Shizofrenija

Riječ **Shizofrenija** potiče od grčkih riječi *shisis* (cijepanje, rascijep) i *phrenos* (duša). Ime je prvi put upotrijebio Eugen Bleuler 1911. godine označavajući time posebnu grupu sindroma psihičkih poremećaja. Poznati su njegovi opisi shizofrenije pod nazivom **"Blojlerova 4 A"**, koja bi obuhvatala primarni opis bolesti sa poremećajima u sferi **A**fekta, **A**socijacija, zatim **A**mbivalencija i **A**utizam shizofrenih bolesnika. Naziv ove teške duševne bolesti označava suštinu i ukazuje na rascijep i nesklad (disocijacija) između psihičkih funkcija, prije svega procesa mišljenja i afekta, nazvana **ideoafektivna disocijacija**. Ovakva vrsta disocijacije je prisutna jedino kod shizofrenije i ne sreće se kod nijednog duševnog oboljenja. Karakteriše je dakle, nesklad između mišljenja, odnosno sadržaja mišljenja, afekta i volje. Normalno, sve ono što se doživljava i što je trenutno u toku procesa mišljenja odražava se i afektom: ako se osjeća ljutnja, to je iskazano ponašanjem i mimikom, ili ako se doživljava radost to se vidi i na licu. Međutim, toga nema kod shizofrenije. 

Prema MKB-10 shizofrenija se definiše kao teški duševni poremećaj koji se karakteriše poremećajem mišljenja i spoznaje (percepcije), a afekat je neadekvatan (neskladan) i otupljen. 
Svijest shizofrenog pacijenta je bistra, jasna, tako da je svjestan svega onoga što se dešava sa njim i oko njega. Intelektualne funkcije su također, očuvane, ali nakog niz godina bolesti može doći do njihovog propadanja.

Bolest ima hronični tok sa pogoršanjima i remisijama, ali nikad ne dolazi do konačnog izlječenja, što ima veliki socijalno-medicinski značaj, jer predstavlja opterećenje kako za porodicu pacijenta, tako i za društvenu zajednicu.

Pripada grupi psihoza, a pod pojmom **psihoza** se najčešće podrazumijeva psihičko stanje osobe sa prisutnim sumanutim idejama i halucinacijama uz nepostojanje uvida u njihovu patološku prirodu, zatim poremećaj ocjene realnosti i gubitka veze sa realnošću, gubitak granica "Ega".

Prema MKB-10 razlikuje se više oblika shizifrenije:

* Paranoidna shizofrenija (Shizophrenia paraniodes) - F 20.0
* Hebefrena shizofrenija (Hebephrenia) - F 20.1
* Katatona shizofrenija (Shizophrenia catatonica) - F 20.2
* Nediferencirana shizofrenija - F 20.3 
* Postshizofrena depresija - F 20.4
* Rezidualna shizofrenija - F 20.5
* Jednostavna shizofrenija (Shizophrenia simplex) - F 20.6
* Ostala shizofrenija - F 20.8
* Shizofrenija, nespecifična - F 20.9

**Shizofrenija kasnog i vrlo kasnog početka**

Pojava bolesti poslije 40. godine života naziva se *shizofrenija kasnog početka*, a poslije 60. godine života *shizofrenija vrlo kasnog početka*, češće su kod žena. Iako su pojedini autori zapazilii izvjesne razlike u simptomatologiji danas je prihvaćeno gledište da nema bitnijih razlika između kliničkih slika bolesti rane i kasne shizofrenije. Međutim, utvrđeno je da među bolesnicima sa kasnim početkom ima više vidnih, taktilnih i olfaktivnih halucinacija, sumanutih ideja proganjanja, zatim da manje ispoljavaju formalne poremećaje mišljenja, afektivnu zaravnjenost ili tupost.

**Tip I i tip II shizofrenije**

Ova podjela potiče još od Bleulera sa shvatanjem da postoji više shizofrenijâ. 

**Shizofreni sindrom tip I** ima akutni početak, dominiraju *pozitivni simptomi*, reaguju povoljno na neuroleptičku terapiju, navodno u CNS-u imaju povećan broj dopaminskih receptora, bez strukturnih i neuropatoloških promjena mozga i imaju povoljan ishod. 

**Shizofreni sindrom tip II** ima postepen početak, dominiraju *negativni simptomi*, reaguju nepovoljno na neuroleptičku terapiju, sa strukturnim i neuropatološkim promjenama mozga (proširenje lateralnih komora) i imaju nepovoljan ishod.
## Također pogledajte 
* Abulija

Kategorija:Shizofrenija
Kategorija:Psihijatrija
Kategorija:Ponašanje
Kategorija:Nasljedne bolesti i poremećaji