Nacionalni spomenici u Jajcu
Dezoksiribonukleozid

**Dezoksiribonukleozidi** su  nukleozidi  koji sadrži šećer dezoksiribozu..
## Primjeri 
Najpoznatiji primjeri dezoksiribonukleozida su:

[mini|lijevo|150px|[Dezoksiadenozin]]
[mini|centar|200px|[Dezoksiguanozin]]
[mini|centar|150px|[Timidin]]
[mini|150px|lijevo|[Dezoksiuridin]]
[mini|150px|desno|[Dezoksicitidin]]

## Također pogledajte
*Ribonukleotid
*Dezoksiribonukleotid
## Reference 
## Vanjski linkovi
Kategorija:Nukleotidi
Konstantna funkcija

malo|desno |250px
U matematici **konstantna funkcija** je funkcija čija je vrijednost  ista za sve vrijednosto promjenljive.

;Primjer

y(x)=4
## Definicija
malo|desno
Funkcija f : A \rightarrow B, koja preslikava skup A u skup B je konstantna funkcija ako za sve vrijednosti x i y iz A važi: f(x) = f(y), odnosno ako za sve vrijednosti domena daje uvijek istu vrijednost kodomena.

Kao realna funkcija konstantna funkcija ima opšti oblik
::y (x) = c ili samo y=c.

Constant function gen2.svg|Opšta konstantna funkcija
Constant function plane.png| Konstantna funkcija   z(x,y)=2
Constant function polar.png | Konstantna polarna funkcija \varphi=2,5

; Primjer

Funkcija

  y (x) = 2 ili  y = 2 je specifična konstanta funkcija gdje je vrijednost funkcije  c = 2.

Domena funkcije je skup svih realnih brojeva \mathbb{R}

Kodomena ove funkcije je samo 
\begin{Bmatrix}  2
\end{Bmatrix}.
Odnosno

y(0)=2

y(2,5)=2

## Osobine
*Graf konstantne  funkcije y = C je horizontalna prava u ravni koja prolazi kroz tačku (0, c). To je polinom  stepena 0.
*Ne-nula konstantna funkcija je polinom stepena 0 i njegov opšti oblik je f (x) = c \ \, c \ne 0. Ova funkcija nema sjecište s  x osom, to jest, nema nula. 
*Polinom f (x) = 0 je nula funkcija. To je trivijalna konstantna funkcija i svaki x je nula funkcije. Njegov graf je x-osa u ravni.
*Konstantna funkcija je i funkcija  čiji je graf  simetričan u odnosu na y-osu.
*Konstantna funkcija je neprekidna, omeđena, parna, monotona, nema vertikalne ni kose asimptote te je  sama sebi horizontalna asimptota u oba kraja. 
*Konstantna funkcija ima izvod 0.

Pišemo

(c)' = 0.

Vrijedi i obrnuto

Ako y'(x) = 0 vrijedi za sve realne brojeve x, onda  je y (x) je konstantna funkcija.

Odnosno

;Ako je f realna funkcija realne promenljive definisana na nekom intervalu, onda je f konstantna ako i samo ako je njen izvod u svakoj tački 0.

;Primjer

 y (x) = - \sqrt {2} => y(x)' = (- \sqrt {2})' = 0 
*Svaka konstantna funkcija čiji su domen i kodomen jednaki je idempotentne.
*Svaka konstantna funkcija među topoloških prostora je kontinualna.
*U povezanom skupu, funkcija je lokalno konstantna ako i samo ako je konstantna.

## Konstantna polinomna funkcija
Kod polinomnih funkcija, svaka ne-nula konstantna polinomna funkcija se naziva polinomom nultog stepena.

Polinom a_n x^n + a_{n-1}x^{n-1} + \cdots + a_2 x^2 + a_1 x + a_0 je nula polinomom, ako su mu svi koeficijenti 0( nula), odnosno a_i=0, gdje je i = 0,1,2, ..., n.

Polinom a_n x^n + a_{n-1}x^{n-1} + \cdots + a_2 x^2 + a_1 x + a_0 je konstantni polinomom, ako su  a_i=0, gdje je i = 1,2, ..., n tj. ako su mu svi koeficijenti osim a_0 bili nula, gdje a_0 može biti proizvoljno.
## Prazna funkcija
Prazna funkcija je funkcije čiji je domen prazan skup
::f_A: \varnothing \rightarrow A.
U literaturi može se  naći definisanu kao konstantnu funkciju. Međutim, ako se ta funkcija posmatra u topološkim prostorima, dolazi do spornih pitanja treba li je definisati kao konstantnu funkciju ili ne.
## Izvor
*Constant Function
*constant function 21.03.2013 
Konstantna funkcija

## Reference
Funkcija
Funkcija
Funkcija
Kategorija:Matematičke relacije
Premier League 2002/2003.

**Premijer liga Engleske 2002/2003.** je bila jedanaesta sezona Premijer lige kao najvišeg ranga u engleskom nogometu. Pobjednik ove sezone je bio Manchester United. Bila je to petnaesta titula tima sa *Old Trafforda*. Na dugom mjestu je bio Arsenal sa pet bodova zaostatka. Iz lige su ispali Sunderland, West Ham United i West Bromwich Albion.

Najbolji strijelac je bio Ruud van Nistelrooy sa 25 postignutih golova, dok je najbolji asistent bio Thierry Henry sa 20 asistencija. Za najboljeg menadžera sezone je izabran Alex Ferguson, a za najboljeg igrača sezone je izabran Ruud van Nistelrooy.

## Klubovi
Ukupno 20 timova je učestvovalo u Premijer ligi 2002/2003. uključujući 17 ekipa iz prethodne sezone Premijer lige, te tri kluba iz prethodne sezone First Division.

 

|}

### Play-off za ulazak u Premijer ligu 2002/2003.
## Tabela
## Najbolji strijelci
## Nagrade
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica 

2002/2003
Kategorija:2002. u Engleskoj
Kategorija:2003. u Engleskoj
Kategorija:Nacionalna nogometna prvenstva 2002/2003.
Kategorija:2002. u nogometu
Kategorija:2003. u nogometu
Hamdija Jusufspahić

**Hamdija Jusufspahić** bio je počasni reisul-ulema Islamske zajednice Srbije i dugogodišnji beogradski muftija.

## Biografija 
Rođen je 1937. u selu Zanesovići koje se nalazi između Bugojna i Gornjeg Vakufa, a danas pripada općini Bugojno. Bio je sedmo dijete oca Osmana i majke Latife.

Preminuo je 31. marta 2016. u Beogradu. U ukazu se navodi da Hamdija dobija odlikovanje zbog zasluga i ličnog doprinosa u razvoju međuvjerske saradnje, vjerske tolerancije i predstavljanja Srbije u inozemstvu, posebno u zemljama sa većinskim muslimanskim stanovništvom.

## Također pogledajte 
* Islamska zajednica Srbije
* Muhamed Jusufspahić

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1937.
Kategorija:Umrli 2016.
Kategorija:Biografije, Bugojno
Kategorija:Jugoslaveni
Kategorija:Reisul-uleme Islamske zajednice Srbije
Efektor (biologija)

**Efektor** – u biologiji – je  pojam sa više značenja.
#To je molekula koja se veže za protein, čime  mijenja njegovu aktivnost. 
#Originalno se ovaj termin odnosio na male molekule, ali je tokom vremena poprimio šire značenje koje obuhvata i proteinske regulacijske  molekule. Molekula koja deluje kao modulator se veže  za regulacijsko mjesto tokom alosterne modulacije i alosterno modulira oblik proteina.
#Efektor može biti i protein koji je izlučen iz patogena, a koji mienja organizam patogenovog domaćina da bi se omogućila infekcija, npr. putem potiskivanja domaćinovog imunog sistema.
#Konačno, najčešća upotreba ovog termina je u oblasti regulacije reakcije organizma na primljene informacije iz životnog okruženja i unutrašnjih podražaja (iz receptora). Kod sisara, tipski efektorei su mišići i žlijezde.

## Tipovi molekulskih efektora 
* Aktivatori, 
* Inhibitori.

## Također pogledajte
*Mišić
*Žlijezda

## Reference 
Kategorija:Efektori
Kategorija:Inhibitori enzima
Kategorija:Enzimska kinetika
Kategorija:Medicinska hemija
Kategorija:Ćelije po funkciji
Sančo II od Pamplone

Kralj **Sančo II**, poznat i kao **Sančo Garcés** ili **Sančo Abarca** (špa. *Sancho*) (? — 994), bio je kralj Pamplone od 970. do svoje smrti. Bio je i grof Aragonije od 943.

Danas je Sančo najpoznatiji po tome šta je osnovao samostan svetog Andrije u Cirueñi.

Prvo je pokopan u samostanu svetog Stjepana u Villamayor de Monjardínu, ali su kasnije njegove kosti prenijete u drugi samostan.
## Porodica 
100px|mini|Sančo II, *Codex Vigilanus* (*Codex Albeldensis*)
Majka kralja Sanča — čije ime se može prevesti kao "svetac" — bila je grofica Aragonije *suo jure* i kraljica Pamplone Andregoto Galíndez, koja je rodila Sanča svom mužu, kralju Pamplone Garcíji Sánchezu I.

Sančo je bio nazvan po svom dedi, kralju Sanču I. Tetka Sanča II je bila kraljica Leona Uraka Sánchez.

Sančo II je oženio Uraku Fernández. Ovo su njihova djeca:
*García Sánchez II, kralj Pamplone 
*Ramiro, infant Pamplone
*Gonzalo
*Uraka (uzela je ime Abda zbog udaje za jednog muslimana), majka Abd al-Rahmana Sanchuela (špa. *Abderramán Sanchuelo*), koji je veoma nalikovao Sanču II
## Reference 
Kategorija:Aragonski vladari
Kategorija:Navarski vladari
Kategorija:Umrli 994.
Ibrahim-paša Pečevija

**Ibrahim-paša Alajbegović Pečevija** (1572-1650) (osmanski turski: پچوى إبراهىم افندى) bio je osmanski historičar bošnjačkog porijekla.

## Porijeklo 
Rođen je u mađarskom gradu Pečuhu te otud i nosi nadimak Pečevija. Govoreći o sebi, on kaže da je i po majci Bošnjak, a njegova majka bila je sestra Lala Mehmed-paše i Ferhad-paše Sokolovića. Sin je malo poznatog Ali-bega, a po očevoj strani praunuk je spahije Kara Davud-age, koji je bio u službi osmanskog sultana Mehmeda II. Na 186. stranici svog djela *Tarihi-i Peçevi* on kaže da podjednako dobro govori i turski i bosanski jezik.

## Život i djelo 
Radio je kao službenik u mnogim dijelovima tadašnje države. Poznat je po svom djelu iz dva toma *Tarihi-i Peçevi*, u kojem obrađuje historiju Osmanskog Carstva u svom vremenu. On se ubraja u prve osmanlijske historičare koji su u pisanju svojih djela koristili i evropske izvore.

Prema drugom velikom osmanlijskom historičaru, Katibu Čelebiju, Ibrahim-paša je umro 1650, mada postoji i mišljenje da je umro godinu ranije.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1572.
Kategorija:Umrli 1650.
Kategorija:Osmanski historičari
Kategorija:Osmanlije bošnjačkog porijekla
Kategorija:Biografije, Pečuh
Lozna

:
* Lozna (Banovići), naselje u općini Banovići.

:
* Lozna (Bijelo Polje), naselje u općini Bijelo Polje.

:
* Lozna (Trstenik), naselje u općini Trstenik.
Milići (čvor)

:
* Milići, naselje i općina u Bosni i Hercegovini.
* Milići (Banovići), naselje u općini Banovići.

:
* Milići (Sjenica), naselje u općini Sjenica.
Zamka Magnusa Smitha

**Zamka Magnusa Smitha** jest zamka u šahovskom otvaranju nazvana po trostrukom kanadskom prvaku Magnusu Smithu (1869–1934). U članku pod naslovom "'The Magnus Smith Trap'", objavljenom u njegovoj kolumni *Chess Notes*, historičar šaha Edward Winter napisao je: "Vjerujemo da je 'Zamka Magnusa Smitha' pogrešan naziv, iako u Sicilijanskoj odbrani postoji 'Varijanta Magnusa Smitha' (vrlo rijedak primjer korištenja i igračevog imena i prezimena u terminologiji otvaranja)."

## Zamka 
**1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 Sc6 6. Lc4**
:Ovo je Sozinova (ili Fischerova) varijanta Sicilijanke. Uobičajen odgovor jest 6...e6, kako bi se bijeli lovac na c4 "otupio".

**6... g6?!**
: Igrajući 6...g6?!, crni pada u zamku.

**7. Sxc6 bxc6 8. e5!** (vidi dijagram)
:Crni je u nevolji. Nakon 8...Sh5?, Bobby Fischer daje 9. Df3! e6 (9...d5 10. Sxd5!) 10. g4 Sg7 11. Se4 Da5+ (11...d5 12. Sf6+ Ke7 13. Da3+) 12. Ld2 Dxe5 13. Lc3 i crna dama je zarobljena. Bolje alternative jesu 8...Sg4 9. e6 f5 i crni je na kraju uspio remizirati u partiji Schlechter – Lasker sa Svjetskog prvenstva 1910 i 8...d5 9. exf6 dxc4 10. Dxd8+ Kxd8 11. Lg5 Le6 12. 0-0-0+ Ke8 i crni je na kraju čak i dobio u partiji Rosen – Burn u Parizu 1900. Potez koji je crni zapravo odabrao vodi u trenutnu katastrofu.

**8...dxe5?? 9. Lxf7+**
:Bijeli osvaja crnu damu nakon 9...Kxf7 10. Dxd8.

## Reference 
## Dodatna literatura 
*
*

## Vanjski linkovi
Okrug Berat

**Okrug Berat** () je jedan od 12 okruga Albanije. 
Nalazi se u centralnom dijelu države i jedini je albanski okrug koji niti izlazi na more niti graniči s nekom od susjednih država.
Prostire se na površini od 1.798&nbsp;km2 a prema podacima od 1.1.2016. godine u njemu je živjelo 142.644 stanovnika.
Glavni i najveći grad je Berat po kojem je okrug i nazvan.

## Geografija 
Okrug graniči sa slijedećim okruzima: Elbasan na sjeveru, Korča na istoku, Gjirokastr na jugu i okrugom Fier na zapadu.

Najveća rijeka koja protiče okrugom je rijeka Osum koja protiče i kroz grad Berat. Teče zapadno i ulijeva se u rijeku Seman na kojoj se nalazi i malo ostrvo Berat. Berat je omeđena Tomorom (poznat kao "Olimp" ili "tron bogova"), nadmorske visine od 2.416 metara.

Klime regije je uglavnom mediteranska i zavisi od lokalne topografije. Međutim, unutar okruga postoje različiti tipovi mikroklime uključujući i planinsku.
Ljeta su suha sa obilnim kišama tokom zime. Klimatski uslovi pogoduju razvoju poljoprivrede.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*Službena stranica okruga

Kategorija:Okrug Berat
Berat
The Freddie Mercury Album

***The Freddie Mercury Album*** je posthumni kompilacijski album britanskog pjevača Freddieja Mercuryja i frontmena grupe Queen, objavljen 1992. godine, godinu dana nakon njegove smrti.

Album se sastoji uglavnom od remiksa njegovih nastupa kao i originalne verzije pjesme "Barcelona", koju je otpjevao zajedno sa Montserrat Caballé, kao i pjesama "Love Kills", "Exercises in Free Love" i pjesme "The Great Pretender".

Bilo je mnogo producenata koji su imali pravo da objave originalne master snimke. Album je objavljen 16. novembar 1992. u izdanju Parlophonea za područje UK-a a 8 dana kasnije i za područje SAD-a. Američka verzija albuma, koju je objavio Hollywood Records, se razlikuje od britanske verzije po zamjeni originalnih verzija "The Great Pretender" i "Love Kills" sa remiks verzijama i sadrži neznatno promijenjen završetak remiks pjesme "Mr. Bad Guy" i zamjenu pjesme "Barcelona" sa remiksom "My Love Is Dangerous". Američka verzija albuma je za 3 sekunde kraća.

## Spisak pjesama 
### *The Freddie Mercury Album*
# "The Great Pretender" (Ram) – 3:25
# "Foolin' Around (Steve Brown Mix)" (Mercury) – 3:36
# "Time (Nile Rodgers Mix)" (Dave Clark/Christie) – 3:50
# "Your Kind of Lover (Steve Brown Mix)" (Mercury) – 3:59
# "Exercises in Free Love" (Mercury/Mike Moran) – 3:58
# "In My Defence (Ron Nevison Mix)" (Clark/Daniels/Soames) – 3:52
# "Mr. Bad Guy (Brian Malouf Mix)" (Mercury) – 3:56 
# "Let's Turn It On (Jeff Lord-Alge Mix)" (Mercury) – 3:46
# "Living on My Own (Julian Raymond Mix)" (Mercury) – 3:36  
# "Love Kills" (Mercury/Giorgio Moroder) – 4:29
# "Barcelona" (Mercury/Moran) – 5:37

### *The Great Pretender*
# "The Great Pretender (Brian Malouf Mix)" (Ram) - 3:39
# "Foolin' Around (Steve Brown Mix)" (Mercury) - 3:36
# "Time (Nile Rodgers Mix)" (Dave Clark/Christie) - 3:50
# "Your Kind of Lover (Steve Brown Mix)" (Mercury) - 3:59
# "Exercises in Free Love" (Mercury/Moran) - 3:58
# "In My Defence (Ron Nevison Mix)" (Clark/Daniels/Soames) - 3:52
# "Mr. Bad Guy (Brian Malouf Mix)" (Mercury) - 4:01
# "Let's Turn It On (Jeff Lord-Alge Mix)" (Mercury) - 3:46
# "Living on My Own (Julian Raymond Mix)" (Mercury) - 3:37
# "My Love Is Dangerous (Jeff Lord-Alge Mix)" (Mercury) - 3:43
# "Love Kills (Richard Wolf Mix)" (Mercury/Giorgio Moroder) - 3:25
# "Living on My Own (Techno Remix)" (Mercury) - 3:47 (dostupna samo za sjevernoameričko tržište)

## Top-liste 
## Reference 
Kategorija:Albumi iz 1992.
Kategorija:Albumi Freddieja Mercuryja‎
Gojakovići

:
* Gojakovići (Kladanj), naselje u općini Kladanj.

:
* Gojakovići (Mojkovac), naselje u općini Mojkovac.

:
* Gojakovići (Prijepolje), naselje u općini Prijepolje.
Jošje

:
* Jošje (Kladanj), naselje u općini Kladanj.

:
* Jošje (Kruševac), naselje u općini Kruševac.
Kaštijelj (Kladanj)

**Kaštijelj** je naselje u općini Kladanj, Bosna i Hercegovina.

## Historija 
Naselje Kaštijelj se do rata u cjelini nalazilo u sastavu općine Šekovići.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Kladanj
Digitalna tvrđava

**Digitalna tvrđava** () je tehno-triler roman američkog autora Dan Browna objavljen 1998. godine od britanske izdavačke kuće St. Martin's Press. 

Knjiga istražuje temu državnog nadzora nad elektronički pohranjenim podacima o privatnim životima građana, kao i moguće etičke implikacije korištenja takve tehnologije na građanska prava i slobode.

## Glavni likovi 
* Susan Fletcher — glavna kriptografkinja NSA-e, glavni lik romana
* David Becker — profesor stranih jezika i partner Susan Fletcher
* Ensei Tankado — Autor programa *Digitalna tvrđava*
* Zapovjednik Trevor Strathmore — zamjenik glavnog direktora NSA
* Phil Chartrukian — tehničar sektora održavanja
* Greg Hale — kriptograf NSA-e
* Leland Fontaine — direktor NSA-e
* "Hulohot" — ubica kojeg je angažovao Trevor Strathmore
* Midge Milken — analitičar unutrašnje službe sigurnosti
* Chad Brinkerhoff — Fontaineov pomoćnik
* "Jabba" — glavni sigurnosni službenik NSA-e 
* Soshi Kuta — Jabbin glavni tehničar i pomoćnik
* Tokugen Numataka — japanski biznismen, pokušava otkupiti Digitalnu tvrđavu, otac Enseia Tankada 

## Radnja 
Kada superkompjuter NSA-e za dešifrovanje dobije novi kod *Digitalnu tvrđavu* koju ne može razbiti, zapovjednik Trevor Strathmore poziva matematičarku Suzan Flečer nadajući se da će ona riješiti preblem. Suzan otkriva da je program napisao Ensei Tankado, bivši zaposlenik NSA-e, koji je postao nezadovoljan upadom NSA-e u privatne živote ljudi te se na ovaj način sveti agenciji. Tankado namjerava, uz pomoć svoga partnera "North Dakota", program ponuditi javnosti putem aukcije, te se obavezuje da će u slučaju njegovog ubistva program dospjeti u javnost čime ucjenjuje agenciju. 

U trileru punom obrata, David Becker uspijeva odgonetnuti šifru čime sprječavaju *curenje* podataka u javnost. U epilogu se otkriva da je Numataka Enseov otac kojeg je napustio na dan rođenja, usljed njegove fizičke deformacije, kao posljedica američkog nuklearnog bombardovanja grada Nagasakija.

## Vanjski linkovi 
* Službena stranica website
* Službena stranica u UK

Kategorija:Knjige iz 1998.
Kategorija:Romani Dana Browna
Premier League 2003/2004.

**Premijer liga Engleske 2003/2004.** je bila dvanaesta sezona Premijer lige kao najvišeg ranga u engleskom nogometu. Pobjednik ove sezone je bio Arsenal. Bila je to treća titula tima iz Londona. Na dugom mjestu je bio Chelsea sa jedanaest bodova zaostatka. Iz lige su ispali Wolverhampton Wanderers, Leicester City i Leeds United.

Najbolji strijelac je bio Thierry Henry sa 30 postignutih golova, dok je najbolji asistent bio Muzzy Izzet sa 14 asistencija. Za najboljeg menadžera sezone je izabran Arsene Wenger, a za najboljeg igrača sezone je izabran Thierry Henry.

## Klubovi
Ukupno 20 timova je učestvovalo u Premijer ligi 2003/2004. uključujući 17 ekipa iz prethodne sezone Premijer lige, te tri kluba iz prethodne sezone First Division.

 

|}

### Play-off za ulazak u Premijer ligu 2003/2004.
## Tabela
## Najbolji strijelci
## Nagrade
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica

2003/2004
Kategorija:2003. u Engleskoj
Kategorija:2004. u Engleskoj
Kategorija:Nacionalna nogometna prvenstva 2003/2004.
Kategorija:2003. u nogometu
Kategorija:2004. u nogometu
Stadion King Power

**Stadion King Power** je nogometni stadion koji se nalazi u Leicesteru, Engleska. Na njemu domaće utakmice igra nogometni klub Leicester City. Kapacitet stadiona je 32.312 sjedećih mjesta.

Stadion je otvoren 23. jula 2002. godine pod nazivom *The Walkers*. Prva utakmica na stadionu je odigrana 4. augusta iste godine. Snage su odmjerili Leicester City i Athletic Bilbao. Utakmica je završena rezultatom 1-1, a historijski prvi gol je postigao igrač španskog kluba *Tiko* u 59. minutu, dok je izjednačujući gol *Jordana Stewarta* u 92. minutu bio prvi gol Leicestera na novom stadionu.

Stadion je bio domaćin jednog meča seniorske reprezentacije Engleske. To je bio prijateljski meč odigran 3. juna 2003. godine protiv Srbije i Crne Gore, a Engleska je golovima Stevena Gerrarda i Joa Cola pobjedila sa 2-1. Odigrana su još dva meča seniorskih reprezentacija na ovom stadionu. 12. oktobra 2003. godine su igrali Jamajka i Brazil (0-1), a 29. maja 2006. godine Jamajka i Gana (1-4). Od 2011. godine stadion nosi ime po King Poweru, kompaniji u vlasništvu vlasnika kluba Vichai Srivaddhanaprabha.

## Vlasništvo 
Troškovi izgradnje novog stadiona, u kombinaciji s ispadanjem iz Premijer lige, kolapsom engleskog tržišta transfera usljed uvođenja transfernog roka, kao i propasti ITV Digitala, doveli su do toga da je Leicester ubrzo nakon preseljenja na novi stadion otišao u stečajni postupak. Građevinska kompanija Birse Construction, koja je izgradila stadion, zbog toga je izgubila veliki dio ugovorene naknade te se povukla iz izgradnje fudbalskih stadiona. Klub je, međutim, u potpunosti isplatio glavnog projektnog menadžera stadiona, kompaniju DTZ.

U okviru sporazuma kojim je klub izašao iz stečaja, vlasništvo nad stadionom vraćeno je američkom penzijskom fondu za akademske radnike TIAA–CREF, koji je putem obvezničke šeme osigurao 28 miliona funti za izgradnju stadiona. Klub je pritom preuzeo dugoročni zakup, dok su se otplate obveznica nastavljale. 

Dana 1. marta 2013. godine, vlasnici King Powera kupili su stadion za 17 miliona funti putem svoje kompanije K Power Holdings Co., Ltd. Potpredsjednik kluba Aiyawatt Srivaddhanaprabha izjavio je da je „njihov plan osigurati dugoročni i održivi uspjeh fudbalskog kluba Leicester City“. Naveo je i da je kupovina stadiona oduvijek bila ključni dio te strategije te da, iako ne postoje neposredni planovi za promjenu strukture ili dizajna stadiona, veća fleksibilnost koju donosi direktno vlasništvo omogućava klubu da se u budućnosti slobodno prilagođava promjenjivim potrebama svoje navijačke baze.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica 

King Power
King Power
Stadion Pirelli

**Stadion Pirelli** je nogometni stadion koji se nalazi u Burton Upon Trentu, Engleska. Na njemu domaće utakmice igra nogometni klub Burton Albion. Kapacitet stadiona je 6.912 sjedećih mjesta.

Stadion je otvoren 16. jula 2005. godine. Burton Albion je prethodno igrao na stadionu Eton Park. Cijena izgradnje je iznosila 7.2 miliona funti. Prva utakmica na novom stadionu je odigrana između Burton Albiona i ekipe Chester City. Gosti su pobijedili sa 1-0 golom *Avuna Jephcotta*. Prvi igrač Albiona koji je postigao gol na ovom stadionu je bio *Kevin Street* na utakmici protiv ekipe Hull City, koja je završena 2-2. 14. novembra 2005. godine je odigrana prijateljska utakmica između Albiona i Manchester Uniteda.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Stadion na StadiumDB

Kategorija:Nogometni stadioni u Engleskoj
Deepdale

**Deepdale** je nogometni stadion koji se nalazi u Prestonu, Engleska. Na njemu domaće utakmice igra nogometni klub Preston North End. Kapacitet stadiona je 23.404 sjedećih mjesta.

Zemljište na kojem se danas nalazi stadion je prvobitno bio teren za kriket i ragbi. Prva nogometna utakmica na Deepdalu je odigrana 5. oktobra 1878. godine. Najveća posjeta je zabilježena 23. aprila 1938. na utakmici između Preston North End i Arsenala kada je bio 42.684 gledalaca. Na stadionu je izvršeno nekoliko rekosntrukcija. Prva je bila 1995. godine kada je uloženo 4.4 miliona futi. Posljednja rekonstrukcija je izvršena 2008. godine.

Od 1996. do 2000. godine na stadionu je igrao ragbi tim Chorley Lynx. U martu 2011. godine na Deepdalu je igrala mlada reprezentacija Engleske protiv Islanda.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Stadion na StadiumDB

Kategorija:Nogometni stadioni u Engleskoj
Loftus Road

**Loftus Road** je nogometni stadion koji se nalazi u Londonu, Engleska. Na njemu domaće utakmice igra nogometni klub Queens Park Rangers. Kapacitet stadiona je 35.353 sjedećih mjesta.

Stadion je otvoren 1904. godine. Na njemu je prvobitno igrao Shepherd's Bush, amaterski nogometni klub koji je ugašen početnom Prvog svjetskog rata. 1917. godine Queens Park Rangers prelazi na Loftus Road. QPR je prethodno igrao na nekoliko terena. Najveća posjeta na stadionu je zabilježena 27. aprila 1974. godine kada je na utakmici između QPR-a i Leeds Uniteda prisustvovalo 35.353 gledalaca.

Od 1996. do 2002. godine na stadionu je igrao ragbi tim Wasps RFC, dok je od 2002. do 2004. godine svoje domaće utakmice na Loftus Roadu igrao Fulham.

## Internacionalne utakmice
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Stadion na StadiumDB

Kategorija:Nogometni stadioni u Engleskoj
Terezija Ramírez

**Terezija Ramírez** (ili **Tereza Ramírez**; španski: *Teresa Ramírez*) bila je kraljica Pamplone iz dinastije Beni Alfons.

Njeni roditelji su bili kraljica Leona Adosinda Gutiérrez i njen muž, kralj Ramiro II od Leona (*Ramiro II de León*), sin Ordonja II. Adosinda i njen muž bili su bliski rođaci, sestrična i bratić u prvom koljenu. Ramiro je zvan „Velikim“ i „Vragom“.

Tereza je rođena 928. godine te se udala oko 943. za Garcíju Sáncheza Pamplonskog (bila mu je druga supruga).

Njihovi sinovi su bili:
*Ramiro Garcés od Viguere
*Jimeno Garcés
## Izvori 
Kategorija:Supružnici navarskih vladara
Kategorija:Rođeni 928.
Prijanovići (čvor)

:
* Prijanovići (Kladanj), naseljeno mjesto u općini Kladanj.

:
*Prijanovići (Požega),  naseljeno mjesto u općini Požega.
Predglavni niz

**Predglavni niz** je faza zvjezdane evolucije kod koje zvijezda nastaje neposredno iz interstelarnog oblaka. Zvijezda nije u ravnoteži te se može kretati u Hertzsprung-Rusellovom dijagramu (HRD) na desno ili lijevo. Energiju crpi putem kontrakcije pod utjecajem gravitacije. Tek kada se približi u HRD glavnom nizu pokreće se nuklearna fuzija. Konkretno radi se o mladim zvijezdama koje još nisu dostigle glavni niz. Pojam mlade zvijezde obično se odnosi na predglavni niz.

## Otkriće
U periodu 1960.-1970. kartografisani su interstelarni oblaci. Kuširo Hajaši (1920-2010) je kao prvi predstavio 1961. teoriju o predglavnom nizu. Frank Šu 1977. je postavio teorijo kolapsa materije u interstelarnim oblacima.

## Osobine
Pod utjecajem gravitacije protozvijezde doživljavaju kolaps zračeći svjetlost. Rast temperature *T* ovisi o masi *m* i gustini *ῥ* koja se izražava: T = M2/3 / ῥ 1/3   Površina je uglavnom hladna. Sjaj se mijenja, i ovisno o starosti protozvijezde, pulsira određenom periodom. Nuklerna fuzija se u ovom stadiju evolucije ne odvija, veoma je izražen Sunčev vjetar. Postoji akrecioni omotač, okružen interstelarnom materijom. Neki predstavnici ove vrste imaju brzu rotaciju i jako magnetno polje.

### T Tauri
220px|mini|desno|Umjetnička adaptacija T Tauri zvijezde s akrecionim diskom
Prvo otkriće napravio je 1852. John Russel Hind. T Tauri zvijezda ima oko 0,5 - 3 masa Sunca. T Tauri odlikuju emisijske linije kalcija kao i vodika. Uglavnom obuhvataju spektralne klase od A do M.

### FU Orionis
FU Orionis imaju izrazitu crvenu boju, kao i obične absorpcione linije.

### OB zvijezde
OB zvijezde imaju visoku masu i veoma brzo evoluiraju.

## Reference 
## Dodatna literatura 
* Neil F. Comins; William J. Kaufmann III (2011). *Discovering the Universe*; ISBN 978-1429255202.
* Derek Ward-Thompson; Anthony P. Whitworth (2011). *An Introduction to Star Formation*, Cambridge University Press; ISBN 978-1107627468.
* Stahler, S. W. and Palla, F. (2004). *The Formation of Stars*. Weinheim: Wiley-VCH; ISBN 3-527-40559-3.

## Vanjski linkovi 
* Protozvijezde i predglavni niz 


Kategorija:Tipovi zvijezda
Kategorija:Formiranje zvijezda
Stadion St Mary's

'''Stadion St Mary's'* je nogometni stadion koji se nalazi u Southamptonu, Engleska. Na njemu domaće utakmice igra nogometni klub Southampton. Kapacitet stadiona je 32.505 sjedećih mjesta.

Izgradnja stadiona je počela 1999. godine. Zvanično je otvoren u augustu 2001. godine utakmicom između Southamptona i Espanyola. Troškovi izgradnje su iznosili 32 miliona funti. Southampton je prethodno igrao na stadionu *The Dell* koji je srušen 2001. godine. Sadašnji stadion se nalazi u blizini crkve *St Mary's'' po kojoj je dobio naziv. Najveća posjeta na stadionu je zabilježena 28. aprila 2012. godine kada je na utakmici između Southamptona i ekipe Coventry City prisustvovalo 32.363 gledalaca.

16. oktobra 2002. godine stadion je bio domaćin kvalifikacionog meča između seniorskih reprezentacija Engleske i Makedonije. Utakmica je završena rezutatom 2-2. Na St Mary's je također odigrana i jedna utakmica između reprezentacija Japana i Nigerije.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Stadion na StadiumDB

Kategorija:Nogometni stadioni u Engleskoj
Kategorija:Southampton FC
The Hawthorns

**The Hawthorns** je nogometni stadion koji se nalazi u West Bromwichu, Engleska. Na njemu domaće utakmice igra nogometni klub West Bromwich Albion. Kapacitet stadiona je 26.850 sjedećih mjesta.

Stadion je otvoren u septembru 1990. godine. Albion je prethodno igrao na nekoliko terena. Prvi teren na kojem je klub igrao je bio ''Cooper's Hill*, potom je prešao na *Dartmouth Park*. Treće igralište kluba je bilo *Bunn's Field*. Kada je otvoren, *The Hawthorns* je mogao primiti oko 35.500 gledalaca. Prva utakmica na ovom stadionu je odigrana 3. septembra 1900. godine između Albiona i ekipe Derby County pred 20.404 gledaoca. Završena je rezultatom 1-1. Steve Bloomer je bio prvi igrač koji je postigao gol na novom stadionu, a Chippy Simmons je bio prvi strijelac Albiona na *The Hawthornsu''. Najveća posjeta na stadionu je zabilježena 6. marta 1937. godine na utakmici između Albiona i Arsenala kojoj je prisustvovalo  64.815 gledalaca.

21. oktobra 1992. godine stadion je bio domaćin internacionalne utakmice između seniorskih reprezentacija Engleske i Irske. Također, 8. decembra 1924. godine bio je domaćin Engleske reprezentacije, ovaj put protiv Belgije.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Stadion na StadiumDB

Hawthorns
Boleyn Ground

**Boleyn Ground** je nogometni stadion koji se nalazi u Londonu, Engleska. Na njemu domaće utakmice igra nogometni klub West Ham United. Kapacitet stadiona je 35.016 sjedećih mjesta.

Stadion je otvoren u 1904. godine. Poznat je i pod nazivom *Upton Park*. West Ham je prethodno igrao na stadionu *Hermit Road*. Najveća posjeta je zabilježena 17. oktobra 1970. godine na utakmici između West Hama i Tottenhama kojoj je prisustvovalo 42.322 gledaoca. Od 1991. do 1992. godine na ovom stadionu je svoje domaće utakmice igrao Charlton Athletic.

12. februara 2003. godine stadion je bio domaćin internacionalne utakmice između seniorskih reprezentacija Engleske i Australije. Također, 12. novembra 2014. godine bio je domaćin utakmice između Argentine i Hrvatske.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Stadion na StadiumDB

Kategorija:Nogometni stadioni u Engleskoj
Kategorija:West Ham United FC
Shepherd's Bush FC

'''Shepherd's Bush FC'* je bio nogometni klub iz Londona. Igrao je centralnom i južnom Londonu.

Klub je osnovan 1880. godine kao *Old St Stephen's FC* u Westminsteru. Potom je utakmice igrao u Denmark Hillu i Nunheadu. 1892. godine je bio jedan od osnivača Southern Alliance. Odigrana je samo jedna sezone ovog takmičenja, a upravo je *Old St Stephen's* bio prvak. 1894. godine je bio jedan od osnivača druge divizije Southern League. Premijernu sezonu je završio na trećem mjestu. 1898. godine mijenja ime u *Shepherd's Bush FC'', te se nastavlja takmičiti u Southern League.

Nakon što je promijenio nekoliko terena 1904. godine prelazi na Loftus Road. Prvu utakmicu na novom stadionu je odigrao 22. oktobra 1904. godine protiv ekipe Old Malvernians. 1907. godine postaje član Spartan League, te član Isthmian League godinu dana kasnije.

Zbog Prvog svjetskog rata klub je ugašen 1915. godine, a na njegovom stadionu je nastavio igrati Queens Park Rangers.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Shepherd's Bush na fchd.info

Kategorija:Bivši nogometni klubovi u Engleskoj
Kategorija:Nogometni klubovi osnovani 1880.
DNK barkodiranje

**DNK barkodiranje** je taksonomska metoda kojom se koristi kratki genetički marker u DNK organizmima da ih identificira kao pripadnike određene vrste. Razlikuje se od molekularne filogenije po tome što glavni cilj nije da se utvrde obrasci srodnosti, već identifikuju nepoznati uzorci u smislu već postojeće klasifikacije. Iako se bar kodovi ponekad koriste prilikom pokušaja da se identifikuju nepoznate vrste ili u procjenama da li neku određenu vrstu treba kombinovati (sa nekom drugom) ili odvojiti. Primjena DNK kodiranja za ove potrebe je predmet rasprava.

Najčešće korištena barkod regija kod životinja je segment veličine oko 600 baznih parova u mitohondrijskom genu citohrom c oksidaze (citohrom c oksidaza I: COI).

Primjena ove metode uključuje, naprimjer, prepoznavanje biljnih ostataka čak i kada cvijet ili plod nisu dostupni, identifikaciju larvi insekata (koji često imaju manje poznatih dijagnostičkih karakteristika od odraslih), identifikaciju ishrane životinja, na osnovu sadržaja stomaka ili izmeta i obezbjeđuje veliku varijaciju između vrsta, a ipak relativno mali broj varijacija u okviru datih vrsta. Primjenjuje se i u identifikaciji komercijalnih proizvoda kao naprimjer, biljni dodaci, drvo ili koža i drugi dijelovi životinja. 
## Izbor lokusa 
Poželjno mjesto za DNK barkodiranje treba biti standardizirano (tako da se mogu razviti velike baze podataka za date lokuse), prisutno u većini taksona od interesa i moguće za sekvenciranje bez specifičnih PCR prajmera, a dovoljno kratko da se lahko sekvencira sa sadašnjom tehnologijom.

Iako je predloženo nekoliko lokusa, zajednički skup standardiziranih regija su odabrali nadležni odbori:

* Za životinje i mnoge druge eukariote – mitohondrijski COI gen;
* Za biljke, spajanje na RuBisCO velika podjedinica i maturaza K (matK)  hloroplastnog gena. Ove omogućavaju slabu rezoluciju kod kopnenih biljaka,

* Za gljive – regija unutrašnji transkribirani spejser (ITS).

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Genomika
Kategorija:Biometrija
Kategorija:Bioinformatika
Kategorija:Molekularna genetika
Kategorija:Taksonomija (biologija)