Wilhelm von Humboldt

**Wilhelm von Humboldt** (*Humbolt*; Potsdam, 22. juni 1767 – Tegel, 8. april 1835) bio je njemački mislilac i državnik. Za svog života naučio je francuski, engleski, španski, grčki, latinski, baskijski, mađarski, češki, litvanski, sanskrit i japanski jezik. Francuska odnosno romanska kultura mu je bila uzor za jedinstvo njemačkog naroda.

## Biografija 
Rođen u Potsdamu kao sin majora Alexandra Georga von Humboldta i njegove supruge Marie Elisabeth (rodj. von Colomb). Odrastao je zajedno sa svojim bratom Alexandrom na zamku Tegel.

### Obrazovanje 
Od 1777-1778 školuju se kod kuće, nastavnik Gottlob Christian Kunth (Kunt) predavao im je historiju, matematiku, njemački, latinski, grčki i francuski jezik.

Nastavnici Christian Wilhelm von Dohn (fon Don) po struci ekonom, Ernst Ferdinand Klein (Klajn) i Johann Jakob Engel po struci filozof pripremaju ih za studije na univerzitetu. Wilhelm i Alexander studiraju od 1787 pravo na univerzitetu u Frankfurtu. Wilhelm mijenja univerzitet i dolazi u Göttingen, gdje sluša predavanja Georga Christopha Lichtenberga (Lihtenberg) profesora fizike kao i drugih. Putuje u Mainz i Düsseldorf gdje upoznaje pisca Friedricha Heinricha Jacobia (Jakobi) i prirodnog znanstvenika Georga Forstera. Sa Forsterom održava kontakt do smrti. Nakom 4 semestra prekida i putuje kroz Njemačku i Francusku.

### Porodični život 
16. decembra 1789 zaručuje s u Erfurtu s Carolinom von Dacheröden (Dahereden). 29. juna 1791 su se vjenčali, imali su šestoro djece.

### Rad u državnoj službi 
Preko Caroline upoznaje Friedricha Schillera (Šiler)), Johanna Wolfganga von Goethe (Gete) i Johanna Gottfrieda Herdera. 1789 radi za prusku državnu službu. Radi u odjeljenju za vanjske poslove, dobija titulu legata i referendira na žalbenom sudu. Tu ostaje do maja 1791 nakon čega se bavi pisanjem. Piše teorijske osvrte na državni ustav kao i o granicama utjecaja jedne države. 1794 se Hubmoldt i njegova supruga sele u Jenu kako bi bio bliži Friedrichu Schilleru. Ovdje se opet susreće i sa Goetheom. 1799-1801 putuju kroz Francusku i Španiju, ovdje intenzivno istražuje romanske jezike. U augustu 1801 kada se već vratio u Berlin prijavljuje se na konkurs pruskog rezidenta u Vatikanu. Preseljava se s porodicom u Rim.

### Boravak u Rimu 
U Rimu upozanje antičku kulturu i historiju. Njegova kuća je postala mjesto gdje su političari poput Daniela Raucha (Rauh) i kardinala Ercole Consalvi ulazili i izlazili. Ovaj period je smatrao vrhuncem svog duhovnog i društvenog života. 1806-1807 radi na studiji "Latium und Hellas" u kojoj opisuje svoje viđenje grčkog i rimskog društva.

### Povratak u Prusku 
1808 Uumboldts se vraća nazad u Prusku. Karl Freiherr vom Stein (fom Štajn) daje mu poziciju nadležnog za kulturu i nastavu u ministarstvu za unutrašnje poslove.

U toj poziciji objavljuje rad "Über den Entwurf zu einer neuen Konstitution für die Juden" gdje se zauzima za ravnopravnost Jevreja. Smatrao je da ljude treba ocjenjivati na osnovu njihovih osobina a ne porijekla ili rase. Počinje s pripremama za osnivanje Berlinskog univerziteta (danas Humboldtov univerzitet). Reformiše uspješno gimnaziju kao most izmeđe elementarne (osnovne) škole i univerziteta. Donosi pravilo da niko ne može maturirati prije navršene 18.-te godine . 1810-1815 radi kao diplomata i opunomoćenik državnog ministra u Beču. Njegova kuća, ovaj put u Beču, je opet mjesto gdje se susreću umjetnici i intelektualci. Na Bečkom kongresu Humboldt ima ulogu "drugog čovjeka" nakon kancelara Karla Augusta von Hardenberga. Kralj Pruske Friedrich Wilhelm III dodjeljuje mu 1815. medalju "das Eiserne Kreuz" (bs. *željezni krst*). Opet putuje po raznim kongresima širom Evrope (Pariz, Berlin, Beč, Frankfurt) gdje traži novi evropski poredak. Njegova liberalna pozicija ga dovodi u sukob s kancelarom Hardenbergom, koji je zastupao restaurativnu (obnavljajuću) evropsku politiku, tu se i razilaze. Još je neko vrijeme radio kao član pruskog kabineta.

### Komparativne jezičke studije 
Povlači su na zamak u Tegelu. Zahvaljujući tome što je govorio francuski, engleski, španski, grčki, latinski, baskijski, mađarski, češki, litvanski a kasnije sanskrit i japanski jezik radi 1820-1829 na komparaciji (poređenju) jezika. Drži predavanja o lingvistici na Berlinskom univerzitetu.

1829. umire mu supruga Carolina. Teško pogođen nervno oboljeva, do kraja života se nije mogao izliječiti. Da bi sebi olakšao ponovo pokušava raditi u državnoj službi, kao predsjedavajući komisije za instituisanje Državnog muzeja na Lustgartenu u Berlinu. Dobija kao zaslugu "Schwarzer Adlerorden" (bs. *Orden crnog orla*). Ostatak života provodi na istraživanju utjecaja različitih jezika na razvoj raznih naroda. 8. aprila 1835 umire u Tegelu.

## Također pogeldajte 
* Liberalizam
* Friedrich Schiller

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Humboldtov univerzitet

Kategorija:Rođeni 1776.
Kategorija:Umrli 1835.
Kategorija:Biografije, Postdam
Kategorija:Njemački državnici