Globalni granični stratotipski presjeci i tačke

skog  perioda (Ediacara, Južna Australija)]]
skog GSSP]]
**Globalni granični stratotipski presjeci i tačke**, skraćeno **GSSP**, su je međunarodno dogovorene referentne točke u dijelu stratigrafije koji definira donju granicu stadija u geološkoj vremenskoj skali. Djelatnost u definiranju GSSP-a provodi Međunarodna komisija za stratigrafiju, dio Međunarodne unije geoloških nauka.

Većina, ali ne i svi, GSSP temelje se na paleontološkoj promjeni. Stoga se GSSP obično opisuju u smislu prijelaza između različitih faza, iako je opisano daleko više faundkih faza od GSSP-a. Napori na definiciji GSSP-a započeli su 1977. Od 2012. godine, formalno su definirane 64 od 101 faze za koju je potreban GSSP.

## Pravila
Geološki presjek mora ispuniti skup kriterija koje Međunarodna komisija za stratigrafiju treba prilagoditi kao GSSP. Sljedeća lista sažima glavne kriterije:
* GSSP mora definirati donju granicu geološkog stadija.
* Donja granica mora se definirati pomoću primarnog markera (obično datum prvog pojavljivanja fosilne vrste).
** Trebali bi postojati i sekundarni biljezi (drugi fosili, hemijski, geomagnetni povratnici).
** Horizont u kojem se marker pojavljuje trebao bi imati minerale koji mogu biti radiometrijski datirani.
** Marker mora imati regionalnu i globalnu povezanost u istjecanjima iste dobi
** Marker mora biti neovisan o facijama.
* Površinski izdanak mora imati odgovarajuću debljinu
* Sedimentacija mora biti kontinuirana bez promjena facija
* Na površinski izgled treba da utiču tektonski i sedimentni pokreti, kao i metamorfizam
* Nastanak mora biti dostupan istraživanju i slobodan za pristup.
** To uključuje da se izdanak mora nalaziti tamo gdje se može brzo posjetiti (međunarodna zračna luka i dobre ceste), mora se održavati u dobrom stanju (u idealnom slučaju nacionalni rezervat), na pristupačnom terenu, dovoljno obimnom da omogući ponovljeno uzimanje uzoraka i otvorenpm za istraživače svih nacionalnosti.

## Dogovoreni globalni  granični presjeci  i tačke
Lokacija GSSP:

*Holocen: stepeni širine = 75.1000 – stepeni dužine=42.3200
*Tarantij:  stepeni širine = 52.3792 – stepeni dužine= 4.9144  
*Kalabrij: stepeni širine = 39.0385 – stepeni dužine= 17.1348 
*Gelasij:  stepeni širine = 37.1469 – stepeni dužine= 14.2035 
*Piacenzij:  stepeni širine = 37.2889 – stepeni dužine= 13.4933 
*Zanklij:  stepeni širine = 37.3917 – stepeni dužine= 13.2806 
*Mesinij:  stepeni širine = 33.9369 – stepeni dužine= -6.8125 
*Tortonij:  stepeni širine = 43.5867 – stepeni dužine= 13.5694 
*Seravalij: stepeni širine = 35.9139 – stepeni dužine= 14.3361 
*Akvitanij:  stepeni širine = 44.6589 – stepeni dužine= 8.8364 
*Rupelij:  stepeni širine = 43.5328 – stepeni dužine= 13.6011 
*Lutecij: stepeni širine = 43.3796 – stepeni dužine= -3.0143  
*Ipresij: stepeni širine = 25.5000 – stepeni dužine= 32.5311 
*Tanecij:  stepeni širine = 43.2996 – stepeni dužine= -2.2609 
*Selandij: stepeni širine = 43.2992 – stepeni dužine= -2.2610 
*Danij: stepeni širine = 36.1537 – stepeni dužine=  8.6486
*Mastrihtij: stepeni širine = 43.6795 – stepeni dužine= -1.1133 
*Cenomanij: stepeni širine = 44.3925 – stepeni dužine= 5.5119 
*Batonij: stepeni širine = 43.9606 – stepeni dužine= 6.3153 
*Bajocij: stepeni širine = 40.1992 – stepeni dužine= -8.9042 
*Alenij: stepeni širine = 41.1708 – stepeni dužine=-1.8333  
*Plinsbahij:  stepeni širine = 54.4069 – stepeni dužine= -0.4975 
*Sinemurij: stepeni širine = 51.1909 – stepeni dužine= -3.2364 
*Hetangij: stepeni širine = 47.4839 – stepeni dužine= 11.5306 
*Karnij:  stepeni širine = 46.5269 – stepeni dužine= 11.9303 
*Ladinij:  stepeni širine = 45.8193 – stepeni dužine= 10.4710 
*Anisij: stepeni širine = 45.0742 – stepeni dužine= 28.8022 
*Alenekij:  stepeni širine = 31.9654 – stepeni dužine= 78.0246
*Induanij: stepeni širine = 31.0798 – stepeni dužine= 119.7058 
*Hangsingij: stepeni širine = 31.0819 – stepeni dužine= 119.7064 
*Vuhiapingij: stepeni širine = 23.6953 – stepeni dužine=109.3211  
*Kapitanij: stepeni širine = 31.9091 – stepeni dužine= -104.7892 
*Vordij: stepeni širine = 31.8658 – stepeni dužine= -104.8328 
*Rodij:  stepeni širine = 31.8767   – stepeni dužine= -104.8768 
*Azelij: stepeni širine = 50.2458 – stepeni dužine= 57.8914 
*Baškirij:  stepeni širine = 36.7333 – stepeni dužine= -114.7778 
*Vizij:  stepeni širine = 24.4333 – stepeni dužine= 109.4500 
*Turnezij:  stepeni širine = 43.5555 – stepeni dužine= 3.3573 
*Famenij: stepeni širine = 43.4613  – stepeni dužine= 3.0403 
*Fraznij:  stepeni širine = 43.5032 – stepeni dužine= 3.0868 
*Givecij:  stepeni širine = 31.2374 – stepeni dužine=-4.3541  
*Ajfelij: stepeni širine = 50.1496 – stepeni dužine= 6.4716 
*Emsij: stepeni širine = 39.2000  – stepeni dužine= 67.3056 
*Pragij:  stepeni širine = 50.0147 – stepeni dužine= 14.3726 
*Lohkovij:  stepeni širine = 49.8550 – stepeni dužine= 13.7920 
*Pridolij: stepeni širine = 50.0277 – stepeni dužine= 14.3249 
*Ludfordij:  stepeni širine = 52.3592 – stepeni dužine= -2.7772 
*Gorstij: stepeni širine = 52.3592 – stepeni dužine= -2.7772 
*Homerij: stepeni širine = 52.6156 – stepeni dužine= -2.5647 
*Šajnvudij: stepeni širine = 52.5811 – stepeni dužine= -2.6389 
*Telihij: stepeni širine =  51.9700 – stepeni dužine= -3.7900 
*Aeronij: stepeni širine = 52.0300  – stepeni dužine= -3.7000 
*Rudanij: stepeni širine = 55.4400 – stepeni dužine= -3.2700 
*Hirnantij:  stepeni širine = 30.9841 – stepeni dužine=111.4197  
*Katij: stepeni širine = 34.4305 – stepeni dužine= -96.0746 
*Sandbij: stepeni širine = 55.7137 – stepeni dužine= 13.3255 
*Darviilij:  stepeni širine = 28.8539  – stepeni dužine= 118.4897 
*Dapingij: stepeni širine = 30.8605 – stepeni dužine=  111.3740
*Floij: stepeni širine = 58.3589 – stepeni dužine=12.5024  
*Tremadocij:  stepeni širine = 49.6829 – stepeni dužine= -57.9653 
*Jiangshanij: stepeni širine = 28.815967 – stepeni dužine=118.614933 
*Paibij: stepeni širine = 28.3895 – stepeni dužine= 109.5257 
*Guzhangij:  stepeni širine = 28.7200 – stepeni dužine=  109.9647
*Drumij: stepeni širine = 39.5117 – stepeni dužine= -112.9915 
*Fortunij: stepeni širine = 47.0762 – stepeni dužine= -55.8310 
*Ediakarij: stepeni širine = 31.3314 – stepeni dužine=  138.6334 

Prekambrijsko-kambrijska granična GSSP na Fortune Head, Newfoundlandu je tipska  GSSP.  Pristup je asfaltiranom cestom i postavljen je kao rezervat prirode. Iz ležišta koja su jasno pretkambrijska dostupa su ležišta koja su jasno kambrijska. Granica je postavljena pri prvom pojavljivanju složenog fosila u tragovima * Treptichnus pedum*, koji je pronađen širom svijeta. Za GSSP Fortune Heada malo je vjerojatno da će se oprati ili nadograditi. Bez obzira na to, *Treptichnus pedum* je manje nego idealan kao marker-fosil, jer se ne nalazi u svakom kambrijskom nizu, a nije sigurno da se može naći na istoj razini u svakoj izloženosti. U stvari, dalje erodirajući njegovu vrijednost kao graničnog markera, od tada je identificiran u slojevima 4 m *ispod* GSSP!

Međutim, nije poznat niti jedan drugi fosil koji bi bio poželjniji. Na granici kod Fortune Head-a nema kležišta sa  radiometrijskim podacima, ali postoji jedan malo iznad granice u sličnim ležištima u blizini.

Nakon što je dogovorena granica GSSP-a,  u geološki presjek ubacuje se „zlatni šiljak“ kako bi se označila precizna granica za buduće geologe (mada u praksi „šiljak“ ne mora biti ni zlatni ni stvarni šiljak). Prva stratigrafska granica definirana je 1977., određujući granicu silur – devon bronzanom pločom na lokalitetu zvanom Klonk, sjeveroistočno od sela Suchomasty, Češka. GSSP-ovi se ponekad nazivaju i **zlatni šiljci**.

## Globalni standard stratigrafskih doba
Budući da definiranje GSSP-a ovisi o pronalaženju dobro sačuvanih geoloških presjeka i identificiranju ključnih događaja, ovaj zadatak postaje teži kako se ide diblje prošlost. Prije 630 miliona godina, granice u geološkoj vremenskoj skali definirane su prosto pozivanjem na fiksne datume, poznate kao "globalni standardni stratigrafski vijek".

## Također pogledajte
*Fauna
*Geološka vremenska skala
*Tipski lokalitet

## Reference 
## Dopunska literatura
* Hedberg, H.D., (editor), *International stratigraphic guide: A guide to stratigraphic classification, terminology, and procedure*, New York, John Wiley and Sons, 1976
* International Stratigraphic Chart from the International Commission on Stratigraphy
* GSSP table with pages on each ratified GSSP from the ICS Subcommission for Stratigraphic Information
* USA National Park Service
* Washington State University 
* Web Geological Time Machine
* Eon or Aeon, Math Words - An alphabetical index

## Vanjski linkovi
*The Global Boundary Stratotype Section and Point (GSSP): overview
*Chart of The Global Boundary Stratotype Sections and Points (GSSP): chart
*Table of Global Boundary Stratotype Sections and Points (GSSPs) with links to summary pages for each one: chart
*GSSPs and Continental drift 3D views 
*Geotime chart displaying geologic time periods compared to the fossil record - Deals with chronology and classifications for laymen (not GSSPs)

Kategorija:Nauke o Zemlji
Kategorija:Geohronologija
Kategorija:Geološke vremenske skale Zemlje
Kategorija:Historijska geologija
Kategorija:Paleogeografija
Kategorija:Paleobiologija
Kategorija:Jedinice vremena
Kategorija:Stratigrafija