Šipovo

**Šipovo** je naseljeno mjesto i sjedište istoimene općine u zapadnom dijelu Bosne i Hercegovine.

## Geografija 
To je prvenstveno brdsko planinsko područje ispresijecano rijekama Janjom i Plivom, kao i riječicama
Sokočnicom, Lubovicom i Volaricom. Najniza tačka nadmorske visine (ušće rijeke Janj u
Plivu) iznosi 440m, a najvisa tačka je vrh planine Vitorog (1905m). Ukupna površina općine iznosi 510 kvadratnih kilometara. Od toga na šume, najvrijedniji resurs, otpada 22 000 ha ili 48%, na livade i pašnjake oko 15 550 ha ili 33%, na oranice i voćnjake oko 6 500 ha ili 15% i na neproduktivno zemljište 2 000 ha ili  oko 4%.

Na teritoriji općine, na padinama planine Vitorog nalazi se poznata Vaganska pećina.

Najbliži gradovi su Jajce i Mrkonjić Grad koji su udaljeni oko 20&nbsp;km, Banja Luka udaljena oko 80&nbsp;km, a glavni grad Sarajevo je udaljeno oko 200&nbsp;km.

Teritorija obuhvata 11 mjesnih zajednica: Šipovo, Volari, Natpolje, Grbavica, Babići, Pribeljci, Pljeva, Dragnić Podovi, Sokolac, Mujdžići i Strojice.
### Prašuma Janj 
Odbor za svjetsku baštinu UNESCO-a u julu je donio odluku kojom je Prašuma Јanj kod Šipova proglašena prirodnim dobrom od svjetskog značaja u okviru proširenja lokaliteta svjetske baštine UNESCO-a.
## Historija 
Područje Šipova naseljavali su ilirsko pleme Mezeji. Po rimskom osvajanju današnje Šipovo postaje municipalni grad Baloie, kojim je upravljao *or do decurionum*, što je potvrđeno mnogobrojnim arheološkim nalazima među kojima je i epigrafski natpis. U to se vrijeme nalazio na itinerersko cesti Salona - Servitium (Bosanska Gradiška), a bio je povezan i sa drugom cestom koja je išla dolinom Sane. Za potrebe odvijanja saobraćaja izgrađena je putna stanica Baloie, odnosno *civitas Baloia*.

Ova napredna oaza propala je 597. godine u najezdi Avara.

### Rat u Bosni i Hercegovini 
U ratu je Šipovo najprije bilo pod kontrolom vlasti Republike Srpske i Vojske Republike Srpske (VRS), a na području općine zabilježeni su progoni, ubistva i zlostavljanja bošnjačkih civila te razaranje islamskih vjerskih objekata. U septembru 1995. Šipovo su u okviru operacije Maestral zauzele združene snage Hrvatske vojske (HV), HVO-a i Armije Republike Bosne i Hercegovine, da bi nakon Daytonskog sporazuma općina u februaru 1996. bila predata entitetu Republika Srpska.

Tokom 1992. godine na području općine bili su postavljeni punktovi, a kretanje civila, naročito bošnjačke nacionalnosti, bilo je ograničeno.

#### Završne operacije 1995. i poraće 
U septembru 1995. Šipovo je zahvaćeno završnim operacijama u zapadnoj Bosni. U operaciji Maestral, izvedenoj od 8. do 15. septembra 1995, združene snage HV-a, HVO-a i Armije RBiH zauzele su Šipovo, Jajce i Drvar.

Nakon zaključenja Dejtonskog mirovnog sporazuma, općina Šipovo vraćena je pod kontrolu Republike Srpske i formalno predata u februaru 1996. Prema analizi objavljenoj u časopisu *Forced Migration Review*, prije povlačenja su odlazeće snage bosanskih Hrvata opljačkale dio imovine, oštetile infrastrukturu i uništile znatan broj objekata, nakon čega je uslijedio povratak većinskog srpskog stanovništva.

## Stanovništvo 
Prije Rata u Bosni i Hercegovinu općina Šipovo imala je 15.579 stanovnika, raspoređenih u 40 naselja. Najveća etnička grupa 1991. godine na području općine su Srbi sa 80% stanovništva i Bošnjaci 16%.

### Nacionalni sastav stanovništva - općina Šipovo 
### Nacionalni sastav stanovništva - naseljeno mjesto Šipovo 
## Ratni zločini 
Za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini srpske jedinice su počinile više zločina na području općine Šipovo. 6. decembra 2005. godine okružni sud u Banjoj Luci je osudio Nikolu Deretu na 13 godina zatvora zbog počinjenog ratnog zločina nad civilnim bošnjačkim stanovništvom u mjestu Štrbine u blizini Šipova.

## Reference 
## Vanjski Linkovi 
* Zvanični sajt općine Šipovo

*
Kategorija:Općine Bosne i Hercegovine
Kategorija:Općine Republike Srpske