open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Laibach

* Njemačko ime za glavni grad Slovenije, Ljubljanu.
* Laibach (grupa), poznata slovenska muzička grupa
** Laibach (album), prvi album istoimene grupe
Apiologija

mini|desno|300px|Pčele

**Apiologija** (, *api* - pčela; *logos* - nauka) ili **melitologija** je grana entomologije koja se bavi proučavanjem pčela. Melitologija obuhvata vrste koje se nalaze u kladu *Anthophila* unutar natporodice *Apoidea*, koja obuhvata više od 20.000 vrsta, uključujući bumbare i medonosne pčele.

Podoblast apiologije je **apikologija** koja se bavi ekologijom pčela.

## Također pogledajte 
* Pčela
* Medonosna pčela
* Pčelarstvo
* Entomologija

## Refenrece 
Kategorija:Pčelarstvo
Kategorija:Entomologija
Elizabeta Luksemburška

**Elizabeta Luksemburška** (7. oktobar 1409 - 19. decembar 1442), kraljica Njemačke, Ugarske, Hrvatske i Češke i vojvotkinja Austrije, je bila supruga Alberta II Habsburškog.

## Porijeklo 
Elizabeta je bila kćerka Žigmunda, cara Svetog Rimskog Carstva, i njegove druge supruge, Barbare Celjske, kćerke Hermana II Celjskog. Kako nije bila kćerka Žigmundove prve žene, ugarske kraljice Marije, nije bila potomak Anžuvinaca, ali je kroz mnogo linija poticala od starih ugarskih kraljeva Arpadovića. Elizabetin djed sa majčine strane, vladar Celja, bio je sin Katarine Kotromanić, koja je bila potomak srpskih kraljeva Nemanjića. Elizabetin djed sa očeve strane bio je Karlo IV, car Svetog Rimskog Carstva, i preko njega Elizabeta je bila nasljednica Bohemije. Preko nane sa očeve strane bila je nasljednica Poljske i to preko starih Pjastovića. Elizabeta je tako bila vodeći pretendent za nekoliko slavenskih kraljevina i stoga veoma poželjna mladenka.

### Porijeklo od Kotromanića 
Elizabetino porijeklo od Kotromanića:

Vladislav Kotromanić → Katarina Kotromanić → Herman II Celjski → Barbara Celjska → Elizabeta Luksemburška

## Brak 
Dana 28. septembra 1421. godine udala se za Alberta Austrijskog. Njen muž je, po njenom nasljednom pravu, nakon smrti cara Žigmunda izabran za kralja Ugarske, Bohemije i Njemačke, a ona je time postala kraljica navedenih kraljevina.

Albert je umro 1439. godine i njegova, odnosno Elizabetina, kraljevstva su se podijelila između troje nasljednika. Pošto je titulu kraljice imala kao Albertova žena, njegovom smrću prestala je biti kraljica Ugarske, Bohemije i Njemačke. Umrla je tri godine nakon Alberta, prije vlastite majke, a njena djeca su ostala maloljetnici bez roditelja. Njen jedini sin, Ladislav V Posthumni, postao je kralj Bohemije i Ugarske, ali je umro kao adolescent bez djece, pa su Elizabetina kraljevstva naslijedili izabrani vladari. Njene kćeri, Ana i Elizabeta, nastavile su Elizabetinu liniju koja je kasnije povratila neka svoja kraljevstva.

## Vanjski linkovi 
* Preci Elizabete Luksemburške

Kategorija:Supružnici austrijskih vladara
Kategorija:Supružnici čeških vladara
Kategorija:Supružnici ugarskih vladara
Kategorija:Supružnici hrvatskih vladara
Kategorija:Luksemburgovci
Golija

* Golija (Srbija), planina u Srbiji
* Golija (Crna Gora), planina u Crnoj Gori
* Velika Golija, planina u Bosni i Hercegovini
Velika Golija

**Velika Golija** (nekad samo **Golija**) je planina u jugozapadnom dijelu Bosne i Hercegovine, između Livanjskog i Glamočkog polja.

Najviši vrhovi su *Velika Golija* (1.892 m) i *Velika Pričija* (1.891 m).
Nalazi se na 1348 metara nadmorske visine.

## Također pogledajte 
* Spisak planina u Bosni i Hercegovini

## Vanjski linkovi 
* https://web.archive.org/web/20100307061052/http://www.fzs.ba/Statisticki%20godisnjak%202009.pdf
* https://web.archive.org/web/20161014084020/http://www.panoramio.com/photo/24007895

## Reference
Robert Kubica

**Robert Józef Kubica** je poljski automobilist i vozač Formule 1.

## Sažetak karijere
## Karijera u Formuli 1 
### Potpuni spisak rezultata u Formuli 1 
(Legenda)(Utrke u **boldu** oznacavaju najbolju startnu poziciju) (Utrke u *italicu* oznacuju najbrži krug utrke)

*** Sezona u toku

## Vanjski linkovi 
* 
* Robert Kubica – statistika

Kategorija:Rođeni 1984.
Kategorija:Biografije, Kraków
Kategorija:Vozači Formule 1
Kategorija:Poljski vozači Formule 1
Kategorija:Živi ljudi
Doroteja Vidinska

**Doroteja Vidinska Šišman** poznata kao *Doroteja Bdinska, Doroslava Bugarska* (Vidinski dvor, 1355 – prije 1382. ili 23. august 1390) bila je kćerka bugarskog cara Ivana Aleksandra Sracimira Šišmana i njegove supruge Ane Slave od Vlaške. Bila je princeza Vidinske despotovine i Bugarskog carstva, te brakom kraljica Bosne kao supruga Stjepana Tvrtka I Vladislavića Kotromanića.

## Porijeklo i porodica 
thumb|120px|lijevo|Sracimir, car Bugarske.
Doroteja je rođena 1355. godine u dvorcu Vidin, tadašnjem sjedištu Vidinske kneževine. Dorotejini roditelji su bili Ana Slava Vlaška i Sracimir, car Bugarske. Pored Doroteje Ana i Sracimir su imali još najmanje dvoje djece :

* Konstatina , posljednji Bugarski car i Vidinski despot 
* kćerku, koja je umrla na dvoru Elizabete Poljske

## Djetinstvo u Ugarskoj 
Bila je kćerka bugarskog cara Ivana Sracimira i njegove žene Ane, kćerke vlaškog kneza Nikole. Nakon što je njen otac vraćen na bugarsko carsko prijestolje, Doroteju i njenu sestru je na svom dvoru zadržao ugarski kralj Ludovik I Veliki, kojeg je Dorotejin otac bio prisiljen priznati za svog gospodara. Car Ivan Sracimir je ostavio svoje kćeri na ugarskom dvoru kao garanciju njegove vjernosti i odanosti ugarskom kralju.

Doroteja je na ugarskom dvoru živjela pod skrbništvom kraljice Elizabete, kraljeve majke, i kraljice Elizabete, kraljeve supruge. Dorotejina sestra je ubrzo umrla, dok je Doroteja došla u milost kralja Ludovika. Doroteja je služila kao dvorjanka Ludovikove majke Elizabete. i postala banica Bosne. Prema dubrovačkim zapisima, vjenčanje je bilo veliko i svečano. Smatra se da je kraljica Doroteja umrla 1390, budući da te godine Tvrtko I ulazi pregovara s austrijskim vojvodom Albertom III o mogućem braku s nekom Habsburgovkom.

## Preci 

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Istorijska biblioteka: Doroteja Vidinska 

Kategorija:Supružnici bosanskih vladara
Kategorija:Kotromanići
Kategorija:Šišmani
Jelena Šubić

:*Ne treba je miješati sa suprugom njenoga brata, Jelenom Nemanjić-Šubić.*

**Jelena Šubić** (1306 - 10. april 1378) je bila srednjovjekovna bribirska i bosanska kneginja porijeklom iz hrvatske plemićke porodice Šubića. Rođena je početkom 14. vijeka i bila je kćerka Juraja II Šubića i njegove misteriozne supruge kneginje Lelke.

## Porijeklo i porodica 
Jelena je rođena 1306. godine u tvrđavi Skadrin. Roditelji su joj bili Juraj II Šubić i Kneginja Lelka. Jelena je imala braću i sestre:
* Mladen III Šubić, štit Hrvata, koji je oženio srpsku princezu Jelenu Dečanku
* Pavao III Šubić, koji je umro 1356. godine i koji je oženio mletačku plemkinju Katarinu Dondalo
* Deodat, koji je bio birbirski knez 1345 do  1347. godine
* Katarina, koja se udala za Ivana Jurišića

## Brak 
Udala se za Vladislava Kotromanića, brata bosanskog bana Stjepana II Kotromanića. Jelenina udaja za Vladislava je opet zbližila moćne porodice Kotromanića i Šubića, a vjenčanje je obavio trogirski biskup Lampridi. Kako su Jelena i Vladislav bili u drugom i trećem koljenu srodstva, bio je potreban otpust od pape kako bi brak bio valjan u očima Rimokatoličke crkve. Za taj otpust se niko nije pobrinuo, iako je papa ranije dao otpust za brak Vladislavova brata i ortenburške grofice na zahtjev bana Mladena II Šubića, što je Jelenin brak s Vladislavom činilo neispravnim prema kanonskom zakonu.  Vladislav je umro u prvim godinama sinove vladavine.

## Majka bana 
Iako nikada nije postala banica Bosne, Jelena je posjedovala značajan uticaj tokom vladavine svoga sina. Jelena je svom sinu pružala podršku tokom njegove vladavine i aktivno učestvovala u upravljanju državom. Za vrijeme borbi njenih sinova, Tvrtka i Vuka, za vlast nad Bosnom 1366. godine, Jelena je bila istjerana iz Bosne i zatvorena u nekom selu pored Neretve. Nakon kratkotrajnog boravka u egzilu, Jelena i Tvrtko su se 1367. odine vratili u Bosnu, gdje je Tvrtko ponovo preuzeo vlast.

Potpis kneginje Jelene i kraljice Doroteje se nalazi pored Tvrtkovog potpisa na jednoj povelji Dubrovčanima,  što znači da je kneginja Jelena umrla nakon što se 1377. godine Tvrtko okrunio za kralja.Knjeginja Jelena je umrla u samo podne 10.  aprila 1378. godine.

## Također pogledajte 
* Bribirski (Šubići)
* Kotromanići

## Reference 
Jelena
Kategorija:Kotromanići
Glukuronska kiselina

**Glukuronska kiselina** (od grčkog *γλυκερός* - "slatko") je karboksilna kiselina sa hemijskom formulom C6H10O7. Njena struktura je slična glukozi. Međutim, na šestom atomu ugljika glukoronske kiseline se nalazi funkcionalna grupa COOH koja joj daje osobine karboksilne kiseline.

Soli glukuronske kiseline se nazivaju *glukuronati*, a anion C6H9O7&minus; je **glukuronatni ion**.

Glukuronsku kiselinu treba razlikovati od glukonske kiseline jer je glukonska kiselina linearna a nastala je oksidacijom na različitom atomu ugljika glukoze. Neka istraživanja su pokazala da glukuronska kiselina pokazuje blago alkoholne efekte pri često i obilatom pijenju čaja. Može se naći u fermentiranom piću poznatom pod imenom *kombuča* (*kombucha*)

## Funkcije
Glukuronska kiselina je veoma rastvorljiva u vodi. U organizmima ljudi i životinja obično je povezana sa ksenobiotičkim metabolizmom supstanci poput lijekova, zagađivača, bilirubina, androgena, estrogena, mineralni kortikoida, glukokortikoida, derivata masnih kiselina, retinoida i žučnih kiselina. Ove veze uključuju O-glikozidne veze a ovaj proces je poznat kao **glukuronizacija**. Ona se obično odvija u jetri, iako neki enzimi koji su odgovorni za njenu katalizaciju, poput UDP-glukuroniltransferaze, su pronađeni u svim značajnijim organima: srcu, bubrezima i gušterači. UDP-glukuronska kiselina (glukuronska kiselina vezana preko glikozinih veza na uridin difosfat) je intermedijarni proizvod ovog procesa a formira se u jetri.

Supstance koje nastaju putem glukuronacije nazivaju se glukuronidi (ili glukuronozidi). Ljudski organizam putem ovog procesa sačinjava različite supstance koje su više rastvorljive u vodi, te na taj način olakšava njihovu eliminaciju putem urina.

## Reference
## Reference 
* Chiu SH, Huskey SW: *Species differences in N-glucuronidation*, Drug Metab. Dispos., vol. 26, 9. izdanje, 1998, str.838–47 abstract 
* Kuehl GE, Murphy SE: *N-glucuronidation of nicotine and cotinine by human liver microsomes and heterologously expressed UDP-glucuronosyltransferases*, Drug Metab. Dispos., vol. 31, 11. izdanje, 2003, str.1361–8
* Kuehl GE, Murphy SE: ''N-glucuronidation of trans-3'-hydroxycotinine by human liver microsomes*, Chem. Res. Toxicol., vol. 16, 12. izdanje, 2003, str.1502–6
* Benowitz NL, Perez-Stable EJ, Fong I, Modin G, Herrera B, Jacob P: *Ethnic differences in N-glucuronidation of nicotine and cotinine*, J. Pharmacol. Exp. Ther., vol. 291, 3. izdanje, 1999, str.1196–203 Članak na ucsf.edu
* Mannfred A Hollinger, *Introduction to Pharmacology*, 
* Chang, K. M.; McManus, K.; Greene, J.; Byrd, G. D., DeBethizy, J. D.: *Glucuronidation as a metabolic pathway for nicotine metabolism*, 1991
* Coffman B.L., King C.D., Rios G.R. i Tephly T.R.: *The glucuronidation of opioids, other xenobiotics, and androgens by human''

Kategorija:Hepatologija
Kategorija:Šećerne kiseline
Deutsche Welle

**Deutsche Welle** (skraćeno "**DW**") (njem. *Deutsche Welle* u prijevodu znači *Njemački talas*) je njemačka medijska kuća koja je osnovana 1953. godine sa sjedištem u Kölnu, a od 2003. sjedište je u Bonn i Berlinu. DW svoj program emitira na 30 jezika, te u ponudi ima televiziju DW-TV, radio i internet sajtove i centar za razvoj medija i novinarstva *DW Akademie*.

## Historija 
Deutsche Welle svoj radijski program na kratkoj frekvenciji je emitirao 3. maja 1953. godine. 3. juna iste godine, potpisan je ugovor između članova ARD o emitiranju zajedničkog radijskog kratkovalnog programa "Deutsche Welle". U početku odgovornost za DW je pripala tadašnjem Nordwestdeutscher Rundfunk (NWDR), koji je 1955. podijeljen na Norddeutscher Rundfunk (NDR) i Westdeutscher Rundfunk (WDR) koji je nastavio voditi odgovornost za DW. 1960. godine DW je postao samostalno javno tijelo, nakon odluke suda da je emitiranje iz Njemačke spada u funkciju vanjskih poslova njemačke savezne vlade. 7. juna 1962. godine DW je postao članom ARD-a.

### Jezici emitovanja 
[thumb|250px|Sjedište DW-a u [Bonnu.]]

### Ujedinjenje Njemačke 
Nakon ujedinjenja Njemačke 1990. godine, Radio Berlin International (RBI) iz DDR-a je prestao postojati. Neki od djelatnika IRB-a prešli su u DW, koji je naslijedio dio opreme, uklučujući objekte za emitiranje u Nauenu, te frekvenciju IRB-a.

**DW-TV** je počela s radom kao **RIAS-TV** sa televizijsko stanicom u Zapadnom Berlinu servisa RIAS (eng. *Radio in American Sector*, bos. *Radio u američkom sektoru*) u augustu 1988. Nakon pada Berlinskog zida uslijedilo je ujedinjenje Njemačke u 1990. št je značilo prestanak rada RIAS-a. 1. aprila 1992. godine DW je preuzeo RIAS-ove emiterske objekte, koristeći ih za početak emitiranja programa na engleskom i njemačkom jeziku putem satelita. 1995. DW TV je počeo emitirati 24-satni televizijski program (10 sati na njemačkom, 10 sati na engleskom, 2 sata na španskom jeziku). Tada je DW TV uveo novi studio za vijesti i logo.

### Internet prezentacija 
U septembru 1994. Deutsche Welle je postao prvi javni emiterski servis u Njemačkoj sa svojom prezentacijom na internetu, u početku kao **www-dw.gmd.de** koju je vodio GMD Information Technology Research Center. 1998. stranica je izrasla u portal koji je bio poznat pod URL-om **dwelle.de**; 2001. URL je bio promijenjen u **www.dw-world.de** i prebačen u **www.dw.de** u 2012. godini.

### DW Akademie 
Deutsche Welle posjeduje svoju DW Akademiju koja danas predstavlja internacionalni centar za razvoj medija i novinarstva. Usluge DW Akademije nude svojim partnerima širom svijeta, posebno univerzitetima i zemljama u razvoju i tranziciji u cilju građenja slobodnih i nezavisnih medija. Program za mlade novinare traje 18 mjeseci, kako za osobe sa njemačkog govornog područja, tako i sa drugih regija u kojima se govore drugi jezici, u kojima Deutsche Welle reaulizuje svoje novinarske djelatnosti.

## Izvori 
## Vanjski linkovi 
* Deutsche Welle: "Vaša veza s Njemačkom" 

Kategorija:Njemačke radiostanice
Eduard Wagnes

**Eduard Wagnes** (rođen 18. marta 1863. godine u Grazu, Austrija - umro 27. marta 1936. godine u Bad Gamsu, Austrija) bio je dirigent pri vojsci austrougarske, te kompozitor marševa. Njegova najpoznatija kompozicija je "Die Bosniaken kommen" iz 1895. godine.

## Djela
### Za filharmoniju 
* *Die Bosniaken kommen* - 1895 
* *Flitsch Marsch* - 1928
* ''Felsenfest für's Vaterland* - 1932
* *Helden von Meletta* - 1932
* *Ausseer Buam*
* *Durch dick und dünn*
* *Für Freiheit und Ehr*
* *Hand in Hand*
* *Heldenhaft Marsch*
* *Mit eisener Kraft*
* *Ritterlich*
* *Zum Schutz und Trutz*

### Dramska muzika 
* 1910 *Alt-Wien*, operette - libretto: Ferdinand Maierfeld-Enter
* 1911 *Die Klosterprinzessin'', operette - libretto: Hans Pflanzer

Kategorija:Rođeni 1863.
Kategorija:Umrli 1936.
Kategorija:Austrijski kompozitori
Kategorija:Prvi svjetski rat
Kategorija:Biografije, Graz
Vladislav Kotromanić

**Vladislav Kotromanić** (1295. (?) - 1354) bio je srednjovjekovni bosanski plemić.

Bio je sin Stjepana I Kotromanića i Jelisavete Nemanjić, kćerke srpskog kralja Dragutina i ugarske princeze Katarine. Vlast je neslužbeno dijelio sa starijim bratom koji je nakon smrti njihovog oca postao ban Stjepan II Kotromanić. Njihova vladavina dovela je do najveće teritorijalne ekspanzije Bosne.

Bio je oženjen Jelenom Šubić Bribirskom iz hrvatske plemićke porodice Šubića. S njom je imao jedno poznato dijete, a to je Tvrtko I Kotromanić. Vjenčanje Vladislava i Jelene je opet zbližilo moćne porodice Kotromanića i Šubića,  a obavio ga je trogirski biskup Lampridi.   Kako su Vladislav i Jelena bili u drugom i trećem koljenu srodstva, bio je potreban otpust od pape kako bi brak bio valjan u očima Rimokatoličke crkve. Za taj otpust se niko nije pobrinuo, iako je papa ranije dao otpust za brak Vladislavova brata i ortenburške grofice na zahtjev bana Mladena II Šubića, što je Vladislavov brak s Jelenom činilo neispravnim prema kanonskom zakonu.  Vladislav je umro u prvim godinama sinove vladavine.

## Također pogledajte 
* Spisak bosanskih kraljeva

## Reference 
Vladislav
Kategorija:Regenti
Metrički sistem

**Metrični sistem** ili **metrički sistem** je naziv za decimalni sistem mjerenja, koji se zvanično koristi u SI sistemu mjerenja. Metrični sistem se razvio nakon pada francuske monarhije. Nacionalini savjet republike je 1795. poništio dotada vrijedne mjere koje su se u čitavoj Francuskoj razlikovale. Stare mjere su zamijenjene jedinicama metričkog sistema.

## Jedinica dužine 
Metar je definisan kao desetmilionski dio dužine razmaka između pola i ekvatora. Podjela metra podliježe decimalnom sistemu sa latinskim i grčkim prefiksima. 

## Jedinica mase 
Kao jedinica mase je definisan kilogram. Jedan kilogram je jednak prototipu normnog kilograma, čuvanog u *Internacinalnom Uredu za Težine i Mjerenja* ( *International Bureau of Weights and Measures* ). Manja jedinica je gram koja po staroj definiciji odgovara težini jednog kubnog centimetra vode na temperaturi od 4&nbsp;°C, kada voda ima najveću gustoću (anomalija vode). Nova definicija gram označuje kao hiljaditi dio normne jedinice kilograma (po SI-u) ili kao 1×10-3 kg.

## Jedinica zapremine 
Kao jedinica zapremine je definisan jedan litar što odgovara 1000 kubičnih centimetara. 

## Historija 
Poslije uvođenja metričnog sistema mjere, u Francuskoj je napravljen jedan štap dužine od jednog metra od spoja platine i iridijuma čije su kopije podijeljene po cijelom svijetu kao standard. Za standardiziranje težine je napravljen jedan cilindar od platine težine 1000 g (1kg kao norma). 

Na početku se Francuzi nisu htjeli pomiriti s novim jedinicama koje su se tek 1840. probile u čitavoj republici. U Velikoj Britaniji metrični sistem je uveden tek 1864. godine paralelno sa britanskim *Imperial Units* sistemom. 1866. metrični sistem je uveden i u SAD, a u Njemačku tek 1870/71. 

Metrični sistem je prenešen na elektricitet, magnetizam, temperaturu itd. i od 1921 vrijedi kao Internationalni Sistem za mjeru (*SI*).

## Izvori 
## Također pogledajte 
* Pretvorba mjernih jedinica
* Mjeriteljstvo
* Mjerna jedinica

Kategorija:Metrički sistem
Kategorija:Francuski izumi
Kategorija:SI sistem
Hidrofilnost

[thumb|300px|Termit *[Schedorhinotermes* se koristi hidrofilnom površinom tijela i krila da se prilijepi na biljke koje naseljava.]]

**Hidrofilnost** (grčki: υδρο - *hydro* = voda + φιλια - *philia* = ljubav, prijateljstvo) – u hemiji –  je sposobnost molekule da se povezuje sa molekulama vode stvaranjem vodikove veze. Hidrofilne molekule su rastvorljive i u drugim polarnim rastvaračima. Ova osobina je važna za funkcioniranje ćelijskih membrana, djelovanje surfaktanata, itd.

Hidrofilne supstance privlače vodu iz vazduha. Među takvima su brojne soli, kao i šećeri. Hidrofilnost je termodinamski povoljno obilježje. Molekule čini rastvorljivim, ne samo u vodi, nego i drugim polarnim rastvaračima. Hidrofilne molekula ili dio molekule je tipski polarna i ima sposobnost formiranja vodikovih veza, što mu omogućava da se lakše rastvara u vodi nego u ulju ili drugim hidrofobnim rastvaračima. Hidrofilne i hidrofobne molekule su također poznate i  kao **polarne** i **nepolarne**.

Neke hidrofilne supstance se uopće  ne rastvaraju. Ta vrsta smješa se pripada  **koloidima**. Sapun, koji je amfifilan jer ima hidrofilnu glavu i hidrofobni rep, što mu omogućava da se rastvara i u vodi i u uljima.

## Također pogledajte 
* Hidrofobnost
* Amfifilnost

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*http://www.google.com/patents/US5932104.
*http://www.merriam-webster.com/dictionary/hydrophilic Merriam-Webster dictionary.

Kategorija:Hemijske osobine
Kategorija:Međumolekularne sile
Kuća Feanorova

**Kuća Feanorova** su potomci Vilenjaka Feanora. Feanor se u Valinoru oženio Vilenjakinjom Nerdanelom i imali su sedmoro djece: Maidrosa, Maglora, Kelegorma, Karantira, Kurufina i braću blizance Amroda i Amrasa. Sedmorica siova su pošli sa svojim ocem u Srednju zemlju, nakon što su položili Feanorovu Zakletvu. Laži koje je raširio Melkor stvorile su gorčinu između Kuće Feanorove i Kuća Fingolfina i Finarfina. Feanorci su odnijeli pobjedu nad Orcima i Bici pod zvijezdama, iako je Feanor poginuo. Maidros je predao titulu Visokog kralja Noldora Fingolfinu, i zbog toga se Feanorovi potomci nazivaju Obezvlašćeni. Sedmorica braće su vladala kraljevstvima u istočnom Beleriandu tokom Prvog doba sunca. Međutim, svi su poginuli u bitkama ili su izvršili samoubistva do Drugog doba. Jedini Feanorov potomak koji je živio u Drugom dobu je bio Kelebrimor, Kurufinov sin. Vladao je u Eregionu i iskovao je prstenove moći. Ubio ga je Sauron u Drugom dobu. 

Kategorija:Srednja zemlja
Hidrofobnost

mini|Hidrofobna površina lista sa kapima vode
[thumb|Kap [Rosa (padavina)|rose na hidrofobnoj površini lista]]
thumb|Vodene kapi na hidrofobnoj površini travemini|Rezanje kapljice vode superhidrofobnim nožem na superhidrofobnoj površini.

**Hidrofobnost** (od  grč.-lat. υδρο - *hydro* = voda + Φόϐος - *phóbos* = strah – u hemiji – je osobina molekule da odbija vodu. Hidrofobne molekule su nepolarne, te imaju bolju rastvorljivost u nepolarnim rastvaračima. Primjeri hidrofobnih supstanci su alkani, masti, ulja, itd.

Hidrofobne molekule su uglavnom nepolarni i zato preferiraju druge neutralne molekule i nepolarne rastvarače. Hidrofobni molekuli  se u vodi često grupiraju i obrazujuju micele. Voda na hidrofobnim površinama ispoljava visok kontaktni ugao.

Hidrofobne molekule su,naprimjer,  alkani, ulja, masti i uopće masne supstance. Hidrofobni materijali se koriste za uklanjanje ulja iz vode, upravljanje razlivenom naftom i hemijskim separacijskim procesima za razdvajanje nepolarnih od polarnih spojeva.

Termini hidrofoban i lipofilan se često poistovećuju i/ili upotrebljavaju kao sinonimi. Međutim, ova dva termina to nisu. Dok su hidrofobne supstance često lipofilne, postoje izuzeci - kao što su silikoni i fluorougljici.

## Hemijska osnova 
Sa termodinamske tačke gledišta, svaka materija teži ka niskoenergetskom stanju, a  vezivanje molekula umanjuje hemijsku energiju. Voda je elektronski polarizirana, pa  može formirati unutrašnje vodikove veze, što joj daje mnoge od jedinstvenih fizičkih svojstava. Kako hidrofobi nisu elektronski polarizirani, a i zato što ne formiraju vodikove  veze, voda odbija hidrofobe i radije se veže sa drugim molekulima vode. Taj efekat je uzrok hidrofobnih interakcija. Dvije nemješajuće faze (hidrofilna i hidrofobna) se mijenjaju tako da veličina njihovih odgovarajućih graničnih  površina postaje minimalna. Ovaj efekt se može uočavati u slučaju pojave  zvane fazno razdvajanje.

## Superhidrofobnost 
thumb|Kap na površini lotosa.

Superhidrofobne površine, kao što su listovi biljke lotos imaju površine koje se izuzetno teško kvase. Kontaktni uglovi kapi vode su veći od 150°. Ovo se naziva lotos efektom.

## Također pogledajte 
* Ambifilnost
* Hidrofilnost

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*http://www.google.com/patents/US5932104.
*http://www.merriam-webster.com/dictionary/hydrophilic Merriam-Webster dictionary.

*https://web.archive.org/web/20100625083933/http://www.vivo.colostate.edu/molkit/hydropathy/index.html. 
*https://web.archive.org/web/20160303184146/http://superhydrophobiccoating.com/.
* https://web.archive.org/web/20120415164108/http://facstaff.unca.edu/jschmelt/oilwater.pdf Stvarni razlog zašto se ulje i voda ne miješaju
* http://dx.doi.org/10.1002%2Fadma.200700934
* https://web.archive.org/web/20120313151632/http://www.micronaut.ch/sidemenu/show/2011-Superhydrophobic-Structures/references
* http://members.ziggo.nl/scslai/lotus.pdf 

Kategorija:Hemijske osobine
Kategorija:Međumolekularne sile
Pozitron

Pozitron je antičestica elektrona. Pozitron ima jednaku masu i spin (1/2) kao i elektron, ali suprotni električni naboj od elektrona. Dakle, pozitroni su u antimateriji ono što su elektroni u materiji. Pozitron nastaje u različitim procesima, kao npr. nuklearnim beta-radioaktivnim raspadom nekih radioizotopa, te nastankom para elektron-pozitron iz gama zrake (tj. fotona dovoljno visoke energije). Kada se pozitron sudari s elektronom oni se anihiliraju. Pri tome najčešće nastaju dva fotona gama-zraka. Stoga kada pozitron naleti na tvar brzo dolazi do njegove anihilacije. Tako je poluživot pozitrona kad naleti na molekularno sredstvo oko 400-500 ps (pikosekundi), a za metale je smanjen čak na 100 ps. Međutim, sam za sebe, pozitron je stabilna čestica antimaterije. Kada bi ga se moglo zadržati u permanentnoj izolaciji, izbjegla bi se anihalacija, i pozitron bi zauvijek živio, kao i elektron.

Paul Dirac je 1928. godine teorijski predvidio postojanje pozitrona. Prve eksperimentalne dokaze o postojanju te do tada nepoznate čestice 1932. godine objavio je Carl D. Anderson. Ta je čestica kasnije identificirana kao pozitron i predstavlja prvootkrivenu antičesticu u fizici. Anihilacija pozitrona s elektronom prvi puta je proučavana 1940. godine. Različite eksperimentalne tehnike kojima su se proučavale anihilacije pozitrona u okvirima nuklearne spektroskopije doživjele su poseban razvoj u dva desetljeća nakon 1945. godine.

## Također pogledajte 
* Antimaterija

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* What is a Positron? (from the Frequently Asked Questions :: Center for Antimatter-Matter Studies)
* Website about positrons and antimatter
* Positron information search at SLAC
* Positron Annihilation as a method of experimental physics used in materials research. 
* New production method to produce large quantities of positrons
* Website about antimatter (positrons, positronium and antihydrogen). Positron Laboratory, Como, Italy
* Website of the AEgIS: Antimatter Experiment: Gravity, Interferometry, Spectroscopy, CERN
* Synopsis: Tabletop Particle Accelerator ... nova stola metoda za generiranje elektron-pozitronskih tokova.

Kategorija:Leptoni
Kategorija:Elektron
Dijastola

mini|desno|300px|Smjer kretanja krvi tokom dijastole komora
**Dijastola** (grč. *diastéllo* - rastavljati, razdvojiti) je naziv za stanje kada se srčane komore, odnosno pretkomore opuštaju nakon sistole.

*Dijastolički pritisak* je naziv za najniži pritisak u arterijama tokom srčanog ciklusa. Ovaj pritisak je jedna od dvije osnovne komponente krvnog pritiska.

## Dijastola pretkomore 
Tokom sistole komora dolazi do dijastole pretkomora. Tada se pretkomore pune pasivno krvlju iz dolaznih vena.

## Dijastola komore 
Tokom dijastole komora, pritisak u njima opada. Kada pritisak u komorama padne ispod vrijednosti pritiska u pretkomorama, bikuspidalni i trikuspidalni zalisci se otvaraju, nakon čega krv iz pretkomora prelazi u komore.

## Također pogledajte 
* Sistola
* Krvni pritisak

## Reference 
## Vanjski linkovi
Kategorija:Kardiovaskularni sistem
Kategorija:Srce
Kategorija:Krvni pritisak
Paul Dirac

**Paul Dirac** (puno ime **Paul Adrien Maurice Dirac**) bio je britanski fizičar i dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1933. zajedno s Erwinom Schrödingerom.

Pored ostalih otkrića, formulisao je jednačinu, kasnije nazvanu po njemu *Diracova jednačina*, kojom je opisao ponašanje fermiona, što je dovelo do pretpostavke o postojanju antimaterije.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1902.
Kategorija:Umrli 1984.
Kategorija:Biografije, Bristol
Kategorija:Britanski fizičari
Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za fiziku
Kategorija:Članovi Kraljevskog društva
Kategorija:Britanski nobelovci
Kategorija:Kvantni fizičari
Kategorija:Matematički fizičari
Kategorija:Teorijski fizičari
Kategorija:Dobitnici medalje "Max Planck"
Sistola

mini|desno|300px|Smjer kretanja krvi kod sistole komora
**Sistola** je naziv za kontrakciju srčanih komora i srčanih pretkomora pomoću koje se potiskuje krv u krvne sudove. Najčešće se spominje sistola lijeve srčane komore radi mjerenja krvnog pritiska.

Proces koji je suprotan sistoli i prati svaku sistolu se zove dijastola.

## Sistola pretkomore 
Sistola pretkomore je proces kontrakcije miokarda lijeve i desne pretkomore. Na EKG-u početak ove sistole je označen sa P.

Tokom sistole pretkomora dolazi do povećanja pritiska u pretkomorama što dovodi do prelaska krvi u komore. Većinom ova krv prelazi u komore pasivno (radi uticaja gravitacije), a ostatak pomoću sistole. Prilikom sistole pretkomora bikuspidalni i trikuspidalni zalisci su otvoreni, a zalisci aorte i plućne arterije zatvoreni.

## Sistola komore 
Sistola komore je proces kontrakcije miokarda lijeve i desne komore. Na EKG-u početak ove sistole je označen sa QRS kompleksom.

Na početku sistole komora, pritisak u komorama se povećava, što dovodi do zatvaranja bikuspidalnih i trikuspidalnih zalistaka. Nakon toga dolazi do nastavka povećanja pritiska i kada pritisak u komorama postane veći dolazi do otvaranja zalistaka aorte, odnosno plućne arterije i istiskivanja krvi u aortu, odnosno plućnu arteriju.

## Također pogledajte 
* Dijastola

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Kardiovaskularni sistem
Kategorija:Srce
Kategorija:Krvni pritisak
Univerzitet Sjeverne Karoline u Chapel Hillu

**Univerzitet u Sjevernoj Karolini u Chapel Hillu** () je američki javni univerzitet. Osnovan je 11. decembra 1789 godine.
Prve studente je upisao, pa je UNC najstariji javni univerzitet u Sjedinjenim Američkim Državama, i jedan je od originalnih osam škola poznatih kao "Public Ivy". Univerzitet je član Asocijacije američkih univerziteta i Asocijacije istraživačkih univerziteta,

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* North Carolina Tar Heels 
* Univerzitet u Sjevernoj Karolini u Chapel Hillu 

Kategorija:Univerziteti u Sjedinjenim Američkim Državama
Kategorija:Univerziteti u Sjevernoj Karolini
Univerzitet u Sjevernoj Karolini u Chapel Hillu
Univerzitet u Sjevernoj Karolini u Chapel Hillu
Kategorija:Obrazovne institucije osnovane 1789.
Stojan Župljanin

**Stojan Župljanin** (ćirilica: Стојан Жупљанин) je rođen 28. septembra, 1951. godine u Kotor Varošu. Zavšio je Pravni fakulet u Sarajevu, položio pravosudni ispit. Na Pravnom fakultetu Univerziteta u Banjoj Luci, ostala mu je odbrana magistarskog rada.

Od 1991. godine je bio načelnik regionalnog Centra službi bezbjednosti u Banjoj Luci. Od maja do jula 1992. godine bio je član Kriznog štaba Autonomne regije Krajina (ARK), a 1994. postao je savjetnik predsjednika RS za unutrašnje poslove.

Stojana Župljanina Haški tribunal tereti za genocid, zločin protiv čovječnosti i ratne zločine 1992. godine nad Bošnjacima i Hrvatima Bosanske krajine, odnosno tzv. Autonomne regije Krajina koja je stvorena septembra 1991. godine i koja je obuhvatala 16 općina BiH.

Prema optužnici, Župljanin je imao operativnu kontrolu nad općinskim i regionalnim policijskim snagama, uključujući i one koje su bile zadužene za logore.

Kao član Regionalnog kriznog štaba Župljanin je, prema optužnici, lično i sa drugima, učestvovao u ostvarenju plana etničkog čišćenja ARK, te je 10.000 Bošnjaka i Hrvata deportovao iz Bosanske krajine, a hiljade su ubijene u napadima na mjesta u kojima su živjeli i u logorima na tim prostorima.

Optužnica protiv njega podignuta je 17. decembra 1999. godine, a otpečaćena 13. jula 2001. godine http://www.un.org/icty/indictment/english/zup-2ai041006.htm.Od objavljivanja optužnice Župljanin je bio u bjekstvu.

Uhapšen je 11. juna 2008. godine u okolini Beograda, Srbija i izručen Haškom tribunalu gdje se na navode iz optužnice izjasnio da nije kriv.

Nakon suđenja, 27. marta 2013. godine Župljanin je pravosnažno osuđen na 22 godine zatvora za počinjene ratne zločine i zločine protiv čovječnosti.

## Reference 
Kategorija:Ratni zločinci u ratu u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Biografije, Kotor-Varoš
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Rođeni 1951.
Kategorija:Srbi iz Bosne i Hercegovine osuđeni za ratne zločine
Kategorija:Srbi iz Bosne i Hercegovine osuđeni za zločine protiv čovječnosti
Robert Mugabe

**Robert Gabriel Mugabe** (21. februar 1924 – 6. septembar 2019) bio je zimbabveanski političar, predsjednik te zemlje od 1987. do 2017. godine, a prethodno premijer od 1980. do 1987.

## Vanjski linkovi
*

Kategorija:Rođeni 1924.
Kategorija:Umrli 2019.
Kategorija:Zimbabveanski političari
Kategorija:Biografije, Kutama (Zimbabwe)
Kategorija:Generalni sekretari Pokreta nesvrstanih
Chordae tendineae

mini|desno|300px|*Chordae tendineae* na presjeku srca označene bijelom bojom
**Chordae tendineae** ili **srčane niti**, su tanke tetivne niti u srcu koje spajaju bikuspidalni, odnosno trikuspidalni zalistak sa papilarnim mišićima na zidovima komora.

## Funkcija 
Njihova funkcija je da spriječe izvrtanje atrioventrikularnih srčanih zalistaka u pretkomore.

## Građa 
*Chordae tendineae* su sastavljene pretežno od kolagena (80%), a ostatak čini elastin i endotelijalne ćelije.

## Reference 
## Vanjski linkovi
Lijevo srce

mini|desno|300px|Dijagram ljudskog srca
**Lijevo srce** je termin koji se koristi da zajedno označi lijevu pretkomoru i lijevu komoru.

Kroz lijevo srce protiče krv sa kisikom koja dolazi putem plućnih vena u lijevu pretkomoru. Zatim kroz bikuspidalni zalistak prelazi u lijevu komoru nakon čega dolazi do sistole komore i ispumpavanja krvi u aortu.

Zid lijeve strane srca je deblji od zida desne strane, kao posljedica jačeg istiskivanja krvi u krvotok.

## Također pogledajte 
* Desno srce
Srčane šupljine

mini|desno|300px|Presjek srca sa vidljivim šupljinama
**Srčane šupljine** su četiri šupljine unutar srca. Srčane šupljine su:

* Srčane pretkomore:
** Lijeva srčana pretkomora, prima krv preko plućnih vena i šalje je u lijevu komoru
** Desna srčana pretkomora, prima krv preko šupljih vena i šalje je u desnu komoru
* Srčane komore:
** Lijeva srčana komora, prima krv iz lijeve pretkomore i pumpa je u aortu
** Desna srčana komora, prima krv iz desne pretkomore i pumpa je u plućnu arteriju

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Srce
Nogometna reprezentacija Njemačke

**Nogometna reprezentacija Njemačke** predstavlja Njemačku na međunarodnim nogometnim takmičenjima i pod kontrolom je *nogometnog saveza Njemačke* (*Deutscher Fußball-Bund – DFB*).

## Historija 
Krovna institucija njemačke nogometne reprezentacije je Njemački nogometni savez (*DFB*). Svoju prvu zvaničnu utakmicu odigrali su 5. aprila 1908. protiv reprezentacije Švicarske. Do danas su osvojili 4 naslova svjetskog prvaka (1954, 1974, 1990 i 2014.) i poslije Brazila je najuspješnija reprezentacija svijeta.

Njemačka je do sada preskočila samo dva turnira (1930 i 1950), a podatak da je od 1954. i prve titule na apsolutno svakom SP igrala četvrtfinale govori da se radi o ekipi specijalno montiranoj za velika takmičenja. Sa time se slaže i statistika. Njemačka ima četiri titule na SP, četiri puta je bila druga i četiri puta treća. Biti dobar u Njemačkoj znači biti najbolji pa je to standard od koga se ne odstupa ni kada je u pitanju nogomet. Migracije i činjenica da je Njemačka obećana evropska zemlja iznjedrili su veliki broj imigranata u timu, što je sve normalnija pojava u gotovo svakoj reprezentaciji u Evropi.

## Utakmice 
### Kvalifikacije za EP 2016. 
### Kvalifikacije za SP 2018. 
### Kvalifikacije za EP 2020. 
## Nastupi na turnirima 
### Nastupi na Svjetskim prvenstvima 
### Nastupi na Evropskim prvenstvima 
### Nastupi na FIFA Kupu konfederacija 
## Trenutni sastav 
Spisak igrača učesnika na EP 2016.
Broj nastupa i golova za nacionalni tim prikazan je pred početak prvenstva.

Lukas Podolski 2.jpg|
Bastian Schweinsteiger 20120609.jpg|
Mesut Özil, Germany national football team (04).jpg|
Thomas Müller, Germany national football team (05).jpg|
Manuel Neuer, Germany national football team (07).jpg|
Toni Kroos, Germany national football team (03).jpg|

## Dresovi kroz historiju 
### Domaći dresovi 
### Gostujući dresovi 
## Selektori 
Posljednja izmjena: 10. septembar 2023.

## Statistika igrača 
Zadnja izmjena 16. juli 2014.

### Najviše nastupa 

6423 Lothar Matthäus.JPG|
Philipp Lahm, Germany national football team (01).jpg|
Franz Beckenbauer 22-6-74.png|
Bastian Schweinsteiger 20120609.jpg|
Per Mertesacker 2014 v Palace.jpg|
Jürgen Kohler 2005.jpg|

### Najbolji strijelci 

Gdansk PGE Arena GER-GRE Euro 2012 24 Klose.jpg|
Gerd Müller 1974.jpg|
Lukas Podolski 20120609.jpg|
Ballack.jpg|
Jürgen Klinsmann.jpg|
Rummenige2008-05.jpg|

## Također pogledajte 
* Utakmice Njemačka - Bosna i Hercegovina

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt nogometnog saveza Njemačke
* Njemačka  na zvaničnom sajtu FIFA-e
* Njemačka na zvaničnom sajtu UEFA-e

*
Eugenio Montejo

**Eugenio Montejo** (19. oktobar 1938, Caracas, Venecuela – 5. juni 2008, Valencia, Venecuela), bio je venecuelanski pjesnik i diplomat.

## Pjesme 
* Elegos (1967)
* Muerte y memoria (1972)
* Algunas palabras (1977)
* Terredad (1978)
* Trópico absoluto (1982)
* Alfabeto del mundo (1986)
* Adiós al Siglo XX (1992)
* Chamario (2003), za djecu

## Eseji 
* La ventana oblicua (1974)
* El taller blanco (1983)
* El cuaderno de Blas Coll (1981)

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Biography and samples at Salt Publishing

Kategorija:Venecuelanski pisci
Kategorija:Rođeni 1938.
Kategorija:Umrli 2008.
Srčana komora

mini|lijevo|250px|Dijagram ljudskog srca
**Srčana komora** je naziv za vrstu srčanih šupljina. Srčane komore služe da primaju krv iz srčanih pretkomora i pumpaju je u arterije. Kod životinja sa zatvorenim krvotokom postoji najmanje jedna komora, a najčešće su dvije. Ribe posjeduju jednu komoru, dok većina ostalih životinja posjeduje dvije komore.

## Također pogledajte 
* Lijeva srčana komora
* Desna srčana komora

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Kardiovaskularna fiziologija
Srčana pretkomora

**Srčana pretkomora** je naziv za vrstu srčanih šupljina. Srčane pretkomore služe da primaju krv iz krvotoka i sprovode je u komore. Kod životinja sa zatvorenim krvotokom postoji najmanje jedna pretkomora, a najčešće su dvije. Ribe posjeduju jednu pretkomoru, dok većina ostalih životinja posjeduje dvije pretkomore.

Srčane komore su za vrijeme fetusog razvoja spojene otvorom (*foramen ovale*).

## Također pogledajte 
*Srčana komora
* Lijeva srčana pretkomora
* Desna srčana pretkomora

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Srce
Grb Kraljevine Jugoslavije

mini|desno|200px|Grb Kraljevine Jugoslavije
**Grb Kraljevine Jugoslavije** (odnosno **grb Kraljevine SHS**) se sastoji od dvoglavog orla na čijim prsima se nalazi štitna kojem se nalaze simboli koji predstavljaju Srbe, Hrvate i Slovence. Srbe simbolizira bijeli krst sa četiri ocila, Hrvate šahovnica, a Slovence tri zvijezde celjskih grofova.

Ostatak grba je sličan Grbu Srbije (tadašnjem grbu Kraljevine Srbije).

## Također pogledajte 
* Zastava SFRJ
* Grb Bosne i Hercegovine
* Grb Hrvatske
* Grb Makedonije
* Grb Crne Gore
* Grb Srbije
* Grb Slovenije

Jugoslavija, Kraljevina
Kategorija:Jugoslavija
Kategorija:Kraljevina Jugoslavija
Kategorija:Simboli Jugoslavije
Grb Osmanskog Carstva

mini|desno|200px|Grb Osmanskog Carstva
**Grb Osmanskog Carstva** je stvoren tek u 19. vijeku. Dotad je svaki sultan Osmanskog Carstva imao svoj vlastiti monogram, zvani tugra, koji se koristio kao grb. Svoj krajnji oblik je dobio 17. aprila 1882. kada ga je sultan Abdul Hamid II. i usvojio kao grb carstva.

Sastojao se od dvije zastave: zastava Anadolija i ostale azijske ejalete na kojoj su prikazani polumjesec i zvijezda na crvenoj podlozi, i zastava Rumelija na kojoj su predstavljena tri polumjeseca na zelenoj pozadini.

Neki grafički elementi sa grba Osmanskog Carstva se mogu vidjeti i na savremenom grbu Republike Turske, kao što su npr. centralni oval i okomito postavljeni polumjesec i zvijezda.

## Također pogledajte 
* Grb Turske

## Reference 
Osmansko Carstvo
Kategorija:Osmansko Carstvo
Desno srce

mini|desno|300px|Dijagram ljudskog srca
**Desno srce** je termin koji se koristi da zajedno označi desnu pretkomoru i desnu komoru.

Kroz desno srce protiče krv bez kisika koja dolazi putem šupljih vena u desnu pretkomoru. Zatim kroz trikuspidalni zalistak prelazi u desnu komoru nakon čega dolazi do sistole komore i ispumpavanja krvi u plućnu arteriju.

## Također pogledajte 
* Lijevo srce

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Srce
Antonov An-124

mini|An-124
**Antonov An-124-Ruslan** jedan je od najvećih čisto teretni aviona na svijetu. Vrlo je sličan američkom Lockheed C-5 Galaxy. Prvi prototip je poletio 26. decembra 1982. godine. Godišnje Antonov proizvodi između 8 i 10 aviona ovog tipa. NATO *kod* ovog aviona je *Kondor*. Njegov nasljednik kao najveći avion u upotrebi je Antonov An-225 Mrija.

## Tehnički podaci 
* **Godina produkcije**: 1982–1988, 2008–
* **Firma**: Antonov
* **Raspon krila**: 73,3 m
* **Dužina**: 69,1 m
* **Visina**: 21 m
* **Površina krila**: 628 m2
* **Težina (prazan)**: 175.000 kg 
* **Mogući tovar **: 150.000 kg 
* **Težina (maksimalna pri startu)**:  405.000 kg
* **Posada **: 6–7 (ovisno o namjeni)
* **Brzina**: 850 km/h ili Mah 0,77
* **Visina leta**: 9.500 m
* **Dužina leta**: 16.090 km, natovaren sa 150.000 kg 4.500 km
* **Pogon**: 4× Lotarev D-18T turbina
* **Snaga**: 4× 229,5 kN potiska

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica An-124

Kategorija:Avioni
Kategorija:Transportni avioni
Adrenalin

mini|Struktura adrenalina
**Adrenalin** ili **epinefrin** je hemijska supstanca koja se proizvodi u organizmu. Najveći dio adrenalina se sintetizuje i oslobađa iz srži nadbubrežnih žlijezda kao hormon. Samo ime adrenalin (lat. *ad+renes* = na bubregu) ili epinefrin (grč. *epi-+nephros* = na bubregu) ukazuje na porijeklo ovog hormona. U centralnom nervnom sistemu neki neuroni oslobađaju adrenalin kao neurotransmiter.

## Uloga 
Adrenalin je jedan od hormona stresa. Usljed stresne reakcije dolazi do lučenja adrenalina iz nadbubrežne žlijezde. Putem krvi dolazi do gotovo svih organa gdje izaziva sljedeće promene (u zagradi su navedeni glavni receptori preko kojih se postiže dejstvo):

* ubrzanje rada srca (ß1)
* povećanje snage srca (β1)
* suženje krvnih sudova (vazokonstrikcija) (α1) perifernog tkiva, ali proširenje (vazodilatacija) krvnih sudova srca, mozga, nekih mišića (β2) i još nekih bitnih organa.
* širenje bronhija (bronhodilatacija) (ß2)
* stvaranje toplote (ß2)
* razgradnja glikogena i povećanje koncentracije glukoze u krvi (ß2)
* razgradnja masnog tkiva i povećanje koncentracije slobodnih masnih kiselina u krvi (ß1)
* proširenje zjenica (midrijaza).

Adrenalin priprema organizam za borbu ili bijeg.

## Također pogledajte
*Hormon

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Neurotransmiteri
Kategorija:Hormoni
Kategorija:Ljudski metaboliti
Lockheed C-5 Galaxy

**Lockheed C-5 Galaxy** je odgovor firme Lockheed na raspisani konkurs USAF-a za jedan avion, koji bi bio u stanju da operira sa istih aerodroma kao Lockheed C-141 sa mogućnošću većeg pritovara. Konstrukcija prototipa je počela u augustu 1966. godine, a prvi avion ovog tipa letio je već 30. juna 1968. Prvi avioni za *Military Airlift Command* (MAC) su isporučeni 17. decembra 1969. Galaxy je slične strukture kao i C-141 Starlifter samo je veći i ima tovarni prostor od 36,91 m dužine i 5,79 m širine koji se može u cjelosti koristiti.

## Tehnički podaci 
## Također pogledajte 
* Airbus A380
* Antonov An-124
* Antonov An-225
* Boeing 747

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*Službena stranica

Kategorija:Avioni
Kategorija:Avijacija
Kategorija:Lockheed Martin
Kategorija:Transportni avioni
Lockheed C-130 Hercules

**Lockheed C-130 Hercules** je jedan od najpoznatijih teretnih aviona za vojne i civilne potrebe. Njegova produkcija je iznos potrebe USAF-a za turbopropelerskim transportnim avionima za *Military Airlift Command* (MAC) a sadašnji *Tactical Air Command* (TAC). Prvi prototip sa nazivom *YC-130* je letio 23. augusta 1954. godine. Prvi serijski avion tipa *C-130A* je poletio 7. aprila 1955. i od decembra 1955. se dodjeljuje jedinicama TAC-a. Od 1955. je na različite civilne i vojne organizacije isporučeno više od 2000 komada ovoga aviona. jedna od varianti ovog aviona je *JC-130B* koja se koristi za vađenje satelitskih kapsula iz mora poslije njihovog povratka na zemlju. Varijanta *HC-130E* je jedan SAR (SAR=*S*earch *A*nd *R*escue) avion za spašavanje raketnih posada po njihovom povratku na zemlju. Zadnja varijanta je *C-130J* *Advanced Hercules* koja od 1989. zamjenjuje zastarjele *C-130E* u američkim zračnim snagama. 

## Tehnički podaci (C-130H) 
## Vanjski linkovi 
*Službena stranica

Kategorija:Avioni
Kategorija:Avijacija
Kategorija:Lockheed Martin
Kategorija:Transportni avioni
Deksibuprofen

**Deksibuprofen** je lijek iz grupe nesteroidnih antiupalnih lijekova. On je *d* izomer ibuprofena. Prvi put je patentiran 1996 godine. Kao i ibuprofen, deksibuprofen je inhibitor ciklooksigenaze.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Karboksilne kiseline
Kategorija:Nesteroidni antiupalni lijekovi
Alminoprofen

**Alminoprofen** je lijek koji spada u grupu nesteroidnih antiupalnih lijekova.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Nesteroidni antiupalni lijekovi
Kategorija:Karboksilne kiseline
Kategorija:Analgetici
Kategorija:Anilini
Fluorescentna lampa

mini|300px|Različite izvedbe fluorescentnih cijevi
**Fluorescentna cijev** je svjetlosni izvor u kojem se vidljiva svjetlost dobija na fluorescentnom sloju pobuđenim ultraljubičastim zračenjem koje nastaje električnim izbojem u smjesi živine pare i plemenitih plinova.

U odnosu na običnu sijalicu odlikuje je veći stepen pretvaranja električne energije u svjetlost i duži životni vijek.

Na električnu mrežu se spaja preko predspojne naprave - najčešće je to prigušnica, iako se sve više koriste i elektroničke predspojne naprave kojima se zbog rada na višoj frekvenciji izbjegava neugodno titranje, a povećava se i korisnost.

Često se pogrešno naziva neonska cijev, što je korektan naziv samo za cijevi
bez žive i fluorescentnog sloja.

Uobičajeni naziv za kompaktnu izvedbu sa integriranom elektroničkom predspojnom napravom i E27 podnožjem je **štedna sijalica**.

## Također pogledajte
*Svjetlosni izvori

Kategorija:Elektrotehnika
Kategorija:Svjetlost
Kategorija:Američki izumi
Kategorija:Fluorescencija
Električna sijalica

mini|Električna sijalica|290x290piksel
**Sijalica** je električni uređaj koji proizvodi svjetlost iz električne struje. Električna struja prolazi kroz tanku nit, koja se zagrijava i emitira svjetlost. Nit se danas najčešće pravi od volframa. Stakleno tijelo onemogućava pristup kisika, koji bi doveo do oksidacije niti. Potrebno je razlikovati sijalicu sa niti od fluorescentne cijevi. Sijalica emitira svjetlost putem inkandescencije (emisija svjetla uslijed zagrijavanja tijela), dok fluorescentna cijev funkcionira na osnovu emisije od strane fluorescentnog sloja.

## Također pogledajte 
* Svjetlosni izvori

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Elektrotehnika
Kategorija:Svjetlost
Kategorija:Engleski izumi
Grb Tibeta

mini|desno|300px|Grb Tibeta
**Grb Tibeta** je simbol tibetanske vlade u egzilu sa sjedištem u indijskom gradu Dharamshala. Na grbu su, uz male izmjene, iskombinovani različiti elementi sa zastave Tibeta i sadrže brojne budističke simbole. Središnji dio grba čine sunce i mjesec, koji se uzdižu iznad Himalaja, a predstavljaju tibetansku naciju. Sa strane se nalaze dva sniježna lava, a u sredini *Dharmacakra*, jedan od simbola hinduizma i budizma.
Kao simbol tibetanskog pokreta za nezavisnost ovaj grb je zabranjen u Kini.
Grb se često viđa štampan u crno-bijeloj i grimizno-bijeloj varijanti, što je karakteristično za boje koje se uobičajeno viđaju u budističkoj ikonografiji i odjeći.
## Također pogledajte 
* Zastava Tibeta

## Reference 
Tibet
Kategorija:Tibet
Bikuspidalni zalistak

mini|desno|300px|Dijagram ljudskog srca
**Bikuspidalni zalistak** (**lijevi atrioventrikularni zalistak** ili **mitralni zalistak**) je zalistak u srcu koji se nalazi između lijeve pretkomore i lijeve komore. Naziv mitralni dolazi od sličnosti zaliska sa mitrom, biskupskom kapom.

## Funkcija 
Bikuspidalni zalistak služi za usmjeravanje krvi iz lijeve pretkomore u lijevu komoru. Prilikom sistole pretkomore ovaj zalistak je otvoren. Na kraju sistole pretkomore, odnosno dijatostole komore, ovaj zalistak se zatvara sprečavajući tako povratak krvi u pretkomoru i stoji zatvoren tokom trajanja sistole lijeve komore.

## Anatomija 
Bikuspidalni zalistak se sastoji od dva zaliska koji zatvaraju atrioventrikularni otvor. Otvor je okružen fibroznim prstenom. Zalisci su povezani sa zidom lijeve komore pomoću *chordae tendineae*, da bi se spriječilo njihovo uvrtanje u pretkomore.

Kategorija:Srce