Mastocit

**Mastociti** ili  **mast-ćelije**  (grč. μαστός - mastόs = dojka + κύτος - kytos = šupljina) – poznati i kao  **labrociti** – je bijela krvna ćelija.  Preciznije, to je vrsta granulocita, izvedena iz mijeloidnih matičnih ćelija koje su dio imunog sistema i neuroimunog sistama, te sadrže mnoge granule bogate histaminima i heparinom. Imenovane su po dojci zbog asocijacije sa ćelijama hranilicama.

Iako su najpoznatiji po svojoj ulozi u alergijama i anafilaksijema, mastociti imaju važnu zaštitnu ulogu, kao i u angiogenezi, jer su blisko uključeni u zarastanje rana, imunsku toleranciju, odbranu protiv patogena i vrše ulogu krvno-moždane barijere.

Mast-ćelija je vrlo slična, i po izgled i po ulozi, bazofilnima, drugoj vrsti bijelih krvnih zrnaca. Iako se za mastocite nekada mislilo da su tkivni rezidenti bazofila, pokazalo se da se ove dvije ćelije razvijaju iz različitih hematopoetskih loza i na taj način ne mogu biti iste.

## Porijeklo i podjela 
thumb|Ilustracija prikazuje aktivaciju mastocita i anafilaksu.
thumb|Mastocit (mast-ćelija)
Mastocite je prvi put opisao Paul Ehrlich, 1878., u svojoj doktorskoj disertaciji na temelju njihove jedinstvene osobine bojenja i velikih granula. Ove granule su ga dovele do pogrešnog vjerovanja da su postojale sa svrhom hranjenja okolnok tkiva, pa je ih je nazvao *Mastzellen* (ćelije prehrane masnoćom kod životinja). One se danas smatraju dijelom imunog sistema.

Mastociti su vrlo slični bazofilnim granulocitima (klasa bijelih krvnih zrnaca) u krvi. Obje su granulirane ćelije koje sadrže histamin i heparin i antikoagulans. Obje ćelije, nakon vezanja sa imunoglobulinom E, ispuštaju histamin. Ove sličnosti dovele su do mnogih nagađanja o tome da li su mastociti bazofili koji su "udomljeni" u tkivu. Osim toga, oni imaju zajednički prekursor u koštanoj srži, ispoljen u vidu  CD34 molekula. Bazofili napuštaju koštanu srž kada su već zreli, a mastociti cirkuliraju u nezrelom obliku, samo dospijevajući u jedno mjesto datog tkiva. Mjesto smještanja nezrelih mastocita vjerovatno je precizno određeno njihovim osobinama. Prvo *in vitro* razdvajanje i rast čiste kulture mišjih mastocita je izvršena pomoću klimatiziranog medija, koji je izveden iz splenocita koji su stimulirani konkanavalinom A.

Kasnije je otkriveno da je interleukin 3 koji je izveden iz T-ćelija komponenta u uslovljenim medijima koji su potrebni za razdvajanje i rast mastocita.
Mastociti kod glodara su klasično podijeljeni u dvije podvrste: vrsta vezivnog tkiva – vrsta mastocita i mastociti sluznice. Aktivnosti ovog drugog ovise o T-ćelijama.
Mastociti su prisutni u većini tkiva koja su osobena u ovojnicama krvnih sudova i živaca, a posebno su istaknuti u blizini granice između vanjskog svijeta i unutrašnjeg miljea, kao što su: koža, sluznica u pluća, probavnog trakta, kao i usta, konjunktiva i nosa.

Jedinstveni skupovi posebnih stimulansa za medijatore mastocita ispuštaju se putem degranulacije nakon aktiviranja receptora ćelijske površine na mastocitima. Primjeri medijatora koji se oslobađaju u ekstracelularnu okolinu  tokom degranulacije mastocita uključuju:

P2X receptori su neselektivni kalcijevi kanali koji su kontrolisani ligandima, a aktiviraju se venćelijskim ATP. Povećana lokalna koncentracija ATP će vjerovatno biti prisutne oko mastocita u upaljenim tkivima, zbog njihovog oslobađanja i povreda ćelije ili smrti i aktivacije trombocita. Osim toga, sami mastociti pohranjuju ATP u sekretorne granule, koji se oslobađa nakon aktivacije. Tu je potencijal za značajan priliv Ca2+ u mastocite putem P2X receptora. Članovi porodice P2X razlikuju se u koncentraciji ATP koja im je potrebna za aktivaciju i u stepenu u kojem se desenzibilizira sljedeće aktiviranje agonista [37, 38]. To otvara mogućnost da iznošenjem velikog broja različitih P2X receptora, mastociti mogu biti u stanju prilagoditi svoj odgovor na ATP na način koji zavisi od koncentracije.

* Izvrsni medijatori (od granula):
** Serin proteaza, kao što je triptaza i himaza;
** Histamin (2-5 pg/ćelija);
** Serotonin;
** Proteoglikani, uglavnom heparin (aktivan kao antikoagulans) i neki  hondroitin-sulfatni proteoglikani
** Adenozin-trifosfat (ATP);
* lizosomni enzimei;
** β-heksozaminidaza;
** β-glukuronidaza;
** Arilsulfataza;
* Novonastali lipidi medijatori (eikosanoidi):
** Tromboksan;
** Prostaglandin D2;
** Leukotrien C4;
** Trombocitno aktivirani faktor;
* Citokini;
** TNF-α;
** Osnovni faktor rasta fibroblasta;
** Interleukin-4;
** Faktor matične ćelije;
** Hemokini, kao što je  eozinofilni hemotaktni faktor;
* Reaktivna vrsta kisika.

thumb|right|250px|Struktura histamina
Histamin širi postkapilarne venule, aktivira endotel i povećava propusnost krvnih sudova. To dovodi do lokalnog edema (otoka), toplina, crvenila i privlačenje drugih upalnih ćelija na mjesto ispuštanja. Također depolarizira nervne završetke (što dovodi do svrabeža ili boli). Kožni znaci oslobađanja histamina očituje se u reakciji koja peče i ostavlja masnice, koje liče na reakciju i crvenilo odmah nakon ujeda komarca, koja se javlja nekoliko sekundi nakon početka djelovanja alergena na mastocite.

## Biohemija 
### Struktura FcεR1 
FcεR1 ima visoku sklonost za receptor IgE-a koji je izražen na površini mastocita. FcεR1 je tetramer od alfa (α) lanca, jednog beta (β) lanca i dva identična, disulfid-vezana gama (γ) lanca. Vezno mjesto za IgE stvara vanćelijski dio a lanca koji sadrži dva domena koji su slični  gamaglobulinu Ig. Jedan transmembranski domen sadrži ostatke asparaginske kiseline, a jedan kratki citoplazmatski rep. Lanac β sadrži jednostruki imunoreceptor koji je zasnovan na tirozinskoj aktivaciji motiva imunoreceptor na bazi aktivacije tirozinskog motiva (ITAM), u citoplazmatskom području. Svaki γ-lanac, u citoplazmatskom području ima po jedan ITAM. Ova signalna kaskada receptora pokreće se kada su ITAM-i β i γ lanci fosforilizirani tkrozinom. Ovaj signal je odgovarajući za aktivaciju mastocita. Tip 2 T-ćelija pomoćnica, (Th2) i mnogi drugi tipovi ćelija gube β lanac, signalizirajući tako, misli se, samo γ lanac. To je zbog toga što α lanac koji sadrži endoplazmatski retikulum zadržava signal koji uzrokuje da α-lanci ostanu (u njemu) degradirani. Skup α-lanca sa kotransfekcijskim β i γ lanacima maskira zadržavanje endoplazmatskog retikuluma (ER) i omogućava da se α β γ kompleks prenone u Golgijev aparat na plazma membranu pacova. Kod ljudi, potrebno je da se samo γ kompleks suprotstavi zadržavanju α lanca u ER. Ovaj antigen koji je stimuliran foforilacijom izaziva aktivaciju proteina u signalnoj kaskadi koju posreduje FcεR1.

### Degranulacija i spajanje 
Važan proteinski adapter aktivira Syk-fosforilaciju, koja je korak za aktivaciju T-ćelija (LAT). One su važne jer se mogu mijenjati i fosforilacijom stvoriti nova obvezujuća vezna mjesta.

Svrstavanje bolesti koje su vezane za aktivaciju mastocita

Povratna idiopatska anafilaksija ispoljava se  alergijskim znacima i simptomima tipa košnica i kao angioedem koji se po dejstvu razlikuje, uklanjajući prepoznatljive alergijske etiologije, a smatra se mastocitozom i kanceroidnoim sindromom, a tretira se primjenom H1 i H2 antihistaminika, adrenalina i steroida.

#### Alergijske bolesti 
Alergije su posredovani IgE signalizacijom koja pokreće degranulaciju mastocita.

Vazodilatacija i povećana propusnost kapilara su rezultat prisustva tipova receptora H1 i H2.

Stimulacija histamina aktivira adenilat-ciklazu oksintnih ćelija, koja je osjetljiva na histamin (H2), a tu je i nagli porast ćelijskog cAMP-a koji je uključen u aktiviranje H+ transpora i drugih povezanih promjena oksintskih ćelija.

#### Anafilaksa 
U anafilaksi (teška sistemskua reakcija na alergene, kao što su orasi, ubodi pčela ili lijekovi), degranulacija mastocita dovodi do vazodilatacije i, ako je teška, javljaju se simptomi životno opasnog šoka.

Histamin je vazodi;atacijska supstanca koja se ispušta tokom stanja anafilakse.

#### Mastocitoza i klonski poremećaji 
Mastocitoza je čest klonski poremećaj mastocita, koji uključuju prisustvo previše mastocita i CD34 + mastocitnih prekursora. Sa mastocitozom su povezane  mutacije u genu c-Kit.

#### Neoplazmatski poremećaji 
Mastocitomi ili tumori mastocita mogu lučiti prekomjerne količine degranulacijskih produkata.  Ostali neoplazmatski poremećaji koji su vezani za mast-ćelije, uključuju sarkom i leukemiju mastocita.

#### Sindrom aktivacije mastocita 
Sindrom aktivacije mastocita (MCAS) je idiopatski imunski poremećaj koji uključuje povratnu prekomjernu degranulaciju mastocita, a  koji ima simptome koji liče na ostale poremećaje aktivacije mastocita.
 
Mastociti (MC) potiču iz pokretača koštane srži i naknadno se razvijaju u različite osobine fenotipova lokalnih kod tkiva. Njihov opseg uloga je širok i uključuje sudjelovanje u alergijskim reakcijama, urođenom i stečenom imunitetu, upalama i autoimunosti.

U ljudskom mozgu, mogu se nalaziti u različitim područjima, kao što su peteljka hipofize, epifiza, područje postrijema i kompleksa mrežnjače, talamusa, hipotalamusa i medijalne eminencije. U moždanim ovojnicama, oni se nalaze unutar duralnog sloja u saradnji sa sudovima i terminalima meningnog nociceptora. Imaju različite uoge u odnosu na druge hematopoetske ćelije u mozgu. MC sadrže brojne granule i luče obilje predskladišnih posrednika, kao što su hormoni koji oslobađaju kortikotropin (CRH), neurotensin (NT), supstancu P (SP), triptazu, himazu, vazoaktivni crijevni peptid (VIP), vaskularni faktor rasta endotela (VEGF), TNF, prostžljezdani, leukotrijeni i sorte  hemokina i citokina za koje se zna da remete integritet krvno-moždane barijere (BBB).

Ključna uloga MC je pri zapaljenjima i narušavanju BBB, što se ispoljava na područjima od značaja za istraživanje novih terapija. Porastom  dokaza, također se pokazuje da MC direktno učestvuju u upalama živaca i putem stimulacije mikroglije, što doprinosi patogenezi u takvim okolnostima, kao što su glavobolja, autizam i sindrom hroničnog umora. U stvari, nedavni pregledi ukazuju da periferni upalni podražaji mogu uzrokovati aktiviranje mikroglije, a na taj način je moguće uključivanje MC izvan mozga. U ljudskom mozgu, mastociti se nalaze u velikom broju struktura koje posreduju visceralni senzorni sistem (npr. bol) ili neuroendokrine funkcije - uključujući i peteljku hipofize, epifizu, talamus i hipotalamus - ili koji se nalaze na krvno-moždanoj barijeri ili  barijeri krvne tekućine, uključujući i područje posttrijema, pleksus mrežnjače i duralni sloj moždanih ovojnica u blizini meningealnih nociceptora (za svjetlosnu ritmiku). Mast-ćelije služe istoj općoj ulozi u organizmu i centralnom nervnom sistemu, kao što su obavljanje ili reguliranje alergijske reakcije, urođena i stečena imunost, autoimunost i upale.

### Autizam 
Istraživanje o imunološkom doprinosu autizmu ukazuje na to da poremećaj autističnog spektra (ASD) djeca mogu preboljavati sa "alergijolikim" problemima u nedostatku povišeneog serumskog IgE i hronične koprivnjače, što ukazuje na aktiviranje nealergijskih mastocita kao odgovor na životnu sredinu i stres okidača. Ova aktivacija mastocita može  doprinijeti upali mozga i  pojavi razvojnih neuroloških  problema.

## Histološko bojenje 
**Boja toluidin plavo** jedana je od najčešćih boja za kisele mukopolisaharide i glikozaminglikane, komponenti mastocitnih granula.
**Površinski markeri** mastocita koji su detaljno razmatrani u radovima Heneberga, tvrdeći da mastociti mogu biti slučajno uključeni u matične ćelije ili progenatore ćelijskih izolata, jer dio njih je pozitivan za CD34 antigen. Klasični mastocitni markeri uključuju visoku sklonost za IgE receptor, CD117 (c-Kit) i CD203c (za većinu mastocita). Ispoljavanje nekih molekula može se promijeniti u toku aktivacije mastocita.

## Također pogledajte 
*Tamno masno tkivo
*Vezivno tkivo

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Granulociti
Kategorija:Citologija
Kategorija:Ljudske ćelije
Kategorija:Ćelije vezivnog tkiva