CCAAT-kutija

a. DNK kičma je prikazana kao trake (ljubičaste) sa prikazanim bazama. Dvije
moguće lokacije CCAAT kutije, prema modeliranju, obojene su cijan. Za pravi model NF-Y/CCAAT kompleksa. NF-YC, NF-YB
i DNK su obojene kao na slici lijevo, dok je NF-YA obojen plavom bojom. Dvije alternativne pozicije za linker koji povezuje NF-YA1 i NF-YA2
poddomene su prikazane kao plave isprekidane linije. Elementi sekundarne strukture histonskog para koji su uključeni u NF-YA1 i NF-YA2
prepoznavanje (vidi tekst) su označene i obojene crvenom, odnosno sivom bojom. Radi jasnoće, prikazane su samo baze za CCAAT pentanukleotid
i označeno.]]

U molekulskoj biologiji, **CCAAT kutija** (također ponekad skraćeno **CAAT box** ili **CAT-kutija**) je poseban obrazac nukleotida sa konsenzusnom sekvencomGGCCAATCT  koja se javlja uzvodno za 60–100 baza do početnog transkripcijskog mjesta. CAAT kutija signalizira mjesto vezivanja za RNK a sekvencatranskripcijski faktor, i obično je praćena konzerviranom konsenzusnom sekvencom. To je invarijantna sekvenca DNK na oko minus 70 parova baza od porijekla transkripcije kod mnogih eukariotskih promotora. Čini se da geni koji imaju ovaj element zahtijevaju da bi gen bio transkribovan u dovoljnim količinama. Često ga nema u genima koji kodiraju proteine u gotovo svim ćelijama. Ovaj okvir zajedno sa GC-kutijom poznat je po vezivanju općih faktora transkripcije. Obje ove konsenzusne sekvence pripadaju regulatornom promotoru. Potpuna ekspresija gena nastaje kada se proteini aktivatora transkripcije vežu za svaki modul unutar regulatornog promotora. Za aktivaciju CCAAT-kutije potrebno je vezivanje specifično za proteine. Ovi proteini su poznati kao CCAAT-kutijski vezujući proteini/CCAAT-kutijski veujući faktori.

CCAAT-kutija je obilježje koje se često nalazi prije regije kodiranja kod eukariota, ali se ne nalazi kod prokariota.

## Konsenzusna sekvenca
U pravcu transkripcije šablonskog lanca, konsenzusna sekvenca, ili izračunati redosled najčešćih ostataka, za CAAT-kutiju je bio 3'-TG ATTGG (T/C)(T/C)(A /G)-5'. Upotreba zagrada označava da je prisutna bilo koja baza, ali nije specificirana njihova relativna frekvencija. Na primjer, "(T/C)" bi značilo da se prvenstveno biraju za ili timin ili citozin.  Unutar Metazoa (životinjsko carstvo), kompleks faktora vezivanja jezgra (CBF)-DNK zadržava visok stepen konzerviranosti unutar CCAAT motiva vezivanja, kao i sekvence koje prate ovaj pentamerni motiv. CCAAT-motiv u biljkama (u eksperimentu je korišten špinat) malo se razlikuje od metazoa po tome što je zapravo CAAT vezni motiv; promotoru nedostaje jedan od dva C ostatka iz pentamernog motiva, a vieštačko dodavanje drugog C nema značajne efekte na aktivnost vezivanja. Nekim sekvencama u potpunosti nedostaje CAAT-kutija. Drugo, okolni nukleotidi u biljkama se ne poklapaju sa konsenzusnom sekvencom iznad koju su odredili Bi *et al*.

## Jezgarni promotor
CAAT-kutija je ono što je poznato kao promotor jezgra, takođe poznat kao bazni promotor ili jednostavno promotor, je region DNK koji inicira transkripciju određenog gena. Ova regija, posebno za CAAT-kutiju, nalazi se oko 60-100 baza uzvodno (prema 5' kraju), ali ne manje od 27 parova baza dalje, od početnog mjesta transkripcije ili eukariotski gen u kojem se kompleks općih transkripcijskih faktora vezuje za RNK-polimerazu II prije početka transkripcije.  Za transkripciju je bitno da se ovi ključni faktori vezivanja (također nazvani nuklearni faktor Y ili NF-Y) mogu vezati za CCAAT-motiv. Eksperimenti u mnogim laboratorijama pokazali su da mutacije CCAAT motiva koje uzrokuju gubitak vezivanja CBF-a također smanjuju aktivnost transkripcije u ovim promotorima, sugerirajući da su CBF-CCAAT kompleksi neophodni za optimalnu transkripcijsku aktivnost.  Ovo je prikazano upotrebom oligonukleotidne sekvence (R1) koja je sadržavala 27 nasumičnih nukleotida, okruženih definisarom sekvencom od 20 nukleotida sa svake strane. Iako nijedan nukleotid nije odabran u svakom klonu s obje strane ATTGG motiva (CCAAT u komplementarnom lancu), bilo je nekoliko nukleotida na pozicijama odabranim sa visokom frekvencijom. Najznačajniji iz gornje sekvence bio je G ostatak prema 5' kraju ATTGG. Ostali navedeni ostaci su također bili uočljivi, ali postoji podjela između dva ostatka. Ovaj isti eksperiment je također dao istu sekvencu kao što je gore prikazano kada se koristi drugačiji oligonukleotid (R2) koji je sadržavao ATTGG jezgro i okružen sa 12 5' nasumičnih nukleotida i 10 3' nasumičnih nukleotida. Obje ove sekvence su vrlo slične i potvrđene u više eksperimenata. Za sekvence koje su okruživale ATTGG motiv sa dva adeninska ostatka (AA) na njegovom 5' kraju i G(A/G) na njegovom 3' kraju, izgleda da je inhibirala formiranje CBF-DNK kompleksa i kasnije se dogodila u samo 1% promotorskih sekvenci.

## CCAAT u biljkama
Ovi osnovni faktori vezivanja, ili jedarni faktori (NF-Y), sastoje se od tri podjedinice – NF-YA, NF-YB i NF-YC. Dok je kod životinja svaka NF-Y podjedinica kodirana jednim genom, kod biljaka je došlo do diverzifikacije u strukturi i funkciji. Porodice NF-Y sastoje se od osam do 39 članova po podjedinici. Veliki razlog za ovu diverzifikaciju je zbog umnožavanja gena i tandemskih duplikacija, koji su pomogli da se doprinese većoj veličini porodice NF-Y u poređenju sa pojedinačnim kodiranim životinjskim jedarnim faktorima.  Svaka podjedinica sadrži evolucijski konzervirani dio – C-terminalni NF-YA, središnji dio NF-YB i N-terminalni NF-YC, više od 70% njih preko vrsta ostaje konzervirana. Međutim, susjedne regije uglavnom nisu konzervirane.  Naprimjer, u adipocitima, to je pokazano u različitim eksperimentima s miševima: ektopijska ekspresija ovih C/EBP (C/EBPα i C/EBPβ) bila je u stanju da pokrene programe diferencijacije ćelije, čak i u odsustvu adipogenih hormona, ili diferencijacija preadipocita u adipocite (ili masne ćelije). Osim toga, prevelika količina ovih C/EBP (konkretno, C/EBPδ) uzrokuje ubrzani odgovor. Štaviše, u ćelijama kojima nedostaje C/EBP ili kod miševa sa nedostatkom C/EBP, oba nisu u stanju da se podvrgnu adipogenezi. To dovodi do uginuća miševa od hipoglikemije, ili smanjene akumulacije lipida u masnom tkivu.  C/EBP prate opći osnovni-leucinski zatvarač (bZIP) domen na C-terminalu i mogu da formiraju dimere sa drugim C/EBP ili drugim faktorima transkripcije. Ova dimerizacija omogućava C/EBP da se specifično vežu za DNK preko palindromske sekvence u glavnom žlijebu DNK. Regulišu se na različite načine, uključujući hormone, mitogene, citokine, nutrijente i druge različite faktore.

## Također pogledajte
* Promotor

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Regulatorne sekvence