Menstruacija

[mini|Dijagram koji ilustruje kako se [Endometrij|sluznica materice izgrađuje i raspada tokom menstrualnog ciklusa]]
**Menstruacija** je periodično pražnjenje krvi i mukoznog tkiva (endometrija) iz unutrašnje sluznice maternice kroz vaginu. Menstrualni ciklus karakteriše porast i pad hormona. Menstruacija je izazvana padom nivoa progesterona i znak je da trudnoća nije nastupila.

Ona se javlja u menarhi prije ili početkom pune seksualne zrelosti, obično počinje između 12. i 15. godine, a prestaje tokom menopauze (koja se obično smatra krajem reproduktivnog perioda ženke). Menstruacija koja počinje sa 8 godina i dalje bi se smatrala normalnom. Prosječna starost prvog perioda je općenito kasnije u zemljama u razvoju, a ranije u razvijenom svijetu.

Periodičnost menstruacije se često naziva eufemizmima poput *perioda* i *mjesečnice*. Normalan vremenski period između dvije menstruacije kod zdravih žena iznosi između 21 i 31 dana sa prosjekom od 28 dana. Krvarenje obično traje oko 2 do 7 dana. Menstruacije prestaju tokom trudnoće i obično se ne nastavljaju tokom prvih mjeseci dojenja.

Do 80% žena nema dovoljno problema da poremete svakodnevno funkcionisanje ni tokom menstruacije ni u danima koji prethode menstruaciji. Simptomi prije menstruacije koji ometaju normalan život nazivaju se predmenstrualni sindrom (PMS). Nekih 20 do 30% žena ima PMS, a 3 do 8% ima teške simptome. To uključuje pojavu akni, osjetljive grudi, nadimanje, osjećaj umora, razdražljivost i promjene raspoloženja. Ostali simptomi koje neke žene doživljavaju uključuju bolne menstruacije i obilno krvarenje tokom menstruacije i abnormalno krvarenje u bilo koje vrijeme tokom menstrualnog ciklusa. Međutim, može se pojaviti već u osmoj godini. Prosječna starost menarhe se malo promijenila u Sjedinjenim Američkim Državama od 1950-ih. Varijabilnost dužine menstrualnog ciklusa najveća je za žene mlađe od 25 godina, a najmanja je, odnosno najredovnija, za uzrast od 25 do 39 godina. Varijabilnost se neznatno povećava za žene starosti od 40 do 44 godine. Menopauza prije 45. godine se smatra preuranjenom u industrijaliziranim zemljama. Kao i doba menarhe, doba menopauze je u velikoj mjeri rezultat kulturoloških i bioloških faktora. Bolesti, određene operacije ili medicinski tretmani mogu uzrokovati da menopauza nastupi ranije nego što bi inače nastupila.

### Krvarenje
Prosečna zapremina menstrualne tečnosti tokom mjesečnog menstrualnog perioda je 35 mililitara, a tipično se smatra 10-80 mililitara. Menstrualna tečnost je ispravan naziv za protok, iako ga mnogi ljudi radije nazivaju menstrualnom krvlju. Menstrualna tečnost je crvenkasto-braon, nešto tamnije boje od venske krvi.

Mnoge žene i djevojke primjećuju krvne ugruške tokom menstruacije. Oni se pojavljuju kao nakupine krvi koje mogu izgledati kao tkivo. Ako je došlo do pobačaja ili mrtvorođenja, pregledom pod mikroskopom se može potvrditi da li je izbačeno tkivo endometrija ili trudnoća (proizvodi začeća). Ponekad se pogrešno misli da menstrualni ugrušci ili ispušteno endometrijalno tkivo ukazuju na rani pobačaj embrija. Enzim nazvan plazmin – sadržan u endometrijumu – ima tendenciju da inhibira zgrušavanje krvi.

Količina željeza izgubljena u menstrualnoj tečnosti je relativno mala za većinu žena. U jednoj studiji, ženama u premenopauzi koje su pokazivale simptome nedostatka željeza izvršena je endoskopija. 86% njih je zapravo imalo gastrointestinalno oboljenje i bilo je izloženo riziku od pogrešne dijagnoze samo zato što su imale menstruaciju. Obilno menstrualno krvarenje, koje se javlja mjesečno, može dovesti do anemije.

### Hormonske promjene 
Menstrualni ciklus je niz prirodnih promjena u proizvodnji hormona i strukturama materice i jajnika ženskog reproduktivnog sistema koje omogućavaju trudnoću. Ciklus jajnika kontroliše proizvodnju i oslobađanje jajnih ćelija i ciklično oslobađanje estrogena i progesterona. Ciklus materice upravlja pripremom i održavanjem sluznice materice za primanje embrija. Ovi ciklusi su istovremeni i koordinirani, obično traju između 21 i 35 dana, sa srednjom dužinom od 28 dana i traju oko 30-45 godina.

Prirodni hormoni pokreću cikluse; ciklični porast i pad folikulostimulirajućeg hormona potiče proizvodnju i rast oocita (nezrele jajne ćelije). Hormon estrogen stimuliše sluznicu materice (endometrijum) da se zgusne kako bi se prilagodio embrionu ako dođe do oplodnje. Opskrba krvlju zadebljane sluznice osigurava hranjive tvari uspješno implantiranom embriju. Ako do implantacije ne dođe, sluznica se raspada i krv se oslobađa. Pokrenuta padom nivoa progesterona, menstruacija ("period", uobičajeno rečeno) je ciklično opadanje sluzokože i znak je da trudnoća nije nastupila.
[lijevo|mini|Amra Padatik Indija, proslava [Dan menstrualne higijene|Dana menstrualne higijene u Indiji]]

## Reference
Kategorija:Ženski reproduktivni sistem
Kategorija:Ginekologija
Kategorija:Menstruacijski ciklus