Type 69

**Type 69** i **Type 79** su kineski glavni borbeni tenkovi koji su napravljeni na osnovu Type 59 tenka i tehnologija sa T-62 tenka.

## Historija 
Nakon kinesko-sovjetskog sukoba SSSR je povukao svoje stručnjake i prekinuo podršku kineskoj vojnoj industriji. Zbog toga je kineski azvoj tenkova znatno stagnirao. 1963. godine kineska armija je zahtijevala razvoj novog tenka na osnovu Type 59 tenka koji će biti nazvan Type 69. 1966. godine izašao je prvi prototip. Međutim, zbog kulturna revolucije razvoj tenka je dodatno otežan.

Tokom sovjetsko-kineskog pograničnog rata 1969. godine kineska narodna armija je došla u posjed sovjetskog T-62 tenka. Zarobljeni tenk je istražen, neki od njegovih dijelova, poput IC vizije su kopirani i prenešeni u novi tenk Type 69. Nakon jedne decenije razvoja, Type 69 tenk je uveden u opertaivnu upotrebu kineske narodne armije. Ipak, prve verzije su bile u ograničenoj upotrebi.

Odnosi između Kine i Zapada su tokom 1980-ih zatoplili, pa je tako Kina mogla uvesti neke zapadne tehnologije kako bi unaprijedila svoje sisteme naoružanja. Type 69 je nadograđen zapadnjačkim sistemima poput britanskog SUP-a Marconi i topa L7 105&nbsp;mm. Nova verzija tenka nazvana je Type 79, što predstvalja zaključak kineske prve generacije borbenih tenkova.

Iako kineska armija nije bila zadovoljna karakteristikama Type 69, on je imao jako dobar izvoz u druge zemlje. Preko 2.000 Type 69 tenkova je prodano tokom 1980-ih. Jendostavnost, niski troškovi tenka predstavljali su ga primamljivim na tržištu, a Kina ih je stotine prodala objema zaraćenim stranama tokom iransko-iračkog rata, mnoge tenkove je kasnije koristila iračka vojska tokom zalivskog i rata u iraku 2003. godine.

Mijanmarska vojska je Type 69 tenkove upotrijebila u pograničnom sukobu protiv tajlandskih M60 Patton tenkova.

Type 69/79 imaju gotovo isti trup i kupoli kao i njihov prethodnik Type 59. Razlikuju se po tome što su snadbjeveni boljim tehnološkim rješenjima koja su nabvaljena od zapadnih zemalja.

Danas je u kineskoj armiji ostalo još nekoliko stotina ovih tenkova koji su uglavom u rezervi ili se koriste za obuku, zamijenili su ih noviji Type 96 i Type 99.

### Iračka upotreba 
Tokom 1980-ih godina režim Sadama Huseina je od Kine nabavio stotine ovih tenkova. Zapadni analitičari tvrde da je Irak do zalivskog rata svoje Type 69 tenkove nadograđivao topovima kalibra 105&nbsp;mm, minobacačima 60&nbsp;mm i topovima 125&nbsp;mm sa automatskim punjačem. Svi tenkovi su imali nadograđen oklop sa prednje strane.  Ove verzije su poznate kao **Type 69-QM**. Tokom zalivskog rata jedinice opremljene ovim tenkom su se pokazale boljima, nego Sadamova republička garda koja je bila opremljena tada modernim T-72 tenkovima, razlog tome može biti Sadamova odluka da se T-72 trebaju sačuvati.

Tokom rata u Iraku 2003. godine iračka vojska je koristila ove tenkove u borbi protiv američke vojske, ali su imali značajnih gubitaka, računajući gubitke od borbenih helikoptera AH-1 Cobra. OSim standardne upotrebe koristili su ih kao artiljerijska oruđa ili obične zapreke na cestama.

## Verzije 
### Produkcijske verzije 
#### Type 69
****Type 69-IIA** - prva produkcijska verzija iz 1982. godine opremljena sa:
***glatkocijevnim topom 100&nbsp;mm
***novim SUP-om sa:
**** TSFC stabilizacijom topa u dvije osi
****Type 70 vizirom komandira
****TCRLA laserskim daljinometrom
****BCLA  balističkim kompjuterom
***Type 889 radiom
***bočnim zaštitama gusjenica
***bacačem dimne zavjese

Ova verzija se široko izvozila i proizvodila pod licencom u Pakistanu od strane  Heavy Industries Taxila (HIT).

***Type 69-IIB/C ** - komandna verzija sa dodatnom komunikacijskom opremom i napajanjem.
***Type 653** -  vozilo za opravke bez kupole sa buldožerom i dizalicom kapaciteta 70 tona.

#### Type 79 
***Type 69-III (Type 79)** - poznat pod oznakom WZ-121D, poboljšana verzija Type 69 sa zapadnim tehnologijama. Prvi prototip napravljen 1981. godine. Dva formalna protortipa napravljena 1983. godine sa laserskim daljinometrom. Ušao u serijsku proizvodnju 1984. godine, a javnosti prvi put prikazan iste godine na vojnoj paradi. 
Izmjene su uključivale:
*gusjenice sa gumenim oblogama
*poklopci su se automatski zatvarali prilikom detekcije bojni otrova
*Type 83 105&nbsp;mm top (unaprijeđena kopija britanskog L topa) sa termozaštitom
*pasivni IC nišani i termovizija
*britanski Marconi SUP
*Type 79 tečnošću hlađeni dizeslski motor 730 KS
***Type 79** - sa eksplozivno-reaktivni oklopom
***GCZ-110** - inžinjersko vozilo 

### Inostarne verzije 
#### Irak 
***Type 69-QM** - u iračkoj vojsci bio poznat kao *T-55B*. Type 69-II sa standardnim topom 100&nbsp;mm, ojačanim oklopom na prednjoj strani, na nekim je ugrađen minobacač 60&nbsp;mm.
***Type 69-QM1** - Type 89-II sa NATO standardnim topom 105&nbsp;mm.
***Type 69-QM2** - verzija sa glatkocijevnim topom 125&nbsp;mm.

#### Bangladeš 
***Type 69-IIG** -  modernizovana verzija sa topom 105&nbsp;mm stabiliziranim u dvije osi koji može ispaljivati navođene protivoklopne projektile, novim SUP-om, laserskim daljinometrom, termovizijom, TDL-om, motorom 850 KS, ERA oklop 3. generacije, sistem upozoravanja od laserskog zračenja, ABH zaštita, gusjenice sa gumenim podlogama.

## Korisnici 
### Trenutni korisnici 
* - 50 Type 69-I i IIA tenkova prebačeno od Kine 1991. 5 Type 653 1993. i 3 3 Type 654 2012. godine dobavljeno od Kine. 58 tenkova Type 69-II modernizovano na Type 69-IIG standard u peridou 2010-2013.
* - 200 u upotrebi 2002. godine.
* - 500 Type 69-II prebačeno 1986-1988. od Kine ili Sjeverne Koreje. Oko 200 u upotrebi 2002. ~200 in 2002
* - 80 Type 69-II.
* - proizvodi pod licencom.
* - 5 Type 69-II koristi korpus marinaca, dok ih je kopnena vojska izbacila iz upotrebe. Poznati pdo lokalnom oznakom **Type 30**.
* - 10 Type 69-II dobavljenih 1987.
### Bivši korisnici 
* - U periodu od 1983. do 1988. godine dovaljeno od kIne oko 1.500 Type 69-I i Type 62-II tenkova. 2002. ih je bilo još oko 200 u upotrebi.
* - izbacila ih iz upotrebe u korist češke modernizacije T-55AM2B i novog MBT-2000 tenka.

## Također pogledajte 
* T-55
* Type 59

## Reference
Kategorija:Kineski tenkovi