Gamet

**Gamet** (grč.  γαμετή -  *gamete* =  supružnica (u smislu saučesnik/ca) je ćelija  koja se  spaja s drugom ćelijom tokom oplodnje (koncepcije) u novi  organizam,  kod vrsta sa spolnim razmnožavanjem. Kod vrsta koje produciraju dva morfološki različita tipa gameta i onih sa odvojenim individualnim  spolovima, jedinke koje proizvode veće gamete (jaja) zovu se ženke, a manje gamete (spermatozoide u obliku punoglavca) proizvode mužjaci. Ovo je primjer anizogamije ili heterogamije, tj. pojave da ženka  i mužjak proizvode polne ćelije različitih veličina, što  je slučaj kod ljudi.  Ljudsko jajašce ima oko 100.000 puta zapremine jednog ljudskog spermatozoida.). Nasuprot tome, izogamija  je stanje su gameti oba spola iste veličine i oblika, a imaju arbitrarno označavanje prilikom spajanja u zigot. Gameti najčešće nastaju u gonadama različitog tipa, ali i u osebujnim i različitim vidovima i procesima.

Gameti nose po polovinu ukupne genetičke informacije svake individue svih [vrsta sa [spolnim razmnožavanjem. To znači da oni unose po haploidnu hromosomsku garnituru (1*n*).
Ime gamet u nauku je uveo  Gregor Mendel.

*Za razliku od gameta, na diploidne somatske  ćelije svake individue sadrže po jednu kopiju hromosomskog  seta iz spermatozoida i   jajne ćelije, tj. ćelije potomstva imaju gene koji  ispoljavaju  karakteristike, kako  *oca* tako  i *majke*.  Gametski hromosomi  nisu u potpunosti vjerna kopija  bilo kojeg od roditeljskih setova jer često nose inducirane ili nasumične hromosomske i geske mutacije, koje modificiraju izvornu DNK (i posljedično – nove proteine, tj.  fenotipove).
*Biljke sa  spolnnim razmnožavanjem također  imaju gamete. Međutim, budući da one imaju smjenu generacija, tj. imaju naizmjenične  diploidne i haploidnih generacije,  postoje i neke razlike. U cvjetnica, haploidni gameti se proizvode tokom  mejoze da se proizvedena  haploid generacija koja  proizvodi gamete putem mitoze. Ženski haploid se naziva ovula proizvodi je  jajnik cvijeta.  Haploidne  ovule proizvedu  ženske gamete  koji su spremni za oplodnju. Muški haploid je polenenovo zrnce koje se spusti na zrelu  stigmu tučka. Počinje urastanje polenove  tube u cvijet. Haploid polena zatim proizvodi spermatozoide putem  mitoze i oslobađa ih za oplodnju.
*Genetika određivanje spola je ne prati nepreglednu bioraznolikost živog svijeta. Svodi se na nekoliko modela najčešće hromosomske, a rjeđe genske determinacije.
Kod čovjeka, jedna normalan  jajna ćelija može nositi samo jedan X hromosom,  dok je spermatozoid]] može alternativno biti sa X ili Y . Nenormalno jajašce može nositi dvije, više ili nijednu kopiju X hromosoma, što je rezultat greške na jedanoj od dvije faze mejoze (mejoza I i mejoza II), a abnormalan spermatozoida može nositi ili uopće nemati [spolno-deferencirajući hromozom, a XY par, a XX par ili YY par suposljedica horepomenutih poremećaja u mejozi. Sperma, dakle  određuje [spol novozačete jedinka|jedinke]]; ako spermatozoid u zigot unese X hromoom razvit će se ženski (XX) potomak (kći), a u slučaju da je ugradio Y hromosom, nastat će  muški zigot, tj. budući sin.
*U  biljnom i životinjskom svijetu postoji još nekoliko oblika hromosomske i genske, a rijetko i  genomske determinacije spola (X0, ZW, haploid–diploid  i dr).
## Reference 
## Također pogledajte 
*Zigot
*Mitoza
*Mejoza

Kategorija:Klasična genetika
Kategorija:Germinativne ćelije
Kategorija:Reproduktivni sistem