Sigurnosna izvještajna služba

**Sigurnosna izvještajna služba (SIS)** bila je sigurnosno-obavještajna služba povezana s HVO-om na teritoriji Hrvatske Republike Herceg-Bosne tokom rata u Bosni i Hercegovini. U dokumentima i transkriptima Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju (MKSJ) navodi se da je SIS djelovala kao informacijska i kontraobavještajna služba HVO-a, formalno organizovana kao uprava unutar resora odbrane.

## Pozadina i osnivanje 
Nastanak SIS-a vezuje se za institucionalizaciju struktura HR-HB/HVO u drugoj polovini 1992. Prema stručnim prikazima, 14. oktobra 1992. razmatran je početni ustroj SIS-a (centralni operativni i analitički odjel te administrativno-tehnički odsjek) i imenovan dužnosnik za sigurnost u sastavu odbrane.

## Mandat i nadležnosti 
U transkriptima MKSJ SIS je opisan kao informacijska i kontraobavještajna služba HVO-a, s napomenom da je riječ o tajnoj službi o kojoj je javno dostupno malo informacija.

## Organizacija i lanac komandovanja 
SIS je ustrojen u sastavu Ministarstva odbrane HR-HB/HVO. U sjedištu su djelovala dva osnovna odjela (operativni i analitički) te Odsjek za administrativno-tehničke poslove (početni ustroj, oktobar 1992), a na terenu mreža regionalnih centara organiziranih po operativnim zonama/zbornim područjima.

## Djelovanje i nalazi međunarodnih sudova 
Aktivnosti SIS-a obrađivane su u više predmeta MKSJ-a, uključujući postupanje sa zatvorenicima i interne istrage (navodi atribuirani sudskim dokumentima).

### Postupanje sa zatvorenicima 
U predmetu *Prlić i dr.* korišten je izvještaj SIS-a HVO-a od 13. novembra 1992. (Exhibit P 00740), koji se odnosi na zatvorenike odvedene iz Heliodroma na rad, uključujući i na linijama fronta (navodi atribuirani transkriptu).

### Istrage o zločinima (atribuirano) 
U predmetu *Blaškić* razmatrana je odbrambena teza da nadređeni nisu bili obaviješteni o rezultatima istrage SIS-a Mostar niti o imenima počinitelja; Žalbeno vijeće analiziralo je (ne)postojanje efektivne kontrole u konkretnim okolnostima. Spominje se i zaduženje „šefu SIS-a u Srednjoj Bosni“ za istragu o Ahmićima (atribuirano transkriptu).

## Navodi o vezama s Republikom Hrvatskom 
U predmetu *Kordić i Čerkez* tužilaštvo je sugeriralo postojanje kontakata obavještajnih struktura HVO-a s agencijama u Republici Hrvatskoj (npr. ured HIS-a u Mostaru). Svjedok je naveo da za takve aranžmane nema saznanja; potvrđeno je slanje izvještaja upravi Vojne policije i komandi OZ Srednja Bosna (atribuirano transkriptu).

## Ukidanje i nasljeđe 
Nakon Washingtonskog sporazuma (1994) slijedi reorganizacija službi u FBiH. Prema literaturi, SIS je 1996. preimenovan u **Službu nacionalne sigurnosti (SNS)**. Planirana integracija SNS-a i bošnjačke AID u jedinstvenu službu Federacije (OSS FBiH) nije u cijelosti provedena zbog političkih neslaganja; odvojene službe određeno vrijeme nastavljaju paralelno postojati.

## Vidi još 
* Hrvatsko vijeće obrane
* Hrvatska Republika Herceg-Bosna
* Agencija za istraživanje i dokumentaciju
* Služba nacionalne sigurnosti (Federacija BiH)
* Hrvatska izvještajna služba

## Reference 
Kategorija:Vojne obavještajne službe
Kategorija:Hrvatska Republika Herceg-Bosna
Kategorija:Organizacije osnovane 1992.
Kategorija:Organizacije ukinute 1996.