open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Međunarodna unija za biohemiju i molekularnu biologiju

**Međunarodna unija za biohemiju i molekularnu biologiju** (*International Union of Biochemistry and Molecular Biology*)b (**IUBMB**)  je međunarodna  nevladina organizacija  koja okuplja  države, intitucije i naučnike iz oblasti  biohemije  i molekulske biologije. Forirana je  1955., kao **Međunarodna unija za biohemiju**  (*International Union of Biochemistry*); 2008.  imala je  77 zemalja-članica.

IUBMB, svake tri  godine organizira   kongrese  za pripadajuće naučno podfručje, a češće sponzorira konferencije, simpozije, edukativne aktivnosti i predavanja.

Objavljuje standarde za biohemijsku nomenklaturu, uključujući i enzime, u nekim slučajevima zajedno sa Međunarodnom unijom za čistu i primenjenu hemiju (IUPAC).

IUBMB je pokrenula  projekat *Wood Whelan Research Fellowship shema* za mlade istraživače. Smatra se kao prestižna nagrada za doktorande. Kandidati se  biraju  na osnovu konkurentnog prijedlog projekta i referentnih članaka. nagrada pruža priliku za rad na određenom projektu u drugoJ laboratorijI u stranoj zemlji.

Ova unija  povezana je  sa časopisom *Biochemistry and Molecular Biology Education*  * (ranije *Biochemical Education*,  *BioEssays*, *BioFactors*, *Biotechnology and Applied Biochemistry*, *IUBMB Life*, *Molecular Aspects of Medicine*  i *Trends in Biochemical Sciences''.' 

## Također pogledajte
* Nomenklatura
* EC broj
* IUPAC

## Reference
## Vanjski  linkovi 
*IUBMB Nomenclature Recommendations

Kategorija:Organizacije iz molekulske biologije
Kategorija:Nevladine organizacije
 Kategorija:Hemijska nomenklatura
Kategorija:Međunarodne naučne organizacije
Amazonas (brazilska savezna država)

**Amazonas** je jedna od 26 saveznih država Brazila, locirana unutar Sjeverne regije.

Predstavlja sjeverozapadni dio Brazila i 9. najveću administrativnu jedinicu na svijetu.

Prostire se na površini od 1.570.745&nbsp;km2 i najveća je brazilska savezna država. Prema podacima iz 2012, u njoj je živjelo 3.807.923 stanovnika i 14. je najmnogoljudnija, a sa 2,4 stanovnika/km2 najrjeđe naseljena od svih brazilskih saveznih država.
Glavni i najveći grad države jest Manaus.

## Geografija 
Graniči sa saveznim državama: Roraimom na sjeveru, Paráom na istoku, Mato Grossom i Rondônijom na jugu i Acreom na jugozapadu. Osim toga, graniči s Peruom, Kolumbijom i Venecuelom.

## Historija 
Ujedinjenjem provincija Grão-Pará i Rio Negro 1821. Amazonas postaje sastavni dio novoformirane provincije Grão-Para. Sljedeće godine, proglašavanjem nezavisnosti Brazila, provincija Grao-Para postaje Provincija Para države Brazil.

Godine 1832. izbila je pobuna zbog zahtjeva za statusom Amazonasa kao zasebne provincije. Pobuna je ugušena. Međutim, kad je izbila socijalna pobuna u provinciji Grão-Pará u periodu 1835–1840, Amazonas je ostao lojalan centralnoj carskoj vladi, nakon čega je uslijedila svojevrsna nagrada za tu lojalnost u vidu formiranja samostalne provincije Amazonas 1850.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službeni sajt

*
Amazonas
Kategorija:Države i teritorije osnovane 1850.
Crkvice

;Bosna i Hercegovina:
* Crkvice (Gornji Vakuf-Uskoplje), naselje u općini Gornji Vakuf-Uskoplje.

;Srbija:
* Crkvice (Bojnik), naselje u općini Bojnik.
Duša (čvor)

* Duša, nematerijalna komponenta čovjekova života.

;Bosna i Hercegovina:
* Duša (Gornji Vakuf-Uskoplje), naselje u općini Gornji Vakuf-Uskoplje.
El-Mumtahina

**El-Mumtahina** (arapski: **سورة الممتحنة**) jest 60. sura u Kur'anu. Ima 13 ajeta i spada u medinske sure.

## Sadržaj 
U prvom dijelu govori se o neprijateljima vjernika, tj. o nevjernicima koji poriču istinu koja im je objavljena i izgone Poslanika i vjernike (misli se: iz Mekke) zbog toga što vjeruju u Allaha.

Dalje se navode primjeri vjernicima, a kao uzor se spominje i Ibrahim kada se kaže:

## Također pogledajte 
* Kur'an
* Tefsir Ibn-Kesira

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Tefsir sure El-Mumtahina 
* Sura El-Mumtahina s prijevodom na bosanski (od Korkuta) na *tanzil.net*
* Sura El-Mumtahina s audiozapisom

Kategorija:Kur'an
Kategorija:Medinske sure
Kategorija:Sure
Kategorija:Sure u kojima se spominju poslanici
Parlamentarni izbori u Hrvatskoj 2015.

**Parlamentarni izbori u Hrvatskoj 2015. su održani** 8. novembra 2015. Biran je 151 zastupnik u Parlamentu. Ovi parlamentarni izbori su osmi po redu od  prvih višestranačkih izbora 1990 i prvi otkako je Hrvatska ušla u Evropsku uniju 2013.

Vladajućoj koaliciji lijevog centra Kukuriku, predvođenoj premijerom Zoranom Milanovićem, se suprostavila Domoljubna koalicija desnog centra predvođena Hrvatskom demokratskom zajednicom koju vodi stranački lider Tomislav Karamarko, kao i nekoliko novih političkih koalicija.

Preliminarni rezultati pokazuju da nema izražene većine u parlamentu, jer je vladajući Kukuriku osvojio 56 mjesta uz tri manjinska, ukupno 59. Opoziciona Patriotska koalicija je osvojila 56 mjesta u Hrvatskoj i sva tri namijenjena dijaspori, tako da i oni imaju 59 mjesta. IDS-PGS-RI koalicija će se, kako se očekuje, priključiti koaliciji Kukuriku, kao i pet preostalih manjinskih predstavnika, dajući koaliciji premijera Zorana Milanovića67 mjesta naspram 59 mjesta za opozicionu koaliciju Tomislava Karamarka. Trećeplasirani MOST vođen načelnikom Metkovića Božom Petrovim, koji je osvojio 19 mjesta, će vjerovatno biti odlučujući faktor za formiranje sljedeće vlade Hrvatske.

## Političke partije 

### Distribucija mjesta po izbornim područjima 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službeni rezultati Državni izborni odbor (Interaktivna karta)

Kategorija:2015. u Hrvatskoj
Kategorija:Izbori u Hrvatskoj
Kategorija:Izbori u Evropi 2015.
Kategorija:Parlamentarni izbori u Hrvatskoj
Inhibitor reverzne transkriptaze

**Inhibitori reverzne transkriptaze** (RTI) su klasa antiretrovirusnih lijekova u tretmanu HIV ili AIDS infekcija, a u nekim slučajevima i hepatitisa B. RTI inhibiraju aktivnost reverzne transkriptaze − virusne DNK polimeraze koja je odgovorna za replikaciju HIV i ostalih retrovirusa.

## Mehanizam
Kada HIV inficira ćeliju, reverzna transkriptaza kopira virusnu genomsku jednolančanu RNK u dvolančanu virusnu DNK. Virusna DNK se potom integrira u  hromosomsku DNK domaćina, što onda omogućuje ćelijske procese pod kontrolom virusne informacije, kao što su transkripcija i translacija za reprodukciju virusa. Enzimska funkcija RTI bloka reverzne transkriptaze inhibira završetak sinteze dvolančane virusne DNK, čime se sprečava umnožavanje HIV-a.

Sličan proces se dešava sa drugim tipovima virusa. Virus hepatitisa B, na primjer, nosi genetički materijal u obliku DNK, a za replikaciju uključuju RNK-ovisnu DNK polimerazu. Neki od istih spojeva, koji se koriste kao RTI, mogu blokirati HBV replikaciju; kada se koriste na taj način, oni se nazivaju inhibitori polimeraze.

## Tipovi
RTI  se javljaju u tri oblika:
* Nukleozidi analozi inhibitora reverzne transkriptaze (NARTI ili NRTI);
* Nukleotidi analozi  inhibitora reverzne transkriptaze (NtARTI ili  or NtRTI);
* Ne-nukleozidni inhibitori reverzne transkriptaze (NNRTI).

Antivirusni lijekovi i efekti NRTI i NtRTI su esencijski isti; oni su analozi prirodnih dezoksinukleotida potrebnih za sintezu virusne DNK i natječu se sa  prirodnim deoksinuleotidima za ugradnju u rastući lanac virusne DNK. Međutim, za razliku od prirodnih, NRTI i NtRTI nemaju 3'-hidroksilne grupe na polovini dezoksiriboz. Kao rezultat toga, slijedeće inkorporacije NRTI ili NtRTI, narednih dezoksinukleotida ne mogu formirati naredne 5'-3 'fosfodiesterske veze koje su potrebne za produženje lanca  DNK. Stoga, kada je ugrađena NRTI ili NtRTI, sinteza virusne sinteza DNK se zaustavlja u procesu poznatom kao lanac prestanka. Svi NRTI i NtRTI su klasificirani kao konkurentni inhibitori supstrata.

Nažalost, NRTI / NtRTI se  natječu kao podloga ne samo za  virusnu, nego i sintezu  DNK domaćina, djelujući kao terminalni lanci za oboje. Prvi objašnjava antivirusno dejstvo NRTI/ NtRTI, a drugi  njihove  neželjene efekate.

Nasuprot tome, NNRTI imaju potpuno drugačiji način djelovanja; blokiraju reverzne transkriptaze direktnim vezivanjem enzima. NNRTI nisu uključeni u virusnu DNK poput NRTI, ali umjesto toga inhibiraju kretanje proteinskih domena reverzne transkriptaze, koji su potrebni za obavljanje procesa sinteze DNK. NNRTI se stoga klasificiraju kao nekonkurentni inhibitori reverzne transkriptaze.

## Također pogledajte
*Enzim
*Retrovirus
*AIDS
## Reference
## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Inhibitori
Kategorija:Inhibitori reverzne transkriptaze
Reverzna transkriptaza

thumb|200px|Obilježena reverzna transkriptaza
**Reverzna transkriptaza** (**RNK zavisna DNK polimeraza**) jest enzim DNK polimerazni koji transkribira jednolančanu RNK u jednolančanu DNK. Ona je također *DNK zavisna DNK polimeraza* koja resintetizira drugi lanac DNK koji je komplementaran sa reverzno transkribiraom jednolačanom cDNK, nakon degradacije originalne iRNK. Ovaj enzim je reverzan zato što normalna transkripcija obuhvata sintezu RNK iz DNK.

Dobro proučene reverzne transkriptaze:
* HIV-1 reverzna transkriptaza HIV tipa 1 ();
* M-MLV reverzna transkriptaza virusa leukemije glodara
* AMV reverzna transkriptaza alfaretrovirusa;
* Telomerazna reverzna transkriptaza koja održava telomere eukariotskih hromosoma.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 
* Animacija dejstva reverzne transkriptaze

Kategorija:EC 2.7.7
Kategorija:Enzimi
Kategorija:Molekularna biologija
Kategorija:Virusni enzimi
Kategorija:Telomeri
Telomeraza

mini|300px|Ilustracija telomeraze
**Telomeraza** je jedan od ribonukleoproteina. Ovaj enzim dodaje ponavljajuće DNK sekvence (TTAGGG kod svih kičmenjaka) na 3' kraja lanca DNK. Telomerne regije se nalaze na krajevima eukariotskih hromosoma. Ta ponavljajuća sekvenca nukleotida sadrži nekodirajuću DNK,  koja inhibira gubitak važnih DNK segmenata sa hromosomskih krajeva. Pri svakom udvostručavanju hromosoma, gubi se samo 100–200 nukleotida, što ne izaziva oštećenja DNK.
 
Telomeraza je reverzna transkriptaza koja nosi svoju sopstvenu molekulu RNK. Koristi se  kao šablon pri elongaciji telomera, koji se skraćuju nakon svakog replikacijskog ciklusa.

Postojanje kompenzacijskih mehanizama za skraćivanje telomera je prvi uočio sovjetski biolog Aleksej Olovnikov 1973. On je takođe predložio telomernu hipotezu starenja i povezanost telomera sa kancerom. Telomerazu su otkrili Kerol Grajder i Elizabet Blekbern 1984. kod trepljara *Tetrahymena*. Zajedno sa Džekom Šostakom, Grajder i Blekbern su nagrađeni za ovo otkriće Nobelovom nagradom za fiziologiju i medicinu, 2009.

## Reference 
## Također pogledajte
* Telomera
* Reverzna transkriptaza

## Vanjski linkovi 
* Telomerazna baza podataka 
* 

Kategorija:EC 2.7.7
Kategorija:Replikacija DNK
Kategorija:Enzimi
Kategorija:Ribonukleoproteini
Kategorija:Biološko starenje
Kategorija:Antistarosne tvari
Popravka DNK

[frame|right|Prikazano oštećenje DNK je izazvalo višestruka oštećenja [hromosoma.]]
**Popravka DNK**  – ili već uobičajeno **reparacija DNK** – je kolekcija procesa kojima ćelija identificira  i korigira oštećenje DNK molekula koje su kodirane u njenom genomu.  U ćelijama čovjeka, normalne metaboličke aktivnosti i vanjski uvjeti, kao što su UV svjetlo i radioaktivnost, mogu izazvati oštećenja  DNK, proizvodeći dnevno i do milion individualnih molekulskih oštećenja po ćeliji.

Mnoga od  oštećenja molekula DNK, uvjetuju njihove strukturne poremećaje, koji mogu izmijeniti ili eliminirati sposobnost za transkripciju gena sa oštećenog segmenta DNK. Druga oštećenja potencijalno izazivaju štetne mutacije ćelijskog genoma, koje mogu uticati na preživljavanje ćelija ćerki nakon mitoze. Posljedično, u žiim ćelijama, proces reparacije mora biti konstantno aktivan, jer ako je neuspješan, kada dođe do ćelijske apoptoze, javljaju se nepovratna oštećenja DNK, uključujući prekide dvostrukih lanaca i njihova unakrsna povezivanja.

Brzina popravke DNK zavisi od mnogih faktora, uključujući tip  ćelija, starost i vanćelijsko okruženje. Ćelija koja je akumulirala velike količine oštećenja molekukla DNK ili ćelija koja je izgubila sposobnost djelotvorne  popravke oštećenja, može ući u neko od slijedećih mogućih stanja:
# nepovratno mirovanje, poznato kao starenje;
# ćelijsko samoubistvo, poznato kao apoptoza ili programirana ćelijska smrt;
# nekontrolirana ćelijska dioba i proliferacija,  koja može rezultirati pojavom tumora koji mogu biti i kancerogeni.

Sposobnost reparacije DNK je vitalna za integritet ćelijskog genoma i njeno normalno funkcioniranje. Mnogi geni za koje je inicijalno smatrano da utiču na životni vijek zapravo učestvuju u popravci i zaštiti DNK. Nedostatak  ispravljanja molekularnih lezija u ćelijama koje čine gamete unosi novonastale  mutacije u genom  potomstva i time utiče na stopu evolucijskih promjena.

## Reference 
## Također pogledajte
* Ćelijski ciklus
* Replikacija DNK

## Vanjski linkovi
* 3D strukture enzima za popravku DNK
* Ljudske bolesti uzrokovane poremećajima popravke DNK

Kategorija:Biološko starenje
Kategorija:Ćelijski procesi
Kategorija:Gerontologija
Kategorija:Mutacije
Kategorija:Popravak DNK
Kinaza

[thumb|200px|Dihidroksiaceton kinaza u kompleksu sa nerastvorljivim analogom [ATP(AMP-PNP).Koordinate iz PDB ID:1UN9.]]
**Kinaze**,  alternativno poznate i kao *fosfotransferaze* su enzimi koji prenose fosfatne grupe sa visokoenergijskih fosfata donorskih molekula, poput ATP, na specifične supstrate. Ovaj proces se naziva *fosforilacija*, a  ne treba ga poistovećivati safosforolizom, koju kataliziraju fosforilaze. Fosforilacija je transfer fosfatne grupe na molekulu, a ne obrnuto, tj. fosforoliza, odnosno prenos molekulskog fragmenta na fosfatnu grupu. Enzim koji uklanja fosfatne grupe je poznat kao fosfataza.
## Biohemija i značaj 
thumb|200px|Opća reakcija katalitskog djelovanja kinaze
Kinaze posreduju transfer fosfata od energijski bogatih  molekula (kao što je adenozin trifosfat |(ATP)  na molekulu njihovog supstrat. Kinaze su potrebne za stabilizaciju ove  reakcije, jer  fosfoanhidridna veza sadrži visoku razinu energije. Kinaze pravilno usmjeravaju svoje podloge i fosforil grupe  u okviru svojih aktivnih  mjesta, čime se povećava brzina reakcije. Osim toga,  najčešće koriste pozitivno nabijene aminokiselinske ostatke, koji elektrostatski stabilizuju  stanje tranzicije u interakciji sa negativno napunjenom fosfatnom grupom. Alternativno, neke kinaze, za koordiniranje  fosfatne grupe, u njihovom aktivnom mjestu,  koriste veze metalnog  kofaktora.

Kinaze se intenzivno koriste i  u prijenosu signala i reguliranju složenih procesa u ćelijama. Fosforilacija molekula može pojačati ili inhibirati njihovu aktivnost i modulirati sposobnost za interakciju s drugim molekulama. Dodavanje i uklanjanje fosforil grupa pruža ćelijama sredstvo kontrole, jer  različiti kinaze mogu da odgovoriti na različite uvjete ili signale. Mutacije kinaza koje dovode do gubitka  ili gubitak funkcije mogu kod ljudi izazvati rak i druge bolesti ljudi, uključujući i određene vrste leukemije i neuroblastoma, glioblastoma, spinocerebelarna ataksija (tip 14), oblici agamaglobulinemije, i mnoge druge.

## Tipovi 
Među  najvećim grupama kinaza su proteinske kinaze, koje modificiraju aktivnost specifičnih proteina. Kinaze se široko koriste u prenosu signala i kontroli kompleksnih procesa u ćelijama. Kod ljudi je do sada poznato 518 različitih kinaza. Zanimljivim predmetom proučavanja čini ih veoma široka raznovrsnost, kao i njihova uloga u signalizaciji.

Razne druge kinaze deluju na male molekule kao što su lipidi, ugljikohidrati, aminokiseline i nukleotidi, bilo u okviru procesa signalizacije ili kao priprema za metaboličke puteve. Kinaze često nose ime prema supstratima na koje djeluju.

## Reference
## Vanjski linkovi
*http://rarediseases.info.nih.gov/gard/3672/nonspherocytic-hemolytic-anemia-due-to-hexokinase-deficiency/resources/1 
*http://www.patient.co.uk/doctor/phosphofructokinase-deficiency-glycogen-storage-disease 

Kategorija:EC 2.7.1
Fosfataza

[thumb|right|340px|Defosfatizacija [tirozina]]
**Fosfataza** je enzim koji odnosi fosfatne grupe sa supstrata na koji djeluje, putem hidrolize monoestera fosforne kiseline u ion fosfata i molekulu sa slobodnom hidroksilnom grupom (vidi: defosforilacija). Ova aktivnost je dirktno suprotna fosforilazama i kinazama, koje vežu fosfatnu grupu za njihov supstrat, upotreom energetskih molekula, kao što je adenozin trifosfat.
 
Uobičajene fosfaraze mnogih organizama su alkalne fosfatze. Ostale velike gupe proteina su nađene kod archaea, bakterija, a eukarioti imaju dezoksiribonukleotidne i ribonukleotidme fosfataze ili pirofosfatazne aktivnosti, kada kataliziraju dekompoziciju  dezoksiribonukleotid/ribonukleotidni trifosfat (dNTP/NTP) u dezoksiribonukleotid/ribonukleotid difosfat (dNDP/NDP) i slobodni fosfatni ion ili dezoksinukleotid/nukleotid monofosfat (dNMP/NMP) i slobodni pirofosfatni ion.

Ostale grupe fosfataza imaju zajednički naziv protein fosfataze, koje skidaju fosfatnu grupu iz aminokiselinskog ostatka supstratnog proteina.Protein fosforilacija je uobičajena posttranslacijska modifikacijakoja je katalizirana protein kinazama iprotein fosfatazama sa reverznim efektom.

## Također pogledajte
*Fosfotransferaza
*Endonukleaza
*Enzim

## Reference
## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Enzimi
Kategorija:EC 3.1.3
27. paralela (sjever)

**27. sjeverna paralela** je paralela koja je 27 stepeni sjeverno od ekvatora. Presijeca Afriku, Aziju, Tihi okean, Sjevernu Ameriku i Atlantski okean. Njena ukupna dužina iznosi 35.732&nbsp;km, što je 89,2% dužine ekvatora, od kojeg je udaljena 2987&nbsp;km, a od Sjevernog pola 7015&nbsp;km.

Na ovoj geografskoj širini 1 stepen geografske dužine iznosi 99,255&nbsp;km. Sunce je vidljivo 13 sati i 51 minutu tokom dugodnevnice, a 10 sati i 26 minuta tokom kratkodnevnice.

## Oko svijeta 
Počevši od nultog meridijana i idući u smjeru istoka, 27. sjeverna paralela prolazi kroz sljedeće lokacije ili vrlo blizu njih:
:

## Također pogledajte 
* 26. paralela (sjever)
* 28. paralela (sjever)

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 27. sjeverna paralela na Bing Mapama

Kategorija:Paralele
Rosulje (Gornji Vakuf-Uskoplje)

**Rosulje** su naseljeno mjesto u općini Gornji Vakuf-Uskoplje, Bosna i Hercegovina.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Gornji Vakuf-Uskoplje
Seferovići

* Seferovići (Bugojno), naselje u općini Bugojno.
* Seferovići (Gornji Vakuf-Uskoplje), naselje u općini Gornji Vakuf-Uskoplje.
Kahaimoelea

Kralj **Kahaimoelea** (**Kahai IV.**) bio je kralj ostrva Havaji na drevnim Havajima od 1285. do 1315. 
[200px|mini|[Dolina Waipiʻo, u kojoj je bila kraljeva palača]]
Njegovo ime je preživjelo u drevnim pojanjima, koja ga spominju i pod imenom **Kahiamoeleaikaʻaikupou**.

Bio je sin kralja Kalape i kraljice Malamaʻihanaʻae te muž kraljice Kapoʻakaʻuluhailaʻje i otac kralja Kalaunuiohue, svog nasljednika na tronu Havaja. 

Palača mu je bila u dolini Waipiʻo.

## Reference 
Kategorija:Umrli 1315.
Kategorija:Havajski vladari
Sokol (Štitari)

**Tvrđava Sokol** nalazi se na razmeđi Riječke i Lješanske nahije kod sela Štitara pokojem se dodatno prepoznaje, a preciznije između naselja Kosijera, Đinovića i Štitara, a u makroregiji između Cetinja (11&nbsp;km sjeveroistočno od Cetinja) i Danilovgrada u Crnoj Gori. Pripadala je Zeti, rodu Balšići, a bila je jedno vrijeme i u posjedu roda Kosače. Sokol je smješten na manjem uzvišenju koje je i prije srednjega vijeka bilo urbanistički aktivno. Ostaci keramike na padinama brežuljka ukazuju na raniju ilirsku gradinu. I upotreba većih kamenih blokova ukazuje na tzv. kiklopsku tehniku starih ilirskih gradova. Nepravilnog je oblika i prilagođeno je terenu. Ima osmatračnicu (citadelu), bedeme, cisternu i prateće stambene građevine, među kojima i manju crkvicu. Kapija je bila na jugozapadnoj strani.

Soko se spominje u povelji Alfonsa Aragonskog iz 1444. za Stjepana Vukčića Kosaču (Socho castello et contato). Tvrđave Soko i Medun su prolazno vlasništvo Stjepana Vukčića Kosače. Stjepan Vukčić je iskoristio slabu poziciju despota Đurđa Brankovića i prisvojio ih. Na njih je polagao pravo jer je bio oženjen Jelenom iz roda Balšići. Ni Đurađ Branković se kasnije nije duže održao u Sokolu. Prisvojio ga je Stefanica Crnojević uz pomoć Mlečana. Stefanica je dograđivao tvrđavu. Tvrđava Soko kod Štitara je zapuštena u osmansko doba u 17. vijeku. Usmena predaja vezuje postanak ove tvrđave za Ivana Crnojevića, sina Stefanice Crnojevića i naziva ga Ivanov Grad (Ivan-begov Grad).

## Reference 
## Literatura 
* Pavle Mijović – Mirko Kovačević, Градови и утврђења у Црној Гори, Археолошки институт Београд – Музеј Улцињ, Посебна издања 13, Београд - Улцињ 1975.
* Mihailo Dinić, Земље херцега Светога Саве, Глас Српске академије наука и уметности 182, Београд 1940.
* Čedomir Marković, Graditeljska baština Crnojevića, Matica crnogorska, Cetinje-Podgorica 2010, 587-612, http://maticacrnogorska.me/files/44/19%20cedomir%20markovic.pdf 
* Vlado Duletić – Zaboravljeni Soko grad, http://montenegrina.net/fokus/vlado-duletic-zaboravljeni-soko-grad/
* Grad u kršu čija blizina budi osjećaj "elektrine", http://www.vijesti.me/techno/grad-u-krsu-cija-blizina-budi-osjecaj-elektrine-794853, 7.9. 2014.

Kategorija:Tvrđave u srednjovjekovnoj Bosni
Fosfotransferaza

**Fosfotransferaze** su kategorija enzima  (EC broj 2.7) koje kataliziraju  reakcije fosforilacije. Opći oblik katalitske reakcije je:

A&mdash;*P* + B ⇔ B&mdash;*P* + A,

gdje  
**P* =fosfatna grupa;
*A = donirajuća molekula;
*B = molekula akceptora.

## Klasifikacija
Fosfotransferaze se generalno klasificiraju prema molekuli akceptora.

Slijedi klasifikacija prema pravilima nomenklature enzima Odbora za nomenklaturu Međunarodne unije za biohemiju i molekularnu biologiju (NC-IUBMB).  
*EC 2.7.1 Fosfotransferaze sa  alkoholnom grupom kao akceptorom; 
*EC 2.7.2 Fosfotransferaze sa karboksil grupom kao akceptorom; 
*EC 2.7.3 Fosfotransferaze sa dušičnom grupomkao akceptorom; 
*EC 2.7.4 Fosfotransferaze sa  a fosfatnom gerupom  kao akceptorom; 
*EC 2.7.9 Fosfotransferaze sa parnim akceptorima. U ovoj reakciji, jednostruki trifosfat-nukleotid transferira dva fosfata na dvije različite akceptorske molekule, što rezultira u monofosfat-nukleotid i dva fosforilizirana produkta.

## Fosfotransferazni sistem
Fosfotransferazni sistem (PTS) je kompleksna grupa translokacijskog sistema koji je prisutan u mnogim bakterijama. Prenosi  šećere (kao što suglukoza, manoza i manitol) u ćeliju. Prvi korak ove reakcije je fosforilacija supstrata pomoću fosfgotransferaze prilikom transporta. U slučaju glukoze, proizvod ove fosforilacije je glukoza-6-fosfat (GLC 6P).

Zbog negativnog bilansa fosfata, ovaj GLC 6P više ne može slobodno napustiti ćeliju. Ovo je prva reakcija glikolize, koja degradira šećer u piruvat.

## Također pogledajte
*Transferaza
* Kinaza
* Fosforilaza
## Reference
## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Enzimi
Kategorija:Transferaze
Kukohou

Prema havajskoj mitologiji, **Kukohou** (**Kukohoa**) je bio kralj (*Aliʻi Aimoku*) ostrva Havaji na drevnim Havajima.

Spomenut je u drevnim pojanjima kao član dinastije Pili.

Moguće je da je bio sin kralja Pilikaaieje sa Tahitija. Druga je mogućnost da su mu roditelji bili Loʻe i njegova supruga Hinamaileliʻi. Žena Kukohoua je bila Hineuki, koja je opisana kao kćerka nekog južnog poglavice. Ona je Kukohouu rodila sina Kaniuhua, koji je bio otac slavnog kralja Kanipahua.

## Izvori 
Kukohoua spominju David Malo i Abraham Fornander u svojim knjigama.

## Reference 
Kategorija:Havajski vladari
Kanipahu

**Kralj Kanipahu od Havaja** – čija je titula bila *Aliʻi Aimoku* – bio je kralj ostrva Havaji te je spomenut u drevnim pojanjima.

Vladao je od 1215. do 1245. godine te je bio član dinastije Pili, potomak kralja Pilikaaieje sa Tahitija.

Njegov otac je bio kralj Kaniuhu od Havaja, koji je oženio plemkinju Hiliamakani, koja je rodila Kanipahua.

Kanipahu je oženio kraljicu Molokaija Hualani te ženu zvanu Alaʻikauakoko, te je sa jednom od njih dvije začeo dvojicu sinova, čija su imena:
*Kanaloa, nazvan po bogu
*Kalahumoku I

Njegovi potomci nisu nikada zaboravili njegov brak sa Hualani, šta je zato poznato i danas.

Moguće je da je bio otac kralja Kalapane.
## Reference 
Kategorija:Havajski vladari
Alagoas

**Alagoas** je jedna od 27 saveznih država Brazila. Nalazi se na istoku sjeveroistočne regije i izlazi na obale Atlantskog okeana.

Glavni i najveći grad države je Maceió.

Prostire se na površini od 27.767 km2 a prema podacima iz 2012. godine u ovoj provinciji je živjelo 3.165.472 stanovnika. Gustina naseljenosti iznosi 110 stanovnik/km2. 25. je savezna brazilska država po veličini i 17. po broju stanovnika.

## Stanovništvo 
Prema podacima *Brazilskog instituta za geografiju i statistiku* iz 2008. godine, državu je naseljavalo 3.173.000 stanovnika. Gustina stanovništva za isit period je iznosila 109,9 stanovnika po km2.

Stepen urbanizacije je iznosio 67,4% (2006.) a rast stanovništva za period 1991. do 2000. godine je iznosio 1,3%.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica države 

Alagoas
*
Kateter

thumb|300px| Kateter rastavljen
thumb|300px|Urinarni kateter za jednokratnu upotrebu, 40 cm
U medicini, **kateter** je tanka cijev napravljena od medicinskih materijala i ima široku upotrebu. Kateteri su medicinske naprave koje se mogu umetnuti u tijelo radi liječenja bolesti ili da se izvede hirurški zahvat. Modifikovanjem materijala ili prilagođavanjem načina kako se kateteri proizvode, moguće ih je prilagoditi za kardiovaskularne, neurološke, gastrointestinalne, neurovaskularne, i oftalmološke aplikacije.
Kateteri se mogu umetnuti u tjelesnu šupljinu, kanale ili žile. Funkcionalno, oni omogućuju drenažu, davanje tekućina ili plinova, pristup hirurškim instrumentima, te imaju široku upotrebu u drugim procesima zavisno od vrste katetera. Postupak umetanja katetera naziva se * kateterizacija *. Kateter je najčešće tanka, fleksibilna cijev ("mehki" kateter), iako su kateteri dostupni sa različitim nivoima čvrstoće zavisno od primjene. Kateter koji se nalazi unutar tijela, privremeno ili trajno, naziva se kao **kateter sa prebivalištem**. Trajno umetnuti kateter može se nazvati *permcath* (trajni kateter).
U drevnoj Siriji kateter je pravljen od trske. "Kateter - καθετήρ" je isprva podrazumijevao bilo koji instrument koji je umetnut. Riječ dolazi od grčkog glagola "kathiemai - καθίεμαι", što znači "ubaciti”, jer se kateter "ubacuje" u tijelo.

## Historija 
Kateteri su korišteni od strane čovječanstva još od davnih vremena. Drevni Sirijci su pravili katetere od trstike. Drevni Grci su koristili šuplje metalne cijevi koje su bile umetane kroz mokraćnu cijev u mokraćni mjehur kako bi ga ispraznili. U modernoj medicini, upotrebu katetera je prvi opisao dr. N.B. Sornborger koji je patentirao špricu i kateter 1868. Godine. Tokom ranih 1900-ih jedan čovjek iz Dublina po imenu Walsh i slavni škotski urolog Norman Gibbon napravili su standardni kateter koji se i danas koristi u bolnicama - Gibbon-Walsh kateter. Moderni jednokratni kateter prvi put je osmislio David S. Sheridan tokom 1940-ih godina. On je razvio modernu za jednokratnu upotrebu plastičnu endotrahealnu cijev koja se koristi za održavanje disajnih puteva otvorenim za vrijeme operacije i u hitnim slučajevima.

## Vrste katetera 
### Urinarni kateteri 
Urinarni kateteri su šuplje, djelomično fleksibilne cijevi koje prikupljaju urin iz mjehura. Urinarni kateteri dolaze u raznim veličinama i vrstama. Kateteri mogu biti napravljeni od:

*gume
*plastike (PVC)
*silikona
*lateksa

Cijev katetera je povezana sa kesom koja drži urin. Kateteri su obično potrebni kada pacijent ne može isprazniti mokraćni mjehur. Ako se mjehur ne prazni, urin se kupi i dovodi do pritiska na bubrege. Pritisak može dovesti do zatajenja bubrega, što može biti opasno i može dovesti do trajnog oštećenja bubrega. Većina katetera su potrebni dok se pacijentu ne povrati sposobnost za nesmetano mokrenje, što obično traje kratko vrijeme. Starije osobe i one sa stalnim ozljedama ili prilikom teških bolesti moraju koristiti urinarne katetere više vremena, a ponekad i za stalno.

## Reference 
Kategorija:Kateteri
Uzričje

**Uzričje** je naseljeno mjesto u općini Gornji Vakuf-Uskoplje, Bosna i Hercegovina.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Gornji Vakuf-Uskoplje
Zastinje

* Zastinje (Gornji Vakuf-Uskoplje), naselje u općini Gornji Vakuf-Uskoplje.
* Zastinje (Livno), naselje u općini Livno.
Dezoksiribonukleotid

**Dezoksiribonukleotid** je monomerna komponenta dezoksiribonukleinske kiseline. Svaki dezoksiribonukleotid sadrži tri dijela: 
*dušična baza, 
*dezoksiriboza - šećer, jedna ili više 
*fosfatnih grupa.
Dušična  baza ja uvijek vezana za 1' ugljik dezoksiriboze, koja se  od riboze razlikuje po prisustvu protona na 2' ugljiku, umjesto -OH grupe. Fosfatna grupa se veže za 5' ugljenik šećera.

Prilikom polimerizacije dezoksiribonukleotida, u formiraju DNK, fosfatna grupa jednog nukleotida se veže za 3' ugljik na drugom nukleotidu, preko fosfodiestarske veze u dehidratacijskoj sintezi. Novi nukleotidi se redovno dodaju na 3' ugljik zadnjeg nukleotida, tako da sinteza napreduje od 5' do 3'.
## Također pogledajte
*Nukleotid
*DNK
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:DNK
Kategorija:Nukleotidi
Ribonukleotid

**Ribonukleotid** je monomernakomponenta ribonukleinskih kiselina. To je nukleotid koji se se sastoji od:
*dušične baze,
*riboze (šećera) i
*fosfatne grupe.

Purinska ili pirimidinska baza je vezana za molekulu riboze, na koju se nadovezuje fosfat.  Baza može biti adenin (A), guanin (G), citozin (C), ili uracil (U). Timin (T), koji se nalazi u dezoksiribonukleotidima, u Rnk je, dakle, zamijenjen timinom, koji nije nađen među ribonukleotidima živih organizama. Ribonukleotidi imaju jednu, dvije, ili tri fosfatne grupe koje su vezane za šećer ribozu.

Među ribonukleotide se ubraja adenozin trifosfat (ATP), koji je glavni izvor energije u procesima ćelijskog metabolizma.
## Također pogledajte
*Nukleotid
*RNK
## Reference 
## Vanjski linkovi
Kategorija:RNK
Kategorija:Ribozidi
Fosforilacija

[mini|desno|Fosforilizirani [serinski ostatak]]
**Fosforilacija** je proces dodavanja fosfatne (PO4) grupe na protein ili neku drugu organsku molekulu. Ona  aktivira ili deaktivira mnoge proteinske enzime, pokretanjem ili sprečavanjem mehanizama nekih bolesti, kao što su kancer ili dijabetes.

Proteinska fosforilacija ima veoma značajnu ulogu širokom nizu ćelijskih procesa. To ilustrira i podatak da je njena uloga u biohemiji bila tema brojnih naučnih istraživanja (o tome je u martu 2009., Medline baza podataka je sadržala oko 160.000 članaka).

## Funkcija 
Reverzibilna fosforilacija proteina je važan regulatorni mehanizam koji se javlja i kod prokariotskih i eukariotskih organizama. U tom procesu učestvuju enzimi proteinske kinaze (fosforilacija) i fosfataze (defosforilacija). Mnogi enzimi i receptori se uključuju ili isključuju putem  fosforilacije i defosforilacije. Reverzna  fosforilacija rezultira u konformacijskim promjenama strukture mnogih enzima i receptora, što izaziva njihovu aktivaciju i deaktivacije. Kod eukariotskih proteina, fosforilacija se najčešće dešava na serinu, treoninu, i tirozinu. Osim toga, kod prokariotskih proteina, fosforilacija se javlja i na baznim aminokiselinskim ostacima histidina, arginina ili lizina. Dodatak fosfata (PO4) na polarnu R grupu aminokiselinskog ostatka pretvara hidrofobni dio proteina u polarni i krajnje hidrofilni dio molekula. Tako može nastati konformacijska promjena strukture proteina – interakcijom sa drugim hidrofobnim i hidrofilnim ostacima proteina.

Jedan od primjera regulacijske uloge fosforilacije je p53 tumor supresorski protein, koji je p53 je kompleksno reguliran, a sadrži više od 18 različitih fosforilacijskih mjesta. Aktivacija p53 proteina može dovesti do zaustavljanja ćelijskog ciklusa, što se može obrnuti, pod nekim okolnostima ili kad apoptotske ćelije umiru. Ova aktivnost se javlja samo u stanjima kada je ćelija oštećena ili je, kod normalnih zdravih osoba, fiziologija poremećena.
## Također pogledajte
*Enzim
*Protein
*Defosforilacija
## Reference 
## Vanjski linkovi
* Functional analyses for site-specific phosphorylation of a target protein in cells (Protocol)

Kategorija:Citologija
Kategorija:Ćelijska signalizacija
Kategorija:Posttranslacione modifikacije
Kategorija:Fosfor
Futsalska reprezentacija Bosne i Hercegovine

**Futsalska reprezentacija Bosne i Hercegovine** predstavlja Bosnu i Hercegovinu u futsalu na međunarodnim malonogometnim takmičenjima i pod kontrolom je nogometnog saveza Bosne i Hercegovine.

## Nastupi na turnirima 
### Svjetsko prvenstvo 
### Evropsko prvenstvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanična stranica nogometnog saveza Bosne i Hercegovine
* Bosna i Hercegovina na zvaničnoj stranici UEFA-e

Kategorija:Futsal u Bosni i Hercegovini
Bosna i Hercegovina
Kategorija:Mali nogomet
26. paralela (sjever)

[mini|U [Afrika|Africi ova paralela čini dio granice između Zapadne Sahare i Mauritanije.]]
**26. sjeverna paralela** je paralela koja je 26 stepeni sjeverno od ekvatora. Presijeca Afriku, Aziju, Indijski i Tihi okean, Sjevernu Ameriku i Atlantski okean. Njena ukupna dužina iznosi 36.042&nbsp;km, što je 89,9% dužine ekvatora, od kojeg je udaljena 2877&nbsp;km, a od Sjevernog pola 7125&nbsp;km.

Na ovoj geografskoj širini 1 stepen geografske dužine iznosi 100,118&nbsp;km. Sunce je vidljivo 13 sati i 46 minuta tokom dugodnevnice, a 10 sati i 31 minutu tokom kratkodnevnice.

## Oko svijeta 
Počevši od nultog meridijana i idući u smjeru istoka, 26. sjeverna paralela prolazi kroz sljedeće lokacije ili vrlo blizu njih:
:

## Također pogledajte 
* 25. paralela (sjever)
* 27. paralela (sjever)

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 26. sjeverna paralela na Bing Mapama

Kategorija:Paralele
Dinastija Pili

**Dinastija Pili** (**kuća Pili**, **loza Pili**; havajski jezik: *Hale o Pili*) bila je havajska kraljevska porodica iz koje je potekla dinastija Keawe.

Dinastiju je osnovao kralj ostrva Havaji, poglavica Pilikaaiea (Pili), čiji su roditelji bili Laʻau i Kukamolimaulialoha. Prema mitu, Pili je bio potomak poglavice Ulua, čiji je brat bio poglavica Nanaulu.

Pili je rođen na Tahitiju, ali je došao na Havaje i svrgnuo tamo kralja Kapawu te je postao kralj i osnivač nove dinastije. Oženio je svoju sestru Hinu.

Pilija je naslijedio praunuk, Kukohou. (Prema jednom pojanju, Kukohou je bio Pilijev sin.)
## Vladari dinastije Pili 
*Pilikaaiea (osnivač)
*Kukohou
*Kanipahu, muž Hualani
*Kalapa
*Kahaimoelea
*Kalaunuiohua
*Kuaiwa
*Kahoukapu
*Kauholanuimahu
*Kihanuilulumoku
*Līloa 
*Hākau
*ʻUmi-a-Līloa
*Kealiʻiokaloa 
*Keawe Nui-a-ʻUmi
*Kaikilani, kći Kukailanija
*Keakealanikane
*Keakamahana
*Keakealaniwahine
*Keaweʻīkekahialiʻiokamoku (dinastija Keawe)

## Izvori 
*David Malo, *Hawaiian Antiquities*, Honolulu: Bishop Museum Press, 1951.
*Abraham Fornander, *An Account of the Polynesian Race: Its Origin and Migrations*, Rutland, VT: Charles E. Tuttle Company, 1969.
## Reference 
## Vanjski linkovi 
*[Genealogija loze Pili](http://www.kekoolani.org/pages/kekoolani%20genealogy%20database%20(paf)/pafg08.htm#65)  (kekoolani.org)
Kategorija:Dinastije
Kategorija:Historija Havaja
The Rock

* Dwayne Johnson, profesionalni hrvač i glumac poznat po nadimku "The Rock" ()
* The Rock ili Alcatraz, malo ostrvo u zalivu San Franciska, Kalifornija, SAD
* Izvorni naziv filma *Stijena* iz 1996. u kojem glume Sean Connery i Nicolas Cage i koga je režirao Michael Bay
Ceribašići

**Ceribašići** su naseljeno mjesto u općini Bugojno, Bosna i Hercegovina.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Bugojno
Purin

**Purin** je heterociklično – aromatsko organsko jedinjenje, koje se sastoji od kondenzirnih prstenovaa pirimidina i imidazola.
mini|300px|Prostorna struktura purina
Opći  naziv "purini" se odnosi na supstituirane purine i njihove tautomere. U nukleinskim kiselinama, javljaju se dvije dušične purinske baze: adenin (6-aminopurin) i guanin (2-amino-6-oksipurin). U DNK, ove baze,  sa komplementarnim pirimidinskim bazama, timinom i citozinom, formiraju vodikove veze. U RNK, komplementarna baza  adeninu je uracil, umjesto timina (u DNK).

Ostali značajni purini su ksantin (2,6'-dioksipurin), hipoksantin (6-oksipurin), teobromin (3,7-dimetilksantin), kofein (1,3,7-trimetilksantin) i mokraćna kiselina (2,6,8-trioksipurin).
Metilirani ksantini (teofilin, teobromin, kofein) se nalaze u raznim pićima koja se spravljaju od biljaka - u kafi, (crnom) čaju, guarani, mateu.

Purini su biohemijski veoma važna jedinjenja, pre svega kao komponente DNK i RNK, ali se nalaze i u nizu drugih jedinjenja, kao što su adenozin trifosfat, GTP (guanozin trifosfat), ciklični AMP (ciklični adenozin monofosfat), NADH (nikotinamid adenin dinukleotid) i koenzim A.

Kod svih ovih jedinjenja važnu ulogu imaju njihove tautomerne strukture.

Derivati purina su također i fenoksazin i fenotiazin, koji su osnovne supstance iz kojih se izvode neke boje i lijekovi. Od prerađevina fenotiazina poznato je metilensko plavilo.

Purine je otkrio i imenovao njemački hemičar Emil Fischer, 1884. godine. On ih je 1898. sintetizirao i pokazao da su zasebna grupa hemijskih spojeva.
## Također pogledajte
*Nukleotid
*Nukleinske kiseline
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Kompjuterska hemija

Kategorija:Jednostavni aromatični prstenovi
Kategorija:Purini
Eurosong 1979.

**Eurovizija 1979.** bila je 24. Eurovizija. Održana je 31. marta 1979. u Jerusalemu nakon što je Izrael pobijedio prethodne godine. Lokacija je bila International Convention Center. Voditelji su bili Daniel Pe'er i Yardena Arazi.

Pobijedio je Izrael s pjesmom "Hallelujah", koju su izvodili Gali Atari i Milk and Honey. Ovo je bila druga pobjeda Izraela zaredom i druga uopće. Takmičilo se 19 država, sve koji su se takmičile prethodne godine osim Turske, koja je odustala iz političkih razloga. I Jugoslavija je propustila ovaj Eurosong, također iz političkih razloga. Festival se prenosio i u Turskoj, Rumuniji, Hong Kongu i na Islandu.

## Format
]]
Po 10 favorita svake države bili su nagrađivani sa po 12, 10, 8 i tako do jednog boda, u zavisnosti od toga kako je glasao žiri te zemlje.

Glasanje je bilo jako napeto. Izrael je vodio prvih nekoliko krugova, no Španija im je otela titulu vodeće zemlje. No Španci su sami sebi oteli pobjedu jer su posljednji glasali, dali 10 bodova Izraelu i Izrael je pobijedio. Da Španija nije dala nijedan bod Izraelu, Španija bi pobijedila sa jednim bodom razlike.

## Takmičari
Turska se trebala pojaviti pod rednim brojem 11, i trebala ih je predstavljati grupa 21. Peron s pjesmom "Seviyorum" ("Volim"). Međutim, arapske zemlje su smatrale kako Turska, kao muslimanska zemlja, nema šta raditi u Izraelu.

### Izvođači povratnici
Četiri izvođača su se vratila: francuska predstavnica Anne-Marie David koja je pobijedila za Luksemburg 1973, holandska predstavnica Sandra Reemer koja je predstavljala Holandiju 1972 i 1976, Norvežanka Anita Skorgan koja je predstavljala Norvešku 1977, i švicarska grupa Peter, Sue and Marc koja je predstavljala Švicarsku 1971 i 1976.

## Rezultati
## Tablica s bodovima
### 12 bodova 
## Reference
Kategorija:1979. u Izraelu
Kategorija:Muzika u Izraelu
Kategorija:Eurosong po godinama
Kamaiole

**Kamaiole** je bio kralj ostrva Havaji na drevnim Havajima, a spomenut je u drevnim legendama i pojanjima kao okrutan vladar.

Njegova titula je bila *Aliʻi Aimoku*.

Njegovi roditelji su historiji nepoznati. On je uzurpirao tron Havaja koji je pripadao kralju Kanipahuu od Havaja.

Kanipahu je pobjegao na Molokai gdje je živio kao podanik tamošnje kraljice Hualani.

Kamaiʻole je imao mnogo žena i konkubina. Uzimao je žene svojim podanicima i prisiljavao ih na seks. Podanici su upitali velikog sveštenika Paʻaoa šta im je činiti. Paʻao je predložio da ubiju Kamaiʻolea, ali tek nakon šta nađu zamjenu za njega.

Podanici su ubili Kamaiʻolea, a novi kralj je postao sin ili unuk Kanipahua, Kalapa.
## Reference 
Kategorija:Havajski vladari
Kaniuhu

**Kaniuhu** ("tuga"; **Kaniuhi**; ? – o. 1215) bio je poglavica havajskog Velikog ostrva na drevnim Havajima te predak kralja Kamehamehe I Velikog, prvog vladara Kraljevine Havaji. Kao potomak poglavice Pilija i njegove sestre Hine, bio je član Dinastije Pili, a roditelji su mu bili poglavica Kukohou i gospa Hineuki, koja je bila polusestra svog muža. Budući da je rođen u braku brata i sestre, Kaniuhu je smatran bogom na Zemlji.

Kukohou je umro oko 1185. te ga je Kaniuhu naslijedio, a oženio je gospu Hiliamakani, koja mu je rodila sina imenom Kanipahu. Nakon šta je Kaniuhu umro oko 1215, sin ga je naslijedio. Preko njega je Kaniuhu bio predak mnogih plemića i kraljeva iz Dinastije Kamehameha, koji su vladali Kraljevinom Havaji.

## Reference 
Kategorija:Havajski vladari
Goruša

* Goruša (Bugojno), naselje u općini Bugojno.
* Goruša (rijeka), desna pritoka rijeke Bosne u općini Visoko.
Zlotska rijeka

**Zlotska rijeka** je rijeka u istočnoj Srbiji, koja izvire na planini Kučaj i najveća je pritoka Crnog Timoka. Dužina ove rijeke je 32 km, a sliv obuhvata površinu od 314 km². Zlotska rijeka teče kroz Lazarev kanjon i kroz sela sela Zlot i Sumrakovac, a u njenoj neposrednoj blizini se nalazi i Lazareva pećina. Rijeka prosječno daje Crnom Timoku 3,40 m³ vode u sekundi.
## Također pogledajte 
* Kučaj
* Zlot
* Crni Timok
* Lazareva pećina
* Sumrakovac
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Rijeke u Srbiji
Lendava (Slovenija)

mini|280px|Lendava, rimokatolička crkva "Sv. Katarina"
**Lendava** (, ) je naseljeno mjesto i općina, te službeni grad u Sloveniji, u Pomurskoj regiji.

## Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Lendava.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, općina Lendava je imala 11.026 stanovnika, od čega u samoj Lendavi 3.129.

### Općina Lendava 
**Napomena**: *Nastala iz stare općine Lendava.*

### Lendava (naseljeno mjesto) 
**Napomena**: *Do 1955. godine iskazivano pod imenom **Dolnja Lendava**.*

## Galerija 

Datoteka:Lendava1.jpg|gradski detalj
Datoteka:Lendava-Le chateau.jpg|zamak Lendavski grad
Datoteka:Figurativno znamenje sv. Janeza Nepomuka, Lendava.JPG|spomenik Sveti Janez Nepomuk
Datoteka:Fosilni hrast-Lendava.jpg|fosilni hrast
Datoteka:Sinagoga lendava 3.JPG|sinagoga
Datoteka:Lendava-Judenfriedhof.jpg|staro jevrejsko groblje
Datoteka:Lendava train station front.jpg|željeznička stanica
Datoteka:Lendav-rail bridge over the Crnec.jpg|željeznički most
Datoteka:Methanol-Fabrik Nafta Lendava.jpg|tvornica "Metanol"
Datoteka:Lendava - središte.2.jpg|centar grada

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Gradovi u Sloveniji
Kategorija:Gradovi u Pomurskoj regiji
*
Ivanci

**Bosna i Hercegovina**:

* Ivanci (Prozor-Rama), naselje u općini Prozor-Rama

**Slovenija**:

* Ivanci (Moravske Toplice), naselje u općini Moravske Toplice, regija Pomurska
Dobrovnik

mini|280px|Dobrovnik, rimokatolička crkva "Sv. Jakob starejši"
**Dobrovnik** (, ) je naseljeno mjesto i općina u Sloveniji, u Pomurskoj regiji.

## Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Lendava.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, općina Dobrovnik je imala 1.335 stanovnika, od čega u samom Dobrovniku 972.

### Općina Dobrovnik 
**Napomena**: *Nastala iz stare općine Lendava.*

### Dobrovnik (naseljeno mjesto) 
## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Općine u Sloveniji
Kategorija:Općine u Pomurskoj regiji
Kategorija:Naselja u Sloveniji
Kategorija:Naselja u Pomurskoj regiji
Kategorija:Naselja u Dobrovniku
*
25. paralela (sjever)

[mini|U [Afrika|Africi ova paralela čini dio granice između Mauritanije i Malija.]]
**25. sjeverna paralela** je paralela koja je 25 stepeni sjeverno od ekvatora. Presijeca Afriku, Aziju, Indijski i Tihi okean, Sjevernu Ameriku i Atlantski okean. Njena ukupna dužina iznosi 36.342&nbsp;km, što je 90,7% dužine ekvatora, od kojeg je udaljena 2766&nbsp;km, a od Sjevernog pola 7236&nbsp;km.

Na ovoj geografskoj širini 1 stepen geografske dužine iznosi 100,950&nbsp;km. Sunce je vidljivo 13 sati i 42 minute tokom dugodnevnice, a 10 sati i 35 minuta tokom kratkodnevnice.

## Oko svijeta 
Počevši od nultog meridijana i idući u smjeru istoka, 25. sjeverna paralela prolazi kroz sljedeće lokacije ili vrlo blizu njih:
:

## Također pogledajte 
* 24. paralela (sjever)
* 26. paralela (sjever)

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 25. sjeverna paralela na Bing Mapama

Kategorija:Paralele
Karadže

**Karadže** su naseljeno mjesto u općini Bugojno, Bosna i Hercegovina.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Bugojno
Planinica

;Bosna i Hercegovina:
* Planinica (Bugojno), naselje u općini Bugojno.
* Planinica (Vareš), naselje u općini Vareš.

;Kosovo:
* Planinica (Leposavić), naselje u općini Leposavić.

;Srbija:
* Planinica (Dimitrovgrad), naselje u općini Dimitrovgrad.
* Planinica (Mionica), naselje u općini Mionica.
* Planinica (Pirot), naselje u općini Pirot.
* Planinica (Trstenik), naselje u općini Trstenik.
* Planinica (Zaječar), naselje u općini Zaječar.
Okolište

;Bosna i Hercegovina:
* Okolište (Bugojno), naselje u općini Bugojno.
* Okolišće (Visoko), naseljeno mjesto u općini Visoko

;Srbija:
* Okolište (Svrljig), naselje u općini Svrljig.
Kalapa

**Kralj Havaja Kalapa**, spomenut u pojanjima, bio je kralj na drevnim Havajima. On je 6. poznati kralj ostrva Havaji. Njegovo ime je u pojanjima dano i kao **Kalapanakuʻioʻiomoa**.

Kalapa je bio sin princa Kanaloe i njegove sestre Makoʻani te unuk kraljice Molokaija Hualani i njenog muža Kanipahua, kralja Havaja.

Kalapa, znan i kao **Kalapaua**, naslijedio je okrutnog kralja Kamaiʻolea na tronu. Legende opisuju kako je Kamaiʻole iskorištavao seksualno mnoge žene te su se ljudi pobunili. Nakon šta je on ubijen, Kalapa je zavladao ostrvom, a bio je smatran dobrim vladarem.

## Porodica 
Kalapa je oženio ženu zvanu Malamaʻihanaʻae, koju pojanja zovu i Makeʻamalamaʻihanai. Njihov sin je bio veliki Kahaimoelea. On je naslijedio oca.
## Reference 
Kategorija:Havajski vladari
Stojići

;Bosna i Hercegovina:
* Stojići (Bugojno), naselje u općini Bugojno.

;Srbija:
* Stojići (Kosjerić), naselje u općini Kosjerić.
Fosforilaza

**Fosforilaze** su enzimi koji kataliziraju dodavanje fosfatne grupe sa neorganskog fosfata (fosfat + vodik) na akceptore.

:A-B + P  \rightleftharpoons A + P-B.

Uključuju alosterne enzime koji kataliziraju prouzvodnju glukoza-1-fosfata iz glukana, kao što su glikogen, skrob ili maltodekstrin. Fosforilaza se obično  označava i kao glikogen-fosforiilaza u čast Earla W. Sutherland Jr. koji je kasnih 1930-ih  otkrio prvu fosfatazu.

## Funkcija
Fosforilaze ne treba miješati s fosfatazama, koje  oduzimaju  fosfatne grupe.

U širem smislu, fosforilaze su enzimi koji kataliziraju dodavanje fosfatnih  grupa iz anorganskih fosfata (fosfat + vodik) na akceptora, ne treba brkati s fosfatazama (hidrolazama  ili (kinazama I  fosfotransferazama).  Fosfataza uklanja fosfonatnu grupa donatora koristeći vodu, dok kinaze prenose fosfosfonatnu grupa od donatora (obično ATP) na akceptor.

## Tipovi
U fosgorilaze spadaju slijedeće kategorije:
* Glikoziltransferaze (EZ 2.4):
** Enzimi koji razlažu glukane uklanjanjem glukoznog  ostatka (prekid  *O* – glikozidne veze);
*** glikogen-fosforilaza;
*** škrob-fosforilaza:
*** maltodekstrin-fosforilaza;
** Enzimi koji razlažu nukleozide u sastavne baze i šećere (prekid  * N * – glikozidne veze)
*** Purin-nukleozid fosforilaza (PNPza)
* Nukleotidiltransferaza (EC 2.7.7)
** Enzimi koji imaju fosforolitske 3 'do 5' egzoribonukleazne aktivnosti (pauza fosfodiesterska veza)
*** RNkaza PH
*** Polinukleotid-fosforilaza (PNPaza)

Sve **poznate** fosforilaze dijele  zajedničke katalitičke i strukturne osobine..

## Aktivacija
**Fosforilaza a** je aktivni oblik glikogenske  fosforilaze,  koja je fosforilacijom u neaktivnom obliku:  **fosforilaza b**.

## Patologija
Od poremećaja koji su u vezi sa fosforilazim poznati su::

* gomilanje glikogena, tip V – mišićnog glikogena, i
* gomilanje glikogena,  tip  VI – jetrenog  glikogena.

## Također pogledajte 
* Hidrolaza
*Fosforilacija

## Reference
## Vanjski linkovi
*Muscle phosphorylase deficiency - McArdle's Disease Website

Kategorija:Transferaze
Kategorija:EC 2.4.1