Stereohemija

mini|desno|450px|Različiti tipovi izomera. Stereohemija je fokusirana na stereoizomere
**Stereohemija** je oblast hemijskih nauka, koja uključuje proučavanje relativnog prostornog rasporeda atoma koji čine strukturu molekula i njihovih manipulacija. Važan grana stereohemija je proučavanje hiralnih molekula.

Stereohemija je također poznat i kao 3D hemija jer prefiks "stereot" znači "trodimenzionalnost".

Stereohemijska istraživanja se fokusiraju na stereoizomere i obuhvataju čitav spektar organskih, anorganskih, bioloških fizičkih supstanci, a posebno supramolekulske hemije. Stereohemija uključuje metode za određivanje i opisivanje tih odnosa; učinak na fizičke ili biološke osobine, te odnose prenosa datih molekula, kao i način na koji ti odnosi utiču na reaktivnost molekula (dinamički stereohemija).

## Historija 
Louis Pasteur se s pravom može opisati kao prvi stereohemičar, nakon što je primijetio 1849. da soli vinske kiseline nakupljene u proizvodnji vina mogu rotirati polarizirano svjetlo, ali soli iz drugih izvora ne mogu. Ovo svojstvo, jedino fizičko svojstvo u kojem se razlikovala dva tipa soli tartarata, je optičkih isomerija. U 1874., Jacobus Henricus van 't Hoff i Joseph Le Bel je objasnio optičku aktivnost u smislu tetraednog rasporeda atoma vezana za ugljik.

## Značaj 
Kan-Ingold-Prelog pravila priorita su dio sistema za stereohemijsko opisivanje jednog molekula. Oni su rangirali atome oko stereocentra na standardni način, omogućavajući da se nedvosmisleno opiše relativni položaj atoma u molekuli. Fischerova projekcija je pojednostavljen način da se prikaže stereohemija oko stereocentra.

### Primjer talidomida 
450px|centar|Struktura talidomida
Jedan od često navođenih primjera o važnosti stereohemije odnosi se na talidomidnu katastrofu. Talidomid je farmaceutski lijek, koji je prvi puta pripremljen 1957. godine u Njemačkoj, propisivan za liječenje jutarnje mučnine kod trudnica. Otkriveno je poslije da je lijek u biti teratogen, izazvajući ozbiljne genetička oštećenja ranog embrionalnog rasta i razvoja, što je dovelo do deformacije udova kod beba. Neki od nekoliko predloženih mehanizama od teratogenosti uključuju različite biološke funkciju za (R)- i (S)-talidomid enantiomere.

U ljudskom tijelu, međutim, talidomid prolazi kroz racemizaciju: čak i ako samo jedan od dva enantiomera uzet kao lijek, drugi enantiomer se proizvodi kao rezultat metabolizma. U skladu s tim, netačno je da je jedan od stereoizomera siguran, a drugi je teratogeni. Talidomid se trenutno koristi za liječenje drugih bolesti, posebno raka i gube. Strogim propisima i kontrolom je omogućeno da se izbegne njegovu upotreba kod trudnica i spriječe razvojne deformacije. Ova katastrofa je pokretačka sila iza zahtijeva za strogo testiranje lijekova prije nego što postanu dostupni javnosti.

## Definicije 
mini|Projekcija tetrahedne molekule na planarnoj površini [mini|Visualizacija [Fischerova projekcija|Fischerove projekcije]]
Postoje mnoge definicije koje opisuju specifične konformacije (IUPAC zlatna knjiga), koje su razvili William Klyne i Vladimir Prelog, čine njihov Klyne-Prelog sistem nomenklature, koji se zasniva na uglovima torzije; **ugao torzije**:
* od ± 60° se zove Gauche;
* između 0° i ± 90° se zove sin (e);
* između ± 90° i 180° se zove anti (a);
* između 30° i 150° ili između -30° i -150° se zove klinalni;
* između 0° i 30° ili 150° i 180° se zove periplanarni (p);
* između 0° i 30° se zove sinperiplanarni ili sinhronizacijski ili cis-konformacijski(SP);
* između 30° i 90° i -30° do -90° se zove sinklinalnim ili Gauche ili iskrivljenim (SC)
* između 90° i 150 °i -90&nbsp;°C do -150° se zove antiklinalni (AC);
* između ± 150° do 180° se zove antiperiplanarni ili anti ili trans (AP).

Torzijska naprezanja su rezultata otpornosti na uvijanje oko veze.

## Vrste 
* Atropisomerizam
* Cis - trans izomerija
* Konformaciijska isomerija
* Diastereoizomeri
* Enantiomeri
* Rotameri

## Također pogledajte 
* Alkan stereohemija
* Hiralnost (R/S, D/L)

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* BibNum.

Kategorija:Stereohemija
Kategorija:Hemija
Kategorija:Jacobus Henricus van 't Hoff
Kategorija:1874. u nauci