Vojska Republike Srpske

**Vojska Republike Srpske** (**VRS**) bila je paravojna organizacija Republike Srpske od 1992. do 2005. godine za vrijeme i poslije rata u BiH. Naslijedila je tadašnju JNA na teritoriji BiH, kako u vojnom kadru, tako i u infrastrukturi i naoružanju. Finansirana je iz Beograda, kako za vrijeme rata u BiH, tako i nakon Dejtonskog sporazuma. Tek nakon jačeg angažmana međunarodne zajednice u BiH, finansiranje VRS-a iz Beograda je prestalo.

VRS zajedno sa ostalim srpskim snagama je bila jedna od strana u ratu u Bosni i Hercegovini od 1992. do 1995. godine. Dio ratnog rukovodstva VRS-a je optuženo ili osuđeno pred MKSJ za najteže zločine po međunarodnom pravu, što uključuje etničko čišćenje, zločine protiv čovječnosti, ratne zločine, urbicid, kulturocid i genocid. VRS je jedina vojska u svijetu koja je osuđena za genocid pred Haškim tribunalom.

Od 1. decembra 2005. nakon reforme odbrane u BiH, VRS je integrisana u sastav Oružanih snaga Bosne i Hercegovine i nastavlja tradiciju kroz Srpski puk u OS BiH.

## Historija 
[thumb|Protiv-oklopni top [ZiS-3 Vojske RS-a]]
### Osnivanje
Krajem 1991. godine bilo je sasvim izgledno da će se Bosna i Hercegovina ocijepiti od tadašnje SFRJ. Ovakva ideja nije bila prihvaćena od strane srpskih političara u BIH, kao i od većine bosanskih Srba. Vojni vrh JNA na čelu s Veljkom Kadijevićem i Blagojem Adžićem je postepeno naoružavao vojna krila srpskih stranaka u BiH. Kako bi odvajanjem BiH od ostatka tadašnje Jugoslavije JNA postala suvišna i strana vojna sila, ona bi se morala povući s teritorije novopriznate i nezavisne države Republike Bosne i Hercegovine. Kako su bosanski Srbi zapravo još vjerovali u ideju SFRJ i JNA kao njene vojne sile, nisu vjerovali u novu državu Bosnu i Hercegovinu na osnovu čega je iz dijelova JNA na području Bosne i Hercegovine 12. maja 1992. formirana nova vojska pod nazivom **Vojska Republike Srpske** odlukom Narodne skupštine Srpske Republike Bosne i Hercegovine. Štab bivšeg banjalučkog korpusa JNA je preimenovan u štab VRS-a. Sjedište štaba je bilo na Palama.

### 1992.
Prve vojne operacija VRS je vršila u području Bosanske Posavine s ciljem zaposjedanja koridora i spajanje fizički odvojenih teritorija Republike Srpske. Ova operacija poznata je pod nazivom Operacija Koridor i trajala je od 7. juna do 26. juna 1992. kada su srpske snage zauzele gradove Bosanski Brod, Šamac, Derventu, Brčko, Odžak i Modriču. Daljnje operacije VRS je vršila s ciljem zauzimanja glavnog grada RBIH Sarajeva, što je bilo bezuspješno, ali su grad okružili i vršili iscrpljujuće artiljerijske napade po gradu. Zauzimanjem teritorija i gradova po istočnoj Bosni, srpske snage vrše etnička čišćenja i masovna protjerivanja nesrpskog stanovništva s toga područja. Tokom 1992. godine snage VRS zaposjedaju veliku teritoriju na području istočne Bosne, istočne Hercegovine, banjalučke regije, Bosanske Posavine i zapadne Bosne, a gradove Sarajevo, Goražde, Srebrenica, Žepa, Bihać stavljaju pod opsadu.

### 1993.
Početkom 1993. godine VRS vrši intenzivirane napade na području istočne Bosne i Posavine. U martu 1993. VRS pokreće ofenzivu s oklopnim snagama kod mjesta Karuše, s ciljem ovladavanja komunikacije Teslić-Doboj. Ova operacija nosila je kodni naziv "Posljednja šansa", te je urodila velikim porazom. Tokom 1993. dolazi do sukoba između Hrvata i Bošnjaka u Hercegovini, u vrijeme čega srpske snage zauzimaju općinu Trnovo i probijaju linije Armije RBIH na području Igmana tokom operacije Lukavac 93. 15. novembra VRS pokreće ofanzivu prema Olovu što je završilo bezuspješno. Nakon zauzimanja Srebrenice 11. jula pripadnici VRS i drugih paravojnih formacija počinile su genocid nad stanovništvom i ratnim zarobljenicima ubivši oko 8372 osoba. Dana 25. jula snage VRS zauzimaju Žepu. Napredovanjem snaga Armije RBIH, HVO i HV, srpske snage gube teritoriju u Bosanskoj krajini i sjeverozapadnoj Hercegovini uključujući gradove Bosansku Krupu, Bosanski Petrovac, Drvar, Bosansko Grahovo, Glamoč, Donji Vakuf, Ključ, Sanski Most, Mrkonjić Grad.

## Ratna organizacija 
Predsjednik Republike Srpske bio je vrhovni komandant Vojske Republike Srpske

*Generalštab Vojske Republike Srpske
** 1. Krajiški korpus, Banja Luka 
** 2. Krajiški korpus, Drvar 
** Istočno-bosanski korpus, Bijeljina
** Sarajevsko- romanijski korpus, Sarajevo 
** Hercegovački korpus, Bileća 
** Drinski korpus, Zvornik

## Generali i komandanti 
[thumb|General i zapovjednik Vojske RS-a i ratni zločinac [Ratko Mladić]]

* Radovan Karadžić vrhovni komandant i prvi predsjednik Republike Srpske
* Ratko Mladić komandant Glavnog štaba VRS
* Manojlo Milovanović Načelnik Glavnog štaba VRS
* Zdravko Tolimir Načelnik za sigurnost Glavnog štaba VRS
* Milan Gvero načelnik za moral i informisanje Glavnog štaba VRS
* Momir Talić komandant 1.krajiškog korpusa
* Grujo Borić komandant 2.krajiškog korpusa
* Novica Simić, komandant Istočno-bosanskog korpusa
* Radovan Grubač, komandant Hercegovačkog korpusa
* Slavko Lisica, komandant 3. operativne grupe 1.krajiškog korpusa
* Stanislav Galić, komandant Sarajevsko-romanijskog korpusa

Prištabske jedinice:
* 65. zaštitni motorizovani puk
* 1. gardijska motorizovana brigada
* Srpska garda Ilidža
* Garda Panteri

## Ratno zrakoplovstvo i protuzračna odbrana 
Osnivanjem 19. maja 1992. RZ I PZO VRS je od JNA naslijedilo 22 aviona SOKO J-21 Jastreb, 12 aviona SOKO J-22 Orao, 22 helikoptera Gazela, 14 helikoptera Mi-8. Prve letove je zrakoplovstvo izvodilo s ciljem bombardovanja hrvatskih položaja u Bosanskoj Posavini.

## Poslijeratni period
Nakon potpisivanja Dejtonskog sporazuma Vojska Republike Srpske je priznata kao jedna od dviju zvaničnih vojnih sila Bosne i Hercegovine i kao zvanična vojna sila entiteta Republika Srpska. U Vojsci Republike Srpske počela postepena reforma. Sa oko 180.000 vojnika i oficira u nekoliko godina, broj osoblja je smanjen na 20.000 ljudi. Paralelno, došlo je do promjene u broju korpusa, sa ratnih šest, smanjeno je na četiri i na kraju na tri. Od 1. decembra 2005. godine, Vojska Republike Srpske je ušla u sastav Oružanih snaga BiH kao Treći pješadijski puk „Republika Srpska“.

## Također pogledajte 
* Rat u Bosni i Hercegovini

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Republika Srpska
Kategorija:Rat u Bosni i Hercegovini
*
Kategorija:Vojska
Kategorija:Vojska Bosne i Hercegovine
Kategorija:Srpske paravojne formacije
Kategorija:Srpski nacionalizam u Bosni i Hercegovini