Francisco Goya

**Francisco José de Goya y Lucientes** bio je španski slikar.

Rođen je u malom mjestu Fuendetodos, ali je uglavnom živio u Madridu. U Zaragozi je sa 14 godina učio od slikara Joséa Luzanana, prijatelja Goyinog oca. 1773. vjenčao se sa Josefom Bayeu, sestrom Francisca Bayeua.

1786, nakon prvih uspjeha s kartonima za kraljevsku manufakturu, postaje dvorski slikar i u tom je svojstvu slikao gotovo pune 4 decenije. Nakon Velázqueza Goya je najveća pojava u španskom slikarstvu, majstor koji je mimo shema rokokoa i klasicizma duboko zahvatio u stvarnost svog doba i svoje sredine. Goyino je djelo po tematici svestrano. Slikao je prizore iz seljačkog života, stravične scene iz pobuna i ludnica, te kartone za tapiserije, ali vrhunac rada dosegao je u portretu. Slikanje ludnica i umobolnih likova pojavilo se u drugom dijelu njegovog života kad je u zimu 1792. obolio od shizofrenije. S vremenom je ozdravio od ove bolesti, ali je ostao trajno gluh.

Kao dvorski slikar Goya je decenijama portretirao vladare, aristokratiju, generale i ministre, vojvode i vojvotkinje, ostvarujući njihove maske genijalnom pronicljivošću. Zanimljivo je da je tek iz sedmog pokušaja položio prijemni ispit za likovnu akademiju.

Smatra se najvažnijim španskim umjetnikom s kraja 18. i početka 19. stoljeća. Njegove slike, crteži i gravure odražavali su savremene historijske preokrete i utjecali na važne slikare 19. i 20. stoljeća. Goya se često naziva posljednjim starim majstorom i prvim modernim. Općenito se smatra jednom od najutjecajnijih ličnosti u historiji zapadne umjetnosti.

Goya je rođen u Fuendetodosu, u Aragonu, u porodici srednje klase 1746. godine. Studirao je slikarstvo od 14. godine kod Joséa Luzána y Martíneza i preselio se u Madrid da studira kod Antona Raphaela Mengsa. Oženio je Josefu Bayeu 1773. godine. Goya je postao dvorski slikar španske krune 1786. godine, a ovaj rani dio njegove karijere obilježili su portreti španske aristokracije i kraljevske porodice, te tapiserijski crteži u rokoko stilu dizajnirani za kraljevsku palatu.

Iako su Goyina pisma i spisi sačuvani, malo se zna o njegovim mislima. Godine 1793. obolio je od teške i nedijagnosticirane bolesti koja ga je ostavila gluhim, nakon čega je njegov rad postajao sve mračniji i pesimističniji. Njegove kasnije štafelajne i muralne slike, grafike i crteži odražavaju sumoran pogled na lične, društvene i političke nivoe i u suprotnosti su s njegovim društvenim usponom. Imenovan je za direktora Kraljevske akademije 1795. godine, godine kada je Manuel Godoy sklopio nepovoljan sporazum s Francuskom. Godine 1799. Goya je postao *Primer Pintor de Cámara* (Prvi dvorski slikar), najviši rang za španskog dvorskog slikara. Krajem 1790-ih, po narudžbi Godoya, završio je svoju *La maja desnuda*, izuzetno smjelu aktovku za to vrijeme i očito dužnu Diegu Velázquezu . U periodu 1800–01. naslikao je *Karlo IV od Španije i njegovu porodicu*, također pod utjecajem Velázqueza.

## Najpoznatije slike 
* *Odjevena Maja*
* *Gola Maja*
* *3. maj 1808.*
* *Strijeljanje pobunjenika*
* *Strahote rata*
* *Saturn proždire svog sina*

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Mačke Francisca Goye
* www.FranciscoGoya.com
* Fondacija Goya u Aragonu: Online katalog
* *Goya, tajna sjena* , dokumentarni film Davida Mauasa, Španija, 2011. 77'
* Goya: Najšpanskiji od umjetnika, Muzej lijepih umjetnosti, Boston
* &nbsp; (PDF u Arno Schmidt Reference Library )
* &nbsp; (PDF u Arno Schmidt Referentna biblioteka )
* Serija bakropisa od Goye
* 
*  Novi Go!"
* Bibliothèque numérique/?r=Top%2Fdl_category%2Festampes%2Festampes+de+francisco+de+goya+%281746-1828%29&navigation=0 Bibliothèque numérique – Francuska Goamp de'INHAi
* *Goya u Metropolitanu Muzej umjetnosti*, katalog izložbe iz Metropolitanskog muzeja umjetnosti (u potpunosti dostupan online kao PDF)
* *Otisci i ljudi: Društvena historija štampanih slika*, katalog izložbe iz Metropolitanskog muzeja umjetnosti (u potpunosti dostupan online kao PDF), koji sadrži značajnu količinu materijala o Goyinim otiscima
* Goyini otisci u Digitalnoj biblioteci Claremont Colleges
* Goyini skriveni mikro-potpisi, revolucionarno otkriće
* Detaljniji pogled na Goyine 'Ratne katastrofe' (španski naslov: 'Los Desastres de la Guerra')
* Goya izložba koju su organizovali Fundación Amigos del Museo del Prado, Museo Nacional del Prado, Madrid (izloženo 30. oktobra 2001. – 9. februara 2002.) i Nacionalna galerija umetnosti, ex Washington, 20. mart 2002. godine, D. C.
* Goya i porodica Altamira izložba 2014. u Metropolitan muzeju umjetnosti
* Goya: The Portraits 2015. izložba u Nacionalnoj galeriji, London
* Goyina grafička imaginacija Izložba u Metropolitanskom muzeju umjetnosti 2021.; katalog Marka McDonalda 

Kategorija:Rođeni 1746.
Kategorija:Umrli 1828.
Kategorija:Španski slikari
Kategorija:Biografije, Fuendetodos