Kuća mudrosti

thumb|250px|Učenjaci u abasidskoj biblioteci. Ilustracija *Kuće mudrosti* Maqamata al-Haririja Yahyá al-Wasitija iz 1237.
**Kuća mudrosti** (, romanizirano: Bayt al-Ḥikmah), poznata i kao *Velika biblioteka Bagdada*, bila je velika abasidska javna akademija i intelektualni centar u Bagdadu. Kuću mudrosti je u Bagdadu, tadašnjem glavnom gradu Abasidskog halifata, osnovao halifa Harun er-Rašid, na početku *zlatnog doba islama*, u osmom stoljeću. Prvobitno je osnovana ili kao biblioteka za zbirke halife Harun er-Rašida (a kasnije prerasla u javnu akademiju za vrijeme vladavine njegovog sina Al-Ma'muna) ili je bila privatna zbirka koju je utemeljio halifa El-Mensur gdje je čuvao rijetke knjige i zbirke poezije na arapskom i perzijskom jeziku.

Tokom vladavine El Mamuna, proširene su djelatnosti biblioteke, izgrađene su i astronomske opservatorije i općenito Kuća mudrosti je tokom narednog perioda postala prestižni centar za proučavanje prirodnih i društvenih nauka tokom srednjeg vijeka, uključujući između ostalog matematiku, astronomiju, medicinu, hemiju, geografiju, kartografiju i dr. Oslanjajući se prvenstveno na grčke, indijske i persijske tekstove, učenjaci Kuće mudrosti su prikupili izuzetnu kolekciju tada dostupnog svjetskog znanja što će biti osnova sveopćeg procvata tokom Zlatnog perioda islama.  Do sredine devetog stoljeća, Kuća mudrosti je posjedovala najveću zbirku knjiga na svijetu.

Kuća mudrosti i njen i sadržaji uništeni su u tokom mongolskog pustošenje Bagdada 1258. godine. Usljed razaranja koja su usljedila mongolskim osvajanjem Bagdada, paljenjem i uništavanjem bibliotečke građe ostalo je vrlo malo dokaza vezanih za Kuću mudrosti, uglavnom arheološke prirode a većina današnjih saznanja o istoj potiče iz radova savremenih učenjaka kao što su Al-Tabari i Ibn al-Nadim.

Ovaj je prevodilački pokret dao je znatan zamah obimnom originalnom istraživanju koje se odvijalo u islamskom svijetu, a koje je imalo pristup određenim tekstovima iz grčkih, perzijskih i indijskih izvora.

Kuća mudrosti omogućila je dosljedan protok arapskih, perzijskih i drugih učenjaka islamskog svijeta u Bagdad, zahvaljujući položaju grada kao glavnog grada vladajućeg Abasidskog halifata.
O tome svjedoči veliki broj učenjaka za koje se zna da su se naukom bavili upravo u Bagdadu, tokom perioda između 8. i 13. stoljeća, poput Al-Jahiza, Al-Kindija, El-Gazalija i drugih a koji su doprinijeli jakoj akademskoj zajednici u Bagdadu, stvarajući veliki broj zapaženih djela, bez obzira na postojanje formalne akademije. Knjige iz bagdadskih biblioteka bačene su u rijeku Tigris u tolikoj količini da se rijeka crnila mastilom iz knjiga. Nasirudin Tusi spasio je oko 400 000 rukopisa koje je odnio u opservatoriju Maragheh prije opsade grada.

## Glavne aktivnosti 
Kuća mudrosti obuhvatala je društvo naučnika i akademika, odeljenje za prevođenje i biblioteku koja je sadržavala znanje koje su Abasidi stekli tokom vijekova. Također se u Kući mudrosti istraživala i proučavala alhemija, koja je kasnije korištena za stvaranje strukture moderne hemije. Osim toga, s Kućom mudrosti bile su povezane i astronomske zvjezdarnice i drugi veliki eksperimentalni projekti. Institucionalizirana od strane halife Al-Ma'muna, akademija je poticala transkripciju grčkih filozofskih i naučnih djela. Pored toga, iz Bizantijskog Carstva su u biblioteku uvezeni rukopisi važnih tekstova koji islamskim zemljama do tada nisu bili dostupni. Kuća mudrosti bila je mnogo više od biblioteke, a naučnici i intelektualci povezani s njom doprinjeli su svijetu u velikoj mjeri osebujnom količinom originalnih naučnih i filozofskih djela. To je muslimanskim učenjacima omogućilo da provjere astronomske informacije koje su im prenesene od ranijih učenjaka.

[thumb|left|Arapski prijevod djela *[De Materia Medica* iz 13. vijeka]]

### Prevoditeljski pokret 
Prevoditeljski pokret koji je iniciran u Kući mudrosti trajao je više od dva vijeka. Tokom perioda dužeg od 150 godina, prvenstveno bliskoistočni orijentalni sirijski hrišćanski učenjaci Kuće mudrosti prevodili su sve naučne i filozofske grčke tekstove na arapski jezik. Prevoditeljski pokret Kuće mudrosti započeo je prevodom Aristotelovih tema. U vrijeme sultana El-Ma'muna prevoditelji su proširili oblast prevođenja a grčka djela već su bila u trećem prijevodu. U većini slučajeva promijenjena su imena i terminologija. Primjer toga je naslov Ptolemejevog Almagesta, koji je arapska modifikacija izvornog naziva djela: Megale Syntaxis. je također još jedna od historijski poznatih ličnost koja je radila i djelovala u sklopu Kuće mudrosti. Studirao je kriptoanalizu, ali je bio i odličan matematičar. El-Kindi je najpoznatiji po tome što je prva osoba koja je arapskom narodu predstavila Aristotelovu filozofiju. Spojio je Aristotelovu filozofiju s islamskom teologijom, koja je stvorila intelektualnu platformu za filozofsku i teološku raspravu tokom sljedećih 400 godina. Njegov kolega stručnjak za Aristotela bio je Ebu Osman al-Jahid, istočnoafričkog porijekla, koji je rođen u Basri oko 776. godine, ali je veći dio života proveo u Bagdadu. Halifa Al-Ma’mun zaposlio je al-Jahida kao ličnog učitelja za svoju djecu, ali morao ga je otpustiti jer je al-Jahid imao raširene oči pa ga je zbog toga bilo zastrašujuće pogledati. Al-Jahid je bio jedan od rijetkih muslimanskih učenjaka koji se duboko bavio biologijom. Napisao je *Knjigu o životinjama*, koja raspravlja o načinu na koji se životinje prilagođavaju svom okruženju, slično Aristotelovoj Hstoriji životinja. U svojoj knjizi al-Jahid je tvrdio da životinje poput pasa, lisica i vukova moraju potjecati od zajedničkog pretka jer su dijelile slične karakteristike i osobine poput četiri noge, krzna, repa i sl.

## Također pogledajte 
* Zlatno doba islama

## Reference 
### Bibliografija 
* 
* 
* 
* 
* 
*  in 
* 
* McKensen, Ruth Stellhorn 1932. “Four Great Libraries of Medieval Baghdad.” *Library Quarterly* 2 (January): 279–99.
* 
* George Saliba (2007), *Islamic science and the making of the European Renaissance*, MIT Press
* 

Kategorija:Arapska arhitektura
Kategorija:Biblioteke u Iraku
Kategorija:Bivše biblioteke
Kategorija:Drevni univerziteti
Kategorija:Historija islamske nauke
Kategorija:Zlatno doba islama