open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Edvard Moser

mini|Edvard Moser
**Edvard Ingjald Moser** (rođen 27. aprila 1962.) jeste norveški profesor psihologije i neuronauke na Kavli institutu za sistemsku neuronauku na Norveškom univerzitetu za nauku i tehnologiju (NTNU) u Trondheimu. Godine 2005, on i May-Britt Moser otkrili su mrežne ćelije  u medijalnoj entorinalnoj kori mozga. Mrežne ćelije su specijalizovani neuroni koji mozgu pružaju koordinatni sistem i metriku za prostor. Godine 2018. otkrio je neuronsku mrežu koja izražava naš osjećaj za vrijeme u iskustvima i sjećanjima smještenim u lateralnom entorinalnom korteksu mozga . Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu podijelio je 2014. s dugogodišnjom saradnicom i tadašnjom suprugom May-Britt Moser, i prethodnim mentorom Johnom O'Keefeom za njihov rad na identificiranju sistema pozicioniranja mozga. Dvije glavne komponente GPS-a mozga su ; mrežne ćelije i neuroni mjesta, specijalizirani tip neurona koji reagira na određene lokacije u prostoru. Zajedno s May-Britt Moser uspostavio je Moser istraživačko okruženje, koje oni vode.

Moser je rođen od njemačkih roditelja koji su se 1950-ih preselili u Norvešku, a odrastao je u Ålesundu . Stekao je obrazovanje za psihologa na Odsjeku za psihologiju Univerziteta u Oslu i doktorirao iz neurofiziologije na Medicinskom fakultetu istog univerziteta 1995; 1996. imenovan je za vanrednog profesora biološke psihologije na Odsjeku za psihologiju Norveškog univerziteta za nauku i tehnologiju (NTNU); promoviran je u profesora neuronauke 1998. Njegova istraživačka grupa je 2002. dobila status odvojenog "centra izvrsnosti". Edvard Moser vodio je niz istraživačkih grupa i centara, zajednički poznatih kao Moser istraživačko okruženje. Vanjski je naučni član Instituta za neurobiologiju Max Planck, s kojim sarađuje nekoliko godina.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1962.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Norveški nobelovci
Kategorija:Norveški psiholozi
Kategorija:Biografije, Ålesund
Elizabeth Blackburn

[mini|Elizabeth Blackburn (Nobelova nagrada za medicinu ili fiziologiju 2009) u [Stockholm|Stockholmu, juni 2016.]]**Elizabeth Helen Blackburn**, (rođena 26. novembra 1948) jeste australijsko - američka nobelovka, bivša predsjednica Instituta Salk za biološke studije. Ranije je bila biološki istraživač na Kalifornijskom univerzitetu u San Franciscu, koji je proučavao telomere, strukturu na kraju hromozoma koja štiti hromozom. 1984. Blackburn je zajedno s Carol W. Greider otkrila telomerazu, enzim koji nadopunjava telomeru. Za ovo djelo nagrađena je Nobelovom nagradom za fiziologiju ili medicinu 2009, podijelivši je s Greiderom i Jackom W. Szostakom, postavši prva australska žena nobelovac. Također je radila na medicinskoj etici, a kontraverzno je otpuštena iz Vijeća za bioetiku Bushove administracije.
mini|Međunarodni dan **žena** i djevojaka u **nauci**
Telomeraza djeluje dodavanjem parova baza na previd DNK na 3' kraju, produžujući lanac dok DNK polimeraza i RNA prajmer ne mogu dovršiti komplementarnu nit i uspješno sintetizirati dvolančanu DNA. Budući da DNK polimeraza sintetizira DNK samo u vodećem pravcu lanca, rezultira skraćivanjem telomera. Kroz svoja istraživanja, Blackburn i saradnici uspjeli su pokazati da se telomera učinkovito nadopunjava enzimom telomerazom, koji čuva ćelijsku diobu sprječavajući brži gubitak genetskih informacija unutar telomera, što dovodi do ćelijskog starenja.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Video predavanje o telomerima i telomerazi 

Kategorija:Članovi Kraljevskog društva
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Rođeni 1948.
Kategorija:Biografije, Hobart
Kategorija:Žene dobitnice Nobelove nagrade
Etinilestradiol

## Definicija i medicinska upotreba
**Etinstradiol** (**EE**) je estrogeni lijek koji se široko koristi u kontracepcijskim pilulama u kombinaciji sa progestinima. U prošlosti, EE se široko koristio za različite indikacije, poput liječenja simptoma menopauze ginekoloških poremećaja i nekih hormonski osjetljivih karcinoma. Obično se uzima oralno, ali se koristi i kao flaster i vaginalni prsten. 

## Nuspojave
Opće  nuspojave EE uključuju osjetljivost dojki i povećanje dijki,  glavobolju, zadržavanje tečnosti i mučninu, između ostalog.  U muškaraca EE može dodatno izazvati razvoj dojki, općenitu feminizaciju, hipogonadizam i spolnu disfunkciju. Rijetke, ali ozbiljne nuspojave uključuju krvni ugrušak, oštećenje jetre i rak maternice.

## Mehanizam djelovanja
EE je estrogen ili agonist estrogenog receptora, biološka meta estrogena poput estradiolaa.To uključuje  žene kojima su dijagnoze:

* Historija duboke venske tromboze (DVT) ili plućna embolija (PE) koja nije primala antikoagulanse
* Akutni DVT / PE
* Dugotrajna imobilizacija uslijed velike operacije
* Napredni dijabetes melitus sa vaskularnim bolestima
* Migrena sa aurom
* Hipertenzija ≥160 / 100
* Vaskularna bolest
* Aktuelnost i historija ishemijske bolesti srca
* Višestruki faktori rizika za aterosklerotske kardiovaskularne bolesti (npr. starija dob, pušenje, dijabetes, hipertenzija, nizak HDL, visoki LDL ili visoki nivo triglicerida)
* Starost ≥35 i pušenje ≥15 cigareta/dan
* Istorija cerebrovaskularne povrede
* Sistemski lupus eritematozus sa pozitivnim (ili nepoznatim) antifosfolipidnim antitijelima
* Komplicirana valvularna bolest srca

Osim kada se koristi za liječenje, EE treba izbjegavati kod žena s aktuelnim rakom dojke, zbog mogućeg pogoršanja prognoze.

EE također treba izbjegavati kod žena dojilja  koje imaju manje od 21 dana poslijeporođaja zbog povećanog rizika od VTE. O upotrebi EE kod dojilja koje su najmanje 21 dan nakon porođaja treba razgovarati s pružateljem usluga i uključiti informacije o prednostima, nedostacima i alternativama za upotrebu EE.

Zbog rizika od holestatske hepatotoksičnosti, široko se smatra da treba izbjegavati COC koji sadrže EE kod žena s anamnezom holestaza trudnoće, tumora na jetri, aktivnih hepatitisa i porodičnih nedostataka u izlučivanju žuči.

## Neželjeni efekti
### Dugoročni efekti
## Također pogledajte
*Spolni hormon

## Reference
## Dopunska literatura
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi
Kategorija:Hormoni
Kategorija: Etinilciklopentanoli
Kategorija: Antigonadotropini
Kategorija: Dioli
Kategorija: Estrani
Kategorija: Hepatotoksini
Kategorija: Hormonski antineoplastični lijekovi
Kategorija: Hormonska kontracepcija
Kategorija: Ljudski metaboliti lijekova
Kategorija: Otpuštači prolaktina
Kategorija: Fenoli
Kategorija: Sintetički estrogeni
Vlažna truhlež

thumb|250px|right|Primjer vlažne truhleži
[thumb|right|Truhež *[Coniophora puteana*]]
**Mokra truhlež** ili **vlažna truhlež**  je generički pojam koji se koristi za definisanje parafiletskih varijacija nekih vrsta gljiva, kao što je * Coniophora puteana* (inače poznata kao podrumska gljiva) i *Choanephora cucurbitarum*. Neke vrste dobijaju hranu razgradnjom ćelijskog zida drveta, što rezultira gubitkom njegove snage. To može uzrokovati probleme u integritetu strukturne konstrukcije. Vrsta *C. cucurbitarum * utiče na cvjetgove i plodove usjeva, kao što su *Amaranthus* i bamja.

Evropska Agencija za zaštitu okoliša (EPA) navodi da „Pored toga, izlaganje plijesni može iritirati oči, kožu, nos, grlo i pluća alergičnih i nealergičnih osoba na pliesni.”

## Također pogledajte
* Suha truhlež
*Plijesni

## Reference
## Vanjski linkovi
* 
* 

Kategorija:Gljive
Kategorija:Razgradnja drveta
Kategorija:Amaranthus
Kategorija:Choanephora
Membranski steroidni receptor

250px|thumb|Steroidni receptror

**Membranski steroidni receptori** (**mSRs**), također nazvani **vanjedarni steroidni receptori**, su klasa receptora ćelijske površine koje aktiviraju endogeni , steroidi koji posreduju brzo, negenomsku signalizaciju modulacijom unutarćelijskih signalnih kaskada.Pored klasičnih jedarnih receptora,  receptori steroidnih hormona (SHR), mSRs su drugo sredstvo za steroide da posreduju u njihovom biološkom učinku. U slučaju mSRs,  SHR-ovi mogu proizvesti spore genomske odgovore ili brze, negenomske odgovore.

## Lista membranskih steroidnih receptora 
Poznate grupe mSR uključuju:
* Membranski spolni steroidni receptori
** Membranski estrogensi receptor  (mERs) – GPER, ER-X, ERx, Gq - mER
** Membranski progesreonski receptor (mPRs) – mPRα, mPRβ, mPRγ, mPRδ, mPRϵ, PGRMC1, PGRMC2
** Membranski androgeni receptori (mARs) – GPRC6A, ZIP9
* Membranski kortikosteroidni receptori
** Membranski glukokortikoidni receptori (mGRs)
** Membranski mineralokortikoidni receptori (mMR)

## Reference 
Kategorija: Hormoni
Kategorija: Ljudski proteini
Kategorija: Steroidi
Kategorija: Ljudski ženski endokrini sistem
Andrzej Zawada

**Andrzej Zawada** (16.07.1928 – 21.08.2000.) bio je poljski planinar i prvi organizator i vođa ekspedicija u zimskim uslovima na vrhove preko 8000 m. u Himalajima. Među penjačima je bio poznat po svojoj frazi: *Reci mi šta si zimi uradio u Tatrama, i ja ću ti reći kakav si penjač.* Studirao je fiziku i geofiziku u Vroclavu i Varšavi, oblast seizmologija. Od 1955–1993 radio je u Institutu za geofiziku Poljske akademije za nauku.

Godine 1959. vodio je prvu zimsku ekspediciju koja je prošla čitavom dužinom glavnog grebena Tatri u trajanju od 19 dana. Od 1960-ih, Poljaci su pažnju usmjerili na Hindukuš, posebno u Afganistanu gdje su dolazili sa brojnim ekspedicijama i sticali iskustva za kasnije odlaske u Himalaje. Osvojili su i najviši vrh masiva Khunyang Chhish (7.852 m.). Kao vođa ekspedicije, Zawada je takođe bio na vrhu. Godine 1973, 13 februara, Andrzej Zawada i partner Tadeusz Piotrowski popeli su se na vrh Noshaq (7.492 m.), drugi vrh po visini, pri temperaturi od -40 stepeni C. Bio je to prvi zimski uspon na neki vrh preko 7.000 m, koji nikad nije ponovljen. Time su najavili i uspone na vrhove od 8000 m. Legendarna Wanda Rutkiewicz je ostvarila prvi ženski uspon na ovaj vrh.
 
Zawada i partner Zygmunt Heinrich pokušali su 1974. god. uspon na Lhotseu (8.516 metara), četvrti najviši vrh na svijetu, ali zbog nevremena nisu uspjeli doći do vrha. Dospjeli su do visine 8.250 m. Bio je to prvi uspon na visinu preko 8.000 m. u zimskim uslovima. Zbog toga se Zawada vratio sa ubjeđenjem da je uspon na vrhove preko 8.000 m. sasvim moguć.

U to vrijeme već je bila izrasla generacija vrsnih penjača: Wanda Rutkiewicz, Jerzy Kukuczka, Krzysztof Wielicki, Wojciech Kurtyka i dr, koje će Zawada predvoditi u zimskim usponima.

## Himalaji 
* Sedamnaestog februara 1980. Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki izveli su prvi zimski uspon na Mount Everest. Ekspediciju je vodio Andrzej Zawade.  
* Istovremeno dok je trajala ekspedicija Zawada je pravio plan za slijedeći uspon. Nakon samo mjesec dana trajanja priprema u Poljskoj, doveo je novu ekspediciju. Andrzej Czok i Jerzy Kukuczka osvojili su  Everest 19. maja, 1980. penjući se novom rutom po Jugozapadnoj strani (Pillar strana). 
* U februaru 1985 Maciej Berbeka i Maciej Pawlikowski izveli su prvi zimski uspon na Cho Oyu. Zawada je vodio ekspediciju. 
* Krajem 1988. god. Zawada je sa Leszek Cichyem i Krzysztof Wielickim učestvovao u belgijskoj ekspediciji na Mount Everest. Ekspedicija nije ostvarila uspon, ali je 31. decembra 1988 Krzysztof Wielicki ostvario prvi zimski uspon na Lhotse. 
* Tokom zime 1987/88. organizovao je kanadsko-poljsku neuspješnu ekspediciju na K2.

Autor je brojnih zapisa i fotografija sa raznih ekspedicija i jedan od pisaca *Knjige o alpinizmu*. Bio je počasni član britanskog i francuskog alpinističkog društva i američkog društva istraživača (The Explorers Club). 
## Reference 
Kategorija:Poljski alpinisti
Kategorija:Rođeni 1928.
Kategorija:Umrli 2000.
Hrvatski planinarski savez

**Hrvatski planinarski savez** (HPS) je nacionalni sportski savez planinarske djelatnosti u Republici Hrvatskoj sa sjedištem u Zagrebu. U Hrvatski planinarski savez udruženo je 279 planinarskih društava, Hrvatska gorska služba spašavanja sa 26 pripadajućih stanica, 13 stanice planinarskih vodiča, 11 županijskih i gradskih planinarskih saveza i jedna pridružena članica. Savez vodi brigu o planinarskim objektima i putevima, izdaje časopis *Hrvatski planinar* i stručnu planinarsku literaturu, organizuje stručne škole i kurseve, usklađuje i unaprijeđuje rad planinara, alpinista, penjača, speleologa, vodiča, markacista. HPS udružen je u UIAA (Međunarodna asocijacija planinarskih saveza) te u Hrvatski olimpijski odbor (HOO).

Hrvatski planinarski savez tradicijski je i pravni sljednik Hrvatskog planinskog društva osnovanog 1874. godine. Osnivanjem HPD-a Hrvati su deveti narod svijeta i prvi u ovom dijelu Evrope koji je imao svoje planinarsko društvo.
## Komisije 
Stručna djelatnost HPS-a veoma je obimna i razgranata, a provodi se posredstvom stručnih komisija. Komisije čine aktivni članovi koji su stručni za organiziranje i provođenje stručnih poslova iz svake pojedine djelatnosti. U akcijama koje organizuju komisije HPS-a sudjeluju i mnoga planinarska društva, pa posredno u radu komisija sudjeluju gotovo svi članovi HPS-a. U HPS-a su slijedeće komisije za: 
* planinarske putove
* planinarske objekte
* vodiče
* alpinizam
* sportsko penjanje
* speleologiju
* planinsko skijanje
* zaštitu prirode
* školovanje kadrova
* promidžbu i izdavačku djelatnost
* priznanja
* historija planinarstva
* za statutarnu, kadrovsku i normativnu djelatnost
## Časopis 
Časopis *Hrvatski planinar* izlazi od 1898. godine i jedan je od najstarijih hrvatskih časopisa. Objavljuje književne priloge, putopise, opise zanimljivih planinarskih odredišta u Hrvatskoj i inostranstvu, obaviještenja o planinarskom radu i događanjima, stručne članke, posebno s područja speleologije, ekspedicija i sigurnosti u planinama.

## Reference 
Kategorija:Planinarstvo u Hrvatskoj
Nepalska zimska ekspedicija na K2 2021.

thumb|right|180px|Glavni korišteni putevi uspona na južnoj strani K2: A: zapadni greben
B: zapadna strana C: jugozapadni stup D: južna strana E: jug-jugoistočni greben F: greben Abruzzi 
**Nepalska zimska ekspedicija na K2 2021.** bila je uspješna ekspedicija na K2 u zimskim uslovima i osvajanje posljednjeg vrha preko 8000 m. u zimskim uslovima.

U svijetu alpinizma na visokim planinama, dugo su dominirali zapadni penjači i ekspedicije kojima su Šerpe služili za ispomoć. Ovaj uspon sa tako velikom ekipom predstavlja značajno dostignuće nepalskog planinarstva. 
## Zimski usponi na K2 
Pune 33 godine zimski uspon na K2 bio je najveći izazov u Himalajima. Svi pokušaji su bili neuspješni.

Do Kampa 2 na visini 6.760m stigli su 11 januara, i bili su u velikoj neprilici jer im je jak vjetar razvalio dva šatora i uništio dio opreme.  Četvorica Šerpa uspjeli su dospjeti do Kampa 4 (7,800 metres), na najveću visinu na K2 u doba zime. Zatim su se vratili u Kamp 3 na visini 7200 metara gdje su im se sa niže visine pridružila ostala šestorica. U 1,00 sati po noći krenuli su u završni uspon koji je trajao 16 sati. Na 10 metara od vrha stali su svi u jednu liniju i zajedno stupili na vrh. Purja je bio jedini koji nije koristi dodatni kiseonik.

Za nepalske penjače, najteži dio penjanja predstavljao je silazak. U 10 sati penjači su javili da je kompletna ekipa stigla u Kamp 3, gdje su ostali par sati prije nego što su nastavili manje opasni dio silaska do Baznog kampa. Tu su saznali da je istog dana poginuo španski penjač Sergi Mingote.

## Reference 
Kategorija:Alpinističke ekspedicije
Kategorija:Alpinizam u Nepalu
Kategorija:K2
Kategorija:2021. u Nepalu
Mehki hep

**Mehki hep** (lat. *Mylochromis mollis*) je  vrsta  endemskih riba iz porodice  *Cihlidae* iz  jezera Malawi. Ova vrsta može doseći dužinu od 16 cm . Ova vrsta se također može naći u trgovini akvarijskih riba.
thumb|250px|left|Ženka akvarijske ribice *Melanochromis auratus*

## Reference
Kategorija:Mylochromis
Kategorija:Ribe
Imunofilin

**Imunofilini** – molekulskoj biologiji – su endogene citosolne peptidil-prolil izomeraze (PPI) koje kataliziraju interkonverziju između cis i trans izomera peptidnih veza, koje sadrže aminokiselinu prolin (Pro). To su molekule šaperona koje općenito pomažu u pravilnom presavijanju različitih "klijentskih" proteina. Imunofilini se tradicijski klasificiraju u dvije porodice koje se razlikuju u sekvenci i biohemijskim karakteristikama. Te dvije porodice su: "ciklofilini – koji vežu ciklosporin (CyPs)" i "proteini koji vežu FK506 (FKBP)". Nedavno je otkrivena nova grupa imunofilina dvojne porodice (DFI), uglavnom u jednoćelijskim organizmima; ovi DFI su prirodne himere CyP i FKBP, spojene u bilo kojem redoslijedu (CyP-FKBP ili FKBP-CyP).

Imunofilini djeluju kao receptori za imunosupresivni lijek,  kao što su sirolimus (rapamicin), ciklosporin (poput CsA) i takrolimus (FK506), koji inhibiraju prolil-izomeraznu aktivnost imunofilina. Kompleksi lijekova i imunofilina (CsA-CyP i FK506-FKBP) vežu se za kalcineurin, što inhibira fosfataznu aktivnost kalcineurina i izaziva imunosupresivne efekte. CsA i FK506 tako utiču na stupanj odgovora T-ćelija, ovisan o kalciju, koji sprečava oslobađanje interleukina-2. Imunofilini također formiraju proteinski kompleks sa rianodinom i inozitol-trifosfatom (IP3) koji utiče na oslobađanje kalcija.

FK506 s velikim afinitetom veže se za druge manje proteine, poput FKBP-12. FKBP-12, a ciklofilini imaju zajedničku aktivnost peptid-prolil izomeraze. Dok većina peptidnih veza unutar proteina postoji u trans (planarnoj) konformaciji zbog djelomične prirode dvostruke veze peptidne veze, mali dio javlja se u cis položaj. Za razliku od uobičajenih peptidnih veza, X-Pro peptidna veza ne usvaja spontano predviđenu transkonformaciju, pa cis-trans izomerizacija može biti ograničavajući (najsporiji) korak u procesu presavijanja proteina. Imunofilini, sa svojom aktivnošću prolil-izomeraza, tako funkcioniraju kao šaperoni koji nakupljaju proteine.

## Također pogledajte
* FKBP12
* FKBP4 (FKBP52)
* FKBP5 (FKBP51)

## Reference
## Vanjski linkovi
* 
* "Plant immunophilins and signal transduction" at berkeley.edu
*http://www.jbc.org/content/280/26/24308.full 
*

Kategorija:EC 5.2
Kategorija:Enzimi
BBS10

**Bardet–Biedlov sindrom 10**, poznat i kao  **BBS10** je genetički kodiran.

## Funkcija 
Protein Bardet-Biedlov sindroma 10 ima udaljenu homologiju sekvence tipa II šaperonina. Kao molekulski šaperon, ovaj protein može uticati na presavijanje ili stabilnost drugih proteina cilijskih ili baznih tijela. Inhibicija ekspresije ovog proteina narušava ciliogenezu u preadipocitima.

## Klinički značaj 
Mutacije u ovom genu povezane su sa Bardet-Biedlovim sindromom.

## Reference 
## Dopunska literatura
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Vanjski linkovi
* GeneReviews/NIH/NCBI/UW entry on Bardet-Biedl Syndrome
* 

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 12
Bardet–Biedlov sindrom

**Bardet–Biedlov sindrom** (**BBS**) je ciliopatski genetički poremećaj čovjeka koji proizvodi mnoge efekte i utiče na mnoge tjelesne sisteme. Karakterizira ga distrofija štapića /čepića, polidaktilija, centralna pretilost, hipogonadizam i, u nekim slučajevima, disfunkcija bubrega. Povijesno gledano, sporija mentalna obrada se također smatrala glavnim simptomom, ali se sada ne smatra takvom.

## Znaci i simptomi 
Bardet–Biedlov sindrom je plejotropni poremećaj sa varijabilnom ekspresivnošću i širokim spektrom kliničke varijabilnosti uočene i unutar i između porodica. Najčešće kliničke osobine su distrofija štapića, s noćnom sljepoćom koja se javlja u djetinjstvu, praćena sve većim gubitkom vida; postaksijalna polidaktilija, Trupna  gojaznost koja se manifestuje u dojenačkoj dobi i ostaje problematična tokom cijele odrasle dobi; različiti stepeni smetnji u učenju, muški hipogenitalizam i složene ženske genitourinarne malformacije; i bubrežna disfunkcija, glavni uzrok morbiditeta i smrtnosti.

Postoji širok raspon sekundarnih karakteristika koje su ponekad povezane s BBS-om. including
*Brahidaktija, sindaktilija i šaka i stopala je česta, kao i djelomična sindaktilija (najčešće između drugog i trećeg prsta
* Poliurija / Polidipsija (nefrogeni dijabetes insipidus)
* Ataksija / loša koordinacija / neravnoteža
* Blaga hipertonija (posebno donji udovi)
* Dijabetes melitus
* Jetrena uključenost
* Anosmija
* Slušni nedostaci
* Hirschsprungova bolest, a  opisana je i naknadna opstrukcija crijeva.

## Također pogledajte
*BBS10

## Reference
## Vanjski linkovi
* Overview at United States National Library of Medicine
* Molecular diagnosis atNational Center for Biotechnology Information

Kategorija:Ciliopatija
Kategorija:Očne bolesti
Kategorija:Sindromi koji utječu na oči
Kategorija:Sindromi gojaznosti
Kategorija:Sindromi
Kategorija:Bolesti
Kategorija:Sindromi koji utječu na bubrege
Kazbek Valiev

**Kazbek Šakimovič Valiev** (5. maja 1952. godine), je sovjetski i kazahstanski planinar i geofizičar. Kao član sovjetske ekspedicije, zajedno sa još 10 alpinista,  popeo se na Mount Everest i tako postao prvi Kazahstanac sa osvojenim najvišim vrhom na svijetu.

Rodio se u Lenjingradu gdje mu je otac kao vojno lice bio na službi. Sa 5 godina se vratio u Almati. Počeo je penjati od oktobra 1969. u sportskom klubu Kazahstanskog Politehničkog instituta kao student geofizike. Nakon završetka studija zaposlio se na istom institutu kao asistent.

Od 1974. god. do 1990. god. osvojio je 22 vrha u Pamiru među kojima su:

* Vrh Komunizma 7.495m, jugozapadna strana, težina 6A, 1977, i sredinom jugozapadne strane, 6B, prvenstveni smjer, 1980.
* Vrh Zindon 4.800 m, preko sjeverne strane, težina 6A, 1978.
* Vrh Džigit, 5.170m. sjeverna strana, 6A, 1978.
* Vrh Rusije, 6.875 m. sredinom sjeverne strane, 6B, prvenstveni smjer, 1979.
* Vrh Khan Tengri 7.010 metra, duž južne strane, 6A, 1986.
* Vrh Pobjede, traverza od zapada prema istoku, Vrh Armije, 6.873 m, 1988.
* Vrh Lenjina 7.134 metra.
* Vrh Korženjevske 7.105 metra,

Njegov najznačajniji rezultat je osvajanje Mount Everesta 1982. god. Tada je bio u sastavu sovjetske ekspedicije i sa Valeriem Hrišatijem , kao treći par izašli su na vrh.
 
## Kazahstanski period 
Bio je organizator i vođa ekspedicija nacionalnog tima Kazahstana u Himalajima: 
* 1990. god. - Mount Everest 8.848 metara, sjeveroistočnim grebenom, zajedno sa Japancima 
* 1990. god. - Manaslu 8.163 metra, istočna strana, zajedno sa Italijanima i Česima
* 1991. god. - Dhaulagiri 8.167 metara, zapadna strana , prva Kazahstanska himalajska ekspedicija
* 1995. god. - Manaslu 8.163 metra, zimski uspon
* 1996. god. - Cho Oyu 8.201 metar, zajedno sa Japancima

### Ostale aktivnosti 
* Od 1990. god – Generalni direktor Putničke agencije “Khan Tengri”.
* Od 1996. god – Predsjednik Nacionalnog planinarskog udruženja Kazahstana. Zaslužan je za izgradnju 20 opremljenih alpinističkih staza u 7 regija Kazahstana i ustupljenih školama. 
* Od 2001. god – Zamjenik predsjednika planinarskog i alpinističkog saveza Kazahstana.
## Priznanja 
* Majstor sporta SSSR međunarodnog razreda, 1982.
* Zasluženi majstor sporta SSSR, 1982.
* Zasluženi trener u alpinizmu
* Medalja veteran rata u Afganistanu, 2000.
## Reference 
Kategorija:Osvajači Mount Everesta
Kategorija:Sovjetski alpinisti
Kategorija:Kazahstanski alpinisti
Dihidrofolna kiselina

{{Infokutija hemijski spoj
| Strukturna formula   = 225px 
| Hemijski spoj        = Dihidrofolna kiselina
| Druga imena          = H2folat, DH
|IUPAC_ime= *N*-(4-{[(2-amino-4-okso-1,4,7,8-tetrahidropteridin-6-il)metil]amino}benzoil)-L-glutaminska kiselina 
| Sumarna formula      = C19H21N7O6
| CAS registarski broj = 4033-27-6
| SMILES =  O=C(O)[C@@H](NC(=O)c1ccc(cc1)NCC/2=N/C=3C(=O)\N=C(/NC=3NC\2)N)CCC(=O)O
| MeSHName = Dihidrofolat
| InChI =1/C19H21N7O6/c20-19-25-15-14(17(30)26-19)23-11(8-22-15)7-21-10-3-1-9(2-4-10)16(29)24-12(18(31)32)5-6-13(27)28/h1-4,12,21H,5-8H2,(H,24,29)(H,27,28)(H,31,32)(H4,20,22,25,26,30)/t12-/m0/s1
| Kratki opis          = 
| Molarna masa         = 443,414 g/mol
| Agregatno stanje     =
| Gustoća              =
| Tačka topljenja      = 
| Tačka ključanja      = 
| Pritisak pare        = 
| Rastvorljivost       =
| Dipolni moment       = PubChem: 98792
| NFPA 704 = 
}}
**Dihidrofolna kiselina** (konjugatna baza **dihidrofolat**) (**DHF**)  je izvedenica  folne kiseline (vitamin B9) koja se pretvara u tetrahidrofolnu kiselinu pomoću dihidrofolat-reduktaze. Budući da je tetrahidrofolat potreban za stvaranje purina i pirimidina, koji su građevni blokovi DNK i RNK, dihidrofolat-reduktaza je meta različitih lijekova za sprečavanje sinteze nukleinskih kiselina
thumb|280px| Put tetrahidrofolata i antimetabolita

## Mapa interaktivnog puta 
## Reference 
Kategorija:Folati
Kategorija:Kiseline
Tetrahidrofolna kiselina

**Tetrahidrofolna kiselina** (**THFA**) ili  **tetrahidrofolat** je izvedenica  folne kiseline

## Metabolizam
### Sinteza kod čovjeka
Tetrahidrofolna kiselina se proizvodi iz dihidrofolne kiseline pomoću enzima dihidrofolat-reduktaza. Ovu reakciju inhibira metotreksat.

Konvertira se u 5,10-metilenetetrahidrofolat pomoću enzima serin-hidroksimetiltransferaza.

### Sinteza kod bakterija 
Mnoge bakterije koriste dihidropteroat-sintetaza za proizvodnju dihidropteroata, molekule bez funkcije kod ljudi. To ga čini korisnom metom za sulfonamidske antibiotike, koji se nadmeću sa prekursorom  PABA

## Funkcije
Tetrahidrofolna kiselina je kofaktor u mnogim reakcijama, posebno u sintezi (ili anabolizmu) aminokiselina i nukleinskih kiselina. Pored toga, služi kao molekula-nosač za dijelove s jednim ugljikom, to jest grupe koje sadrže jedan atom ugljika, npr. metil, metilen, metenil, formil ili formimino. Kada se kombinira sa jednim takvim ugljičnim ostatkom kao u 10-formiltetrahidrofolatu, djeluje kao donor grupe sa jednim atomom ugljika. Tetrahidrofolat ovaj dodatni atom ugljika dobija odvajanjem formaldehida proizvedenog u drugim procesima. Ovi monokarbonski dijelovi su važni u stvaranju prekursora za sintezu DNK. Nedostatak tetrahidrofolne kiseline (FH4) može izazvati megaloblastnu anemiju.

Metotreksat djeluje na dihidrofolat-reduktazu, poput pirimetamina ili trimetoprima, kao inhibitor i na taj način smanjuje količinu nastalog tetrahidrofolata. To može rezultirati megaloblastnom anemijom.

Tetrahidrofolna kiselina je uključena u konverziju formiminoglutaminske kiseline u glutaminsku kiselinu; ovo može smanjiti količinu dostupnog histidina za dekarboksilaciju i sintezu proteina, a time i urinarni histamin i formiminoglutaminska kiselina mogu biti smanjeni.

 Dihydrofolic acid.svg|Dihidrofolna kiselina
 5,10-methylenetetrahydrofolic acid.svg|5,10-Methilenetetrahidrofolna kiselina
 10-formyl-tetrahydrofolic acid.svg 10-formiltetrahidrofolna kiselina 

## References 
## External links
* Tetrahydrofolate bound to proteins in the PDB

Kategorija:Folati
Kategorija:Koenzimi
Planinarski savez Srbije

**Planinarski savez Srbije** (PSS) je samostalna, nepolitička i nedobitna organizacija i nacionalni granski sportski savez u koji su udruženi: planinarska društva (166 osnovnih organizacija sa  15.487 članova), sportsko planinarski klubovi i planinarsko-skijaške organizacije-klubovi. Specijalizovane službe Saveza su 
* Gorska služba spasavanja sa više od 250 obučenih spasilaca za spasavanje, zaštitu i preventivu u raznovrsnim planinskim i urbanim uslovima. Ova služba deo je sistema Sektora za vanredne situacije MUP-a Srbije.
* Služba vodiča sa više od 300 obučenih vodiča sa priznatom licencom međunarodne asocijacije (UIAA)

Savez izdaje časopis *Planinarski glasnik*. Savez i klubovi godišnje izvedu oko 3.000 izleta i akcija sa preko 70.000 učesnika. 

Korjeni planinarskog pokreta začeti su u Svilajncu 1875. godine. Prva planinarska organizacija osnovana je 1901. godine kao Prvo Srpsko planinarsko društvo. Prvo planinarsko udruženje u Srbiji osnovano je 17. juna 1901. godine u Beogradu pod nazivom Srpsko planinsko društvo. Njegov sljedbenik i pravni nasljednik, Planinarski savez Srbije, osnovan je 1948. godine. Današnji PSS je pravni nasljednik predhodnog Planinarskog saveza Srbije i Crne Gore koji je prestao da postoji 01.12.2006. godine.

Planinarski savez Srbije član je Internacionalne planinarske organizacije (UIAA), Evropske pješačke asocijacije (ERA), Balkanske Planinarske unije (BMU), Evropske Unije planinarskih organizacija (EUMA).

## Alpinizam 
Prije drugog svjetskog rata nije bilo organizovanog alpinizma u Srbiji. Individualno je djelovalo nekoliko alpinista koji su se isključivo penjali stijenama slovenskih Alpa. U razdoblju od 1928. do 1933. godine izveden je niz uspona (Raško Dimitrijević, Stanko Aleksić, Istok Paljaruci).

Nakon rata osnovana je prva alpinistička sekcija u Beogradu, zatim i u drugim gradovima (Bor, Čačak, Niš, Sremski Karlovci, Smederevo, Prizren, Peć). Za alpinizam u Srbiji 70-ih i 80-ih godina značajni su penjački usponi na Durmitoru, Prokletijama, Magliću, Julijskim Alpama, Velebitu, a u Srbiji Stol (Homoljske planine), Kablarska klisura kraj Čačka i Sićevačka klisura kraj Niša. Vojvođanski planinari organiziraju planinarske ekspedicije u visoka gorja u kojima sudjeluju ne samo penjači iz Srbije, nego i iz drugih republika.

U sportskim aktivnostima dostignuti su vrhunski rezultati uspona na planinske vrhove svih kontinenata. Na najviši vrh svijeta Mount Everest (8848m) popelo se 8 planinara iz Srbije, od prvog uspona Dragana Jaćimovića 26. maja 2000. godine. Decenijama prije i poslije toga izvršeni su brojni usponi na sve svjetske visoke planinske masive. Takođe su ostvareni značajni alpinistički usponi u tehnički veoma zahtjevnim smjerovima u svjetski poznatim penjalištima u suvoj stijeni, snijegu i ledu.
### Osvajači Mount Everesta 
* Dragan Jaćimović - 26. maja 2000. godine
* Iso Planić -  29.5.2005.
* Ilija Andrejić -  29.5.2005.
* Basar Čarovac -  29.5.2005.
* Dragana Rajblović -  29.5.2005.
* Miloš Ivačković -  29.5.2005.
* Dragan Čeliković - 23.05.2010.
* Dolores Al Shelleh - 23.05. 2019.
## Reference 
Kategorija:Planinarstvo u Srbiji
Podjedinica proteina T-kompleksa teta

**Podjedinica proteina T-kompleksa teta** je protein koji je kod ljudi kodiran iz gena **CCT8 **. Protein CCT8 je is a komponenta kompleksa TRiC.

## Također pogledajte
*Šaperonin

## Reference
## Dopunska literatura
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 21
Podjedinica proteina 1 T-kompleksa beta

**Podjedinica proteina 1  T-kompleksa beta** je protein koji je kod ljudi kodiran iz gena **CCT2**.

## Funkcija 
Ovaj gen kodira molekulski šaperon koji je član kompleksa TRiC. Ovaj kompleks sastoji se od dva identična naslagana prstena, od kojih svaki sadrži po osam različitih proteina. Nerazvijeni polipeptidi ulaze u središnju šupljinu kompleksa i savijaju se na način koji je ovisan o ATP-u. Kompleks savija različite proteine, uključujući aktin i tubulin. Primijećene su alternativne  transkripcijske spojne varijante gena, opisane u ovom transkriptu, ali nisu detaljno okarakterizirane.

## Interakcije 
Pokazano je da CCT2 (gen) ima interakcije s PPP4C.

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi
* 
* 

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 12
Narodni evropski savez

**Narodni evropski savez Bosne i Hercegovine** (skr. **NES BiH**) jeste bosanskohercegovačka stranka koja je nastala spajanjem Stranke demokratske aktivnosti (A-SDA) i Nezavisne bosanskohercegovačke liste (NBL) 27. februara 2021. godine u Sarajevu u hotelu "Hills". Predsjednik bivše A-SDA i novi predsjednik NES-a jeste Nermin Ogrešević.
NES je naslijedio jedno zastupničko mjesto u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH, te po dva mjesta u Predstavničkom domu Parlamenta Federacije BiH i Domu naroda Parlamenta Federacije BiH koje je A-SDA osvojila na općim izborima 2018. godine.

## Izbori 
### Opći izbori 
#### Državni nivo 
#### Entitetski nivo 
#### Kantonalni nivo 
## Također pogledajte 
* Spisak političkih stranaka u Bosni i Hercegovini
* Stranka demokratske aktivnosti

## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica NES-a

Kategorija:Političke stranke u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Političke stranke osnovane 2021.
Kategorija:Bošnjački nacionalizam
Kategorija:Konzervatizam u Bosni i Hercegovini
*
Kategorija:Stranka demokratske aktivnosti
Kategorija:Bošnjačke političke stranke
Kategorija:Bošnjačke političke stranke u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Nacionalističke stranke u Bosni i Hercegovini
CCT7

**Podjedinica proteina T-kompleksa eta** je protein koji je kod ljudi kodiran genom **CCT7 **.

## Funkcija 
Ovaj gen kodira molekulski šaperon, koji je član kompleksa TRiC. Ovaj kompleks sastoji se od dva identična složena prstena, od kojih svaki sadrži osam različitih proteina. Nerazvijeni polipeptidi ulaze u središnju šupljinu kompleksa i savijaju se na način ovisan o ATP-u. Kompleks savija različite proteine, uključujući aktin i tubulin. Za ovaj gen pronađene su alternativne transkripcijske spojne varijante koje kodiraju različite izoforme, ali do danas su okarakterizirane samo dvije od njih.
## Reference 
## Dopunska literatura
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 2
PIKFYVE

**FYVE prst s fosfoinozitid-kinazom** (**PIKfyve**) je enzim koji je kod ljudi kodiran genom  **PIKFYVE**. PIKfyve je veliki protein koji sadrži brojne funkcijske domene i izražen je u nekoliko spojenih oblika. Prijavljeni klonovi miša pune dužine i ljudske cDNK,  kodiraju proteine 2052, odnosno 2098 aminokiselinskih ostataka. Dakle, putem proizvodnje PtdIns (3,5) P2, PIKfyve učestvuje u nekoliko aspekata vezikulske dinamike,

## Inhibitori PIKfyve-a kao potencijalni antikancerski lijekovi 
Nekoliko inhibitora PIKfyve-ovih malih molekula pokazalo se obećavajućim kao terapija za rak u pretkliničkim studijama, zbog selektivne toksičnosti u B-ćelijama ne-Hodgkinovog limfoma. or in U-251 glioblastoma cells. 
Inhibitori PIKfyve-a uzrokuju ćelijsku smrt i u ćelijama melanoma A-375, koje za rast i proliferaciju ovise o autofagiji, uslijed oštećene homeostaze lizozoma.

Ove interakcije povezuju PIKfyve sa na mikrotubulama baziranim endosomom na trans-Golgijevoj mreži prometa. Pod kontinuiranom aktivacijom glutamatnog receptora, PIKfyve veže se i olakšava razgradnju lizosomskog Cav1.2, naponski zavisnog kalcijskog kanal tipa 1.2, štiteći tako neurone od eksitotoksičnosti. PIKfyve negativno regulira Ca2+ ovisnu egzocitozu u neuroendokrinim ćelijama, bez uticaja na naponske kanale.

## Evoluciijska biologija 
PIKFYVE pripada velikoj porodici evolucijski očuvanih lipidnih kinaza. Geni za pojedinačne kopije  kodiraju slično strukturirane fosfoinozitidne kinaze, koje sadrže domen FYVE, postoje u većini genoma,  od kvasaca do čovjeka. Biljka *Arabidopsis thaliana* ima nekoliko kopija tog enzima. Viši eukarioti (prema * Drosophila melanogaster*), stiču dodatni DEP domen.  Enzim Fab1p *S. cerevisiae* potreban je za sintezu PtdIns (3,5) P2 u baznim uvjetima i kao odgovor na hiperosmotski šok. PtdIns5P, stvoren PIKfyve-om kinaznom aktivnošću u ćelijama sisara, nije otkriven u pupajućem kvascu. Kvasac Fab1p veže se  na Vac14p (ortolog ljudskog ArPIKfyve) i Fig4p (ortolog Sac3).  Kompleks kvasca Fab1 također uključuje Vac7p i vjerovatno Atg18p, proteine koji nisu otkriveni u PIKfyve-u sisarskog kompleksa.  * S. cerevisiae * mogao bi preživjeti bez Fab1. Nasuprot tome, nokaut enzima koji sadrže domen FYVE u *A. thaliana*, * D. melanogaster*, *C. elegans* i *M. musculus* dovodi do smrtnosti embriona, što ukazuje da su fosfoinozitidne kinaze koje sadrže domen FYVE postale ključne u embrionskom razvoju višećelijskih organizama. Tako, tokom  evolucije, fosfoinozitidne kinaze koje sadrže FYVE domen zadržavaju nekoliko aspekata strukturne organizacije, enzimske aktivnosti i interakcija proteina iz pupajućeg kvasca. Kod viših eukariota, enzimi stiču jedan dodatni domen, sa ulogom u proizvodnji PtdIns5P, nove grupe interaktivnih proteina i postaju bitni u razvoju embriona.

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 2
MKKS

**Pretpostavljeni šaperonin McKusick-Kaufman/Bardet-Biedlovog sindroma**  je protein koji je kod ljudi kodiran iz  gena **MKKS**.

Ovaj gen kodira protein slične sekvence kao i porodica šaperonina. Kodirani protein može imati ulogu u preradi proteina u razvoju udova, srca i reproduktivnog sistema. [

[Mutacije]] u genu MKKS uočene su kod pacijenata sa Bardet-Biedlovog sidroma tip 6 i McKusick-Kaufmanovog sindroma. Za ovaj gen identificirane su dvije varijante transkripta koji kodiraju isti protein.

## Reference
## Dopunska literatura
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Vanjski linkovi
* GeneReviews/NIH/NCBI/UW entry on Bardet–Biedl syndrome
* GeneReviews/NIH/NCBI/UW entry on McKusick–Kaufman syndrome

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 20
CCT4

**Podjedinica proteina 1 T-kompleksa delta** je protein koji je kod ljudi kodiran iz gena **CCT4**. CCT4 protein je komponenta kompleksa TRiC

## Interakcije 
Pokazano je da CCT4  ulazi u interakcije sa PPP4C.

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 2
Termosom

thumb|300 px|Termosomski hetero16-mer kod *Sulfolobus solfataricus*
**Termosom** je grupa II šaperonina kompleksni protein koji funkcionira u arhejama. To je homolog eukariotskog CCT.  Ovaj šaperonin grupe II je ATP-zavisni šaperonin koji je odgovoran za presavijanje uopće ili presavijanje početnog sastojka ili denaturiranih proteina.  Termosom ima dva prstena, od kojih se svaki sastoji od po osam podjedinice, složenih zajedno tako da formiraju cilindrični oblik s velikom šupljinom u središtu. Dok se zatvorena konformacija termosoma javlja prilikom zagrijavanja na fiziološku.

## Reference
## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Proteinski kompleksi
Kategorija:Archaea
Kategorija:Proteini
TRiC

* u vezanom stanju AMP-PNP (PDB 5GW5).]]
**Kompleks proteinskog prstena T-kompleksa**  (**TRiC**), inače poznat kao **šaperonin koji sadrži TCP-1** (**CCT**). Termin "TCP-1" različito je proširen kao "protein T-kompleksa 1" i "složeni polipeptid 1 bez repa". "T-kompleks" je isti kao i * bezrepi '' kompleks, CCT lokus povezan s dužinom repa kod miševa. To je multiproteinski kompleks i šaperonin eukariotskih ćelija. Poput bakterijskog GroEL, kompleks TRiC pomaže u savijanju ~ 10% proteoma, a neki od njegovih najpoznatijih supstrata su aktin i tubulin. TRiC je primjer biološke mašine koja savija podloge unutar centralne šupljine svog bačvastog sklopa, koristeći energiju iz hidrolize ATP.

## Podjedinice 
Ljudski TRiC kompleks čine dva prstena koji sadrže 8 sličnih, ali neidentičnih podjedinica, svaka s molekulskom težinom od ~60 kDa. Dva prstena složena su asimetrično, tvoreći bačvastu strukturu s molekulskom težinom od ~1 MDa.

## Također pogledajte
*Šaperon
*Šaperonin
*Protein toplotnog šoka

## Reference 
## Vanjski linkovi
Kategorija:Molekularna biologija
Kategorija:Ekspresija gena
Kategorija:Proteinski kompleksi
Kategorija:Proteini
CCT8L1P

**CESK1**/**CCT8L1P** kodiran je iz genakog lokusa na hromosomu 22. T-kompleksni protein nalazi se   u sljedećim uzorcima: serum, krv, plazma, supernatant kultura ćelija su i ostalim srodnim supernatantima i tkivima.

Enzimski povezani imunosorbentni testovi za ispitivanje dizajnirani su za kvantitativno mjerenje analita u širokom spektru uzoraka. Kako današnji naučnici zahtijevaju visokokvalitetne konzistentne podatke za časopise s velikim utjecajem, razvijen je niz osjetljivih, brzih i pouzdanih ELISA testova.

Za njegovo određivanje koristi se kompetitivni-ELISA metod. Mikrolitarska ploča prethodno se presvuče CESK1/CCT8L1P / T-kompleksom proteinske 1 tetolike podjedinice  1. Tokom reakcije, CESK1/CCT8L1P / T-kompleksnog proteina 1 u uzorku ili standardu se takmiči sa fiksnom količinom CESK1 / CCT8L1P / pretpostavljenog T-kompleksnog proteina 1 na nosaču čvrste faze za lokacije, specifične za CESK1/CCT8L1P/T-kompleks proteina 1,  podjedinice nalik na teta 1. Višak konjugata i nevezani uzorak ili standard ispere se sa ploče, a HRP-streptavidin (SABC) doda se u svaku mikroploču i inkubira. Zatim se u svaku jažicu doda rastvor TMB supstrata. Reakcija enzim-supstrat završava se dodavanjem otopine sumporne kiseline i promjena boje mjeri se spektrofotometrijski,  na talasnoj dužini od 450&nbsp;nm. Zatim se uspoređivanjem određuje koncentracija CESK1/CCT8L1P/putativnog T-kompleksa proteina 1, podjedinice teta-1 u uzorcima, na standardnoj krivulji.

## Također pogledajte
*Proteinski kompleks
*Šaperon
*Šaperonin

## Reference
## Vanjski linkovi
*https://www.fishersci.co.uk/shop/products/cesk1-recombinant-protein-abnova-2/16108593
*https://www.thermofisher.com/antibody/product/CESK1-Antibody-clone-OTI4B10-Monoclonal/MA5-26109
*https://www.sigmaaldrich.com/catalog/product/sigma/wh0150160m1?lang=en&region=BA
*https://www.raybiotech.com/Human CESK1 monoclonal antibody (100&nbsp;ug) [101-10285] (raybiotech.com)

Kategorija:Proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 22
Obituary

**Obituary** je američki death metal bend iz Floride.

## O bendu 
Osnovali su ga 1984. John Tardy, Donald Tardy, Trevor Peres, Allen West i Daniel Tucker. U početku se bend zvao Xecutioner, a zatim Ececutioner, a godine 1988. mijenja ime u Obituary. Iste godine grupa je potpisala ugovor sa Roadrunner Recordsom (zatim Roadracer Records), a juna 1989. objavili su prvi studijski album *Slowly We Rot*, koji se smatra klasikom death metala. Od svog osnivanja, pa do danas su mijenjali postavu benda, a braća Tardy i Trevor Peres su jedini stalni članovi benda. Do sada su objavili deset albuma, posljednji *Obituary* u martu 2017. godine.

## Diskografija 
;Studijski albumi

* *Slowly We Rot* (1989)
* *Cause of Death* (1990)
* *The End Complete* (1992)
* *World Demise* (1994)
* *Back from the Dead* (1997)
* *Frozen in Time* (2005)
* ''Xecutioner's Return* (2007)
* *Darkest Day* (2009)
* *Inked in Blood* (2014.))
* *Obituary* (2017)
;EP-ovi
**Don't Care* (1994)
**Left to Die'' (2008)

## Članovi grupe 
;Sadašnja postava
*John Tardy - vokal (1984-)
*Trevor Peres - gitara (1984-)
*Donald Tardy - bubnjevi (1984-)
*Terry Butler - bas-gitara (2010-)
*Kenny Andrews - gitara (2012-)
;Bivši članovi
*Daniel Tucker - bas-gitara (1984-1989)
*Allen West - gitara (1984-1989, 1991-2006)
*Frank Watkins - bas-gitara (1989-2010)
*James Murphy - gitara (1990)
*Ralph Santolla - gitara (2007-2011)

## Izvori 
Kategorija:Američke death metal grupe
Aprilski paket

**Aprilski paket** jeste prijedlog ustavnih reformi u Bosni i Hercegovini, 2006.

Aprilski paket podrazumijeva uvođenje rotacijske smjene jednog predsjednika Bosne i Hercegovine uz dvojicu potpredsjednika, za razliku od postojećeg tročlanog Predsjedništva. Također je podrazumijevao djelotvorniji rad Parlamentarne skupštine i Vijeća ministara. Međutim, prvi prijedlog ustavnih promjena nije prošao u Predstavničkom domu PS BiH 26. aprila 2006. Prijedlog su oborili Stranka za BiH Harisa Silajdžića i HDZ-a 1990 Bože Ljubića.

Paket se ponovo počeo spominjati u javnosti. Bakir Izetbegović je izjavio da jedino rješenje za izborni zakon BiH jeste povratak aprilskog paketa.

## Plan reformi 
Reforme predložene Aprilskim paketom najviše su se odnosile na jačanje države i efektnije funkcioniranje državnih institucija. Kao što je ranije navedeno, BiH bi imala jednog predsjednika i dva potpredsjednika koji bi se mijenjali sistemom rotacije, a birali bi se u državnom parlamentu, a ne direktno na izborima, kao do sada. Također uveo bi se sistem premijera Bosne i Hercegovine.

Zastupnički dom Parlamentarne skupštine bi znatno ojačao te bi umjesto sadašnja 42 poslanika imao 87, od čega bi tri mjesta morala pripasti onima koji ne pripadaju nekom od konstitutivnih naroda.

Dom naroda bi umjesto sadašnjih 15 imao 21 delegata. Međutim, taj zakonodavni organ bi mogao utjecati samo na one zakone koji se tiču vitalnog nacionalnog interesa. U suprotnom, zakon usvojen u Zastupničkom domu bi se smatrao usvojenim.

Jedna od ključnih stvari u prijedlogu Aprilskog paketa je i pozicija entitetskog glasanja, zbog čega su, između ostalog, Haris Silajdžić i njegova Stranka za BiH 2006. glasali za obaranje ovog paketa reformi. Predloženo je da u Zastupničkom domu članovi ulažu najveće napore kako bi većina uključivala najmanje jednu trećinu glasova članova s teritorije svakog entiteta.

Ako većina ne bi uključivala jednu trećinu glasova članova s teritorije svakog entiteta, predsjednik Zastupničkog doma i njegovi zamjenici bi, radeći kao komisija, nastojali da, u roku od tri dana od dana glasanja postignu saglasnost. Ako ta nastojanja ne uspiju, odluke će biti donesene većinom onih koji su prisutni i glasaju, pod uslovom da glasovi protiv ne uključuju dvije trećine ili više članova izabranih iz svakog entiteta.

Aprilski paket je podrazumijevao da kvorum u Zastupničkom domu čini većina prisutnih te da se sve odluke donose većinom glasova prisutnih zastupnika. Izvršnu vlast u državi vodio bi premijer s ministrima iz Vijeća ministara. Nadležnosti koje su prenesene na državu mogu se vratiti nazad entitetima uz jednoglasan pristanak države i oba entiteta.

## Glasanje 
Za Aprilski paket 2006. godine od 42 zastupnika, glasalo je:

Kako nije postojala potrebna dvotrećinska podrška za ustavne promjene, Aprilski paket je oboren.

## Posljedice 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:2006. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:2006. u Sjedinjenim Američkim Državama
Kategorija:Ustavne reforme u Bosni i Hercegovini
Hum

**Hum** ili **Zahumlje** bila je srednjovjekovna oblast. U periodima bila je samostalna ili polusamostalna kneževina te je do 1326. godine bilo u sastavu: Bizantijskog Carstva, Hrvatskog kraljevstva, Raške, Duklje, Srpskog Carstva i Ugarsko kraljevstvo, a nakon 1326. ulazi u sastav Bosanske banovine i kasnije kraljevstva. Osmanskim osvajanjem Huma, ulazi u sastav Hercegovačkog sandžaka, koje je dobilo ime po hercegu Stjepanu Vukčiću Kosači, gospodaru Humske zemlje.

## Geografija 
Prvi spomen Zahumlja je kod Konstantina Porfirogeneta. Obuhvatala je župe u donjem toku sliva rijeke Neretve: Popovo, Luka, Dubrave, Dabar, Žaba, Velika (Veljaci), Primorje i Gorska.

## Historija 
### Doseljenje Slavena 
### Zahumlje kao kneževina 
Najstariji poznati vladar Huma bio je Mihajlo Višević (910-950). Bio je protivnik Petra Gojnikovića, koji ga je protjerao na ostrva, a saveznik bugarskog cara Simeona. Poslije Petrovog pada dobio je natrag svoju humsku oblast. O njegovom držanju za vrijeme teškog ratovanja između Srba i Hrvata s jedne i Bugara s druge strane nema nikakvog spomena. Spominje se 925. godine, uz hrvatskog kralja Tomislava, kao učesnik na splitskom crkvenom saboru, na kom se raspravljalo o slavenskom bogosluženju u Hrvatskoj i susjedstvu. Po svemu se čini, da je Mihajlo bio zavisan od Tomislava, a Split crkvena metropola ne samo hrvatske, nego i humske države. Mihajlo je uzeo italijanski grad Sipont. Nedugo iza toga ušao je u veze s Bizantijom i dobio je otud plemstvo i titulu "antipata", tj. namjesnika.

### Priključenje Bosni 
Ban Stjepan II Kotromanić pripojio je Hum Bosni 1326, koristeći sukobe vlastele u Hrvatskoj (Šubići, Babonići, Nelipići) i dinastičke sukobe u Srbiji poslije smrti kralja Milutina. Od tada Hum nalazio se u sastavu bosanske banovine i kraljevstva, i u titulaturi bosanskih vladara do pada pod Osmansko Carstvo. Djelimično je i prošireno župama Neretva i Kom

### Dolazak Osmanlija 
## Referemce 
### Izvori 
* Vladimir Ćorović, Beograd, novembar 2001 - Istorija srpskog naroda
* Pavao Anđelić, Svjetlost, Sarajevo, 1982 – Studije o teritorijalnopolitičkoj organizaciji srednjovjekovne Bosne
* Nada Klaić, Zagreb: Eminex, 1994. -Srednjovjekovna Bosna


Kategorija:Hercegovina
Kategorija:Bivše slavenske države