open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1600.

## Događaji 
## 1600. u temama 
## Rođeni 
* 17. januar - Pedro Calderón de la Barca, španski književnik
* 19. novembar - Karlo I, kralj Škota, Engleske i Irske

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1593.

## Događaji 
22. juni – zametnuta bitka kod Siska, u kojoj su hrvatsko-slovensko-austrijske snage porazile osmanske trupe, kojima je zapovijedao bosanski begler-beg Hasan-paša Predojević.

## 1593. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 30. maj - Christopher Marlowe, engleski književnik

## Reference 
## Vanjski linkovi
1592.

## Događaji 
* Juni – Osmanlijske trupe, prevođene Hasan-pašom Predojevićem, osvajaju Bihać, koji je tada postao najzapadniji grad Osmanlijskog Carstva.

### Datum nepoznat 
* Otvorena prva moderna kafana u Evropi, u Sarajevu (negdje oko Bentbaše).

## Rođeni 
* Mustafa I, sultan Osmanlijskog carstva

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1591.

1591. (MDXCI) bila je redovna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom kalendaru i redovna godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru, 1591. godina naše ere (CE) i godine Gospodnje (AD), 591. godina drugog milenijuma, 91. godina 16. vijeka i druga godina decenije 1590-ih. Od početka 1591. godine, gregorijanski kalendar je bio 10 dana ispred julijanskog kalendara, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
## 1591. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1652.

Godina **1652.** (MDCLII) bila je prestupna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru odnosno prestupna godina koja počinje u četvrtak po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

thumb|lijevo|180px|Elizabeta Šarlota, princeza od Falačke
## Događaji 
* 6. april – Holandski trgovac Jan van Riebeeck s nalogom od Holandske istočnoindijske kompanije stigao je do zaliva kod južnog vrha Afrike i sa nekoliko doseljenika osnovao naselje, iz kojeg je ubrzo nastao Cape Town.
* 1. august – Patrijarh moskovski Nikon izabran za patrijarha Ruske pravoslavne crkve.
* 19. maj – Karlo II započinje rat protiv Holandije. Prva pomorska bitka kod Dovera.

### Datum nepoznat 
*Moskovski knez Danijel iz 13. vijeka proglašen svecem Ruske pravoslavne crkve.
*Ruski istraživač Jakon Ivanovič Pohabov osnovao malo naselje koje je kasnije izraslo u grad Irkutsk.
*Barbados postao britanska krunska kolonija.
*U Poljskom parlamentu, Sejmu, prema nekim izvorima, prvi put upotrijebljeno pravo veta.

## Rođeni 
* 28. mart – Samuel Sewall, američki sudac, najpoznatiji po suđenju "vješticama" iz Salema.
* 16. april – Papa Klement XII, katolički papa
* 25. april – Boris Šeremetjev, ruski feldmaršal
* 27. maj – Elizabeta Šarlota, princeza od Falačke, druga supruga Filipa I, vojvode Orléansa

## Umrli 
* 17. februar – Gregorio Allegri, italijanski kompozitor i tenor
* 15. april – Patrijarh moskovski Josif, šesti patrijarh Moskve i cijele Rusije
* 21. april – Pietro Della Valle, italijanski istraživač i putopisac
* 9. august – Frédéric-Maurice de La Tour d’Auvergne, francuski general

## Reference
1590.

## Događaji 
* 21. mart – Potpisan Carigradski sporazum između Osmanlijskog Carstva i Safavidskog Carstva.

## 1590. u temama 
## Rođeni 
* 18. april – Ahmed I, sultan Osmanlijskog carstva

## Umrli 
* 24. august – Papa Siksto V Peretti, rimokatolički papa

## Reference 
## Vanjski linkovi
1589.

**1589.** (MDLXXXIX) je bila uobičajena godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u srijedu po julijanskom kalendaru, 1589. godine Common Era (CE) i Anno Domini (AD), 589. godina 2. milenija, 89. godina 16. stoljeća, te 10. i posljednja godina decenije 1580-ih. Od početka 1589. godine, gregorijanski kalendar je bio 10 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
[desno|mini|250x250piksel|[15. septembar &#x2013; 18. septembar: Bitka kod Arquesa]]
[desno|mini|250x250piksel|[1. august: francuskog kralja Henrija III ubio je fra Jacques Clément]]

## 1589. u temama 
## Rođeni 
* 8. januar - Ivan Gundulić, hrvatski pjesnik, epik, lirik i dramatik

## Umrli 
* 2. august - Henrik III, kralj Francuske, posljednji francuski monarh iz dinastije Valois

## Reference 
## Vanjski linkovi
1588.

## Događaji 
## 1588. u temama 
## Rođeni 
* 5. april - Thomas Hobbes, engleski filozof

## Umrli 
* 17. juli - Mimar Sinan, glavni Osmanlijski arhitekta u službi sultana Selima I, Sulejmana Veličanstvenog i Murata III

## Reference 
## Vanjski linkovi
1650.

Godina **1650.** (MDCL) bila je redovna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u utorak po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

thumb|lijevo|180px|René Descartes
## Događaji 
* 1. juli – U Leipzigu počele izlaziti prve dnevne novine na svijetu, *Einkommende Zeitungen*.
* 27. septembar – Snažna erupcija vulkana Kolumbo na grčkom ostrvu Santorini.
* 20. oktobar – Krunisanje švedske kraljice Kristine, koja je od 1644. do 1650. vladala kao maloljetna nasljednica svog oca Gustava Adolfa I.

### Datum nepoznat 
* Snažan zemljotres razrušio grad Cusco u tadašnjem španskom vicekraljevstvu Peru.
* Francuzi osnovali grad St. George's na Grenadi.
* Približan početak Maunderovog minimuma, tokom kojeg astronomi na površini Sunca gotovo nikako nisu opažali Sunčeve pjege. Ovaj period završio je oko 1700. godine.

## Rođeni 
* 16. august – Vincenzo Maria Coronelli, italijanski kartograf i enciklopedist
* 14. novembar – Vilim III, kralj Škota, Engleske i Irske

## Umrli 
* 11. februar – René Descartes, francuski matematičar i filozof
* 18. juni – Christoph Scheiner, njemački astronom i fizičar
* 6. novembar – Vilim II, knez Oranske, grof Nassaua i stadholder Holandije
* 28. decembar – Bartol Kašić, hrvatski pisac i lingvist

### Datum nepoznat 
* Ibrahim-paša Pečevija, osmanlijski historičar bošnjačkog porijekla

## Reference
1585.

Godina **1585.** (**MDLXXXV**) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 1585. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji 
## 1585. u temama 
## Rođeni 
* 18. oktobar – Heinrich Schütz, njemački barokni kompozitor i orguljaš

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
Bošnjačka dijaspora

**Bošnjačka dijaspora** je naziv za dio bošnjačkog naroda koji je tokom prethodnog perioda, iz različitih razloga napustio Bosnu i Hercegovinu. Za Bošnjake, ovaj naziv označava sve izvan matice Bosne i Hercegovine, pa tako i starosjedilačko stanovništvo Sandžaka. Ostale značajne grupe Bošnjaka se nalaze u Turskoj, u raznim državama Evropske unije poput Švedske i Njemačke, u ostalim državama bivše Jugoslavija, Sjedinjenim Američkim Državama i Australiju. Značajan, a možda čak i većinski, dio bošnjačke dijaspore, je nastao nakon rata u Bosni i Hercegovini tokom ranih 90-ih godina.

## Evropa 
###  
Prema neslužbenim podacima danas na području Albanije živi oko 10.000 Bošnjaka. To su uglavnom Bošnjaci čiji su preci neposredno pred kraj Osmanlijske vlasti u Bosni i Hercegovini a pogotovo nakon Berlinskog kongresa i tokom austrougarske vladavine napuštali BiH i naseljavali ostatak Osmanlijskog carstva, u konkretnom slučaju prostor današnje Albanije. Danas, najveći broj albanskih Bošnjaka živi u dva sela, odnosno Koxhas i Boraka u Općini Šijak (Okrug Drač). Osim tu, Bošnjaka ima i u gradu Fieru na jugu države kao i u gradovima Vlora, Tirana i Kavaja.

Bošnjaci u Albaniji su 28. oktobra 1995. godine osnovali Udruženje "Zambak: (alb. Shoqata "Zambak"). Albanski Bošnjaci su uglavnom sunitski muslimani.

###  
###  
### i  
###  
###  
###  
## Australija 
## Sjeverna Amerika 
### Sjedinjene Američke Države 
## Reference 
Kategorija:Bošnjaci
Kategorija:Bosanskohercegovačka dijaspora
1584.

**1584.** (MDLXXXIV) bila je prijestupna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru i prijestupna godina koja počinje u srijedu po julijanskom kalendaru, 1584. godina označavanja Obećane ere (CE) i Godine Gospodnje (AD), 584. godina drugog milenija, 84. godina 16. vijeka i 5. godina decenije 1580-ih. Od početka 1584. godine, gregorijanski kalendar je bio 10 dana ispred julijanskog kalendara, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji 
11. januar &ndash; Sir Walter Mildmay dobija kraljevsku dozvolu za osnivanje Emmanuel Collegea u Cambridgeu u Engleskoj.
[lijevo|mini|233x233piksel|[10. juli|10. jula: Willem van Oranje, vođa Holandske Republike, ubijen je od strane naoružanog napadača.]]
[desno|mini|300x300piksel|[18. marta: Fjodor I postaje novi ruski car.]]

## 1584. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1581.

1581. (MDLXXXI) bila je redovna godina koja je počinjala u nedjelju u julijanskom kalendaru i redovna godina koja je počinjala u četvrtak u proleptičkom gregorijanskom kalendaru.

## Događaji 
* 4. april. - Francis Drake završio oplovljavanje svijeta.

## 1581. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1580.

## Događaji 
## 1580. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 19. august - Andrea Palladio, italijanski arhitekta i graditelj

## Reference 
## Vanjski linkovi
1499.

## Događaji 
* Pietà, jedna od najznačajnijih skulptura iz vremena italijanske renesanse koju je uradio Michelangelo Buonarroti

## 1499. u temama 
## Rođeni 
* 29. januar - Katharina von Bora, njemački reformator i žena Martina Luthera

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1654.

Godina **1654.** (MDCLIV) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u nedjelju po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

lijevo|thumb|180px|Bernard Nieuwentyt
## Događaji 
* 12. mart/13. mart – Sklopljen Perejaslavski sporazum između ukrajinskog hetmana Bogdana Hmeljnickog i ruskog cara Alekseja I. Njime se garantirala nezavisnost ukrajinske države odnosno kozačkog hetmanata u zajednici sa Ruskim Carstvom. Ovaj sporazumom označava kraj ustanka Hmeljnickog.
* 5. april – Potpisan Vestminsterski sporazum kojim je okončan Prvi englesko-holandski rat.
* 7. juni – U Reimsu krunisan Luj XIV.
* juli – Ruska armija zauzela Smolensk, što označava početak tridesetogodišnjeg Rusko-poljskog rata.
* 24. august – Njemački pjesnik Andreas Gryphius napisao sonet *Auf das grausame Ungewitter*. Inspiracija za taj sonet bila je oluja i nevrijeme koje je bilo tog dana.
* 12. septembar – Oliver Cromwell naredio izbacivanje 120 članova Parlamenta, koji su neprijateljski raspoloženi prema njemu.
* 12. oktobar – Oko 10:15h ujutro u holandskom gradu Delft došlo je do eksplozije skladišta baruta. Procjenjuje se pri tome poginulo oko 1.200 građana a nekoliko hiljada povrijeđeno.
* 15. decembar – U Firenci otpočelo redovno meteorološko mjerenje i bilježenje temperature zraka. Meteorološka mreža u Firenci, koju je osnovala porodica Medici, bila je aktivna sve do 1670. godine.

### Datum nepoznat 
* Joan Blaeu objavio prvi atlas Škotske.
* Italijanski svećenik i astronom Giovanni Battista Hodierna otkrio maglinu Lagunu (poznatu i kao Messier 8 ili NGC 6523) u sazviježđu Strijelac, te galaksije Trougao i NGC 6405.

## Rođeni 
* 10. august – Bernard Nieuwentyt, holandski filozof
* 13. august – Pier Francesco Tosi, italijanski kompozitor

## Umrli 
* 12. oktobar – Carel Fabritius, holandski slikar

## Reference
1494.

## Događaji 
## 1494. u temama 
## Rođeni 
* 6. novembar - Sulejman I Veličanstveni, sultan Osmanskog carstva 1520-1566.

## Umrli 
* 11. januar - Domenico Ghirlandaio, italijanski slikar

## Reference 
## Vanjski linkovi
1493.

Godina 1493. (MCDXCIII) bila je uobičajena godina koja počinje u utorak julijanskog kalendara.

## Događaji 
* 9. septembar – Odvijala se Krbavska bitka u kojoj je bosanski sandžak-beg Hadum Jakub-paša porazio hrvatsku feudalnu vojsku pod komandom bana Emerika Derenčina.
* 19. novembar – Na drugom putovanju za Ameriku, na koje je pošao sa sedmadest brodova i 1.500 ljudi, Kristofor Kolumbo otkrio Portoriko.

## 1493. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1598.

## Događaji 
## 1598. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 13. septembar - Filip II., kralj Španije 1556-1598.

## Reference 
## Vanjski linkovi
1491.

## Događaji 
## 1491. u temama 
## Rođeni 
* 28. juni - Henrik VIII, kralj Engleske i gospodar Irske
* 31. decembar - Jacques Cartier, francuski istraživač

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1490.

Godina 1490 (MCDXC) bila je uobičajena godina koja počinje u petak po Julijanskom kalendaru.

## Događaji 
## 1490. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1498.

## Događaji 
## 1498. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 7. april - Karlo VIII, kralj Francuske
* Jelena Branković (Mara), posljednja bosanska kraljica

## Reference 
## Vanjski linkovi
1579.

## Događaji 
* 13. juli - Osnovan grad Karlovac

## 1579. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
*11. oktobar - Mehmed-paša Sokolović

## Reference 
## Vanjski linkovi
1492.

**1492.** godina (MCDXCII) je bila prijestupna godina koja je počinjala u nedjelju po Julijanskom kalendaru.

1492. se smatra značajnom godinom u istoriji Zapada, Evrope, hrišćanstva, islama, judaizma, Španije i Novog svijeta, između ostalih, zbog niza značajnih događaja koji su se odigrali.

Događaji koji su pokrenuli ovu godinu u zapadnjačkoj svijesti, navedeni u nastavku, uključuju završetak Rekonkviste u Španiji, evropsko (Španija) otkriće Novog svijeta i protjerivanje Jevreja iz Španije.

## Događaji 
* 2. januar - Abu Abdullah, odnosno Abu 'Abd-Allah Muhammed XII, (‎) posljednji maurski kralj Granade, nakon opsade predao svoj grad španskoj armiji
* 30. mart - Ferdinand i Izabela potpisali dokument kojim su naredili protjerivanje svih Jevreja iz Španije, osim ako ne pređu na katoličanstvo
* 17. april - u Santa Feu potpisan ugovor kojim je Kristoforu Kolumbu odobreno prvo putovanje
* 3. august - Kristofor Kolumbo krenuo na svoje prvo putovanje preko Atlantika prema Americi.
* 3. august - Počelo protjerivanje Jevreja iz Španije.
* 11. august Osmanlijski sultan Bajazit II, nakon što je čuo za protjerivanje Jevreja iz Španije, naložio osmanlijskoj mornarici da ih preveze na njegovu teritoriju, prvenstveno u Solun (danas u Grčkoj) i Izmir (danas u Turskoj).
* 28. oktobar - Kristofor Kolumbo stupio na ostrvo Kubu.
* 15. novembar - Kolumbo zabilježio prvu napomenu o duhanu u svom dnevniku. Duhan je, inače, tek u 16. vijeku prenesen iz Amerike u Evropu, a potom i na ostale kontinente.
desno|mini|2. januar – Muhamed XII, posljednji maurski emir Granade, predaje svoj grad vojsci Ferdinanda i Izabele.
mini|12. oktobar – Kolumbo stiže do Amerike za Španiju.

## 1492. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1577.

Godina 1577. (MDLXXVII) bila je redovna godina koja počinje u utorak po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
## 1577. u temama 
## Rođeni 
* 28. juni - Peter Paul Rubens, flamanski slikar

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1578.

1578 (MDLXXVIII) bila je redovna godina koja je počinjala u srijedu u julijanskom kalendaru.

## Događaji 
## 1578. u temama 
## Rođeni 
* 14. april - Filip III, kralj Kastilje, kralj Španije i Portugala
* 9. juli - Ferdinand II, car Svetog Rimskog Carstva

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1576.

Godina **1576.** (MDLXXVI) bila je prijestupna godina koja je počela u nedjelju po julijanskom kalendaru.
## Događaji 
## 1576. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
* 27. august – Tizian, renesansni slikar

## Reference 
## Vanjski linkovi
1575.

Godina 1575 (MDLXXV) bila je redovna godina koja je počinjala u subotu po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
## 1575. u temama 
## Rođeni 
* 15. august - Bartol Kašić, hrvatski pisac i lingvista

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1572.

Godina 1572 (MDLXXII) bila je prijestupna godina koja je počela u utorak po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
*1. april - Ustankom protestanata protiv španskog kralja Filipa II, Holandija počela borbu za samostalnost.

## 1572. u temama 
## Rođeni 
* 11. juli - Ben Jonson, engleski dramatičar

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1571.

Godina **1571.** (MDLXXI) bila je redovna godina koja je počela u ponedjeljak po julijanskom kalendaru.

## Događaji 
* Bitka kod Lepanta (7. oktobar)

## 1571. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1570.

mini|11. januara: Grof od Moraya, regent Škotske, smrtno je ranjen pogotkom ispaljenim sa prozora dok se vozi kroz Lithlingow (prikaz na vitražu u crkvi St. Gilesa u Edinburgu)
1570. (MDLXX) je bila uobičajena godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru.

## Događaji 
## 1570. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
Sahara

thumb|180px|Satelitski snimak
thumb|180px|Oaza u Libiji
thumb|180px|Pustinja
[thumb|180px|Kultivisane površine snimljene satelitom u Kufri, u [Libija]]
**Sahara** (arapski: الصحراء الكبرى, aṣ-ṣaḥrā' al-kubrā, "najveća pustinja") najveća je vruća pustinja i treća najveća pustinja na svijetu poslije Antarktika i Arktika. Njena površina od 9.200.000 kvadratnih kilometara je uporediva sa područjem Kine ili Sjedinjenih Američkih Država. Pustinja obuhvata većinu Sjeverne Afrike, izuzev plodne regije na obali Sredozemnog mora, Atlaških planina Magriba i doline Nila u Egiptu i Sudanu. Proširuje se od Crvenog mora na istoku i Mediterana na sjeveru do Atlantskog okeana na zapadu, gdje se pejzaž postepeno mijenja iz pustinje na obalne ravnice. Na jugu je ograničena Sahelom, pojasom polupustinjske tropske savane oko doline rijeke Niger i regije Sudan u podsaharskoj Africi. Sahara se može podijeliti na nekoliko regiona, uključujući: zapadnu Saharu, centralne Ahaggarske planine, planine Tibesti, Airske planine, pustinju Tenerje i libijske pustinje.

U njoj se nalaze suha riječna korita nazvana *vadiji*, šljunkovite ravnice koje zovemo regovi i nepregledna mora pijeska nazvana ergovi. Brojni naučnici drže kako je njen susjed, Arabijska pustinja, zapravo nastavak Sahare.

Sahara pokriva velike dijelove Alžira, Čada, Egipta, Libije, Malija, Mauritanije, Nigera, Zapadne Sahare, Sudana i Tunisa. Ona pokriva 9 miliona kvadratnih kilometara, što iznosi 31% površine Afrike.

## Stanovništvo 
Zbog loših klimatskih uslova u Sahari nema velikih naselja. Ukupno u pustinji živi oko dva miliona ljudi, pretežno po oazama ili u njihovoj blizini. Najviše je Berbera, Tuarega, Kopta i Beduina. Najveći gradovi svih država saharske podoblasti su raspoređeni po obalama Sredozemlja i Atlantika. Važni gradovi koji se nalaze u Sahari su Nouakchott, glavni grad Mauritanije, Tamanrasset, Ouargla, Béchar, Hassi Messaoud, Ghardaïa i El Oued u Alžiru; Timbuktu u Maliju, Agadez u Nigeru, Ghat u Libiji; i Faya-Largeau u Čadu.

## Također pogledajte 
* Spisak pustinja

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* About Sahara subsurface hydrology and planned usage of the aquifers 
* 


Kategorija:Afrika
Kategorija:Pustinje
1489.

## Događaji 
## 1489. u temama 
## Rođeni 
* 15. april - Mimar Sinan, glavni Osmanlijski arhitekta u službi sultana Selima I, Sulejmana Veličanstvenog i Murata III
* 28. novembar - Margareta Tudor, škotska kraljica

## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1488.

1488. godina (MCDLXXXVIII) bila je prestupna godina koja je po julijanskom kalendaru počela u utorak.

## Događaji 
## 1488. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
Brojevni sistem

**Brojevni** ili **numerički sistem** jest sistem pomoću kojeg se predstavljaju brojevi.

Najpoznatiji brojevni sistem jest dekadni ili decimalni (baza je 10), koji se najviše upotrebljava. Osim njega, korisni su i binarni sistem (baza 2), heksadecimalni (baza 16) i oktalni sistem (baza 8). Principijelno je moguć sistem na bilo kojoj bazi.

Jedan brojevni sistem uvijek se sastoji iz baze *b* i skupa simbola koji se naziva ciframa te uvijek ima b-1 cifara. Stariji sistemi, koji se više ne koriste, kao, npr., rimski, ne odgovaraju ovoj shemi nego su oni aditivni sistemi.

## Dekadni sistem 
Ovaj sistem danas je najrasprostranjeniji. Porijeklom je iz Indije, a u Evropi se prvi put pojavljuje u 10. stoljeću, tada još bez nule.

Ako brojeve iz dekadnog treba pretvoriti u neki drugi brojni sistem, to je najjednostavnije učiniti tako što se broj podijeli bazom brojnog sistema u koji ga pretvaramo sve dok količnik ne bude 0, a potom se prepišu ostaci dijeljenja unazad. Primjer pretvaranja broja 20:

## Binarni sistem 
Binarni ili dualni sistem, prema nekim izvorima, prvi je koristio Leibniz u 17. stoljeću. Danas je, uz dekadni, najrasprostranjeniji sistem zbog upotrebe u digitalnoj tehnici i računarstvu.

To je sistem na bazi 2. Svaki broj predstavlja se isključivo dvjema ciframa. Za primjer, neka to budu 0 i 1. Brojevi bi onda izgledali ovako:

* 0 = 0
* 1 = 1
* 2 = 10
* 3 = 11
* 4 = 100
* 5 = 101
* 6 = 110
* 7 = 111
* 8 = 1000
itd.

Pretvaranje binarnog broja u decimalni funkcioniše na sljedeći način:

11001 (2) = 25 (10):
1 * 2^4 + 1 * 2^3 + 0 * 2^2 + 0 * 2^1 + 1 * 2^0 = 16 + 8 + 0 + 0 + 1 = 25

## Heksadecimalni sistem 
To je sistem na bazi 16. Svi brojevi predstavljaju se sa 16 cifara. Kao cifre se koriste (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B, C, D, E, F).

Broj 10 piše se kao A, broj 11 kao B itd. sve do F, što predstavlja broj 15.

Pretvaranje funkcioniše slično kao kod binarnog sistema samo što je sada umjesto baze 2 baza 16.

Naprimjer, imamo FD3 (baza 16), što je u dekadnom sistemu 4051.
:
F * 16^2 + D * 16^1 + 3 * 16^0 = 3840 + 208 + 3 = 4051

Ovaj sistem koristi se u računarstvu u kombinaciji s binarnim jer se pretvaranje može lahko obavljati. Četiri mjesta u binarnom sistemu zauzimaju samo jedno mjesto u heksadecimalnom.

Za razumijevanje ovih sistema potrebno je napraviti strogu razliku između broja, kao prirodno-matematičkog pojma, i njegovog predstavljanja. Naprimjer, broj 3 (kao tri jabuke) može se predstaviti kao *3* ako se koristi dekadni sistem ili kao *11* ako se koristi binarni.

## Reference 
## Također pogledajte 
* Brojevi (vrsta riječi)


Kategorija:Brojevi
Kategorija:Matematička notacija
Kategorija:Teorijska informatika
Kategorija:Grafemi
Kategorija:Leksikologija
Charles Babbage

**Charles Babbage** (*Čarls Babidž*) u Londonu) bio je engleski matematičar, izumitelj i ekonom.

Njegov najvažniji rad je konstrukcija mehaničkih računarskih strojeva. Prva mašina je napravljena 1822. *diferencijalna mašina* i mogla je samo sabirati koristeći dekadni brojni sistem. Bilo je moguće i oduzimati, množiti ili dijeliti ali samo ukoliko je računicu bilo moguće svesti na sabiranje. Model napravljen 1832. je bila prva mašina sa kojom su se mogle rješavati kvadratne funkcije.

Nakon toga Babbage nastavlja rad ali ovaj put želi konstruisati jednu univerzalnu mašinu za opće potrebe koja se ne ograničava samo na prosto računanje.
1837 Babbage je opisao rad jedne takve mašine i nazvao je  *analitička mašina*. Sa njom je ušao u historiju kao **pionir moderne informatike**, jer je u konceptu ta mašina već imala osobine modernih računarskih sistema.

Iako bi mašina radila još uvijek sa dekadnim sistemom, što je atipično za računarske sisteme, bilo bi moguće i sljedeće:
* kontrola mašine kroz razrađen program koji bi se mogao mijenjati (programiranje)
* funkcija pamćenja potrebnih vrijednosti (radna memorija)
* rezultati jedne računice bi se mogli koristiti za slijedeću računicu
* rezultati računice bi bili izbačeni na eksterni aparat (npr. štampač).

Na konceptu programiranja jedne takve mašine radila je zajedno s njim i Ada King Lovelace koja je time ušla u historiju kao prva programerka.

Pored toga Babbage je radio i na ekonomskim istraživanjima. Poznato je npr. njegovo djelo *Economy of machinery and manufactures* (1832), koje je utjecalo i na Marxovu ekonomsku analizu.

## Reference 
## Također pogledajte 
* Spisak istaknutih pionira računarstva

## Vanjski linkovi 
* Opširna biografija i pregled njegovog rada 
* Biografija na stranicama Exiter Univerziteta 
* Biografija 
*  Williams, Michael R. (1998). "The "Last Word " on Charles Babbage". IEEE Annals of the History of Computing 20 (4): 10–4. doi:10.1109/85.728225

Kategorija:Rođeni 1791.
Kategorija:Umrli 1871.
Kategorija:Biografije, London
Kategorija:Britanski ekonomisti
Kategorija:Britanski filozofi
Kategorija:Britanski matematičari
Kategorija:Britanski izumitelji
Kategorija:Računarski inženjeri
Kategorija:Članovi Kraljevskog društva
1486.

Godina 1486 (MCDLXXXVI) bila je uobičajena godina koja je počinjala u nedjelju.

## Događaji 
## 1486. u temama 
## Rođeni 
## Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi
1485.

## Događaji 
## 1485. u temama 
## Rođeni 
* Hernán Cortés, španski konkvistador i istraživač

## Umrli 
* 22. august - Richard III, kralj Engleske

## Reference 
## Vanjski linkovi
1649.

Godina **1649.** (MDCXLVIX) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u ponedjeljak po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

lijevo|thumb|120px|Karlo I, kralj Engleske
## Događaji 
* 5. januar – U Veneciji premijerno izvedena opera "Giasone", Francesca Cavallija
* 30. januar – Engleski kralj Karlo I smaknut zbog veleizdaje, čime je završen Engleski građanski rat. Engleska je proglašena republikom (Commonwealth Engleske) pod vlašću Olivera Cromwella.
* 21. april – U britanskoj koloniji Maryland proglašen zakon o toleranciji drugih vjerskih pravaca, što predstavlja jedan od prvih koraka ka kasnijoj vjerskoj slobodi u SAD.
* 30. juli – Zemljotres opustošio japanske gradove Tokio i Nikkō.
* 15. august – Trupe Olivera Cromwella iskrcavaju se kod Dublina čime započinje Cromwellovo osvajanje Irske.
* 3. septembar do 11. septembar – Trajala opsada Droghede u sklopu Cromwellovog osvajanja Irske.
* 7. oktobar – Filip IV, kralj Španije i Portugala sklopio brak sa Marijanom Austrijskom, kćerkom Ferdinanda III, cara Svetog Rimskog Carstva

### Datum nepoznat 
*  René Descartes objavio svoje djelo *Les Passions de l’âme* u kojem se bavi analizom ljudske strasti u svjetlu tadašnje nauke.
* John Milton objavio svoje djelo *The Tenure of Kings and Magistrates*, u kojem odobrava pravo građana da ukloni kralja, bio on tiranin ili ne.
* Prvi prijevod Kur'ana na engleski jezik u Londonu je objavio Alexander Ross.

## Rođeni 
* 2. februar – Pietro Francesco Orsini, poznat kao papa Benedikt XIII
* 23. februar – John Blow, engleski kompozitor
* 22. juli – Giovanni Francesco Albani, poznat kao Papa Klement XI

## Umrli 
* 30. januar – Karlo I, kralj Škota, Engleske i Irske
* 11. juli – Susanna Hall, kćerka Williama Shakespearea
* 7. august – Marija Leopoldina Austro-Tirolska, carica Svetog Rimskog Carstva
* 6. septembar – Robert Dudley, engleski istraživač i kartograf, vanbračni sin Roberta Dudleyja

## Reference
1648.

Godina **1648.** (MDCXLVIII) bila je prestupna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom kalendaru odnosno prestupna godina koja počinje u subotu po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

thumb|lijevo|180px|Izgradnja Tadž Mahala dovršena je 1648.
## Događaji 
* 30. januar – Sklopljen sporazum iz Münstera, kao dio Vestfalskog mira, kojim je formalno priznata nezavisnost Holandske Republike.
* 31. mart – Snažan zemljotres uzdrmao grad Van u tadašnjoj osmanlijskoj Armeniji.
* 1. maj – Započela osmanlijska opsada Kandije (današnjeg Herakliona), najduža poznata opsada nekog grada u svjetskoj historiji.
* 15. maj do 24. oktobar – Potpisana serija sporazuma poznatih kao Vestfalski mir, kojim je okončan Tridesetogodišnji rat.
* 16. august – Arapska vojska započela opsadu Maskata, kojeg su tada držali Portugalci.

### Datum nepoznat 
* Pod vodstvom Hmeljnickog započeo ustanak protiv Poljske.
* Dovršena izgradnja Tadž Mahala
* Semjon Ivanovič Dežnjov oplovio Čukotsko poluostrvo te kasnije otkrio Beringovo more, čime je dokazao da ne postoji kopnena veza između Azije i Sjeverne Amerike.

## Rođeni 
* 26. april – Petar II, kralj Portugala
* 6. septembar – Johann Schelle, njemački kompozitor
* 12. novembar – Juana Inés de la Cruz, meksička pjesnikinja

### Datum nepoznat 
* Joseph Raphson, engleski matematičar

## Umrli 
* 28. februar – Kristijan IV, kralj Danske
* 20. maj – Vladislav IV, kralj Poljske
* 12. august – Ibrahim I, sultan Osmanlijskog Carstva
* 1. septembar – Marin Mersenne, francuski teolog i matematičar
* 25. decembar – Klaudija Medici, austrijska nadvojvodkinja i grofica Tirola, supruga Leopolda V, nadvojvode Prednje Austrije.

## Reference
1647.

Godina **1647.** (MDCXLVII) bila je redovna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u petak po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

thumb|lijevo|180px|Evangelista Torricelli, italijanski matematičar i fizičar
## Događaji 
* 23. januar – Škotski grof Archibald Campbell predao kralja Karla I engleskom parlamentu u zamjenu za novčanu nagradu.
* 14. mart – Vilim II nakon smrti svog oca Fridrika Henrika postao stadholder Holandije, grof Nassaua i knez Oranske
* 16. juni – Ferdinand IV krunisan u Bratislavi za kralja Ugarske.

### Datum nepoznat 
* Francuski orijentalist André du Ryer objavio prijevod Kur'ana na francuski.
* Nikola Zrinski imenovan za hrvatskog bana.
* Grégoire de Saint-Vincent objavio djelo *Opus geometricum quadraturae circuli et sectionum coni decem libris comprehensum* u kojem je istražio površinu ispod hiperbole.
* Prva zabilježena upotreba riječi "gejzir" na Islandu, u djelu biskupa Sveinsona.

## Rođeni 
* 2. april – Maria Sibylla Merian, njemačko-holandska naučnica i biolog
* 22. august – Denis Papin, francuski izumitelj
* 1. septembar – Princeza Ana Sofija od Danske, najstarija kćerka danskog kralja Fridrika III
* 18. novembar – Pierre Bayle, francuski filozof

## Umrli 
* 14. mart – Fridrik Henrik, stadholder Holandije, grof Nassaua i knez Oranske
* 21. maj – Pieter Corneliszoon Hooft, holandski historičar, pjesnik i dramaturg
* 16. septembar – Salih-paša Nevesinjac, veliki vezir Osmanlijskog Carstva (pogubljen)
* 25. oktobar – Evangelista Torricelli, italijanski matematičar i fizičar
* 30. novembar –
** Bonaventura Cavalieri, italijanski matematičar, astronom i jezuit
** Giovanni Lanfranco, italijanski slikar

## Reference
1646.

Godina **1646.** (MDCXLVI) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u četvrtak po deset dana sporijem julijanskom kalendaru. To je jedna od osam godina nove ere koja, napisana rimskim brojevima, sadrži svaku rimsku cifru samo po jednom (1000(M)+500(D)+100(C)+(-10(X)+50(L))+(5(V)+1(I)) = 1646).

thumb|lijevo|180px|Gottfried Wilhelm Leibniz
thumb|lijevo|180px|Karta svijeta iz 1646. godine
## Događaji 
* 15. mart do 4. oktobar – Serija pomorskih bitaka između holandske i španske pomorske armade u blizini Manile na Filipinima.
* 5. maj – Vojska Karla I predala se Škotima kod Southwella, Nottinghamshire
* 11. oktobar – Francuzi okupirali Dunkerque, koji su držali do 1652.

### Datum nepoznat 
* Kozaci pod vodstvom Vasilija Pojarkova prodiru do ušća rijeke Amur, čime veliki dijelovi Sibira potpadaju od vlast ruskog cara.
* Thomas Browne objavio prvo izdanje svog djela *Pseudodoxia Epidemica*

## Rođeni 
* 15. april – Kristijan V, kralj Danske
* 16. april – Jules Hardouin-Mansart, francuski arhitekt
* 22. juni – Marija Franciska Izabela Savojska, supruga portugalskih kraljeva Alfonsa VI i Petra II
* 1. juli – Gottfried Wilhelm Leibniz, njemački filozof i mislilac
* 8. august – Godfrey Kneller, engleski slikar njemačkog porijekla
* 19. august – John Flamsteed, engleski astronom
* 3. oktobar – Joseph Parrocel, francuski slikar
* 26. decembar – Robert Bolling, englesko-američki trgovac i plantažer

## Umrli 
* 11. mart – Stanisław Koniecpolski, poljski vojskovođa i državnik
* 13. maj – Marija Ana Kastiljska, supruga Ferdinanda III, cara Svetog Rimskog Carstva
* 17. septembar – Erycius Puteanus, holandski humanist i filolog
* 28. oktobar – William Dobson, engleski slikar
## Reference
Giovanni da Verrazano

mini|desno|250p|Giovanni da Verrazzano

**Giovanni da Verrazano** (**Verrazzano**) (oko 1485. - 1528. godine) je bio rani italijanski istraživač sjeverne Amerike. Verrazano je služio francuskoj mornarici, kada je bilo odlikovan kao najznačajniji evropski istraživač atlantske obale SAD-a i Kanade, uključujući luku New York, na kojoj most *Verrazano Narrows Bridge* nosi ime u njegovu čast.

## Biografija 
Giovanni da Verrazano se rodio u Val di Greveu, blizu Firence, u regiji Tuscan u Italiji oko 1485. godine, a umro je oko 1528. godine u Malim Antilima.

Iako je Verrazano ostavio detaljne spise o svojim putovanjima po sjevernoj Americi, mnogi ostali detalji o njegovom životu su ostali nepoznati. Kada je odrastao (oko 1506. - 1507. godine) preselio se u mjesto po imenu Dieppe, tražeći posao mornara. Išao je na par putovanja u istočni Mediteran, te vjerovatno posjetio Newfoundland.

## Moderne komemoracije 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
*Biografija na *Dictionary of Canadian Biography Online*

Verrazano, Giovanni da
1645.

Godina **1645.** (MDCXLV) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u srijedu po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

thumb|lijevo|180px|Hugo Grotius
## Događaji 
* Proljeće – Izbila kuga u Edinburghu.
* 6. mart – Vođena bitka kod Jankova nedaleko od Praga, u sklopu Tridesetogodišnjeg rata, između švedskih snaga i armije Svetog Rimskog Carstva, u kojoj su Šveđani nadmoćno pobijedili.
* 23. juni – Osmanlijskim iskrcavanjem na Kretu započeo Kandijski (Kretski) rat između Osmanlijskog Carstva i Mletačke Republike, poznat i kao Peti osmanlijsko-mletački rat.
* 23. juli – Drugi ruski car iz dinastije Romanov, Aleksej I, došao na prijestolje nakon smrti svog oca Mihajla I.
* 8. oktobar – Osnovana prva bolnica u Sjevernoj Americi, Hôtel-Dieu de Montréal u Montréalu.

## Rođeni 
* 14. august – Carlos de Sigüenza y Góngora, meksički intelektualac, historičar, književnik i astronom
* 22. septembar – Chikka Devaraja, 14. maharadža kraljevstva Majsor
* 1. novembar – Thomas Pereira, portugalski misionar, jezuit i matematičar
* 17. novembar – Nicolas Lemery, francuski hemičar
* 6. decembar – Maria de Dominici, malteška slikarica, skulptorica i časna sestra

## Umrli 
* 13. juni – Musashi Miyamoto, japanski mačevalac i slikar
* 23. juli – Mihajlo I, car Rusije
* 28. august – Hugo Grotius, holandski filozof
## Reference 
## Vanjski linkovi
1644.

Godina **1644.** (MDCXLIV) bila je prestupna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odnosno prestupna godina koja počinje u ponedjeljak po deset dana sporijem julijanskom kalendaru. To je jedna od osam godina nove ere koja, napisana rimskim brojevima, sadrži svaku rimsku cifru samo po jednom (1000(M)+500(D)+100(C)+(-10(X)+50(L))+(-1(I)+5(V)) = 1644).

lijevo|thumb|180px|William Penn
## Događaji 
* januar – Šveđani okupirali cijeli Jutland, tokom vojne kampanje koja je započela krajem 1643. godine.
* 3. juni – Vođa kineskih pobunjenika Li Zicheng proglasio se carem Kine. Njegova kratkotrajna vlast trajala je do ljeta naredne godine.
* 1. juli – Vođena pomorska bitka kod Kolberger Heidea nedaleko obale današnjeg Schleswig-Holsteina između švedskih brodova i ujedinjenih norveško-danskih jedinica. Ishod bitke bio je neodlučen.
* 2. juli – Bitka kod Marston Moora, jedna od odlučujućih bitaka tokom Engleskog građanskog rata, u kojoj su trupe parlamentaraca porazile vojsku rojalista.
* 15. septembar – Papa Inocent X nasljeđuje Urbana VIII kao 236. rimski papa.

### Datum nepoznat 
* Veliki požar opustošio Sarajevo.
* John Milton u Londonu objavio svoj prozni rad *Areopagitica*, kritiku protiv cenzure.
* René Descartes objavio svoj rad *Principia philosophiae* (Principi filozofije), u kojem postavlja princip inercije.
* Kuršumdži Mehmed-paša imenovan namjesnikom Rumelije.

## Rođeni 
* 1. maj – Jean Jouvenet, francuski slikar
* 25. septembar – Ole Rømer, danski astronom
* 14. oktobar – William Penn, engleski poduzetnik, filozof, kveker, osnivač engleske sjevernoameričke kolonije Pennsylvanije

### Datum nepoznat 
* Antonio Stradivari, italijanski graditelj violina
* Matsuo Basho, japanski pjesnik

## Umrli 
* 25. april – Car Chongzhen, posljednji kineski car iz dinastije Ming
* 29. juli – Papa Urban VIII
* 2. august – Bernardo Strozzi, italijanski slikar
* 8. septembar – Francis Quarles, engleski pjesnik
* 6. oktobar – Elizabeta Burbonska, kraljica Španije i Portugala kao prva supruga Filipa IV
* 10. novembar – Luis Vélez de Guevara, španski pisac

## Reference
1643.

Godina **1643.** (MDCXLIII) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u nedjelju po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

[lijevo|thumb|180px|[Isaac Newton]]
## Događaji 
* 14. maj – Nakon smrti svog oca Luja XIII, maloljetni Luj XIV postao kralj Francuske
* 19. maj – Vođena bitka kod Rocroia u sklopu Francusko-španskog rata (1635-59) u kojoj su Španci doživjeli težak poraz.
* 25. decembar – Engleski istražavač William Mynors otkrio Božićno ostrvo

### Datum nepoznat 
* Osnovan grad Cayenne, čime je Francuska Gvajana postala francuska kolonija.
* Evangelista Torricelli i Otto von Guericke dokazali postojanje hidrostatičkog pritiska.

## Rođeni 
* 4. januar – Isaac Newton, engleski fizičar, matematičar i astronom
* 4. februar – Johann Kasimir Kolb von Wartenberg, pruski političar
* 25. februar – Ahmed II, sultan Osmanlijskog carstva
* 4. mart – Fran Krsto Frankopan, hrvatski plemić i pjesnik
* 3. april – Karlo V, vojvoda od Lorene
* 21. august – Alfons VI, kralj Portugala
* 22. novembar – Robert Cavelier de La Salle, francuski istraživač

## Umrli 
* 14. maj – Luj XIII, kralj Francuske
* 29. novembar – Claudio Monteverdi, italijanski kompozitor, orguljaš, horovođa i sveštenik
## Reference
1641.

Godina **1641.** (MDCXLI) bila je redovna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u petak po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

thumb|lijevo|180px|Anthonis van Dyck, flamanski slikar
## Događaji 
* 4. januar – Eruptirao stratovulkan Parker na Filipinima.
* 11. juni – Grad Caracas u Venecueli pogodio zemljotres pri čemu je stradalo oko 200 ljudi.
* 5. juli – Danski kralj Kristijan IV osnovao grad Kristiansand, danas grad u Norveškoj.
* 12. juli – Portugal i Holandska republika potpisali Sporazum o ofanzivnoj i defanzivnoj alijansi u Hagu. Sporazuma se nisu pridržavale obje strane, a kao posljedicu, između ostalog, nije imao efekta u portugalskim kolonijama pod holandskom upravom (Brazil i Angola).
* 23. oktobar – Izbijanje ustanka u Irskoj, kada su se katolički ustanici pobunili protiv engleskih protestanata.
* 20. novembar – Vuk Krsto Frankopan Tržački u svom izvještaju nadvojvodi u Grazu spominje *Muju Hrnjicu i njegovog brata, čuvene narodne junake iz Bosanske krajine*.
* 23. decembar – U Francuskoj uvedeni zlatnici pod nazivom ''le louis d'or'' (Lujevi zlatnici, franci).

### Datum nepoznat 
* Osnovan grad Saransk u Rusiji.
* Holanđani osnovali trgovačku stanicu Dejima u zalivu Nagasaki, Japan.
* Velika epidemija izbila u sjevernoj i centralnoj Kini, samo tri godine prije pada Ming dinastije. U nekim naseljima i gradovima, epidemija je uzrokovala smanjenje stanovništva od oko 90%.
* Osnovano gradsko pozorište u Ulmu.

## Rođeni 
* 15. april – Robert Sibbald, škotski biolog i liječnik
* 30. juli – Regnier de Graaf, holandski anatom i liječnik

## Umrli 
* 3. januar – Jeremiah Horrocks, engleski astronom
* 9. decembar – Anthonis van Dyck, flamanski slikar
* 27. decembar – Francis van Aarssens, holandski državnik i diplomata

## Reference
1640.

Godina **1640.** (MDCXL) bila je prestupna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru odnosno prestupna godina koja počinje u srijedu po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

thumb|lijevo|180px|Leopold I, car Svetog Rimskog Carstva
thumb|lijevo|180px|Peter Paul Rubens, autoportret
## Događaji 
* 20. august – Škotska vojska u sklopu Biskupskih ratova izvršila invaziju na engleski Northumberland.
* 26. oktobar – Sporazumom iz Ripona između Škotske i Engleske okončani sukobi poznati kao Biskupski ratovi.
* 1. decembar – Portugal je prekinuo personalnu uniju sa španskim kraljevstvima poslije ustanka, a dvije sedmice kasnije vojvoda od Bragance krunisan je kao kralj Ivan IV. Bivši portugalski kralj, Filip III, se odrekao portugalske krune tek 1668.

### Datum nepoznat 
*Osnovan prvi univerzitet u Finskoj, *Turun akatemia*, danas Kraljevska akademija u Turku.
*Prema nekim izvorima, otvoren prva moderna kafana u zapadnoj Evropi, u Veneciji.

## Rođeni 
* 18. mart – Philippe de La Hire, francuski slikar, matematičar i astronom
* 9. juni – Leopold I, car Svetog Rimskog Carstva
* 15. juni – Bernard Lamy, francuski teolog i matematičar
* 20. oktobar – Pieter Cornelisz van Slingelandt, holandski slikar iz perioda "Zlatnog doba", jedan od učenika Gerrita Doua.

## Umrli 
* 9. februar – Murat IV, sultan Osmanlijskog carstva
* 17. mart – Philip Massinger, engleski dramatug
* 30. maj – Peter Paul Rubens, flamanski slikar

## Reference
1639.

Godina **1639.** (MDCXXXIX) bila je redovna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u utorak po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

[thumb|lijevo|180px|Osmanlijski sultan [Mustafa I umro je 20. januara 1639.]]
## Događaji 
* 14. januar – Usvojen prvi ustav (*Fundamental Orders*) američke savezne države Connecticut.
* 14. april – Tridesetogodišnji rat: Švedske snage pod zapovjedništvom Johana Banéra nanijele težak poraz carskoj vojsci kod Chemnitza (današnja Njemačka).
* maj – Otpočeli sukobi između Škotske i snaga engleskog kralja Karla I, kasnije nazvani Biskupski ratovi (*Bellum Episcopale*)
* 16. maj – Potpisan Zuhapski mir između Osmanlijskog i Safavidskog Carstva.

### Datum nepoznat 
* Održano prvo zasijedanje Predstavničkog doma Barbadosa.
* Osnovan grad Montréal, Kanada

## Rođeni 
* datum nepoznat – Caspar Netscher, holandski slikar
* 12. april – Martin Lister, engleski naučnik, liječnik i biolog
* 8. maj – Giovanni Battista Gaulli, italijanski umjetnik i slikar
* 21. juni – Increase Mather, puritanski sveštenik iz Massachusettsa

## Umrli 
* 20. januar – Mustafa I, sultan Osmanlijskog Carstva
* 20. septembar – Johannes Meursius, holandski historičar i filolog
## Reference
1638.

Godina **1638.** (MDCXXXVIII) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u ponedjeljak po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

thumb|lijevo|180px|Francuski kralj Luj XIV, u djetinjstvu
[thumb|lijevo|180px|[Anthony van Dyck: *Eros i Psiha*, slika iz 1638.]]
## Događaji 
* Holanđani počinju naseljavati Mauricijus.
* Sultan Murat IV ponovno zauzima Bagdad
* Galileo Galilei objavio svoje djelo *Discorsi e dimonstrazioni matematiche intorno a due nuove scienze attenenti alla meccanica* u kojem je objasnio zakone fizike i mehanike u novoj svjetlosti.
* 6. septembar – Osnovana "Finska pošta" (*Suomen Posti*), u to vrijeme pod upravom kraljevine Švedske.

## Rođeni 
* 8. januar – Elisabetta Sirani, italijanska slikarka
* 12. januar – Ernst Rüdiger von Starhemberg, austrijski general, zapovjednik odbrane Beča tokom druge osmanlijske opsade
* 15. mart – Car Šun-č' (順治帝), kineski car iz dinastije Qing
* 28. mart – Frederik Ruysch, holandski botaničar
* 5. septembar – Luj XIV, kralj Francuske
* 10. septembar – Marija Terezija Kastiljska, supruga francuskog kralja Luja XIV
* 31. oktobar – Meindert Hobbema, holandski slikar

## Umrli 
* 6. maj – Cornelius Jansen, holandski teolog
* 11. novembar – Cornelis van Haarlem, holandski slikar
* 8. decembar – Ivan Gundulić, hrvatski pjesnik, epik, lirik i dramatik
* 23. decembar – Barbara Longhi, italijanska slikarka
## Reference
1637.

Godina **1637.** (MDCXXXVII) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u nedjelju po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

thumb|lijevo|180px|Ferdinand II, car Svetog Rimskog Carstva
## Događaji 
* Otvorena prva operna kuća u Veneciji, *Teatro San Cassiano*.
* februar – Završava "tulipomanija" u Holandiji.
* 18. februar – Osamdesetogodišnji rat: u blizini obale Cornwalla, Engleska, španska flota presrela je anglo-holandski konvoj trgovačkih brodova koji se sastojao iz 44 broda, a u pratnji je bilo šest bojnih brodova. Tom prilikom, Španci su potopili i zarobili 20 brodova.
* 27. juni – John Weddell stigao u kinesku luku Makao sa šest trgovačkih brodova, što predstavlja prvu zvaničnu englesku trgovinu s Kinom. Do tada, jedino su Portugal i Španija imali pomorske trgovačke veze s Kinom.
* 10. oktobar – Nakon 11 sedmica opsade, grad Breda se predaje trupama Frederika Henrika, princa od Oranja.
* 16. decembar – William Neile, engleski matematičar, osnivač Kraljevskog društva

## Rođeni 
* 12. februar – Jan Swammerdam, holandski biolog i anatom
* 12. mart – Anne Hyde, prva supruga kralja Jakova II Engleskog
* 10. juni – Jacques Marquette, francuski jezuit i istraživač

## Umrli 
* 15. februar – Ferdinand II, car Svetog Rimskog Carstva
* 21. juli – Daniel Sennert, njemački ljekar i alhemičar
* 6. august – Ben Jonson, engleski dramatičar
* 29. septembar – Lorenzo Ruiz, filipinski svetac
## Reference
1636.

Godina **1636.** (MDCXXXVI) bila je prestupna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom kalendaru odnosno prestupna godina koja počinje u petak po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

[thumb|lijevo|180px|Preminuo [Santorio Santorio, izumitelj termometra]]
## Događaji 
* 4. juli – Zvanično proglašen grad Providence, Rhode Island, SAD
* Holanđani naseljavaju Arubu

## Rođeni 
* 13. april – Hendrik van Rheede, holandski botaničar
* 15. juni – Charles de La Fosse, francuski slikar
* 2. juli – Daniel Speer, njemački pisac i kompozitor baroka
* 1. novembar – Nicolas Boileau, francuski pisac

## Umrli 
* 7. maj – Santorio Santorio, italijanski liječnik, izumitelj termometra
* oko 24. jula – Vinko Jelić, hrvatsko-italijanski barokni kompozitor

## Reference
1642.

Godina **1642.** (MDCXLII) bila je redovna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u subotu po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

lijevo|thumb|180px|Sulejman II, sultan Osmanlijskog Carstva
## Događaji 
* 23. oktobar – Odigrala se bitka kod Edgehilla, prva bitka u sklopu Engleskog građanskog rata.
* 24. novembar – Holandski moreplovac Abel Tasman otkrio ostrvo južno od Australije i nazvao ga *Van Diemenova zemlja*, koje je kasnije njemu u čast nazvano Tasmanija.
* 13. decembar – Abel Tasman postao prvi Evropljanin koji je došao do Novog Zelanda.

### Datum nepoznat 
* Holanđani protjeruju Špance sa ostrva Tajvan.
* Rembrandt završio svoje djelo *Noćna straža*.

## Rođeni 
* 2. januar – Mehmed IV, sultan Osmanlijskog Carstva
* 15. april – Sulejman II, sultan Osmanlijskog Carstva
* 30. april – Christian Weise, njemački pisac, pjesnik i dramaturg
* 24. novembar – Anne Hilarion de Costentin de Tourville, francuski admiral i Maršal Francuske
* 30. novembar – Andrea Pozzo, italijanski slikar i arhitekt

## Umrli 
* 8. januar – Galileo Galilei, italijanski matematičar, fizičar, izumitelj i astronom
* 30. april – Dimitrije Požarski, ruski general i vojni vladar Rusije
* 3. juli – Marija Medici, francuska kraljica kao supruga Henrika IV
* 18. august – Guido Reni, italijanski slikar
* 4. decembar – Armand Jean du Plessis Richelieu, francuski kardinal i državnik

## Reference
1634.

Godina **1634.** (MDCXXXIV) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u srijedu po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.

lijevo|thumb|180px|Marijana Austrijska
## Događaji 
*1. mart – Ruska vojska potpisuje predaju Poljsko-litvanskoj uniji i prekida opsadu Smolenska.
*14. juni – Potpisan Poljanovski mir između Poljsko-litvanske unije i Ruskog carstva, okončavajući rat za Smolensk.
*5. i 6. septembar – Bitka kod Nördlingena okončana pobjedom habsburške i španske vojske nad Šveđanima i Heilbronnskim savezom.

### Datum nepoznat 
*Holanđani osvajaju Curaçao
*Stockholm zvanično postao glavni grad Švedske

## Rođeni 
*9. april – kneginja Albertina Agnes od Nassaua, kćerka Fridrika Henrika, kneza Oranske
*20. juni – Karlo Emanuel II, vojvoda od Savoya
*18. juli – Johannes Camphuys, generalni guverner Holandskih istočnih Indija
*22. decembar – Marijana Austrijska, kastiljsko-aragonska kraljica

## Umrli 
*25. februar – Albrecht von Wallenstein, češki vojskovođa i političar
*2. april – Maria Celeste, kćerka Galilea Galileja
*18. august – Urbain Grandier, francuski sveštenik
## Reference