Stolon

[thumb|right|250px|Stolon [jagoda|divlje jagode.]]
right|thumb|*Ficinia spiralis* širi se formiranjem stolona u pijesku.
[right|thumb|*[Argentina anserina* ima stolone.]]
**Stoloni** (lat, stolō = grana)  – biologiji – su vodoravne anatomske poveznice između organizama. Mogu biti dio organizma ili njegovog skeleta; tipski,  stoloni životinja su vanjski skeleti.

## Biljke
Kod  biljaka, stoloni su  stabljike koje raste na površini tla ili tik ispod zemlje i koje formira adventivni korijen u čvorovima na kojima nastaju pupoljci za izrastanje nove biljke. Na nekim stranim jezicima, stoloni se često označavaju kao trkači (eng. *runner*), zato što omogućavaju brzo širenje matične biljke na okolni prostor. Rizom, nasuprot tome, su korjenolike stabljike koje mogu rasti ili vodoravno na površini tla ili u drugim orijentacijama pod zemljom. Dakle, ne postavljaju se sve ovakve stabljike horizontalno. Biljke sa stolonima nazivaju se *stoloniferne*.

Stolon je u funkciji širenje biljaka,  strategija i kompleks jedinki koje formira matična biljka i svi njeni klonovi proizvedeni iz stolona formiraju jednu genetičku jedinku, zvanu  genet .

### Morfologija 
[left|thumb| Ovi stoloni iz stabljike *[Crocosmia *  nastali su iz aksilarnih pupoljaka na čvorovima listića lukovice.]]
Stoloni mogu,  ali ne moraju imati duge internodije. Listovi duž stolona su obično vrlo sitni, ali u nekoliko slučajeva poput *Stachys sylvatica*  normalne su veličine.

Stoloni niču iz biljne osnove. Kod jagoda baza iznad površine tla; u mnogim vrstama lukovičastih biljaka, stoloni ostaju pod zemljom i na krajevima ili iz čvorovima formiraju izdanke koji se uzdižu do površine. Iz čvorove stolona izrasta korijenje, često svuda oko čvora, a hormoni koje proizvodi korijen uzrokuju da stolon pokrene izbojke s normalnim lišćem. Nakon formiranja nove biljke,  stolon obično odumire za godinu ili dvije, dok se rizomi zadržavaju normalno dugi niz godina ili tokom života biljke, produžavajući se svake godine na krajeva, aktivnim rastom. Horizontalni rast stolona rezultat je međusobnog djelovanja različitih hormona proizvedenih u fazi rasta i hormona iz glavne biljke, a neka istraživanja pokazuju da na rast stolona i rizoma utiče i količina sjenovite svjetlosti koju biljka prima povećanom proizvodnjom i razgranavanjem od biljke izložene mješovitoj sjeni i suncu. Biljke na cjelodnevnom suncu ili cijeloj hladovini proizvode manje stolona.

Brojne biljke imaju rizome na nivou tla ili nadzemne, uključujući vrste roda  *Iris* i mnoge vrste orhideje.

### Biljke sa stolonima 
[thumb|upright=2|[Hibridi Fragaria × Comaru|Hibridna jagoda „ruž za usne“  (*Comarum palustre*×''Fragaria × ananassa' ')  duž stolona.]]
Kod nekih vrsta roda  *Cyperus*, stoloni se završavaju rastom gomolja; gomolji su zadebljali stoloni koji daju nove biljke.

Neke vrste puzavih biljaka mogu također klijati adventističkim korijenjem, ali se ne smatraju stolonifernim: stolon je proklijao iz postojeće stabljike i može proizvesti puno jedinku. Primjeri biljaka koje se šire putem stolona uključuju neke vrste iz rodova *Argentina)* (srebrna trava), *Cynodon*, *Fragaria*, i *Pilosella* (sokolovo sjeme), *Zoysia japonica*, *Ranunculus repens *.

Ostale biljke sa stolonima ispod površine tla uključuju mnogo trava, rodove * Ajuga*, *Mentha* i *Stachys*.

*Convallaria majalis* ima rizome koji rastu kao stolonike stabljike zvane stoloniferni rizomi ili leptomorfni rizomi. Među brojnim biljkama koje imaju stoloniferne rizome je i rod  Asters. Ti stolonskii korijeni su dugi i tanki, s dugim internodijima i neodređenim rastom, s bočnim pupoljcima na čvoru, koji uglavnom ostaju uspavani.

U krompirskim  stolonima počinju rasti u roku od 10 dana, kada klijanci biljke izlaze iznad zemlje, pri čemu se gomolji obično počinju formirati na kraju stolona, Gomolji su modificirani stoloni koji skradište rezerve hrane, s nekoliko pupoljaka koji izrastu u stabljike. Budući da je rizom ne stvara korijenje, ali novi izdanak stabljike koji izraste na površinu proizvodi korijenje.

Vrste roda *Hydrilla* ima  stolone koji proizvode gomolje da se šire, kako bi preživjele sušne periode u vodenim staništima.

*Erythronium*, obično zvani pastrmski ljiljan, imaju bijele stolone koji rastu iz lukovice. Većina raste vodoravno, bilo pod zemljom, ili duž površine tla ispod listova. Mnoge lukovičaste vrste, također proizvode stolone, poput *Erythronium propullans*. Cvjetnice često nemaju stolone.

*Convolvulus arvensis* je vrsta poljoprivrednog korova,  koja se širi podzemnim stolonima sa završnim rizomima.

U studijama na vrstama  trava, kod biljaka koje proizvode stolone ili rizome i biljaka koje proizvode oboje, i stolone i rizome, primijećene su morfološke i fiziološke razlike. Stoloni imaju duži međuodnos i funkcioniraju kao sredstvo za traženje svjetlosti i koriste se za razmnožavanje biljke, dok su rizomi ko organi za skladištenje ugljikohidrata i održavanje meristemskog  tkiva,  kako bi se matična biljka održala živom od jedne godine do slijeedeće.

## Gljive
Kod  gljiva, stolon se definira  kao povremeno septat hifa, koji povezuje sporangije zajedno. Na stolonu mogu se pojaviti i korjenolike strukture nazvane rizoidi, koji pričvršćuju hife na supstrat. Stolon se obično nalazi u hljebnih plijesni i vidi se kako se horizontalno širi preko  površine plijesni.

## Životinje
[thumb|right|Knidarijsgi riblji parazit *[Polypodium hydriforme* ima  stolonski stadij međusobno povezanih meduzoida]]
[thumb|upright| Pripadnici roda „Myrianida“ u [Polychaete formiraju stolone koji sadrže jajašce ili spermu.]]
Neke Bryozoa tvore kolonije povezivanjem pojedinih jedinica preko stolona. Ostale kolonije uključuju listaste i uspravne kolonije.

## Palaeontologija
Smatra se da su reprodukciju zasnovanu na stolonima imali  pripadnici oblika Rangeomorpha, koji su se  pojavili još u  edijakarijskom dobu.

## Također pogledaje
*Gomolj
*Korijen
*Rizom
*Vegetativno razmnožavanje

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Morfologija biljaka
Kategorija:Anatomija biljaka
Kategorija:Razmnožavanje biljaka