Zajednička karotidna arterija

U anatomiji, lijeva i desna **zajednička karotidna arterija** (**karotide**)) su arterije koje opskrbljuju glavu i vrat oksigeniranom krvlju; one se dijele u vratu i formiraju vanjsku i unutrašnje karotidne arterije.

## Struktura 
Zajedničke karotidne arterije nalaze se na lijevoj i desnoj strani tijela. Ove arterije potiču iz različitih aortnog luka u grudnom košu. One se dijele na vanjsku i unutrašnju karotidnu arteriju na gornjoj granici tiroidne hrskavice, otprilike u nivou četvrtog vratnog pršljena.
Lijeva zajednička karotidna arterija se može smatrati da ima dva dijela: toraksni (grudni) dio i cerviksni (vratni) dio. Desna zajednička karotida potiče iz vrata ili blizu vrata i sadrži samo mali toraksni dio. U literaturi iz bioinženjerstva postoje studije koje su se bavile karakterizacijom geometrijske strukture zajedničke karotidne arterije sa kvalitativnog i matematičkog (kvantitativnog) stanovišta.
 
### U grudnom košu
Samo lijeva zajednička karotidna arterija ima značajno prisustvo u grudnom košu. Potječe direktno iz aortnog luka i putuje prema gore kroz gornji medijastinum do nivoa lijevog sternoklavikularnog zgloba.
 
Tokom torakalnog dijela svog toka, lijeva zajednička karotidna arterija povezana je sa sljedećim strukturama:
Sprijeda je odvojena od manubrijuma sternuma sternuma sternohioidnim i sternotiroidnim mišićima, prednjim dijelovima lijeve pleure i pluća, lijevom brahiocefalnom venom i ostacima timusa; Iza nje leži traheja, jednjak, lijevi rekurentni laringealni nerv i toraksni duktus.

Sa desne strane, ispod je brahiocefalni trunkus, a iznad traheja, donja tiroidna vena i ostaci timusa; sa lijeve strane su lijevi vagusni i frenični živac, lijeva pleura i plućno krilo. Lijeva subklavijska arterija je posteriorno i blago lateralno od nje.
 
### U vratu
[thumb|left|Arterije vrata. Desna zajednička karotidna arterija – označena kao *common caroti* na slici – dijeli se na desnuunu tarnju karotidnu arteriju i [vanjska karotidna arterija|vanjsku karotidnu arteriju.]].
Certikalni dijelovi zajedničkih karotidnih arterija toliko su slični jedni drugima da će se jedan opis primijeniti na obje.
 
Svaka krvna žila prolazi koso prema gore, od iza sternoklavikularnog zgloba do nivoa gornje granice tiroidne hrskavice, gdje se dijeli.
 
U donjem dijelu vrata, dvije zajedničke karotidne arterije su odvojene jedna od druge vrlo uskim intervalom koji sadrži dušnik; ali u gornjem dijelu, štitna žlijezda, grkljan i ždrijelo razdvajaju dvije arterije.
 
Zajednička karotidna arterija se nalazi u ovojnici poznatoj kao karotidna ovojnica, koja potiče od duboke cervikalne fascije i obuhvata i unutrašnju jugularnu venu i vagusni nerv, venu koja leži lateralno od arterije, i nerv između arterije i vene, u ravni posteriorno od obje. Prilikom otvaranja ovojnice, vidi se da svaka od ove tri strukture ima zaseban vlaknasti omotač.
 
Približno na nivou četvrtog vratnog pršljena, zajednička karotidna arterija se grana ("bifurkacija" u literaturi) na unutrašnju karotidnu arteriju (ICA) i vanjsku karotidnu arteriju (ECA). Dok obje grane idu prema gore, unutrašnja karotidna arterija ide dublje (unutrašnjije) i na kraju se penje u lobanju kako bi opskrbila mozak. Vanjska karotidna arterija putuje bliže površini i šalje brojne grane koje opskrbljuju vrat i lice.

thumb|Površinska disekcija desne strane vrata, koja prikazuje karotidnu i subklavijsku arteriju 
U donjem dijelu vrata, zajednička karotidna arterija je vrlo duboko smještena, prekrivena integumentom, površinskom fascijom, platizmatičnim mišićem, dubokom cervikalnom fascijom, sternokleidomastoidnim mišićem, sternohioidnim mišićem, sternotireoidnim mišićem i omohioidnim mišićem; u gornjem dijelu svog toka je površinskija, prekrivena samo integumentom, površinskom fascijom, platizmom, dubokom cervikalnom fascijom i medijalnim rubom sternokleidomastoida.
 
Kada se sternokleidomastoidni mišić povuče unazad, arterija se vidi u trouglastom prostoru poznatom kao karotidni trougao. Ovaj prostor je ograničen straga sternokleidomastoidnim mišićem, gore stilohioidnim mišićem i stražnjim trbuhom digastričnog mišića, a dolje gornjim trbuhom omohioidnog mišića.
 
Ovaj dio arterije koso se ukršta, od svoje medijalne do lateralne strane, sa sternokleidomastoidnom granom gornje tiroidne arterije; također je ukrštaju gornja i srednja tiroidna vena (koje završavaju u unutrašnjoj jugularnoj veni); ispred njene ovojnice silazi silazna grana hipoglosalnog živca, a ovom filamentu se pridružuju jedna ili dvije grane iz vratnih živaca, koji koso prelaze krvni sud.
 
Ponekad se silazna grana hipoglosalnog živca nalazi unutar ovojnice.
 
Gornja tiroidna vena prelazi preko arterije blizu njenog završetka, a srednja tiroidna vena (srednja tiroidna vena malo ispod nivoa krikoidne hrskavice]]; prednja jugularna vena (prednja jugularna vena prelazi preko arterije odmah iznad ključne kosti (clavicule), ali je od nje odvojena sternohioidnim (sternohioidnim i sternotiroidnim) mišićem (sternotiroidnim.
 
Iza, arterija je odvojena od poprečnih nastavaka vratnih pršljenova mišićima (longus colli i (*longus capitis*), a simpatički trup (simpatički trunkus se nalazi između nje i mišića. Donja tiroidna arterija prelazi iza donjeg dijela krvnog suda.
 
Medijalno, u vezi je sa jednjakom, trahejom i štitnom žlijezdom (koja je preklapa), a donja tiroidna arterija i povratni laringealni nervi (rekurentni larinksni nerv) su postavljeni; više, sa grkljanom i ždrijelom. Lateralno od arterije, unutar karotidne ovojnice sa zajedničkom karotidom, nalaze se unutrašnja jugularna vena i vagusni živac.
 
U donjem dijelu vrata, na desnoj strani tijela, desni rekurentni laringealni živac koso se ukršta iza arterije; desna unutrašnja jugularna vena divergira od arterije. Međutim, na lijevoj strani, lijeva unutrašnja jugularna vena se približava i često preklapa s donjim dijelom arterije.
 
Iza ugla bifurkacije zajedničke karotidne arterije nalazi se crvenkasto-smeđe ovalno tijelo poznato kao karotidno tijelo. Slične je strukture trtičnom tijelu koje se nalazi na medijalnoj sakralnoj arteriji.
Odnosi cerviksne regije zajedničke karotidne arterije mogu se razmotriti u dvije tačke: Unutrašnji odnosi organa prisutnih unutar karotidne ovojnice
* dva vanjska odnosa karotidne ovojnice

## Kolateralna cirkulacija 
Glavne komunikacije izvan lobanje odvijaju se između gornje i donje tiroidne arterije, te duboke cervikalne arterije i silazne grane okcipitalne arterije; vertebralna arterija zauzima mjesto unutrašnje karotidne arterije unutar lobanje.
 
## Varijacija 
### Porijeklo 
Desna zajednička karotida može se uzdizati iznad nivoa gornje granice sternoklavikularnog zgloba; ova varijacija se javlja u oko 12 posto slučajeva.
 
U drugim slučajevima, arterija na desnoj strani može nastati kao zasebna grana iz luka aorte ili u kombinaciji s lijevom karotidom.
 
Lijeva zajednička karotida varira u svom poreklu više od desne.
 
U većini abnormalnih slučajeva nastaje sa brahiocefalnim trunkusom; Ako ta arterija nedostaje, dvije karotide obično nastaju iz jednog stabla.
Rijetko se spaja s lijevom subklavijskom arterijom, osim u slučajevima transpozicije aortnog luka.

### Mjesto podjele 
U većini abnormalnih slučajeva, bifurkacija se javlja više nego inače, arterija se dijeli nasuprot ili čak iznad hioidne kosti; rjeđe se javlja ispod, nasuprot sredine grkljana ili donje granice krikoidne hrskavice. U najmanje jednom prijavljenom slučaju, arterija je bila dugačka samo 4&nbsp;cm i podijeljena je u korijenu vrata.

Vrlo rijetko, zajednička karotidna arterija se penje u vrat bez ikakve podjele, pri čemu je odsutna bilo vanjska ili unutrašnja karotida; a u nekoliko slučajeva utvrđeno je da sama zajednička karotida nedostaje, pri čemu vanjska i unutrašnja karotida izlaze direktno iz luka aorte.

Ova posebnost je postojala na obje strane u nekim slučajevima, a na jednoj strani u drugim.

### Povremene grane 
Zajednička karotidna arterija obično ne daje grane prije svoje račve, ali povremeno daje početak gornjoj tiroidnoj arteriji ili, rjeđe, vertebralnoj arteriji.
[280px|thumb| Mjerenje debljine intime (IMT) lijeve proksimalne zajedničke karotidne arterije i promjera pomoću [dopler ultrazvuka]]

## Dijagnostika 
Stanje i zdravlje zajedničkih karotidnih arterija obično se procjenjuje pomoću Dopler ultrazvuka, CT angiografije ili magnetne rezonancije s faznim kontrastom snimanja (PC-MRI).
Tipski, brzine protoka krvi u zajedničkoj karotidnoj arteriji mjere se kao vršna sistolna brzina (PSV) i krajnja dijastolna brzina (EDV).

U studiji normativnih muškaraca starosti 20-29 godina, prosječni PSV bio je 115&nbsp;cm/s, a EDV 32&nbsp;cm/s. Kod muškaraca starosti 80 godina i više, prosječni PSV bio je 88&nbsp;cm/s, a EDV 17&nbsp;cm/s.
thumb|280px|Normalan spektralni protok u desnoj proksimalnoj zajedničkoj karotidnoj arteriji s mjerenjima PSV i EDV pomoću dopler ultrazvuka

## Klinički značaj 
Zajednička karotidna arterija se često koristi za mjerenje pulsa,
Karotidinija je sindrom koji karakterizira bolnost karotidne arterije u blizini bifurkacije.
Karotidna stenoza se može javiti kod pacijenata sa aterosklerozom.
Debljina intime-medije zida karotidne arterije je marker subkliničke ateroskleroze i povećava se sa godinama i dugotrajnom izloženošću česticama zagađenju zraka.
 
## Galerija 

File:mra1.jpg|Magnetna rezonantna angiografija
File:Ao Carotide Nle.JPG|Normalna karotidna arteriografija
File:Slide14b.JPG|Zajednika karotidna arterija
File:Slide13d.JPG|Zajednička karotidna arterija – desni pogled
File:PLEXUS BRACHIALIS.jpg|Brahijalni pleksus i zajednička karotidna arterija
File:Slide1aaa.JPG|Zajednička karotidna arterija
File:Slide11hhh.JPG|Zajednička karotidna arterija
File:Slide4eeee.JPG|Desna i lijeva zajednička karotidna arterija

## Također pogledajte 
* Anatomija glave i vrata
* Karotidna ovojnica
* Karotidni sinus
* Karotidno tijelo
* Doppler aparat za karotide
* Karotidna doplerska dijagnostika
 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 
* Blood flow numerical simulations in stenosed carotid

Kategorija:Arterije glave i vrata
Kategorija:Arterije grudnog koša