Memorandum Srpske akademije nauka i umjetnosti

**Memorandum Srpske akademije nauka i umjetnosti** poznat jednostavno kao **Memorandum SANU** je nacrt dokumenta koji je stvorila Srpska akademija nauka i umetnosti u periodu između 1985-86. kao strateški program srpske inteligencije. Memorandum SANU je odredio smjer rješenja srpskog pitanja unutar SFR Jugoslavije. Ovaj dokument bio je objavljen u javnosti preko beogradskog dnevnika  "Večernje novosti" u dva nastavka 24. i 25. septembra 1986. godine.

Memorandum je odmah privukao pažnju javnosti u Jugoslaviji jer je dao glas kontroverznim stavovima o stanju nacije i založio se za temeljnu reorganizaciju države. Glavna tema je bila da ustavna struktura Jugoslavije diskriminiše Srbe i da decentralizacija vodi raspadu Jugoslavije. Tvrdilo se da je razvoj Srbije narušen u korist drugih dijelova Jugoslavije, odnosno da druge razvijenije regije cvjetaju na račun Srbije. Memorandum su zvanično osudile Vlada Jugoslavije 1986. i Vlada SR Srbije zbog podsticanja nacionalizma. Neki smatraju da je njegovo objavljivanje ključni trenutak u raspadu Jugoslavije[5] i doprinos jugoslovenskim ratovima.

## Radna grupa 
Radnu grupu su sačinjavali:

* Pavle Ivić
* Antonije Isaković
* Dušan Kanazir
* Mihailo Marković
* Miloš Macura
* Dejan Medaković
* Miroslav Pantić
* Nikola Pantić
* Ljubiša Rakić
* Radovan Samardžić
* Miomir Vukobratović
* Vasilije Krestić
* Ivan Maksimović
* Kosta Mihailović
* Stojan Ćelić
* Nikola Čobeljić

## Sadržaj
Memorandum je podijeljen na deset dijelova, koji su grupisani u dvije cijeline:
*Kriza jugoslavenske privrede i društva;
*Položaj Srbije i srpskoga naroda;

### Glavne tačke memoranduma 
* Albanci vrše genocid nad Srbima na Kosovu (str. 41, 56 memoranduma)
* SR Slovenija i SR Hrvatska preuzimaju kontrolu nad srpskom ekonomijom. Jugoslavija uklanja industriju iz SR Srbije (str. 42)
* Postoji potreba za ustavnim promjenama Jugoslavije zbog njenog nepravednog maltretiranja i slabljenja Srbije (str. 46)
* Antisrpska diskriminacija je raširena (str. 50)
* Srbija je žrtvovala 2,5 miliona svojih građana u ime Jugoslavije (u Prvom i Drugom svetskom ratu) i sada je žrtva iste države (str. 52)
* Između 1690. i 1912. 500.000 Srba napustilo je Kosovo, gdje Albanci vrše genocid (str. 56)
* Srbi koji žive na Kosovu i Srbi koji žive u Hrvatskoj izloženi su diskriminaciji (str. 58)
* Hrvatski Srbi su u opasnosti bez presedana (str. 62)
* Svi srpski pisci iz Bosne i Hercegovine su srpski a ne bosanski pisci (str. 65)
* Srpsko pitanje se ne može riješiti bez punog nacionalnog i kulturnog jedinstva srpskog naroda Jugoslavije (str. 70–3)
* Srbi su u poslednjih 50 godina dva puta bili žrtve razaranja, asimilacije, prisilnog vjerskog preobraćenja, kulturnog genocida, ideološke indoktrinacije i tvrdnji da nemaju nikakav značaj (str. 70–3)
* Ako Jugoslavija propadne, Srbija mora da se pridržava svojih nacionalnih interesa (str. 73)

## Komentar 
Memorandum SANU u svom sadržaju nimalo ne odstupa od već poznatih programa Velike Srbije ("Načertanije", Srbi svi i svuda, Homogena Srbija...) samo je moderniziran za svoje vrijeme:

* granice Srbije nisu u skladu s etničkim sastavom i kao takve one se trebaju prekrajati, jer prema memorandumu Ustav iz 1974. je nanio mnogo štete Srbiji, zbog stvaranja autonomnih pokrajina Vojvodine i Kosova, razvodnjavanje federacije, kao i zbog "umjetnih" administrativnih granica koje ne predstavljaju "pravu" sliku
* ugroženost srpskog naroda od strane drugih naroda unutar SFR Jugoslavije: asimilacija, iskorištavanje, istjerivanja, nemogućnost izražavanja, marginalizacija u političkoj, ekonomskoj, kulturnoj i naučnoj sferi.  
* jačanje protusrpskih snaga unutar SFR Jugoslavije (Hrvati, Albanci)
* potreba za brzu i skoru akciju da se spriječi propadanje Srbije i srpskog naroda

## Utjecaj 
Memorandum SANU je imao dalekosežan utjecaj na razvoj i obnovu nacionalističkog pokreta u Srbiji prvo pod okriljem Saveza komunista Srbije. Memorandum je imao i izravan utjecaj na Slobodana Miloševića koji je ideje izložene u memorandumu pokušao provesti u djelo: antibirokratska revolucija i ideja o velikoj Srbiji koja je kasnije bila uzrok rata u Sloveniji, Hrvatskoj, BiH i na Kosovu.

## Također pogledajte 
*Memorandum SANU iz 1995. godine
*Drugi Memorandum SANU, memorandum iz 2012.

## Također pogledajte 
* Srpska akademija nauka i umetnosti
* Dobrica Ćosić

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*Memorandum SANU na Wiki izvoru 

Kategorija:1985. u Jugoslaviji
Kategorija:1986. u Jugoslaviji
Kategorija:1985. u Srbiji
Kategorija:1986. u Srbiji
Kategorija:Historija SR Srbije
Kategorija:Politički skandali u Jugoslaviji
Kategorija:Politički skandali u Srbiji
Kategorija:SANU
Kategorija:Srpski iredentizam