open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tehnološki sistemi

Tehnološki sistem predstavlja osnovni dio proizvodnog sistema koji omogućava prevođenje ulaznih u izlazne veličine u potrebnom obliku i karakteru. Tehnološki sistem obuhvata liniju ili skup mašina gdje se od sirovina ili poluproizvoda dobijaju gotovi dijelovi ili sklopovi a čine ga:
[desno|mini|225x225piksel|[Zupčanik|Zupčanici su još jedna uobičajena komponenta mehaničkih sistema.]]
* obradni sistemi
* montažni sistemi
* sistemi za rukovanje materijalom
* upravljanje zalihama
* upravljanje kvalitetom
* upravljanje alatima i priborom
* upravljanje održavanjem
* skladišni sistemi
* upravljački sistemi
**Tehnološki sistemi** su tehnike ili objekti dizajnirani da olakšaju ili smanje ljudski rad. Oni su skup komponenti i varijabli koje kontekstualiziraju ljudsko tehničko djelovanje. Oni koriste dostupne i odgovarajuće elemente za preuređenje prostora (ne nužno fizičkog) na način koji se smatra korisnim ili poželjnim.

Tehnološki sistemi su skupovi međusobno povezanih aktivnih jedinica koje transformišu, skladište, transportuju ili kontrolišu materijale, supstance, energiju i informacije u određene svrhe. Dakle, u svakom sistemu, kolektivni rad dijelova ima prednost nad njihovim pojedinačnim doprinosima. S druge strane, aktivnu jedinicu shvatamo kao jednostavan element koji obavlja određenu funkciju unutar sistema.
[desno|mini|226x226piksel|[Bicikl je vrsta mehaničkog tehnološkog sistema, sa lančanim prijenosom.]]

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Mašinstvo
Behram-efendijina džamija

**Behram-efendijina džamija**, poznata i kao **Behram-begova džamija**, nalazi se u banjalučkom naselju Novoselija. Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Nacionalni spomenik sastoji se od džamije sa *kuijom* (podzemna prostorija za ibadet), turbetom, mektebom, haremom, česmom, kapijom i kamenim zidom koji ograđuje kompleks. Pretpostavlja se da je najstarija banjalučka džamija. Osim po tome, poznata je i po svojoj pisarnici, u kojoj su se za vrijeme Osmanskog carstva prepisivale knjige. Te knjige danas su smještene u bilblioteci Medžlisa islamske zajednice Banjaluka.

## Lokacija 
Nalazi se u ulici Avde Gazića u Desnoj Novoseliji na desnoj obali Vrbasa. Novoselija nastala je poslije doseljavanja seljaka iz sela Trn, gdje je zavladala kuga. Oni su osnovali naselje koje se sastojalo od pet mahala, i to na desnoj obali Šaban-agina i Mustaj-pašina, a na lijevoj hadži Zulfikareva i hadži Kurd.

## Historija 
Jedan od braće hadži Behram-efendi nastanio se u Gornjem Šeheru. On je u Desnoj Novoseliji 1560. godine podigao džamiju koju je narod prozvao Behram-efendijina džamija. Behram-efendija je bio pripadnik derviškog reda pošto je uz džamiju izgradio malu podzemnu prostoriju *“kuiju”* koja je služila za osamljivanje u molitvi (ibadet).

## Rušenje 
Spalila ju je Vojska Republike Srpske 26. maja 1993. za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini; izgorio je krov džamije, turbe i trijem, ali je sačuvana mala prostorija za molitvu.

## Obnova 
Behram-efendijina džamija je obnovljena, te otvorena u oktobru 2005. godine.

## Opis 
Behram-begova džamija pripada tipu džamija sa sofama i drvenom munarom. Jedna od karatkeristika ove džamije je ta što je džamija pored prostorije za namaz i sofa sa sjeveroistočne strane ima i dograđeno turbe u kojem je sahranjen osnivač. U haremu džamije je počelo sahranjivanje već početkom 17. vijeka, odnosno iz doba osnivanja džamije. Posebno su vrijedni bašluci po svojoj likovnoj obradi koji su imali turban izrađeni od mekanog domaćeg kamena.

## Također pogledajte 
*Spisak džamija u Bosni i Hercegovini
*Spisak džamija u Banjoj Luci

## Reference 
## Literatura 
* Alija Bejtić, Banja Luka pod turskom vladavinom, Arhitektura i teritorijalni razvitak grada u 16. i 17. vijeku, Naše starine I (Godišnjak Zavoda za zaštitu spomenika kulture SR Bosne i Hercegovine), Sarajevo 1953.
* Sabira Husedžinović, Džamije Banja Luke u planovima austrijskih ratnih karata iz XVIII vijeka, Prilozi za orijentalnu filologiju 47-48, Orijentalni institut, Sarajevo 1999.
* 

## Vanjski linkovi 
* Zvanična stranica muftijstva Banja Luka 
* Zvanična stranica medžlisa IZ Banja Luka
* Zvanična stranica komisije nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine

Kategorija:Džamije u Banjoj Luci
Kategorija:1560. u arhitekturi
Kategorija:Nacionalni spomenici u Banjoj Luci
Vrbanjska džamija

**Vrbanjska džamija** nalazi se u banjalučkom naselju Vrbanja, kroz koju protiče istoimena rijeka.Predstavlja nabrojniji džemat u Banja Luci.
lijevo|mini|285x285piksel|Drugi ugao Vrbanjske džamije (2006)

## Historija 
Izgrađena je u 17. vijeku. Četiri dana nakon Ferhadije i Arnaudije, jedina džamija sa kupolama u Banja Luci (Vrbanjska džamija) srušena je, a danas ima 4 kupole, od kojih jednu veliku i tri manje sa prednje strane džamije. U haremu džamije nalazi se i lokalno mezarje.

U velikom zemljotresu 1969, srušena je, da bi 1973. ponovo izgrađena sa kupolama.

## Rušenje i obnova 
Tokom rata u Bosni i Hercegovini, minirana i srušena je 11. maja 1993. godine. Predstavlja prvu *obnovljenu* džamiju na području Banja Luke, 2003. godine.

## Također pogledajte 
*Spisak džamija u Bosni i Hercegovini
*Spisak džamija u Banjoj Luci
*Ferhadija
*Arnaudija džamija
*Gazanferija džamija

## Reference 
Kategorija:Džamije u Banjoj Luci
Kategorija:Arhitektura u 17. vijeku
Grb Mauricijusa

mini|desno|200px|Grb Mauricijusa
**Grb Mauricijusa** je propisan u "Zakonima Mauricijusa iz 1990. Vol.2 PRILOG (Odjeljak 2)". Godine 1906. dizajnirao ga je gradonačelnik Johannesburga Johann Van Der Puf, a odobrio ga je engleski kralj Edvard VII. Sastoji se od štita podjeljenog u četvrtine oko kojeg se nalaze ptica dodo (koja danas obitava samo na ovom ostrvu i predstavlja njegov simbol) i indijska vrsta jelena (sambar). 
S obje strane štita prikazana je šećerna trska, koja simbolizira glavni izvor bogatstva ove ostrvske zemlje. U gornjoj desnoj četvrtini na plavoj pozadini prikazan je brod, a u donjoj desnoj četvrtini je ključ, dok je na lijevoj strani bijela zvijezda. Ispod štita je traka sa latinskim natpisom "*Stella Clavisque Maris Indici*" (Zvijezda i ključ indijskog okeana).

## Također pogledajte 
* Zastava Mauricijusa

## Reference 
Mauricijus
Kategorija:Mauricijus
Tulekova džamija

**Tulekova** ili **Hadži-Zulfikareva** džamija nalazi se u banjalučkom naselju Novoselija, na lijevoj obali Vrbasa. Nazvana je Tulekovom, zbog mlinarske porodice Tulek, koja je održavala džamiju.

Proglašena je nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine, skupa sa zemljištem i dvorištem džamije.

## Historija 
Džamija je izgrađena 1760. Prema konceptu prostorne organizacije pripada tipu džamija sa otvorenim trijemom, četvorovodnim krovom i drvenom munarom. Ulazni trijem i centralni molitveni prostor povezani su četverovodnim krovom u jednu cjelinu. Objekat ima skoro kvadratičnu osnovu dimenzija približno m2.

Naselje Novoselija počelo se razvijati krajem 16. stoljeća, kada su seljaci iz sela Trn, sklanjajući se od kuge, uglavnom naselili ovaj prostor. Džamija nije imala svoj harem, zbog veoma male parcele, a sahranjivanje se vršilo uz Hadži-Kurd džamiju koja se nalazi u ovom lokalitetu, prema Gornjem Šeheru.

## Rušenje i obnova 
Spaljena je za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini 17. maja 1993; izgorio je krov, munara i trijem, a zidovi su oštećeni.

Obnova džamije je završena. Tulekova džamija je peta po redu obnovljena džamija u Banjoj Luci.

## Također pogledajte 
* Spisak džamija u Bosni i Hercegovini
* Džamije u Banja Luci
* Behram-efendijina džamija

## Reference 
## Literatura 
* Alija Bejtić, Banja Luka pod turskom vladavinom, Arhitektura i teritorijalni razvitak grada u 16. i 17. vijeku,  Naše starine I (Godišnjak Zavoda za zaštitu spomenika kulture SR Bosne i Hercegovine), Sarajevo, 1953.
* Sabira Husedžinović, Džamije Banja Luke u planovima austrijskih ratnih karata iz XVIII vijeka, Prilozi za orijentalnu filologiju 47-48, Orijentalni institut, Sarajevo, 1999.
* Sabira Husedžinović, elaborat o Hadži Zulfikarovoj džamiji u Banjoj Luci izrađen za Komisju za očuvanje nacionalnih spomenika na osnovu građe u rukopisu neobjavljene knjige: "Dokumenti opstanka, džamije u Banjoj Luci", 2003.
* 

## Vanjski linkovi 
*  Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini
*  komisije nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine
*  muftijstva Banja Luka
*  medžlisa IZ Banja Luka

Kategorija:Džamije u Banjoj Luci
Kategorija:1760. u arhitekturi
Kategorija:Nacionalni spomenici u Banjoj Luci
Spisak džamija u Banjoj Luci

## Gornji Šeher 
* Careva džamija (srušena 1957)
* Tabačka džamija (srušena 1919)
* Kubad-agina džamija (srušena 1930)
* Džafer-agina džamija (srušena 1928)
* Grapska džamija (srušena 1993)
* Osman-šahova džamija (srušena 1959)
* Kalenderija džamija (srušena 1923)
* Sitarska džamija (prenesena u 19. stoljeću u Bronzani Majdan)
* Džamija na Ilidži
* Musala (džamija, Gornji Šeher) (srušena 1957)
* Jama džamija (srušena 1993)

## Također pogledajte 
* Spisak džamija u Bosni i Hercegovini

Kategorija:Džamije u Banjoj Luci
Potpećinska džamija

**Potpećinska** ili **Sefer-begova džamija** nalazi se u Banjoj Luci u Pećinama. Nacionalni spomenik čini *harem sa nišanima* uz Potpećinsku džamiju. Objekat džamije, ne uživa režim zaštite jer nije izveden u skladu sa stanjem objekta prije njegovog rušenja i nije rehabilitiran u skladu sa Zakonom o provođenju odluka Komisije za zaštitu nacionalnih spomenika uspostavljene prema Aneksu 8. Općeg okvirnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini.

## Historija 
lijevo|mini|286x286piksel|Sefer-begova džamija iz drugog ugla
Džamija je izgrađena početkom 17. stoljeća. Prethodno je imala drvenu munaru. Džamiju je izgradio Sefer-spahija, koji je podigao ustanak u Krajini 1603. protiv Dželali Hasan-paše, begler-bega Bosanskog pašaluka, poslije čega je Hasan-paša prognan iz Bosne.
U vakufnami Sefer-spahije (1618. godine), napravljena je džamija, mekteb i turbe. Mekteb i turbe osnivača su porušeni iza Drugog svjetskog rata.

## Rušenje i obnova 
Oštećena je nekoliko puta tokom rata u Bosni i Hercegovini: prvi put bombom 9. aprila 1992, a zatim zoljom 26. maja, te je na posljetku spaljena 9. aprila 1993. Potpuno je uništena u septembru 1994, a ostaci džamije i nišana odvezeni su na smetljište.

Obnovljena džamija otvorena je 15. novembra 2004.

## Zaštita 
Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na osnovu člana V stav 4. Aneksa 8. Općeg okvirnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini i člana 39. stav 1. Poslovnika o radu Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 6. do 11. decembra 2003, donijela je odluku:

"Historijsko područje - Harem Pećinske (Sefer-begove) džamije u Banjoj Luci proglašava se nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine. Nacionalni spomenik čini harem sa nišanima uz Pećinsku džamiju. Nacionalni spomenik obuhvata zemljište označeno kao k.č. br. 1199 (novi premjer) što odgovara k. č. br. 37/3 (stari premjer), k.o. Banja Luka VIII-5, općina Banja Luka, RS, BiH. Vlada Republike Srpske dužna je osigurati pravne, naučne, tehničke, administrativne i finansijske mjere za zaštitu, konzervaciju, prezentaciju i rehabilitaciju nacionalnog spomenika."

mini|Hajr česma "Mešinović", Sefer-begova džamija u Banjoj Luci|lijevo

## Hajr česma "Mešinović" 
U sklopu džamije je 2022. godine izgrađena i hajr česma "Mešinović" čije je otvorenje upriličeno 30. marta 2022. godine. Česma je simbolično ime dobila po banjalučkoj porodici Mešinović, koja je uvakufila kuću i okućnicu za potrebe ovog džemata.

## Reference 
## Literatura 
* 

## Također pogledajte 
*Spisak džamija u Bosni i Hercegovini
*Spisak džamija u Banjoj Luci
*Ferhadija
*Gazanferija džamija

Kategorija:Džamije u Banjoj Luci
Kategorija:1993. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:1618. u arhitekturi
Talih džamija

**Talih** ili **Hadži Osmanbega džamija** je džamija koji se nalazi u banjalučkom naselju Pobrđe, na križanju Ulica Hadžihalilovića i Š. Bocarića. Izgrađena je početkom 17. stoljeća, od strane Osman-beg Đumišića. Spaljena je 8. septembra 1993. za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini.

Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine, skupa sa svojim dvorištem i zemljištem, a uvrštena je i na svjetsku listu kulturne baštine UNESCO-a.

## Historija 
U narodu se ovaj vjerski objekat zove Talina džamija, jer čuva uspomenu na bosanskog narodnog junaka Budalinu Talu. Džamiju je izgradio Osman-beg Đumišić, početkom 17. stoljeća, brat Behram-efendije, koji je u Desnoj Novoseliji, izgradio također džamiju sa drvenom munarom (Behram-begova džamija). Prvobitna džamija je bila manjih garbita, a početkom 18. stoljeća džamija je proširena, a neki od zidova zidani su ćerpičom, umjesto kamenom.

Kao datum izgradnje džamije na više mjesta u literaturi spominje se 1740. godina. Tu se radi vjerovatno o godini obnove, jer tri godine ranije je austrijska vojska uništila veći dio grada, nakon čega je bila poražena u banjalučkoj bici 4. augusta 1737. godine.

Druga pretpostavka o godini izgradnje džamije vezana je za pogibiju Tale Ličanina u Banjoj Luci, za kojeg se vjeruje da je pokopan u haremu džamije na Pobrđu. Tale je poginuo tokom krajiške bune protiv namjesnika Mehmeda Vuče 1637. godine.

Ferhad-paša Sokolović je mnogo ranije započeo urbanistički razvoj Donjeg Šehera dizanjem vakufa 1578. godine. Odatle se grad razvijao u svim pravcima, gdje je u pravcu Pobrđa podignuta Arnaudija džamija 1595. godine.

U osmanlijskom popisu bosanskog sandžaka iz 1604. godine se ne spominje ni mahala Pobrđe ni džamija na Pobrđu. Tako da se izgradnja Taline džamije mogla dogoditi samo između 1604. i 1637. godine, odnosno poslije popisa i prije pogibije Budaline Tala. Talina džamija se ne spominje sve do popisa iz 1851. godine, gdje se spominje mahala Pobrđe (19 domaćinstava) i na austrougarskoj geodetskoj karti iz 1884. godine. 
 
## Arhitektura 
Prema konceptu prostorne organizacije pripada tipu džamija sa otvorenim trijemom, četvorovodnim krovom i drvenom munarom. U okviru harema džamije nalaze se 23 kamena utonula nišana, koja potječu iz doba kada je prvobitna džamija izgrađena, među kojima ih ima nekoliko sa turbanima.

## Rušenje i obnova 
Talih džamija spaljena je 8. septembra 1993. godine za vrijeme rata u Bosni i Hercegovni, kada je izgorio krov, munara i trijem, a sjeverozapadni zid je porušen. U toku je obnova džamije.

## Također pogledajte 
* Spisak džamija u Bosni i Hercegovini
* Spisak džamija u Banjoj Luci
* Ferhadija
* Arnaudija džamija

## Reference 
## Literatura 
* 

## Vanjski linkovi 
* Nahija Banja Luka u opširnom popisu Bosanskog sandžaka ia 1604. godine
* Anali Gazi Husrev-begove biblioteke, Knjiga XXVII-XXVIII 
* http://kons.gov.ba/event/read/96/

Kategorija:Džamije u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Džamije u Banjoj Luci
Kategorija:1637. u arhitekturi
Kategorija:1993. u Bosni i Hercegovini
Hadži Omerova džamija

**Hadži Omerova** ili** Dolačka džamija** je banjalučka džamija koja se nalazi u naselju Dolac.

## Historija 
Izgrađena je 1618. godine u podgrađu tvrđave Kastel, u naselju Dolac, pošto se ime osnivača nalazi upisano na vakufnami Sefer-spahije iz 1618. godine. U popisu mahala iz 1851. godine, mahala Dolac ima 29 kuća. Harem uz džamiju se počeo formirati poslije izgradnje džamije, te se tu nalazilo nekoliko masivnih i lijepo klesarski obrađenih bašluka.

Pod zaštitom UNESCO-a kao kulturni spomenik svjetske baštine III. kategorije. Harem džamije sadrži stotinjak nišana, što starijih, što novijih. Jedan dio nišana je oštećen, a jedan dio je prenesen iz drugih banjalučkih mezaristana.
[lijevo|mini|220x220piksel|Džamija sa [mezarjem u dvorištu]]
Hadži Omerova džamija je bila izgrađena u tipologiji džamija sa drvenom munarom i otvorenim sofama. Krov trijema se oslonjao na drvene stupove povezane drvenim lukovima. Unutar sofa je bilo drveno stepenište, pošto su na jednom dijelu sofe imale sprat, odakle se moglo ući na mahfil izvana.

## Rušenje 
Spaljena je 9. septembra 1993. za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini; izgorio je krov i munara. U septembru naredne godine svi ostaci džamije odvezeni su na smetljište. Na taj dan srušena je i Stupnička džamija, posljednje očuvane do tada u Banja Luci.

Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

## Obnova 
Hadži Omerova džamija je obnovljena, te otvorena 14. jula 2007. godine.
Nije izvedena u skladu sa stanjem objekta prije rušenja.

## Također pogledajte 
*Spisak džamija u Bosni i Hercegovini
*Spisak džamija u Banjoj Luci

## Reference 
## Literatura 
* Alija Bejtić, Banja Luka pod turskom vladavinom, Arhitektura i teritorijalni razvitak grada u 16. i 17. vijeku, Naše starine, I (Godišnjak Zavoda za zaštitu spomenika kulture SR Bosne i Hercegovine), Sarajevo 1953.
* Sabira Husedžinović, Džamije Banja Luke u planovima austrijskih ratnih karata iz XVIII vijeka, Prilozi za orijentalnu filologiju 47-48, Orijentalni institut, Sarajevo 1999.
* 

## Vanjski linkovi 
* Zvanična stranica muftijstva Banja Luka 
* Zvanična stranica medžlisa IZ Banja Luka
* Zvanična stranica komisije nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine

Kategorija:Džamije u Banjoj Luci
Kategorija:1686. u arhitekturi
Kategorija:Nacionalni spomenici u Banjoj Luci
Jama džamija

**Jama** ili **Sofi Mehmed-pašina džamija** nalazi se u banjalučkom naselju Srpske Toplice (prije Gornji Šeher).
## Historija 
Jama džamiju izgradio je Sofi Mehmed-paša kao prvi bosanski namjesnik sa sjedištem u Banja Luci između 1554. i 1555. godine, i prostorno je najveća, a druga po starosti džamija na području Banje Luke.
lijevo|mini|320x320piksel|Ulaz u dvorište džamije
Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine donijela je 2003. odluku o proglašavanju historijskog područja Harem Jama (Sofi Mehmed-pašine) džamije nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.

## Rušenje 
Minirana je i do temelja srušena 4. jula 1993. za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini.

## Obnova 
Obnova džamije je završena (obnova počela 8. septembra 2001).

## Također pogledajte 
*Spisak džamija u Bosni i Hercegovini
*Spisak džamija u Banjoj Luci

## Reference 
## Literatura 
* 

Kategorija:džamije u Banjoj Luci
Kategorija:Arhitektura 1550-ih
Grapska džamija

**Grapska** ili **Hadži-Begzadova džamija** locirana je u banjalučkom naselju Grab. Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

## Historija 
Izgrađena je 1528. Na džamiji su 1909. zazidane sofe i vjerovatno promijenjena unutrašnjost, o čemu nema podataka. Poslije zemljotresa 1969. džamija je porušena, izgrađena nova s betonskom munarom i betonskim sofama.

## Rušenje 
Minirana je i potpuno srušena 4. jula 1993. za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini.

## Rekonstrukcija 
Otvorena 2008. godine. Obnovljeni objekat, gabaritnih dimenzija cca. 8.05 x 12.45&nbsp;metara, je sagrađen od opekarskih blokova,  zidovima debljine cca 25&nbsp;cm, i sa novim dispozicionim rješenjem prostora džamije. Unutar objekta je izvedena armiranobetonska konstrukcija mahfila. Objekat nove džamije pokriven je jedinstvenim četverostrešnim krovištem, kao pokrov je primjenjen falcovani crijep.

Historijsko područje – Harem Grabske (Hadži Begzade) džamije sa česmama na Grabu u Banjoj Luci proglašeno je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Najveći dio ovih nišana u haremu je od mekanog kamena sa tipičnom formom *turbana,* a pojedini su imali visoke umjetničke vrijednosti. Bilo je i kvalitetnih stela sa kaligrafijom, te monumentalnih stubova od sedre bez ukrasa.

Česme su graditeljska cjelina atipičnog rješenja. Izgrađene su dvije česme, jedna do druge, obje u jednom zidu od kamena i na međusobnom razmaku od cca 180&nbsp;cm. Druga neobičnost jeste u načinu dovođenja vode sa izvora. Izvori, kojima se česme opskrbljuju vodom, udaljeni su od česama oko 4&nbsp;km. Voda se ne dovodi čunkovima nego izgrađenim zasvođenim zidanim kanalima koji su visine oko 1,40&nbsp;m.

## Također pogledajte 
*Spisak džamija u Bosni i Hercegovini
*Spisak džamija u Banjoj Luci
*Banja Luka
*Ferhadija
*Arnaudija
*Gazanferija džamija

## Reference 
## Literatura 
* 

## Vanjski linkovi 
*www.preporod.com:Kako je rušena duša grada na Vrbasu - pdf 
* www.vrbas.be, Banjalučke džamije 

Kategorija:Džamije u Banjoj Luci
Kategorija:1528. u arhitekturi
Stupnička džamija

**Stupnička** ili **hadži Saliha džamija** nalazi se u banjalučkom naselju Stupnica, na desnoj obali Vrbasa, uz Ulicu Miloša Obilića (nekadašnja Ulica Nurije Pozderca).

## Historija 
Nakon izgradnje Ferhad-pašine džamije, i ostalih javnih objekata na lijevoj obali Vrbasa, izgradnjom mosta i saobraćajnice koja je išla kroz tvrđavu Kastel, u pravcu jugozapadnih dijelova grada, počinje se razvijati dio Donjeg Šehera, čime se intenvizira proces urbanizacije i proširuje urbano jezgro Banja Luke.
lijevo|mini|293x293piksel|Prijašnji izgled džamije hadži Saliha (2009)
Izgrađena je 1595, a u narodna je prozvana Stupničkom džamijom, zbog stupa, koje su na tom dijelu Vrbasa nalazile i služile za obradu kudelje i ruja, pa je čitava mahala po tome dobila svoje ime. Pod zaštitom UNESCO-a kao kulturni spomenik svjetske baštine III. kategorije.

Nacionalni spomenik čini *harem sa nišanima* uz Stupničku džamiju. Objekat džamije ne uživa režim zaštite, jer nije izveden u skladu sa stanjem objekta prije njegovog rušenja i nije rehabilitiran u skladu sa Zakonom o sprovođenju odluka Komisije za zaštitu nacionalnih spomenika uspostavljene prema Aneksu 8. Općeg okvirnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini.

U popisu mahala iz 1580. mahala u kojoj se nalazi džamija, upisana je kao "Sutisnica" - Stupnica, a zatim u popisu mahala iz 1604(8), naziva se "mahala Hadži-Alijinog mesdžida", sa 87 kuća, na osnovu čega se svrstaje u najstarije mahale Banja Luke. U tom dokumentu se vidi da je osnivač (vakif), džamije bio **Alija**. Hadži Salih po kojem džamija nosi ime, je popravljao džamiju o čemu postoji legenda.

Uz samu džamiju se nalazi veliki harem, a sahranjivanje u njemu je počelo još u 16. stoljeću, a vrši se i danas. Na mezarju se nalazi i veći broj nišana koji su doneseni sa drugih lokaliteta, koji su izmješteni sa lokaliteta nekadašnje Seyydija džamije (postoji samo u popisu mahala iz 1604, a nalazila se u blizini današnje tvornice "Kosmos", o kojoj piše Ayverdi, a porušena je prije prvog svjetskog rata).

## Rušenje i obnova 
Spaljena je 9. septembra 1993. za vrijeme rata u Bosni i Hercegovni; izgorio je krov i munara, a zidovi su oštećeni. Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

Prvi džuma-namaz u obnovljenoj džamiji klanjan je 18. jula 2008.

## Također pogledajte 
* Spisak džamija u Bosni i Hercegovini
* Spisak džamija u Banjoj Luci
* Ferhadija
* Gazanferija džamija

## Reference 
## Literatura 
* 

Kategorija:Džamije u Banjoj Luci
Kategorija:1993. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:1595. u arhitekturi
Kategorija:Nacionalni spomenici u Banjoj Luci
Hadži Kurd džamija

**Hadži-Kurd džamija** locirana je u banjalučkom naselju Lijevoj Novoseliji. Izgrađena je u 17. stoljeću, obnovljena 1978, a srušena miniranjem 14. jula 1993. za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini.

Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine na sjednici održanoj od 6. do 11. decembra 2003. donijela je odluku o proglašavanju područja harema Hadži Kurd džamije nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.

Harem je podijeljen na tri dijela. U prvom dijelu, tridesetak metara južno od objekta džamije, stoji sedam nišana, a u dijelu situiranom uz džamiju ima ih osam, uz nekoliko polomljenih. U trećem su novi nišani.

## Historija 
Ova džamija je izgrađena u 17. stoljeću, nakon što su Novoseliju u 16. stoljeću naselili ljudi iz sela Trn. Bejtić (1953) spominje da su se sklonili od kuge. U popisu mahala iz 1604. džamija nije spomenuta. 

Prvobitna džamija bila je izgrađena od ćerpiča, debljine zidova oko 75cm, dok su temelji zidani od kamena do visine sokla. Krov je bio pokriven šindrom, a prije miniranja 1993, falcovanim crijepom. Munara je bila drvena, osmouganog oblika, visine oko 10 metara. U centru sa jarbolom, postavljene su bile drvene stepenice, a sama munara izlazila je iz krova, pokrivena šerefom, a na vrhu *alem* je imao dvije "jabuke".

Athanasio Georgiceo 1626. navodi 42 banjalučke džamije, a Evlija Čelebija 1660. daje opis 45 džamija, pa je moguće da je ova džamija već postojala u to vrijeme.

## Također pogledajte 
* Spisak džamija u Bosni i Hercegovini
* Spisak džamija u Banjoj Luci
* Ferhadija
* Arnaudija džamija
* Gazanferija džamija

## Reference 
## Literatura 
* 

Kategorija:Arhitektura u 17. vijeku
Kategorija:Džamije u Banjoj Luci
Kategorija:Nacionalni spomenici u Banjoj Luci
Mehdi-bega Imamovića džamija

**Mehdi-bega Imamovića** ili **Hisečka džamija**, nalazi se u banjalučkom naselju Kočićev vijenac, sa lijeve strane obale Vrbasa.

## Historija 
Izgrađena je početkom 17. stoljeća, a ime osnivača džamije nalazi se upisano na vakufnami Sefer-spahije iz 1618. godine. U popisu banjalučkih mahala i kuća 1851, spominje se Mehdi-begova mahala, koja je tada imala 47 kuća.

Mehdi-begova džamija je izgrađena od jednoprostornog dijela, sa krovom na četiri svoda. Munara je prethodno bila izgrađena od drveta i nekoliko je puta mijenjana. Poslije velikog zemljotresa u Banja Luci 1969, izgrađena je betonska munara. Sofe ispred džamije, zazidane su nakon završetka Drugog svjetskog rata. Krov je napravljen od drvene konstrukcije, a pokriven je biber crijepom.

Dio džamijskog harema, nalazi se uz džamiju, a drugi dio je smješten preko puta. Okolo džamije nalazi se 15 nišana, bez natpisa i sa primjetnim oštećenjima.

Spada u skupinu Nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine. Pod zaštitom UNESCO-a kao kulturni spomenik svjetske baštine III kategorije.

## Rušenje i obnova 
Minirana je i potpuno srušena 4. jula 1993. za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini. Obnovljena je 2000. godine.

## Također pogledajte 
* Spisak džamija u Bosni i Hercegovini
* Spisak džamija u Banjoj Luci
* Arnaudija džamija
* Gazanferija džamija

## Reference 
## Literatura 
* 

Kategorija:Džamije u Banjoj Luci
Kategorija:1993. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:1630. u arhitekturi
Kategorija:Nacionalni spomenici u Banjoj Luci
Potočka džamija (Banja Luka)

**Potočka** ili **Hadži-Pervizova džamija**, nalazi se u banjalučkom naselju Potok. Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Odluku je donijela Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika na sjednici održanoj od 6. do 11. decembra 2003. u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo i Tina Wik.

Pod zaštitom UNESCO-a kao kulturni spomenik svjetske baštine III. kategorije.

## Historija 
Sagrađena je prije 10. maja 1630 (27. ramazana 1039. hidžretske godine), jer je navedenog dana napisana Hadži-Pervizova vakufnama koju je svojim pečatom ovjerio banjalučki kadija i poznati pjesnik Muhamed Nerkesi Sarajlija. Iz ove vakufname vidi se da je Hadži-Perviz, u Maloj čaršiji, uz Ferhad-pašin most sagradio i uvakufio 7 dućana za izdržavanje Potočke džamije i plaćanje njenih službenika. 
lijevo|mini|220x220piksel|Obnova džamije 2009. godine
Hadži Perviz je bio starosjedilac, pošto u vakufnami navodi bašte i zemljišta koja je baštinio od svojih predaka. Izgradio je džamiju na krajnjoj jugozapadnoj strani grada, koja je bila nenaseljena. Zbog toga će ova mahala dobiti naziv Nova i bit će jedna od posljednjih formiranih mahala na desnoj obali Vrbasa.  

Zbog potoka koji je prolazio pored džamije dobit će naziv Potočka, dok će ime **Hadži Perviza** kao osnivača biti uglavnom zaboravljeno. Okolo džamije nalazi se lokalno mezarje.

## Rušenje i obnova 
Spaljena je 6. septembra 1993. za vrijeme rata u Bosni i Hercegovni; izgorio je krov, munara i trijem, a zidovi su oštećeni. Obnovljena je i otvorena 2011.

## Također pogledajte 
* Spisak džamija u Bosni i Hercegovini
* Spisak džamija u Banjoj Luci
* Arnaudija džamija
* Gazanferija džamija

## Reference 
## Literatura 
* Sabira Husedžinović, Džamije Banja Luke u planovima austrijskih ratnih karata iz XVIII stoljeća, Prilozi za orijentalnu filologiju 47-48, Orijentalni institut, Sarajevo
* 

## Vanjski linkovi 
Kategorija:Džamije u Banjoj Luci
Kategorija:1993. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:1630. u arhitekturi
Kategorija:Nacionalni spomenici u Banjoj Luci
Grb Kanarskih ostrva

mini|desno|200px|Grb Kanarskih ostrva
**Grb Kanarskih ostrva** Je središnji simbol na zastavi Kanarskih ostrva, Španija. Dizajni su ozvaničeni Statutom autonomije Kanarske autonomne zajednice 10. augusta 1982.
Sastoji od plavog štita na kojem se nalazi sedam sivih ostrva, koja predstavljaju vulkansko porijeklo Kanarskih ostrva.
Na vrhu štita nalazi se kraljevska kruna Španije. Štit podupiru psi po kojima su otoci možda i dobili ime, moguće od latinskog termina Insula Canaria, što znači Ostrvo pasa. Ovaj naziv se prvobitno primjenjivao samo na ostrvo Gran Canaria. Smatra se da je gusta populacija endemske pasmine velikih i žestokih pasa, poput Presa Canario, bila karakteristika koja je najviše impresionirala nekolicinu starih Rimljana koji su uspostavili kontakt s ostrvima putem Atlantskog okeana.
Iznad štita se nalazi kruna i traka sa natpisom "*Oceano*" (Okean).

## Također pogledajte 
* Zastava Kanarskih ostrva

## Reference 
Kanarska ostrva
Kategorija:Kanarska ostrva
Grb Mayottea

mini|desno|250px|Grb Mayottea
**Grb Mayottea** predstavlja francuski prekomorski departman i njenu nezvaničnu lokalnu upravu.
Grb Mayottea službeno je usvojilo Generalno vijeće Mayottea 23. 7 1982. godine.
Grb se sastoji od štita u francuskom stilu iz 19. stoljeća, oko kojeg se nalaze dva srebrna morska konjića, koji pridržavaju štit. Ispod štita je srebrni svitak sa natpisom "*Ra Hachiri*" () na Shimaore, dijalektu komorskog jezika kojim se govori u Mayotteu.

Ovaj grb ima boje francuske zastave, a također se nalazi i na zastavi Mayottea, koja je bijele boje sa nazivom teritorije iznad grba. Polumjesec podsjeća na muslimansku religiju, dok cvjetovi "*Ilang-ilang*" (Cananga odorata) predstavljaju glavni poljoprivredni resurs na ostrvu. Ugrađena bordura simbolizira koralnu barijeru, koja ograničava najveću zatvorenu lagunu na svijetu. Morski konjiċi aludiraju na siluetu ostrva.

Grb je dizajnirao Michel Chabin, bivši direktor Arhive na ostrvu Réunion, a naslikao ga je lokalni umjetnik, Pascale Santerre.

## Također pogledajte 
* Zastava Mayottea

## Reference 
Mayotte
Kategorija:Mayotte
Grb Réuniona

mini|desno|200px|Grb Reuniona
**Grb Réuniona** je heraldički simbol istoimenog ostrva i francuskog prekomorskog departmana. Kreirao ga je Émile Merwart 1925. povodom kolonijalne izložbe koja je trebala biti održana u ostrvskoj komuni Petite-Îleu.

Glavni dio grba je štit u čijem su gornjem lijevom polju prikazane planine, od kojih je jedna eruptivni vulkan, s rimskim brojem *MMM* (3000), koji označava približnu visinu vrha Piton des Neiges, koja iznosi 3069 m.
Gornje desno polje prikazuje brod *Saint-Alexis*, koji je prvi stigao na ostrvo 1638.

Tri ljiljana (simbol dinastije Bourbon) aludiraju na historijski naziv Réuniona, Île de Bourbon, posjed francuskih monarha.

Pčele u donjem desnom polju simboliziraju historijski period ostrva pod dominacijom Prvog Francuskog Carstva. Pčele su simboli koje je koristio Napoleon Bonaparte.

Štit u sredini predstavlja francusku trobojnicu s inicijalima RF u sredini za *République Française* (*Francuska Republika*).

## Također pogledajte 
* Zastava Réuniona

## Reference 
Réunion
Kategorija:Réunion
Grb Somalilanda

mini|desno|200px|Grb Somalilanda
**Grb Somalilanda** je uveden 14. oktobra 1996, zajedno sa zastavom. Okruglog je oblika i sastoji se od orla, vage pravde, maslinove grančice i dvije ruke koje se rukuju. Grb je žute boje što simbolizira svijetlu i lijepu kulturu naroda Somalilanda. Iznad grba arapskim pismom je napisana Bismila.

## Također pogledajte 
* Zastava Somalilanda

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Somaliland
Kategorija:Somaliland
Potočka džamija

* Potočka džamija u Banjoj Luci ili Hadži-Pervizova, izgrađena još 1630. godine, bila je pod zaštitom UNESCO-a kao kulturni spomenik svjetske baštine III. kategorije.
Porušena je tokom rata.
* Osman-Čelebijina ili Potočka džamija (Zenica)
* Potočka džamija u Gornjoj Tuzli
## Reference
PH

mini|Skala pH
mini|desno|pH-metar
mini|Indikatorski papir
**pH** je mjera kiselosti ili bazičnosti nekog rastvora koju je 1909. godine uveo danski hemičar S. P. L. Sørensen. Vodeni rastvori na 25&nbsp;°C s pH manjom od sedam smatraju se kiselim, dok se oni s pH većom od sedam smatraju bazičnim (alkalnim). Kad je pH jednaka 7.0, to je neutralna tačka pri 25&nbsp;°C, jer je pri tom pH koncentracija H3O+ jednaka koncentraciji OH− u čistoj vodi.

## Definicija pH 
Molarna koncentracija vodonikovih iona ili hidroksid iona u vodenom rastvoru slabih kiselina ili baza uvijek je niska, pa uključuje negativan eksponent, kao npr. 4,6 × 10−8 mol/dm3. Da bi se to pojednostavilo, koristi se negativan logaritam koncentracije H+ iona i taj broj se naziva **pH** rastvora. .

:pH = - log[H+]

Analogno ovome može se definisati i vrijednost pOH, jer disocijacijom vode nastaju i hidroksid ioni OH-.

:pOH = - log[OH-]

U eksperimentalnom radu se ipak češće koristi vrijednost pH. Relacija između ove dvije vrijednosti je sljedeća: na osnovu ionskog produkta vode poznato je:

:[H+] [OH-] = 10-14

pa slijedi da je:

:pH + pOH = 14 (na 25&nbsp;°C)

## Kiselost, bazičnost i neutralnost rastvora na osnovu pH 
Čista voda ima pH vrijednost 7.00, pa kažemo da je čista voda i bilo koji rastvor koji ima pH = 7.0 *neutralan *. Ako rastvor ima vrijednost pH7.00, rastvor je *bazičan*.

## Mjerenje pH 
Najtačnija i najpreciznija metoda mjerenja pH je pomoću pH-metra. Za manje precizno mjerenje može se koristiti indikatorski papir. Kiselinsko-bazni indikatori su intenzivno obojene slabe organske kiseline ili baze koje prilikom primanja ili otpuštanja protona (iona H+) mijenjaju boju.

## Također pogledajte 
* Kiseline
* Baze
* Puferi

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* pH as a measure of acid and base properties
* Acid-Base Indicators 
* Online pH calculator

Kategorija:Hemija kiselina i baza
Grb Svete Helene

mini|desno|200px|Grb Svete Helene
**Grb Svete Helene,** dijela britanske prekomorske teritorije Sveta Helena, Ascension i Tristan da Cunha, usvojen je 30. januara 1984. Sastoji se od štita na čijem se vrhu nalazi nacionalna ptica Svete Helene, plovka (Charadrius sanctaehelenae). Ostali dio štita prikazuje obalni prizor otoka, jedrenjak s tri jarbola s planinskim ostrvom lijevo. Obalna scena je preuzeta sa kolonijalnog pečata kolonije i prikazuje zastavu Engleske koja vijori s broda (kada je štit prvi put predstavljen 1874. godine, zastava je bila bijele boje).

Moto na grbu u prijevodu znači odan i nepokolebljiv. Cijeli grb iznad štita prikazuje ženu koja drži krst i cvijet, koji predstavljaju Helenu carigradsku, poznatu i kao sveta Helena, po kojoj je ostrvo i dobilo ime. Krst je prikazan jer se Heleni pripisuje pronalazak moštiju pravog krsta (krsta na kojem je Isus razapet).

Štit grba nalazi se na zastavi Svete Helene i Guvernerovoj zastavi. Lokalni novčić od dvije funte ima puni grb na poleđini.

## Također pogledajte 
* Zastava Svete Helene

## Reference 
Sveta Helena
Kategorija:Sveta Helena
Grb Zapadne Sahare

desno|thumb|Grb Zapadne Sahare
**Grb Zapadne Sahare** je kreiran od strane pokreta za nezavisnost Zapadne Sahare. Sastoji se od dvije puške u centralnom dijelu na kojima se viore dvije zastave Zapadne Sahare. Iznad njih se nalazi crveni polumjesec i zvijezda, simbol Islama. Oko grba su dvije maslinove grane, a ispod traka sa natpisom na arapskom: "*حرية ديمقراطية وحدة*" (Sloboda, Demokratija, Jednakost).

## Također pogledajte 
* Zastava Zapadne Sahare

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Zapadna Sahara
Kategorija:Zapadna Sahara
Zastava Folklandskih ostrva

mini|desno|300px|Zastava Folklandskih ostrva

**Zastava Folklandskih ostrva** zvanični je simbol ove prekomorske kolonije Ujedinjenog Kraljevstva. Prvobitno je bila svojena 29. septembra 1948. Tokom Folklandskog rata 1982. kada je Argentina okupirala ostrva, zastava je bila zabranjena i u zvaničnoj upotrebi bila je zastava Argentine.  Ponovo je usvojena 25. januara 1999. i od tada se zastava koristi za međunarodno predstavljanje Falklandskih ostrva. Tamnoplave je boje i s desne strane je grb Folklandskih ostrva, a u gornjem lijevom uglu zastava Ujedinjenog Kraljevstva. 

## Reference 
## Također pogledajte 
* Grb Folklandskih ostrva

Folklandska ostrva
Kategorija:Folklandska ostrva
Zastava Južne Georgije i Južnih Sendvičkih ostrva

mini|desno|300px|Zastava Južne Džordžije i Južnih Sendvičkih Ostrva

**Zastava Južne Džordžije i Južnih Sendvičkih Ostrva** zvanični je simbol ove britanske prekomorske teritorije. Usvojena je 3. oktobra 1985. kada je teritorija formirana. Prije toga ova teritorija je koristila zastavu Folklandskih ostrva. Zastava je tamno plave boje na čijoj desnoj strani je smješten grb Južne Džordžije i Južnih Sendvičkih Ostrva, a u gornjem lijevom uglu zastava Ujedinjenog Kraljevstva.
Zastava se vijori iznad glavnih vladinih naselja na ostrvu Južna Džordžija i naučnih baza Britanskog istraživanja Antarktika. )

## Također pogledajte 
* Grb Južne Džordžije i Južnih Sendvičkih Ostrva

## Reference 
Južna Džordžija i Južna Sendvička Ostrva
Kategorija:Južna Džordžija i Južna Sendvička Ostrva
Optička rotacija

## Uvod
Još 1812. godine Jean-Baptiste Biot je zapazio da kristali kvarca imaju sposobnost rotacije ravni linearno polarizirane svjetlosti. Pokazalo se da i neka organska jedinjenja imaju ovakva svojstva. Sposobnost optičke rotacije je posljedica asimetričnosti u strukturi molekule.
Linearno polarizirano zračenje je takvo zračenje kod kojeg električni vektor oscilira samo u jednoj ravni, dok kod nepolariziranog zračenja električni vektor oscilira u svim pravcima.

mini|Polarimetar

## Specifični ugao rotacije
Ugao za koji optički aktivna supstanca zakreće ravan polarizirane svjetlosti proporcionalan je broju optički aktivnih molekula u jedinici zapremine i dužini puta svjetlosti. Konstanta proporcionalnosti se naziva specifični ugao rotacije i kod određene talasne dužine i određene temperature je karakteristična veličina za svaku optički aktivnu supstancu.
 
\alpha = [\alpha]_D\cdot l\cdot c

Specifični ugao rotacije predstavlja ugao za koji 1 g optički aktivne supstance otopljene u 1dL rastvora zakrene ravan polarizirane svjetlosti pri dužini optičkog puta 1 dm.

## Mjerenje optičke rotacije pomoću polarimetra
Za mjerenje ugla zakretanja polarizirane svjetlosti koristi se polarimetar. Kao izvor monohromatske svjetlosti koristi se natrijeva lampa (njenu svjetlost oko 99% čini natrijeva D-linija 589,3 nm, što se naznačava u oznaci za specifični ugao indeksom D). Kao polarizator i analizator se u polarimetrima koriste Nicolove prizme (kristal islandskog kalcita) i postavljaju se tako je polarizator fiksiran (služi za pretvaranje obične svjetlosti u polariziranu), a analizator sa kružnom skalom može da rotira za 360°. Kad se analizator dovede u položaj da njegova osa zaklapa ugao 90° sa osom polarizatora, detektuje se minimalna jačina svjetlosti. Kako ljudsko oko nije sposobno da detektuje minimum jačine svjetlosti, u polarimetrima se koristi još jedna prizma postavljena pod uglom 1 – 7° iza polarizatora, čime se na zaklonu dobija sjena. Okretanjem analizatora potrebno je pronaći položaj u kojem su oba dijela vidnog polja jednako osvijetljeni.

## Također pogledajte 
* Birefringencija

## Vanjski linkovi
* The Polarimeter

Kategorija:Fizikalna hemija
Zastava Francuske Gvajane

mini|desno|200px|Neslužbena zastava Francuske Gvajane
**Zastava Francuske Gvajane** službeno je zastava Francuske, jer je Francuska Gvajana prekomorska teritorija i departman Francuske koja se nalazi u južnoj Americi.  Na zastavi s logom je natpis na francuskom: "GUYANE, LA RÉGION" (Regija Gvajana). Također, postoji i neslužbena zastava zemlje, odnosno zastava pokreta za nezavisnost koja je žuto-zelene boje s crvenom zvijezdom u sredini. 
Zastava sa zelenim i žutim poljima odvojena je dijagonalnim rubom s crvenom zvijezdom u sredini i usvojilo ju je Regionalno vijeće i nogometna reprezentacija Francuske Gvajane.
Zelena boja na zastavi predstavlja šumsko bogatstvo, žuta predstavlja bogatstvo u zlatu i drugim mineralima ovog regiona, dok crvena zvijezda petokraka predstavlja socijalizam. Ovu zastavu jednostrano je usvojilo generalno vijeće (vijeće departmana) prekomorskog departmana Francuske Gvajane 29. januara 2010. kao zastavu departmana Francuske Gvajane.mini|desno|200px|Službena zastava Gvajane

## Također pogledajte 
* Grb Francuske Gvajane

## Reference 
Francuska Gvajana
Kategorija:Francuska Gvajana
Kosi toranj u Pisi

mini|desno|300px|Kosi toranj u Pisi
**Kosi toranj u Pisi** je zvonik romaničke katedrale. Izgradnja tornja započela je 1173, ali su radovi nakon izgradnje trećeg sprata obustavljeni zbog poniranja tla pod tornjem. Izgradnja je nastavljena 1275. i već tada toranj se pokušao "ispraviti". Do 1301. izgrađena su još 3 sprata, a sedmi je završen 1360 godine. Toranj je visok 55 m, prečnik mu je 16 m, a vrh mu je nagnut 4 m u odnosu na temelje. Naginjao se u prosjeku 1 mm godišnje, te je stoga krajem 20. vijeka bio zatvoren za posjete zbog građevinskih zahvata kojima se pokušalo zaustaviti naginjanje. Tom prilikom toranj je ispravljen za 45 cm te je ponovo otvoren za javnost. Turistička posjeta traje 40 minuta i to zadovoljstvo uspinjanja do vrha uz 294 stepenice košta 15 €.

## Tehnički podaci 
* Geografske koordinate: 
* Nadmorska visina Trga čuda (Piazza dei Miracoli): oko 2 m
* Visina tornja: 55.86 m
* Vanjski prečnik osnove: 15.48 m
* Unutrašnji prečnik osnove: 7.36 m
* Težina: 14.453 tona
* Debljina zidova osnove: 4.09 m
* Pravac ukošenja: 1173-1250 sjeverno, 1272-1997 južno
* Broj stepenika do vrha: 294
* Broj zvona: 7
** *Assunta* - napravljeno 1654; težina: 3.620 kg
** *Crocifisso* - napravljeno 1572; težina: 2.462 kg
** *San Ranieri* - pravljeno od 1719. do 1721; težina: 1.448 kg
** *Terza* - napravljeno 1473; težina: 300 kg
** *Pasquereccia* - napravljeno 1262; težina: 1.014 kg
** *Vespruccio* - napravljeno 1501; težina: 1.000 kg
** *Dal Pozzo* - napravljeno 1606; težina: 652 kg

## Vanjski linkovi 
* Službena stranica

Kategorija:Građevine i strukture u Italiji
Pisa

**Pisa** (bos. Piza) je grad u središnjoj Italiji u regiji Toskana.
Grad leži na aluvijalnoj ravni rijeke Arno, oko 10&nbsp;km od Ligurskog mora i 80&nbsp;km zapadno od Firence. Pisa je do 15. vijeka ležala kraj mora, od kada je nakupljeni mulj iz rijeke Arno do danas u potpunosti udaljio grad od morske obale.
Naučnik Galileo Galilei se u rodio u ovom gradu. Univerzitet Pisa je osnovan 1343. godine, a imao je više od 25.000 studenata krajem 20. vijeka. Grad je ostao sjedište nadbiskupije. Pisa je danas važan željeznički čvor i ima međunarodni aerodrom. Turizam i lahke industrije koje proizvode tekstil, staklo, inžinjerijske i farmaceutske proizvode doprinose ukupnoj ekonomiji.

Pisa je sada mirni pokrajinski univerzitetski grad koji je poznat po svojoj umjetnosti i arhitektonskom blagu. Također je zadržao mnogo od svojih 10,5 kilometara zidova koji ga okružuju. Pisa je ​​poznata prije svega po značajnoj grupi zgrada na tzv. Trgu čuda (ital. Piazza dei Miracoli), koji se nalazi na sjeverozapadnom dijelu srednjevjekovnog utvrđenog grada. Na trgu se nalaze katedrala ili *Duomo*, krstionica, poznati Krivi toranj u Pisi i groblje (ital. Camposanto).

## Geografija 
## Historija 
## Privreda 
## Kultura 
## Vanjski linkovi 
* Zvanična stranica
* Leaning Tower - Official Website
* Univerzitet u Pisi

## Reference 

Kategorija:Gradovi u Italiji
Grb Bolivije

mini|desno|200px|Grb Bolivije
**Grb Bolivije** sastoji se od središnjeg štita okruženog bolivijskim zastavama, puškama, lovorovim vijencima i kondorom na vrhu štita. Eliptičnog je oblika, a u srednjem dijelu štita prikazani su planina Cerro Rico iznad grada Potosíja s jutarnjim nebom. 
Na gornjem dijelu manjeg brda prikazana je kapela Presvetog Srca Isusova. U donjem dijelu krajolika kojeg čine brda mogu se vidjeti 
lama, snop pšenice i palma. Oko štita je plavi oval sa zlatnim unutrašnjim rubom. U gornjoj polovini ovala zlatnim velikim slovima nalazi se natpis "*Bolivia*" (Bolivija), a ispod deset žutih zvijezda koje predstavljaju devet departmana Bolivije i provinciju Litoral koja je u sastavu Čilea od 1879.
Na obje strane grba nalaze se po tri nacionalne zastave, top, dvije puške, sjekira desno i kapa slobode lijevo.
Na samom vrhu štita je andski kondor u uzletu. Iza kondora nalaze se dvije isprepletene grane lovora i masline. Lovor s lijeve strane i maslina s desne strane formiraju vijenac. 

## Također pogledajte 
* Zastava Bolivije

## Reference 
Bolivija
Kategorija:Bolivija
Grb Argentine

mini|desno|200px|Grb Argentine
**Grb Argentine** (španski: Escudo de la República Argentina) u svom trenutnom izgledu usvojen je 1944. ali ima svoje porijeklo u pečatu Generalne konstitutivne skupštine iz 1813. Pretpostavlja se da je brzo izabran zbog postojanja dekreta potpisanog 22. februara zapečaćenog simbolom. Prvi pomen u javnoj ispravi datira od 12. marta iste godine, u kojoj se navodi da je pečat morala da koristi izvršna vlast, odnosno drugi trijumvirat.

Sastoji se od sljedećih simbola: na vrhu grba nalazi se Mayo sunce, simbol Argentine; u sredini grba se nalaze dvije ruke koje se rukuju, simbol jedinstva različitih provincija Argentine. Ruke se spajaju u štapu na čijem vrhu se nalazi Frigijska kapa (kapa slobode). Pozadina grba je plava i bijela, simbol argentinskog naroda. Oko grba nalazi se lovorov vijenac.

Narodna skupština je 13. aprila kovala novi srebrnjak i zlatnik, svaki s pečatom skupštine na poleđini. 27. aprila postao je državni grb iako se trenutno ne prikazuje na zastavama. Vojskovođa rođen u Buenos Airesu, Manuel Belgrano, naredio je da se oslika preko zastave koju je dao gradu San Salvador de Jujuy, a tokom argentinskog rata za nezavisnost većina zastava je imala grb.

## Također pogledajte 
* Zastava Argentine

## Reference 
Argentina
Kategorija:Argentina
Grb Brazila

mini|desno|200px|Grb Brazila
**Grb Brazila** u sadašnjem obliku datira od postanka republikom, krajem 19. vijeka. Grb se sastoji od središnjeg amblema okruženog strukama kafe i duhana, glavnih poljoprivrednih brazilskih proizvoda. U bijelom krugu u sredini, može se vidjeti sazviježđe južni krst. Prsten sa 27 zvijezda predstavlja 26 saveznih država i 1 savezni distrikt. Na plavoj traci, u donjem dijelu grba, ispisan je puni naziv države "*República Federativa do Brazil*" (Savezna Republika Brazil). Ispod toga, nalazi se datum osnivanja, 15. novembar 1889.

## Također pogledajte 
* Zastava Brazila

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Brazil
Kategorija:Brazil
Grb Čilea

right|300px
**Grb Čilea** datira još od 1834, a dizajnirao ga je engleski umjetnik Charles Wood Taylor. Sastoji se iz centralnog štita koji je obojen pola plavo, a pola crveno, sa bijelom zvijezdom u sredini. Štit pridržavaju s jedne strane kondor, a sa druge huemul (vrste jelena). Obje životinje na glavi drže krunu. Na vrhu štita se nalazi plavo, bijelo i crveno perje. Ispod štita je traka sa natpisom "*Por la Razón o la Fuerza*" (Sa razlogom ili silom).

## Također pogledajte 
* Zastava Čilea

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Čile
Kategorija:Čile
Grb Gvajane

221x221px|mini
**Grb Gvajane** je usvojio palament 25. februara 1966. Sastoji se od štita na kojem se nalazi vodeni ljiljan, tri plave linije koje simbolizuju tri glavne rijeke u Gvajani i nacionalna ptica hoacin. Iznad štita je kruna koja simbolizuje starosjedilački narod. Štit pridržavaju dva jaguara koji također drže i sjekiru, šećernu trsku i struk riže. Ispod štita je traka sa natpisom "*One people, One Nation, One Destiny*" (Jedan narod, Jedna nacija, Jedna sudbina).

## Također pogledajte 
* Zastava Gvajane

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* http://www.guyana.org/coatarm.html

Gvajana
Kategorija:Gvajana
Grb Ekvadora

mini|desno|200px|Grb Ekvadora
**Grb Ekvadora** je usvojen 1900. Sastoji se iz ovalnog štita na kojem se nalazi vulkan Chimborazo i rijeka Guayas na kojoj se nalazi istoimeni brod. Iznad štita je kondor sa raširenim krilima, simbol moći, veličine i snage Ekvadora. Oko štita se viore četiri zastave Ekvadora.

## Također pogledajte 
* Zastava Ekvadora

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Ekvador
Kategorija:Ekvador