Dinaridi

[thumb|[Čvrsnica: Pogled sa ceste uz Neretvu.]]
[mini|Pogled na crnogorski Maglić (sa bosanskog [Maglića]]
[mini|Planina [Vlašić (1.933 m)]]
[thumb|[Kozara: vis  KozaraČki kamen iznad  Kozarca]]

**Dinaridi**  ili **Dinarske Alpe** formiraju  planinski lanac u južnoj Europi, na području Albanije, Bosne i Hercegovine, Crne Gore,  Hrvatske , Italije,  Kosova, Slovenije  i  Srbije.

Pružaju se oko 645 kilometara duž obale Jadranskog mora (pravac: sjeverozapad - jugoistok), od  Julijskih Alpa  na sjeverozapadu do masiva Šara – Korab, gdje skreću u  pravcu sjever-jug. Najviša planina Dinarida su Prokletije, koje se nalaze na granici istočne Crne Gore i sjeverne Albanije, sa vrhom na 2.694 metara.
[mini|300px|[Dinara]]
 
Dinaridi su peto najveće robusno i intenzivno uzdignuto planinsko područje Europe, nakon Kavkaza, Alpa, Pirineja i Skandinavskih planina. Svi ovi masivi su formirani uglavnom u mezozoiku i kenozoiku, od sedimentnnih stijena, građenih od dolomita, krečnjaka, pješčara i konglomerata koji su nastali djelovanjm nekadašnjih mora i jezera u tim područjima.

Tokom alpskih pokreta Zemaljske kore,  koje se dogodilo prije 50-100 miliona godina, ogromni bočni pritisci lomili su i preklapali stijene u velikom luku oko starog krutog bloka na sjeveroistoku. Dinaridi su pritom odbačeni u više ili manje paralelnom kretanju, protežući se se kao ogrlica od Julijskih Alpa, do područja sjeverne Albanije i Kosova, gdje planinski teren jenjava u slivu Drima i Kosovskog polja. Zatim se uzdižu planine Šara i Korab, a  zatim i dalje prema jugu do Pinda u Grčkoj  i planina na Peloponezu i Kreti, Rodosu  i Taurus na jugu Turske. 
## Ime
Dinarida su imenovani  po planini  Dinari (1.913 m), istaknutom  vrhuncu u centru planinskog masiva na granici Hrvatske i Bosne i Hercegovine. 
Lanac se zove i *Alpski Dinaridi* ili *Alpet Dinarike* na  na albanskom, *Dinarsko gorje* ili *Dinaridi* na bosanskom  i hrvatskom , *Dinarske planine* ili *Динариди* na srpskom  i *Dinarsko gorstvo* na  slovenskom .

## Geologija 
[thumb|250px|Prelaz Valbona, sjeverna [Albanija]]
Mezozojski krečnjaci, regiju Balkana čine vrlo prepoznatljivom. Značajni su za strukture kao što su  krša , krečnjački tereni erodirani podzemnim vodama. Kvartarna ledena doba su imala relativno malo direktnog geološkog uticaja na Balkanu. Trajni led nije postojao, a tu je malo dokaza o opsežnijim glacijacijama. Samo najviši vrhovi Durmitora, Orjena i Prenja imaju glacijalne doline i morene nisko, na oko  600 m. Međutim, na Prokletijama, planinskom nizu na sjevernoj albanskoj granici koji se prostire s istoka na zapad (i na taj način krši opći geografske trend Dinarskog sistema), postoje dokazi velikih glacijacija.

Jedna od geoloških karakteristika od velikog značaja za današnje pejzaže Dinarida koja se mora uzeti u obzir je da su to krečnjačke planine i da teško i sporo erodiraju. Često opstaju kao strme nazubljene litice, kroz strme i jednostrane klisure i kanjone, osobene rascjepe između viših padina. 
mini|lijevo|300px|Geomorfološke subregije Dinarida.Oznake **A**, **B**, **C** (sa odgovarajućim brojevima) su iz fr. Wikipedije

Najočitiji primjer krečnjačkih planina u Evropi su one iz krša Dinarida. Sve karakteristične osobine se nalaze na putu  kroz ovaj divlji i nedovoljno nastanjeni dio zemlje. Krečnjak je vrlo porozan kamen, ali vrlo težak i otporan na eroziju. Voda je najvažnija korozivna sila, koja rastvara krečnjak hemijskom reakcijom svojom prirodniom kiselošću. U pukotinama krečnjaka otvara otvaraju se kanali, često velike dubine, tako da je razvijem cijeli sistem podzemnih odvoda i hodnika. U toku naknadnog milenijuma oni su se širili dublje, ostavljajući u svojim ogromnim prostorima kaverne, vrtače i pećine, formirajući podzemne lavirinte kanala i šahtova. Krovovi nekih od ovih pećine eventualno padaju i formiraju okomite jednostrane klisure, izlažući vode ponovo na površinu. Veličanstvene klisure mnogih dinarskih rijeka, na primjer one Vrbasa, Neretve, Tare i Lima, opravdano i nadaleko su poznate. Djelimično potopljeni zapadni Dinaridi čine brojne ostrva i luke duž hrvatske obale.

Komunikacije preko krša su moguće samo duž dinarski klisura, kuda prolaze i putevi i željeznički tuneli kroz strmoglave hridi i preko uskih  ispusta iznad čestih bujica.

## Planine i visoravni
Planine i platoi Dinarida su kako slijedi.
### Albanija
### Bosna i Hercegovina
### Crna Gora
* Bijela gora
* Durmitor
* Orjen
* Zla Kolata (granična; albanski: *Kolata e Keq*)

### Hrvatska
### Kosovo
### Slovenija
### Srbija
## Reference
## Također pogledajte
* Dinara
* Via Dinarica
* Alpe

## Vanjski linkovi
* Discover Dinarides Project 
* Environment for People in the Dinaric Arc Project
* Via Dinarica Project

Kategorija:Dinaridi
Kategorija:Planine u Albaniji
Kategorija:Planine u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Planine u Hrvatskoj
Kategorija:Planine na Kosovu
Kategorija:Planine u Sloveniji
Kategorija:Planine u Srbiji
Kategorija:Planinski lanci u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Planinski lanci u Hrvatskoj
Kategorija:Planinski lanci u Albaniji
Kategorija:Planinski lanci u Crnoj Gori
Kategorija:Planinski lanci na Kosovu
Kategorija:Planinski lanci u Sloveniji