Limfni sud

**Limfni sudovi**, poznati i kao  **limfatski sudovi** – u  anatomiji – su strukture tankih zidova, koje provode  limfu. Kao dio limfnog sistema, limfni sudovi su komplementarni  sa  cirkulacijskim sistemom krvotoka. Obloženi su endotelnim ćelijama, a  imaju tanki sloj glatkih mišića i priključak  (adventiciju) koja  limfne sudova veže za okolno tkivo. Limfni sudova su posvećeni pogonu limfe  iz limfnih kapilara, koji uglavnom obavljaju apsorpciju intersticijske tekućine iz tkiva. Limfni kapilari su nešto veći od  analognih kapilara krvotoka. Limfni sudovi koji nose limfu  ka limfnim čvorovima se zove **aferentni limfni sud**, a onaj koji je vodi  iz limfnog čvora naziva se **eferentni limfni sud**, odakle limfa može odlazitin u drugi  limfni čvor, može se vratiti u venu ili može se ulijevati  u veći limfni kanal. Limfni kanalski  odvodi  limfu u jednu od vena i tako je vraća u opću cirkulaciju.

Općenito, limfa teče od tkiva u limfne čvorove i na kraju u bilo desni limfni kanal ili najveći limfni sud u tijelu, grudni kanal. Ovi sudovi  odvode u lijevu i desnu  potključnu venu.

## Struktura
thumb|200px|Propulsacija limfe pomoću limfnog suda
Opća struktura limfnih sudova jee na bazama  krvnih žila. Postoji unutrašnje obloge od  sloja spljoštenih epitelnih ćelija (jednostavni skvamozni epitel) sastavljen od tipa epitela koji se zove endotel, a ćelije se  nazivaju *endotelne*. Ovaj sloj funkcionira za mehanički transport tečnosti i od bazne membrane na kojoj počiva, a koja  je diskontinuirana, pa lahko curi. Naredni sloj  su  glatki mišići koji su kružno raspoređeni oko endotela, koji skraćivanjem ili opuštanjem mijenja promjer (kalibar)  lumena . Najudaljenijio sloj je poveznica (adventicija) koje se sastoji od vlaknastog tkiva. Opča struktura se vidi samo u većim limfnim sudovimas; manji  imaju manje slojeva. Najmanjim sudovima  (*limfni kapilari*) nedostaje i mišićni sloj i vanjska adventicija.  Kada  se nastavljaju dalje, na njihov tok  se pridružuju drugi kapilar, pa sudovi rastu u  veći i prvi odlaze na adventicije, a zatim glatke mišiće.

Limfni provodni sistem široko se sastoji od dvije vrste kanala i mdash;*početnih sudova*,  *prelimfnih* ili *limfnih kapilara* koji su  specijalizirani za prikupljanje limfe iz većih limfnih sudova, koji provode limfu naprijed.

Za razliku od kardiovaskularnog  sistema, limfni sistem nije zatvoren i nema centralnu pumpu. Limfna se  pokreće  unatoč niskiom pritisku,  zahvaljujući  peristaltici (pogon limfe  putem alternativne kontrakcije i relaksacije glatkih mišića), ventila i kompresije prilikom kontrakcije okolnih skeletnih mišića i pulsacije  arterija.

### Limfni sudovi 
Limfni capilkapilari djeluju kao kontraktilni sudovi  koji imaju zaliske, kao i glatke mišiće oni se označavaju kao kolektorski limfni sudovi. Kako prikupljanje limfneih sudova  akumulira  sve limfe, uključuje se   i više limfnih kapilara.  Naravno, postaju veći i zovu se aferentni limfni sudovi  jer ulaze u limfne čvorove. Ovdje se javljaju bočni limfni sudovi kroz tkivo limfnog čvora koji se uklanjaju eferentnim limfnim sudom. Jedan eferentni limfni sud   može  se direktno isprazniti u desni limfni ili grudni kanal ili se može izlijevati u drugi limfni čvora kao aferentni limfni sud.  Oba limfna kanala vraćaju limfu u krvotok ulijevjuči se u potključnu vene.
Funkcijske jedinice limfnih dudova poznate su kao *limfangioni*,  koji su segmenti između dva zaliska.  Budući da su kontraktilni, zavise od odnosa između dužine i  radijusa, mogu djelovati kao kontraktille komore koje potiskuju tečnost naprijed  ili kao otporni sudovi koji mogu zaustaviti limfu na njenom datom mjestu.

### Limfni kapilari 
thumb|upright=1.4|Limfni kapilari
Limfni cirkulacija, na površini tijela počinje slijepim završetkom (zatvorena na jednom kraju) vrlo propusnim  potkožnim  limfnim kapilarima, formiranim od endotelnih ćelija sa raskrsnicama koje liče na dugme, a koja omogućavaju tekućini da prođe kroz njih, kada je intersticijski pritisak dovoljno visok. Ovi dugmetasti spojevi sastoje se od proteinskih vlakana kao molekula-1 adhezijskih trombocitnih endotelnih ćelija ili (pekam-1)  sistema ventila na mjestu koje  o sprečava apsorpciju limfnog curenja natrag u ISF. Postoji još jedan sistem  polumjesečastih ventila koji sprečavaju povratak protoka limfe uz lumen suda. Između njih se formiraju vrlo fine mreže kao i u  venama, u  polumjesečastim ventilim u limfnim sudovima koji osiguravaju jednosmjerno kretanje limfe.

Ritmičke kontrakcije zidova sudova  mogu  pomoći izvlačenje  tekućine u najmanje limfne sudove, kapilare. Ako tečnosti  nadimaju tkiva to se zove edem. Kako se kružni put kroz sistem nastavlja, tečnost se zatim prebacuje  u progresivno veće limfne sudove koji se ulijevaju u desni limfni kanal (za limfu s desne strane gornjeg dijela tijela) i grudni kanal (za ostatak tijela); oba kanala se ulijevaju  u krvotok u desnoj i lijevoj veni. Sistem grade  bijele krvne ćelije stanica u limfnim čvorovima, koje štite organizam od zaraza, ćelija raka, gljiva, virusa ili bakterija. Ovo je poznato kao sekundarni krvotok.

## Funkcija
Limfni sudovi djeluju kao rezervoari za plazmu i druge tvari, uključujući ćelije koje su procurile iz vaskularnog sistema i transporta limfne tečnosti ili  vraćene  iz tkiva u krvotok. Bez funkcije  limfnih sudova, limfa  se ne može efikasno odvoditi, a najčešća  posljedica  je edem.

### Uzlazni (aferentni) sudovi
**Aferentni limfni sudovi** ulaze u sve dijelove periferije  limfnih čvorova, a nakon grananja i formiranje gustih snopova  u srži  kapsule, otvaraju se u *limfni sinus * u  korteksnom  dijelu.  Oni nose nefiltriranu  limfu u čvor. Pri tome gube sve svoje omotače, osim  endotelne obloge, koja je kontinuirani sloj sličnih ćelija  u oblogama  limfnog puta.

Aferentni limfni sudovi se mogu naći samo u limfnim čvorovima. To je u suprotnosti sa  silaznim (eferentnim)  limfnim sudovima koji se također nalaze u timusu i slezini.

### Silazni (eferentni) sudovi
**Eferentni limfni sudovi** počinje sa limfnih sinusa  sržnog dijela limfnih čvorova i odlaze iz  limfnih čvorova ili vena ili više čvorova.  Iz čvorova, oni nose filtriranu  limfu.

Silazni limfni sudovi se također nalaze  u timusu i slezini. To je u suprotnosti sa aferentnim  limfnim sudovima, koji se nalaze samo u limfnim čvorovima.

## Klinički značaj
Limfangiomatoza je bolest koja uključuje višestruke ciste ili oštećenja limfnih sudova.

## Dodatne slike

 Datoteka:Illu lymphatic system.jpg|Limfni sistem
 Datoteka:Gray1093.png | Presjek portnog kanala svinje X  250.

## Također pogledajte
*Limfa
*Limfociti

## Referencea
## Vanjski  linkovi
* 
* 

Kategorija:Limfni sistem