Sensenbrennerin sindrom

**Sensenbrennerin sindrom** (OMIM: 218330) je rijetka (manje od 20 slučajeva prijavljenih do 2010.) multisistemska bolest koju je prvi put opisala Judith A. Sensenbrenner u 1975. Nasljeđuje se autosomno recesivno, a za to su odgovorni određeni geni. Identifikovana su tri odgovorna gena: za intraflagelski transport (IFT)122 (WDR10), IFT43— podjedinica IFT kompleksa mehanizma primarnih cilija i WDR35 (IFT121: TULP4).

Poznat je i kao **Sensenbrenner-Dorst-Owensov sindrom**, **Levinov sindrom I** i **kranioektodermna displazija** (*CED*)

## Ispoljavanje
Sindrom je plejomorfan  i uključuje slijedfeće oznake:
* Dolihocefalija (sa ili bez sinostoze sagitalnog šava)
* Mikrocefalija
* pre- i postnatusno usporavanje rasta
* Brahidaktilija
* Uzak grudni koš
* Rizomelijska patuljastost
* Epikantusni nabori
* Hipodoncija i/ili mikrodoncija
* Rijetka, sporo rastuća, hiperpigmentirana, fina kosa
* Displazija nokata
* Hipohidroza
* Hronično zatajenje bubrega
* Srčane mahane
* Fibroza jetre
* Vizuelni deficiti
* Fotofobija
* Hipoplazija stražnjeg *corpus callosum*
* Aberantna homeostaza kalcija, elektroretinografija pokazuje ozbiljne abnormalnosti.
:Prijavljena su i dva fetusa od 19 i 23 sedmice gestacije. Imali su akromezomelijsko skraćivanje, kraniofacijalne karakteristike bez kraniosinostoze, male bubrege sa tubulskim i glomerulskim cistama mikroskopskih dikmenzija, perzistentnu duktusnu ploču sa portnom fibrozom u jetri, male nadbubrežne žlijezde, povećanu cisternu magnu i cistu zadnje jame.

## Uzrok
Gen IFT122 nalazi se na dugom kraku hromosoma 3 (3q21-3q24), na Watsonovom (plus) lancu i dug je 80.047 baza. Kodirani protein ima 1241 aminokiselinu i predviđenu težinu od 141,825 kiloDa (kDa). Član je porodice WD ponavljajućih proteina.

WDR35 je također član porodice WD ponavljajućij proteina. Gen se nalazi na kratkom kraku hromosoma 2 (2p24.1–2p24.3), na Crickovom (minus) lancu i dug je 79.745 baza. Kodirani protein ima dužinu od 1.181 aminokiselinu i njegova predviđena molekulska težina je 133,547 kDa. Gen IFT43 je na Watsonovom (plus) lancu dugog kraka hromosoma 14 (14q24.3).

Kreiran je i mišji model za IFT122.  Mutanti s nedostatkom IFT122 pokazuju višestruke razvojne defekte (mnogi su smrtonosni), uključujući egzencefaliju, *situs viscerum inversus*, kašnjenje u okretanju, krvarenje i defekte u razvoju ekstremiteta. U čvoru, primarne cilije su odsutne ili deformirane u homozigotnim mutantnim, odnosno  heterozigotnim embrionima.

Oštećenje puta zvbučnoh ježa bilo je očigledno, kako u uzorku nervne cijevi (ekspanzija motoneurona i rostrokaudalni nivo zavisna kontrakcija ili ekspanzija dorzolateralnih interneurona), tako i u uzorcima udova (ektrosindaktilija).

## Patofiziologija
IFT mehanizam je organizovan u dva strukturna kompleksa — A i B. Ovi kompleksi su uključeni u koordinirano kretanje makromolekulskog tereta od baznog tijela,  duž aksonemskih mikrotubula do vrha cilija i nazad. Anterogradno kretanje IFT čestica prema distalnom vrhu cilija i flagela pokreće kinezin-2, dok je retrogradno kretanje čestica natrag u tijelo ćelije vođeno citoplazmatskim dineinom 1b/2.

Proteinski kompleks IFT-A uključen je u retrogradni cilijski transport. Poremećaj IFT43 ometa transport od vrha cilija do baze. Anterogradni transport u suprotnom smjeru ostaje normalan što rezultira akumulacijom proteina IFT kompleksa B u vrhu cilija.

### Patologija
Vizualni defekti nastaju zbog distrofije fotoreceptora. Hronična bubrežna insuficijencija je posljedica tubulointersticijske nefropatije. Fibroza jetre je sekundarna malformacija duktusne ploče.

## Reference
Kategorija:Geni na hromosomu 2
Kategorija:Geni na hromosomu 3
Kategorija:Geni na hromosomu 14
Kategorija:Rijetke bolesti
Kategorija:Autosomno recesivni poremećaji
Kategorija:Ciliopatija