Priroda

mini|150px|Priroda
**Priroda** (latinski: *natura*; grčki: ) odnosi se na fenomene fizičkog univerzuma i života. Generalno, pod prirodom se podrazumijevaju svi fenomeni fizičkog svijeta, koji su nezavisni od ljudske intervencije. Pojam priroda se odnosi na sve redove veličine, od mikroskopskih do makroskopskih fenomena. Na makroskopskom nivou, odnosi se na svemir i astronomske objekte, dok se na subatomskom nivou odnosi na materiju i energiju od koje je svemir sastavljen.

Proučavanje prirode je veliki, ako ne i jedini dio nauke. Iako su ljudi dio prirode, ljudska aktivnost se često shvaća kao posebna kategorija od drugih prirodnih pojava.mini|150px|Udar munje tokom vulkanske erupcije

U drevnoj filozofiji, Priroda se uglavnom koristi kao latinski prijevod grčke riječi Phys (φύσις), koji je prvobitno povezan sa unutrašnjim karakteristikama biljaka, životinja i drugih obilježja svijeta za razvoj vlastitog sporazuma.

Koncept prirode u cjelini, fizičkog svemira, jedno je od nekoliko proširenja izvornog pojma; Sa industrijskom revolucijom, na prirodu se sve više gledalo kao na dio stvarnosti lišen namjerne intervencije: stoga su je neke tradicije (Rousseau, američki transcendentalizam) smatrale svetom ili pukim ukrasom za božansku providnost ili ljudsku povijest (Hegel, Marx). Međutim, vitalistička vizija prirode, bliža presokratskoj, ponovo se rodila u isto vrijeme, posebno nakon Charlesa Darwina. Padavine uveliko variraju ovisno o lokaciji, od nekoliko metara vode godišnje do manje od milimetra. 71% Zemljine površine prekriveno je okeanima slane vode. Ostatak se sastoji od kontinenata i ostrva, s većinom naseljenog kopna na sjevernoj hemisferi.

Zemlja je evoluirala kroz geološke i biološke procese, čiji su tragovi još uvijek prisutni. Starost Zemlje se procjenjuje na 4,55 milijardi godina. Vanjska površina je podijeljena na nekoliko tektonskih ploča koje se postepeno migriraju. Unutrašnjost ostaje aktivna, sa debelim slojem plastičnog omotača i jezgrom ispunjenim željezom koje stvara magnetno polje. Ovo gvozdeno jezgro se sastoji od čvrste unutrašnje faze i fluidne spoljne faze. Konvektivno kretanje u jezgru stvara električne struje kroz djelovanje dinama, a one zauzvrat stvaraju geomagnetno polje.

Atmosferski uslovi su značajno izmenjeni u odnosu na prvobitne uslove prisustvom životnih oblika, koji stvaraju ekološku ravnotežu koja stabilizuje površinske uslove. Uprkos velikim regionalnim varijacijama u klimi prema geografskoj širini i drugim geografskim faktorima, dugoročna prosječna globalna klima prilično je stabilna tokom međuglacijalnih perioda, i varijacije od stepena ili dva prosječne globalne temperature su historijski imale velike efekte na ekološki ravnotežu, i na stvarnu geografiju Zemlje.

## Život 
Iako ne postoji univerzalna definicija života, generalno se podrazumijeva da je biološka manifestacija života karakterisana organizacijom, metabolizmom, rastom, adaptacijom, odgovorom na stimulanse i reprodukcijom. Za život se jednostavno može reći da je karakteristično stanje organizama.

## Materija i energija 
Neke nauke posmatraju prirodu kao materiju u kretanju, za koju važe određeni zakoni. Iz tog razloga, jedna od fundamentalnih nauka je fizika. Danas se smatra da vidljivi dio materije svemira čini svega 4% od ukupne mase. Za ostatak se vjeruje da 23% čini tamna materija, a 73% tamna energija. Egzaktna priroda ovih fenomena još nije poznata i predmet je istraživanja.

## Vanjski linkovi
* https://archive.today/20160426231847/http://www.arkive.org/

Kategorija:Priroda