open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Edhem Bičakčić (1884)

**Edhem Bičakčić** (3. maja 1884. – 31. decembra 1941.) bio je bosanskohercegovački političar koji je postao jedini gradonačelnik Sarajeva koji je služio dva neuzastopna mandata, prvo od 1928. do 1929, zatim ponovo od 1935. do 1939. Bio je blizak saradnik Mehmeda Spahe i član Jugoslovenske muslimanske organizacije. Bičakčić je iznenada preminuo od srčanog udara, u 57. godini života.

## Rani život i porodica 
Rođen je 3. maja 1884. u Sarajevu, Austro-Ugarska, u bošnjačkoj trgovačkoj porodici. Njegov amidža Salih Bičakčić bio je osmanski državnik i jedan od vođa otpora Austro-Ugarskoj. Zbog umiješanosti u otpor, Edhemov amidža je suđen pred vojnim sudom generala Josipa Filipovića, a na kraju je oslobođen zbog nedostatka dokaza. Nakon oslobađajuće presude, Salih se vratio u Sarajevo gdje je sa svojim bratom, Edhemovim ocem, osnovao nekoliko banaka u Bosni i Hercegovini. U mladosti je radio na izgradnji male hidroelektrane na Hridu, na obali Miljacke.

## Prvi svjetski rat 
CBS News i Associated Press izvijestili su 2010. da je razglednicu koju je Bičakčić poslao, datiranu 13. juna 1915, otkrio penzionisani zlatar koji ju je kupio na sajmu antikviteta u Long Beachu u Kaliforniji. Bičakčić je poslao crno-bijelu fotografiju kao razglednicu svojoj supruzi Raziji, roditeljima i kćerkama Zekiji i Čamki dok je bio na službi u Mađarskoj tokom Prvog svjetskog rata iz grada Villány. Bosansko-američki zlatar koji je otkrio razglednicu nakon 95 godina, bio je u posjeti rodnom Sarajevu u junu 2010. kada je slučajno sreo Bičakčićevog unuka dok je razgledao lokalnu antikvarnicu u centru Sarajeva. Budući da je unuk imao isto prezime kao Edhem Bičakčić, zlatar je razglednicu poklonio unuku, koji je na fotografiji odmah prepoznao svog djeda.

## Reference
## Vanjski linkovi
*

Kategorija:Rođeni 1844.
Kategorija:Umrli 1941.
Kategorija:Biografije, Sarajevo
Kategorija:Gradonačelnici Sarajeva
Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Jugoslavenski političari
Nakba

iz 1947.]]

**Nakba** (, 'katastrofa') bilo je etničko čišćenje palestinskih Arapa kroz nasilno raseljavanje i oduzimanje zemlje i imovine, zajedno s uništavanjem društva i potiskivanje kulture, identiteta, političkih prava i nacionalnih aspiracije. Termin se koristi da opiše događaje iz Arapsko-izraelskog rata 1948. u Mandatnoj Palestini, kao i tekući progon i raseljavanje Palestinaca od strane Izraela. U cjelini, pokriva rascjep palestinskog društva i dugotrajno odbijanje prava na povratak palestinskih izbjeglica i njihovih potomaka.

Tokom Nakbe 1948, otprilike polovina palestinskog pretežno arapskog stanovništva, ili oko 750.000 ljudi, je protjerano iz svojih domova ili natjerano da pobjegne raznim nasilnim sredstvima, isprva od strane cionističkih paravojnih formacija, a nakon uspostavljanja države Izrael, od strane njene vojske. Deseci masakra bili su usmjereni na palestinske Arape, a preko 500 gradova, sela i urbanih četvrti s većinskim arapskim stanovništvom je raseljeno, pri čemu su mnogi od njih ili potpuno uništeni ili ponovo naseljeni od strane Jevreja te su dobili nova hebrejska imena. Izrael je koristio biološki rat protiv Palestinaca trovanjem seoskih bunara. Do kraja rata 78% ukupne površine bivše Mandatarne Palestine kontrolisao je Izrael.

Palestinski nacionalni narativ gleda na Nakbu kao na kolektivnu traumu koja definira njihov nacionalni identitet i političke aspiracije. Izraelski nacionalni narativ posmatra Nakbu kao komponentu rata za nezavisnost koji je uspostavio izraelsku državnost i suverenitet.

Palestinci obilježavaju 15. maj kao Dan Nakbe, obilježavajući ratne događaje jedan dan nakon Dana nezavisnosti Izraela. Godine 1967. nakon Šestodnevnog rata, dogodila se još jedna serija palestinskog egzodusa; ovo je postalo poznato kao Naksa (doslovno  'Nedostajanje'), a također ima svoj dan, 5. juni. Nakba je uveliko uticala na palestinsku kulturu i temeljni je simbol trenutnog palestinskog nacionalnog identiteta, zajedno sa političkim crtanim likom Handala, palestinskom kefijom i palestinskim ključevima iz 1948. O Nakbi su napisane mnoge knjige, pjesme i poeme.

## Reference 
### Izvori 
### Knjige
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (Original Arabic version: )

### Poglavlja knjiga 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 

### Članci 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Dodatna literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

*
Kategorija:Sukobi u 1948.
Kategorija:1948. u Izraelu
Kategorija:1948. u Mandatnoj Palestini
Kategorija:Vojna historija Izraela
Kategorija:Vojna historija Palestine
Kategorija:Odnosi Izrael–Palestina
Hamasova povelja iz 2017.

lider Hamasa predstavio je novi dokument na konferenciji za novinare u Dohi 1. maja 2017.]]

**Dokument o općim principima i politikama** (), također poznat kao **Hamasova povelja iz 2017**, novo poglavlje, ili "tekuća" povelja. jest dokument koji je palestinska politička i vojna organizacija Hamas predstavila u maju 2017.  

Prihvatila je ideju o palestinskoj državi unutar granica iz 1967, tj. koja bi se sastojala samo od Zapadne obale i pojasa Gaze, ukoliko to bude konsenzus Palestinaca ("formula nacionalnog konsenzusa" i nije eksplicitno priznao Izrael. Nova povelja smatra da je oružani otpor protiv okupatorske sile opravdan prema međunarodnom pravu.

Dok je Hamasova povelja iz 1988. bila kritizirana zbog svog antisemitizma, dokument iz 2017. uklonio je antisemitski jezik i naveo da se Hamasova borba nije vodila protiv Jevreja kao takvih zbog njihove religije, već protiv cionističkog projekta. Na pitanje, čelnici Hamasa su objasnili da je "Originalna povelja sada postala historijski dokument i dio ranije faze u našoj evoluciji. Ostat će na polici pokreta kao zapis naše prošlosti." Novi dokument odražava "naš stav za sada." Međutim, Hamas nije formalno odbacio originalnu povelju iz 1988. Prema nekim analitičarima, Hamas nije formalno opozvao staru povelju kako ne bi otuđio neke od članova svoje baze, za koje se bojao da bi se mogli pridružiti rivalskim islamističkim frakcijama.

Pogledi na dokument iz 2017. su se razlikovali. Dok su neki to pozdravili kao znak pragmatizma i povećane političke zrelosti, te potencijalni korak na putu ka miru, mnogi drugi su ga odbacili kao samo kozmetički napor osmišljen da učini da Hamas zvuči ugodnije, a da se ništa ne mijenja u Hamasovim temeljnim ciljevima i metodama.

## Reference 
### Izvori 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

*
Kategorija:Povelje
Kategorija:2017. u Izraelu
Kategorija:2017. u Palestini
Kategorija:Odnosi Izrael–Palestina
Kategorija:Historija Hamasa
Aristotel Petrović

**Aristotel Petrović** (1881–1920) je bio bosanskohercegovački političar, šesti gradonačelnik Sarajeva od 1918. do 1920. Bio je prvi gradonačelnik Sarajeva nakon Prvog svjetskog rata u Kraljevini Jugoslaviji.

## Rani život i porodica 
Rođen u srpskoj trgovačkoj porodici u Sarajevu. Njegov otac Petar Petrović bio je Srbin iz Korče, u današnjoj Albaniji, koji se izjašnjavao kao etnički Grk i dao svojoj trojici sinova (Aristotel, Diogen i Sokrat) grčka imena.

## Politika 
Nakon završetka Prvog svjetskog rata 1918, Petrović je 2. decembra izabran za šestog gradonačelnika Sarajeva, i služio je sve dok Ljudevit Novat nije izabran na izborima u novembru 1920, iako je pokušao da podnese ostavku u maju 1920. Bio je prvi gradonačelnik Sarajeva u Kraljevini Jugoslaviji.

## Reference
Kategorija:Rođeni 1881.
Kategorija:Umrli 1920.
Kategorija:Biografije, Sarajevo
Kategorija:Gradonačelnici Sarajeva
Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Jugoslavenski političari
Kategorija:Političari iz Sarajeva
Sabiha Husić

**Sabiha Husić** (1971, Vitez), doktorica je znanosti iz oblasti rodnih studija; ekspertica je oblasti pružanja podrške i zaštite ženama i djeci koji su preživjeli silovanje i seksualno nasilje u ratu, nasilje u porodici i društvu.

## Biografija 
Rođena je 1971. u Vitezu, u Bosni i Hercegovini. Završila je Gazi-husrev begovu medresu u Sarajevu. Diplomirala je na Fakultetu islamskih nauka u Sarajevu i na Islamskoj pedagoškoj akademiji u Zenici. Magistrirala je u oblasti upravljanja državom i humanitarnim poslovima i doktorirala na Rodnim studijama Univerziteta u Sarajevu. Specijalizaciju je završila u oblasti rada sa traumatiziranim osobama i psiho-socijalnog rješavanja konflikta i certificirana je psihoterapeutkinja. Direktorica je „Medice“ Zenica.

### Rad u „Medici“ Zenica 
Sabiha Husić u „Medici“ je angažovana od 1993, kada je kao prognanica iz Viteza stigla u Zenicu. Njen angažman najprije je podrazumijevao volontiranje, kasnije saradnički status, da bi poslala uposlenica a 2007. direktorica.

## Međunarodna prepoznatost rada 
Sabiha Husić za rad dobila je nagradi „Žena svijeta“ za 2014, koju dodjeljuje američka organizacija „Women for Women International”.

Husić je nagradu „Žena svijeta“ za 2014, primila na svečanoj ceremoniji u New Yorku, na kojoj je naglašeno kako je nagradu dobila za kontinuiran rad na promociji pravde i podrške žrtvama seksualnog nasilja u BiH, ali i u svijetu.

Dobitnica je i priznanja za mirotvorni rad od Joan B. Kroc instituta za mir i pravdu San Diego za 2013. te Volonteurope - Evropske nagrada za aktivnu građanku i profesionalni rad za 2009.

## Vanjski linkovi 
* Senka Kurt, podcast, Sabiha Husić, direktorica Medica Zenica: Žene Ukrajine trebaju naš glas
* O kanal, intervju, Gošća Dnevnika - Sabiha Husić, Žena svijeta
* Maja Isović, intervju, Žena godine Sabiha Husić u intervjuu za BUKU: Važno je govoriti o nasilju i pružati podršku žrtvama
* Klix, intervju, Žena svijeta Sabiha Husić: Bilo je teško pričati o ženama koje su bile žrtve nasilja u ratu
* Mirza Dajić, intervju, Sabiha Husić: Dvije i po decenije rada u zeničkoj Medici
* Elma Begović-Omerašević, Sabiha Husić, „Žena svijeta“ i direktorica „Medice“ Zenica: Mnogima je teret i slušati o žrtvama silovanja

## Izvori 
Kategorija:Rođeni 1971.
Kategorija:Biografije, Vitez
Kategorija:Živi ljudi
Dane Olbina

**Dane Olbina** (16. juni 1919 — 7. juli 2011) bio je učesnik Narodnooslobodilačke borbe i političar u SR Bosni i Hercegovini. Bio je devetnaesti gradonačelnik Sarajeva.

## Biografija 
Rođen je 1919. u mjestu Krbavica kod Korenice. Prije Drugog svjetskog rata radio je kao mašinski radnik. Od 1941. je član Saveza komunista Jugoslavije i učesnik Narodnooslobodilačkog rata. U ratu je bio član Mjesnog Komiteta KPJ za Sarajevo, Oblasnog komiteta za istočnu Bosnu, zamjenik političkog komesara Šesnaeste muslimanske brigade, politički komesar Šeste istočnobosanske brigade i Trećeg korpusa NOVJ. Bio je jedan od nekoliko desetina članova Saveza komunista Jugoslavije u gradu.

Poslije rata postaje član Izvršnog vijeća NR Bosne i Hercegovine, predsjednik Centralnog odbora Saveza sindikata radnika saobraćaja i veza Jugoslavije. Bio je član Centralnog komiteta Saveza komunista Bosne i Hercegovine, Glavnog odbora Socijalističkog saveza radnog naroda (SSRN) Bosne i Hercegovine i Saveza udruženja boraca Narodnooslobodilačkog rata Jugoslavije (SUBNOR). Biran je za saveznog i republičkog poslanika. Imao je čin pukovnika JNA u rezervi.

Gradonačelnik je postao sa 29 godina. Njegov glavni zadatak nakon stupanja na dužnost bila je prvenstveno obnova grada nakon rata; ponovno otvaranje škola, bolnica i kulturnih institucija, kao i obnova infrastrukture. Naredio je da se isele svi koji su zauzeli kuće u jevrejskoj četvrti i nisu htjeli da ih napuste.

Za vrijeme njegovog upravljanja gradom izgrađena je nova željeznička stanica i stadion. Stadion su izgradile omladinske brigade koje je Olbina koordinisao. Bavio se i pitanjem uvođenja modernog vodovoda u Sarajevu; osnivanje gradskog muzeja i osnivanje prvog modernog univerziteta.

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja, među kojima su Orden narodnog oslobođenja, Ordenom partizanske zvijezde sa srebrnim vijencem. Godine 1980. dobio je Šestoaprilsku nagradu Grada Sarajeva.

## Reference
## Vanjski linkovi
*

Kategorija:Rođeni 1919.
Kategorija:Umrli 2011.
Kategorija:Biografije, Korenica
Kategorija:Gradonačelnici Sarajeva
Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Jugoslavenski političari
Kategorija:Dobitnici Šestoaprilske nagrade
Kategorija:Nosioci Partizanske spomenice 1941.
Kategorija:Nosioci Ordena narodnog oslobođenja
Kategorija:Nosioci Ordena partizanske zvijezde
Kategorija:Bosanskohercegovački komunisti
Kategorija:Jugoslavenski partizani
Kategorija:Bosanskohercegovački partizani
Kategorija:Jugoslavenski komunisti
Predrag Puharić

**Predrag Puharić** (rođen 1977) bosanskohercegovački je stručnjak u oblasti sigurnosti računara i političar koji je od 2024. do 2025. obavljao dužnost 40. po redu gradonačelnika Sarajeva. Trenutno vrši funkciju zamjenika gradonačelnika Sarajeva.

## Biografija
Predrag Puharić je rođen 1977. godine u Sarajevu. Stručnjak je u oblasti cyber sigurnosti i digitalne transformacije. Diplomirao je na Fakultetu za kriminalistiku, kriminologiju i sigurnosne studije Univerziteta u Sarajevu, a usavršavao se na univerzitetima u Velikoj Britaniji i SAD-u. Dobitnik je IVLP stipendije State Departmenta.

U političkom djelovanju, Puharić je član Socijaldemokratske partije BiH u kojoj je jedno vrijeme obnašao dužnost sekretara Kantonalnog odbora SDP Sarajevo. Gradsko vijeće Grada Sarajeva ga je dana 29. novembra 2024. izabralo za 40. gradonačelnika Sarajeva do formiranja novog Gradskog vijeća i izbora novog gradonačelnika. Puharić je obavljao tu funkciju do 16. jula 2025, kada je Samir Avdić izabran za gradonačelnika od strane novog saziva Gradskog vijeća.

## Reference
Kategorija:Rođeni 1977.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, Sarajevo
Kategorija:Srbi u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Političari Federacije Bosne i Hercegovine
Kategorija:Političari Socijaldemokratske partije Bosne i Hercegovine
Kategorija:Gradonačelnici Sarajeva
Kategorija:Političari iz Sarajeva
Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Sarajevu
Lazo Materić

**Lazo Materić** (26. novembar 1920 – 16. mart 1999) bio je učesnik Narodnooslobodilačke borbe i političar SR Bosne i Hercegovine, koji je bio 21. gradonačelnik Sarajeva.

## Biografija 
Rođen u Drvaru 1920. i završio gimnaziju. Priključio se  Narodnooslobodilačkoj borbi, a poslije oslobođenja bio je na raznim društveno-političkim dužnostima — sekretar Okružnog komiteta SKOJ za Sarajevo, instruktor CK SK BiH, sekretar Opštinskog komiteta SK Vogošće i Novo Sarajevo, predsjednik Skupštine opštine Novo Sarajevo, predsjednik Gradskog vijeća Sarajeva i predsjednik Odbora za uslužne djelatnosti Privrednog vijeća Skupštine SR BiH.

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i više drugih odlikovanja.

## Reference
## Vanjski linkovi
*

Kategorija:Rođeni 1920.
Kategorija:Umrli 1999.
Kategorija:Biografije, Drvar
Kategorija:Gradonačelnici Sarajeva
Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Jugoslavenski političari
Kategorija:Bosanskohercegovački komunisti
Kategorija:Jugoslavenski partizani
Kategorija:Nosioci Partizanske spomenice 1941.
Kategorija:Jugoslavenski komunisti
Salko Lagumdžija

**Salko Lagumdžija** (13. novembar 1921 – 12. juni 1973) bio je učesnik Narodnooslobodilačke borbe i političar SR Bosne i Hercegovine, koji je bio 23. gradonačelnik Sarajeva.

## Biografija 
Rođen je 13. novembra 1921. u Vlasenici. Osnovnu i srednju ekonomsku školu je završio prije Drugog svjetskog rata, a nakon rata je studirao na Ekonomskom fakultetu u Sarajevu. Učesnik je Narodnooslobodilačke borbe od 1943, a član Saveza komunista Jugoslavije (SKJ) od 1944.

U posljeratnom periodu bio je direktor Glavne direkcije metalne industrije Bosne i Hercegovine, direktor Fabrike žica i eksera u Sarajevu, a od 1956. do 1962. direktor Fabrike željezničkih vozila Vaso Miskin Crni. Nakon toga prešao je na političke dužnosti — od 1962. do 1963. bio je predsjednik Narodnog odbora opštine Centar, od juna 1963. do jula 1965. prvi predsjednik Skupštine opštine Centar u Sarajevu, a od jula 1965. do maja 1967. predsjednik Skupštine grada Sarajeva (gradonačelnik).

Umro je 12. juna 1973. u Sarajevu, gde je i sahranjen.

Njegov sin je Zlatko Lagumdžija, bosanskohercegovački političar i bivši predsednik Socijaldemokratske partije Bosne i Hercegovine. Jedna ulica u sarajevskom naselju Dobrinja nosi njegovo ime.

## Reference
## Vanjski linkovi
*

Kategorija:Rođeni 1921.
Kategorija:Umrli 1973.
Kategorija:Biografije, Vlasenica
Kategorija:Gradonačelnici Sarajeva
Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Jugoslavenski političari
Kategorija:Zastupnici u Skupštini SR Bosne i Hercegovine
Kategorija:Bosanskohercegovački komunisti
Kategorija:Jugoslavenski partizani
Kategorija:Jugoslavenski komunisti
Kategorija:Bosanskohercegovački partizani
Kategorija:Društveno-politički radnici SR Bosne i Hercegovine
Marija Blojška

**Marija od Bloisa** (**Marija Blojška**; francuski *Marie*; 1345 – 1404) bila je francuska plemkinja, čiji je muž bio Luj I, vojvoda Anjoua. Marija je postala vojvotkinja Anjoua te grofica Mainea i Provanse.

Roditelji gospe Marije bili su Ivana, vojvotkinja Bretanje i Karlo, vojvoda Bretanje (Karlo Blojški).

Luj i Marija dobili su kćer Mariju 1370, a kasnije dvojicu sinova, Luja i Karla. Karlo je postao grof Roucyja, a Luj je postao Ludovik II, kralj Napulja. Ludovikova žena bila je Jolanda Aragonska — brak je dogovorila Marija.

Marija Blojška bila je naslovna kraljica Napulja.

## Izvori 
*

Kategorija:Grofice Provanse
Kategorija: Grofice Mainea
Kategorija:Rođeni 1345.
Kategorija:Umrli 1404.
Edhem Čamo

**Čamo Edhem** (30. decembar 1909 – 25. novembar 1996) bio je  bosanskohercegovački veterinar i učitelj, te predsjednik ANU BiH.

## Biografija 
Rođen je 30. decembra 1909. u Trebinju gdje je završio prvih šest godina gimnazije, a maturirao u Sarajevu. Potom se upisao na Veterinarski fakultet Univerziteta u Zagrebu, gdje je diplomirao 1938. Na istom fakultetu stekao zvanje doktora veterinarske medicine 1948. Nakon studija radio je u Derventi, Glamoču, Gradačcu i Foči.

U decembru 1941, nekoliko mjeseci nakon njemačke invazije na Jugoslaviju, pridružio se partizanima. Tokom rata bio je član Oblasnog antifašističkog odbora narodnog oslobođenja Bosne i Hercegovine. Nakon rata je dobio mjesto povjerenika u Zemaljskom komitetu u Tuzli i zamjenika ministra poljoprivrede. Godine 1950. postao je vanredni (od 1957. redovni) profesor nedavno osnovanog Veterinarskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu i ujedno prvi dekan ovog fakulteta.

Vodio je Zavod za zoohigijenu, osnovan u okviru fakulteta 1951. Također je dva puta biran za rektora univerziteta (1956–1960), kao i za predsjednika Savjeta Univerziteta. Bio je predsjednik Društva Bosne i Hercegovine za borbu protiv raka.

Čamo je član *Učenog društva Bosne i Hercegovine* od 1961. Nakon transformacije društva 1966. u Akademiju nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, postao je potpredsjednik (1968–1971) ANUBiH, a potom i njen predsjednik (1971–1977). Kasnije je primljen u Akademiju nauka i umjetnosti Slovenije (dopisni član od 13. marta 1972.), Akademija nauka i umjetnosti Hrvatske i Akademiju nauka i umjetnosti Makedonije.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1909.
Kategorija:Umrli 1996.
Kategorija:Biografije, Trebinje
Kategorija:Predsjednici ANUBiH
Kategorija:Članovi ANUBiH
Kategorija:Jugoslavenski partizani
Kategorija:Dekani Veterinarskog fakulteta u Sarajevu
Kategorija:Rektori Univerziteta u Sarajevu
Gerhard Winkler (biatlonac)

** Gerhard Winkler** rođen 17. januara 1951. u Langewiesenu u Zapadnoj Njemačkoj (danas Njemačka) je nekadašnji zapadnonjemački biatlonac.

## Karijera 
### Olimpijske igre 
Winkler je nastupio dva puta na olimpijskim igrama i to na: ZOI 1976. i ZOI 1980. Osvojio je jednu bronzanu medalju u štafeti, s Franzom Bernreiterom, Peterom Angererom i Hansom Estnerom iza sovjetske štafete u sastavu: Vladimir Aljikin, Aleksandar Tihonov, Vladimir Barnašov i Anatolij Aljabjev. Najbolji plasman u pojedinačnoj utrci mu je deseto mjesto u sprintu na 10 km, koji te godine postao olimpijska disciplina, s jednim promašajem i zaostatkom od  2:13.5&nbsp;min u odnosu na pobjednika istočnonjemačkog biatlonca Franka Ullricha, koji je utrku završio s dva promašaja.

### Svjetsko prvenstvo 
Gerhard Winkler je od SP 1975. do SP 1979. nastupio pet puta na Svjetskim prvenstvima. Osvojio je jednu bronzanu medalju na SP 1978. u štafeti s Hansom Estnerom, Andreasom Schweigerom i Heinrichom Mehringerom sa zaostatkom od 2:47.5&nbsp;min u odnosu na istočnonjemačku štafetu u sastavu: Manfred Beer, Frank Ullrich, Klaus Siebert i Eberhard Rösch. Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama ostvario je na SP 1978. u utrci na 10&nbsp;km, kada je osvojio deveto mjesto s jednim promašajem i zaostatkom od 2:30.4&nbsp;min bio sporiji od pobjednika istočnonjemačkog biatlonca Franka Ullricha, koji je utrku završio bez promašaja.

### Svjetski kup 
Prvi nastup Winklera u Svjetskom kupu bio je u prvoj sezoni 1977/78. u Ruhpoldingu 12. januara 1978. u utrci na 10&nbsp;km. kada je osvojio deveto mjesto, te tri dana kasnije u utrci štafete, kada je s Andreasom Schweigerom, Aloisom Kanamüllerom i Hansom Estnerom osvojio četvrto mjesto iza istočnonjemačke štafete u sastavu: Manfred Beer, Klaus Siebert, Frank Ullrich i Eberhard Rösch. Najbolji plasman u pojedinačnoj utrci mu je peto mjesto 22. februara 1978. u sprintu na 10&nbsp;km u istoj sezoni. 

## Prestanak karijere 
Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 1980.

## Nagrade 
## Privatni život 
## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Rođeni 1951.
Kategorija:Biografije, Langewiese
Kategorija:Zapadnonjemački biatlonci
Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1976.
Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1980.
Kategorija:Zapadnonjemački olimpijci u biatlonu
Kategorija:Osvajači bronzane medalje na Olimpijskim igrama (Zapadna Njemačka)
Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1980.
Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu
Džemal Muminagić

**Džemal Muminagić** (18. septembar 1920 – 2. august 2003) bio je učesnik narodnooslobodilačke borbe, general-major JNA i političar u SR Bosni i Hercegovini.

## Biografija 
Rođen je 18. septembra 1920. u Ljubuškom. Godine 1941. priključio se narodnooslobodilačkoj borbi. Obavljao je odgovorne vojne i političke dužnosti u bataljonu, brigadi, diviziji i korpusu.

Posle završetka rata nastavio je svoju aktivnost u Jugoslovenskoj armiji, sa činom general-majora JNA, a od 1959. do 1967. bio je generalni direktor FAMOS-a Sarajevo. Bio je gradonačelnik Sarajeva od 1967. do 1973.

Bio je član Savjeta Republike, predsjednik SUBNOR-a grada Sarajeva, član Predsjedništva RO SRVS, član Konferencije i Predsjedništva SOFKBiH, član Olimpijskog komiteta ZOI 84 Sarajevo, predsjednik Skupštine SR BiH, delegat Skupštine SR BiH i član Delegacije u Vijeću republika i pokrajina Skupštine SFRJ. Obavljao je i mnoštvo drugih odgovornih društveno-političkih funkcija u SFRJ.

Dobitnik je Šestoaprilske nagrade Grada Sarajeva 1980. Umro je 2. augusta 2003. u Sarajevu.

## Reference
## Vanjski linkovi
*

Kategorija:Rođeni 1920.
Kategorija:Umrli 2003.
Kategorija:Biografije, Ljubuški
Kategorija:Gradonačelnici Sarajeva
Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Jugoslavenski političari
Kategorija:Dobitnici Šestoaprilske nagrade
Kategorija:Nosioci Partizanske spomenice 1941.
Kategorija:Generali Jugoslavenske narodne armije
Kategorija:Bosanskohercegovački komunisti
Kategorija:Jugoslavenski partizani
Kategorija:Jugoslavenski komunisti
Kategorija:Bosanskohercegovački partizani
Franz Bernreiter

** Franz Bernreiter** rođen 13. februara 1954. u Bärnzellu u Zapadnoj Njemačkoj (danas Njemačka) je nekadašnji zapadnonjemački biatlonac.

## Karijera 
### Olimpijske igre 
Bernreiter je nastupio samo na jednim olimpijskim igrama i to na ZOI 1980. Osvojio je jednu bronzanu medalju, u štafeti, s Hansom Estnerom, Peterom Angererom i Gerdom Winklerom iza sovjetske štafete u sastavu: Vladimir Aljikin, Aleksandar Tihonov, Vladimir Barnašov i Anatolij Aljabjev. U pojedinačnim utrkama nije nastupio.

### Svjetsko prvenstvo 
Franz Bernreiter je od SP 1981. do SP 1983. nastupio tri puta na Svjetskim prvenstvima. Osvojio je jednu srebrnu medalju na SP 1981. u štafeti s Andreasom Schweigerom, Peterom Angererom i Fritzom Fischerom sa zaostatkom od 2:12.2&nbsp;min u odnosu na istočnonjemačku štafetu u sastavu: Frank Ullrich, Matthias Jacob, Mathias Jung i Eberhard Rösch. Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama ostvario je na SP 1983. u utrci na 10&nbsp;km, kada je bez promašaja i zaostatkom od 1:38.0&nbsp;min bio sporiji od norveškog biatlonca Eirika Kvalfossa, te osvojio 14-o mjesto.

### Svjetski kup 
Prvi nastup Bernreitera u Svjetskom kupu bio je u trećoj sezoni 1979/80. u Ruhpoldingu 19. januara 1980. u utrci na 10&nbsp;km, kada je osvojio sedmo mjesto iza Franka Ullricha. Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama ostvario je 2. aprila 1981 u sezoni 1980/81. u Hedenäsetu, kada je u utrci na 20&nbsp;km osvojio treće mjesto. U slijedećoj sezoni u štafeti, s Hartmutom Fickertom, Güntherom Haugom i Thomasom Grebnerom osvojio je treće mjesto, što mu je najbolji plasman u ekipnim utrkama.

## Prestanak karijere 
Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 1983.

## Nagrade 
## Privatni život 
## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Rođeni 1954.
Kategorija:Biografije, Bärnzell
Kategorija:Zapadnonjemački biatlonci
Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1980.
Kategorija:Zapadnonjemački olimpijci u biatlonu
Kategorija:Osvajači bronzane medalje na Olimpijskim igrama (Zapadna Njemačka)
Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1980.
Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu
Kategorija:Njemački biatlonski treneri
Aida Čerkez

**Aida Čerkez** (rođena 1962.) jest bosanskohercegovačka urednica i novinarka, koja se bavi izvještavanjem o Bosni i Hercegovinu i Balkanu za međunarodne medijske organizacije. 

## Biografija 
Rođena je 1962. u Sarajevu, a odrasla između Sarajeva i Njemačke. 

Šefica sarajevskog ureda Associated Pressa (AP) je postala 1994, dok je Sarajevo bilo pod opsadom, bila je odgovorna za izvještavanje AP-a o ratu , te za upravljanje logistikom i sigurnošću.

Godine 1995. osvojila je nagradu "Gramling" Associated Pressa za najbolje vođenu medijsku operaciju. Od 2009. zadužena je za planiranje regionalnog televizijskog izvještavanja AP-a.

Godine 2005. pridružila se upravnom odboru Centra za istraživačko novinarstvo sa sjedištem u Sarajevu, a 2017. postala je urednica u istraživačkoj mreži Organized Crime and Corruption Reporting Project. Njene reportaže objavljivane su u brojnim medijskim kućama, uključujući New York Times, Washington Post, The Guardian, The Independent, Sueddeutsche Zeitung .

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* WARM Fondacija,

Kategorija:Rođeni 1962.
Kategorija:Biografije, Sarajevo
Kategorija:Bosanskohercegovački novinari
Kategorija:Živi ljudi
Kortinilja

[desno|mini|[Meinlova udaraljka|Meinl; 12 polufiksiranih elemenata|241x241px]]
**Kortinilja** (: '**; ***Markovi štapići*'*) jest udaraljka primarne svrhe obojavanja muzičkog izraza, odnosno tona. Čini ga tuce manjih stakličastih štapića (cilindar), koji vise ispod gornje osnove, pri čemu je dodatni sličan štapić u ruci svirača. Instrument se izrađuje od aluminija (ili mesinga); cilindar je prečnika  0,95 cm; dužina cilindara ravnomjerno je različita (nepravilni trapez omogućava visinu ili opadanje glisanda). Instrument se može svirati i samim prstom umjesto dodatnog cilindra. Skuplji modeli imaju poseban dodatak. Za razliku od cjevastog zvona, podvrste kortinilje, ne dobija se definitivan tonski vrh.

Ovaj muzički instrument dobio je naziv po Marku Stevensu, koji ga je izumio 1967, ali ne i naziv, pa je Emil Richards nazvao instrument po Stevensu. Markovi štapići kolokvijalno se zovu *podveska'', posebno za moderni repertoar; štapići i podveska su različiti instrumenti, a razlikuju se po načinu izrade i davanja zvuka.

## Reference
## Vanjski linkovi
*

Kategorija:Udarački instrumenti
Svetozar Zimonjić

**Svetozar Zimonjić** (1928-1999.) bio je bosanskohercegovački profesor elektrotehnike i Predsjednik Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine.

## Biografija 
Rođen je 1928. u Avtovcu kod Gacka. Osnovno obrazovanje je stekao u Mostaru, a srednje u Sarajevu. Nakon Drugog svjetskog rata upisuje studij elektrotehnike na Politehničkom institutu u Sverdlovsku koji završava na Elektrotehničkom fakultetu u Beogradu početkom 1953. Doktorirao je na Elektrotehničkom fakultetu u Sarajevu 1971.

Prvih šest godina karijere radio je na projektovanju i izgradnji kombinata crne metalurgije u Ilijašu, te 1959. se zapošljava u Energoinvestu. Paralelno sa radom u privredi, zaposlen je na fakultetu, te je 1959. izabran za docenta na Tehnološkom fakultetu u Tuzli gdje i predaje, a 1962. godine prelazi na Elektrotehnički fakultet u Sarajevu gdje radi kao vanredni profesor od 1967, a redovni od 1972.

U Energoinvestu je vodio projektni biro za automatiku, direktor Istraživačko razvojnog centra za automatiku (IRCA), čiji je i osnivač i, kao koordinator Oblasti upravljačkih postrojenja.

Bio je član Republičkog, a zatim Saveznog savjeta za naučni rad, te član više stručnih tijela. Rat u Bosni i Hercegovini je proveo na Elektrotehničkom fakultetu Univerziteta u Sarajevu.

Za dopisnog člana Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine izabran je 1973, a za redovnog 1978. Od 1981. do 1990. je bio Predsjednik Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine. Bio je član Ruske akademije nauka.

Naučna istraživanja vršio je u teoriji optimalnih rješenja i oblasti slabo strukturiranih sistema.

## Djela 
Objavio je veći broj naučnoistraživačkih radova, među kojima su:

* Analitička aproksimacija prenosa kašnjenja sa agregatnim regulatorima, 
* Pristup sintezi nekih optimalnih sistema, 
* O jednom pristupu sintezi sistema sa promjenljivom strukturom, 
* Jedna strukturna varijanta (SPS), 
* Generalizacija frekventnih metoda, 
* Gradijentni osnov simpleksne metode.

## Nagrade 
* Nagrada AVNOJ-a, 
* Šestoaprilska nagrada Grada Sarajeva, 
* Orden rada sa zlatnim vijencem.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1928.
Kategorija:Umrli 1974.
Kategorija:Biografije, Gacko
Kategorija:Članovi ANUBiH
Kategorija:Predsjednici ANUBiH
Kategorija:Članovi Ruske akademije nauka
Kategorija:Dobitnici Šestoaprilske nagrade
Kategorija:Dobitnici Nagrade AVNOJ-a
Kategorija:Bosanskohercegovački profesori elektrotehnike
Kategorija:Nosioci Ordena rada
Svjetski kup u biatlonu 2024/2025.

**Svjetski kup u biatlonu 2024/25.** (zvanično: *BMW IBU World Cup Biathlon*) je 48. po redu takmičenje biatlonaca za Svjetski kup u biatlonu u organizaciji Međunarodnog biatlonskog saveza (IBU). Niz takmičenja je počeo 30. novembra 2024. u finskom Kontiolahtiju, a planirano je da se završi 23. marta 2025. u norveškom Oslu. Vrhunac takmičenja  je Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2025. u švicarskom Lantschu. Rezultati sa Svjetskog prvenstva neće se bodovati za plasman u Svjetskom kupu. Za vrednovanje i pravo učestvovanja korišteni su rezultati IBU kupa 2023/24.

## Kalendar takmičenja 
## Startne kvote 
; Muškarci

; Žene

## Bodovanje 
Od sezone 2024/25. koristi se novi sistem bodovanja u kome pobjednik dobija 90 bodova, drugi 75, treći 65 itd. Ovaj sistem je zamijenio sistem od sezone 2022/23. po kojem je pobjednik dobijao 90 bodova, drugi 75, treći 60 i svaki slijedeći plasman pet, četiri, tri, dva ili jedan bod manje.

## Muškarci 
### Rezultati 
### Pojedinačni rezultati 
### Tabele 
## Žene 
### Rezultati 
### Pojedinačni rezultati 
### Tabele 
## Mješovita štafeta
### Rezultati 
### Pojedinačni rezultati 
### Tabele 
## Pobjede u Svjetskom kupu 

; Muškarci

; Žene

## Povlačenja 
## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica IBU-a
* Službena stranica sa bankom podataka IBU-a

Kategorija:2024. u biatlonu
Kategorija:2025. u biatlonu
*
Margita Čondrić

**Margita Čondrić** (1915) je bila predsjednica BiH Antifašističkog fronta žena na području Srebrenice i Bratunca i tokom Drugog svjetskog rata vodila je bolnicu za oboljele od tifusa. Bila je prva žena na području Srebrenice i Bratunca koja je završila kurs za babicu i posvetila je svoj život pomaganju zajednice. Radila je na zdravstvenom podučavanju i opismenjavanju stanovništva.

## Rane godine 
Margita Čondrić je rođena u Tuzli 1915, ali je radila i živjela na području Srebrenice i Bratunca. Rođena je u radničkoj porodici i kćerka je glavnog majstora srebreničkog rudnika Sase. Završila je kurs za babice i na području Bratunca i Srebrenice bila je među prvim ženama koje su pomagale stanovništvu u zdravstvenom opismenjavanju i higijeni. Bila je supruga prvog komandanta Bratunca Alojza Čondrića, nosioca Ordena zasluga za narod.

## Antifašistička borba 
Tokom Drugog svjetskog rata, Margita Čondrić je bila predsjednica Antifašističkog fronta žena u Srebrenici i Bratuncu. Članice Antifašističkog fronta žena su dale ogroman doprinos u narodnooslobodilačkoj borbi i oslobođenju Jugoslavije. Neke od njihovih glavnih aktivnosti su bile i zdravstveno poučavanje i opismenjavanje stanovništva s obzirom na to da su nehigijenske navike i stari običaji dovodili do velike smrtnosti stanovništva. Margiti je tokom Drugog svjetskog rata bila povjerena bolnica sa oboljelim od tifusa koja je privremeno bila smještena u kući Vase Popovića. Brinula je o pacijentima u bolnici i pripremala im tople obroke i napitke. Obilazila je i izbjeglice u najširem području Bratunca, noseći im pomoć.

## Rad nakon Drugog svjetskog rata 
Margita je nakon Drugog svjetskog rata nastavila da pomaže stanovništvu u Srebrenici i Bratuncu. Zajedno sa drugim aktivistkinjama pomogla je da se se izgradi dom u čijem je sklopu bio bioskop, kao i zgrada starog hotela. Tokom 1950. učestvovala je u prikupljanju hrane za stanovnike udaljenih sela. Nakon što je njen muž preminuo od povreda zadobijenih u nesreći prilikom dostave hrane u selo Fakovići, ostala je sama sa djecom i nastavila da radi za zajednicu.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1915.
Kategorija:Biografije, Tuzla
Kategorija:Jugoslavenski partizani
Kategorija:Nosioci Ordena zasluga za narod
Saziv Vlade Brčko distrikta (Siniša Milić I)

**Sedma Vlada Brčko distrikta Bosne i Hercegovine** konstituisana je 14. decembra 2016, na osnovu rezultata lokalnih izbora održanih 2. oktobra 2016, i trajala je sve do 23. decembra 2020. Za gradonačelnika izabran je Siniša Milić.

## Sastav 
## Reference 
7
Kategorija:Vlade osnovane 2016.
Kategorija:2016. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:2017. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:2018. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:2019. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:2020. u Bosni i Hercegovini
Saziv Vlade Brčko distrikta (Siniša Milić II)

**Deseta Vlada Brčko distrikta Bosne i Hercegovine** konstituisana je 29. novembra 2024, na osnovu rezultata lokalnih izbora održanih 6. oktobra 2024. Za gradonačelnika izabran je Siniša Milić.

## Sastav 
## Reference 
10
Kategorija:Vlade osnovane 2024.
Kategorija:2024. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:2025. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:2026. u Bosni i Hercegovini
Marija Anžujska

140px|mini|Prikaz kraljice Marije (1404 – 1463)
**Marija Anžujska** (**Marija Anžuvinska**) bila je pripadnica dinastije Valois-Anjou i francuska kraljica. Rođena je 14. oktobra 1404. godine. Marija, poznata na francuskom kao *Marie*, bila je kćerka napuljskog kralja Ludovika II i njegove supruge, Jolande Aragonske.

## Kraljica 
Marija se 18. decembra 1422. udala za svog bratića Karla VII Francuskog. Premda je postala kraljica, Marija nikad nije krunisana. Marijina majka pružala je pomoć Karlu VII.

Kraljica Marija umrla je 29. novembra 1463. u dobi od 59 godina. Karlov i Marijin sin bio je kralj Luj XI.

## Izvori 
*Gaude-Ferragu, Murielle (2016). *Queenship in Medieval France, 1300-1500*. Palgrave Macmillan.
Kategorija:Valojevci
Kategorija:Rođeni 1404.
Kategorija:Umrli 1463.
Kategorija:Anžuvinci
Muris Čičić

**Muris Čičić** (rođen 31. jula 1949) jest bosanskohercegovački profesor ekonomije i Predsjednik Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine.

## Biografija 
Rođen je 1949. u Sarajevu, gdje je završio osnovno i srednje obrazovanje. Diplomirao je na Ekonomskom fakultetu u Sarajevu 1973, gdje je magistrirao 1978. Doktorirao je marketing na istom fakultetu 1986. Na Institutu za organizaciju i ekonomiku u Sarajevu je radio u periodu od 1973. do 1988. Na Ekonomskom fakultetu u Sarajevu je radio kao asistent 1981-1982. U periodu 1987. do 1990 vodio je UPI Institut za istraživanje i razvoj u Sarajevu.

U  periodu od 1991. do 1998. bio je profesor na Univerzitetu u Wollongongu, Australija. Od 1997. do 2017. radio je kao profesor na Eekonomskom fakultetu Univerziteta u Sarajevu na predmetima Marketing menadžment, Marketing, Ponašanje potrošača i marketing komuniciranje. Bio je dekan Ekonomskog fakulteta u Sarajevu u periodu 2004–2008, te predsjednik Ekonomskog savjeta Vijeća ministara Bosne i Hercegovine.

Autor ili koautor je više od 140 stručnih i naučnih radova, te sljedećih udžbenika: *"Marketing okruženje"*, *"Ponašanje potrošača i proces odlučivanja u kupovini"*, *"Tržište potrošača"*, *"Ponašanje potrošača i proces odlučivanja o kupovini"*, *"Direktni marketing"*, *"Marketing komuniciranja: ekonomska propaganda, unapređenje, odnosi s javnošću, lična prodaja, direktni marketing"*.

Za dopisnog člana Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine u Odjeljenje društvenih nauka izabran je 2008, a  redovnog 2012. Predsjednik je Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine od 2020.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1949.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, Sarajevo
Kategorija:Bosanskohercegovački ekonomisti
Kategorija:Predsjednici ANUBiH
Kategorija:Članovi ANUBiH
Sana Salahović

**Sana Salahović** (1926-1986.) bila je bosanskohercegovačka novinarka i društvena radnica. Rođena je 1926. u Trebinju. Bila je važna figura u unapređenju procesa emancipacije žena u bivšoj Jugoslaviji.

## Biografija 
### Odrastanje i društveni angažman 
Odrasla je u Mostaru, gdje je završila gimnaziju. Već u srednjoškolskim danima, zajedno sa sestrom Zlatom Grebo, pridružila se Narodnooslobodilačkom pokretu i Savezu komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ). Obje su se posvetile prikupljanju pomoći i mobilizaciji mladih za NOP. Nakon Drugog svjetskog rata, postaje članica rukovodstva Narodne omladine Jugoslavije. U Beogradu upisuje Visoku novinarsko-dipomatsku školu u prvoj generaciji studenata/ica, i uređuje mjesečnik “Narodna omladina”. U Mostaru potom rukovodi Radničkim univerzitetom, i angažira se na obrazovanju stanovništva. Godine 1965. počinje raditi u Centralnom komitetu Saveza komunista BiH, a potom obavlja funkciju sekretara Skupštine BiH, kao i zamjenica republičkog sekretara za odnose sa inostranstvom.

Umrla je u Beogradu 1986.

## Priznanja 
Sana Salahović je stekla značajno priznanje kao jedna od najmlađih nositeljica Partizanske spomenice 1941, odličja dodjeljivanog prvoborcima. Nakon rata, Sana je nastavila raditi kao novinarka i društvena radnica, posvetivši se promociji prava žena i uključivanju žena u društvene aktivnosti.

Bila je jedan od istaknutih uzora u borbi za ženska prava u Jugoslaviji.

## Reference 
## Izvori 
* Muzej žena Mostara: https://muzejzenamostara.ba/2024/09/20/salahovic-sana1926-1986/ pristupljeno: 9.12.2024. 
* Heroina: Sana Salahović. Mreža mira. https://www.mreza-mira.net/vijesti/razno/heroina-sana-salahovic/ pristupljeno: 9.12.2024 

## Vanjski linkovi 
* Most: časopis za obrazovanje, nauku i kulturu. https://www.most.ba/095/014.aspx pristupljeno: 9.12.2024. 

Kategorija:Rođeni 1926.
Kategorija:Umrli 1986.
Kategorija:Biografije,  Trebinje
Kategorija:Bosanskohercegovački novinari
Kategorija:Jugoslavenski partizani
Kategorija:Jugoslavenski komunisti
Kategorija:Bosanskohercegovački komunisti
Kategorija:Bosanskohercegovački partizani
Kategorija:Nosioci Partizanske spomenice 1941.
Luj I, vojvoda Anjoua

**Luj**/**Ludovik** (francuski *Louis*; 23. jula 1339 — 20. septembra 1384) bio je francuski princ, sin kralja Ivana II i njegove prve supruge, Bone Češke. Pripadnik dinastije Valois, Luj je imao neuspješnu „karijeru”. Luja je usvojila napuljska kraljica Ivana I.

Luj je isprva bio grof Anjoua, ali otac ga je imenovao vojvodom. Godine 1356, Luj je postao grof Anjoua i Mainea. Luj je također bio grof Provanse te naslovni napuljski kralj.

## Brak 
Grof Luj oženio se Marijom od Bloisa te su ovo njihova djeca:
*Marija
*Luj II
*Karlo, grof Roucyja i Giena
Lujev sin Luj II postao je Ludovik II, kralj Napulja. Ludovik je bio rival hrvatskog kralja Ladislava, koji je prodao Dalmaciju Mlecima.

## Bibliografija 
*
Kategorija:Valojevci
Herta Baum Gospić

**Herta Baum Gospić** (1917–1941) bila je antifašistkinja i istaknuta članica omladinskog komunističkog pokreta u Bijeljini. 

## Biografija 
Herta Baum Gospić rođena je 1917. u Bijeljini. Po majci je bila porijeklom iz jevrejske porodice Nusbaum iz Bijeljine. Njena majka živjela je u Zagrebu, dok je Herta djetinjstvo i školovanje provela u Bijeljini kod bake Debore i djeda Leona,  gradskog pekara. Veliki dio svog života posvetila je obrazovanju i prosvećivanju žena svih generacija.

Tokom viših razreda gimnazije, a kasnije i za vrijeme studija, Herta se pridružila omladinskom komunističkom pokretu. Radila je istovremeno kao poštanska činovnica. Bila je jedna od tri djevojke među sedamnaest maturanata generacije 1934/35. čiji je revolucionarni protest povodom atentata na kralja Aleksandra doveo do zatvaranja sedmog i osmog razreda gimnazije u Bijeljini i obustave polaganja višeg tečajnog ispita.

Njena velika ljubav bio je Svetolik Gospić, s kojim se, uprkos tadašnjim predrasudama (ona je bila Jevrejka, a on Srbin) i protivljenju porodica (Svetolik je bio sin sveštenika), vjenčala i 1937. dobila sina. Herta je nastavila studije i radila kao poštanska činovnica, uz aktivno učešće u humanitarnim akcijama.

Bila je svestrano obrazovana i posebno angažovana kroz Omladinsku sekciju Pododbora društva "Knjeginja Zorka" u Bijeljini, gdje se posvetila prosvjećivanju žena svih generacija. Također je bila članica pozorišne trupe Amatersko pozorište "Scena", zajedno sa Radojkom Lakić.

## Drugi svjetski rat 
Zbog aktivnog angažmana u širenju komunističkih ideja, već početkom rata, u aprilu 1941. godine, Svetolik Gospić bio je primoran da napusti Bijeljinu. Herta se sa sinom prvo kratko skrivala kod komšija, a potom otišla u Crnjelovo, kod suprugovih roditelja. U julu iste godine uhvaćena je i zajedno sa grupom mještana deportovana u logor Jasenovac, gdje je ubijena na nepoznatom stratištu.

## Naslijeđe 
Do početka rata 1992, jedna ulica u Bijeljini nosila je ime Herte Baum.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1917.
Kategorija:Umrli 1941.
Kategorija:Biografije, Bijeljina
Kategorija:Jugoslavenski partizani
Kategorija:Bosanskohercegovački partizani
Kategorija:Jugoslavenski komunisti
Kategorija:Bosanskohercegovački komunisti
Ius privatum

***Ius privatum*** je latinski naziv za privatno pravo. Za razliku od *ius publicuma* (zakona koji se odnose na državu), *ius privatum* je regulisao odnose između pojedinaca. U rimskom pravu ovo je uključivalo lično, imovinsko i građansko pravo. Sudski postupak je bio privatan proces (*iudicium privatum*). Krivično pravo se također jedno vrijeme smatralo dijelom privatnog prava, osim kada su zločini bili posebno teški.

## Lex Aquilia 
*lex Aquilia* je bio plebiscit koji je kodificirao zakone o šteti pojedincima i imovine kroz određenu krivicu. To je preteča modernog deliktnog prava.

## Stipulatio 
*Stipulatio* je bila osnovna forma ugovora unutar rimskog prava. Napravljen je u obliku pitanja i odgovora. Precizna priroda ugovora je bila sporna, kao što se može vidjeti u nastavku.

## Vindicatio 
*Rei vindicatio* je pravni postupak u kojem tužilac traži da optuženi vrati stvar koja pripada tužiocu. Može se koristiti isključivo kada tužilac posjeduje stvar, a optuženi na neki način remeti posjed stvari od tužioca. Tužilac je također mogao pokrenuti *actio furti* (ličnu tužbu) kako bi dodatno kaznio optuženog. Ako se predmet ne bi mogao vratiti, tužilac je mogao tražiti naknadu štete od optuženog pod *condictio furtiva*. *Rei vindicatio* je izvedeno iz ius civile principa, prema tome je bilo dostupno samo rimskim građanima.

## Vidi 
* Privatus

## Reference 
Kategorija:Rimsko pravo
Kategorija:Privatno pravo
Dražen Prelec

**Dražen Prelec** (rođen 1955.) je američki profesor menadžmenta i ekonomije na MIT Sloan School of Management, zaposlen je na Odsjeku za ekonomiju i na Odsjeku za mozak i kognitivne nauke na MIT-u. Pionir je u oblasti neuroekonomije. Član je Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine.

Studirao je primijenjenu matematiku na dodiplomskom studiuj na Univerzitetu Harvard, a potom i doktorirao na Harvardu eksperimentalnu psihologiju, pod nadzorom Richarda Herrnsteina i Duncana Lucea. Bio je mlađi član Harvardskog društva stipendista i bio je Guggenheim stipendista. Pridružio se MIT-u 1991. kao i teorijama neočekivane korisnosti, posebno funkcijama ponderisanja verovatnoće. On je također odgovoran za razvoj teorije samosignalizacije.

Studija koju su proveli Prelec i Duncan Simester pokazala je da bi ljudi koji kupuju karte za sportske događaje bili spremni platiti znatno veće cijene kreditnim karticama nego za gotovinu. Radeći u oblasti mudrosti gomile, Prelec je osmislio i sistem, "Bayesian Truth Serum", za izvlačenje istinitijih odgovora na ankete zasnovane na uparenim pitanjima u kojima se jedno pitanje svakog para pita o sopstvenom mišljenju ispitanika, a drugo traži od ispitanika da procijeni tuđa mišljenja.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1955.
Kategorija:Članovi ANUBiH
Mirsad Ćeman

**Mirsad Ćeman** (rođen 1955) jest bosanskohercegovački pravnik i političar, predsjednik Ustavnog suda Bosne i Hercegovine.

## Biografija 
Rođen je 1955. u Miljanovcima, Tešanj. Diplomirao je pravo na Univerzitetu u Banjoj Luci 1979, te se zaposlio u pravnoj službi Općine Tešanj. Od 1982. do 1990. rukovodio je pravnom službom Energoinvestovog preduzeća "Enker" u Tešnju. Od 1991. do 1993. predsjedavao je i Izvršnim odborom Općine Tešanj.

Od 1990. do 2006. bio je narodni poslanik Stranke demokratske akcije u Skupštini Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine, zatim Republike Bosne i Hercegovine i kasnije Bosne i Hercegovine, učestvujući u parlamentarnim odborima za ustavna pitanja. bio je predsjednik suda od 2015. do 2018, a potom je 2018. izabran za potpredsjednika.

Podnio je izdvojena mišljenja o odlukama Ustavnog suda, uključujući i ustavnost komunikacije Republike Srpske sa Savjetom bezbjednosti Ujedinjenih nacija|U-15/09 i U-15/08.

## Također pogledajte 
* Ustavni sud Bosne i Hercegovine

## Reference
## Vanjski linkovi 
*Ustavni sud Bosne i Hercegovine - CV

Kategorija:Biografije, Tešanj
Kategorija:Rođeni 1955.
Kategorija:Bosanskohercegovačke sudije
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Bošnjački političari
Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Banjoj Luci
Mato Tadić

**Mato Tadić** (rođen 15. augusta 1952.) je bosanskohercegovački pravnik i bivši sudija Ustavnog suda Bosne i Hercegovine.

## Biografija 
diplomirao je na Pravnom fakultetu u Sarajevu, a karijeru je započeo u Osnovnom javnom tužilaštvu u Brčkom, prvo kao pravni referent, a nakon položenog pravosudnog ispita 1978, kao zamjenik javnog tužioca, a zatim i kao državni tužilac.

Godine 1991. imenovan je za zamjenika javnog tužioca Republike Bosne i Hercegovine. Na toj funkciji je ostao do izbijanja rata. Tokom rata kratko je ostao na frontu u Brčkom, a potom 1993. prelazi u Orašje. Početkom 1994. odlazi u Mostar, a potom u Sarajevo gdje obavlja dužnost ministra pravde u Vladi Republike, a potom Federacije Bosne i Hercegovine do kraja 1998. Učestvuje u mirovnim pregovorima u Dejtonu, što je dovelo do Dejtonskog sporazuma. Oko 1998. Tadić se smatrao bliskim kratkotrajnoj stranci Nova hrvatska inicijativa koju je osnovao Krešimir Zubak kao kontrast nacionalističkom HDZ-u BiH.

U junu 1999. Tadić je imenovan za člana (sudiju) Doma za ljudska prava za Bosnu i Hercegovinu, a 2003. izabran je za potpredsjednika i predsjednika drugog vijeća Doma za ljudska prava. 2015. imenovan je za potpredsjednika Ustavnog suda.

Objavio je različite tekstove o krivičnom i ustavnom pravu, upravi i lokalnoj samoupravi i temama koje se odnose na Evropsku konvenciju o ljudskim pravima i osnovnim slobodama. Bio je i predavač u Državnom Odsjeku za kaznenu odbranu (OKO) i Misiji OSCE-a u BiH te učesnik brojnih domaćih i međunarodnih konferencija.

## Reference
Kategorija:Biografije, Brčko
Kategorija:Rođeni 1952.
Kategorija:Bosanskohercegovačke sudije
Kategorija:Živi ljudi