open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anarhizam

mini|desno|Simbol anarhizma

**Anarhizam** je politička filozofija i pokret koji je skeptičan prema autoritetu i odbacuje sve prisilne oblike hijerarhije. Anarhizam poziva na ukidanje države koju smatra nepotrebnom, nepoželjnom i štetnom. Kao historijski ljevičarski pokret na krajnjoj lijevoj strani političkog spektra, uz komunalizam i libertarijanski marksizam, obično se opisuje kao libertarijansko krilo (libertarijanski socijalizam) socijalističkog pokreta i ima snažnu historijsku vezu s antikapitalizmom i socijalizmom.

Ljudi su živjeli u društvima bez formalne hijerarhije mnogo prije nastanka formalnih država, kraljevstava ili carstava. Pojavom organiziranih hijerarhijskih tijela povećao se i skepticizam prema autoritetu. Iako su tragovi anarhističke misli prisutni kroz historiju, moderni anarhizam se pojavio u prosvjetiteljstvu. U drugoj polovici 19. i prvim desetljećima 20. stoljeća anarhistički pokret je procvjetao u većem dijelu svijeta i odigrao važnu ulogu u radničkim borbama za emancipaciju. Tokom tog razdoblja formirale su se različite škole anarhizma. Anarhisti su sudjelovali u nekoliko revolucija, ponajviše u Pariškoj komuni, Ruskom građanskom ratu i Španskom građanskom ratu, čiji je kraj označio kraj klasične ere anarhizma. Posljednjih desetljeća 20. i 21. stoljeća oživljava se anarhistički pokret.

Anarhizam koristi različite taktike kako bi postigao svoje idealne ciljeve, koji se mogu široko podijeliti na revolucionarne i evolucijske; obje se taktike, koje su isključivo opisne, znatno preklapaju. Cilj revolucionarne taktike je srušiti vlast i državu koji su u prošlosti postali nasilni, a cilj evolucijske taktike je predvidjeti kakvo će biti anarhističko društvo. Anarhistička misao, kritika i praksa odigrali su važnu ulogu u različitim područjima ljudskog društva. Kritike anarhizma uključuju tvrdnje da je interno nedosljedan, nasilan ili utopijski.

## Anarhisti u umjetnosti 
**Muzika**
* *anti muzika*
* *free jazz* (fri džez) ili slobodni džez
* *Punk* (pank)
* *Alternative Rock* (alternativa)
* *Hardcore* (hardkor)
* *New Wave* (novi talas)
* *Ska*
* *noise* (nojz) buka
**Film**
* Tajler Dirdan, izmišljeni lik iz knjige i filma *Borilački klub* (*Fight Club*, 1999, *David Fincher*) je anarhista. Na kraju filma, iako to nije očigledno na prvi pogled, SAD postaje anarhističko društvo, tj. nema države a time ni Sjedinjenih Američkih Država.

**Književnost**
* Lav Nikolajevič Tolstoj je bio anarhista, i osnovao novi pokret u anarhizmu - hrišćanski anarhizam.

## Također pogledajte 
* Anarhizam u Španiji
* Društveni poredak

## Vanjski linkovi 
* Anarhija/Blok 45, odlična izdavačka kuća iz Beograda sa besplatnim knjigama o srži moderne "anarhističke" kritike Civilizacije i tehnologije
* Anarho-sindikalistilka inicijativa
* Kontra-punkt Vaš vodič kroz svijet anarhizma i radikalnog aktivizma
* Anachism.net
* Infoshop
* Sabotaza Pokvarenog Sistema Anarhistička inicijativa, radikalno crpiliste za suborce, simpatizere i znatizeljne
* Anarhistička biblioteka

Kategorija:Anarhizam
Kategorija:Politika
El-Kindi

**Al Kindi** (*Abū-Yūsuf Ya’qūb ibn Ishāq al-Kindī* umro oko 873. n. e.), također poznat i kao Jakub ibn Isak, najraniji je značajni filozof arapske skolastike. Al Kindi je i prije Al Farabija počeo uvođenje aristotelovog i neoplatonskog učenja u islamski svijet. On je smatrao da je dopustivo da vjera prevlada nad razumom. Opće je mišljenje da je bio zasjenjen drugim filozofima kao što su Al Farabi i Ibn Sina (Avicena).

## Također pogledajte 
* Kriptoanaliza
* Filozofija
* Srednjovjekovna filozofija
* Arapska skolastika

## Vanjski linkovi 
* Al-Kindi  – *Poznati muslimani*

Kategorija:Rođeni 800.
Kategorija:Umrli 873.
Kategorija:Islamski filozofi
Kategorija:Arapski filozofi
Kategorija:Biografije
Barbados

mini|desno|200px|Zgrada parlamenta
**Barbados** je ostrvska država u Karipskom moru i Atlantskom okeanu. Ostrvo je površine 430&nbsp;km2, uglavnom je ravno, sa nekolicinom brda u unutrašnjosti otoka. Nalazi se na 13ºN,59ºW.

Ostrvo je tropski i na njemu se nalazi veći broj močvara. U unutrašnjosti otoka se nalaze plantaže šećerne trske. Barbados pripada Malim Antilima, a najbliže zemlje su mu Sveta Lucija i Sveti Vincent i Grenadini.

Barbados je jedna od država sa najvišim standardom na svijetu. Ostrvo je jedna od velikih turističkih destinacija.

## Historija 
## Vlada 
## Političke podjele 
## Geografija 
## Privreda 
## Stanovništvo 
## Kultura 
## Također pogledajte 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt Vlade Barbadosa
* Zvanični sajt Parlamenta Barbadosa
* Barbados.org
* Zvanični sajt Centralne banke Barbadosa
*

*
Kategorija:Države svijeta
Kategorija:Ostrvske države
Kategorija:Ostrva u Karipskom moru
Kategorija:Države i teritorije osnovane 1966.
SI sistem

mini|250p|desno|Naslovna stranica brošure "Međunaraodni sistem jedinica"
**Međunarodni sistem jedinica (SI sistem)** () predstavlja u fizici najrasprostranjeniji sistem mjernih jedinica za fizikalne jedinice. U većini država upotreba međunarodnog sistema jedinica je propisana zakonom, što posebno važi za trgovinu.

## Mjesto primjene 
Mjesto primjene SI sistema jedinica obuhvata **fizičke** veličine. Nefizičke veličine (npr. ekonomske, socioekonomske itd.) nisu obuhvaćeni SI sistemom jedinica.

Opće gledano postoji mogućnost da fizičke veličine budu prikazane i u drugim jedinicama. U pojedinim oblastima nauke i ekonomije dotično je i u današnjici uobičajeni i u pojedinim državama čak i zakonski dozvoljeno. Za međunarodnu razmjenu je jedan internacionalno jedinstven sistem jedinica svrsihodan, jer na taj način bivaju otklonjene nejasnoće i grješke pri preračunjavanju. Toj svrsi služi i SI sistem, pri čemu jedinice različitih mjernih sistema ne bi trebale biti miješane pri upotrebi.

## Historija 
SI sistem je usvojen 1960. i zasniva se na sedam po konveciji usvojenih osnovnih mjernih jedinica za sedam odgovarajućih veličina. Internacionalno, SI jedinice su obuhvaćene standardom ISO 2955. Djelimično se SI jedinice mogu naći i u ISO 2950 standardu.

## Sistematika 
Jedna mjerna jedinica ima svoje pisano ime i jednu oznaku. Imena se, zavisno od jezika, mogu razičito pisati (npr.&nbsp;, , ). Oznake mjernih jedinica su svugdje iste (npr.&nbsp; °C).

Oznaka spaja brojku sa jedinicom SI sistema i piše se sa malim odstojanjem poslije brojke. Dotično važi i za pisanje temperature u stepenima Celzija.

## Osnovne mjerne jedinice 
Trenutno se radi na definiciji mase koja bi se zasnivala na masi atoma, a ne na određenom etalonu (prototipu).

## Izvedene jedinice 
## Također pogledajte 
* Međunarodni biro za tegove i mjere

## Vanjski linkovi 
* Definicija osnovnih jedinica
* Zakonske i nezakonske jedinice u Njemačkoj

Kategorija:Sistemi jedinica
Kategorija:SI sistem
Kategorija:Međunarodni standardi
Druga gimnazija (Sarajevo)

mini|Druga gimnazija, Sarajevo
**Druga gimnazija** u Sarajevu je javna srednjoškolska ustanova locirana u Sutjeskoj br. 1. Trenutna direktorica škole je Dženisa Buljugić.

Godine 1905. je u Sarajevu osnovana "Mala realka", koja je već sljedeće godine dobila još jedan razred i postala "Velika realka". Nakon Prvog svjetskog rata postaje "Druga muška realna gimnazija". Tokom Drugog svjetskog rata zgrada gimnazije biva uništena, a nova zgrada u ulici Sutjeska broj 1 je izgrađena 1959. godine. Reformom školstva i uvođenjem usmjerenog obrazovanja u SFRJ, Druga gimnazija postaje Matematičko-informatička gimnazija "Ognjen Prica". Dijelom rata u Bosni i Hercegovini 1992., škola je prekinula sa radom te su školske prostorije služile kao privremeni smještaj za izbjegle. Druga gimnazija je 2000. godine autorizovana da nudi IB dimplomu od strane IBO organizacije. Trenutno je jedna od tri škole u Bosni i Hercegovini koje učenicima nude IB diplomu.

Spisak poznatih učenika Druge gimnazije:

* Alenko Zornija - novinar
* Dražen Ričl - umjetnik
* Elvis J. Kurtović (Mirko Srdić) - Umjetnik
* Emir Kusturica - Režiser
* Mladen Vojičić Tifa - Umjetnik
* Nele Karajlić (Nenad Janković) - Umjetnik
* Nenad Veličković - Umjetnik
* Sejo Sekson (Davor Sučić) - Umjetnik
* Srđan Vuletić - režiser
* Zdravko Čolić - Umjetnik
* Zlatko Lagumdžija - Političar
* Zlatko Topčić - pisac

## Vanjski linkovi 
* http://www.ibo.org/school/001258/ IBO opis Druge gimnazije (en)
* Oglasna ploča svih generacija

Kategorija:Srednje škole u Sarajevu
Kategorija:Obrazovanje u Sarajevu
Tračani

**Tračani** su indoevropski narod naseljen u 2. mileniju p. n. e. između Karpata na sjeveru, Crnog mora na istoku, Mramornog i Egejskog mora sve do ušća Vardara na jugu i doline Vardara i Morave na zapadu. U historijskim izvorima Tračani se spominju u vrijeme Darijevog pohoda na Skite 513. p. n. e. U okviru tračanske etničke cjeline postojala su razna plemena, koja su nastojala stvoriti svoje države. Najpoznatija su Odrizi, Tribali, Dačani, Mezi, Besi, Geti i Sardi. Govorili su tračkim jezikom.

Prvu državu Tračana osnovali su Odrizi sredinom 5. stoljeća p. n. e. na teritoriji današnje Trakije. Bila je na vrhuncu moći za vrijeme vladavine Sitalka (431–424. p. n. e.). Srušena je u borbama protiv  Filipa II, makedonskog kralja, oko 383–336. p. n. e. Poslije pada Makedonije južni dio osvajaju Rimljani 167. p. n. e., a sjeverni 29–28. p. n. e. Kasnije je ta teritorija ušla u provinciju Meziju. U 1. stoljeću p. n. e. Dačani su stvorili moćnu državu na teritoriji današnje Rumunije. Upadima u Meziju Dačani su 85. godine pod vodstvom Decebala ugrozili istočne granice Rimskog Carstva, ali ih je rimski car Domicijan uspio potisnuti preko granice. Tek je Trajan 107. godine uspio slomiti otpor Dačana tokom poznatih Dakijskih ratova. Poslije toga zemlja Dačana postala je rimska provincija Dakija. Najzad je Dioklecijan formirao dijecezu Trakiju, čija daljnja historija obuhvata i Tračane.

## Također pogledajte 
* Dačani
* Trakija (regija)
* Kimerijci

## Reference 
Kategorija:Tračani
Dijeceza (Rimsko carstvo)

**Dijeceza** je naziv koji je u vrijeme Dioklecijana označavao 14 glavnih dijelova Rimskog carstva.

Već za vrijeme Konstantina Velikog počinje se naziv dijeceza upotrebljavati i za crkvenoupravno područje, posebno kad se poklapa sa granicama dijeceze Carstva. Termin dijeceza je u Katoličkoj crkvi danas naziv za područje kojim upravlja biskup (tj. za biskupiju)
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.

Kategorija:Rimsko Carstvo
Trakija (regija)

mini|desno|Trakija (označena žutom bojom)
**Trakija** je oblast na krajnjem jugoistočnom dijelu Balkanskog poluostrva. Prostire se između rijeke Meste i izvornog dijela rijeke Arde na zapadu i Bosfora na istoku. Na sjeveru su granice sjeveroistočni Rodopi, planine Istrandža i Branica i prostire se na jug sve do Dardanela, Egejskog i Mramornog mora. Pruža se pravcem zapad-istok oko 358&nbsp;km, pravcem sjever-jug najšira je u centralnom dijelu oko 142&nbsp;km, a u predjelu Istanbula oko 27&nbsp;km. Najveći dio Trakije pripada Turskoj, manji Grčkoj, a najmanji Bugarskoj. Dijeli se na istočnu i zapadnu Trakiju. Istočna Trakija zahvata evropski dio Turske a zapadna Trakija obuhvata dio sjeverozapadne Grčke između rijeka Meste i Marice i grčko-bugarske granice. U Bugarskoj zahvata južne ogranke jugoistočnih i sjeveroistočnih Rodopa južno od rijeke Arde.

## Također pogledajte 
* Dardanci
* Antička Makedonija


Kategorija:Tračani
Kategorija:Historija Trakije
Kategorija:Geografija Grčke
Kategorija:Geografija Bugarske
Kategorija:Geografija Turske
Kategorija:Historija Grčke
Kategorija:Historija Turske
Kategorija:Historija Bugarske
Kategorija:Historijske regije Grčke
Kategorija:Historijske regije Bugarske
Kategorija:Historijske regije Turske
Kategorija:Podijeljene regije
Heinrich Himmler

**Heinrich Luitpold Himmler** je bio njemački nacionalsocijalistički političar za vrijeme Drugog svjetskog rata. Bio je vođa (*Reichsführer*) SS trupa i time odgovoran za zločine i holokaust nad evropskim Židovima, kao i za zločine jedinica Waffen-SS-a. Izvršio je samoubistvo uzimanjem kapsule cijankalija 23. maja 1945. godine.

Himmler se pridružio Nacističkoj stranci 1. augusta 1923. dobivši partijski broj 14303. Kao član Röhmove paravojne jedinice, Himmler je bio uključen u Beer Hall Pusch — neuspješan pokušaj Hitlera i Nacističke partije da preuzmu vlast u Minhenu. Ovaj događaj bi pokrenuo Himmlera na politički život. Policija ga je ispitivala o njegovoj ulozi u puču, ali nije optužen zbog nedovoljnih dokaza. Međutim, izgubio je posao, nije mogao da se zaposli kao upravnik farme i morao je da se preseli kod roditelja u Minhen. Frustriran ovim neuspjesima, postao je sve razdražljiviji, agresivniji i tvrdoglaviji, otuđujući se od prijatelja i članova porodice.

Nakon ostavke komandanta SS Erharda Heidena u januaru 1929., Himmler je preuzeo poziciju *Reichsführera-SS* uz Hitlerovo odobrenje;  i dalje je obavljao svoje dužnosti u propagandnom štabu. Jedna od njegovih prvih obaveza bila je da organizuje SS učesnike na Nirnberškom mitingu tog septembra. Tokom naredne godine, Himmler je povećao SS sa snage od oko 290 ljudi na oko 3.000. Do 1930. Himmler je uvjerio Hitlera da vodi SS kao zasebnu organizaciju, iako je službeno još uvijek bila podređena SA.

Početkom 1945. godine, njemački ratni napori bili su na ivici propasti i Himmlerov odnos sa Hitlerom se pogoršao. Himmler je razmatrao samostalno pregovaranje o mirovnom rešenju. Njegov maser, Feliks Kersten, koji se preselio u Švedsku, bio je posrednik u pregovorima sa grofom Folkeom Bernadotom, šefom švedskog Crvenog krsta . Razmijenjena su pisma između dvojice muškaraca, a direktne sastanke je organizirao Walter Schellenberg iz RSHA.

U martu 1945. Himmler je izdao direktivu da se Jevreji odvedu od projekta izgradnje utvrđenja jugoistočnog zida (*Südostwall*) na granici Austro-Ugarske do Mauthausena. Želio je taoce za potencijalne mirovne pregovore. Hiljade su poginule na marševima. 

## Reference 
### Bilješke 
### Citati 
### Bibliografija 
**Printana**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

**Online**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

**Dalje čitanje**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
* List of Himmler speeches Ova lista Himmlerovih govora uključuje internetske izvore i materijal u Američkom nacionalnom arhivu.
* Heinrich Himmler u Holocaust Research Project
* Register of the Heinrich Himmler Papers, 1914–1944 at the Hoover Institution Archives
* Footage of Himmler's corpse and the cyanide capsule he used to kill himself
* 

Kategorija:Nacistička Njemačka
Kategorija:Članovi SS
Kategorija:Članovi SA
Kategorija:Članovi NSDAP-a
Kategorija:Biografije, München
Kategorija:Rođeni 1900.
Kategorija:Umrli 1945.
Kategorija:Ratni zločinci u Drugom svjetskom ratu
Kategorija:Holokaust
Bliski istok

mini|desno|250p|Bliski istok

**Bliski istok** je sačinjen od država na južnom i istočnom dijelu Sredozemnog mora te se pruža od Sredozemnog mora do Perzijskog zaljeva. Bliski istok je podregion Afrike i Evroazije tj. Azije i Sjeverne Afrike. Tri osnovne kulture Bliskog istoka su perzijska, arapska i turska. Ove tri različite kulturne jedinice također imaju i korjenito različite jezike i narodnosti tj. perzijska, turska, i arapska.

Većina definicija koja podrazumjeva Bliski istok se odnosi na grupu nacija od jugozapadne Azije od Irana do Egipta pa je po tome Egipat također dio Bliskog Istoka dok se ostale sjevernoafričke države kao što su Libija, Tunis i Maroko podrazumijevaju dijelom sjevernoafričkih nacija.

## Definicije pojma 
Encyclopædia Britannica definiše da Bliski Istok uključuje: Bahrein, Kipar, Egipat, Pojas Gaze, Iran, Irak, Palestinu, Izrael, Jordan, Kuvajt, Liban, Libiju, Oman, Katar, Saudijsku Arabiju, Sudan, Siriju, Tursku, Ujedinjene Arapske Emirate, Zapadnu obalu, i Jemen.

FAO slično definira ovo područje, ali u njega uključuje i Afganistan a isključuje države u sjevernoj Africi i teritorije Palestine. Prema navodima National Geographica, pojmovi *Bliži* istok (engl. *Near East*) i *Bliski* istok (engl. *Middle East*) obuhvataju iste teritorije i *općenito su prihvaćeni da obuhvataju države na Arapskom poluostrvu, Kipar, Egipat, Irak, Iran, Izrael, Jordan, Liban, Palestinu, Siriju i Tursku*.

## Također pogledajte 
* Levant
* Mašrek
* Mesopotamija
* Jugozapadna Azija
## Reference 
Kategorija:Azija
Maglina

**Maglina**, maglica ili nebula (lat. *nebula* = magla) jeste interstelarni oblak sastavljen od prašine i plinova. Općenito se naziv *maglina* koristi za bilo koja difuzna nebeska tijela velikih dimenzija, što uključuje galaksije izvan Mliječnog puta (kao, npr, *Andromeda Nebula* umjesto maglina "Andromeda").

[mini|150p|desno|[Mačije oko (maglina)|Maglina "Mačije oko"]]
Magline se svrstavaju u sljedeće klase prema njihovom sjaju:
*Difuzne magline, koje predstavljaju svijetle magline;
**Emisijske magline, koje predstavljaju iznutra osvijetljene oblake ioniziranog plina. Dva najjednostavnija tipa emisijskih maglina jesu HII oblasti i planetarne magline.
**Odrazne magline, koje su osvijetljene svjetlošću koja se reflektira s obližnjih zvijezda. Kao primjer za to može se uzeti magličasti prostor unutar zvjezdanog jata Plejada.
*Tamne magline su neosvijetljene magline, a mogu se otkriti kada zamrače zvijezde ili druge magline. Najpoznatije od njih jesu maglina "Konjska glava" u Orionu i maglina "Vreća uglja" u Južnom krstu.

HII oblasti su *mjesta gdje se rađaju zvijezde*. Formiraju se kad se veoma difuzni molekularni oblaci počnu sažimati pod utjecajem vlastite gravitacije usljed eksplozije obližnje supernove. Oblak se sažima i dijeli, ponekad formirajući na stotine novih zvijezda. Novonastale zvijezde joniziraju okolni plin i proizvode emisijsku maglinu.

Ostale magline formiraju se iz ugašenih zvijezda. Zvijezda koja se podvrgava transformaciji u bijelog patuljka otpuhuje svoj vanjski sloj i formira planetarnu maglinu. Nove i supernove također mogu kreirati magline poznate kao ostaci nove i ostaci supernove, respektivno.

## Poznate magline 
## Također pogledajte
*Odrazna maglina
* Planetarna maglina
* Emisijska maglina
* Solarna maglina
*Hronologija interstelarnog i intergalaktičkog prostora
*Maglina "Rak"
*Messierov objekt
*Slike maglina

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Nebula. Članak iz enciklopedije COSMOS na astronomskom univerzitetu u Swinburnu,Australija učitano 31.01.2014 eng.
*Članak o maglinama u "Farlexovoj" enciklopediji
*NSSDC-ova fotogalerija maglina

Kategorija:Magline
Kategorija:Astronomski objekti
Kategorija:Koncepti u astronomiji
Kategorija:Međuzvjezdana materija
Filip II (čvor)

*Filip II Makedonski
*Filip II Francuski
*Filip II Španski
*Filip II Portugalski
*Filip II Orleanski
Latinska Amerika

mini|desno|250px|Položaj Latinske Amerike
**Latinska Amerika** () kao prostorni pojam, obuhvata dio Sjeverne (prostor južno od rijeke Rio Grande), Srednju i Južnu Ameriku. U geografskom smislu taj prostorni pojam odnosi se na dio sjevernog umjerenog pojasa, cijeli tropski pojas i južni umjereni pojas američkog kontinenta. Površina Latinske Amerika iznosi 19.197.000 kvadratnih kilometara, a broj stanovnika prelazi 580 miliona.

Kao kulturno-civilizacijski pojam, Latinska Amerika određena je prastarim naslijeđem starosijedilaca Indijanaca i historijskim tekovinama doseljenika sa Iberijskog poluostrva, odgojenih na staroj latinskoj civilizacijskoj osnovi prema kojoj je tim narodima dato ime latinski narodi.

Ova regija je bogata prirodnim resursima ali zbog nedovoljnog kapitala kao i zbog historijskih faktora spada u najnerazvijenije dijelove svijeta. Od prirodnih resursa koje posjeduje izdvajaju se željezo, ugalj i nafta. Industrija zemalja Latinske Amerike je slabo razvijena (prisutna je prehrambena, hemijska i tekstilna). Na hacijendama i latifundijama je zastupljena poljoprivreda. Trgovina se odvija najviše sa SAD-om, a potom sa Evropom.

## Geografija 
Kao granica između Latinske Amerike i Angloamerike se uzima rijeka Rio Grande. Međutim, postoji više kriterija za određivanje granica između Sjeverne, Srednje i Južne Amerike. Po prirodno-geografskom kriteriju granica između Sjeverne i Južne Amerike je rječica Atrato na sjeveru Kolumbije jer ona dijeli prevlaku (kopneni most) od Anda. Kasnije se uzeo u obzir društveno-ekonomski kriterij po kojem se granica smješta na Darijenski zaliv(granicaPaname i Kolumbije), zatim i na Panamski zaliv, te na Tehuantepečku zavalu u srednjem Meksiku (širine 210&nbsp;km i visine 207 m).

### Reljef 
Latinska Amerika se saastoji od šest glavnih geomorfoloških cjelina koje se razlikuju kako prema reljefu, tako i prema drugim prirodnim geografskim oblilježjima:
# Meksičko područje
# Kopneni most Srednje Amerike
# Antilska ostrva
# Brazilsko-gvajansko visočje
# Nizije Južne Amerike
# Andi

### Klima 
Klima Latinske Amerike je vrlo složena i odlikuje se izrazito velikom regionalnom ranolikošću. Na to su utjecali mnogo faktori. Jedan od najizraženijih faktora je planetarni položaj. Budući da je najveći dio Latinske Amerike smješten između 30 stepenisjeverne geografske širine i 55 stepeni južne geografske širine to se na njenom prostoru smjenjuju klimatske zone od sjeverne suptorposke i tropskih do južne subpolarne. Pri tome je vrlo značajno istači da je najveći dio prostora Latinske Amerike u tropskoj zoni.

## Politička podjela 
Latinska Amerika se sastoji od 20 nezavisnih država i 4 protektorata.

## Reference 

Kategorija:Klasifikacije država
Filip II Makedonski

**Filip II Makedonski** (grčki: Φίλιππος Β΄ ὁ Μακεδών, Phílippos II Makedṓn; 382. - 336. p.n.e.) je bio kralj (Basileus) antičkog Makedonskog kraljevstva od 359. godine p. n. e. do atentata 336. godine p. n. e. Bio je član dinastije Argead, treći sin kralja Amintasa III i otac Aleksandra Velikog i Filipa III.

## Biografija 
Rođen je u Pelli 382. p. n. e. i bio je najmlađi sin kralja Amintasa III Makedonskog i kraljice Euridike. U mladosti (oko 368. p. n. e. - 365. p. n. e.) Filip je bio talac u Tebi, vodećem gradu Grčke u to vrijeme. Za vrijeme svog zatočeništva u Tebi primio je vojno i diplomatsko znanje od Epaminodasa i bio uključen u pederastijski odnos sa Pelopidasom te živio sa Pammenesom.

364. p. n. e. se vratio  u Makedoniju. Smrt starije braće, kraljeva Aleksandra II Makedonskog i Perdiccasa III Makedonskog, mu je omogućila da preuzme prijestolje 359. godine p. n. e. iako je originalno trebao samo da bude regent svog bratića Amythasa IV, sina Prediccasa III.

Poslije dolaska na prijestolje, sproveo je korjenite vojne reforme. Po uzoru na Grke stvorio je tešku pješadiju, nepoznatu u Makedoniji do tada. Pored teške, formirao je i srednju pješadiju koja je zbog veće pokretljivosti dejstvovala između pješadije i konjice i obezbjeđivala neprekidnost borbenog poretka. Reorganizovao je konjicu i od nje stvorio rod vojske ravnopravan pješadiji. Tom novom profesionalnom vojskom Filip II je počeo osvajačke pohode. U bici kod Heroneje 338. p. n. e. pobijedio je snage Tebe i Atene i time obezbijedio prevlast u Grčkoj. Kao vrhovni komandant makedonske i gčke vojske počeo je 337. p. n. e. rat protiv Persije i uputio 10000 ljudi preko Helesponta (Dardaneli) u Aziju da tamo stvore osnovicu za operacije, ali prije nego što je i sam krenuo s glavninom snaga, ubijen je u Egi (Edessa) 336. p. n. e. od strane svog ljubavnika Pausaniasa s kojim je imao homoseksualni odnos. Pohod protiv Persije izveo je 334. p. n. e. njegov sin Aleksandar III Makedonski.

## Reference
## Vanjski linkovi
* https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/3303/1/Turner12MPhil.pdf

*Plutarh: "Život Aleksandrov"

Kategorija:Antička Grčka
Kategorija:Rođeni 382. p. n. e.
Kategorija:Umrli 336. p. n. e.
Decebal

mini|Decebal
**Decebal** je posljednji kralj Dačana, koji je vladao od 87. do 106. godine. Poslije gotovo jednog stoljeća nesloga ujedinio je dačanska plemena i dugo odolijevao rimskoj ekspanziji. Ali, i pored sve upornosti, nije se mogao oduprijeti nadmoćnoj vojsci cara Trajana, koja je u dva navrata prodrla u zemlju Dačana. Poslije pada dačanske prijestonice Decebal je nastavio otpor na sjeveru zemlje. Nakon što je opkoljen, učinio je samoubistvo. Time je nestala i samostalnost Dačana, a njihova zemlja postala je rimska provincija Dakija.

Decebalovo pravo ime bilo je *Diurpaneus*, ali je nakon pobjeda u ratovima 84–85. protiv Rimljana, nazvan *Decebalus*, što vjerovatno znači "snaga Dačana" (*balus* je izvedeno iz indoevropskog korijena **bal*, čije je značenje *snaga*, i *Dece*, što je vjerovatno genitiv množine riječi *Daci*, tj. *Dačana* ili *od Dačana*).

## Također pogledajte 
* Dakijski ratovi

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Biografije
Kategorija:Kraljevi
Dačani

**Dačani** su narod tračanske loze koji je u starom vijeku bio nastanjen u donjem toku Dunava, vrlo srodan Getima koji se s njim slivaju. Grupisanje mnogih dačanskih plemena u šire državne formacije desilo se tek početkom 2. stoljeća p. n. e. Sredinom 1. stoljeća p. n. e. pod vladom Burebiste, dolazi do velike ekspanzije Dačana. Na istoku razbijaju Bastarne, pljačkaju i uništavaju grčke gradove na sjeverozapadnoj obali Crnog mora, pustoše Trakiju do rimskih provincija Ilirije i Makedonije, potčinjavaju Skordisce između Morave i Save, uništavaju Boje i Taurisce, koji su sa sjeverozapada prodirali na Tisu. Moćna država Dačana bila je stalna prijetnja istočnim granicama Rimskog Carstva. Rimsko-dačanska granica išla je Dunavom od Beča do ušća. Na prelazu stare i nove ere Rimljani povremeno upadaju u zemlje Dačana da bi ih odbacili od Dunava i onemogućili njihove upade južno od rijeke. U drugoj polovini 1. stoljeća, poslije gotovo jednog vijeka nesloge i slabosti, dačanska plemena ponovo se okupljaju oko jedne jake ličnosti, Decebala. Godine 85. Dačani su upali s jakim snagama u Meziju. Rimski car Domicijan uspio ih je potisnuti preko granice. Naredne godine Kornelije Fusk, rimski prefekt Garde, prešao je Dunav, ali je od Dačana potučen do nogu. Poraz je osvetio Tetije Julijan 88. godine kod Tapea, ali je Decebal uspio sklopiti povoljan mir zbog drugih neprilika u Rimskom Carstvu. Tek će rimski car Trajan okončati dačansku opasnost (Dakijski ratovi). Godine 107, poslije formiranja rimske provincije Dakije, u koju je uključeno i područje koje su naseljavala dačanska plemena, istrijebljeni i raseljeni Dačani nestaju s historijske pozornice.

U doba sukoba s Rimljanima Dačani su bili na znatnom stepenu civilizacije, koja je imala mnogo posebnih karakteristika. Prestiž kraljeva podržavali su prvosveštenici. Aristokratija se oštro odvajala od slobodnih ratnika. U mirno doba Dačani su se pretežno bavili stočarstvom, a u ravnicama i ratarstvom. U Transilvaniji su vadili zlato i srebro. Bila je razvijena i trgovina. U ratu su se borili pješke. Konje su upotrebljavali uglavnom za vuču. Utvrđenja su im originalna: bedeme su spolja do izvjesne visine činili kameni blokovi ojačani drvenim poprečnim sponama, a između njih su stavljani šut i zemlja. Gornji dio bedema dograđivan je ćerpičem.

## Također pogledajte 
* Tračani
* Iliri
* Skiti
* Kimerijci
* Trakija (regija)

Kategorija:Tračko-Ilirski narodi
Filmski žanrovi

**Filmski žanr** je kategorija umjetničkih, ili trivijalnih, djela koje imaju izvjesne zajedničke i samo njima svojstvene osobine. Riječ je francuskog porijekla.

## Žanrovi po radnji 
* Krimi film
* Crni film
* Historijski film
* Naučnofantastični film
* Sportski film
* Tinejdžerski film
* Ratni film
* Vestern film
* Superherojski film

## Žanrovi po raspoloženju 
* Akcija
* Avantura
* Komedija
* Drama
* Fantazija
* Horor
* Misterija
* Romantika
* Triler

## Žanrovi po formatu filma 
* Klasični film
* Animacija
* Biografski film
* Dokumentarni film
* Mjuzikl

## Žanrovi filmova po ciljnim grupama 
* Dječiji film
* Porodični film
* Film za odrasle

Kategorija:Film
Ivan Skot Eriugena

**Ivan Skot Eriugena** (oko 800–877) bio je irski filozof. Mnoge misli zasniva na mističko-neoplatonskim spisima Dionizija Areopagite (Pseudodionizija), čije je spise sa srednjogrčkog preveo na latinski. Odlikuje se svojim panteizmom i neoplatonizmom. Branio je slobodnu volju i insistirao na izmirenju razuma i kršćanske teologije. Pritom daje prednost razumu nad autoritetom, a očituje i mističke elemente.

Glavno mu je djelo *De divisione naturæ* (*O podjeli prirode*), spaljeno zbog krivovjerja 1225. U njemu opisuje put od Boga (te stvaranja svijeta) k Bogu (u kojem čovjek nalazi posljednje utočište). U pitanju univerzalija je realist.

## Također pogledajte 
* Srednjovjekovna filozofija

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Rođeni 800.
Kategorija:Umrli 877.
Kategorija:Irski filozofi
Kategorija:Katolički filozofi
Kategorija:Neoplatonisti
Kategorija:Skolastičari
1395.

## Događaji 
## 1395. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* Umro bosanski kralj Stjepan Dabiša.

## Reference 
## Vanjski linkovi
1392.

## Događaji 
* Proljeće - Stjepan Dabiša odbio napad Turaka.

## 1392. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1394.

mini|Posvećenje Benedikta XIII.
Godina **1394** ( **MCCCXCIV** ) bila je uobičajena godina koja počinje u četvrtak po Julijanskom kalendaru.

## Događaji 
* Kralj Sigismund osvojio i razorio utvrđeni grad Dobor.
* 29. novembar - Hanyang (današnji Seoul) je proglašen za glavni grad Koreje, te su započeti radovi na izgradnji palače, Gyeongbokgung;

## 1394. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1536.

## Događaji 
* Turci zauzeli Dobor
* 2. februar - Pedro de Mendoza osniva grad Buenos Aires.

## 1536. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 12. juli - Erazmo Roterdamski, holandski humanist, književnik, filolog i filozof
## Reference 
## Vanjski linkovi
Dakija (rimska provincija)

**Dakija** (lat. Dacia)**,** bila je rimska provincija koja je postojala od 106.–274.godine, na području današnje Rumunije. Približno od 300. pr. n. e. bila je naseljena tračkim Dačanima i Getima. Prvobitno je bila samostalna država koja se prostirala od današnje Mađarske do Crnoga mora. U toku  dačkih ratova (101–102. i 105–106) car Trajan ju je i pretvorio u rimsku provinciju Daciju. Rimljani su 271. godune pod Aurelijanom napustili Daciju i prepustili je Gotima i drugim barbarima.

Rudnici zlata u Dakiji su igrali znatnu ulogu u finansijama Rima. U Dakiji je bila stacionirana XIII rimska legija sa pomoćnim trupama. Za odbranu granica Rimske imperije u Dakiji su podignuta razna utvrđenja i izgrađena 4 velika puta. Glavni grad je bila Sarmigetuza, kasnije nazvana Ulpija Trajana (*Ulpia Traiana*). Rimski car Hadrijan je podijelio Dakiju 129. godine na Gornju (*Superior*) i Donju (*Inferior*), a Marko Aurelije na tri dijela. Dakija se isticala od ostalih rimskih posjeda kao ispadni ugao pa ju je bilo vrlo teško braniti. Razni susjedni narodi, Markomani, Goti, Gepidi i Dačani iz Galicije, često su upadali u Dakiju. Rimski car Aurelijan je bio prinuđen da je napusti, a trupe i kolonizovano stanovništvo da prebaci na desnu obalu Dunava, gdje je između Gornje (*Moesia Superior*) i Donje (*Moesia Inferior*) Mezije obrazovao novu rimsku provinciju Dakiju Ripinsis (*Dacia Ripensis*) sa sjedištem u Serdiki (*Serdica* - današnja Sofija), kasnije u Racijariji (*Ratiaria* - Arčar). U 5. vijeku u Dakiju su počeli da prodiru Južni Sloveni.

## Reference 
Kategorija:Rimsko Carstvo
Pierre Abélard

mini|desno|Abelar i Helioza (njegova draga)
**Pierre Abélard** (1079 – 21. april 1142), poznat i kao: Petrus Abaelardus; Petrus Abeilardus; Pierre Abailard; Pierre Abélard, bio je francuski filozof kršćanske skolastike (srednjovjekovne filozofije). Abelar je puno radio na problemu univerzalija, i nije ga lahko svrstati ni u realiste ni u nominaliste. Radi svojih djela bio je osuđivan.

## Također pogledajte 
* Filozofija
* Srednjovjekovna filozofija

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Rođeni 1079.
Kategorija:Umrli 1142.
Kategorija:Francuski filozofi
Realizam

**Realizam** (prema realan) u filozofiji, tumačenje i promatranje svijeta i života usmjereno na stvarne, praktične, prisutne pojave i probleme. Izraz se u filozofiji javlja u različitim pa i suprotnim značenjima. Kao opće filozofsko usmjerenje realizam označuje skup naučavanja koja u različitim verzijama drže da je stvarnost neovisna o mišljenju te da mu je pretpostavljena. U tom smislu realizam je širi pojam koji uključuje i materijalizam, a suprotan je idealizmu. No realizmom se često označuje i Platonova idealistička ontologija, koja uspostavlja realnu opstojnost svijeta idejâ. Realizam je i u skolastici, suprotno nominalizmu, idealističko naučavanje po kojem opći pojmovi (lat. *universalia*) realno postoje prije pojedinačnih stvari (lat. *ante res*) kao vječne ideje u Bogu i kao prirođene ideje u ljudskom duhu (Anselmo Canterburyjski, Vilim od Champeauxa). Umjerenu varijantu toga realizma – *universalia in rebus –* zastupali su J. Duns Scotus i P. Abélard.

U novijoj spoznajnoj teoriji realizam je opće stajalište po kojem vanjski svijet postoji neovisno o spoznajnom subjektu. *Naivni realizam* smatra da ljudska svijest potpuno prikladno odražava taj vanjski svijet, da naše opažanje svijeta bez ostatka, identično i točno prikazuje po sebi opstojeću stvarnost. *Transcendent*/*al*/*ni realizam* tumači »naš« vanjski svijet kao pojavnost jednog objektivno postojećeg, ali po sebi nespoznatljivoga (transcendentnoga) bitka. *Kritički realizam* smatra da se, na osnovi kritički obrađenog iskustva i mišljenja, može postupno doći do dublje, potpunije i točnije spoznaje toga objektivno postojećega bitka.

## Teme 
* čovjek kao društveno biće
* društvene pojave
* problemi ljudskog postojanja
* karakter koji postaje žrtvom društvenih sukoba

Najčešće književne vrste: roman, pripovjetka, novela

## Predstavnici realizma u književnosti 
* Rani realizam/ protorealizam:
** Francuska - Stendhal i Honoré de Balzac
** Rusija - Aleksandar Sergejevič Puškin, Mihail Jurjevič Ljermontov, Nikolaj Vasiljevič Gogolj
* Razvijeni/ kanonski realizam:
** Francuska - Gustave Flaubert, braća Edmond i Jules de Goncourt, Alfons Dode
** Rusija - Ivan Sergejevič Turgenjev i Ivan Aleksandrovič Gončarov
** Engleska - Charles Dickens i William Makepeace Thackery
* Visoki/ dekadentni realizam
** Francuska - Emil Zola i Guy de Maupassant
** Rusija - Lav Tolstoj i Fjodor Dostojevski
## Reference 
## Također pogledajte 
*Filozofija
*Srednjovjekovna filozofija
* Realizam (likovna umjetnost)
1990-e

**Devedesete,** bile su decenija koja je počela 1. januara 1990., a završila se 31. decembra 1999. godine. Poznate kao "post-hladnoratovska decenija", 1990-e su kulturno zamišljene kao period od revolucija 1989. do napada 11. septembra 2001. Raspad Sovjetskog Saveza označio je kraj statusa Rusije kao supersile, kraj multipolarnog svijeta i porast antizapadnog raspoloženja. Kina se još uvijek oporavlja od politički i ekonomski turbulentnog perioda. To je omogućilo SAD-u da se pojavi kao jedina svjetska supersila, stvarajući relativni mir i prosperitet za mnoge zapadne zemlje. Tokom ove decenije, svjetska populacija je porasla sa 5,3 na 6,1 milijardu.

## Događaji 
*Reunifikacija Njemačke
*Ujedinjenje Jemena
*Zalivski rat
*Građanski rat u Alžiru
*Nezavisnost Namibije od Južnoafričke Republike.
*Mastrihtskim ugovorom formirana Evropska unija.
*Nezavisnost Eritreje od Etiopije.
* Raspušten Varšavski pakt
*Raspad SSSR-a
*Raspad SFRJ
*Raspad Čehoslovačke
*Rat u Hrvatskoj
*Rat u Bosni i Hercegovini
*Prvi čečenski rat
*Hong Kong vraćen Kini.
*Rat na Kosovu
*NATO bombardirao Saveznu Republiku Jugoslaviju.

## Tehnologija 
*Svemirski teleskop Hubble
*Internet
*Mobilni telefon
*GSM standard
*Yahoo i Google internet pretraživači.
*Windows 95 i 98 operativni sistemi.
*PlayStation konzola prve generacije.
*DVD
*USB
*MP3 plejer

## Muzika 
* Hip-hop
* Elektronska muzika

## Ličnosti 
### Rođeni 
### Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Decenije
1387.

Godina 1387 (MCCCLXXXVII) bila je uobičajena godina koja počinje u utorak julijanskog kalendara.

## Događaji 
* Ivaniš Horvat podigao grad Dobor.

## 1387. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* https://books.google.ba/books?id=ZeI0AQAAMAAJ&pg=PA313&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
2000-te

**2000-** te bile su decenija koja je počela 1. januara 2000., a završila se 31. decembra 2009.

Početkom decenije se dugo predviđao proboj ekonomskih divova u Aziji, poput Indije i Kine, koji su imali dvocifreni rast tokom skoro čitave decenije. Također ima koristi od ekonomskog buma, koji je doveo do toga da dvije najmnogoljudnije zemlje postaju sve dominantnija ekonomska sila. Brzo sustizanje ekonomija u usponu sa razvijenim zemljama izazvalo je protekcionističke tenzije tokom tog perioda i delimično je odgovorno za povećanje cijena energije i hrane na kraju decenije. Ekonomskim kretanjima u drugoj trećini decenije dominirala je svjetska ekonomska kriza, koja je započela krizom stanovanja i kredita u Sjedinjenim Državama krajem 2007. godine i dovela do bankrota velikih banaka i drugih finansijskih institucija. Izbijanje ove globalne finansijske krize izazvalo je globalnu recesiju, koja je počela u Sjedinjenim Državama i zahvatila veći dio industrijaliziranog svijeta.
[mini|[Svjetski trgovački centar|Svjetski trgovinski centar u New Yorku, viđen 11. septembra 2001. godine. Let 175 je upravo uletio u Južni toranj.]]
[mini|[Irački rat|Rat u Iraku]]

## Događaji 
* Teroristički napadi 11. septembra na SAD.
* Rat protiv terorizma
* Uveden euro, proširenje Evropske unije.
* Srbija i Crna Gora postaju nezavisne države.
* Svjetska ekonomska kriza.

## Ličnosti 
### Rođeni 
### Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Decenije
1970-e

Sedamdesete (" **70 -e** ") bile su decenija koja je počela 1. januara 1970., a završila se 31. decembra 1979. godine.

U 21. vijeku, historičari su sve više prikazivali 1970-e kao „stožer promjena“ u svjetskoj historiji, posebno se fokusirajući na ekonomske prevrate  koji su uslijedili nakon završetka posljeratnog ekonomskog buma.  U svjetskim razmjerima, karakterizirali su ga česti državni udari, domaći sukobi i građanski ratovi, te razni politički prevrati i oružani sukobi koji su proizašli iz, ili su bili povezani s dekolonizacijom, te globalnom borbom između NATO -a, Varšavskog pakta i Pokreta nesvrstanih. Mnoge regije su imale periode sukoba visokog intenziteta, posebno jugoistočna Azija , Bliski istok, Latinska Amerika i Afrika.
## Događaji 
* Hrvatsko proljeće
* Usvojen novi Ustav SFRJ, ostao na snazi do raspada.
* Teroristički napad palestinske organizacije Crni septembar na Olimpijskim igrama u Münchenu.
* Afera "Watergate" uzrokuje ostavku predsjednika SAD Richarda Nixona.
* Turska invazija na Kipar podijelila ostrvo na sjeverni turski i južni grčki dio.
* Završen Vijetnamski rat.
* Kambodžanski genocid počinjen od strane Crvenih Kmera.
* Iranska revolucija dovodi do pada monarhije i uspostavljanja islamske republike.
* Naftna kriza

## Ličnosti 
### Rođeni 
### Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Decenije
Dakijski ratovi

**Dakijski ratovi** označavaju rimsko osvajanje zemlje Dačana početkom 2. stoljeća. Čim se učvrstio na prijestolju, rimski car Trajan preduzeo je pohod na Dačane, koji suugrožavali granicu Rimskog carstva na Dunavu, od Alpa do Crnog mora. Prvo je osigurao dio granice od Vindobone (Beč) do Singidunuma (Beograd) novim uporištima, među kojima se ističu Brigecij (*Brigetio* - Komarom) i Akvinkum (*Aquincum* - Budim), a zatim je u proljeće 101. prikupio kod Singidunuma pet legija koje su imale približno 60.000 ljudi sa germanskim, sarmatskim, panonskim, dalmatinskim i mavarskim pomoćnim trupama. Odavde je krenuo za Viminacijum (*Viminacium* - Kostolac) kod kojeg je prešao Dunav na plovećem mostu i prodro do Tibiskuma (*Tibiscum*) blizu današnjeg Karansebeša (*Caransebes*). Moguće je da je jednu kolonu uputio preko Kontra Tijerne (*Contra Tierna* - Oršova), također na Tibiskum. Ozbiljnog otpora nije bilo ali se Trajan oprezno kretao, gradeći puteve, mostove i utvrđena uporišta. Do prve bitke došlo je kod Tapea (*Tapae* - Željezna vrata). Ta bitka je na rimskim skulpturama prikazana kao rimska pobjeda, ali, ako je uspjeha uopšte bilo, bio je nedovoljan da se nastavi nadiranje prema bliskoj Sarmizegetuzi, dačanskoj prijestonici. Trajan je prezimio na Dunavu kod Drobeta (*Drobetae* - Turnu Severin). Tokom zime Dačani su izvršili diverziju u Donju Meziju (Moesia Inferior). Pošto je privukao oko 2 legije, Trajan je sljedeće godine prodro iz Vlaške (*Valachia*) u Transilvaniju dolinom Aluta (*Alutus* - Olt) i prevoja Turnu Rošu (*Turnu Rosu* - Rotenturm). Od Cedonija (*Cedoniae* - Sibiju) rimske glavne snage nastavile su prema Sarmizegetuzi, dok su dvije slabije kolone, od kojih jedna dolinom Marisa (*Marisus* - Mureš), osiguravale operaciju. Kada je glavnina ovladala posljednjim, najjačim uporištem u blizini prijestonice i razbila deblokadne snage, kralj Dačana Decebal pristao je na mir, kojim je postao vazal Rima.

Mir nije dugo trajao. Decebal je kršio redom njegove stroge odredbe, pa je 105. godine Trajan ponovo krenuo protiv Dačana. Godinu ranije podigao je zidani most preko Dunava između Turnu Severina i Kladova (Trajanov most). U zemlju Dačana prodro je vjerovatno preko Tibiskuma i prevoja Turnu Rošu, koncentrično ka prijestolnici Sarmizegetuzi koja je zauzeta poslije teške borbe. Decebal je nastavio otpor na sjeveru, gdje je 106. izvršio samoubistvo kada su ga Rimljani opkolili. Zemlja Dačana postala je rimska provincija Dakija.

## Također pogledajte 
* Ilirski ratovi
Vrtlog života

***Američka ljepota*** () američki je dramski film snimljen 1999. u režiji Sama Mendesa a scenarij je napisao Alan Ball. Kevin Spacey je u ulozi službenika Lestera Burnhama, koji dožvljava krizu srednjeg doba, kada postaje opsjednut sa Angelom (Mena Suvari) najboljom prijateljicom svoje tinejdžerske kćeri. Annette Bening se pojavljuje kao Lesterova materijalistička žena, Carolyn dok Thora Birch igra njihovu nesigurnu kćer, Jane; u filmu se još pojavljuju Wes Bentley, Chris Cooper i Allison Janney. Film je ocijenjen od Akademije kao satira o shvatanju američke srednje klase o ljepoti i ličnom zadovoljstvu; analiza usmjerena ka istraživanju romantične i očinske ljubavi, seksualnosti, ljepote, materijalizma, otuđenja, samooslobađanja i otkupljenja. Ball je počeo da piše ***Američku ljepotu*** kao pozorišni komad u ranim 1990-im, djelomično inspiriran medijskim cirkusom oko suđenja Amy Fisher 1992. On je napustio pisanje komada nakon što je shvatio da priča ne bi bila dobra za pozornicu. Nakon nekoliko godina radeći kao televizijski scenarist, 1997. Ball oživljava ideju kada pokušava da se probije u filmsku industriju. Adaptirani scenarij je dobio ciničan prizvuk koji je bio pod uticajem Ballovog frustrirajućeg perioda kada je pisao za nekoliko humorističkih serija.

Film je prikaz, na prvi pogled, perfektnog američkog života. Fascinantna priča, puna crnog humora, prati glavnog lika, Lestera Burnhama, koji će nam pokazati da, ako pogledamo bliže, američka ljepota i nije tako očaravajuća. Po mnogim kritičarima, ovo je jedan od najboljih filmova 1990-ih.

## Nagrade i nominacije (Američke filmske akademije) 
* Oskar za najbolji film ()
* Oskar za najboljeg redatelja ()
* Oskar za najbolji originalni scenarij ()
* Oskar za najboljeg glavnog glumca ()
* Oskar za najbolju glavnu glumicu
* Oskar za najbolju montažu
* Oskar za najboljeg snimatelja ()
* Oskar za najbolju muziku
(*Pored ovih, film je osvojio i mnoge druge nagrade, uljučujući *Zlatni globus* i nagradu Britanske filmske akademije za najbolji film godine.*)

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica 
* Stranica obožavatelja
* 

Kategorija:Filmovi iz 1999.
Kategorija:Američki filmovi
Kategorija:Američki dramski filmovi
Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolju glavnu mušku ulogu
Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolju režiju
Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolji originalni scenarij
Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolju fotografiju
Kategorija:Filmovi u režiji Sama Mendesa
Kategorija:Zlatni globus za najbolji film – drama
Kategorija:Filmovi s radnjom u Kaliforniji
Kategorija:Filmovi koji su dobili Zlatni globus za najboljeg redatelja
Bosansko krajište

**Bosansko Krajište** je bilo jedno krajište Osmanlijskog Carstva, osnovano između 1448. i 1451., a egzistirao je sve do pada bosanske države 1463. godine, kada je i stvoren Bosanski sandžak. U turskim izvorima naziva se *Vilajet Hodidjed* ili *Vilajet Saray-ovasi* (Vilajet Sarajevo-Polje) i pripadao je Skopskom Krajištu.

U proljeće 1448. godine su Turci ponovo upali u Bosnu podijeljeno na dvije grupe. Oni su tada zauzeli Hodidjed, koje više nisu morali opustiti. Od toga vremena datira stalna vlast Osmanlija u župi Vrhbosna.

Teritorija bosanskog krajišta obuhvatala je današnje Sarajevsko polje s okolnim planinskim krajem. Jezgro Bosanskog krajišta predstavljao je Hodidjed sa okolinom, tada jedini grad u župi Vrhbosni, u kojem se nalazila posada pod komandom dizdara. Godine 1455. pored grada postojalo je: jedan utvrđeni grad, 58 naseljenih i 18 napuštenih sela. Poslije pada Srpske despotovine 1459. Turci su pojačali snage u Bosanskom krajištu i, osloncem na njega, vršili provale u oblasti bosanskog kralja i hercega Stejpana Vukčića Kosače, pripremajući uvjete za lakše osvajanje njihovih područja. Zbog vojnog značaja Bosanskog krajišta u njemu je često boravio sandžak-beg Skopskog Krajišta Isa-beg Ishaković, kojem je ono i pripadalo. U njegovo vrijeme Bosanskim krajištem su upravljale vojvode ili subaše, koje su boravile najprije u Hodidjedu, a zatim u Vrhbosanju (Sarajevu), brinule se za hasove i vršile vojnu i administrativno-policijsku službu. Od 1462. u Bosanskom krajištu je postojala i sudsko-administrativna vlast na čelu s kadijom.

U pohodu sultana Mehmeda II el Fatiha protiv Bosne 1463. Bosansko krajište je bilo jedna od baza za turske snage koje su učestvovale u tim operacijama. Početkom 1463. godine formiran je Bosanski sandžak.

## Reference 
Kategorija:Politička historija srednjovjekovne Bosne
Kategorija:Administrativna podjela Osmanskog Carstva
Kategorija:Administrativna podjela Bosne i Hercegovine u Osmanskom Carstvu
Kategorija:Administrativna podjela srednjovjekovne Bosne
18. vijek

mini|Političke granice na početku 1700. godine
[mini|Zauzimanje [Zauzimanje Bastilje|Bastilje, 14. jula 1789. godine, kultni događaj Francuske revolucije .]]
[mini|Razvoj [Watt parna mašina|Watt parne mašine u kasnom 18. veku bio je važan element industrijske revolucije u Evropi.]]
[mini|[Američki rat za nezavisnost|Američki revolucionarni rat dogodio se krajem 18. vijeka.]]
**18. vijek** trajao je od 1. januara 1701. (predstavljeno rimskim brojevima MDCCI) do 31. decembra 1800. (MDCCC). Tokom 18. stoljeća, elementi prosvjetiteljskog razmišljanja kulminirali su atlantskim revolucijama. Tokom stoljeća, trgovina robljem i ljudima proširili su se preko obala Atlantika, dok su opadali u Rusiji, Kini, i Koreji. Revolucije su počele dovoditi u pitanje legitimitet monarhijskih i aristokratskih struktura moći, uključujući strukture i vjerovanja koja su podržavala ropstvo. Industrijska revolucija započela je sredinom stoljeća, dovodeći do radikalnih promjena u ljudskom društvu i okolini. Evropska kolonizacija Amerike i drugih dijelova svijeta intenzivirala je i povezane masovne migracije ljudi povećale se u okviru Doba jedra.

## Događaji 
### Politika 
* 1707 – Osnivanje Kraljevstva Velike Britanije
* 3. april 1789 – Američki vojskovođa George Washington položio zakletvu i tako postao prvi predsjednik SAD, nove države na sjevernoameričkom kontinentu.
* Američka revolucija: deklaracija o nezavisnosti 1776. i Ustav 1789.
* 1772–1795– Podjela Poljske
* 1789 – Francuska revolucija

### Ratovi 
* 1756.–1763–Sedmogodišnji rat
* 1775–1783 – Američki rat za nezavisnost

## Izumi 
* 1709 – Termometar (Gabriel Daniel Fahrenheit)
* 1709 – Klavir (Bartolomeo Cristofori)
* 1769 – James Watt patentirao parnu mašinu.
* 1769 – Prvo vozilo pokrenuto parnom mašinom. (Nicholas Cugnot)
* 1783 – Balon na topli zrak. (Braća Montgolfier)
* 1790 – Šivaća mašina (Thomas Saint)
* 1799 – Baterija (Alessandro Volta)

## Ličnosti 
* Kanealai, havajska kraljica
* George Washington, prvi predsjednik SADa
* Fridrik II, kralj Pruske
* Marija Terezija, kraljica Ugarske
* Luj XV, kralj Francuske
* Maximilien Robespierre, francuski revolucionar
* Immanuel Kant, njemački filozof, često smatran jednim od evropskih najuticajnijih mislilaca i posljednjim velikim misliocem prosvjetiteljstva.
* Katarina Velika, ruska carica, poznata i kao Katarina II
* George II, kralj Velike Britanije i Irske
* George III, kralj Ujedinjenog Kraljevstva  i Irske
* James Cook, britanski moreplovac
* Wolfgang Amadeus Mozart, austrijski kompozitor

## Reference 
Kategorija:2. milenij