open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Karl von Dreis

mini|Model Karl von Draisovog bicikla iz 1817. Foto: Andreas Praefcke
Nijemac **Karl von Drais** je 1817. godine izumio bicikl (po njemu je dobio ime *Draisine*), koji se po mnogima smatra prvi realno funkcionalni bicikl.

Bicikl nije bio jedini izum Karla von Draisa. On je također izumio prvu pisaću mašinu sa 25 znaka, stenografsku mašinu sa 16 dugmadi i perforiranu traku.

Karl von Drais je rođen u Karlsruheu 29. aprila 1785., a umro 10. decembra 1851.

## Bibliografija 
* Hermann Ebeling *Der Freiherr von Drais : das tragische Leben des "verrückten Barons". Ein Erfinderschicksal im Biedermeier*. Karlsruhe: Braun, 1985. 
* Hans-Erhard Lessing *Automobilität – Karl Drais und die unglaublichen Anfänge*. Leipzig: Maxime Verlag 2003. 
* Michael Rauck *Karl Freiherr Drais von Sauerbronn: Erfinder und Unternehmer (1785 - 1851)*. Stuttgart: Steiner 1983. 
* Heinz Schmitt *Karl Friedrich Drais von Sauerbronn: 1785-1851 ; ein badischer Erfinder; Ausstellung zu seinem 200. Geburtstag; Stadtgeschichte im Prinz-Max-Palais, Karlsruhe, 9. März-26. Mai 1985; Städt. Reiss-Museum Mannheim, 5. Juli-18. August 1985*. Karlsruhe: Stadtarchiv, 1985.

## Vanjski linkovi 
* [Artikel in der Allgemeinen Deutschen Biographie](http://mdz.bib-bvb.de/digbib/lexika/adb/images/adb005/@ebt-link?target=idmatch(entityref,adb0050375))  von Moritz Cantor
* karl-drais.de des ADFC Mannheim
* www.karldrais.de von S. Fink und H. E. Lessing
* Karl Friedrich Drais von Sauerbronn: Erfinder des Zweirades, Stadt Karlsruhe
* Karl Drais in Baden-Baden  von Hans-Erhard Lessing

Kategorija:Rođeni 1785.
Kategorija:Umrli 1851.
Kategorija:Biografije, Karlsruhe
Kategorija:Njemački izumitelji
Epidemija

mini|desno|200p|Mapa koju je napravio Dr. John Snow, pokazuje slučaje kolere u Londonu 1854. godine

**Epidemija** (grčki *επιδημία*, "među narodom rasprostranjeno") je neobično često pojavljivanje jedne bolesti u jednoj populaciji. Epidemične bolesti su između ostalog kolera, gripa, tifus i kuga. Po pravilu radi se uvjek o infekcioznim bolestima. Ponekad se taj pojam korisiti i za neinfekciozne bolesti kao naprimjer za gojaznost (da bi se opisale opasnosti kao njene posljedice).

Riječ epidemija je nastala od grčkih riječi *epi* ("preko") i *demos* ("narod"). 

**Endemija**, za razliku od epidemije, opisuje normalo i uobičajeno pojavljivanje (širenje) bolesti među jednom populacijom. Tako je naprimjer jedan određeni procenat od gripe oboljelih sasvim normalan. Čim broj oboljelih pređe jednu određenu granicu (kod gripe su to 10%) može se govoriti o epidemiji. Epidemije koje prelaze državne ili čak kontinentalne granice nazivaju se **pandemije**.

Kod životinja se epidemije označavaju kao **epizootije**.

## Također pogledajte 
* Pandemija

## Vanjski linkovi 
* The European Centre for Disease Prevention and Control
* Eurosurveillance

Kategorija:Medicina
Brno

**Brno** (njemački Brünn) je sa 377.508 stanovnika drugi najveći grad u Češkoj Republici, poslije glavnog grada Praga i najveći grad historijske regije Morave. 

Administrativno je središte Južnomoravskog kraja, regije u Češkoj Republici.

Brno nalazi se na ušću rijeke Svitave u rijeku Svratku, sa sjeverne strane je opkoljeno brdima (Drahanska planina) a na jugu nizijom (Južnomoravska nizija). Značajan dio teritorije (6379 hektara, 28%) je pokriveno šumom. 

Najviša tačka je Kopeček (479 m n. v.) na zapadu grada. Prosječna godišnja temperatura je 9,4 ° C, godišnja količina padavina 505 mm.

Brno je važan administrativni centar, središte Čeških pravosudnih organa. Brno je također i središte obrazovanja sa 26 fakulteta i nadaleko poznatim Masarykovim Univerzitetom. U istočnom dijelu grada sa nalazi fabrika Zetor, značajni producent traktora u Češkoj, u sjevernom dijelu Královopolské strojírny, značajni proizvodač industrijnih komponenata.
mini|lijevo|300px|Masarykova i Nádražní ulica

U gradu Brnu je smještena biskupija sv. Petra i Pavla, a 1998. godine sagrađena prva češka džamija (mesdžid). Vila Tugendhat je bila 2001. godine pripisana na listu zaštićene baštije UNESCO-a.

U Brnu je zakonom osnovan studio za Češki radio (prvo radio emitiranje 1924.) i Češku televiziju (1961).

Kategorija:Gradovi u Češkoj
*
765.

Godina **765.** (**DCCLXV**) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. Oznaka 765. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji 
### Evropa 
* Kralj Pipin III („Mali“) vraća papinske privilegije (Pipinova darovnica) na teritoriji Beneventa i Toskane (i djelimično u Spoletu).
* Pipin Mali poslao je poslanstvo u Bagdad halifi El-Mensuru, koji se nakon tri godine vratilo sa izaslanicima Halifata .
* Tigernaški anali govore o nestašici hljeba u Irskoj.

### Britanija 
* Kralj Æthelwald od Northumbrije svrgnut je u Pincanhealeu, vjerovatno na okupljanju njegovih vlastitih magnata. Njega nasljeđuje Alhred, dalji rođak pokojnog kralja Oswulfa.

### Abasidski halifat 
* Zenata Berbersko pleme Banu Ifrana pobunilo se protiv Abasidskog halifata i stvara nezavisnu državu sa središtem oko Tlemcena (moderni Alžir) . Njihov plemenski poglavica Abu Qurra obnavlja grad (ranije, rimska kolonija Pomarija).
* 15. decembar: smrt imama Džafera es-Sadika, dovodi do raskida između dvije glavne podjele šiizma: ismailijane, koji smatraju Ismaila, sedmog alidskog imama (umro 762.) kao posljednjeg legitimnog i Dvanaestorce ili imamiti, koji priznaju dvanaest alid imama .

### Azija 
* 30. mart : carska naredba zabranjuje sve nove čistine u Japanu (nova krčenja zemljišta). Zabrana je ukinuta 772.
* Početak vladavine u Indiji Varagune I, kralja Pandye (kraj 815.). Pobjednički se borio protiv Pallave u savezu s kraljevima Kongua i Kerale .

## 765. u temama 
### Poljoprivreda 
* Evropski spisi prvi put spominju tropoljni sistem koji se koristio u srednjovjekovnoj Evropi. Plodored je praksa uzgoja niza različitih vrsta usjeva na istom području u uzastopnim sezonama. Prema ovom sistemu, zemljište imanja ili sela je podijeljeno na tri velika polja, i čini dati dio zemlje produktivnim 2 od 3 godine, umjesto svake druge godine (približan datum).

## Rođeni 
* Ali al-Ridha, šitski imam i muslimanski učenjak (um. 818.)
* Fastrada, franačka kraljica supruga (um. 794.)
* Han Hong, general dinastije Tang (um. 823.)
* Pei Du, kancelar dinastije Tang (um. 839.)

## Umrli 
* 27. septembar – Pugu Huai'en, kineski general za vrijeme dinastije Tang
* Ceolwulf, kralj Nortumbrije
* Domnall Midi, kralj Irske
* Ealdwulf, biskup Lindsey
* Eardwulf, kralj Kenta
* Flaithbertach mac Loingsig, kralj Irske
* Fujiwara no Toyonari, japanski političar (r. 704.)
* Gao Ši, kineski pjesnik
* Gyeongdeok, kralj Sille (Koreja)
* Hemele, biskup Lichfielda
* Džafer es-Sadik, šesti šitski imam i muslimanski učenjak (r. 702.)
* Junnin, car Japana (r. 733.)
* Miao Jinqing, kancelar dinastije Tang (r. 685.)
* Stefan Mlađi, bizantijski teolog (ili 764.)
* Telets, vladar (kagan) bugarskog carstva
* Tello, biskup od Chura (približan datum)
* Wang Changling, kineski pjesnik i zvaničnik (r. 698.)

## Reference 
## Vanjski linkovi
763.

Godina **763.** (**DCCLXIII**) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 763. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji 
### Bizantijsko carstvo 
* juni – Bitka kod Anhijala: Car Konstantin V šalje bizantijske ekspedicione snage (800 brodova i 9.600 konjanika) u Trakiju, da brani grad tvrđavu Anhijalu na obali Crnog mora. U međuvremenu, Telets, vladar (kagan) bugarskog carstva, blokira planinske prevoje i zauzima položaje na visovima blizu Anhijala. Tokom očajničkog juriša konjice, Bugari su poraženi, a mnogi su zarobljeni; Telets uspeva da pobegne. Konstantin trijumfalno ulazi u Carigrad i ubija sve zarobljenike.

### Abasidski halifat 
* Godine 763. El-Mensur je poslao svoje trupe da osvoje El-Andaluz za Abasidsko carstvo. Ali vladar Abdurahman I uspješno je branio svoju teritoriju. El-Mensur se povukao i nakon toga usredotočio svoje trupe na držanje istočnog dijela svog carstva na zemljama koje su nekada bile dio Perzije .
* 21. januar – Bitka kod Bakhamre: Abasidska vojska pod Isa ibn Musom pobjeđuje Alide i zaustavlja njihovu pobunu. Moć dinastije Abasida je konsolidovana.

### Evropa 
* august – Bizantijske trupe napadaju Papsku državu, u savezu sa Lombardskim kraljem Desiderijem. Kralj Pipin III ("Mali") interveniše i započinje pregovore između Langobarda i pape Pavla I. Deziderije obećava da će prekinuti neprijateljstva, ali pod uslovom da Pepin vrati langobardske taoce koje drže Franci.

### Britanija 
* Ciniod I nasljeđuje Bridej V, kao kralj Pikta (moderna Škotska).

### Azija 
* 17. februar – Pobuna u Lušanu: car Ši Chaoji se objesio kako bi izbjegao da ga zarobe Tang trupe koje je poslao odmetnik Li Huaixian, čime je okončana sedmogodišnja pobuna protiv dinastije Tang u Kini.
* 18. novembar – Snage Tibetanskog carstva, pod Trisong Detsenom, zauzimaju glavni grad Tang, Chang'an (moderni Xi'an) na 15 dana, i postavljaju cara marionetu . Tibetanci preuzimaju pašnjake konja.

### Mezoamerika 
* 2. juli – Yax Pasaj Chan Yopaat („Izlazeće sunce“) postaje novi vladar majanskog grada države Copán u Hondurasu nakon smrti Kʼakʼ Yipyaj Chan Kʼawiila, koji je vladao od 749. Yax Pasaj vlada do 810. godine.

## 763. u temama 
### Geografija 
* u Konstantinopolu Teofan opisuje izuzetno hladnu zimu od početka oktobra 763. do februara 764. Oštra zima 763-764. bjesnila je širom Evrope .

## Rođeni 
* Haito, biskup Bazela
* Harun er-Rašid, muslimanski halifa (ili 766.)
* Wang, carica iz dinastije Tang (um. 816.)

## Umrli 
* 20. novembar – Domnall Midi, kralj Irske
* Bridei V, kralj Pikta
* Fang Guan, kancelar dinastije Tang (r. 697.)
* Jianzhen, kineski budistički monah (r. 688.)
* Ši Chaoji, car države Yan (Anshi).
* Wei Jiansu, kancelar dinastije Tang (r. 687.)

## Reference 
## Vanjski linkovi
761.

Godina **761.** (**DCCLXI**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. Oznaka 761. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji 
### Britanija 
* 6. august – Bitka kod Eildona: Kralj Æthelwald Moll od Northumbrije suočava se s pobunom, pod suparničkim pretendentom na prijesto po imenu Oswine, bratom ubijenog kralja Oswulfa od Northumbrije. Oswine je ubijen nakon trodnevne bitke protiv snaga Æthelwalda u Škotskoj .
* Bridei V nasljeđuje svog brata Óengusa I kao kralj Pikta (moderna Škotska) .

### Evropa 
* Završena je izgradnja na 108 soba Castello di Lunghezza izvan Rima, Italija.
* Proljeće: Pipin Mali prelazi Loiru, maršira na Auvergnu, uništava zamkove Bourbon i Chantelle, a zatim zauzima citadelu Clermont koja je zapaljena. Njegove trupe su opustošile Bourbonnais, Auvergne i Limousin .

### Abasidski halifat 
* Vojska Abasidskog halifata ponovo osvaja grad Kairuan (u današnjem Tunisu) , od 'Abd ul-Rahmana ibn Rustama iz dinastije Rustamid. Potonji je primoran da pobjegne na zapad, gdje stvara autonomnu državu oko Tiherta (Tiareta) .
* Khurshid II, posljednji vladar (spāhbed) Tabaristana, otruje se kada sazna da su njegovu porodicu zarobili Abasidi .

### Azija 
* Japanski svećenik Dōkyō liječi caricu Koken koristeći molitve i napitke. Možda je postao njen ljubavnik i zasigurno postaje njen dvorski miljenik, izazivajući ljubomoru cara Junnina.
* Velika kineska glad u oblasti Huai-Yangtze, krajem godine, tjera mnoge ljude na kanibalizam (približan datum).

## 761. u temama 
### Geografija 
* Grad Oviedo (sjeverna Španija) osnovali su monasi Nolan i Jovan (približan datum).

### Religija 
* 16. maj: pogubljenje monaha ikonodula Petra Kalivita i početak progona od strane Konstantina V sa ciljem da bi se priznali kanoni Sabora u Hiereji .

## Rođeni 
* Šun Zong, car iz dinastije Tang (um. 806.)
* Wu Chongyin, general dinastije Tang (um. 827.)

## Umrli 
* 23. decembar – Gaubald, biskup Regensburga
* Donngal mac Laidcnén, kralj Uí Ceinnselaiga (Irska)
* Ibn Ishak, arapski historičar i hagiograf (ili 767.)
* Khurshid II, vladar (spāhbed) Tabaristana (r. 734.)
* Óengus I, kralj Pikta 
* Ši Siming, general dinastije Tang (r. 703.)
* Kineska carica Xin (nepoznat datum rođenja)
## Reference 
## Vanjski linkovi
764.

Godina **764.** (**DCCLXIV**) bila je prijestupna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. Oznaka 764. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji 
### Evropa 
* Domenico Monegario je svrgnut nakon što je papa Pavao I zatražio donaciju od Venecije. Monegario je oslijepljen i prognan, a naslijedio ga je Maurizio Galbaio kao sedmi dužd Venecije. Za vrijeme njegove vladavine, venecijansko bogatstvo uvećava se trgovinom.

### Azija 
* 14.–21. oktobar – Pobuna Fujiwara no Nakamaro: Kratkotrajna pobuna koju je predvodio Fujiwara no Nakamaro je ugušena. Car Junnin je svrgnut nakon šestogodišnje vladavine i prisiljen na progonstvo. Bivša carica Koken ponovo preuzima carski tron ​​Japana i uzima ime Shōtoku. Ona imenuje svog bliskog saradnika, sveštenika Dōkyōa, za premijera (taishi), koji zajedno s njim vodi vladu. Nakamaro je zarobljen i ubijen sa svojom ženom i djecom .

### Britanija 
* Kralj Offa od Mercije osvaja Kent i okončava vladavinu kraljeva Ealhmunda i Sigereda u Zapadnom Kentu. On nameće mercijsku vlast nad kraljevstvom, ali dozvoljava lokalnom kralju, Heaberhtu, da tamo vlada.

## 764. u temama 
### Geografija 
* Prema historičaru Teofanu Ispovjedniku, sante leda plove pored Konstantinopola iz Crnog mora (približan datum).

### Religija 
* Cancor, franački grof (vjerovatno od Hesbayea), osniva opatiju Lorsch (današnja Njemačka). Chrodegang je postao opat ove opatije sljedeće godine .
* Ikonoklastički progon u Bizantijskom Carstvu. Freske, kipovi i ikone su uništeni, monasi su sakaćeni, a imovina im konfiskovana. Stratega Michela Lachanodracona Konstantin V tereti za primjenu ikonoklastičke politike u Trakesionu i Efesu.

## Rođeni 
* Abu Thavr, muslimanski učenjak (um. 854.)
* Al-Hadi, muslimanski halifa (um. 786.)
* Fujiwara no Nakanari, japanski plemić (um. 810.)
* Li Jiang, kancelar dinastije Tang (um. 830.)
* Tian Hongzheng, general dinastije Tang (um. 821.)

## Umrli 
* 17. januara – Josif od Frajzinga, njemački biskup
* Arwa bint Mansur al-Himyari, žena halife al-Mansura.
* Abdullah ibn Ali, muslimanski general
* Bregowine, nadbiskup Canterburyja
* Fujiwara no Nakamaro, japanski državnik (r. 706.)
* Stefan Mlađi, bizantijski teolog (ili 765.) 

## Reference 
## Vanjski linkovi
759.

Godina **759.** (**DCCLIX**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Oznaka 759. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji 
### Bizantijsko carstvo 
* Bitka na prevoju Riški: Car Konstantin V ponovo napada Bugarsku, ali njegove snage su uhvaćene u zasjedi i poražene dok su prelazile Riški prolaz, blizu Stare planine (moderna Bugarska). Bugarski vladar (kagan) Vinekh ne iskorištava svoj uspjeh i započinje mirovne pregovore .
* Arapski napadi na Anadoliju i pobjeda nad Paulom, armenskim strategom na rijeci Melas. Arapi su se vratili kući s ogromnim plijenom i velikim brojem zarobljenika, uključujući četrdesetak visokih rimskih zvaničnika .

### Evropa 
* Opsada Narbone: Franci pod kraljem Pipinom III ("Mali") preuzimaju Narbonne od muslimana, nakon 7-godišnje opsade. Grad su zauzeli Goti, koji su tada masakrirali muslimanski garnizon, a nakon što su dobili jamstvo da će sačuvati svoje zakone i svoje privilegije, potčinjavaju se Pipinu . On potiskuje muslimane nazad preko Pirineja, a muslimani se nakon 40 godina povlače u srce Andaluzije. Upravljanje gradom je dodijeljeno vizigotskom grofu Milóu.

### Britanija 
* 24. juli – Kralja Osvulfa od Nortumbrije ubili su članovi njegovog domaćinstva (njegove sluge ili tjelohranitelji), u Market Weightonu. Deiranski patricij, Æthelwald Moll, koji je vjerovatno bio dio urote za ubistvo kralja, krunisan je za kralja Norhumbrije. Možda je bio potomak pokojnog kralja Oswinea od Deire.

### Abasidski halifat 
* Halifa Abasidskog halifata El-Mensur započinje osvajanje Tabaristana (na južnoj obali Kaspijskog mora). Njegov vladar, Khurshid II, bježi u planinsko područje Daylam.

### Azija 
* Lušan pobuna: Tang snage pod Guo Zijidžem opsjedaju grad Jandžing (Sjeverna Kina) dok povećavaju svoje napore da prekinu pobunu. Borbe stvaraju toliku nestašicu hrane unutar gradskih zidova da stanovnici prodaju pacove po enormnim cijenama.
* Otomo no Yakamochi, japanski general, sastavlja prvu japansku antologiju poezije, Man'yōshū. Sadrži oko 500 pjesama japanskih pjesnika koji uključuju cara, plemiće i pučane.
* 24. decembar – Pjesnik iz dinastije Tang Du Fu odlazi u Čengdu, gde ga ugosti kolega pjesnik Pei Di.
* Početak vladavine Bögüa, trećeg kagana Ujgura .

## 759. u temama 
### Geografija 
* Snažna zima u Engleskoj. Mraz počinje 1. oktobra 759, a završava 26. februara 760. godine .

### Religija 
* Budistički hram Tōshōdai-ji osnovan je u Nari, Japan.

## Rođeni 
* Alfonso II, kralj Asturije (um. 842.)
* Asad ibn al-Furat, muslimanski pravnik i teolog (um. 828.)
* Grigorije od Khandzte, gruzijski arhimandrit (um. 861.)
* Quan Deyu, kancelar dinastije Tang (um. 818.)
* Teodor Studit, bizantijski opat (um. 826.)
* Wang Shizhen, general dinastije Tang (um. 809.)
* Wu Yantong, kineski budistički monah (približan datum)

## Umrli 
* 24. jul – Oswulf, kralj Northumbrije
* Edburga, anglosaksonska opatica
* Dúngal mac Amalgado, kralj Brege (Irska)
* Othmar, švicarski opat (približan datum)
* Wang Wei, kineski pjesnik (r. 699.)

## Reference 
## Vanjski linkovi
769.

Godina **769.** (**DCCLXIX**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. Oznaka 769. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji 
### Evropa 
* Kralj Karlo Veliki počinje vojni pohod protiv vojvodstva Akvitanije i vojvodstva Gaskonja. On predvodi franačku vojsku u grad Bordeaux, gdje postavlja utvrdu u Fronsac. Njegov mlađi brat Karloman I odbija da pomogne svom bratu u borbi protiv pobunjenika i vraća se u Burgundiju. Hunald, vojvoda od Akvitanije, prisiljen je pobjeći na dvor u Gaskonji. Lupus II, u strahu od Karla Velikog  predaje Hunalda u zamjenu za mir i šalje ga u samostan. Akvitanija i Gaskonija potčinjene su Franačkom kraljevstvu.
* Paganski nemiri u Karantaniji (buduća Koruška) nakon Hotimirove smrti. Tassilon III od Bavarske mora intervenirati da ustoliči novog princa. On šalje nove misionare i osniva samostan u Innichenu .

### Abasidski kalifat 
* ljeto: Abasidski Arapi napadaju pokrajinu (tzv. temu) Armena i opsjedaju Sergija u Kamači ili Kamačumu u Kilikiji .
* Arapi vraćaju Germanikeju i Samosatu iz ruku Bizantinaca, čiji su armenski stanovnici deportovani . Bizantijske jedinice ponovo zauzimaju Samosatu.

### Bizantijsko carstvo 
* 1. april: Eudokija, žena Konstantina V, proglašena je Augustom.
* 2. april : Kristofor i Nikifor, najstariji sinovi Konstantina V iz njegovog trećeg braka, postali su cezari, a njihov brat Niketa, Nobelisim.
* 17. decembar: Basileus Leon Hazar se ženi Atinjankom Irinom.

## 769. u temama 
## Religija 
* 12.–15. april – Papa Stjepan III saziva Lateranski sabor: promijenjena je papska izborna procedura (čija zloupotreba je dovela do izbora antipapa), a ikonoklazam koncila u Hijeriji je anatemisan.
* Manastir Tallaght osnovao je Máel Ruain u Irskoj. Manastir postaje centar učenja i pobožnosti, posebno povezan sa pokretom duhovne reforme Céli Dé.
* Opatiju Hersfeld (današnji Hesen-Nasau), Njemačka, osnovao je Lullus, nadbiskup Mainza (približan datum).

## Rođeni 
* Du Yuanying, kancelar dinastije Tang (um. 833.)
/ Egbert, kralj Wessexa (ili 771.)
* Pepin Grbavac, prvo dijete Karla Velikog

## Umrli 
* 14. januar – Cui Huan, kancelar dinastije Tang
* 9. mart – Alan od Farfe, akvitanski učenjak i pustinjak
* 13. decembar – Du Hongjian, kancelar dinastije Tang (r. 709.)
* Conchubhar mac Cumasgach, kralj Uíja Fiachrach Aidhne (Irska)
* Cuthfrith, biskup Lichfielda (približan datum)
* Dub Calgaid mac Laidcnén, kralj Uí Ceinnselaiga (Irska)
* Gülnar Hatun, legendarna turska heroina
* Ma'n ibn Za'ida al-Šajbani, arapski general i guverner (ili 770.)

## Reference 
## Vanjski linkovi
Mukadima

**Mukadima** (*Muqaddima*) ili *Uvod*, *Predgovor*, *Prelagomena*, najveće je djelo arapskog filozofa Ibn Halduna.
Djelo je objavljeno 1377. godine i sadrži rani pregled univerzalne historije. Neki moderni mislioci Mukadimu smatraju prvim djelom koji se bavi filozofijom historije, društvenim naukama, sociologijom, demografijom, historiografijom, historijom kulture, socijaldarvinizmom, darvinizmom, ekologijom i ekonomijom.

Ovo djelo se bavi i islamskom teologijom, političkom teorijom i prirodnim naukama kao što je biologija i hemija.

Za ovo djelo je veliki britanski historičar Arnold J. Toynbee rekao da je *najveće djelo svoje vrste koje je ikada stvorio ljudski um*. Knjiga je podijeljena u šest dijelova i bavi se poimanjem društva.

## Sadržaj 
* O ljudskom društvu
* O nomadsnom društvu
* O dinastijama
* O sjedilačkom društvu
* O zanatima
* O naukama

Više o Haldunovom poimanju društva ovdje.

## Također pogledajte 
* Ibn Haldun
* Historija
* Sociologija

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Dijelovi Mukadime na arapskom
* Ibn Khaldūn, Arnold Toynbee, *Studija historije* vol. iii, III. C. II. (b), p. 321

Kategorija:Filozofska djela
Kategorija:Filozofija
Humphrey Bogart

**Humphrey Bogart** bio je američki filmski i pozorišni glumac.

Kao sin bogatog hirurga počinje studirati medicinu, ali ubrzo odustaje. Tokom prvog svjetskog rata služio je u mornarici, gdje je i ranjen. Kasnije otkriva pozorište i film. Prisutan je na pozornicama Broadwaya kao asistent, zatim postaje glumac i kreće stopama svoje majke. Ipak je to doba malih, beznačajnih uloga.
Bogartova karijera počinje zapravo 1935. ulogom odbjeglog ubice u *Okamenjenoj šumi*. 
Sa suprugom Lauren Bacall čini jedan od najpopularnijih glumačkih parova. Čovjek za koga je Chandler rekao kako je "dovoljno da se pojavi kako bi opčinio", umro je od karcinoma u januaru 1957. s nepunih 58 godina.

## Filmografija 
* *Visoka Sierra*
* *Malteški soko*
* *Casablanca*
* *Imati i nemati*
* *Blago Sierra Madre*
* *Otok Largo*
* *Mračni prolaz*
* *Afrička kraljica*
* *Udri vraga*
* *Trenuci očaja*

## Reference 
## Vanjski linkovi 
;Video
* Documentary 42': Humphrey Bogart... Behind the Legend
* 

Kategorija:Rođeni 1899.
Kategorija:Umrli 1957.
Kategorija:Biografije, New York
Kategorija:Američki glumci
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Nizozemske
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Engleske
Greta Garbo

**Greta Garbo,** rođena kao **Greta Lovisa Gustafsson** (Stockholm, 18. septembar 1905. – New York, 16. april 1990.), bila je švedska glumica.

Izuzetno lijepa, visoka i vitka, lica koje odaje bogat unutrašnji život i odsutnost svake površnosti, bila je nadasve podobna za romantične uloge tajanstvenih i nedostižnih fatalnih žena. U igranom filmu prvi put se pojavljuje statirajući u *Lutajućem vitezu* 1921.

Jedna od prvih evropskih glumica koja je postala vrhunskom holivudskom zvijezdom početkom tridesetih godina. U zlatnom periodu svoje karijere nanizala je velike dramatične uloge u filmovima *Kraljica Kristina*, *Ana Karenjina*, *Grand hotel* i *Dama s kamelijama*. 1939. snimila je film koji odudara od njenog melodramatskog stila – satiričku komediju *Ninočka*, koja je postigla svjetski uspjeh i nominaciju za tri Oskara. 
U skladu s ulogama bio je i njen privatni život. Nekomunikativnu i tajanstvenu, prema mjerilima holivudske javnosti, nazivali su je "švedskom sfingom" i "misterioznom strankinjom". Tako su i njene ljubavne veze bile uglavnom predmetom nagađanja.

Nakon neuspjeha filma *Žena s dva lica* božanstvena Greta Garbo se 1941. zauvijek povukla s filma. 1954. nagrađena je specijalnim Oskarom za svoj doprinos filmskoj umjetnosti koji, međutim, nije lično primila.

## Filmografija 
## Također pogledajte 
* Film
* Spisak glumaca
* Oscar

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* The Berlin Garbo Archives. First German Garbo Page
* 
* GarboForever: The Legend lives on 

Kategorija:Rođeni 1905.
Kategorija:Umrli 1990.
Kategorija:Biografije, Stockholm
Kategorija:Švedske glumice
Cameron Diaz

**Cameron Michelle Diaz** američka je bivša filmska glumica.

## Biografija
Rođena je 30. augusta 1972. u gradu San Diego u saveznoj državi Kaliforniji.

Sa 16 godina otišla je od kuće i radila kao foto model, a u sljedećih je pet godina živjela na raznim lokacijama po cijelom svijetu. Iako bez glumačkog iskustva, 1994. godine debitira na filmu glavnom ženskom ulogom uz Jima Carreyja u komediji *Maska*. Nakon nekoliko uloga u nezavisnim i niskobudžetnim filmovima popularnost joj raste 1998. godine kada igra glavnu ulogu u romantičnoj komediji *Svi su ludi za Mary*. Dvije godine kasnije igra glavnu ulogu u *Charliejevim anđelima*, a 2001. nastupa uz Toma Cruisea u *Nebu boje vanilije*, te daje glas princezi Fioni u popularnom animiranom filmu *Shrek*.

Danas je jedna od najbolje plaćenih glumica u Hollywoodu, a dobivši 20 miliona dolara za nastavak *Charliejevih anđela* postala je tek druga glumica, nakon Julije Roberts, s tolikom zaradom u jednom filmu. 2004. godine nije glumila u nijednom igranom filmu, ali je ponovno dala glas princezi Fioni u nastavku *Shreka*.

## Filmografija značajnijih filmova
* *Maska* (1994.) - Tina Carlyle
* *Okus Minnesote* (1996.) - Freddie Clayton
* *Ne tako običan život* (1997.) - Celine Naville
* *Gore ne može* (1998.) - Laura Garrity
* *Svi su ludi za Mary* (1998.) - Mary Jensen
* *Biti John Malkovich* (1999.) - Lotte Schwartz
* *Charliejevi anđeli* (2000.) - Natalie Cook
* *Nebo boje vanilije* (2001.) - Julianna "Julie" Gianni 
* *Shrek* (2001.) - Princeza Fiona (glas)
* *Najslađe stvorenje* (2002.) - Christina Walters
* *Čarlijevi anđeli 2* (2003.) - Natalie Cook
* *Shrek 2* (2004.) - Princeza Fiona (glas)

## Također pogledajte
*Film

## Vanjski linkovi
*Cameron Diaz Fan Site

Kategorija:Rođeni 1972.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, San Diego
Kategorija:Američke glumice
762.

Godina **762.** (**DCCLXII**) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 762. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji 
### Evropa 
* Vinekh, vladar (kagan) Bugarskog carstva, umire nakon šest godina vladavine. Njega nasljeđuje Telets, čime je okončana vladavina klana Vokil i započela vladavina klana Ugain.
* Hazarski napad na Kaspijsko more, na luku Darband .

### El-Andaluz 
* Al-Ala ibn Mugith, pristalica Abasida, poražen je od emevijskog emira El-Andaluza, Abdurahmana I, kod Beje (današnji Portugal) .

### Abasidski halifat 
* 30. juli – Halifa El-Mensur premješta sjedište Abasidskog halifata iz Kufe u novi glavni grad Bagdad, nazvanog Madinat al-Salam ili Grad mira. Sirijske državne službenike koji govore grčki zamjenjuju Iranci koji govore arapski. Perzijski vezir Halid Barmakid vrši vlast u ime halife. Carstvo postaje sve administrativnije.
* 25. septembar – Počinje Alidska pobuna: Muhamed al-Nafs al-Zakijja podiže zastavu protiv Abasida u Medini, nakon čega slijedi njegov brat Ibrahim ibn Abdallah u Basri početkom 763. Muhamedova pobuna je ugušena i ubijen je od strane abasidskih trupa. Isa ibn Musa.

### Britanija 
* Kralj Æthelbert II od Kenta umire, a nasljeđuje ga njegov nećak Eadberht II. On vjerovatno vlada cijelim Kentom neko vrijeme. Sigered, moguće istočnosaksonac, se održava u zapadnom Kentu. Eadberht umire nakon kratke vladavine.
* Kralj Æthelwald od Northumbrije ženi se sa Æthelthryth, u Cattericku (Sjeverni Jorkšir) .

### Azija 
* Kineski zvaničnik Li Fuguo ubija caricu Zhang, ženu cara Su Zonga. Ubrzo nakon toga Su Zong umire od srčanog udara; nasljeđuje ga njegov sin Dai Zong, koji pošalje ubice koje ubijaju Lija.
* 16. maj: nakon smrti kineskog cara Suzonga, pobunjenici su ponovo zauzeli Luoyang, a zatim ih je kralj Ujgura u novembru definitivno protjerao .
* 20. novembar: Bögü, treći kagan Ujgura, zauzima Luoyang, glavni grad kineskog carstva, i osvaja Kinu, gdje je intervenirao na poziv Tanga. Ujguri su napustili Luoyang u novembru 763. Kaghan je prešao na maniheizam . Sogdijski postaje drugi službeni jezik carstva.

## 762. u temama 
### Religija 
* Opatiju Schäftlarn (Bavarska) osnovao je Waltrich, benediktinski monah porijeklom iz plemićke porodice, južno od današnjeg Minhena, Njemačka.

## Rođeni 
* Æthelred I, kralj Northumbrije (um. 796.)
* Sajjida Nafisa, arapski učenjak, porijeklom iz loze poslanika Muhammeda,  (um. 824.)

## Umrli 
* Æthelbert II, kralj Kenta
* Ašot III, armenski princ
* Eadberht II, kralj Kenta
* Eardwulf, kralj Kenta
* Gao Lishi, kineski službenik i eunuh (r. 684.)
* Li Bai, (takođe Li Po), kineski pjesnik (r. 701.)
* Li Fuguo, kineski službenik i eunuh (r. 704.)
* Milo, franački biskup (ili 763.)
* Muhammed al-Nafs al-Zakijja, vođa arapskih pobunjenika
* Su Zong, car iz dinastije Tang (r. 711.)
* Vinekh, vladar (kagan) bugarskog carstva
* Xuan Zong, car iz dinastije Tang (r. 685.)
* Zhang, carica iz dinastije Tang

## Reference 
## Vanjski linkovi
Winona Ryder

**Winona Ryder**, pravim imenom **Winona Laura Horowitz**, američka je filmska glumica rođena 29. oktobra 1971. u gradu Winona u saveznoj državi Minnesoti.

## Biografija 
Ime je dobila po gradu u kojem je rođena. U kući gdje je odrasla nije bilo električne struje. Njen kum je čuveni filozof i psiholog Timothy Leary. U desetoj godini porodica joj se preselila u Kaliforniju. Filmski debi ostvarila 1986. u filmu *Lucas*. Nakon debija mijenja prezime u Ryder. Iduće godine igra i prvu glavnu ulogu u drami *Square Dance*.

U decembru 2001. uhapšena je zbog krađe u trgovini u Beverly Hillsu. 6. decembra 2002. proglašena je krivom i osuđena na 3 godine uvjetne kazne, 480 sati dobrovoljnog rada, 3.700 dolara kazne i 6.355 dolara za nadoknadu štete trgovini. Oslobođena je treće tačke optužnice za namjernu krađu.

## Filmografija 
* *Lucas* (1986)
* *Square Dance* (1987)
* *Bubimir* (1988)
* *1969* (1988)
* *Velike vatrene kugle* (1989)
* *Heathers* (1989)
* *Dobrodošla kući, Roxy Carmichael* (1990)
* *Sirene (1990)
* *Edward Škaroruki* (1990)
* *Noć na Zemlji* (1991)
* *Drakula* (1992)
* *Doba nevinosti* (1993)
* *Kuća odvažnih* (1993)
* *Zagrizi život* (1994)
* *Male žene* (1994)
* *Istkano srcem* (1995)
* *Dečki (1996)
* *U potrazi za Richardom (1996)
* *Vještice iz Salema* (1996)
* *Alien: Uskrsnuće* (1997)
* *Slavne ličnosti* (1998)
* *Prekinuta mladost* (1999)
* *Izgubljene duše* (2000)
* *Jesen u New Yorku* (2000)
* *Zoolander* (2001)
* *Simone (2002)
* *Slučajni milionaš* (2002)
* *The Heart Is Deceitful Above All Things* (2004)
* *Oskur Fishman* (2005)

## Također pogledajte 
* Film
* Spisak glumaca i glumica

## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Rođeni 1971.
Kategorija:Američke glumice
Kategorija:Biografije, Winona (Minnesota)
Kategorija:Živi ljudi
Sulejman-Hamza Puzić

**Sulejman-Hamza Puzić** (1850 – 1941) je bio jedna od najmarkantnijih ličnosti Mostara i čovjek od najvišeg ugleda u cijeloj Hercegovini. Od početka 20. vijeka bio je jedan od prvaka u borbi za vjersko-prosvjetnu autonomiju bosanskohercegovačkih muslimana. 
Kao učenik 4. razreda ruždije spjevao je didaktičku kasidu od 265 stihova "Ibrahim Terzija", po uzoru "Avdije" Jusuf-bega Čengića, koja se širila u prijepisima, a prvi put je štampana 1927. Spjevao je na turskom jeziku mnoge hronograme, gazele i rubaije.
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* http://www.most.ba/02324/061.htm **Nusret Omerika** **SOKO UHVATIO PTICU Mostarsko alhamijado pjesnistvo**

P
P
Marcello Mastroianni

**Marcello Mastroianni** (28. septembar 1923 – 19. decembar 1996) italijanski je pozorišni i filmski glumac.

Od 1948. godine nastupao je na pozornicama u ulogama mladih junaka i ljubavnika u djelima Williama Shakesperea, Goldonija, Čehova, Tennessea Williamsa.

Na filmu isprva tumači likove dobrodušnih mladića pučana i malograđana zbunjenih dinamikom savremenog života, a zatim u djelima vrhunskih italijanskih režisera igra i uloge osoba iz viših društvenih slojeva.

Poslije prvoga velikog uspjeha, u filmu Tramvaj zvani čežnja 1947., Mastroianni je odigrao više od 300 filmskih uloga, 12 puta u paru sa Sofijom Loren. Bio je nominiran za Oskar, a dvaput je dobio nagrade za najboljega glumca na filmskom festivalu u Kanu. Vrhunac svoga stvaralaštva Marcello Mastroianni postiže u saradnji s Federicom Fellinijem, u čijoj je režiji snimio osam filmova, od Slatkoga života 1960. do Intervjua 1987.

## Filmografija 
* Pariz je uvijek Pariz 
* Slatki život
* Nož 
* Suncokreti
* Bijele noći
* Razvod na italijanski način
* Osam i po

## Također pogledajte 
* Film
* Spisak glumaca i glumica

## Vanjski linkovi 
Kategorija:Rođeni 1923.
Kategorija:Umrli 1996.
Kategorija:Biografije, Fontana Liri
Kategorija:Italijanski glumci
Kategorija:Dobitnici Nagrade "Henrietta"
Irfan Ljubijankić

**Dr. Irfan Ljubijankić** (26. novembar 1952, Bihać - 28. maj 1995, Cetingrad, Hrvatska)

## Biografija
Medicinski fakultet završio je na Beogradskom univerzitetu 1977. Jedno vrijeme (16 mjeseci) radio je u Libiji kao liječnik opće prakse. Od 1980. do 1984. specijalizirao je otorinolaringologiju i cervikofacijalnu hirurgiju. U isto vrijeme je završio postdiplomski studij iz ORL i MFK u Zagrebu, poslije čega je ponovo godinu dana proveo u Libiji.

Jedan je od osnivača političke partije pod nazivom Stranka demokratske akcije. Na prvim višestranačkim izborima njegova SDA stranka u Bihaću je odnijela pobjedu, ali se on nije kandidirao ni za općinsku listu vijećnika ni za načelnika općine. Izbore je odradio sa mjesta predsjednika OO SDA Bihać, na radnom mjestu načelnika ORL odjela gradske Opće bolnice. Početkom rata je izabran za predsjednika Okruga Bihać i tu funkciju je obnašao 10 mjeseci. Bio je član Glavnog i Izvršnog odbora SDA. 27. marta 1994]. izabran je za predsjednika Glavnog odbora SDA. Za ministra vanjskih poslova RBiH postavljen je odlukom o izboru Vlade RBiH na sjednici održanoj 23. juna 1994. Na toj dužnosti je poginuo 28. maja 1995. Helikopter kojim se vraćao iz Bihaća u Zagreb oboren je raketom hrvatskih Srba nedaleko od hrvatsko-bosanske granice, na teritoriji općine Cetingrad. Sahranjen je 8. juna 1995. u Bihaću.  U četveročlanoj delegaciji su se, pored ministra Ljubljankića nalazili i dr. Izet Muhamedagić, zamjenik ministra pravde, dr. Mensur Šabolić, službenik bosanskohercegovačke ambasade u Zagrebu i major  Fadil Pekić, pratilac dr. Ljubljankića. Poginula su i 2-3 ruska (neki izvori tvrde Ukrajinci) državljana: Mihail Maksumenko Grigorijevič, N. Dudajev koji su pilotirali helikopterom na ovoj liniji

## Literatura
*

## Reference
## Vanjski linkovi
*Govor na Akademiji dentologije  u Karlsruhe iz 1995.

Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Bosanskohercegovački ministri vanjskih poslova
Kategorija:Biografije, Bihać
Kategorija:Političari Stranke demokratske akcije
Kategorija:Rođeni 1952.
Kategorija:Umrli 1995.
Kategorija:Bosanskohercegovački diplomati
Aljaska

**Aljaska**, (, **AK**) je savezna država Sjedinjenih Američkih Država i nalazi se u krajnjem sjeverozapadnom dijelu SAD. Glavni grad je Juneau. Najveća je po površini, 1.518.775&nbsp;km2 sa populacijom od oko 500.000 stanovnika. Aljaska je savezna država od 1959. godine.

Prekrivena je planinama sa aktivnim vulkanima i lednicima. Tu se nalazi i najviši vrh Sjeverne Amerike (planina Denali) visok 6.149 m. Klima Aljaske je hladna i subpolarna, te u primorju umjerena kontinentalna i vlažna. Najveća rijeka je Jukon, a država ima i mnogobrojna jezera. Rudna bogatstva Aljaske su zlato, srebro, bakar, platina, olovo, ugalj, uranij i dr. Glavni stanovnici (Eskimi, Aleuti, Indijanci, bijelci, te crnci). Ribolov je također rasprostranjen na losose, kitove i druge vrste. 
## Historija 
Prvo naselje osnovali su Rusi koji kontrolišu ovaj teritorij do 9 aprila 1867, kada ga za $7.200,000 (2005 godine ista suma novca je imala vrijednost $90,750,000) odlučuju prodati SAD-u. Uslijed finansijskih poteškoća nastalih u Rusiji, te bojazni da bi Britanci mogli preuzeti kontrolu nad teritorijom, i sve lošijeg profita ostvarivanog trgovinom sa naseljenicima, Rusi se odlučuju na prodaju Aljaske.

## Geografija 
Aljaska je vezana Beaufortovim morem i Arktičkim okeanom na sjeveru; omeđena je kanadskim teritorijem Jukon i provincijom Britanska Kolumbija na istoku; zaljevom Aljaske i Tihim okeanom na jugu; Beringovim moreuzom i Beringovim morem na zapadu; i Čukotskim morem na sjeverozapadu. Glavni grad je Juneau.

## Stanovništvo
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Savezne države Sjedinjenih Američkih Država
Kategorija:Aljaska
Arkansas

**Arkansas** (fonol.:*Arkanzas*, **AR**) je američka savezna država na jugu SAD-a. Površina joj iznosi od oko 137 539&nbsp;km2 a broj stanovnika je preko 3 miliona (18% crnci). Državom preovlađuje plodna nizija u dolini rijeke Mississippi. Glavni grad je Little Rock. Klima je veoma topla sa puno padavina. Poljoprivredna proizvodnja uključuje soja, riža, pamuk, duhan i sl. Stočarstvo uključuje uzgoj goveda i ovaca. Rudno blago države su boksit, nafta, prirodni plin, ugalj. Razvijena industrijske grane su aluminijska, elektronska, hemijska itd. Arkansas je savezna država od 1836. godine.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* https://www.britannica.com/place/the-South-region


Kategorija:Savezne države Sjedinjenih Američkih Država
Politički režim

**Politički režim**  je onaj oblik države u čijem se okviru ispituje kakav je odnos između državnog aparata i naroda u određenoj zemlji.

Razmatranja o prirodi političkog režima uvijek su polazila od osnovnog problema – čiju volju provodi državna organizacija. Već je Hegel u svojoj "Filozofiji historije" dijelom odgovorio na ovo pitanje kada je pisao da se u azijskoj despotiji sprovodila volja jednog, u antičkoj grčkoj i rimskoj oligarhiji volja nekolicine, a u zapadnoj demokratiji volja većine jer su u njoj svi slobodni. Marks je te nazore obradio kao shvatanja da je društvo prošlo kroz nekoliko društveno-ekonomskih formacija i da je razvitak proizvodnje u svakoj od njih, završno s kapitalizmom, bio praćen i razvitkom političke svijesti i spoznajama o nužnosti "napredovanja čovječanstva u svijesti o slobodi". U Hegelovim i Marksovim razmatranjima značajno je to što je u njima sadržan načelan stav da politički režim može provoditi volju pojedinca, volju manjine i volju većine.

Uobičajeni naziv za režime u kojima vlada "volja jednoga" je autokratija. Režimi koji se ravnaju po volji manjine – oligarhija. Režimi koji se ravnaju prema volji većine – demokratija.

Kategorija:Politika
768.

Godina **768.** (**DCCLXVIII**) bila je prijestupna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 768. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji 
### Evropa 
* 24. septembar – Kralj Pepin III (Pipin Mali) umire u Saint-Denisu u Neustriji. Franačko kraljevstvo je podijeljeno između njegova dva sina: Karla Velikog i Karlomana I. Prema saličkom zakonu Karlu Velikom pripadaju vanjski dijelovi kraljevstva koji graniče s morem, naime Neustrija, zapadna Akvitanija i sjeverni dijelovi Austrazije; dok je Karlomanu dodijeljen nekadašnji dio njegovog amiđe, unutrašnji dijelovi: južna Austrazija, Septimanija, istočna Akvitanija, Burgundija, Provansa, Švabska i zemlje koje graniče sa Italijom.
* Waiofar, vojvoda od Akvitanije, i njegova porodica su zarobljeni i pogubljeni od strane Franaka u šumi Perigord . Waiofarov rođak Hunald II kao njegov nasljednik nastavlja borbu protiv Karla Velikog .
* Fruela I (Okrutni), kralj Asturije, ubijen je u Cangasu, njegovoj prijestolnici, nakon što je ubio svog brata Vimerana. Fruelu nasljeđuje njegov rođak Aurelije, kojeg bira plemstvo.

### Kordopski Emirat 
* U El Andaluzu, berberski plemenski poglavica Saqiya ibn Abd al Wahid al-Miknasi vodi pobunu protiv Emirata Kordoba, u današnjoj španskoj pokrajini Extremadura .

### Britanija 
* Kralj Alhred od Northumbrije ženi se princezom Osgifu, vjerovatno kćerkom pokojnog kralja Oswulfa (približan datum).

## 768. u temama 
### Religija 
* U Nari (Japan), porodica Fujiwara podigla je svetište Kasuga. Unutrašnjost je poznata po brojnim bronzanim lampionima, kao i po kamenim lampionima koji vode do šintoističkog svetišta
* 7. august – Papa Stjepan III nasljeđuje Pavla I kao 94. papa Katoličke crkve. Antipapa Konstantin II je zbačen u Rimu, intervencijom kralja Deziderija od Langobarda, nakon kratke vladavine (vidi 767), Langobardi su mu iskopali oči i on je interniran u manastir .
* Lebuinus, anglosaksonski misionar, osniva grad Deventer (današnja Holandija) i gradi drvenu crkvu na obali rijeke IJssel (približan datum).
* Nadbiskup Elfodd od Gwynedda uvjerava velšku crkvu da prihvati rimsko datiranje Uskrsa, kako je dogovoreno od strane Britanske crkve na Sinodi u Whitbyju (vidi 664) .

## Rođeni 
* Han Yu, kineski filozof i pjesnik (um. 824.)
* Konstanti Kakhi, gruzijski plemić (um. 853.)
* Song Ruoxin, kineski učenjak i pjesnik  (um. 820.)
* Xue Tao, kineski pjesnik (um. 831.)

## Umrli 
* 20. august – Eadberht, kralj Northumbrije
* 24. septembar – Pipin Mali, kralj Franaka (r. 714.)
* Dub-Indrecht mac Cathail, kralj Connachta (Irska)
* Fruela I, kralj Asturije
* Li Huaixian, general dinastije Tang
* Pagan, vladar (kagan) Bugarskog carstva
* Toto, vojvoda od Nepija
* Waiofar, vojvoda od Akvitanije
* Winibald, anglosaksonski opat
* Yaxun B'alam IV, vladar (ajaw) Yaxchilana (r. 709.)

## Reference 
## Vanjski linkovi
James Spader

**James Todd Spader** (7. februar 1960. Boston, Massachusetts) američki glumac poznat po svojim "otkačenim" ulogama u filmovima Seks, laži i videokaseta (za koji je dobio nagradu za najboljeg glumca na filmskom festivalu u Kanu), *Zvjezdana vrata* i *Sekretarica*.

## Filmografija 
* *Shadow of Fear* (2004)
* *I Witness* (2003)
* *Alien Hunter* (2003)
* "Sekretarica" (*Secretary* - 2002.)
* *Speaking of Sex* (2001)
* *Supernova* (2000)
* *Slow Burn* (2000)
* *The Watcher* (2000)
* *Curtain Call* (1999)
* *Keys to Tulsa* (1997)
* *Driftwood* (1997)
* *Curtain Call* (1997)
* *Critical Care* (1997)
* *2 Days in the Valley* (1996)
* "Sudar" (*Crash* - 1996.)
* *Dream Lover* (1994)
* *Wolf* (1994)
* "Stargate SG-1" (*Zvjezdana vrata* - 1994.)
* *The Music of Chance* (1993)
* *Storyville* (1992)
* *Bob Roberts* (1992)
* *True Colors* (1991)
* *Bad Influence* (1990)
* "Bijela palača" (*White Palace* - 1990.)
* *The Rachel Papers* (1989)
* "Seks, laži i videovrpca" (*Sex, Lies, and Videotape* - 1989.)
* ''Jack's Back* (1988)
* *Baby Boom* (1987)
* *Less Than Zero* (1987)
* *Mannequin* (1987)
* *Wall Street* (1987)
* *Pretty in Pink* (1986)
* *The New Kids* (1985)
* *Tuff Turf* (1985)
* *Endless Love'' (1981)

## Također pogledajte 
* Film
* Spisak glumaca i glumica

## Vanjski linkovi 
* Internet stranice obožavatelja ovog glumca

Kategorija:Američki glumci
Kategorija:Biografije, Boston
Kategorija:Rođeni 1960.
Kategorija:Živi ljudi
Francusko-pruski rat

**Francusko-pruski rat** trajao je 1870. i 1871. Naime, Pruska je sve više težila za ujedinjenjem svih njemačkih država, što je smetalo Francuskoj. Povod za rat bio je vrlo smiješan, a razlog je bilo vrijeđanje. Rat su dobili Prusi, koji su proglasili Njemačko Carstvo usred Francuske.

## Također pogledajte 
* Versajski sporazum (1871)
* Frankfurtski sporazum (1871)

Kategorija:Ratovi
Kategorija:Vojna historija Francuske
Kategorija:Pruska
Kategorija:Sukobi u 1870.
Kategorija:Sukobi u 1871.
Kategorija:Francusko-pruski rat
Kategorija:1870. u Francuskoj
Kategorija:1871. u Francuskoj
Kategorija:1870. u Pruskoj
Kategorija:1871. u Pruskoj
Kategorija:Ratovi s učešćem Njemačke
Drugi burski rat

**Drugi burski rat** (1899-1902), također poznat kao **Burski rat**, **Transvalski rat**, **Anglo-burski rat** ili **Južnoafrički rat**, bio je je vođen između južnoafričkih burskih država Transvaal i Oranje i Velike Britanije. Rat je izbio zbog otpora Bura prodiranju britanskog uticaja sjeverno od kolonije Rta dobre nade.

Velika Britanija je nastojala dođe u posjed bogatih nalazišta dijamanata u dolini rijeke Oranje i zlatnih polja u Transvaalu, pa je kao povod za rat iskorišteno pitanje engleskih doseljenika u Transvaalu, tzv. uitlandera, čija prava na posjed zemlje nisu priznavale burske vlasti. Nakon dugih i bezuspješnih pregovora, rat je bio neizbježan. Objavile su ga dvije burske vlade Velikoj Britaniji 11. oktobra 1899.

Britanske trupe u Capetownu i drugim južnoafričkim gradovima nisu bile pripremljene pa su Buri postigli značajne vojne uspjehe u bitkama kod Ladysmitha, Kimberleya i Mafekinga. Velika Britanija je od tada stalno slala vojna pojačanja, pa je do augusta 1900. u Južnoj Africi bilo 250.000 vojnika. 

U prvoj fazi ratovanja malobrojna burska vojska od oko 30.000 ljudi, naoružana sa 80 topova i 37 mitraljeza, nije mogla odoljeti snazi britanske armije kojom su zapovjedali generali Roberts i Kitchener. Bitka kod Paardeberga, 27. februara 1900, bila je prvi burski poraz u kojem se britancima predalo oko 4000 ljudi.

Roberts je 31. maja 1900. ušao u Johannesburg, 5. juna 1900. u Pretoriju, ali zauzimanje gradova nije prisililo Bure na kapitulaciju. Gerilska je borba potrajala još dvije godine, a general De Wet proširio je rat na teritorij kolonije Rt Dobre Nade. 

Iako je burski vođa Krüger putovao po Evropi, nije imao uspjeha u diplomatiji. Tadašnje svjetske velesile nisu intervenirale u bursku korist, pa je 31. maja 1902. potpisan mirovni sporazum, kojim je likvidirana nezavisnost burskih država. One su pripale Velikoj Britaniji, ali je sporazum za njih predviđao visok stepen autonomije.

U vrijeme Burskog rata evropske novine i široka javnost su sa simpatijama pratili otpor Bura. Otkriveno da je agresija bila smišljena, što je nanijelo ozbiljnu štetu tadašnjem britanskom prestižu u svijetu.

## Reference 
Kategorija:Ratovi
Kategorija:Historija Južnoafričke Republike
Kategorija:Sukobi u 1899.
Kategorija:Sukobi u 1900.
Kategorija:Sukobi u 1901.
Kategorija:Sukobi u 1902.
Kategorija:1899. u Južnoafričkoj Republici
Kategorija:1900. u Južnoafričkoj Republici
Kategorija:1901. u Južnoafričkoj Republici
Kategorija:1902. u Južnoafričkoj Republici
Kategorija:Vojna historija Ujedinjenog Kraljevstva
Kategorija:Ratovi s učešćem Ujedinjenog Kraljevstva
Kategorija:Ratovi s učešćem Australije
Mehmed VI

desno|mini|Mehmed VI
**Mehmed VI** (14. januar 1861. - 16. maj 1926.), osmanlijski sultan.

Mehmed VI, posljednji osmanlijski sultan dolazi na svoj položaj 3. jula 1918. godine poslije smrti svog brata Mehmeda V.
Od prethodnika on nasljeđuje samo potrebu za potpisivanjem ponižavajućeg mira krajem prvog svjetskog rata. Mirovnim sporazumom iz 1919. godine Turska nepovratno gubi Siriju, Palestinu, Irak i muslimanska sveta mjesta. Ostatak državne teritorije u Aziji se podijelio u interesne sfere velikih sila s izuzetkom područja provincije oko Smirne koja je darovana Grčkoj.

Tim mirovnim sporazumom apetiti Grčke ipak nisu bili zadovoljeni tako da ona 1919. godine objavljuje rat poniženoj osmanlijskoj državi s ciljem osvajanja Male Azije. Prodor grčke vojske je zaustavljen tek 80 kilometara pred Ankarom kada vojska Atatürka uz logističku podršku Sovjetskog Saveza ostvaruje totalnu pobjedu. Tokom daljnjeg rata Smirna i svi drugi azijski gradovi su vraćeni Turskoj uz etničko čišćenje Grka i preostalih Armenaca. Mirovnim sporazumom iz 1923. godine Grčka priznaje te gubitke i s ciljem odbijanja plaćanja ratne odštete ustupa grad Adrianopol (Edirne) Turskoj.

Te pobjede su od generala Kemala Atatürka stvorile nacionalnog junaka u potpunoj opoziciji s "izdajničkim" sultanom Mehmedom VI koji je potpisao mirovni sporazum krajem prvog svjetskog rata. Aprila 1922. u trenutku kada Atatürk proglašava u Ankari novi ustav i ukidanje sultanata Mehmed VI se odupire iz Istanbula, ali nekoliko mjeseci kasnije hrabrost ga napušta.

Mehmed VI se 1. novembra 1922. godine popeo na britanski brod i napustio Tursku zauvijek.
S titulom halife ga nasljeđuje rođak Abdul Medžid II.

## Reference 
Kategorija:Sultani Osmanskog Carstva
Kategorija:Rođeni 1861.
Kategorija:Umrli 1926.
290-e

**290-e** su decenija koja je počela 1. januara 290. i završila 31. decembra 299.

## Događaji 
#### 290 
#### Po mjestu 
#### Rimsko Carstvo 
* Car Dioklecijan uspješno vodi pohod na arapske neprijatelje.

## Ličnosti 
### Rođeni 
### Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Decenije