9. januar

**9. januar / siječanj (9. 1)** jest 9. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 356 dana (357 u prijestupnoj godini).

## Događaji 
* 1792 – Potpisan Jaški mir između Ruske Imperije i Osmanlijskog Carstva kojim je okončan Rusko-turski rat, započet u augustu 1787, Rusija proširila svoju granicu do Dnjestra.
* 1793 – Francuz Žan Pjer Blanšar izveo prvi let balonom iznad sjevernoameričkog kontinenta.
* 1942 – U Petrovgradu, Kikindi i drugim mjestima u Banatu Nijemci u Drugom svjetskom ratu strijeljali 150 komunista i simpatizera partizana. Istog dana mađarske okupacione vlasti počele masovno hapšenje i ubijanje Srba s druge strane rijeke Tise. U Đurđevu kod Žablja, Šajkašu i Gospođincima streljano 60 Srba.
* 1945 – Počelo iskrcavanje američkih trupa u Drugom svjetskom ratu na najveće filipinsko ostrvo Luzon. Borbe okončane 15. augusta kapitulacijom japanskih snaga.
* 1953 – Potonuo južnokorejski putnički feribot, život izgubilo 349 osoba.
* 1962 – SSSR i Kuba potpisali trgovinski sporazum na osnovu koga je Kuba dobijala robu po povoljnim i niskim cijenama. Ugovor prestao da važi 1991.
* 1978 – U Iranu počela islamska revolucija u kojoj je godinu dana kasnije zbačen sa vlasti šah Reza Pahlavi.
* 1992 – Proglašena Republika Srpska.
* 1996
** Čečenski pobunjenici zauzeli bolnicu i uzeli najmanje 2.000 talaca u dagestanskom gradu Kizliar. Pobunjenici tražili prekid rata u svojoj državi.
** Obustavljen zračni humanitarni most za Sarajevo, najveći zračni most u historiji zrakoplovstva poslije sovjetske blokade Berlina. Tokom tri i po godine rata u Bosni i Hercegovini, obavljeno 13.000 humanitarnih letova kojima je dopremljeno više od 160.000 tona pomoći.
* 1999 – Prilikom hapšenja, pripadnici SFOR-a ubili Dragana Gagovića, optuženog pred Međunarodnim sudom u Hagu za ratne zločine počinjene u ratu u Bosni.
* 2002
** SAD ukinule sankcije na prodaju oružja Jugoslaviji, uvedene 1996.
** Vlada SAD-a pokrenula istragu o stečaju međunarodne elektrodistributerske kompanije Enron, najvećem bankrotstvu u američkoj historiji.
* 2015 – Počelo 16. kontinentalno nogometno prvenstvo Azije, AFC Azijski kup 2015. u Australiji.
* 2016 – U Prištini eskalirali sukobi između policije i demonstranata koji se protive Zajednici srpskih opština; bacani Molotovljevi kokteli na zgradu vlade.

## Rođeni 
### 19. vijek 
* 1868 – S. P. L. Sørensen, danski hemičar
* 1890.
** Karel Čapek, češki književnik
** Kurt Tucholsky, njemački novinar i književnik
* 1900 – Marija Rumunska, rumunska princeza i kraljica Kraljevine Jugoslavije

### 20. vijek 
* 1908 – Simone de Beauvoir, francuska književnica i feministica
* 1912 - Frano Povia, italijanski violinist i kompozitor
* 1913 – Richard Nixon, američki političar i državnik
* 1924 – Sergej Paradžanov,  armenski filmski režiser i scenarist.
* 1928 – Domenico Modugno, italijanski kantautor
* 1941 – Joan Baez, američka pjevačica folka
* 1949 – Mary Roos, njemačka pjevačica
* 1954.
** Mirza Delibašić, jugoslavenski i bosanskohercegovački košarkaškaš
** Tomo Vukšić, bosanskohercegovački svećenik, vrhbosanski nadbiskup
* 1958 – Mehmet Ali Agca, turski desničar i atentator
* 1965 – Bisera Boškailo, bosanskohercegovačka književnica i prevodilac
* 1970 – Lara Fabian, belgijsko-kanadska pjevačica
* 1987 – Olena Bilosjuk, ukrajinska biatlonka i političarka
* 1991 – Amel Tuka, bosanskohercegovački atletičar

## Umrli 
### 19. vijek 
* 1848 – Caroline Herschel, njemačka astronomkinja

### 20. vijek 
* 1908 – Wilhelm Busch, njemački slikar i književnik
* 1940 – Josip Jiránek, jugoslavenski dirigent i kompozitor češkog porijekla
* 1943 – Jelisaveta Andrejević Aneta, narodni heroj Jugoslavije.
* 1947 – Karl Mannheim, mađarski sociolog i filozof

### 21. vijek 
* 2004 – Harriet Creighton, američka botaničarka, genetičarka i edukatorica
* 2015.
** Muhamed Mujkanović, bosanskohercegovački interpretator sevdalinki
** Miroslav Soviš, čehoslovački biatlonac
* 2017 – Ann Savage, britanska astronomkinja

## Praznici 
* Dan Republike Srpske u Republici Srpskoj.

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (9. januar), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (9. januar), *nytimes.com* 

*-09