Zbunjeni Sherlock Holmes

***Zbunjeni Sherlock Holmes*** je veoma kratak američki nijemi film iz 1900. čiji je snimatelj bio Arthur Marvin. To je najraniji poznati film sa Doyleovim detektivom Sherlockom Holmesom, iako u obliku različitom od kasnijih adaptacija. Uvođenje likova čini ovaj film i prvim poznatim detektivskim filmom. U filmu, lopov, koji može nestati i pojaviti se kad hoće, ukrade Holmesu vreću s predmetima. Holmesovi pokušaji da osujeti uljeza svaki se put završe neuspjehom.

Originalno je prikazivan na tzv. *Mutoskopovim* mašinama, a ima trajanje od 30 sekundi. Iako je snimljen 1900, registriran je tek 1903. i na nekim kopijama vidi se obavijest o autorskim pravima u kojoj se navodi ova činjenica. Nakon što se mnogo godina pretpostavljalo da je izgubljen, film je ponovo nađen 1968. u obliku ispisa na papiru u Kongresnoj biblioteci.

## Radnja 
Holmes ulazi u svoj salon i zatječe provalnika na djelu, ali tokom suočavanja s njim biva iznenađen kad provalnik iščezne. Holmes u početku pokušava zanemariti čitav događaj zapalivši cigaru, ali nakon što se lopov opet pojavi, pokušava od njega vratiti vreću s ukradenim stvarima, izvlači pištolj iz džepa i puca na uljeza, koji opet nestaje. Nakon što Holmes vrati svoje stvari, vreća nestaje iz njegove ruke i pojavljuje se u ruci provalnika, koji brzo nestane kroz prozor. U ovom trenutku film se naglo završava, prikazujući "zbunjenog" Holmesa. Poput Edisonovog kinetoskopa, mutoskop nije projicirao na ekranu i film je mogla gledati samo jedna osoba u jednom trenutku. Jeftiniji i jednostavniji od kinetoskopa, sistem koji je promovirala Američka mutoskopska kompanija ubrzo je postao dominantan u poslu s mašinama na novčić.

Mutoskop je radio na istom principu kao i folioskop: pojedinačne sličice, odštampane na fleksibilnim karticama koje su prikačene za kružno jezgro, okretale su se ručicom. Kartice su osvjetljavale sijalice smještene unutar mašine, a taj sistem izumio je Marvinov brat Henry, jedan od osnivača AMBC-a. Ranije mašine oslanjale su se na reflektiranu prirodnu svjetlost.

Kako bi se izbjeglo kršenje Edisonovog patenta, AMBC-ove kamere u periodu od 1895. do 1902. koristile su široki film (68 mm), s veličinom slike od 5.08 x 6.35 cm, što je 4 puta veće u odnosu na Edisonov 35-milimetarski format. AMBC-ovi filmovi nisu bili unaprijed perforirani, već je sama kamera zupcima bušila rupe sa svake strane sličice dok je film išao brzinom od 30 sličica u sekundi. Dužina rolne *Zbunjenog Sherlocka Holmesa* iznosila je 86.56 m, dajući mu trajanje od 30 sekundi (iako bi to u praksi variralo, zbog ručnog pokretanja mutoskopa).

Režiser i snimatelj ovog filma jest Arthur W. Marvin (maj 1859 – 18. januar 1911), kamerman u AMBC-u. Marvin je završio preko 418 kratkih filmova između 1897. i 1911. i bio je poznat po snimanju vodviljskih zabavljača. Kasnije je postao poznat kao kamerman u ranim nijemim filmovima D. W. Griffitha. Julie McKuras navodi da je film izdan u maju iste godine. Povremeno sugeriranje da film datira iz 1905. vjerovatno je rezultat miješanja ovog filma s *Vitagraphovim* filmom *Avanture Sherlocka Holmesa ili Zarobljen radi ucjene*.

## Ponovno otkriće filma 
Za film se mnogo godina pretpostavljalo da je izgubljen sve dok Michael Pointer, historičar filmova o Holmesu, 1968. nije identificirao ispis na papiru u arhivu Kongresne biblioteke.*Zbunjeni Sherlock Holmes* naknadno je prebačen na 16-milimetarski film u zbirci u Kongresnoj biblioteci.

## Analiza 
mini|minitime=16|alt= |Kompletan snimak filma

Zaplet ovog filma nije u vezi s tzv. kanonom Sherlocka Holmesa; vjerovatno je Holmesovo ime ovdje upotrijebljeno čisto iz razloga što je bilo poznato publici. Snimljen iz samo jedne tačke gledišta, namjera mu je vjerovatno bila da posluži kao primjer za osnovne filmske trikove i specijalne efekte, naročito za stop-trik, koji je najprije razvijen 1896. u filmu francuskog režisera Georgesa Mélièsa.

*Zbunjeni Sherlock Holmes* predstavlja prvi pokušaj u primjetnom trendu ranih filmaša da prikažu lik kao smiješnu figuru; u ovom slučaju ponešto neugledno odjeveni Holmes ostaje "zbunjen" od strane provalnika, što je u suprotnosti s detektivskim sposobnostima njegovog književnog imenjaka. Tek je *Sherlock Holmes* Williama Gillettea iz 1916. bio pokušaj ozbiljnije adaptacije Doyleovog lika. Pointer je sugerirao da su izgled i kostim anonimnog glumca u *Zbunjenom Sherlocku Holmesu* imitacija Gilletteovog prikaza Holmesa na pozorišnim daskama. Gilletteova drama *Sherlock Holmes* debitirala je na Broadwayu 6. novembra 1899.

U Pointerovom izvještaju o otkriću filma 1968. navedeno je da je ovo "rani trik-film, očito napravljen za gledanje na mutoskopu... Iako sićušno, trivijalno djelo, ima historijski značaj kao najranija upotreba Sherlocka Holmesa u filmu". U dodatku na ovo, uključivanje lika (Holmesa) čini ovaj film prvim poznatim detektivskim filmom. Postavljeno je mišljenje da je Holmes postao najproduktivniji lik u historiji filma.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Filmovi iz 1900.
Kategorija:Filmovi iz 1903.
Kategorija:Američki filmovi
Kategorija:Američki crno-bijeli filmovi
Kategorija:Američki nijemi filmovi
Kategorija:Filmovi o Sherlocku Holmesu