Sopran

**Sopran** je vrsta klasičnog pjevačkog glasa i ima najviši vokalni raspon među svim glasovnim tipovima. Vokalni raspon soprana (prema naučnoj notaciji visine tona) proteže se otprilike od srednjeg C (C4) = 261&nbsp;Hz do A5 u horskoj muzici, ili do sopranskog C (C6) ili više u opernoj muzici. U četveroglasnoj horskoj harmoniji, sopran preuzima najvišu dionicu, koja često sadrži glavnu melodiju. Sopranski glas se općenito dijeli na: koloraturni sopran, subret, lirski sopran, spinto sopran i dramski sopran.

## Etimologija 
Riječ "sopran" potiče od italijanske riječi *sopra* (iznad, preko, na vrhu), jer je sopran najviši ljudski pjevački glas, koji se često dodjeljuje glavnim ženskim ulogama u operama. "Sopran" se uglavnom odnosi na žene, ali se može primijeniti i na muškarce; "sopranist" je naziv za muškog kontratenora koji može pjevati u sopranskom registru, dok je "kastrati" naziv za kastriranog muškog pjevača, tipičnog za 16., 17. i 18. stoljeće.

Donja granica za sopran obično je oko A3 ili B♭3 (nešto ispod srednjeg C). U operi, najniža nota koja se traži od soprana je F3 (u operi *Die Frau ohne Schatten* Richarda Straussa). Niže note kod viših glasova često imaju slabiju projekciju, manjak boje tona i obično se „manje računaju“ u ulozi (iako neke Verdijeve, Straussove i Wagnerove uloge zahtijevaju snažnije pjevanje ispod linije notnog sistema). Međutim, rijetko se dešava da sopran potpuno ne može otpjevati nisku notu u ulozi namijenjenoj sopranu.

U operi, tesitura, vokalna težina, boja glasa i uloge koje pjevači izvode često se kategoriziraju prema vrstama glasova, koje se obično nazivaju *Fächer* (jednina: *Fach*, od njemačke riječi *Fach* ili *Stimmfach*, što znači "vokalna kategorija").

## Podkategorije i uloge u operi 
Unutar kategorije sopranskog glasa općenito se priznaje pet podkategorija: *koloraturni sopran, subret, lirski sopran, spinto sopran* i *dramski sopran*.

### Koloraturni sopran 
**Koloraturni sopran** može biti lirski koloraturni ili dramski koloraturni sopran. Lirski koloraturni sopran je vrlo pokretljiv, lagan glas s visokim gornjim rasponom i sposoban je za brzo izvođenje vokalnih ukrasa. Lagani koloraturi imaju raspon otprilike od srednjeg C (C4) do „visokog F“ (F6), iako neke koloraturne sopranistice mogu pjevati nešto niže ili više.

Dramski koloraturni sopran je koloraturni sopran s velikom fleksibilnošću u brzim pasažima u visokom registru, ali i sa snažnom izdržljivošću, usporedivom s punim spinto ili dramskim sopranom. Dramski koloraturi obično imaju raspon otprilike od niskog B (B3) do visokog F (F6), iako neke koloraturne sopranistice mogu pjevati nešto više ili niže.

### Subret sopran 
U klasičnoj muzici i operi, **subret sopran** označava i vrstu glasa i specifičan tip operne uloge. Subret glas je lagan, sa svijetlim i slatkim tonom, tesiturom u srednjem rasponu i bez izražene kolorature. Iako je lakšeg vokalnog intenziteta od drugih sopranskih glasova, nije slab, jer mora biti dovoljno snažan da se čuje iznad orkestra bez mikrofona, kao i svi glasovi u operi. Glas subret soprana ima manju vokalnu težinu, ali svjetliju boju. Mnoge mlade pjevačice započinju karijeru kao subret, ali kako stare i glas fizički sazrijeva, često budu preklasifikovane u drugi tip glasa – obično u lirski sopran, lirski koloraturni sopran ili koloraturni mezzosopran. Rijetko koja pjevačica ostane subret tokom cijele karijere. Raspon subret soprana proteže se otprilike od srednjeg C (C4) do visokog D (D6). Tesitura soubrette glasa obično leži nešto niže u poređenju s lirskim sopranom i spinto sopranom.

### Lirski sopran 
**Lirski sopran** je topao glas sa svijetlom i punom bojom tona, koji se može čuti iznad velikog orkestra. Obično ima višu tesituru od soubrette glasa i najčešće tumači uloge naivnih djevojaka i drugih simpatičnih likova u operama. Raspon lirskog soprana proteže se otprilike od srednjeg C (C4) do visokog D (D6).

Lirski sopran može biti lagani lirski sopran ili puni lirski sopran. Lagani lirski sopran ima snažniji glas od soubrette, ali i dalje zadržava mladalački kvalitet. Puni lirski sopran ima zreliji ton od laganog lirskog soprana i može se čuti iznad većeg orkestra.

### Spinto sopran 
Također poznat kao *lirico-spinto* (italijanski za "uzdignuti lirski"), **spinto sopran** ima svjetlinu i visinu lirskog soprana, ali se može „uzdignuti“ do dramatičnih visina bez naprezanja, te može imati nešto tamniju boju glasa. Spinto soprani imaju raspon otprilike od B (B3) do visokog D (D6).

### Dramski sopran 
**Dramski sopran** (ili *soprano robusto*) ima snažan, bogat i emotivan glas koji može pjevati iznad punog orkestra. Ovaj glas obično (ali ne uvijek) ima nižu tesituru od ostalih soprana i tamniju boju tona. Dramski soprani imaju raspon otprilike od A (A3) do visokog C (C6).

Neke dramske sopranistice, poznate kao wagnerijanske sopranistice, posjeduju izuzetno snažan glas koji se može nametnuti i iznad izuzetno velikog orkestra (od preko osamdeset instrumenata). Ti glasovi su snažni, masivni i, u idealnom slučaju, ujednačeni kroz sve registre.

### Ostali tipovi 
Dva dodatna tipa soprana su **Dugazon** i **Falcon**, koji predstavljaju prelazne glasovne tipove između soprana i mezzosoprana: Dugazon je subret tamnije boje glasa, dok je Falcon tamnije obojeni dramski sopran.

## Također pogledati 
* Kategorija soprana
* *Fach*, njemački sistem za klasifikaciju glasova
* Klasifikacija glasova u neklasičnoj muzici
* Lista operskih soprana

## Reference 
## Dodatno čitanje 
* 
* 
* 

Kategorija:Soprani
Kategorija:Opera
Kategorija:Muzička terminologija
Kategorija:Operska terminologija