Zigotnost

thumb|320px|Homozogotnost i heterozigotnost
[thumb|Shematski [kariogram čovjeka, koji prikazuje diploidni skup svih hromosoma, osim u slučaju spolnih hromosoma kod muškaraca (dolje desno), gdje postoji hromosom X i mnogo manji Y, koji nema sve gene koje ima X hromosom, čineći muškarca hemizigotom za te gene.]]
**Zigotnost** (od zigot) je od grčkog *zygotos* = u jarmu, zygon = jaram, je stepen do kojeg obje kopije hromosoma ili gena imaju istu genetičku sekvencu . Drugim riječima, to je stepen sličnosti alela u organizmu.

Većina eukariota ima dva podudarna skupa hromosoma; to jest, oni su diploidni. Diploidni organizmi imaju isti lokus na svakom od svoja dva seta homolognih hromozoma, osim što se sekvence na ovim lokusima mogu razlikovati između dva hromosoma u paru koji se podudara i da nekoliko hromosoma mogu biti neusklađeni kao dio hromosomskog sistema za određivanje spola. Ako su oba alela diploidnog organizma ista, organizam je homozigotan na tom lokusu. Ako su različiti, organizam je heterozigotan. Ako nedostaje jedan alel, to je hemizigot, a ako nedostaju oba alela, to je nulizigot.

DNK sekvenca gena često varira od pojedinca do pojedinca. Ove varijante gena se nazivaju aleli. Dok neki geni imaju samo po jedan alel jer postoji mala varijacija, drugi imaju samo jedan alel jer odstupanje od tog alela može biti štetno ili fatalno. Ali većina gena ima dva ili više alela. Učestalost različitih alela varira u cijeloj populaciji. Neki geni mogu imati alele sa jednakom distribucijom. Često različite varijacije u genima uopće ne utiču na normalno funkcionisanje organizma. Za neke gene, jedan alel može biti uobičajen, a drugi alel može biti rijedak. Ponekad je jedan alel  uzrokuje bolest, jer uzrokuje varijaciju, dok je drugi alel zdrav.

Kod diploidnih organizama, jedan alel je naslijeđen od muškog, a jedan od ženskog roditelja. Zigotnost je opis da li ta dva alela imaju identične ili različite sekvence DNK. U nekim slučajevima termin "zigotnost" se koristi u kontekstu jednog hromosoma.

## Tipovi
Riječi *homozigot*, *heterozigot* i *hemizigot* se koriste za opisivanje genotipa diploidnog organizma na jednom lokusu na DNK . "Homozigot" opisuje genotip koji se sastoji od dva identična alela na datom lokusu, "heterozigot" opisuje genotip koji se sastoji od dva različita alela na lokusu, "hemizigot" opisuje genotip koji se sastoji od samo jedne kopije određeni gen u inače diploidnom organizmu, a "nulizigot" se odnosi na inače diploidni organizam u kojem nedostaju obje kopije gena.

### Homozigotnost
Za ćeliju se kaže da je homozigotna za određeni gen kada su identični aleli gena prisutni na oba homologna hromosoma.

Jedinka koja je **homozigotno-dominantna** za određenu osobinu nosi dvije kopije alela koji kodira dominantnu osobinu. Ovaj alel, koji se često naziva "dominantni alel", obično je predstavljen velikim slovima koji se koriste za odgovarajuću recesivnu osobinu (kao što je "P" za dominantni alel koji proizvodi ljubičaste cvjetove u biljkama graška). Kada je organizam homozigotan-dominantan za određenu osobinu, njegov genotip je predstavljen udvostručenjem simbola za tu osobinu, kao što je "PP".

Jedinkla koja je **homozigotno-recesivna** za određenu osobinu nosi dvije kopije alela koji kodira recesivnu osobinu. Ovaj alel, koji se često naziva "recesivni alel", obično je predstavljen malim slovima koji se koriste za odgovarajuću dominantnu osobinu (kao što je, u odnosu na gornji primjer, "p" za recesivni alel koji proizvodi bijele cvjetove u biljkama graška). Genotip organizma koji je homozigotno-recesivan za određenu osobinu predstavljen je udvostručenjem odgovarajućeg slova, kao što je "pp".

### Heterozigotnost
Diploidni organizam je heterozigotan na genskom lokusu kada njegove ćelije sadrže dva različita alela (jedan alel divljeg tipa i jedan mutantni alel) gena. Ćelija ili organizam se naziva **heterozigot** *specifično* za dotični alel, i stoga se heterozigotnost odnosi na specifični genotip. Heterozigotni genotipovi su predstavljeni velikim slovom (koji predstavlja dominantni/divlji tip alela) i malim slovom (koji predstavlja recesivni/mutantni alel), kao u "Rr" ili "Ss". Alternativno, pretpostavlja se da je heterozigot za gen "R" "Rr". Obično se prvo piše veliko slovo.

Ako je dotično svojstvo određeno jednostavnom (potpunom) dominacijom, heterozigot će izraziti samo osobinu koju kodira dominantni alel, a osobina koju kodira recesivni alel neće biti prisutna. U složenije sheme dominacije rezultati heterozigotnosti mogu biti složeniji.

Heterozigotni genotip može imati veću relativnu sposobnost od homozigotnog dominantnog ili homozigotnog recesivnog genotipa – to se naziva heterozigotna prednost.

### Hemizigotnost
Hromosom u diploidnom organizmu je hemizigot kada je prisutna samo jedna kopija.

### Nulizigotnost
Nulizigotni organizam nosi dva mutantna alela za isti gen. Mutantni aleli su oba s potpuni gubitkom funkcije ili 'nulti' aleli, tako da su homozigotni nulti i nulizigotni sinonimi. Subsaharski Afrikanci imaju najveće vrijednosti na svijetu.]]
U populacijskoj genetici, koncept heterozigotnosti se obično proširuje tako da se odnosi na populaciju kao cjelinu, tj. na dio jedinku u populaciji koji su heterozigotni za određeni lokus. Takođe se može odnositi na frakciju lokusa unutar  jedinki koje su heterozigotne.

Obično se upoređuju uočena (H_o) i očekivana (H_e) heterozigotnost, definirana na sljedeći način za diploidne jedinke u populaciji:

;Uočeno
:H_o =\frac{\sum\limits_{i=1}^{n}{(1\ \textrm{if}\ a_{i1}\neq a_{i2})}}{n}
gdje je n broj jedinki u populaciji, a a_{i1},a_{i2} su aleli pojedinca i na ciljni lokus.

;Očekivano:
H_e = 1 - \sum\limits_{i=1}^{m}{(f_i)^2}

gdje m = broj alela na datom lokusuis, a f_i = frekvencija alela  i^{th} na datom lokusu.

## Također pogledajre
* Heteroza
* Heterozigotna prednost
* Gubitak heterozigotnosti
* Nukleotidna raznolikost mjeri polimorfizme na nivou nukleotida, a ne na nivou lokusa.
* Pseudovezanost

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Klasična genetika