Ifatski sultanat

**Ifatski sultanat** je bivša srednjovjekovna muslimanska država koja se nalazila na istočnom dijelu Afričkog roga. Sultanat je egzistirao od kraja 13. do početka 15. vijeka. Vođeno dinastijom Valašma, tokom svog postojanja sultanat je zauzimao teritoriju Džibutija kao i Istočnu Etiopiju i sjeverni dio Somalije. Glavni grad se nalazio u somalskoj Zeili.

## Lokacija 
Prema historičaru Al-Omariju, Ifatski sultanat je bio država blizu obale Crvenog mora a koja se prostirala teritorijom koja se mogla proći za 15 do 20 dana normalnog putovanja. Kroz državu je proticala rijeka Avaš, bila je dobro naseljena i imala vojsku od oko 20.000 vojnika i 15.000 konjanika. Al-Omari spominje i sedam gradova u tadašnjem sultanatu: Belkulzar, Kuljura, Šimi, Šoa, Adal, Jamme i Laboo. U vrijeme datiranja činjenica o sultanatu Al-Omari navodi da je središte sultanata *mjesto koje se zove Valalah*, vjerojatno današnje naselje Wäläle južno od Šana u dolini Ěnkwoy, oko 80&nbsp;km udaljeno od današnjeg glavnog grada Etiopije Adis Abebe.
S druge strane, engleski historičar G.W.B. Huntingford je vršio procjene granica ovog sultanata a prema njemu one su se protezale duž rijeke Avš (južna i istočna granica), zapadna granica je ustvari linija koja se protezala od utvrde Medra Kabda prema rijeci Jamma, istočno od Debre Libanos dok se sjeverna granica pružala duž rijeka Mofara i Adabay.  Prema Al-Omariju teritorija sultanata se protezala dužinom od oko od 300 do 400 kilometara, što je prema Richardu Pankhurstu možda bilo i pretjerano velika teritorija.

Prema Taddesseu Tamratu, granice sultanata su uključivale i teritorije Fatagara, Dawaroa i Balea. Luka Zeila je bila ulazna tačka za trgovinu i služila je kao najvažnija tačka preko koje se islam širio na područja. Ako su vladari sultanata kontrolisali Zeilu to im je bila važna trgovačka i religijska baza.

Ifatski sultanat je bio najsjevernija od nekoliko muslimanskih država na Afričkom rogu, koja je djelovala kao tampon zona između kršćanske kraljevine i muslimanskih država duž priobalnog područja. Historičar Taddesse Tamrat objašnjava vojne postupke sultana Valašme kao pokušaj konsolidacije tadašnjih muslimanskih teritorija na području Afričkog roga na isti način kao što je to car Yekuno Amlak u isto vrijeme pokušao sa kršćanskim teritorijama koje su se nalazila na planinskim područjima.

Prema arapskom historičaru Makriziju, sultan Omer ibn Dunja-huz bio je prvi vladar Ifata te je osnovao i Ifatski sultanat 1185. godine. Bio je također i unuk poznatog putopisca Jusuf bin Ahmed el-Kavnejna. Prema Makriziju Omer je umro oko 1275. a nasljeđivala su ga četvorica ili petorica njegovih sinova koji su vrlo kratko vladali. Na kraju, na vlast je došao Sabr ad-Din koji je sultanatom vladao do kraja stoljeća. Naslijedio ga je sultan Ali, prema Makriziju, prvi vladar koji se upustio u rat protiv Abesinije.

### Sukobi s kršćanima 
Godine 1320. počeo je sukob između kršćanskog monarha i muslimanskih vođa Ifatskog sultanata. Sukob je izazvao memlučki vladar Egipta Al-Nasir Muhammed. Kao reakciju na progon kršćanskih Kopta etiopski car Amda Sejon je zaprijetio odmazdom kao i progonom muslimana koji su se našli pod njegovom vlašću. Da bi predupredio napad kršćana vladar Ifatskog sultanata Hakk ad-Din je napao abesinsku teritoriju u Amharskom kraljevstvu
 
1332. godine sultan Sabr ad-Din, nasljednik sultanata i brat Hakka ad-Dina, ponovio je napad, blokirao i zarobio robu Amde Sejona koja je dopremana s obale, pri tome uhapsivši trgovce koji su sarađivali u interakciju s carem. Sabr ad-Din se navodno odlučio na veliku pobunu protiv kršćana sa ciljem da *uništi crkve* i zavlada svim etiopskim zemljama. Imenovao je dvadesetak novih guvernera u očekivanju realizacije ovog plana, guvernere za provincije kao što su Damot, Amhara, Gojjam i druge. Ovaj plan je u historijskim izvorima poznat kao *Ifatska pobuna* a Ifatskom sultanatu se u toj namjeri pridružilo nekoliko muslimanskih država na Afričkom rogu, kao što su Dawaro i Hadeya.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Bivše države u Africi
Kategorija:Bivši sultanati
Kategorija:Države i teritorije osnovane 1285.
Kategorija:Historija Džibutija
Kategorija:Historija Etiopije
Kategorija:Islam