Fetusne membrane

**Fetusne membrane** su četiri ekstraembrionske membrane, povezane s razvojem embrija i fetusa kod ljudi i ostalih sisara. To su amnion, horion, alantois i žumančana vrećica. Amnion i horion su **horioamnionske membrane** koje čine amnionsku vrećicu koja okružuje i štiti embrion. Fetusne membrane su četiri od šest pomoćnih organa koje razvija conceptus, a koji nisu dio samog embriona, druga dva su placenta i pupčana vrpca.  Fetusne membrane nastaju iz sloja trofoblasta (vanjskog sloja ćelija) implanta blastocista. Amnion je najdublji sloj i stoga je u kontaktu sa amnionskom tekućinom, fetusom i pupčanom vrpcom. Unutrašnji pritisak amnionske tečnosti uzrokuje pasivno vezivanje amniona za horion.

[thumb|300px|Fetusne membrane prikazane u 3. sedmici nakon [gastrulacija|gastrulacije]]
Od unutrašnjosti prema van, fetusne membrane se sastoje od amniona i horiona. Osim toga, dijelovi decidue su često pričvršćeni za vanjski dio horiona.

#### Amnion 
Amnion je avaskularan, što znači da ne sadrži vlastite krvne sudove. Stoga mora dobijati potrebne hranjive tvari i kisik iz obližnje horionske i amnionske tekućine, te fetusnih površinskih sudova. Amnion karakteriziraju kuboidni i stupčasti epitelni slojevi.

#### Horion 
Horionska membrana je sloj vlaknastog tkiva koji sadrži fetalne krvne sudove.

#### Žumančana vrećica
Žumančana vrećica je membranozna vrećica pričvršćena za embrion, koju formiraju ćelije hipoblastnog sloja dvolalaminarnog embrionskog diska. Ovo se alternativno naziva i *pupčana vezikula*. Kod ljudi, žumančana vrećica je važna u ranoj embrionskoj opskrbi krvlju.

#### Alantois
Ljudski alantois je kaudalni izbočina žumančane vrećice, koja biva okružena mezodermnom veznom stabljikom ili tjelesnom stabljikom. Vaskularizacija tjelesne stabljike se razvija u pupčane arterije koje prenose deoksigeniranu krv do posteljice. Izvana je kontinuiran sa proktodeumom, a iznutra sa kloakom. Embrionski alantois postaje fetusni urah, koji povezuje fetusni mjehur (razvijen iz kloake) sa žumančanom vrećicom. Urah uklanja dušični otpad iz fetusnog mjehura. Nakon rođenja, urahus se zatvara i postaje medijalni pupčani ligament.

## Funkcija 
Fetalna membrana okružuje fetus tokom gestacijskog perioda i osigurava održavanje trudnoće do porođaja, zaštitu fetusa, kao i ključnu ulogu u održavanju uslova potrebnih za zdravlje fetusa.

### Barijerna funkcija 
Fetalne membrane odvajaju majčino tkivo od fetalnog tkiva na osnovnom mehaničkom nivou. Fetalna membrana se sastoji od debelog ćelijskog horiona koji prekriva tanki amnion sastavljen od gustih kolagenih fibrila. Amnion je u kontaktu s amnionskom tekućinom i osigurava strukturni integritet vreće zbog svoje mehaničke čvrstoće. Donji horion je spojen s deciduom na majčino-fetalnom spoju. Ova interakcija je vitalna u kontroli lokalnog imunološkog sistema, što je zauzvrat ključno za održavanje polu-alogenog fetusa. Na kraju trudnoće, u fetalnoj membrani koja prekriva grlić maternice razvija se 'slaba zona' zbog preoblikovanja kolagena. To na kraju dovodi do pucanja fetalne membrane i početka porođaja.

### Signalizacija sazrijevanja fetusa i porođaja 
Kako trudnoća napreduje prema terminu, fetusne membrane slabe. Amnion je ključan u sintezi prostaglandina koji dospijevaju u miometrij i pokreću porođaj. Horion eksprimira hemikalije koje uravnotežuju sintezu i metabolizam ovih prostaglandina kako bi se osiguralo da se miometrij ne aktivira prijevremeno. Smatra se da prostaglandin E2 sintetiziraju ćelije u amnionu i da je neophodan za dilataciju grlića materice na početku porođaja. Glukokortikoidi su povezani sa sazrijevanjem fetusa, regulacijom imunskog odgovora i mnogim drugim promjenama povezanim s trudnoćom. Rizik od spontanog prijevremenog porođaja povećavaju prethodni prijevremeni porođaj, crna rasa, parodontalne bolesti i nizak indeks tjelesne mase majke. Ključni pokazatelji prijevremenog porođaja su kratka dužina grlića maternice i povišena koncentracija fetalnog fibronektina u cervikalno-vaginalnom području.

Patofiziologija fetalnih membrana, kao što su mikrofrakture, starenje ćelija u fetusnoj membrani i upala, mogu dovesti do povećane šanse za prijevremenu rupturu fetusnih membrana (pPROM).

### Mikrofrakture fetusnih membrana 
Tokom trudnoće, fetusne membrane prolaze kroz remodeliranje kako bi se omogućilo povećanje veličine maternice. Remodeliranje fetusnih membrana dešava se i na nivou ćelija i na nivou vanćelijskog matriksa (ECM).

Mikrofrakture karakteriziraju:
* Promjene ili odbacivanje epitelnih ćelija amnionskog sloja Kako se ćelije fetalne membrane proliferiraju tokom remodeliranja, telomere (kratke ili nekodirajuće DNK na kraju hromosoma koje štite esencijalnu kodirajuću DNK od degradacije tokom replikacije) se skraćuju jer se hromosomi ne mogu u potpunosti kopirati od kraja do kraja. Kada telomere dostignu kritičnu dužinu, ćelija se više ne može dijeliti i stoga može uzrokovati replikativno starenje zavisno od telomera. Ovo bi se trebalo prirodno dogoditi u terminu (37 sedmica), jer je važan faktor za povećanje upalnog okruženja u maternici kako bi se započeo porođaj. Međutim, starenje fetusne membrane može se ubrzati oksidativnim stresom i stoga stimulirati sterilnu upalu prije termina; posljedično, uzrokujući prijevremeni porođaj.

## Također pogledajte
* Reichertova membrana

## Reference 
Kategorija:Embriologija