Pigmentni epitel mrežnjače

**Pigmentirani sloj mrežnjače** ili **mrežnjačni pigmentni epitel** (**RPE**) je pigmentirani sloj ćelija, neposredno van neurosenzornog dijela mrežnjače , koji hrani  vidne ćelije i čvrsto je vezan za osnove rožnjače i gornjeg dijela mrežnjačnih  vidnih ćelija.

## Historija
[thumb|right|[Rožnjača, disecira iz telećeg oka, pokazuje crni RPE i iridescentno plavi *tapetum lucidum*]]
RPE je bio poznat u 18. i 19. Stoljeću, kao ***pigmentum nigrum***, pozivajući se na zapažanje da je taman (crn kod mnogih životinja, smeđ kod ljudi  i kao ***tapetum nigrum***, pozivajući se na zapažanje da kod životinja sa *tapetum lucidum*, u njegovom području  RPE nije pigmentiran.

## Anatomija
RPE se sastoji od jednog sloja heksagoskih ćelija koji su gusto nabijeni pigmentnim granulama. apsorpcija svjetlosti, transport epitela, prostorno pufriranje iona, vizuelni ciklus, fagocitoza, sekrecija i imunska modulacija.
# **Apsorpcija svetlosti**: RPE su odgovorni za apsorpciju raspršene svetlosti. Ova uloga je veoma važna iz dva glavna razloga, prvo, radi poboljšanja kvaliteta optičkog sistema, drugo, svjetlost je zračenje, a sočivom je koncentrirana na ćelije makule, što rezultira jakom koncentracijom fotooksidativne energije. Melanosomi apsorbiraju raspršenu svjetlost i tako umanjuju fotooksidativni stres. Visoka perfuzija mrežnjače donosi okruženje sa visokom napetošću kisika. Kombinacija svjetlosti i kisika donosi oksidativni stres, a RPE ima mnogo mehanizama da se nosi s tim. 
# **Epitelni transport**: Kao što je gore pomenuto, RPE čini vanjska krvno-mrežnična barijera, a epiteli imaju uske spojeve između bočnih površina i podrazumijevaju izolaciju unutrašnjeg dijela mrežnjače od sistemskih utjecaja. Ovo je važno za imunsku privilegiju (ne samo kao barijeru, već i uz signalni proces) očiju, vrlo selektivan transport supstanci za strogo kontrolirano okruženje. RPE opskrbljuju fotoreceptore hranjivim sastojcima, kontroliraju homeostazu iona i uklanjaju vodu i metabolite. 
#**Prostorno puferiranje iona**: Promjene u podmrežnjačnom prostoru su brze i zahtijevaju kapacitivnu kompenzaciju pomoću RPE many cells are involved in transduction of light and if they are not compensated for, they are no longer excitable and proper transduction would not be possible. The normal transepithelial transport of ions would be too slow to compensate quickly enough for these changes, there are many underlying mechanisms based on the activity of voltage-dependent ion channels add to the basic transepithelial transport of ions.
#**Vizuelni ciklus** ispunjava osnovni zadatak održavanja vizuelne funkcije i stoga ga treba prilagoditi različitim vizuelnim potrebama, poput vida u tami ili svjetlosti. Za to dolaze u obzir funkcijski aspekti: skladištenje u mrežnjači i prilagođavanje brzine reakcije. U osnovi, vid pri malim intenzitetima svjetlosti zahtijeva nižu brzinu okretanja vizuelnog ciklusa, dok je tokom osvjetljenja brzina obrata mnogo veća. Za iznenadni prijelaz iz tame u svjetlost, potrebna je velika količina mrežnjače 11-cis. To ne dolazi izravno iz vidnog ciklusa, već iz nekoliko vezanih proteina koji vežu mrežnjaču, a koji su međusobno povezani transportnim i reakcijskim koracima vizuelnog ciklusa.
#**Fagocitoza membrana vanjskog segmenta fotoreceptora (POS)**: POS su izloženi stalnom foto-oksidativnom stresu i prolaze kroz njegovo stalno uništavanje. Stalno se obnavljaju ispuštanjem svog kraja, koji RPE zatim fagocitozira i probavi.
# **Sekrecija**: RPE je epitel koji usko komunicira s fotoreceptorima na jednoj strani, ali mora biti u mogućnosti i za interakciju sa ćelijama na krvnoj strani epitela, poput endotelnih ćelija ili ćelija imunskog sistema. Da bi komunicirao sa susjednim tkivima, RPE može lučiti veliki broj faktora i signalnih molekula. Izlučuju ATP, fas-liganda (fas-L), fibroblastnog faktora rasta (FGF-1, FGF-2 i FGF-5), transformišući faktor rasta-β (TGF-β), faktor rasta sličan insulinu (IGF-1), cilijarni neurotrofni faktor (CNTF), faktor rasta izveden iz trombocita (PDGF), vaskularni endotelni faktor rasta (VEGF), faktor rasta izveden iz epitela sočiva (LEDGF), članove porodice interleukina, inhibitor tkiva matriksne metaloproteinaze (TIMP) i faktor izveden iz pigmentnog epitela (PEDF). Mnogi od ovih signalnih molekula imaju važne fiziopatološke uloge.
#**Imunska privilegija oka**: Unutrašnje oko predstavlja imunološki privilegirani prostor koji je odvojen od imunološkog sistema krvotoka. Imunološku privilegiju RPE podržava na dva načina. Prvo, predstavlja mehaničku i čvrstu barijeru koja odvaja unutarnji prostor oka od krvotoka. Drugo, RPE može komunicirati s imunološkim sistemom kako bi utišao imunološku reakciju u zdravom oku ili, s druge strane, aktivirao imunološki sistem u slučaju bolesti.

## Patologija
U albino očima, ćelije ovog sloja ne sadrže pigment. Disfunkcija RPE utvrđena je u starosna degeneracija makule i  *retinitis pigmentosa*. RPE su također uključeni u dijabetsku retinopatiju. Gardnerov sindrom karakterizira FAP (porodični adenomatozni polipi), koštani i mehki tumori, hipertrofija pigmentnog epitela mrežnjače i zahvaćeni zubi.

## Također pogledajte
*Bruchova membrana
* Štapićasta ćelija
*Čepićasta ćelija
* *Fovea centralis*
* Žuta mrlja

## Reference
## Vanjski linkovi
* 
* 
* https://www.kumc.edu/instruction/medicine/anatomy/histoweb/eye_ear/eye11.htm|eye_ear|eye11

Kategorija:Oko
Kategorija:Čula
Kategorija:Oftalmologija
Kategorija:Anatomija čovjeka
Kategorija:Anatomija životinja