Battenova bolest

**Battenova bolest** je fatalna bolest nervnog sistema koja obično započinje u rdjetinjstvu.

Iako se Battenova bolest obično smatra maloljetničkim oblikom NCL-a (ili "tipa 3"), neki  koriste izraz Battenova bolest da bi opisali sve oblike NCL-a. Historijski gledano, NCL su klasificirani prema starosti bolesti kao infantilni NCL (INCL), kasno infantilni NCL (LINCL), maloljetnički NCL (JNCL) ili NCL odraslih (ANCL). Najmanje 20 gena identificirano je u vezi s Battenovom bolešću, ali je juvenilni NCL, najrasprostranjeniji oblik Battenove bolesti, povezan s mutacijama gena *CLN3*. Prvi puta opisana je  1903.

## Uzrok 
NCL su porodične bolesti koje se nasljeđuju na autosomno recesivni način. Zajedno nazvani Battenovom bolešću, NCL su odgovorni za većinu pedijatrijskih neurodegenerativnih bolesti. Specifični tip NCL karakterizira starost početka simptoma i uključena genetička mutacija.Sada se vjeruje da mutacije u deset gena dovode do razvoja Battenove bolesti; 'incidencija je visoka kao 1/12.500 živorođenih.
* **Kasni infantilni NCL (LINCL)** : *CLN2* kodira  TPP1 koji služi kao lizosomski enzim. Očekivano trajanje života je između osam i dvanaest godina.
* **Juvenilni NCL (JNCL)**:  *CLN3* kodira CLN3, lizosomski transmembranski protein.
* **NCL odraslih**:  * CLN4 * nema poznate povezane proteine.
* **Finska varijanta kasno infantilnog NCL (fLINCL)** : *CLN5* kodira CLN5, topivi lizosomski protein.
* **Varijanta kasnoinfantilnog NCL**: *CLN6* kodira protein CLN6, transmembranski protein endoplazmatskog retikulumA.
* **Turska varijanta kasnoinfantilnog NCL**: *CLN7* ili *MFSD8*, kodira MFSD8,  koji funkcionira kao lizosomski transmembranski protein.
***Sjevernjačka epilepsija**:  * CLN8 * kodira CLN8, transmembranski protein endoplazmatskog retikuluma.
* **Kasnoinfantilni NCL**:  *CLN10* ili *CTSD* kodira CTSD, koji je lizosomski protein sa različitim funkcijama.
* **Infantilna osteopetroza**:  *CLCN7 * kodira CLCN7.

### Infantilni NCL: mutacija *CLN3*
Gen *CLN3* nalazi se na kratkom kraku hromosoma 16, na položaju gena 12.1 (16p12.1), a mutacije unutar ovog gena glavni su uzrok maloljetničkog NCL-a. Preciznije, 73% slučajeva Battenove bolesti posljedica je delecije od 1,02 kb unutar ovog gena, što uzrokuje pomak okvira koji stvara krnji mutirani genski proizvod dužine samo 181 aminokiselina, u odnosu na divlji genski proizvod dužine 438 aminokiselina. Normalno funkcionirajući *CLN3* kodira hidrofobni transmembranski protein, koji je uglavnom lokaliziran u lizosomima; međutim, utvrđeno je da se mutirani genski proizvod sa 181 aminokiselinom primarno lokalizira na endoplazmatski retikulum i Golgijev aparat. Precizna funkcija genskog proizvoda *CLN3* ostaje nepoznata.

## Dijagnoza 
Battenova bolest je rijetka. Pogrešno postavljanje dijagnoze može dovesti do povećanih zdravstvenih troškova, porodičnog stresa i šanse za upotrebu pogrešnih oblika liječenja, što može pogoršati stanje pacijenta. Ipak, Battenova bolest može se dijagnosticirati ako se pravilno otkrije. Oštećenje vida je najčešći uočljivi simptom bolesti. Pojave kod djece češće su nego kod adolescenata ili odraslih.

Djeca ili odrasli za koje se sumnja da imaju Battenovu bolest u početku trebaju posjetiti optometristu ili oftalmologa. Izvršit će se pregled očnog dna, koji pomaže u otkrivanju uobičajenih abnormalnosti oštećenja vida, poput granularnosti pigmentnog epitela mrežnjače u središnjoj makuli. Iako se to također može vidjeti u raznim kod drugih bolesti, gubitak očnih ćelija upozoravajući je znak Battenove bolesti. Ako se sumnja na Battenovu bolest, provode se razni testovi koji pomažu tačno potvrđivanje dijagnoze, kao što su:
* **Testovi krvi ili urina** mogu pomoći u otkrivanju abnormalnosti koje mogu ukazivati na Battenovu bolest. Naprimjer, povišene razine dolikola u urinu pronađene su kod mnogih osoba s NCL. Prisustvo vakuoliziranih limfocita – bijelih krvnih zrnaca – koje sadrže rupe ili šupljine (uočeno mikroskopskom analizom krvnog razmaza), u kombinaciji s drugim nalazima koji ukazuju na NCL, sugestivno je za juvenilni oblik uzrokovan mutacijama *CLN3*.
* **Uzimanje uzoraka kože ili tkiva** vrši se ekstrakcijom malog komadića tkiva, koji se zatim ispituje pod elektronskim mikroskopom. To može omogućiti otkrivanje tipskih NCL naslaga. Te naslage su česte u tkivima kao što su koža, mišići, konjunktiva i rektum. Ova dijagnostička tehnika je korisna, ali su drugi invazivni testovi pouzdaniji za dijagnosticiranje Battenove bolesti.
* **Elektroencefalogram**(EEG) je tehnika koja koristi posebne sonde pričvršćene na tjeme pojedinca. Snima električne struje/signale, koji omogućavaju analizu aktivnosti električnog obrasca u mozgu. EEG pomaže u promatranju ima li pacijent napade.
* **Električne studije očiju** se koriste, jer gubitak vida je najčešća karakteristika Battenove bolesti. Vizuelno izazvani odgovori i elektroretinogrami efikasni su testovi za otkrivanje različitih očnih stanja čestih u NCL-ima u djetinjstvu.
* **Kompjuterizirana tomografija** (CT) ili **magnetna rezonanca** (MRI) dijagnostički su slikovni testovi koji omogućavaju da se bolje vizualizira izgled mozga. MRI slikovni test koristi magnetna polja i radio talase kako bi pomogao u stvaranju slika mozga. CT-skeniranje koristi rendgenske zrake i računare za stvaranje detaljne slike moždanih tkiva i struktura. Oba dijagnostička  testa snimanja mogu pomoći u otkrivanju moždanih područja koja propadaju ili su atrofirala kod osoba s NCL.
* **Mjerenje aktivnosti enzima** specifično za Battenovu bolest može pomoći u potvrđivanju određenih dijagnoza uzrokovanih različitim mutacijama. Povišeni nivoi palmitoil-proteinske tioesteraze uključeni su u *CLN1*. U * CLN2 uključena je *kisela proteaza. Katepsin D je uključen u *CLN10*.
* **Anakiza DNK** može se također koristiti za potvrđivanje dijagnoze Battenove bolesti. Kada je mutacija poznata, DNK analiza se takođe može koristiti za otkrivanje nositelja ovog stanja koji nisu pogođeni, za genetičko savjetovanje. Ako porodična mutacija prethodno nije identificirana ili ako uobičajene mutacije nisu prisutne, nedavni napredak omogućio je sekvenciranje svih poznatih NCL gena, povećavajući šanse za pronalaženje odgovorne mutacije (mutacija).

## Liječenje 
Battenova bolest je terminalna bolest; FDA je odobrila Brineuru (cerliponaza alfa) kao tretman za određeni oblik Battenove bolesti. Prvi tretman odobren je za usporavanje gubitka sposobnosti hodanja (ambulacija) kod simptomatskih pedijatrijskih pacijenata starih tri godine i starijih, s kasnom infantilnom neuronskom ceroidnom lipofuscinozom tipa 2 (CLN2), poznatom i kao nedostatak tripeptidil peptidaze-1 (TPP1) . Palijativno liječenje je simptomatsko i podržavajuće. Za jedan lijek, antisens oligonukleotid, milasen, opisan je u uglednom *The New England Journal of Medicine*, vjeruje se da je prvi „prilagođeni“ tretman za genetičku bolest. Ime je dobio po Mili Makovec, jedinoj pacijentici koja ga je ikad mogla uzeti. (Moglo bi pomoći drugom izuzetno rijetkom pacijentu koji ima istu mutaciju kao Mila.)

## Historija 
Battenova bolest nazvana je po britanskom pedijatru Fredericku Battenu, koji ju je prvi opisao 1903. Poznata i kao Spielmeyer–Vogt–Sjögren–Battenova bolest, najčešći je oblik grupe poremećaja koja se naziva lipofuscinoza neuronskih ceroida (NCL) ). Iako se Battenova bolest obično smatra juvenilnim oblikom NCL-a, neki koriste izraz Battenova bolest da bi opisali sve oblike NCL-a.

## Također pogledajte
* Lizozomske bolesti skladištenja

## Reference 
## Vanjsdki linkovi 
* Batten disease at NINDS
* GeneReviews/NCBI/NIH/UW entry on Neuronal Ceroid-Lipofuscinosis
* 

Kategorija:Poremećaji skladištenja lipida
Kategorija:Autosomno recesivni poremećaji
Kategorija:Neurodegenerativni poremećaji
Kategorija:Bolesti nervnog sistema
Kategorija:Rijetke bolesti
Kategorija:Geni na hromosomu 16
Kategorija:Poremećaji koji uzrokuju napade