2012.

**2012. (MMXII)** je bila prijestupna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru, 2012. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 12. godina 3. milenija i 21. stoljeća, i 3. godine decenije 2010-ih.
[mini|300x300piksel|Slijeva, u smjeru kazaljke na satu: oštećenje [Casino Piera u Seaside Heightsu, New Jersey kao rezultat uragana Sandy; Tajfun Bopha je dostigao najveći intenzitet i pogodio Mindanao, Filipine, uzrokujući 1.901 smrt; NASA -in *Curiosity* Rover slijeće na površinu Marsa; Higgsov bozon, elementarnu česticu, otkrio je CERN i revolucionirao je kvantnu fiziku; K-pop umjetnik Psy izvodi svoj hit singl "Gangnam Style", koji je postao kulturni fenomen 2012. godine; gomila demonstranata na demonstraciji anti-islamskog filma u Sidneju 2012. godine protiv filma *Nevinost muslimana*; Militanti Tuarega, viđeni kako voze blizu Timbuktua, Mali tokom rata u Maliju; Ljetne olimpijske igre 2012. održavaju se u Londonu, Ujedinjeno Kraljevstvo.]]

## Događaji 
### Januar 
* 13. januar – Nasukao se italijanski kruzer Costa Concordia, poginulo najmanje 16 osoba.
* 22. januar – Na referendumu o pristupanju Hrvatske Evropskoj Uniji, građani Hrvatske i hrvatsko iseljeništvo izjasnilo se dvotrećinskom većinom za ulazak u EU, koji je predviđen 1. jula 2013. godine.

### Februar 
* 1. februar – Najmanje 79 ljudi je ubijeno i više od 1000 ranjeno nakon fudbalske utakmice u Port Saidu, Egipat.
* 21. februar – Grčka kriza zbog duga vlade.
* 27. februar – Nastavlja se Arapsko proljeće (protesti u Jemenu).

### Mart 
* 4. mart – Niz eksplozija u Brazavilu, glavnom gradu Republike Kongo, poginulo najmanje 250 osoba.
* 22. mart – Amadi Toumani Toure, predsjednik Malija, je svrgnut od strane malijske vojske, nakon što je vojska izvršila napad na Vladu.

### April 
* 6. april – Nacionalni pokret za oslobađanje Azawada jednostrano proglašava nezavisnost Azawada od Malija.
* 13. april – Kwangmyŏngsŏng-3, sjevernokorejski satelit za posmatranje Zemlje, eksplodirao je nedugo nakon lansiranja.
* 26. april – Bivši liberijski predsjednik, Charles Taylor je optužen za 11 slučajeva u vezi sa pomaganjem i podržavanjem ratnih zločina i zločina protiv čovječnosti, tokom civilnog rata u afričkoj državi Sijera Leone.

### Maj 
* 22. maj – Tokijsko nebesko drvo (Tokyo skytree), najviši samoodržavani toranj na svijetu, visok 634 metra, otvoren je za javnost.

### Juni 
* 5. – 6. juni – Drugi i posljednji put u ovom stoljeću, Venera je prošla između Sunca i Zemlje.

### Juli 
* 27. juli – Otvorene Ljetne olimpijske igre u Londonu.
* 30. – 31. juli – Dogodio se najveći nestanak struje ikada, nazvan Indijsko zamračenje 2012. Tada je 620 miliona ljudi ostalo bez struje.

### August 
* 6. august – Curiosity MSL rover uspješno sletio na površinu Marsa.
* 12. august – Zatvorene Ljetne olimpijske igre u Londonu.

### Septembar 
### Oktobar 
* 14. oktobar – Austrijski padobranac, Felix Baumgartner postaje prva osoba koja je probila zvučni zid, bez ikakvih pomagala i uređaja, skočivši sa rekordne visine od 39&nbsp;km iznad Roswella.
* 24. – 30. oktobar – Uragan Sandy ubija najmanje 209 osoba na Karibima, Bahamima, u SAD-u i Kanadi, te pravi ogromnu šteti na istočnoj obali Sjedinjenih Američkih Država.

### Novembar 
* 9. novembar - Opera Alma prvi put izvedena na sceni narodnog pozorišta u Sarajevu.
* 14 – 21. novembar – Izrael pokrenuo Operaciju "Stub odbrane" protiv palestinskog Pojasa Gaze, ubijajući vođu Hamasa, Ahmeda Jabarija. Ubijeno je i 140 Palestinaca, te 5 Izraelaca. Oružani sukob između Izraela i Palestine zaustavili su Egipat i SAD nakon jednosedmičnih eskalacija u Pojasu Gaze i na jugu Izraela.
* 25. novembar – 9. decembar – Tajfun Bopha, poznat i kao "Pablo", na Filipinima je ubio najmanje 1067 osoba, a 838 osoba se vodi kao nestalo. Tajfun je uzrokovao značajnu štetu na filipinskom ostrvu Mindanao.

### Decembar 
* 21. decembar – Kraj najdužeg ciklusa srednjoameričkog majanskog kalendara dugog brojanja (Fenomen 2012.).

## Rođeni 
## Umrli 
### Januar
* 1. januar – Kiro Gligorov, makedonski predsjednik
* 7. januar – Viktorija Baginska, sovjetska i ruska pjesnikinja, pisac, prevoditeljka i etnolog krimčačkog porijekla
* 12. januar – Rauf Denktaş, predsjednik Turske republike Sjeverni Kipar
* 13. januar – Miljan Miljanić, nogometni trener i selektor jugoslovenske reprezentacije 
* 20. januar - Etta James, američka pjevačica žanrova: blues, R&B, soul, rock and roll, jazz i gospel 
* 28. januar – Đenana Buturović, bosanskohercegovačka književna historičarka, kulturni antropolog, folklorista i doktor književnih nauka
* 29. januar 
** Nijaz Duraković, bosanskohercegovački profesor i političar
** Živan Saramandić, srpski tenor
** Gerlinde Haid, austrijski etnomuzikolog

### Februar 
* 1. februar – Wisława Szymborska, poljska književnica
* 5. februar – Ben Gazzara, američki glumac
* 12. februar – Advan Hozić, bosanskohercegovački književnik
* 14. februar – Zlatko Crnković, hrvatski glumac
* 16. februar – Duško Antunović, hrvatski vaterpolist i trener
* 17. februar – Anthony Shadid, libanski novinar dvostruki dobitnik Pulitzerove nagrade
* 26. februar – Erland Josephson, švedski glumac
* 11. februar – Whitney Houston, američka pjevačica i glumica

### Mart 
* 1. mart – Blagoje Adžić, jugoslavenski general
* 12. mart – Frank Sherwood Rowland, američki naučnik i nobelovac

### April 
* 2. april – Miguel de la Madrid Urtado, predsjednik Meksika (1982-1988)
* 28. april – Matilde Camus, španska pjesnikinja

### Maj 
* 12. maj – Danilo Krstanović, bosanskohercegovački fotoreporter
* 16. maj - Bećir Drnda, bosanskohercegovački flautista
* 17. maj  – Jon Istad, norveški biatlonac i trostruki olimpijski prvak u biatlonu.
* 26. maj – Adnan Ćatić, bosanskohercegovački sportski penjač.

### Juni 
* 5. juni – Vojislav Milašević, bosanskohercegovački TV i pozorišni režiser
* 9. juni –  George Ede, kanadski biatlonac
* 13. juni
** Hannu Posti, finski biatlonac
** Roger Garaudy, francuski pisac i filozof
* 27. juni – Miloš Blagojević, srpski historičar i član SANU

### Juli 
* 14. juli – Sixten Jernberg, švedski skijaš-trkač
* 22. juli – Galja Novenc, armenska glumica
* 24. juli – John Atta Mills, ganski političar, bivši predsjednik Gane

### August 
* 14. august
** Svetozar Gligorić, jugoslavenski šahovski velemajstor
** Maja Bošković-Stulli, hrvatska književnica

### Septembar 
* 14. septembar – Jaylee Burley Mead, američka astronomkinja

### Oktobar 
* 7. oktobar – Mersad Berber, bosanskohercegovački likovni umjetnik
* 14. oktobar – Branko Črnac Tusta, jugoslavenski i hrvatski pjevač, frontmen KUD Idijoti

### Novembar 
* 10. novembar – Stuart Jay Freedman, američki eksperimentalni fizičar
* 23. novembar – Sava Babić, srbijanski književnik i prevodilac

### Decembar 
* 1. decembar – Ksenija Jovanović, jugoslavenska i bosanskohercegovačka glumica
* 11. decembar
** Emilia Pisani Belserene, američka astronomkinja
** Galina Višnjevska, ruska sopran operska pjevačica i recitator

## Nobelove nagrade 
* Hemija &ndash; Robert Lefkowitz i Brian Kobilka
* Ekonomija &ndash;  Alvin E. Roth i Lloyd Shapley
* Književnost &ndash; Mo Yan
* Mir &ndash; Evropska unija
* Fizika &ndash; Serge Haroche i David J. Wineland
* Fiziologija ili medicina &ndash; John B. Gurdon i Shinya Yamanaka
## Reference