Infekcija respiratornog trakta

**Infekcije respiratornog trakta** (**RTI**) su zarazne bolesti koje zahvataju donji ili gornji respiratornog trakta. Infekcija ovog tipa obično se dalje klasificira kao infekcija gornjih disajnih puteva (URI ili URTI) ili infekcija donjih disajnih puteva (LRI ili LRTI). Infekcije donjih disajnih puteva, poput upale pluća, imaju tendenciju da budu mnogo teže od infekcija gornjih disajnih puteva, poput prehlade.

## Tipovi
### Infekcija gornjih disajnih puteva
Gornji disajni put se smatra disajnim putem iznad glotisa ili glasnih žica; ponekad se uzima kao put iznad krikoidne hrskavice. Ovaj dio trakta uključuje nos, sinuse, ždrijelo i larinks.

Tipske infekcije gornjih disajnih puteva uključuju tonzilitis, faringitis, laringitis, sinusitis, otitis media, određene vrste influenca i prehladu. Simptomi infekcija gornjih disajnih puteva mogu uključivati kašalj, bol u grlu, curenje iz nosa, začepljenost nosa, glavobolju, blago povišenu temperaturu povišenu temperaturu, pritisak u licu i kihanje.

### Infekcija donjih disajnih puteva
Donji disajni put se sastoji od traheja (dušnika), bronhija, bronhiola i pluća.

Infekcije donjih disajnih puteva (LRI) su općenito teže od infekcija gornjih disajnih puteva. LRI su vodeći uzrok smrti među svim zaraznim bolestima. Dva najčešća LRI su bronhitis i pneumonija. Gripa utiče i na gornje i donje disajne puteve, ali opasniji sojevi poput visoko pernicioznog H5N1 imaju tendenciju da se vežu za receptore duboko u plućima.
[left|thumb|473x473px| [Anatomija respiratornog sistema]]

## Dijagnoza
thumb|upright=1.3| Broj smrtnih slučajeva od respiratornih infekcija na milion osoba u 2012. godini
Testiranje plućne funkcije (PFT) omogućava procjenu i  disajnih puteva i  funkcije pluća, kao i specifičnih kriterija za dijagnosticiranje niza infekcija respiratornog trakta. Metodi poput tehnika razrjeđivanja plinova i pletizmografije pomažu u određivanju funkcionalnog rezidualnog kapaciteta i ukupnog kapaciteta pluća. Nije jasno da li brzo testiranje na viruse u hitnoj pomoći za djecu s akutnim febrilnim respiratornim infekcijama smanjuje stopu upotrebe antibiotika, pretraga krvi ili testiranja urina.

## Liječenje 
Bakterije su jednoćelijski organizmi prisutni na Zemlji koji mogu napredovati u različitim okruženjima, uključujući i ljudsko tijelo.  Antibiotici su lijekovi namijenjeni liječenju bakterijskih infekcija uzrokovanih patogenim bakterijama koje zahtijevaju teži tretman; upotreba  antibiotika se ne preporučuje za uobičajene bakterijske infekcije jer će imunološki sistem sam riješiti takve infekcije.  Ovaj lijek ne liječi efikasno virusne infekcije poput upala grla, gripe, bronhitisa, sinusitisa i uobičajenih infekcija respiratornog trakta. To je zato što su antibiotici razvijeni da ciljaju karakteristike bakterija koje nisu prisutne kod virusa, te su stoga antibiotici neefikasni kao antivirusni agensi.
CDC je izvijestio da je propisivanje antibiotika visoko; 47 miliona recepata u Sjedinjenim Državama u 2018. godini izdato je za infekcije koje ne zahtijevaju antibiotike za liječenje.  Preporučuje se izbjegavanje upotrebe antibiotika osim ako bakterijske infekcije nisu teške, prenosive ili imaju visok rizik od daljnjih komplikacija ako se ne liječe.  Nepotrebna upotreba antibiotika može povećati rezistentne na antibiotike infekcije, uticati na sistem za probavu, izazvati alergijske reakcije i druge intenzivne nuspojave. Studija objavljena u *Journal of the American Medical Association* otkrila je da su antibiotici uskog spektra, poput amoksicilina, jednako učinkoviti kao i alternative širokog spektra za liječenje akutnih infekcija respiratornog trakta kod djece, ali imaju manji rizik od nuspojava.

## Prevencija
Uprkos superiornoj sposobnosti filtracije N95 respiratora s filterom mjerenoj *in vitro*, nije objavljeno dovoljno kliničkih dokaza da bi se utvrdilo da li su standardne hirurške maske i N95 respiratori s filterom ekvivalentni u sprječavanju respiratornih infekcija kod zdravstvenih radnika.

Odrasli na jedinicama intenzivne njege (JIN) imaju veći rizik od dobijanja respiratornih infekcija.  Međutim, kombinacija tretmana ne može isključiti relevantan doprinos sistemskoj komponenti uočenog smanjenja smrtnosti.  Visokokvalitetna klinička istraživanja u obliku randomiziranih kontroliranih ispitivanja procijenila su učinkovitost vitamina D, drugi pregled RCT-ova lošijeg kvaliteta bavio se efikasnošću imunostimulanata u prevenciji infekcija respiratornog trakta.  Uprkos određenoj nesigurnosti zbog malog obima studija, postoje dokazi da vježbanje može smanjiti težinu simptoma, ali nije imalo utjecaja na broj epizoda ili broj dana simptoma po epizodi.

Virusi koji uzrokuju respiratorne infekcije (RTI) su prenosiviji pri vrlo visokoj ili niskoj relativnoj vlažnosti; idealna vlažnost za zatvorene prostore je između 40 i 60%. Stoga, relativna vlažnost u ovom rasponu može pomoći u smanjenju rizika od prijenosa aerosola.
Od virusa koji uzrokuju respiratorne infekcije kod ljudi, većina ima sezonske varijacije u prevalenciji. Gripa, *Humani ortopneumovirus* (RSV) i humani koronavirusi su češći zimi. humani bokavirus i *humani metapneumovirus* javljaju se tokom cijele godine, rinovirusi (koji uzrokuju prehladu) javljaju se uglavnom u proljeće i jesen, a humani parainfluenza virusi imaju varijabilne vrhunce ovisno o specifičnom soju. Enterovirusi, s izuzetkom rinovirusa, obično dostižu vrhunac ljeti.

## Reference 
## Vanjski linkovi
Kategorija:Zarazne bolesti
Kategorija:Respiratorne bolesti