Fotoosjetljive ganglijske ćelije

[thumb|400px|Dio retine: svjetlo udara prvi [sloj ganglijskih ćelija.]]

**Fotoosjetljive ganglijske ćelije** – poznatije kao **fotosenzitivne ganglićske ćelije** ili **fotosenzitivne retinalne ganglijske ćelije** (pRGC)/**fotosenzitivne mrežnjačne ganglijske ćelije**, te **unutrašnje fotosenzitivne retinalne ganglijske ćelije** (ipRGC) ili **melanopsinske ganglijske** – su nedavno otkriveni tip nervnih ćelija u očnoj mrežnjači sisara, koje su, za razliku od drugih retinskih ganglijskih ćelija unutrašnje fotosenzitivne. To znači da čine treću klasu retinskih fotoreceptora, koju pobuđuje svjetlost čak i onda kada su svi uticaji iz klasičnih fotoreceptora (čepića i štapića) blokirani, bilo primjenom farmakoloških spojeva bilo razdvajanjem ganglijskih ćelija i mrežnjače. Fotosenzitivne ganglijske ćelije sadrže fotopigment melanopsin. Gigantske ganglijske ćelije mrežnjače primata su primjeri fotosenzitivnih ganglijskih ćelija.

## Pregled
U odnosu na štapiće čunjiće, odgovori ovih ćelija su sporiji, a prisustvo svjetlosti signaliziraju na dugi rok. One predstavljaju mali veoma dio(~1%) ćrlija retinske ganglije. Njihova funkcijska uloga nije oblikovanje i bitno se razlikuju od onih sa sposobnošću viđenja; one uočavaju stabilan prikaz okolinog intenziteta svjetlosti. Imaju barem tri osnovne funkcije.

*Imaju važnu ulogu u sinhronizaciji cirkadijkskog ritma 24-satnog ciklusa svjetlo/tama, pružajući prvenstveno dužinu dana i dužinu noćnih informacija. Oni šalju svjetlosni informacije putem retinohipotalamskog trakta (RHT) direktno na centar dnevnonoćnog ritma u mozgu, u superahijazmatskom jezgru u hipotalamusu. Fiziološke osobine tih ganglijskih ćelija podudaraju se sa poznatim svojstvima jutarnjeg svjetla sa usaglašavanjem (sinhronizacija) mehanizama koji reguliraju cirkadijalne ritmove.
* Fotoosjetljive ćelija ganglija inerviraju druge moždane mete, poput centra za kontrolui zjenice, u maslinastom pretektnom jezgru srednjeg mozga. Oni doprinose regulaciji veličine zjenice i drugog ponašanja na okolinskom osvjetljenju.
* Ove ganglijske ćelije doprinose fotoregulaciji, te suzbijanju akutne svjetlosne supresijese, otpuštanju hormona melatonin iz epifize.
 
Fotoosjetljive ganglijske ćelije su također odgovorne za upornost cirkadijskog ritma i odgovora zjenica na svjetlo u sisara sa degeneriranim fotoreceptorima štapića i čepića, kao kod ljudi koji pate od retinitis pigmentosa.

Nedavno su fotoreceptivne ganglije su izolirane i kod ljudi, gdje su, pored navedene funkcije prikazane u drugih sisara, pokazale da posreduju u stepenu raspoznavanja svjetlosti bez čepića i štapića, kod ispitanika koji pate od poremećaja tih fotoreceptora. Rad Farhan H. Zaidija i suradnika je pokazao da fotoosjetljive ganglijske ćelije, kod ljudi mogu imati neke funkcije vida.

Fotopigment fotoreceptivnih ganglijskih ćelija, melanopsin, svjetlost pozbuđuje uglavnom u plavom dijelu vidljivog spektra (apsorpcijski vrhovi na ~ 480 nanometara). Fotoprovodni mehanizam u ovim ćelijama nije u potpunosti razjašnjen, ali se čini vjerojatnim da liči na rabdomske fotoreceptore beskičmenjaka. Fotoosjetljive ganglijske ćelije odgovaraju na svjetlost putem depolarizacije i povećanje stope po kojoj pale nervne impulse. Osim direktnog odgovora na svjetlo, ove ćelije mogu dobiti podražujuće i inhibicijske uticaje iz štapića i čunjića, putem sinapsnih veza u mrežnjači.).

## Također pogledajte
*Čulo vida
*Mrežnjača
*Fotoreceptor

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Anatomy of ipRGCs

Kategorija:Ćelije
Kategorija:Čula
Kategorija:Anatomija
Kategorija:Histologija