open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Filip III, kralj Kastilje

**Filip III** (španski: Felipe III; 14. april 1578 - 31. mart 1621) je bio kralj Španije i Portugala (kao **Filip II**). Kao član dinastije Habsburg, Filip III je rođen u Madridu kao sin španskog kralja Filipa II i njegove četvrte supruge i nećakinje Ane, kćerke cara Svetog rimskog carstva Maksimilijana II i Marije Španske. Oženio je svoju rodicu Margaretu Austrijsku, sestru cara Svetog rimskog carstva Ferdinanda II. Iako je u Španiji bio poznat kao **Filip Pobožni**, politički ugled Filipa u inostranstvu je bio negativan.

Konkretno, Filip se oslanjao na korumpiranog ministra, vojvodu Lerma, koji je izazvao mnogo kritika u to vrijeme. Po mnogima, početak pada moći Španije se može datirati od ekonomskih poteškoća koje su nastale tokom prvih godina njegove vladavine. Ipak, poznat je kao vladar Španskog carstva na svom vrhuncu i kao kralj koji je postigao privremeni mir sa Holandijom (1609 - 1621) te uveo Španiju u Tridesetogodišnji rat (1618 - 1648) u kojem je bio izuzetno uspješan. Njegova vladavina predstavlja kritičan period španske historije.

## Biografija 
Dijelio je mišljenje i gledište svoga oca, ali nije očuvao industriju koju je on razvio. Filip II je predvidio da njegov sin neće biti sposoban sam voditi svoja kraljevstva, te da će biti marioneta raznim ministrima i dvorjanima. Bio je i u pravu; odmah nakon njegove smrti, Filip III je povjerio sve političke poslove vojvodi od Lerme i njegovom sinu.

Za vrijeme Filipove vladavine nastavljena su protjerivanja španskih muslimana u Tunis i Maroko. Godine 1609. 300,000 muslimana je bilo primorano napustiti Španiju.

Filip III je iskoristio priliku da potpiše mirovni sporazum sa novim engleskim kraljem, Jakovom I, i okonča rat sa Engleskom koji su započeli njegov otac i Jakovljeva prethodnica, Elizabeta I. Rat je crpio novac i Engleske i Španije još od 1585, a okončan je Londonskim sporazumom u augustu 1604.

Filip je nakon smrti Henrika IV , kralja Francuske okončao još jedan rat - sa Francuskom, i pružio pomoć Henrikovoj udovici, Mariji Medici, u borbi protiv francuskih protestanata. Godine 1615. aranžirao je brak između svog sina i Marijine kćerke Elizabete, te brak između svoje kćerke Ane i Marijinog sina Luja XIII.

Privatni život bezbrižnog kralja, koji nije mario ni za politiku ni za svoju državu, sastojao se od balova i dvorskih festivala, na koje su se bacale ogromne količine novca.

Njegova supruga, Margareta od Austro-Štajerske, rodila je devetero djece, od kojih je djetinjstvo preživjelo petero. Najstariji sin, Filip IV, naslijedio je Filipa III nakon njegove smrti 31. marta 1621.

## Vanjski linkovi 
* Felipe III de España (portreti)

Kategorija:Kraljevi Kastilje
Kategorija:Kraljevi Aragonije
Kategorija:Kraljevi Napulja
Kategorija:Kraljevi Sicilije
Kategorija:Kraljevi Portugala
Kategorija:Kraljevi Sardinije
Kategorija:Vojvode Milana
Kategorija:Grofovi Barcelone
Kategorija:Nadvojvode od Austrije
Kategorija:Prinčevi od Asturije
Kategorija:Habsburgovci
Zvjezdana vrata

**Zvjezdana vrata** (goauldski: ''Chappa'ai*, jezik Drevnih: *Astria Porta*) su izmišljeni objekt iz naučno-fantastične serije i filma Stargate. Osnovna im je funkcija da transportiraju ljude i objekte na udaljene planete uz pomoć vještački stvorene crvotočine koja može ostati otvorena tačno 38 minuta. Poznata su i pod sljedećim nazivima na drugim planetama: "Prsten Bogova", "Krug stojeće vode", "Portal", "Kameni Prsten", Vodena vrata, "Annulus", "Prsten predaka", a na jednoj planeti "Stari Prolaz".

Prvi put se pojavljuju 1994. u filmu *Stargate* režisera Rolanda Emmericha, a poslije toga i u televizijskoj seriji *Stargate SG-1* i spinoffu *Stargate Atlantis*.
[mini|Šematski dijagram Zvjezdanih vrata u [Mliječni put|galaksiji Mliječni put sa simbolima]]
Izgradili su ih Drevni prije nego su se uzdigli na viši nivo postojanja i postavili ih na mnoge planete i mjesece u galaksiji Mliječni put i drugim galaksijama.

## Specifikacije 
mini|Šematski dijagram sa simbolima Atlantisovih vrata

Zvjezdana vrata napravljena su od metala Naquadaha, 6.7 m visoka i 29,000&nbsp;kg teška. Na svakim vratima nalazi se 7 simbola čije kombinacije predstavljaju adrese planeta. Uspostavljanje crvotočine vrši se uz pomoć *Uređaja za zvanje'', skraćeno **DHD** (), koji se nalazi uz svaka vrata. Putovanje kroz crvotočinu traje proksimativno 6 sekundi. Prilikom prolaska kroz crvotočinu tijelo ili objekt biva dezintegrisan, da bi se ponovo materijaliziralo u normalno stanje pri izlasku. Nakon što se proces zvanja izvrši dolazi do uspostavljanja stabilne crvotočine, koje započinje sa izbacivanjem nestabilne energetske crvotočine pod nazivom "kawoosh" (naziv ulazi u upotrebu od epizode Krstaški rat) kroz vrata, a zatim se na vratima pojavljuje horizont događaja koji podsjeća na baru plavičaste vode. Sva operativna vrata nalaze se u vertikalnom položaju.

### Simboli na vratima u galaksiji Mliječni put 
### Simboli na vratima u galaksiji Pegaz 
## Reference 
Kategorija:Stargate SG-1
Ostrvo Askold

mini|desno|200px|Askold
**Askold** je ostrvo u blizini gradića Fokina u Primorskom kraju u Rusiji. Ovaj gradić je zatvoreni grad, ali ostrvo Askold je otvoreno za turiste.

Na ostrvu Askoldu nema stanovnika. Rijetko ga turisti posjećuju zbog nedostatka redovnih prijevoznih veza s kopnom, i statusa ostrva, koji je do 1995. bio dijelom rezervata gdje nikakva privredna djelatnost nije bila dopuštena. Procjenju se da ima na desetine tona zlatnih naslaga.
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* http://ru.wikisource.org Askold
* https://vladivostok.travel/en/todo/islands/

Kategorija:Ostrva
Stargate Atlantis

300px|mini|desno|Stargate Atlantis
**Stargate Atlantis** (često skraćeno nazivana **SGA**) je američko-kanadska naučno fantastična televizijska serija, koja je dio Stargate franšize u vlasništvu MGM. Autori su dugogodišnji *SG-1* producenti Brad Wright i Robert C. Cooper. Ona je logički nastavak serije *Stargate SG-1*. Snimana je i producirana u Kanadi. Prve tri sezone Stargate Atlantisa emitirani su i na Sci-Fi kanalu i na Movie Networku, dok su zadnje dvije sezone emitirane isključivo na Sci-Fi kanalu.

*Stargate Atlantis* prati avanture ljudske ekspedicije u izgubljeni grad Atlantis u Pegaz galaksiji. U novoj galaksiji pojavljuju se i nove kulture i novi neprijatelji kao što su: Wraithi, Geniiji, a kasnije Asurani.

*Stargate Atlantis* premijerno je prikazan na Sci-Fi kanalu 16. jula 2004 kao "Rising", dvodjelna epizoda u stilu filma sa zvijezdama Stargate SG-1 kao gostima Richard Dean Andersonom i Michael Shanksom, a posljednja epizoda emitirana je 9. januara 2009 Serija je ocjenjena kao veoma uspješna, i bila je počašćena mnogim nagradama, a dosegla je veliku popularnost posebno u Evropi i Australiji.

Nakon otkazivanja Stargate Atlantisa njegovi kreatori su počeli raditi na već ranije koncipiranom Stargate Universe za koji je mreža odobrila veći budžet, ali sa zahtjevom da sadržava manje mitologije, a da se moraju više usredotočiti na razvoj karaktera u seriji.

## Glavni likovi 
* Joe Flanigan kao Major Pukovnik John Sheppard
* David Hewlett kao Doktor Rodney McKay
* Torri Higginson kao Doktor Elizabeth Weir
* Rachel Luttrell kao Teyla Emmagan
* Rainbow Sun Francks kao Poručnik Aiden Ford
* Jason Momoa kao Ronon Dex
* Paul McGillion kao Doktor Carson Beckett
* Jewel Staite kao Doktor Jennifer Keller
* Amanda Tapping kao Pukovnik Samantha Carter
* Robert Picardo kao Richard Woolsey

## Fabula 
U zadnjoj epizodi sedme sezone serije Stargate SG-1 glavni junaci pronalaze bazu na Antarktici, za koju se ispostavlja da je sagrađena od strane rase po imenu Drevni. Stargate komanda šalje stručnjake da detaljnije istraže tu bazu, a ubrzo nakon toga dr.Daniel Jackson pronalazi grad po imenu Atlantis - posljednje uporište Drevnih prije njihove seobe na Zemlju.

## Epizode 
## Vanjski linkovi 
*MGM: *Stargate Atlantis* 
*SCI FI: *Stargate Atlantis* 
*
**Stargate Atlantis* episode guide na GateWorld
**Stargate Atlantis na Corgate*

## Reference 
Kategorija:Stargate Atlantis
Donje Vardište

**Donje Vardište** je naseljeno mjesto u općini Višegrad, Bosna i Hercegovina.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Višegrad
Dikson (ostrvo)

mini|desno|200px|Lokacija ostrva Dikson na sjevernoj hemisferi
**Dikson** je ime ostrva sjeveroistočnom dijelu Jenisejskog zaliva u Karskom moru, nedaleko od ušća rijeke Jenisej. Upravno pripada Tajmirskom autonomnom okrugu na sibirskom dalekom sjeveru.

Otkriven je vjerovatno početkom 17. vijeka od tada je bio poznat pod imenom **Dolgi** ("dugo") ostrvo, odnosno **Kuzkin**, prema njegovu pomor'skom istraživaču. Godine 1878. švedski istraživač Adolf Erik Nordenskiöld ga je preimenovao prema imenu bogatog trgovca Oskara Dicksona, jednog od pokrovitelja ekspedicije. Inače, Dikson je prvobitno bio naziv koji je Nordenskiöld 1875. godine dao u kopno duboko urezanoj istočnoj obali. Dikson je tako od 1884. godine službeno ime ostrva.

Dikson je 7. aprila 1915. postao mjesto prve ruske radijske postaje na Arktiku, a od 1916. godine na ostrvu radi i hidrometeorološka stanica, što je 1930-ih omogućilo osnivanje radiometeorološkog središta i geofizičkog observatorija, prvih na Sjevernom morskom putu.

Luka na kopnenoj strani je sagrađena 1935., a 1957. godine dva naselja su spojena u jedno.

Površina ostrva Diksona je 25 km2. Visine je do 50 m, a morfološki ga velikim dijelom čini dijabaz.

Kategorija:Ostrva u Rusiji
Kategorija:Arktik
Kategorija:Ostrva u Aziji
Anubis (Stargate)

**Anubis** je fikcionalni lik iz naučno-fanastične televizijske serije Stargate SG-1. On je ekstremno moćni Goa'uld, vođa zle vanzemaljske rase u galaksiji. Prvi put je pomenut u epizodi *"Između dvije vatre"* u petoj sezoni, a prvo pojavljivanje mu je bilo u posljednjoj epizodi pete sezone *"Otkriće"*.

Kao i većina drugih moćnih Goa'ulda, on se smatra oličenjem mitološke ličnosti iz starog Egipta, najvjerovatnije egipatskog boga Anubisa. Međutim, Anubis je mnogo opasniji od većine drugih Goa'ulda, i nije sličan ostalim Goa'uldima pa mu konvencionalno ljudsko oružje ne može nanijeti povrede.

Zbog svoje polu-ascedentske prirode, nema potpuno tjelesno obličje. Uglavnom se materijalizira kroz neki lik. Tako je ulogu Anubisa igralo nekoliko glumaca uključujući David Palffy, Dean Aylesworth, Rik Kiviaho i George Dzundza (Palffy je ranije također glumio u ulozi Sokara, sličnog moćnog Goa'ulda, koji je također smatran mnogo opasnijim od većine svoje rase).

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Likovi u seriji Stargate SG-1
Arnela Odžaković

**Arnela Odžaković** (rođena 5. septembra 1983. u Trebinju, SR Bosna i Hercegovina), je karatistkinja i bosanskohercegovačka sportašica 2007.

## Biografija 
Arnela se počela baviti karateom u osmoj godini. Ratne godine 1992-95. provodi u Goraždu i četiri godine pauzira sa sportom. Dolazi u Sarajevo 1996, gdje postaje član karate kluba "Sensei" pod vodstvom trenera Merite Tirić-Čampara. Prelazi u karate klub Bushido 2000. U svojoj karijeri osvojila je više od 150 medalja na domaćim i međunarodnim takmičenjima. Diplomirala je na Fakultetu za sport i tjelesni odgoj Univerziteta u Sarajevu.

Nakon prestanka aktivnog treniranja Arnela je počela raditi kao trener u klubu Sarajevo ZOI 84.

## Uspjesi 
* Dvostruka juniorska prvakinja Evrope, ekipno i pojedinačno. 
* Višestruka prvakinja Balkana,
* Osvajačica trećeg mjesta na Svjetskom juniorskom prvenstvu ekipno, 
* Višestruka prvakinja države, 
* Osvajačica zlatne medalje na Mediteranskim igrama, 
* Peta na Svjetskom seniorskom prvenstvu 2006, 
* Viceprvakinja Evrope 2007. pojedinačno i viceprvakinja Evrope ekipno,
* Viceprvakinja Evrope 2008. pojedinačno i treće mjesto ekipno.
* Prvakinja na Svjetskim igrama 2009 - Kaohsingu (Tajvan) pojedinačno.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* https://www.avaz.ba/sport/borilacki-sportovi/880954/cetiri-medalje-u-samoboru-karatistima-akademije-arnela-odzakovic

Kategorija:Bosanskohercegovački karatisti
Kategorija:Biografije, Trebinje
Kategorija:Rođeni 1983.
Kategorija:Osvajači zlatne medalje za Bosnu i Hercegovinu na Mediteranskim igrama
Kategorija:Sportiskinja godine Bosne i Hercegovine
Kategorija:Živi ljudi
Robert C. Cooper

mini|200px|Robert C. Cooper
**Robert C. Cooper** je kanadski autor i režiser, poznat po angažmanu u televizijskim serijama Stargate SG-1 i Stargate Atlantis. Također je napisao režiju i za brojne epizode serija Stargate SG-1 i Atlantis.

## Uloga u Stargate-franšizi 
Cooper se smatra kao jedan od tvoraca priče o fikcionalnom univerzumu Stargate-a. Na primjer, tvorac je rase Drevni, koji su napravili Zvjezdana vrata i ideje o Savezu četiri rase, iako su dvije od četiri rase izmišljene od strane drugih autora poput Hart Hanson (Noksi) i Katharyn Powers (Asgardi).

Od četvrte sezone bio je predstavnik glavnog producenta a od pete sezone postaje glavni producent Stargate SG-1. Od 2004. postaje i glavni producent spin-off serije *Stargate Atlantis*. 2007. godine producirao je i film *"Stargate"*: "The Ark of Truth" i *"Stargate: Continuum"*

C
Energija vjetra

## Elektrana na vjetar 
Vjetar spada u grupu stohastičkih pojava u prirodi što znači da ga nije moguće predvidjeti. Nastaje kao posljedica razlika temperatura zraka (zbog uticaja Sunca) a proračun ekonomske isplativosti je veoma složen i zahtijeva dugotrajna mjerenja, analize i studije uključujući statističke elemente (Weibull i Rayleigh). Najbitniji elementi za gradnju turbina su stalnost postojanja vjetra, opseg brzina vjetra.. 
Na osnovu ovih elemenata određuje se radijus i broj lopatica rotora turbine, instalisana snaga i količina energije koja se može dobiti. Grade se za snabdijevanje osamljenih mjesta ili kao dopunski izvori konvencionalnim sistemima. Danas se grade vjetroelektrane čija snaga ide i do 6 MW. Najbolja mjesta za gradnju vjetroelektrana su ona gdje su vjetrovi što stalniji i sa brzinama od 3 do 20&nbsp;m/s. Maksimalna snaga turbine se računa po obrascu: *P**tmax* = 0,384 *sv* 3 gdje je *s* površina koju opisuje rotor turbine a *v* je brzina vjetra.

### Vjetroelektrane 
### Energetski proračun turbine na vjetar 
Kako pojavljivanje vjetra spada u stohastičko polje varijabli i potrebno je dugotrajno praćenje, mjerenje i dokumentovanje podataka za određeno područje. Ekonomski je isplativo graditi samo na područjima gdje su vjetrovi veoma česti (što bliži stalnim vrijednostima ) i gdje se brzine kreću od 3 do 20&nbsp;m/s. Za određivanje pojavljivanja prosječnih brzina vjetra koriste se statističke metode: Weibull-ova *v*mv =0.8vpr i Railigh-ova p(v) = \frac{k}{c} (\frac{k}{c})^{k-1} e^{-(\frac{v}{c})^k}. Dobivena energija (pa i snaga) turbine jednaka je razlici ulazne i izlazne energije (snage) vjetra Pt= Pul – Piz tj P_t = \frac{\varphi (S_{ul}\cdot v_{ul}^3 - S_{iz}\cdot v_{iz}^3)}{2} gdje je ρ gustina zraka, S radne površine vjetra a v brzine vjetra. Maksimalna snaga turbine može se dobiti preko obrasca Ptmax = 0.384sv3 

### Ekonomska vrijednost elektrane na vjetar 
Ako se uzmu u obzir svi ekonomski aspekti (nepouzdanost u postojanje vjetra, infrastruktura koju treba izgraditi na izolovanim prostorima daleko od naselja, cijena opreme..) cijena kWh vjetroelektrane su još uvijek znatno veće od cijena kWh dobivenih iz konvencionalnih elektrana. Ipak moraju se uzeti ekološki aspekti gledano na duže vremenske periode ili za napajanje izolovanih prostora. Ovaj vid je i te kako poželjan i isplativ. Elektrane na vjetar se sve više grade kao dopunski izvori električne energije. Ukupni troškovi se računaju po formuli UT = \frac {PKT(GK+GTO)} {GPE} gdje je UT-ukupan trošak, PKT-početki kapitalni troškovi, GK-godišnja kamata, GTO-godišnji troškovi održavanja a GPE je godišnja proizvodnja energije.

Kategorija:Energija
Kategorija:Prirodni resursi
Naquadah

**Naquadah** je izmišljeni materijal u naučno fantastičnoj televizijskoj seriji Stargate SG-1. Korišten je i u filmu Stargate ali tamo nikada nije bio imenovan. Pojavljuje se još i pod sljedećim nazivima: Naqahdah /ˈnækwɨdə/ ,"Naquahdah" ili "Naquadah".

## Upotreba
On je teški metal koji je korišten pri izgradnji zvjezdanih vrata, ali i mnogobrojne druge tehnologije drevnih kao i goa'uldske tehnologije koja se u potpunosti temelji samo na njemu. On je materijal koji može podnijeti masivne energetske izboje koji su potrebni za stvaranje stabilne crvotočine.

Naquadah ima izražena eksplozivne osobine što ga čini pogodnim za pojačavanje snage  konvencionalnih ili nuklearnih eksplozivnih sredstava. 
Nalazi se u krutom i  tekućem obliku. Pored toga može se naći u obliku naquadrie nestabilnog teškog izotopa,  koja je daleko nestabilnija i razornija od klasičnog naquadaha. Naquadah u tekućem obliku je fluorescentno zelene boje i koristi se za punjenje štapnog oružja.
Originalno, naquadah se teško nalazi, nema ga izvorno u zemljinom solarnom sistemu.
Naquadah je nakom što je dospio u krv Goa'uldskom parazitu doveo je do njihove evolucije. 

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Stargate SG-1
Samantha Carter

mini|250px|Samantha Carter
**Samantha "Sam" Carter** je izmišljeni lik iz naučno fantastične televizijske serije Stargate SG-1 i *Stargate Atlantis* koju u seriji glumi Amanda Tapping.

## Biografija 
Rođena je 29. decembra 1968. Samantha Carter pridružuje se Stargate Komanda iz Pentagona gdje je nekoliko godina pokušavala pokrenuti program zvjezdanih vrata, prije nego je doktor Daniel Jackson dešifrovao simbole na zvjezdanim vratima i omogućio njihovo korištenje.

Ima doktorat iz filozofije i astrofizike i kao pilot ima više od 100 sati borbenog djelovanja ze vrijeme Pustinjske oluje. Također stručnjak je za kvantnu mehaniku biologiju, Softversko inženjerstvo.
Samanthinu porodicu čine njen otac, General Jacob Carter, njen brat, Mark Carter, i njegovo dvoje djece. Samanthina majka je poginula dok je ona bila dijete u saobraćajnoj nesreći što je dovelo do stvaranja loših odnosa između njenog brata i oca, jer je Mark smatrao da je Jacob indirektno odgovoran za njenu smrt. 
Samantha Carter je kratko bila domaćin Tok'ra simbiontu Jolinar. Njen otac oboljeva od raka i Samantha, da bi mu produžila život nagovara ga da postane domaćin Selmaku, Tok'ri čiji je domaćin umirao. 
## Samantin ljubavni život 
Samantha je potajno zaljubljena u Jack O'Neilla. U epizodi Milošću Božijom Samantha iz druge realnosti je vjerena za Jacka. U epizodi Pravi trenutak, Jack O'Neill isoristi priliku da poljubi Samanthu tokom ponavljanja vremena. U epizodi Zavadi pa vladaj Samantha i Jack bivaju primorani da javno otkriju pravu prirodu osjećaja koje gaje jedno prema drugom.
Martuf i Lantash, Tok'ra prema kojem Samantha ima osjećanja koja su rezultat spajanja sa simbiontom Jolinar. Pored sjećanja koja su ostala od Jolinar, Samanhta ima i njene emocije.Jolinar je bila u dugogodišnjoj vezi sa Martufom. 
Pete Shanan je Samanthin vjerenik i nesuđeni suprug. On je policijski detektiv i prijatelj njenog brata.

## References 
Kategorija:Likovi u seriji Stargate SG-1
Horizont događaja

**Horizont događaja** u općoj teoriji relativiteta je uopćeni naziv za granicu u prostor-vremenu, definiranu u odnosu na posmatrača, iza koje događaji ne mogu da utiču na posmatrača. Svjetlo koje se emituje unutar horizonta događaja ne može nikada da stigne do posmatrača i bilo šta što pređe preko horizonta sa posmatračeve strane više nikada ne bude viđeno. Naprimjer, crna rupa je okružena horizontom događaja. Jedna formalnija definicija glasi:
*Horizont događaja je površina zamišljene kugle oko sfernosimetrične raspodjele mase iz koje ne može izaći nikakav oblik materije ili energije. Poluprečnik kugle je jednak Švarcšildovom poluprečniku.*

## Osobine
Horizont događaja razdvaja prostor na dva dijela između kojih je nemoguća komunikacija: prostor unutar i izvan horizonta događaja.

# Kretanje u prostoru izvan horizonta događaja: Ako promatramo svemirski brod koji pada prema crnoj rupi, na njemu opažamo vremensku dilataciju uzrokovanu gravitacionim zakrivljenjem prostora oko crne rupe. Drugim riječima, nama kao udaljenom promatraču se čini kao da vrijeme na svemirskom brodu sve sporije i sporije teče. Kada svemirski brod dođe do horizonta događaja, nama se čini kao da je na svemirskom brodu vrijeme stalo, tj. bilo koji konačni interval vremena na svemirskom brodu beskonačno traje za udaljenog promatrača.
# Kretanje u prostoru unutar horizonta događaja: Bilo koje tijelo koje se nađe unutar horizonta događaja nužno prije ili kasnije završava u središnjem singularitetu. To znači da je nemoguće izaći izvan horizonta događaja.
## Literatura 
**The Universe in a Nutshell* autor Stephen Hawking
*
*Abhay Ashtekar and Badri Krishnan, “Isolated and Dynamical Horizons and Their Applications”, Living Rev. Relativity, 7, (2004), 10; Online Article, cited Feb.2009.

Kategorija:Astrofizika
Kategorija:Crne rupe
Kategorija:Koncepti u astrofizici
Kategorija:Opća teorija relativnosti
Kategorija:Fizikalni fenomeni
Rawalpindi

mini|desno|200px|Rawalpindi
**Rawalpindi** (Urdu: راولپنڈی) je grad u provinciji Pundžab, Pakistanu. Četvrti je najmnogoljudniji grad u državi.

Nalazi se na Potwarskoj visoravni u blizini glavnog grada Pakistana Islamabada. Za vrijeme izgradnje Islamabada 60-ih godina Rawalpindi je služio kao glavni grad novostvorene države Pakistan. Danas je grad glavno sjedište Pakistanske vojske i administrativno sjedište kantona Rawalpindi. Grad broji približno 3.100.000 stanovnika.
## Vanjski linkovi 
* CDG Rawalpindi, Službena Web stranica
* Rawalpindi Swedish Institute of Technology, Technical Institute Website 1. august, 2012.
* Rawalpindi (Pakistan) -- Britannica Online Encyclopedia
* 
* 
* 

Kategorija:Gradovi u Pakistanu
David Duchovny

**David William Duchovny** američki je glumac, koji je prije svega poznat po svojoj ulozi FBI-agenta Foxa Muldera u seriji *Dosjei X*.

## Biografija 
David Duchovny potječe iz luteransko-židovske porodice. Pohađao je univerzitet *Yale*, studirao englesku književnost, ali se kasnije posvetio glumačkoj karijeri.
Njegovi glumački počeci sežu do 1987, kada se pojavljuje u niz reklama za pivo. Slijedile su manje role u TV-serijama i filmovima. 1990. dobija sporednu ulogu u poznatoj seriji *Twin Peaks*. Slijedile su brojne manje uloge sve do 1992, kada dobija svoju prvu značajniju ulogu u filmu *Kalifornija* zajedno s Brad Pittom i Juliette Lewis.

## Filmografija 
* 1988: Working Girl
* 1989: New Year's Day
* 1990: Bad Influence
* 1991: Julia Has Two Lovers
* 1991: Don't Tell Mom the Babysitter's Dead
* 1991: The Rapture
* 1991: Twin Peaks
* 1992: Ruby
* 1992: Beethoven
* 1992: Baby Snatcher
* 1992: Red Shoe Diaries
* 1992: Venice/Venice
* 1992: Chaplin
* 1993: Kalifornia
* 1996: Space: Above and Beyond
* 1997: Playing God
* 1998: The X-Files: Fight the Future
* 2000: Return to Me
* 2001: Evolution
* 2001: Zoolander
* 2002: Full Frontal 
* 2004: Connie and Carla
* 2005: House of D
* 2006: Trust the Man
* 2006: Pedigree Petfoods
* 2006: The TV Set
* 2007: The Secret
* 2007: Things We Lost in the Fire
* 2007: Californication
* 2008: The X-Files: I Want to Believe
* 2013: Louder Than Words

## TV-serije 
* *Twin Peaks* (1990–1991)
* *Dosjei X* (1993–)
* *Kalifornikacija* (2007–2014)
* Aquarius (2015–)

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 
* Neoficijelna stranica o Davidu Duchovnyju

Kategorija:Rođeni 1960.
Kategorija:Američki glumci
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Rusije
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Škotske
Kategorija:Biografije, New York
Kategorija:Živi ljudi
San Marino (grad)

**San Marino** () jest glavni grad Republike San Marino. Nalazi se na planini Titano nedaleko od Jadranskog mora.

Grad ima 4,4 hiljade stanovnika (2003) i treći je po veličini poslije općina Borgo Maggiore i Serravalle.

San Marino je osnovao Sveti Marin sa grupom kršćanskih izbjeglica 301. Oni su tu našli utočište od rimskih progona, i osnovali najstariju evropsku republiku.

## Privreda 
Dugo je glavna privredna aktivnost bilo klesarstvo, a danas su to turizam i trgovina. Zbog blizine glavnih italijanskih turističkih centara (Rimini, Venecija, Firenca, Bologna, Ferrara i Ravenna) San Marino godišnje posjeti više od 3 miliona posjetilaca (uglavnom na jednodnevne izlete) od kojih su 85% Italijani.

## Znamenitosti 
San Marino je grad uskih strmih uličica i kamenih građevina, starih i po nekoliko  vijekova.
Najpoznatije su:
* Basilika svetog Marina na sjeveroistoku grada, posvećena svecu zaštitniku - svetom Marinu, čije se relikvije čuvaju u crkvi. Podignuta je 1836. god. na mjestu starije crkve iz 7. vijeka. 
* Palača vlade, rezidencija predsjednik i parlamenta. Nju je projektirao i podigao talijanski arhitekt Frencesco Azzurri iz Rima, od 1884.-1894. godine u neogotičkom stilu.
* Tvrđava na vrhu Monte Titana
* 3 tornja po grebenima Monte Titana
* Trg Titano sa zgradom teatra iz 18. vijeka
* Grand Hotel San Marino
* Samostan svete Klare 14. vijeka
* Crkva svetog Franje  i istoimena gradska vrata.

## Svjetska baština 
Historijski centar San Marina i planina Titano su 2008. godine uvršteni na listu UNESCO-ove svjetske baštine. San Marino je jedna od najstarijih svjetskih republika i jedini preživjeli italijanski grad-država, koji predstavlja važnu etapu u razvoju demokratskih modela u Evropi i svijetu.

## Galerija
 
Monte Titano Panorama.jpg|Planina Titano
San Marino ratusz.jpg|Gradska vijećnica
Fortress of Guaita - First Tower (San Marino).jpg|Prvi toranj na Titanu
Second Tower in San Marino and Paragliding.jpg|
Montale Tower.jpg|
Hastalapolastra.jpg|

## Reference 
Kategorija:Glavni gradovi evropskih država
Kategorija:Gradovi u San Marinu
Kategorija:Svjetska baština u San Marinu
Tjelesni otvori

**Tjelesni otvori** su otvori na tijelu životinja i ljudi. Na tipičnom tijelu sisara, kao što je ljudsko tijelo, tjelesni otvori su:

* Nosnice, za disanje i čulo mirisa.
* Oči, za čulo vida.
* Usta, za ishranu, disanje i vokalizaciju (govor).
* Uši, za čulo sluha.
* Anus, za defekaciju.
* Mokraćovod, za uriniranje (kod muških jedinki i za ejakulaciju).
* Vagina, (kod ženskih jedinki), za snošaj, menstruaciju i porođaj.
* Bradavice, za dojenje.
* Razne žlijezde (znojne, lojne, suzne...)

Neke životinje imaju različite otvore kao npr:

* Kloaka, kod ptica, reptila, amfibija i dr.
* Sifon, kod mehkušaca, člankonožaca i dr.

## Također pogledajte 
* Sluznica

Kategorija:Anatomija
Valonija

**Valonija** (; ; valonski: *Walonreye*; ) ili **Valonska regija** jest južna, frankofona regija Belgije i federalna jedinica čiji je glavni grad Namur.  Službeni jezici su francuski i njemački.  Regija ima oko 3.360.000 stanovnika, a površinski, s 16.844&nbsp;km2, zauzima 55,18% države.

## Administrativna podjela 
Valonija se sastoji od 5 pokrajina, 20 arondismana i 262 općina.
Pokrajine koje čine Valoniju su:

* Hainaut
* Liège
* Luxembourg
* Namur
* Valonski Brabant

### Gradovi 
Najveći gradovi Valonije su:
* Charleroi (204.146)
* Liège (195.790)
* Namur (110.428)
* Mons (92.529)
* La Louvière (78.414)
* Tournai (69.792)
* Seraing (63.500)
* Verviers (56.596)
* Mouscron (55.687)
* Herstal (38.969)
* Braine-l'Alleud (38.748)
* Châtelet (36.131)

## Demografija i jezik 
U većini općina službeni jezik je francuski dok njemački ima takav status u devet istočnih općina koje su pripadale Njemačkoj do poslijeratnog razgraničenja 1918.  U nekim frankofonim općinama postoje posebna pravila po kojima se stanovnici kojima je materinji jezik njemački ili nizozemski mogu koristiti njime u administraciji.  Valonci su često izloženi kritikama zbog slabog poznavanja nizozemski, drugog nacionalnog jezika; po istraživanjima iz 2006. govori ga samo 19% stanovnika, dok 59% Flamanaca govori francuski.  Uz francuski, odnosno njegovu belgijsku varijantu, kao regionalni jezici priznati su i lokalni dijalekti koji su unatoč tome u izumiranju.

Njemačka nacionalna manjina broji oko 70.000 ljudi, a garantirana su joj posebna prva, posebno u jezičnim i kulturološkim pitanjima.  Među Nijemcima je sve jača želja za ekonomskom samostalnošću i uzdizanjem na razinu autonomne regije.

## Ekonomija 
Belgija je bila jedna od prvih zemalja u kojima dogodila industrijska revolucija, a Valonija je tokom 19. vijeka doživjela jak razvoj posebno zahvaljujući industriji baziranoj na uglju i željezu.  Tokom dvadesetog vijeka ove industrijske grane su postala manje profitabilne, a kriza u čeličnoj industriji i restrukturiranje rezultirali su slabljenjem privrede i pomicanjem centra industrijske djelatnosti na sjever Belgije.  I danas je Valonija znatno siromašnija od Flandrije: 2004. godine BDP je u flamanskom dijelu bio 27.356 eura, a u valonskom 19.858 eura.  U nekim dijelovima nezaposlenost dostiže i 20 posto.

## Također pogledajte
* Flandrija

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službeni sajt Valonije 
* Sajt privrede Valonije 
* Službeni sajt valonske vlade
* Privredno i socijalno vijeće Valonije
* Zajednica gradova i općina Valonije 
* Enciklopedija o valonskom pokretu
* Osnivanje Valonije, historija i sl.

Kategorija:Geografija Belgije
Kategorija:Belgijske regije
*
Baffinovo ostrvo

[mini|Položaj Baffinovog ostrva u kanadskom saveznom teritoriju [Nunavut]]
mini|Pogled na sjeveroistočnu obalu Baffinovog otoka

**Baffinovo ostrvo ** ili ranije **Baffinova zemlja** je ostrvo smješteno u velikoj ostrvskoj grupi kanadskog Arktika, a po teritorijalnoj podjeli pripada saveznom teritoriju Nunavut. Površinom od 507.451&nbsp;km2 ovo je najveće kanadsko ostrvo i 5. najveće ostrvo na svijetu. Zbog geografskog položaja i hladne klime, ostrvo je rijetko naseljeno pa prema procjeni iz 2004. na ostrvu je živjelo jedva 11.000 ljudi, uglavnom Inuita. Ostrvo je nazvano prema britanskom istraživaču Williamu Baffinu, a Nordijci su ga nekad zvali Helluland.

## Geografija 
Najveće naselje Iqaluit ujedno je i glavni grad saveznog teritorija Nunavut. Smješteno je na južnoj obali ostrva, u neposrednoj blizini Frobisherovog zaljeva te je do 1987. nosilo naziv Frobisher Bay. Na manjim priobalnim ostrvima nalaze se i naselja Qikiqtarjuaq i Cape Dorset koja su prema popisu stanovništva iz 2001. imala 519, odnosno 1.148 stanovnika. Južno od Baffinovog ostrva nalaze se Hudsonov prolaz i kopno savezne provincije Québec. Na istoku su Baffinov zaliv i Davisov prolaz iza kojih se nalazi Grenland, a na zapadu i sjeveru Foxeov bazen, zaliv Boothia i Lancasterov zaliv dijele Baffinovo ostrvo od ostatka ostrvske grupe kanadskog Arktika. Istočni dio ostrva pretežno je planinski kraj s brojnim glečerima i fjordovima dok na zapadu i sjeverozapadu prevladavaju glečerske nizine i područje tundre.

Veći dio Baffinovog ostrva leži sjeverno od Arktičkog kruga i sva naselja smještena sjeverno od Pangnirtunga redovito doživljavaju polarni dan i polarnu noć. Na primjer, naselje Clyde River na istočnoj obali od 14. maja do 28. jula ima neprekidno dnevno svjetlo, a ako se u to uračuna i period od 26. aprila do 13. maja kao i onaj od 29. jula do 16. augusta tokom kojih je sumrak najmračniji dio dana dolazi se do zaključka da naselje ima nešto više od 3 i pol mjeseca neprestanog dnevnog svjetla. Tokom nastupanja polarne noći sunce zalazi 22. decembra i ne izlazi sve do 19. januara, iako se događa da se na period od najmanje 4 sata na dan pojavi sumrak.

Na samom Baffinovom ostrvu osim arktičkih zečeva nema baš mnogo divljih životinja, a u okolnim vodama mogu se susresti bijeli kitovi.

## Administrativna podjela 
Baffinovo ostrvo prema administrativnoj podjeli pripada regiji Qikiqtaaluk, poznatoj i kao Baffinova regija.
Prema podacima iz 2006. godine, naselja koja egzistiraju na ostrvu imaju sljedeći broj stanovnika:

* Iqaluit  - 6.669
* Pangnirtung - 1.325
* Pond Inlet - 1.315
* Clyde River - 820
* Arctic Bay - 690
* Kimmirut - 411

## Reference 
Kategorija:Arktik
Kategorija:Kanadska ostrva
Mokraćna bešika

mini|desno|300px|Građa mokraćne bešike
**Mokraćna bešika** ili **mokraćni mjehur** (lat. *vesica urinaria*) mišićni je i elastični organ smješten u karlici sisara. Služi za skupljanje mokraće iz bubrega i njeno eliminisanje. Mokraća dolazi u bešiku putem mokraćovoda, a odlazi mokraćnom cijevi. Funkcionalna zapremina bešike kod ljudi iznosi približno 350&nbsp;cm3, ali pokazuje znatne individualne varijacije. Kapacitet se može popeti i na 700&nbsp;cm3 kod muškaraca, odnosno 650&nbsp;cm3 kod žena.

## Građa 
Mokraćna bešika ima građu sličnu mokraćovodu i njen zid se sastoji od tri sloja: sluznice (*tunica mucosa*), mišićnog (*tunica muscularis*) i vanjskog vezivnog sloja (*tunica serosa*).

## Reference 
Kategorija:Mokraćni sistem
Kategorija:Organi
Hunspell

**Hunspell** je jezički korektor i morfološki analizer napravljen za jezike sa komplikavanom tvorbom riječi (morfologijom) iz početka napravljen za mađarski jezik. Hunspell se trenutno upotrebljava u programskom paketu OpenOffice.org kao i u internet pregledniku Mozilla Firefox 3. Hunspell je otvoreni softver i distribuira se pod licencama GPL, LGPL i MPL.
## Primjeri korištenja
* OpenOffice.org, (od verzije 2.0.2)
* Mozilla proizvodi Thunderbird / Firefox (od verzije 3) i SeaMonkey (od verzije 2)
* WinShell, za TeX / LaTeX na Windows platformi
* Yudit, Unicode tekstualni editor, za X Window System
* Opera 10, komplet za pregled web-a.
* Google Chrome, an open source web browser developed by Google [1].
* The Bat! email klijent, proizvođača RITLABS S.R.L.
* Apple Mac OS X 10.6 Snow Leopard
* OmegaT, alat za prevođenje pomoću računara, otvorenog koda

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Softver
Mokraćna cijev

**Mokraćna cijev** ili **uretra** (grč. οὐρήθρα – *ourḗtrā* = uretra) je cijev koja povezuje mokraćnu bešiku sa mokraćnim meatusom za uklanjanje mokraće iz tijela i žena i muškaraca. Kod žena i drugih primat, uretra povezuje urinarni meatus iznad vagine, dok se u marsupialia uretre ženke prazne u urogenitalni sinus.

Kod žena, uretra služi samo za mokrenje, ali mužjaci koriste mokraćnu cijev i za mokrenje i za ejakulaciju. Vanjski uretralni sfinkter je poprečno prugasti mišić koji omogućava hotimičnu kontrolu nad mokrenjem. Unutrašnji sfinkter, formiran od strane nehotičnih glatkih mišića koji oblaže vrat i mokraćnu cijev mjehura, dobija inervaciju preko simpatičkog odjeljenog od autonomnog nervnog sistema. Unutrašnji sfinkter je prisutan i kod muškaraca i kod žena.

## Anatomija 
### Ženska mokraćna cijev
Kod žena, mokraćna cijev je duga oko 3–5&nbsp;cm i zavšrava u vulvi između klitorisa i otvora vagine. Zbog te kratkoće mokraćne cijevi, ženske jedinke su podložnije urinarnim infekcijama nego muške.

### Muška mokraćna cijev
Kod muškaraca, mokraćna cijev je duga oko 20&nbsp;cm i završava na vrhu penisa. Unutrašnjost mokraćne cijevi posjeduje spiralne nabore (kao u cijevi pištolja), koji omogućavaju brži protok urina i spreme. Dužina mokraćne cijevi kod muških jedinki otežava kateterizaciju.

## Histologija 
Epitel mokraćne cijevi počinje ćelijama prelaznog tipa na izlasku iz mokraćne bešike. Poslije epitel prelazi u višeslojan visokoprizmatičan epitel, a završava kao višeslojan pločast epitel.

U mokraćnoj cijevi se nalaze i uretralne žlijezde koje štite epitel od urina.
## Reference
## Vanjski linlovi
Kategorija:Mokraćni sistem
Kategorija:Ženski reproduktivni sistem
Kategorija:Anatomija čovjeka
Kategorija:Ljudski reproduktivni sistem
Laka

**Elvir Laković** (*Goražde, 15. mart 1969), poznatiji kao **Laka**, bosanskohercegovački je rock pjevač i kantautor.

Pohađao je muzičku školu gdje je učio gitaru, ali mu se nisu sviđale školske metode učenja i pogledi ka muzici, pa je naknadno napustio školu. Također je dvije godine studirao Zdravstveni fakultet u Nišu, Srbija, ali ga nije završio. Tokom rata u Bosni i Hercegovini, bio je mobilisan u Armiji Bosne i Hercegovine. Nakon rata, radio je za razne međunarodne organizacije šest godina. Njegovi roditelji žive u Goraždu; njegov otac je advokat, a njegova majka radi za telekomunikacijsku kompaniju. osvojila je bh. muzičku nagradu "Davorin" za najbolju rock izvedbu godine. Album *Zec* je također bio izdat u Hrvatskoj u izdavačkoj kući Menart.

Laka i njegova 14 godina mlađa sestra Mirela predstavljali su Bosnu i Hercegovinu na Eurosongu 2008. sa izvedbom "Pokušaj". Laka je također čitao rezultate iz Bosne i Hercegovine na Eurosongu 2009, i opet na Eurosongu 2012.

## Diskografija 
* 2007, *Zec*, Hayat production
* 2008, Pokušaj (singl), PBS BiH
* 2010, *Stvorenje*

## Također pogledajte 
* Eurosong 2008.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* LAKA - Ja sam mor'o /Official video/ - YouTube YouTube video

Kategorija:Bosanskohercegovački pjevači
Kategorija:Biografije, Goražde
Kategorija:Predstavnici na Eurosongu 2008.
Kategorija:Rođeni 1969.
Kategorija:Bosanskohercegovački predstavnici na Euroviziji
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Bosanskohercegovački rok-muzičari
Čimburijada

**Čimburijada** je simbolična proslava povodom prvog dana proljeća. Karakteristična je za područje grada Zenice. 

## Opis
Svakog 21. marta u cik zore hiljade Zeničana se okuplja na Kamberovića polju (rekreativni kompleks uz obalu rijeke Bosne) da proslavi prvi dan proljeća. Proslava počinje pripremanjem tradicionalnog doručka na otvorenom – «Čimbura» (jelo od mućenih jaja). Mnogi Zeničani čak postave svoje šatore noć prije, kako bi tamo bili «na vrijeme» kada sunce izlazi. Oni najhrabriji na taj dan otvaraju sezonu kupanja u rijeci Bosni. Ostatak dana podsjeća na ogromnu roštilj zabavu za cijeli grad, koja traje do kasno u noć. 21. marta također počinje i jednomjesečni kulturni festival "Zeničko proljeće".

## Historija
Tačno se ne zna koliko dugo se već proslavlja prvi dan proljeća, ali se zna da i najstariji Zeničani (a neki od njih imaju više od 100 godina) kažu da učestvuju na čimburijadi otkako znaju za sebe. Historičari pretpostavljaju da ovaj događaj ima korijene još u Ilirskom dobu, jer je poznato da su oni slavili smjene godišnjih doba. Događaj je veoma popularan među Zeničanima, tako da oni koji više ne žive ovdje obično dolaze na ovaj festival (čak i iz inostranstva).

Jaje kao simbol rađanja novog života se peče u velikim posudama - na stotine komada u jednoj posudi. Na taj način Zeničani pozdravljaju proljeće, radjanje novog života, oživljavanje prirode.

## Također pogledajte
* Kamberovića polje
* Zenica

## Reference 
Čimburijada
Janet Frasier

mini|250px|Teryl kao Dr.Janet Fraiser u Seriji Stragate SG-1 
**Dr. Janet Fraiser** je glavni ljekar u bazi SGC. Ona je ekspert na polju egzotičnih bolesti. Veoma često je suočena sa oboljenjima koja nikada niko nije sreo na Zemlji što je stavlja u poziciju da vrlo često mora improvizirati. U seriji Stargate SG-1 glumi je Teryl Rothery. 

Njeno prvo pojavljivanje je bilo već u prvoj epizodi prve sezone. Prije dolaska u SGC Janet je bila udata, ali je taj brak loše završio jer je, kako je to rekla Samanthi njen muž doslovno shvatio frazu *muška vojska*. U toku serije ona je usvojila djevojčicu Casandru, vanzemaljsko siroče koje je sistemski Lord Nirrti usadila naquadah bombu u grudni koš. Pred kraj šeste sezone, Dr. Janet pogiba na zadatku, spašavajući vojnika Simona Wellsa. Umjesto nje dolazi dr. Lam koju glumi Lexa Doig.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* JanetFraiser.com - fan sajt posvećen Janet

Kategorija:Likovi u seriji Stargate SG-1
Anus

Kod sisara, beskičmenjaka i većine riba,  **Anus** ili **čmar** (iz latinskog ānus "prsten, anus"), jest posljednji dio probavnog trakta, i konačni otvor rektuma. Njegova funkcija je olakšavanje izbacivanje otpada koji ostaje nakon probave hrane.

Sadržaj crijeva koji prolazi kroz anus uključuje plinovitu nadutost i polučvrsti izmet, koji (u zavisnosti od vrste životinje) uključuje: neprobavljive materije kao što su kosti, kuglice dlake, endozoohorne sjemenke i probavne stijene; zaostali prehrambeni materijal; nakon što su probavljive hranljive materije ekstrahovane, na primer celuloza ili lignin; progutana materija koja bi bila toksična ako bi ostala u probavnom traktu; izlučeni metaboliti poput žuči koja sadrži bilirubin; i mrtvi epitel sluznice ili višak crijevnih bakterija i drugih endosimbionata. Prolaz fecesa kroz anus je obično kontroliran mišićnim sfinkterima, a neuspješno zaustavljanje neželjenih prolaza rezultira fekalnom inkontinencijom.

thumb|upright= 1.8|Anatomija anusa

Vodozemci, gmizavci i ptice koriste sličan otvor (poznat kao kloaka) za izlučivanje tečnog i čvrstog otpada, za kopulaciju i polaganje jaja. Monotremni sisari također imaju kloaku, za koju se smatra da je osobina naslijeđena od najranijih amniota. Tobolčari imaju jedan otvor za izlučivanje i čvrstih i tečnih materija i, kod ženki, zasebnu vaginu za reprodukciju. Ženke placentnog sisara imaju potpuno odvojene otvore za defekaciju, mokrenje i reprodukciju; mužjaci imaju jedan otvor za defekaciju, a drugi za mokrenje i reprodukciju, iako su kanali koji teku do tog otvora gotovo potpuno odvojeni.

Razvoj anusa bio je važna faza u evoluciji višećelijskih životinja. Čini se da se to dogodilo najmanje dva puta, slijedeći različite puteve u protostomama i deuterostomima. Ovo je pratilo ili olakšalo druge važne evolucijske razvoje: bilateralni plan tijela, celom i metamerijom, u kojima je tijelo građeno od ponovljenih "modula" koji su se kasnije mogli specijalizirati, kao što su glave većine člankonožaca, koje su sastavljene od spojenih, specijalizovanih segmenata.

Kod Ctenophora postoje vrste sa jednim, a ponekad i dva trajna anusa, vrstama poput bradavičastog Ctenophora raste anus, koji onda nestaje kada više nije potreban.

## Uloga anusa 
Kada je rektum pun, povećanje pritiska tjera na širenje analne cijevi kako bi izmet dospio u cijev. Rektum se smanjuje a izmet putuju analnom cijevi do anusa valovito pomoću peristaltike, to se zove peristaltika crijeva.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Probavni sistem
Hipofiza

thumb|Objašnjenje razvoja hipofize (Hypophysis cerebri) i kongenitalnih anomalija.
**Hipofiza** () jest najznačajnija endokrina žlijezda. Proizvodi mnoge hormone i upravlja radom svih drugih žlijezda. Nalazi se sa donje strane mozga i žlijezda je s unutrašnjim lučenjem, a funkcionalno je povezana sa hipotalamusom. 

Građena je od tri temeljna dijela: prednjeg, srednjeg i stražnjeg režnja, koji se razlikuju po svom razvoju, građi i funkciji:

* Prednji režanj (*adenohipofiza*) izvor je hormona rasta (somatotropni hormon), prolaktina, folikul stimulirajućeg hormona, luteinizirajućeg hormona, tirotropina (TSH), adrenokortikotropnog hormona (ACTH)

Somatotropni hormon stimulira rast cijeloga organizma i luči se uglavnom do 20-e godine života. Stimulira rast dugih kostiju. Kod ljudi kod kojih je smanjeno lučenje ovog hormona javlja se nizak rast (kepeci) koji se može spriječiti dodavanjem ovog hormona, ali samo dok traje rast djeteta. Ako se luči u većim količinama od normalnih, onda se javlja gigantizam ukoliko je lučenje započelo prije prestanka rasta organizma. Ako se pretjerano lučenje desi kod odraslih osoba, onda nastaje "akromegalija" odnosno rast okrajina (brade, šaka, nosa, stopala). Najčešći uzrok pretjeranog lučenja ovog hormona je adenom hipofize.
Prolaktin je hormon koji stimulira laktaciju (lučenje mlijeka) kod žena nakon poroda.

Vazopresin ili antidiuretski hormon djeluje na krvne sudove i vrši njihovo skupljanje (vazokonstrikcija), a drugo ime je dobio po tome što smanjuje diurezu (lučenje urina) što se normalno javlja kada organizmu fali tekućine. Djeluje na bubrege.

Oksitocin je hormon koji stimulira matericu da se kontrahira i započne porod. Ginekolozi daju sintetičku verziju ovog hormona kod poroda. Oksitocin je polipeptid izgrađen od devet aminokiselina (nonapeptid). Naziva se još i hormon ljubavi, jer je utvrđeno da djeluje na proces emotivnog zbližavanja ljudi.

*Srednji režanj hipofize (*pars intermedia*) razvijeniji je kod nekih životinja, izlučuje melanocit-stimulirajući hormon (MSH)
* Stražnji režanj  (*neurohipofiza*) izlučuje oksitocin i antidiuretski hormon (vazopresin)
Prema svom položaju hipofiza je najzaštićeniji dio tijela, a velika je oko 1&nbsp;cm i teška oko 0,5 grama. Smještena je u donjem dijelu velikog mozga, kao moždani privjesak koji visi na "turskom sedlu". Djeluje na rast tijela, krvni pritisak, rad bubrega, promet materija Hipofiza usklađuje rad drugih žlijezda sa unutrašnjim lučenjem.

## Također pogledajte 
*Endokrini sistem

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Endokrini sistem
Kategorija:Hipofiza
Kategorija:Glava i vrat
Kategorija:Neuroendokrinologija
Oksitocin

mini|desno|300px|Struktura oksitocina
**Oksitocin** je hormon koji se oslobađa iz zadnjeg režnja hipofize (neurohipofiza), a stvara se u paraventrikularnom (u najvećoj mjeri) i supraoptičkom jedru hipotalamusa.

## Građa i osobine 
Oksitocin je polipeptid izgrađen od devet aminokiselina (nonapeptid). Molekularna masa oksitocina je 1007. Najprije se sintetizira njegov prethodnik koji se sastoji od neurofizina i oksitocina. Neurofizin igra ulogu u transportu oksitocina duž nervnih vlakana i koristi se kao marker oslobađanja osksitocina.

## Dejstvo 
Oksitocin djeluje kao hormon, koji se izlučuje u krv i putem krvotoka stiže do ciljnih organa. U nervnom sistemu može se lučiti na završecima nekih neurona i djelovati kao neurotransmiter.

* Oksitocin izaziva kontrakcije materice za vrijeme porođaja.
* Za vrijeme laktacije izaziva kontrakcije glatkih mišićnih ćelija mliječnih žlijezda što za posljedicu ima naviranje i isticanje mlijeka.
* Oksitocin se luči i u toku orgazma kod muškaraca i žena.
* Smatra se da oksitocin može uticati i na ponašanje. U toku seksualnog odnosa pretpostavlja se da lučenje oksitocina u mozgu može izazvati osjećaje zadovoljstva, nježnosti i privrženosti.

## Reference 
Kategorija:Hormoni
Kategorija:Neuropeptidi
Kategorija:Geni na hromosomu 20
Kategorija:Analgetici
Kategorija:Antidiurektici
Kategorija:Dojenje
Kategorija:Ginekološka endokrinologija
Kategorija:Hormoni hipotalamusa
Kategorija:Hormoni trudnice
Kategorija:Ženski endokrini sistem
Kategorija:Neurotransmiteri
Kategorija:Orgazam
Benazir Bhutto

**Benazir Buto** (urdu: **بینظیر بھٹو**) (KaraCHi, 21. juni 1953 –  Rawalpindi, Pakistan, 27. decembar 2007) bila je pakistanska političarka, prva žena na čelu postkolonijalne muslimanske države.

Buto je dvaput izabrana za premijerku Pakistana. Prvi put je preuzela tu dužnost 1988, ali je 20 mjeseci poslije svrgnuta odredbom tadašnjeg predsjednika Pakistana Gulam Išak Kana, zbog optužbi o korupciji. Buto je nanovo izabrana 1993, ali ju je predsjednik opet otjerao 1996. pod sličnim optužbama.

Buto je od 1999. živjela u Dubaiju, do povratka u Pakistan 18. oktobra 2007. Ona je najstarije dijete svrgnutog premijera Zulfikara Alija Buta, Pakistanca sindskog porijekla, i Begum Nusrat Buto, Pakistanke kurdskog porijekla. Benazir je studirala filozofiju, politiku i ekonomiju na univerzitetu Oxford, i posjeduje diplomu univerziteta Harvard.

## Atentat 
Nakon predizbornog skupa u Rawalpindiju, 27. decembra 2007, Benazir Buto pogođena je hicima u vrat i prsa, nakon čega se napadač raznio bombom i u smrt odveo još oko 28 ljudi. Preko 100 je povrijeđeno. Buto je istoga dana preminula u bolnici od posljedica atentata. Njena smrt označila je kraj slavne dinastije Buto.

## Također pogledajte 
* Hladni rat

## Reference 
Buto, Benazir
Kategorija:Rođeni 1953.
Kategorija:Umrli 2008.
Kategorija:Biografije, Karachi
Kategorija:Premijeri Pakistana
Doping

**Doping** je način na koji sportisti zloupotrebom hemijskih sredstava, ali i drugim vrstama medicinskih intervencija (npr. zamjena krvi), pokušavaju da nadmaše u rezultatima ostale sportiste ili sopstvene najbolje rezultate na štetu sopstvenog zdravlja.

Doping nije karakterističan samo za sport, mada je tu najviše korišten, a nije ni nastao u sportu. Doping su navodno koristile prvo neke vojske u ratovima da bi na vještački način podigle hrabrost i izdržljivost svojih vojnika. Danas je doping redovna pojava u ekstremnom sportu, naročito biciklizmu i atletici.

Osim ljudi doping se koristi i kod konja i pasa u trkama.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Medicina
Kategorija:Sport
Kategorija:Doping
Lašva (Zenica)

**Lašva** je naseljeno mjesto u gradu Zenici, Bosna i Hercegovina.

## Geografija 
Lašva je naselje na jugu Zenice u neposrednoj blizini Dusine, Gornje Višnjice i Karačevine. Smještena je na ušću rijeke Lašve u rijeku Bosnu na samoj granici grada Zenice sa susjednim općinama Busovača i Kakanj. U Lašvi se nalazi lokalna željeznička stanica na relaciji pruge Šamac-Sarajevo. Tu je i medicinska ambulanta.
## Mjesna zajednica Lašva 
Mjesnu zajednicu Lašva sačinjavaju sljedeća naselja: Dusine, Gornje Višnjice, Lašva i Karačevina. Po popisu iz 1991. godine u mjesnoj zajednici Lašva je živjelo 1.179 stanovnika.

## Stanovništvo 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt grada Zenice