Božićko Brlić

Božićko Brlić (1386-1411) je najvažniji predstavnik humske vlastelinske porodice Brlići. Imao je suprugu Vladnu i sinove Branila i Vukoslava.

Božićko Brlić spominje se oktobra 1386. godine u Vijeću umoljenih u Dubrovniku. Odobreno mu je, tj. data mu je vjera, garancija, da može sigurno da dođe u Dubrovnik da razriješi pitanje štete koja mu je nanesena i radi nekih drugih stvari.  Porodica je imala dobru saradnju sa susjedima Dubrovčanima i obje strane su taj odnos podigli na viši nivo međusobnog uvažavanja. Sa sinovima Branilom i Vukoslavom Božićko Brlić je krajem februara 1392. godine primljen za dubrovačkog građanina.  Brlići se 1393. godine spominju kao vazali Nikolića. Gospođa Stanislava i njeni sinovi Nikolići tada šalju Božićka Brlića po mogoriš.  U priznanici za dodjelu mogoriša navedeno da postoji uobičajeno odobrenje bosanskog kralja za tribut Stanislavi i sinovima Miliši, Vukoslavu i Petru Nikoliću, a Božićko Brlić, koji je primio tribut, nazvan je poslanikom i čovjekom Stanislave i njenih sinova (Bositchus Berlich nuntius et familiaris prefate domine Stanislaue et dictorum eius filiorum Nicholich specialiter missus Ragusium pro dicti magarisio).  Odlazak po tribut u Dubrovnik vlastelina za svoga seniora predstavljao je diplomatsku aktivnost koja je bila uobičajeni izraz vazalnosti u Bosni i iskazivanje vjerne službe. Pitanje od kada su Brlići postali vazali Nikolića nije riješeno, ali se opravdano može iznijeti postavka da je u slabosti vlastele Sankovića, pored Pavlovića, prije svega kneza Pavla Radinovića i Kosača, tj. vojvode Vlatka Vukovića, određenu korist imala i porodica Nikolići. Očito je da su Nikolići bili uz ostalu bosansku vlastelu, te da su iskoristili probleme Sankovića iz kraja 1391. godine, i uz odobrenje bosanskog kralja Stjepana Dabiše i bosanskog sabora preuzeli Brliće kao svoje nove vazale. Do nove promjene došlo je kada su se Sankovići, tj. vojvoda Radič Sanković, u promjenjenim političkim okolnostima, vratili u posjed 1398. godine.  Kada Radič Sanković u svoje ime staje ispred bosanske prodaje Slanskog primorja i sela Lisac, augusta 1399. godine, među svjedocima je naveden župan Božićko Brlić. Ova povelja je nastala u Dubrovniku a tada je kao i ostali svjedoci bio u Gradu podno Srđa i Božićko Brlić.  Ono što se dalje dešavalo sa Sankovićima, njihova propast 1404. godine, opet je utjecalo na Brliće. Oni su ponovo postali vazali Nikolića. Posljednji zasvjedočeni podatak o Božićku Brliću je iz februara 1411. godine. 

Božićko Brlić imao je svoje ljude na području Popova. Njegov čovjek je Ostoja Milanović. Aprila 1399. godine Ostoja Milanović, označen de je iz Popova i da je čovjek Božićka Brlića (Ostoya Millanouich de Popoua homo Bossichi Barlich) prodao je u Dubrovniku Petku Medojeviću dva svoja magarca po cijeni od pet perpera i jedan groš. Vukac Ivanović iz Šumeta pojavljuje se kao jemac za ovu prodaju.  Ostoja Milanović se i ranije spominje. Novembra 1390. godine, označen da je iz Popova (Ostoya Millanouich de Papaua) primio je stoku (24 ovce i koze) na trogodišnje čuvanje i uzgoj  od Radivoja Bratkovića sluge i čovjeka dubrovačkog vlastelina Junija Gradića. Ovaj ugovor je tipičan za ono vrijeme i pokazuje kako se razvijala poljoprivreda u Bosni u neposrednom zaleđu Dubrovnika. Ostoja se obavezao da će vlasniku davati polovinu od sira, mlijeka i drugih proizvoda (prije svega poroda od ovaca i koza) koje bude imao od stoke u navedenom periodu. Poslije isteka trogodišnjeg ugovora Ostoja će prvo vlasniku vratiti 24 životinje i još polovinu od, u međuvremenu, nastalog poroda (jagnjadi i jarića), a drugu polovinu nastalog poroda će zadržati za sebe. Ukoliko u toku držanja i uzgoja vukovi ili kakvi drugi neprijatelji (per lupos vel fures aut alia modo) budu oštetili ovo stado krivica će biti Ostojina, a ukoliko koja od životinja ugine „po Božijoj volji i prirodnom smrću“ (diuino judicio et morte naturali morirentur) on neće nadoknađivati štetu.  Iz Popova je i Mineta Ozrihnić koji se spominje septembra 1404. godine zbog otuđivanja dva vola za Božićka Brlića.  Čovjek Božićka Brlića iz naselja Rapti Pribislav Dobrosalić decembra 1396. godine prodao je crnog vola Ratku Pribojeviću iz Šumeta za 9,5 perpera.  Kao čovjek Božićka Brlića oktobra 1402. godine spomenut je Petoje Radunić iz Šćenice (Pethoye Radugnich de Steniza homo Bositichi Berlich). On se obavezao na čuvanje i uzgoj svinje i prasca obućaru Pripku Milinoviću.  Milat Brajković je čovjek Božićka Brlića iz naselja Mravinjac. On se spominje u jednoj tužbi iz februara 1411. godine.  Ljudi Božićka Brlića su braća Novak i Gljeja Gradojević (Nouach et Gleia fratres Gradoyeuich homines Bositichi Verglich). Oni su krajem augusta 1402. godine primili od trgovca Dobroslava Mrgića dva vola na jednogodišnju službu - čuvanja, uzgoja i rada (oranja). Braća su se obavezala da će po isteku ugovora vratiti vlasniku volove i trećinu od zarade pri oranju tokom te godine. 

Supruga Božićka Brlića Vladna spominje se novembra 1420. godine. Poslije supruga Božićka ona je imala glavnu riječ u porodici. Njeni ljudi i ljudi Dabiživa Priljubovića su u Mrčevu opljačkali stoku, razne stvari i teško ranili Grubača Vukčića iz Novih zemalja.  Ljudi Vladne braća Bioša, Dobrosav i Dobretko Milatković iz Šćenice optuženi su za pljačku vola decembra 1425. godine. 

## Reference 
## Izvori i literatura
* Михаило Динић, Одлуке већа Дубровачке републике, Књига 2, Српска академија наука и уметности, Зборник за историју, језик и књижевност српског народа, Треће одељење 21, Београд 1964.
* Михаило Динић, Хумско-требињска властела, Српска академија наука и уметности, Посебна издања 397, Одељење друштвених наука 54, Београд 1967.
* Љубомир Стојановић, Старе српске повеље и писма, I/1, Српска краљевска академија, Зборник за историју, језик и књижевност српског народа, Прво одељење, Споменици на српском језику 19, Београд - Сремски Карловци 1929.
* Odluke dubrovačkih vijeća 1390-1392 (pripremili Nella Lonza i Zdravko Šundrica), Zavod za povijesne znanosti HAZU u Dubrovniku, Posebna izdanja, Monumenta historica Ragusina VI, Zagreb-Dubrovnik 2005.

Kategorija: Srednjovjekovna humska vlastela
Kategorija: Brlići