Šestojanuarska diktatura

**Šestojanuarska diktatura** bila je diktatura kralja Aleksandra I. Zavedena je 6. januara 1929. u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca (od 1929. Kraljevina Jugoslavija) kada je kralj prekinuo rad parlamenta i preuzeo kontrolu nad državom.

Diktaturom je ukinut Vidovdanski ustav, a osim raspuštanja Narodne skupštine, zabranjen je rad svih političkih stranaka i udruženja s nacionalnim predznakom, sindikata itd. Zabranjeni su politički skupovi i sloboda govora, uvedena cenzura, zabranjeno korištenje narodnog imena. Ovom intervencijom, sva politička moć se koncentrirala u rukama kralja.

Posljedično, pojačan je policijski teror dok su politički protivnici proganjani, zatvarani pa i ubijani. Proklamirana je ideologija "integralnog jugoslavenstva". Promijenjeno je ime države u Kraljevina Jugoslavija i podijeljena je na devet banovina (i posebnu teritorijalnu jedinicu Upravu grada Beograda zajedno sa Zemunom i Pančevom), koje su svojim granicama negirale dotadašnje historijske regije. Kralj Aleksandar I. Karađorđević ubijen je u Marseilleskom atentatu 1934. godine. Sljedeće godine održani su izbori, ali snažni oblici diktature opstali su i dalje.

Završila se donošenjem Oktroisanog ustava 1931.

## Povod 
Godine 1928. vođu Hrvatske seljačke stranke Stjepana Radića tokom rasprave u Skupštini Jugoslavije ubio je Puniša Račić, vođa crnogorskih Srba i političar Narodne radikalne stranke.

Dana 6. januara 1929, koristeći kao izgovor političku krizu izazvanu pucnjavom i ubistvom u Skupštini, kralj Aleksandar poništio je Vidovdanski ustav, ukinuo rad Skupštine i preuzeo diktatorske ovlasti.

## Posljedice 
Proglasom o ukidanju Vidovdanskog ustava, kralj Aleksandar je donio i ukaz o sastavljanju nove vlade. Na čelo novoimenovane vlade došao je general Petar Živković, zapovjednik Kraljevske garde. Imenovao je kabinet koji je bio odgovoran isključivo njemu i uveo strogu cenzuru štampe. Pokušavajući pomiriti etničke tenzije, posebno između srpskih i hrvatskih političara, Aleksandar je imao za cilj uspostavljanje jugoslavenske ideologije i jedinstvene jugoslavenske nacije. Državu je preimenovao u "Kraljevina Jugoslavija", a unutrašnju podjelu promijenio s 33 oblasti na devet novih banovina 3. oktobra. Ta odluka donesena je nakon prijedloga britanskog ambasadora da se zemlja bolje decentralizuje, po uzoru na Čehoslovačku.

Proglašen je Zakon o kraljevskoj vlasti i o vrhovnoj upravi, Zakon o zaštiti javne bezbednosti i poretka u državi, Zakon o državnom sudu za zaštitu države kao i Uredba za izvršenje Zakona o Državnom sudu za zaštitu države. Ovim zakonima i uredbama ukinut je ustav, raspuštena Narodna skupština, uvedena apsolutistička vladavina kralja, zabranjen rad svim političkim strankama i udruženjima s nacionalnim obilježjima, zabranjena sloboda govora, uvedena cenzura, zabranjeno korištenje narodnog imena sva se politička moć društva koncentrirala u rukama kralja. 
Sud za zaštitu države, kao mehanizam za zaštitu novouspostavljenog ustavnog poretka, djelovao je ustvari kao alat novog režima za suzbijanje bilo kakvog neslaganja i otpora stanovništva.
Također su standardizovani pravni sistem, školski nastavni planovi i programi i državni praznici.

Odmah nakon proglašenja diktature, hrvatski poslanik Ante Pavelić napustio je državu i otišao u egzil. Narednih godina Pavelić je radio na osnivanju revolucionarne organizacije, Ustaše, a u savezu sa Unutrašnjom makedonskom revolucionarnom organizacijom (VMRO) radio je protiv države.

## Završetak diktature 
9. oktobra 1934. godine, kralja je u Marseilleu, ubio Veličko Kerin (poznat i po svom revolucionarnom pseudonimu Vlado Černozemski), aktivista VMRO-a, u zavjeri s jugoslavenskim prognanicima i radikalnim članovima zabranjenih političkih stranaka u saradnji s hrvatskom ekstremno nacionalističkom ustaškom organizacijom.

## Također pogledajte 
* Diktatura
## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 

## Reference 
Kategorija:1929. u Jugoslaviji
Kategorija:1929. u politici
Kategorija:Diktatura
Kategorija:Politika Kraljevine Jugoslavije