Vitamin B3

**Niacin** ili **nikotinska kiselina** jest organski spoj i oblik **vitamina B3**, esencijalnog hranjivog sastojka za ljude. Mogu ga proizvesti biljke i životinje od aminokiseline triptofana. Niacin se u prehrani dobija iz različitih oblika cjelovite i prerađene hrane, s najvišim sadržajem u obogaćenoj pakovanoj hrani, u mesu, živini, crvenim ribama kao što su tuna i losos, manje količine u orašastim plodovima, mahunarkama i sjemenkama. Niacin kao prehrambeni suplement koristi se za liječenje pelagre, bolesti uzrokovane nedostatkom niacina. Znakovi i simptomi pelagre uključuju lezije kože i usta, anemiju, glavobolju i umor. Mnoge zemlje zahtijevaju dodavanje pšeničnom brašnu ili drugoj  zrnastoj hrani, čime se smanjuje rizik od pelagre.

Derivat amida nikotinamid (niacinamid) je komponenta koenzima nikotinamid-adenin dinukleotid (NAD) i nikotinamid-adenin dinukleotid fosfat (NADP+). Iako su niacin i nikotinamid (niacinamid) identični po svojoj vitaminskoj aktivnosti, nikotinamid nema iste farmakološke, modifikatorska svojstva lipida ili nuspojave kao niacin, tj. Kada niacin poprima *-amidna* grupa, ne smanjuje holesterol niti uzrokuje ispiranje. Nikotinamid se preporučuje kao tretman za nedostatak niacina, jer se može davati u sanirajućim količinama bez izazivanja ispiranja, što se smatra negativnim efektom.  
Niacin je također lijek na recept. Iznosi koji su daleko veći od preporučenog unosa s hranom za funkcije vitamina smanjit će krvne trigliceride i holesterolske lipoproteine male gustoće (LDL-C), a krvni lipoprotein visoke gustoćee (HDL-C, često se naziva i "dobrim" holesterolom). Postoje dva oblika: niacin sa trenutnim oslobađanjem i produženim oslobađanjem. Početna količina na recept iznosi 500&nbsp;mg/dan, povećavajući se vremenom dok se ne postigne terapeutski efekt. Doze trenutnog oslobađanja mogu biti i do 3.000&nbsp;mg/dan; produženo oslobađanje do 2.000&nbsp;mg/dan. Uprkos dokazanim lipidnim promjenama, niacin nije pronađen korisnim za smanjenje rizika od kardiovaskularnih bolesti kod onih koji su već na statinu.  Pregled iz 2010. godine zaključio je da je niacin efikasan kao monoterapija, ali iz 2017.,  koji je obuhvatio dvostruko više ispitivanja, zaključio je da niacin na recept, iako je uticao na razinu lipida, nije smanjio smrtnost od svih uzroka, kardiovaskularnu smrtnost, infarkt miokarda, niti smrtne ili nefatalne moždane udare.  Dokazano je da niacin na recept uzrokuje hepatoksičnost.

Niacin ima formulu  i pripada grupi piridinkarboksilnih kiselina.  Kao prekursor za nikotinamid-adenin dinukleotid (NAD) i nikotinamid-adenin dinukleotid fosfat (NADP), niacin je uključen u popravke DNK.

## Nedostatak niacina
Ozbiljni nedostatak niacina u prehrani uzrokuje bolest zvanu pelagra, koju karakteriziraju dijareja, na sunce osjetljiv dermatitis, uključujući hiperpigmentaciju i zadebljanje kože (vidi sliku), upalu usta i jezika , delirij, demencija i ako se ne liječi smrt. Uobičajeni psihijatrijski simptomi uključuju razdražljivost, lošu koncentraciju, anksioznost, umor, gubitak pamćenja, nemir, apatiju i depresiju. Biohemijski mehanizam (mehanizmi) za uočenu neurodegeneraciju uzrokovanu nedostatkom nije dobro razumljiv, ali može počivati na: 
*A) potrebi za nikotinamid-adenin dinukleotidom (NAD +) za suzbijanje stvaranja neurotoksičnih metabolita triptofana, 
*B) inhibiciji generiranja mitohondrijskog ATP-a, što rezultira oštećenjem ćelija; 
*C), aktivaciji puta poli (ADP-riboza) polimeraza (PARP), jer je PARP enzim koji učestvuje u popravljanju DNK, ali u odsustvu NAD + može dovesti do ćelijske smrti; 
*D) smanjena sinteza neuro-zaštitnog neurotrofnog faktora izvedenog iz mozga ili njegovog receptora kinaza B tropomiozin receptora; ili 
*E) promjene u ekspresiji genoma direktno zbog nedostatka niacina.

## Pregled
**Vitamin B3** je spoj dviju hemijskih struktura, nikotinske kiseline, tj. niacina, i nikotinamida. Nikotin, otrov koji se nalazi u dimu cigara, nema nikakve veze sa nikotinskom kiselinom niti niacinom. Naprotiv, ćelija ne bi mogla da opstane bez vitamina B3.

Nikotinamid je strukturni dio koenzima NADP, dio procesa respiracije. Meso, džigerica, jaja, mlijeko, riba, krompir i zeleno voće su bogati vitaminom B3. Nedostatak ovog vitamina se može vidjeti kod osoba koji boluju od pelagre, kožne bolesti. Pelagra se također pojavljuje i kod osoba u poodmaklim fazama alkoholizma. Prevelika konzumacija B3 vitamina može da dovede do oštećenja jetre, što je veoma rijedak slučaj.
mini|desno|250p|Niacin

### Mjerenje vitaminskog statusa 
Koncentracije niacina i niacina u plazmi nisu korisni markeri statusa niacina.  Izlučivanje metiliranog metabolita N1-metil-nikotinamida u urinu smatra se pouzdanim i osjetljivim. Za mjerenje je potrebno sakupljanje urina u trajanju od 24 sata. Za odrasle, vrijednosti manje od 5,8 μmol/dan predstavljaju deficitni status niacina, a 5,8 do 17,5 μmol/dan predstavljaju niske.  Prema kriterijima Svjetske zdravstvene organizacije, alternativno sredstvo za izražavanje mokraćnog N1- metil-nikotinamida je kao mg/g kreatinina u 24-satno sakupljenom urinu, s nedostatkom definiranim kao 

Vegetarijanska i veganska dijeta mogu pružiti odgovarajuće količine ako su uključeni proizvodi kao što su prehrambeni kvasac, kikiriki, puter od kikirikija, tahini, smeđa riža, pečurke, sjemenke avokada i suncokreta. Također se može jesti obogaćena hrana i dodaci prehrani kako bi se osigurao adekvatan unos.

## Također pogledajte 
* Vitamin B1 (Tiamin)
* Vitamin B2 (Riboflavin)
* **Vitamin B3** (Nikotinamid)
* Vitamin B5 (Pantotenska kiselina)
* Vitamin B6 (Piridoksin)
* Vitamin B9 (Folna kiselina)
* Vitamin B12 (Cijanokobalamin)
* Vitamin H (Biotin)

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* howstuffworks o vitaminu b 
* Stranica anyvitamins
* Stranica greatvistachemicals

Kategorija:B vitamini
Kategorija:Hipolipidemijski agensi
Kategorija:Nikotinske kiseline
Kategorija:Pozitivni alosterni modulatori GABAA receptora