Mihailo Obrenović

**Mihailo Obrenović** (ćir.: Михаило Обреновић; 16. septembar 1823 – 10. juni 1868) bio je knez Srbije od 1839. do 1842. godine i ponovo od 1860. do 1868. godine. Njegova prva vladavina je završila njegovim svrgnućem 1842. godine, a njegova druga vladavina njegovim ubistvom 1868. godine.

## Rani život 
Mihailo Obrenović je bio najmlađe dijete kneza Miloša Obrenovića i njegove supruge Ljubice Vukomanović. Rođen je u Kragujevcu 16. septembra 1823. godine. Mihailo je završio školovanje u Požarevcu, a zatim se sa svojom majkom preselio u Beč. Nakon smrti njegovog oca, njegov stariji brat Milan Obrenović je došao na prijestolje po pravu nasljedstva 1. juna 1839. godine. Međutim, bio je slabog zdravstvenog stanja i često je oboljevao. Vladao je svega nepunih mjesec dana i umro je 8. jula 1839. godine u Beogradu. Nakon njegove smrti u Beogradu su se skupile narodne starješine i odlučile da se na prijestolje dovede drugi Milošev sin Mihailo Obrenović.

## Vladavina 
[mini|lijevo|200px|Knez Mihailo uoči susreta sa [Napoleon III, car Francuske|Napoleonom III 1859. Autor fotografije André-Adolphe-Eugène Disdéri.]]
mini|desno|200px|Sedlo kneza Mihaila, Historijski muzej Srbije.
U to vrijeme Mihailo Obrenović se nalazio u Bukureštu, na jednom od posjeda svoga oca. Narodne starješine su poslale njegovu majku Ljubicu i Antu Protića u Vlaška, kako bi doveli kneza Mihaila. Knez je prije dolaska u Srbiju otišao sa svojom majkom kod Osmanlijskog sultana Abdulmedžida I koji ga je dočekao sa velikim počastima. Sultan mu je tada dao titulu mušira i odlikovao ga ordenom Iftihara. Praćen svojom svitom, knez Mihailo dolazi u Srbiju 2. marta 1840. godine.

Pošto je bio maloljetan, određeno mu je namjesništvo (Jevrem Obrenović, Toma Vučić Perišić i Avram Petronijević). Porta je potvrdila njegov izbor kao izabranog vladara, a ne kao nasljednog. Veoma mlad i neiskusan, Mihailo se nije najbolje snalazio u složenim prilikama unutrašnjeg i spoljašnjeg položaja Srbije. Svrgnut je 1842. godine u buni koju je predvodio jedan od najistaknutijih ustavobraniteljskih prvaka, Toma Vučić Perišić. Ustavobranitelji su na skupštini izabrali novog kneza Aleksandra Karađorđevića 1843. godine.
[mini|lijevo|200px|Delegacija na čelu sa knezom Mihailom uoči prijema kod porte i sultana u [Istanbulu 1867. Autor fotografije P. Sebah, Historijski arhiv u Beogradu. Nakon mirne predaje turskih tvrđava u Srbiji delegacija je tražila preuzimanje Bosne na upravu pod sultanovim suverenitetom. Iste godine dolazi do Austro-Ugarske nagodbe i stvaranje Dvojne monarhije što je dovelo do straha od aneksije kako Srbije tako i Bosne.]]
[mini|desno|200px|Spomenik knezu Mihailu na konju sa uzdignutom rukom i Narodno pozorište 1895. U samoj blizini spomenika nalazila se [kafana Dardaneli. Spomenik je podignut 1882. godine na mjestu porušene Stambol kapije gdje je počinjao Carigradski drum i predstavlja djelo fiorentskog skulptora Enrica Pazzia. Autor fotografije Milan Jovanović. Zanimljivo da su 2018. godine prilikom rekonstrukcije Trga republike otkriveni ostaci Stambol-kapije.]]
[mini|lijevo|200px|Okrvavljena kneževa odeća i luksuzna četvorocijevna spredpuneća "bibernica" kalibra 9mm za koju se danas sumnja da je pripadala jednom od trojice atentatora na kneza Mihaila. [Historijski muzej Srbije.]]
Mihailo je, sa majkom, pobjegao preko Dunava u Austriju. Namjeravao se kad-tad vratiti u Srbiju, ali mirnim putem. Putovao je Evropom i oženio je groficu Juliju Hunyady von Kéthely, koja je bila potomak Janka Hunyadya. Nisu imali djece. U međuvremenu Mihailo je naučio  francuski i njemački jezik.

Nakon što je zbačen Aleksandar, Mihailo je 1860. godine po drugi put postao knez Srbije. Ovoga puta je imao više iskustva u diplomatiji i upravljanju države. Mihailo je vodio aktivnu nacionalnu politiku. Srpska vojska u tom trenutku nije bila spremna za oslobodilački rat. To su potvrdili oficiri mnogih stranih zemalja, kao što su Pruska, Rusija i Austrija. Knez je tvrdio da se treba oprezno pripremati za rat, a u međuvremenu širiti srpsku propagandu u Makedoniji i Bosni. U narodu je bilo mnogo ljudi koji su promovirali rat; mnogi su govorili da treba jurnuti u krvavi oslobodilački rat. Većina tih nacionalističkih težnji se u tom trenutku nisu mogle ostvariti.

Jedan od velikih uspjeha kneza Mihaila je bilo uklanjanje osmanlijskih tvrđava, posada i flote iz Srbije. Jedini znak formalne sultanove vlasti je bila osmanlijska zastava u Beogradu. Knez Mihailo je prvi imao ideju za stvaranje Balkanskog saveza, ali zbog nepovjerenja prema Crnoj Gori i Bugarskoj, do tog saveza nije još došlo.
 
Knez Mihailo je 1868. godine pao kao žrtva atentata dok se vozio u kočijama na Košutnjaku. Atentatori su bili braća Radovanovići. U jutro 29. maja 1868. godine prišli su kneževoj kočiji i ubili ga ispalivši tri revolverska hica. Policija ih je uhvatila i osudila na smrt. Dokumentacija sa suđenja je proglašena državnom tajnom i sakrivena je. Mihaila je naslijedio njegov rođak Milan Obrenović, sin Miloševog brata Jevrema.

## Literatura
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Reference 
## Vanjski linkovi
* Povodom stopedesetogodišnjice Svetoandrejske skupštine - Jedan neobeležen jubilej (NSPM, Miroslav Svirčević, 30.07.2009.)
* [Svetoandrejska skupština u izveštajima engleskih diplomatskih predstavnika u Beogradu (Balkanološki institut, Ljubodrag P. Ristić, 1991)](http://www.balcanica.rs/balcanica/uploaded/balcanica/balkanika%2022/Balcanica%20XXII%20(1991)%2009%20Lj%20Ristic.pdf) 
*Zašto su ubili knjaza (Politikin zabavnik br. 3065, Duško Lopandić, 2010.)
* Čija je "bibernica" (Politika, 02.10.2011.)
* Kneza Mihaila svi želeli mrtvog (Večernje novosti, Boris Subašić, 07.06.2015.)
* Zagonetna "bibernica” ("Politika”, 10.02.2019)
* Feljton: Knez Mihailo - čuvar balkanske kapije (Večernje novosti, Ivan Lovrić, 2.10.2011.)
* Kako je trgovala Kneževina Srbija (Politika, B. Lomović, 10.09. 2008.)
* Potvrđeno da su na Trgu republike otkopani ostaci Stambol-kapije (Politika, 25.10.2018.)

Kategorija:Srpski vladari
Kategorija:Biografije, Kragujevac
Kategorija:Rođeni 1823.
Kategorija:Umrli 1868.
Kategorija:Obrenovići
Kategorija:Kneževina Srbija