Muškarac

[100p|mini|Slika **muškarca** na Pioniru koja je poslana u [svemir.]]

**Muškarac** je odraslo ljudsko biće muškog spola. Prije odraslog doba, muškarac se naziva dječakom (muško dijete ili adolescent).

Kao i većina drugih muških sisara, genom čovjeka obično nasljeđuje X hromozom od majke i Y hromozom od oca. Spolnu diferencijaciju muškog fetusa upravlja SRY gen na Y hromozomu. Tokom puberteta, hormoni koji stimulišu proizvodnju androgena dovode do razvoja sekundarnih polnih karakteristika, čime se pokazuju veće razlike među spolovima. To uključuje veću mišićnu masu, rast dlaka na licu i niži sastav masnog tkiva. Muška anatomija razlikuje se od ženske anatomije po muškom reproduktivnom sistemu, koji uključuje penis, testise, spermatozoide, žlijezdu prostate i epididimis, te po sekundarnim spolnim karakteristikama, uključujući užu karlicu, uže bokove i manje grudi.

Kroz ljudsku historiju, tradicionalne rodne uloge često su definisale i ograničavale aktivnosti i mogućnosti muškaraca. Muškarci se često suočavaju s regrutacijom u vojnu službu ili se upućuju u profesije sa visokom stopom smrtnosti. Mnoge religijske doktrine propisuju određena pravila za muškarce, kao što je vjersko obrezivanje. Muškarci su previše zastupljeni i kao počinioci i kao žrtve nasilja.

Trans-muškarci imaju rodni identitet koji nije u skladu s njihovim ženskim spolom pri rođenju, dok međuspolni muškarci mogu imati spolne karakteristike koje se ne uklapaju u tipične predstave o muškoj biologiji.

## Biologija 
Kod ljudi, spermatozoidi nose ili X ili Y polni hromozom. Ako spermatozoid koji nosi Y hromozom oplodi žensku jajnu stanicu, potomci će imati muški kariotip (XY). SRY gen se obično nalazi na Y hromozomu i uzrokuje razvoj testisa, koji zauzvrat upravljaju drugim aspektima diferencijacije muškog spola. Polna diferencijacija kod muškaraca se odvija na način koji zavisi od testisa, dok diferencijacija kod žena ne zavisi od gonada.

Primarne spolne karakteristike (ili polni organi) su karakteristike koje su prisutne pri rođenju i sastavni su dio reproduktivnog procesa. Kod muškaraca, primarne spolne karakteristike uključuju penis i testise.

Odrasli ljudi pokazuju seksualni dimorfizam u mnogim drugim karakteristikama, od kojih mnoge nemaju direktnu vezu sa reproduktivnom sposobnošću. Ljudi su spolno dimorfni po veličini tijela, građi tijela i građi tijela. Muškarci imaju tendenciju da budu viši i teži od žena, a prilagođeni visini, muškarci imaju veću mišićnu masu i masu kostiju od žena, i manju masnu masu.

Sekundarne polne karakteristike su osobine koje se javljaju tokom puberteta kod ljudi. Takve karakteristike su posebno očigledne u seksualno dimorfnim fenotipskim osobinama koje razlikuju spolove, ali – za razliku od primarnih polnih karakteristika – nisu direktno dio reproduktivnog sistema. Sekundarne seksualne karakteristike koje su specifične za muškarce uključuju:

* Proširena ramena;
* Povećana dlakavost na tijelu;
* Uvećani grkljan (takođe poznat kao Adamova jabučica); U prosjeku, muškarci su visočiji od žena za oko 10%.

### Reproduktivni sistem 
Muški reproduktivni sistem uključuje spoljašnje i unutrašnje genitalije. Muške vanjske genitalije se sastoje od penisa, muške uretre i skrotuma, dok se unutrašnje genitalije muškaraca sastoje od testisa, prostate, epididimisa, sjemene vezikule, sjemenovoda, ejakulacionog kanala i bulbouretralne žlijezde.

Funkcija muškog reproduktivnog sistema je da proizvodi sjeme, koja nosi spermu, a samim tim i genetske informacije koje se mogu ujediniti sa jajetom unutar žene. Budući da sperma koja ulazi u matericu žene, a zatim u jajovode, oplođava jaje koje se razvija u fetus ili dijete, muški reproduktivni sistem ne igra potrebnu ulogu tokom trudnoće. Proučavanje muške reprodukcije i povezanih organa naziva se andrologija.

### Spolni hormoni 
Testosteron stimuliše razvoj Mezonefričkog kanala, penisa i zatvaranje labioskrotalnih nabora u skrotum. Drugi značajan hormon u spolnoj diferencijaciji je antimilerovski hormon, koji inhibira razvoj Mezonefričkog kanala. Za muškarce tokom puberteta, testosteron, zajedno sa gonadotropinima koje oslobađa hipofiza, stimuliše spermatogenezu.

### Zdravlje 
Dok je većina globalnih rodnih dispariteta u zdravstvu ponderisana ženama, postoje situacije u kojima muškarci imaju tendenciju da lošije stoje. Jedan takav primjer su oružani sukobi, gdje su muškarci često neposredne žrtve. Studija sukoba u 13 zemalja od 1955. do 2002. pokazala je da su 81% svih nasilnih ratnih smrti bili muškarci. Osim oružanih sukoba, u područjima sa visokom učestalošću nasilja, kao što su regije pod kontrolom narko kartela, također se vidi da muškarci imaju veću stopu smrtnosti. Ovo proizilazi iz društvenih vjerovanja koja povezuju ideale muškosti sa agresivnim, konfrontirajućim ponašanjem. Konačno, iznenadne i drastične promjene u ekonomskom okruženju i gubitak mreža socijalne sigurnosti, posebno socijalnih subvencija i bonova za hranu, također su povezani s višim nivoima konzumacije alkohola i psihičkog stresa među muškarcima, što je dovelo do porasta stope smrtnosti muškaraca. To je zato što takve situacije često otežavaju muškarcima da izdržavaju svoju porodicu, što je zadatak koji se dugo smatra „suštinom muškosti“. Retrospektivna analiza ljudi zaraženih prehladom pokazala je da doktori potcjenjuju ovu vrstu prehlade. simptome kod muškaraca, te su spremniji da simptome i bolest pripišu ženama nego muškarcima. Žene žive duže od muškaraca u svim zemljama, i u svim starosnim grupama, o čemu postoje pouzdani podaci. U Sjedinjenim Državama muškarci su manje zdravi od žena u svim društvenim klasama. Posebno su nezdravi muškarci koji nisu bijelci. Muškarci su previše zastupljeni u opasnim zanimanjima i predstavljaju većinu smrtnih slučajeva na poslu. Nadalje, ljekari pružaju muškarcima manje usluga, manje savjeta i provode manje vremena sa muškarcima nego sa ženama u prosjeku.

### Statistički podaci 
### Demografska statistika
## Reference 
## Također pogledajte 
* Žena

## Vanjski linkovi 
Kategorija:Muškarci