Secesija (umjetnost)

[mini|upright|[Kazimierz Stabrowski, *Paun* (1908), Nacionalni muzej u Varšavi. Primjer poljske secesionističke umjetnosti, vrlo ukrašena, simbolička kompozicija koja djeluje fantastično u kombinaciji s elementima Art Nouveaua.]]
U umjetnosti, **secesija** () obuhvata više modernističkih umjetničkih grupa koje su se odvojile (odatle i ime) od službene akademske umjetnosti i njene administracije krajem 19. i početkom 20. stoljeća.

Prva secesija od službene politike desila se u Francuskoj, kad je 1890. ustanovljen "Salon au Champs-de-Mars", na čijem su čelu bili slikari Ernest de Meissonnier i Pierre Puvis de Chavannes. U narednim godinama umjetnici u raznim evropskim zemljama preuzeli su ovaj impuls, prvenstveno u Njemačkoj, Austro-Ugarskoj i Belgiji, koje su se "odvojile" od tradicionalnih umjetničkih pokreta i prihvatile napredne stilove. Prva secesija izvan Francuske desila se u Münchenu 1892, a slijedila ju je Bečka secesija 5 godina kasnije.

Najpoznatiji secesionistički pokret bila je upravo Bečka secesija (1897), u koju je bio uključen i Gustav Klimt kao njen predvodnik. On je davao prednost kitnjastom stilu Art Nouveau-a nad preovlađujućim stilovima tog vremena. Stil ovih umjetnika, kakav je prakticiran u Austriji, poznat je kao *Sezessionstil* (stil secesije).

Georg Hirth, urednik i izdavač *Jugenda* (*Mladost*) od 1896. do svoje smrti 1916, skovao je naziv "secesija" da predstavi duh raznih modernih i reakcionarnih pokreta u tom periodu. Ova ideja kasnije je ponovo razmatrana u objavljenom radu Hans-Ulricha Simona (*Sezessionismus. Kunstgewerbe in literarischer und bildender Kunst*, 1976), koji kaže da je niz secesija u Evropi krajem 19. i početkom 20. stoljeća zajedno osnovao pokret "secesionizam", koji se pojavio i u likovnoj umjetnosti i u književnosti tog razdoblja.
U okviru secesijskog pokreta djelovali su slikari, vajari pa čak i arhitekte, koji su se okrenuli od zvanične umjetnosti. Tražili su objedinjenu koncepciju umjetnosti i pokušali da naprave sintezu svih umjetnosti. Na primijenjenu umjetnost posebno je utjecala umjetnost secesije.

## Secesijski pokreti u Evropi 
### Salon du Champs-de-Mars 
Prva secesija, poznata kao Salon du Champs-de-Mars (1890–danas), nosi naziv po masakru na Marsovom polju 1791. godine, kada je vojska ubila desetine civila, što je dodatno radikaliziralo građanstvo Pariza. U želji da samostalno izlažu vlastita djela, Puvis de Chavannes i Auguste Rodin proglasili su nezavisnost osnivanjem izdvojene grupe, što je predstavljalo radikalan prekid s tradicijom salonskog sistema koji je postojao još od ranog 18. stoljeća. Za razliku od kasnijih secesija, Chavannesova grupa nije težila liberalizaciji umjetnosti, već višim standardima i konzervativnijem estetskom pristupu. Tokom narednih godina umjetnici širom Evrope slijedili su ovaj primjer, „secedirajući“ od tradicionalnih umjetničkih institucija i oblikujući vlastite pravce i pravila.

### Bečka secesija 
Bečka secesija, osnovana 1897. godine, najpoznatija je među tim pokretima. Iako je Gustav Klimt njen najistaknutiji član, grupa je obuhvatala i češkog umjetnika Alphonsea Muchu, hrvatskog kipara Ivana Meštrovića, te poljske umjetnike Józefa Mehoffera, Jaceka Malczewskog i Stanisława Wyspiańskog, koji su već u prvoj godini pozvani da se pridruže secesiji i sarađuju na časopisu Ver Sacrum, koji je Klimt osnovao. Ovaj časopis imao je značajnu ulogu u širenju secesijskog stila i secesijskog varijeteta secesije, odnosno secesijskog modernizma. Pokret karakteriziraju zakrivljeni geometrijski oblici i ornamentalni obrasci, a umjetnici su koristili širok vizualni vokabular. Njihovo stvaralaštvo obuhvatalo je slikarstvo, dekoraciju, arhitekturu, grafički dizajn, namještaj, keramiku, staklo i nakit, pri čemu su se kretali između naturalizma i stilizacije.

### Drezdenska secesija 
Za razliku od bečke, Drezdenska secesija, osnovana 1919. godine, poznata je po svom političkom karakteru i postekspresionističkom odbacivanju idealizirane estetike. Umjetnički izrazi Nove objektivnosti i njemačkog ekspresionizma, koje su razvijali umjetnici poput Otta Dixa i Conrada Felixmüllera, oblikovani su traumama Prvog svjetskog rata i snažnom kritikom društvenih i političkih prilika u Vajmarskoj Republici. Nacistički režim kasnije je osudio i progonio oba umjetnika. Iako je Drezdenska secesija formalno prestala postojati 1925. godine, mnogi njeni članovi nastavili su umjetničku djelatnost i tokom 1930-ih, uprkos sve intenzivnijem nacističkom „čišćenju“ kulturnog prostora od modernističke umjetnosti, koju je režim smatrao neprihvatljivom.

## Glavne secesije u vizualnoj umjetnosti 
* Pariz: Nacionalno društvo lijepih umjetnosti (), ustanovljeno 1890.
* München: Minhenska secesija (1892)
* Beč: Bečka secesija (1897)
* Berlin: Berlinska secesija (1898)
* Köln: Odvojeni savez zapadnonjemačkih ljubitelja umjetnosti i umjetnika, (, 1909)

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Art directory

## Bibliografija 
* Hans-Ulrich Simon: *Sezessionismus. Kunstgewerbe in literarischer und bildender Kunst*, J. B. Metzlersche Verlagsbuchhandlung, Stuttgart, 1976; 

Kategorija:Art Nouveau
Kategorija:Austrijska umjetnost
Kategorija:Umjetnički pravci
Kategorija:Umjetnost
Kategorija:Umjetnost Zapada