Vanjski svemir

[mini| Sučelje između Zemljine površine i svemira. Prikazana je[Kármán linija|Kármánova linija na nadmorskoj visini od 100 kilometara. Slojevi atmosfere su nacrtani u mjerilu, dok objekti unutar njih, poput Međunarodne svemirske stanice, nisu.|365x365piksel]]
**Vanjski svemir** je prostranstvo koje postoji izvan Zemlje i između nebeskih tijela. Vanjski prostor nije potpuno prazan – to je tvrdi vakuum koji sadrži čestice niske gustine, pretežno plazmu vodika i helija, kao i elektromagnetsko zračenje, magnetna polja, neutrina, prašinu i kosmičke zrake. Osnovna temperatura svemira, određena pozadinskim zračenjem iz Velikog praska, je . Smatra se da plazma između galaksija čini oko polovinu barionske (obične) materije u svemiru, koja ima gustinu manju od jednog atoma vodika po kubnom metru i temperaturu od više miliona kelvina. Lokalne koncentracije materije su se kondenzovale u zvijezde i galaksije. Studije pokazuju da je 90% mase u većini galaksija u nepoznatom obliku, nazvanom tamna materija, koja stupa u interakciju s drugom materijom putem gravitacijskih, ali ne i elektromagnetnih sila. Opažanja sugeriraju da je većina masene energije u vidljivom svemiru *tamna energija*, vrsta energije vakuuma koja je slabo shvaćena. Intergalaktički prostor zauzima većinu volumena svemira, ali čak se i galaksije i zvjezdani sistemi gotovo u potpunosti sastoje od praznog prostora.

Koncept da prostor između Zemlje i Mjeseca mora biti vakuum prvi put je predložen u 17. vijeku nakon što su naučnici otkrili da se pritisak zraka smanjuje s nadmorskom visinom. Ogromne razmjere svemira shvaćene su u 20. vijeku kada je prvi put izmjerena udaljenost do galaksije Andromeda . Ljudi su započeli fizičko istraživanje svemira kasnije u istom vijeku pojavom letova balonima na velikim visinama. Nakon toga uslijedili su letovi raketama s posadom, a zatim i ulazak u Zemljinu orbitu s posadom, što je prvi postigao Jurij Gagarin iz Sovjetskog Saveza 1961. godine. Ekonomski troškovi slanja objekata, uključujući ljude, u svemir su vrlo visoki, što ograničava ljudske svemirske letove na nisku Zemljinu orbitu i Mjesec. S druge strane, bespilotne svemirske letjelice stigle su do svih poznatih planeta u Sunčevom sistemu. Svemir predstavlja izazovno okruženje za ljudska istraživanja zbog opasnosti vakuuma i zračenja. Mikrogravitacija negativno utiče na ljudsku fiziologiju koja uzrokuje i atrofiju mišića i gubitak koštane mase.

Upotreba skraćene verzije *"svemir*", u značenju "regija izvan Zemljinog neba", prethodi upotrebi punog termina "svemir", s najranijom zabilježenom upotrebom ovog značenja u epskoj poemi Johna Miltona pod nazivom *Izgubljeni raj*, objavljenoj 1667. godine. 
[lijevo|mini|207x207piksel|Budući da je u suštini prazan, svemir omogućava da se najranije (crvenije) galaksije posmatraju bez prepreka, kao na *[Webb-ova prva slika dubokog polja|prvoj slici dubokog polja koju je snimio Webb*.]]
Termin *svemirski prostor* postojao je u pjesmi engleske pjesnikinje Lady Emmeline Stuart-Wortley iz 1842. godine pod nazivom "Djevojka iz Moskve", ali u astronomiji termin *svemirski prostor* prvi put je našao svoju primjenu 1845. godine, a napisao ga je Alexander von Humboldt. Termin je na kraju popularizirao H. G. Wells nakon 1901. godine. Theodore von Kármán koristio je termin *slobodni prostor* da bi nazvao prostor visina iznad Zemlje gdje svemirske letjelice dostižu uslove dovoljno oslobođene atmosferskog otpora, razlikujući ga od zračnog prostora, identificirajući pravni prostor iznad teritorija slobodnih od suverene jurisdikcije zemalja. Ova definicija granice prema svemiru postala je poznata kao Kármánova linija. 

"" označava postojanje u svemiru, posebno ako ga nosi svemirska letjelica; slično, "" znači baziran u svemiru ili na planeti ili mjesecu. 

Vasionski prostor ne počinje na određenoj visini iznad Zemljine površine. Kármánova linija, na nadmorskoj visini od 100 kilometara iznad nivoa mora, se konvencionalno koristi kao početak vanjskog svemira u svemirskim ugovorima i za vođenje evidencije o vazduhoplovstvu. Okvir za međunarodno svemirsko pravo uspostavljen je Ugovorom o vanjskom svemiru, koji je stupio na snagu 10. oktobra 1967. godine. Ovaj sporazum isključuje bilo kakve zahtjeve za nacionalnim suverenitetom i dozvoljava svim državama da slobodno istražuju svemir. Uprkos izradi rezolucija UN-a za miroljubivo korištenje svemira, antisatelitsko oružje je testirano u Zemljinoj orbiti.[mini| Ovo je umjetnički koncept [Metričko proširenje prostora|metričke ekspanzije svemira, gdje je volumen Univerzuma predstavljen u svakom vremenskom intervalu kružnim dijelovima. Na lijevoj strani je prikazana brza inflacija od početnog stanja, nakon čega slijedi stabilnija ekspanzija do današnjih dana, prikazano desno.|230x230piksel]]
[alt=The lower half shows a blue planet with patchy white clouds. The upper half has a man in a white spacesuit and maneuvering unit against a black background.|mini| Zbog opasnosti od vakuuma, astronauti moraju nositi [svemirsko odijelo pod pritiskom dok su izvan Zemlje i izvan svoje letjelice.|lijevo|212x212piksel]]

## Reference 
## Vanjski linkovi 
### Izvori 
* 
* 

Kategorija:Prostor
Kategorija:Svemir