Hronologija klasične mehanike

**Hronologija klasične mehanike** obuhvata sva značajnija događanja i pronalaske koji se desili od samih početaka klasične mehanike do savremenog doba. S obzirom na vremenske periode razvoja, hronologija klasične mehanike se može podijeliti na dva dijela: ranu ili antičku mehaniku i klasičnu mehaniku koja se često naziva i Newtonova mehanika, nazvana u čast velikog naučnika Isaaca Newtona, jednog od najzaslužnijih za razvoj ove naučne discipline.

## Rana mehanika 
* 4. vijek p.n.e. - Aristotel pronalazi sistem Aristotelove fizike koja je poslije u velikoj mjeri odbijena;
* 4. vijek p.n.e. - Babilonski astronomi određuju Jupiterov položaj koristeći teoremu srednje brzine;
* 260. godine p.n.e. - Arhimed proučava principe poluge i definiše zakon kasnije nazvan po njemu Arhimedov zakon;
* 60. godine - Heron, matematičar i inženjer iz Aleksandrije piše djela *Metrika* i *Mehanika* (o tome kako podići teže predmete) i Pneumatika (o mašinama koje radi na principu pritiska fluida);
* 350. godine - Temistije zaključuje da je statičko trenje veće vrijednosti u odnosu na kinetičko trenje;
* 6. vijek - Johan Filopon navodi da će dvije lopte vrlo različitih težina pasti skoro istom brzinom. On stoga testira princip ekvivalentnosti;
* 1021. - El-Biruni koristi ortogonalne koordinate za opisivanje položaja tačke u prostoru. Na taj način je odredio i položaje mnogih grdova širom muslimanskog svijeta;
* 1000. - 1030. godine -  Alhazen i Ibn-Sina razvijaju koncepte inercije i količine kretanja, značajne koncepte mehanike;
* 1100. - 1138. Ibn Badždže otkriva koncept reakcije sile;
* 1100. - 1165. - Ebu Barakat el Bagdadi otkriva da je sila proporcionalna ubrzanju a ne brzini što predstavlja fundamentalni zakon klasične mehanike;
* 1121. - Ebu Feth el Hazini objavljuje djelo *Knjiga balansa mudrosti*, u kojoj razvija principe gravitacije pri čemu predlaže koncept koji se zasniva na tome da vrijednost gravitacije zavisi od rastojanja u odnosu na centar univerzuma. aof gravity at-a-distance. He suggests that the gravity varies depending on its distance from the center of the universe, u ovom slučaju Zemlje;
* 1340. - 1358. - Jean Buridan razvija teoriju impetusa;
* 14. vijek - Oksfordski mislioci i francuski saradnici dokazuju teoriju srednje brzine;
* 14. vijek - Nicole Oresme izvodi zakon koji je zasnovan na vremenskim razmacima za jednako ubrzane promjene. Međutim, Oresme smatra ovo otkriće kao čisto intelektualnu vježbu koja nema relevantnost za opis bilo kakvog prirodnog fenomena, pa samim tim nije uspio da prepozna bilo kakvu vezu sa kretranjem ubrzavajućeg tijela;
* 1500. - 1528. - Al-Birjandi razvija teoriju *kružne* inercije kako bi objasnio Zemljinu rotaciju;
* 16. vijek - Domingo de Soto predlaže teoriju kojom se sugeriše da tijela koja padaju kroz homogeni medij jednako ubrzavaju. Soto, međutim, nije predvidio mnoge kvalifikacije i poboljšanja sadržane u Galileovoj teoriji tijela koja padaju. Osim toga, na primjer, nije prepoznao, kao Galileo, da bi tijelo padalo pri strogo jednakim ubrzanjem samo u vakuumu, i da bi u drugom slučaju eventualno postiglo jedinstvenu terminalnu brzinu;
* 1581. - Galileo Galilei navodi vremensko svojstvo klatna;
* 1589. - Galileo Galilei koristi kotrljanje kugli niz nagnutu ravan kako bi objasnio da različite težine padaju sa istim ubrzanjem;
* 1638. - Galileo Galilei objavljuje djelo *Razgovori i matematički prikazi dva nova znanja u mehanici* (pri čemu misli na nauku o materijalima i kinematiku), gdje između ostalog razvija i Galijejevu transformaciju;
* 1645. - Ismaël Bullialdus tvrdi da *gravitacija* slabi kao inverzni kvadrat udaljenosti;
* 1651. - Giovanni Battista Riccioli i Francesco Maria Grimaldi otkrivaju Coriolisov efekat, tj. Coriolisovu silu;
* 1658. - Christiaan Huygens eksperimentalno dolazi do zaključka da loptice postavljene bilo gdje unutar obrnute cikloide dođu do najniže tačke cikloide istovremeno i time eksperimentalno dokazao da je cikloida izohrona;
* 1668. - John Wallis predlaže zakon o količini kretanja;
* 1676. - 1689. - Gottfried Leibniz razvija koncept vis viva (žive sile), ograničenu teoriju Zakona očuvanja energije;

## Formiranje klasične mehanike (ponekad se naziva i Newtonova mehanika) 
* 1687. - Isaac Newton objavljuje djelo *Matematički principi prirodne filozofije* () u kojem formuliše Newtonove zakone kretanja i Newtonov zakon gravitacije;
* 1690. - Jacob Bernoulli predstavlja cikloidu kao rješenje tautohrone krive;
* 1696 - Johann Bernoulli predstavlja cikloidu kao rješenje brahistohrone krive;
* 1707. - Gottfried Leibniz vjerovatno razvija princip najmanje akcije;

## Reference 
Kategorija:Hronologija matematike
Kategorija:Hronologija fizike