Endoskopija

thumb|250px|Prikaz endoskopskog pregleda na pacijentu
**Endoskopija** je postupak koji se koristi u medicini za pregled unutrašnjosti tijela. Endoskopski postupak koristi endoskop za pregled unutrašnjosti šupljeg organa ili tjelesne šupljine. Za razliku od mnogih drugih tehnika medicinskog snimanja, endoskopi se ubacuju direktno u organ.

Postoji mnogo vrsta endoskopija. U zavisnosti od mjesta u tijelu i vrste postupka, endoskopiju izvodi ljekar ili hirurg. Tokom postupka, pacijent može biti potpuno svjestan ili anesteziran. Najčešće se termin "endoskopija" koristi za pregled gornjeg dijela ljudskog gastrointestinalnog trakta, poznatog kao ezofagogastroduodenoskopija.

Slični instrumenti se nazivaju boroskopi za nemedicinsku upotrebu.

## Historija
Adolf Kussmaul je bio fasciniran gutačima mačeva koji bi umetnuli mač u grlo bez gušenja. To ga je inspirisalo da umetne šuplju cijev za posmatranje; sljedeći problem koji je trebalo riješiti bio je kako propustiti svjetlost kroz cijev, jer su se još uvijek oslanjali na svijeće i uljane lampe kao izvore svjetlosti.

Termin "endoskop" prvi put je upotrijebio 7. februara 1855. inženjer-optičar Charles Chevalier, o "uretroskopu" Désormeauxa, koji je i sam počeo koristiti prvi termin mjesec dana kasnije. Samoosvijetljeni endoskop je razvijen u Glasgow Royal Infirmary u Škotskoj (jednoj od prvih bolnica koje su imale električnu mrežu) 1894/5. godine od strane John Macintyrea kao dio svoje specijalizacije u istraživanju grkljana.

## Medicinska upotreba
thumb| Operativni dio endoskopa
thumb| Uvodni vrh endoskopa
Endoskopija se može koristiti za istraživanje simptoma u probavnom sistemu, uključujući mučninu, povraćanje, bol u trbuhu, otežano gutanje i gastrointestinalno krvarenje. Također se koristi u dijagnostici, najčešće izvođenjem biopsija kako bi se provjerila stanja poput anemija, krvarenje, upala i rak probavnog sistema. Takva društva preporučuju da pacijenti s Barrettovim jednjakom i bez simptoma raka nakon dvije biopsije prime biopsije prema indikacijama i ne češće od preporučene učestalosti.

### Aplikacije
[thumb|250px| [Anoskop, proktoskop i rektoskop približnih dužina]] 
thumb|250px| Endoskopska hirurgija
thumb| Ezofagusni Bougie dilatator
Zdravstveni radnici mogu koristiti endoskopiju za pregled bilo kojeg od sljedećih dijelova tijela:
* gastrointestinalni trakt (GI trakt):
** jednjak, želudac i dvanaestopalačno crijevo (ezofagogastroduodenoskopija)
** tanko crijevo (enteroskopija)
** debelo crijevo/kolon (kolonoskopija, sigmoidoskopija)
** Endoskopija s uvećanjem
** žučni kanal
*** endoskopska retrogradna holangiopankreatografija (ERCP), holangiopankreatoskopija uz pomoć duodenoskopa, intraoperativna holangioskopija
** rektum (rektoskopija) i anus (anoskopija), oba se također nazivaju (proktoskopija)
* respiratorni trakt
** nos (rinoskopija)
** Gornji respiratorni trakt (laringoskopija)
** Donji respiratorni trakt (bronhoskopija)
* uho (otoskopija)
* mokraćna bešika (cistoskopija)
** ureter (ureteroskopija)
* ženski reproduktivni sistem (ginoskopija)
** cerviks (kolposkopija)
** maternica (histeroskopija)
** jajovodi (faloposkopija)
* Normalno zatvorene tjelesne šupljine (kroz mali rez):
** Trbušna ili karlična šupljina (laparoskopija)
** Unutrašnjost zgloba (artroskopija)
** Organi grudnog koša (torakoskopija i medijastinoskopija)

#### Endoskopija se koristi za mnoge procedure: 
* Tokom trudnoće
** amnion (amnioskopija)
** fetus (fetoskopija)
* Plastična hirurgija
* Panendoskopija (ili trostruka endoskopija)
** Kombinuje laringoskopiju, ezofagoskopiju i bronhoskopiju
* Ortopedska hirurgija
** Hirurgija šake, kao što je endoskopsko otpuštanje karpalnog tunela
** Hirurgija koljena, kao što je rekonstrukcija prednjeg ukrštenog ligamenta
** Epiduralni prostor (epiduroskopija)
** Burze (bursektomija)
* Edontoskopske hirurgije
** Maksilarna operacija sinusa
** Apikoektomija
* Endoskopska endonazalna hirurgija
* Endoskopska hirurgija kičme
* Endoskopska dekompresija živaca za periferne živce
Endoskopija je jednostavan postupak koji omogućava doktoru da pogleda unutar ljudskih tijela pomoću instrumenta koji se naziva endoskop. Alat za rezanje može se pričvrstiti na kraj endoskopa, a aparat se zatim može koristiti za izvođenje manjih postupaka kao što su biopsija tkiva, vezivanje ezofagealnih varikoziteta ili uklanjanje polipa.

## Primjena u drugim oblastima
* Za nemedicinsku upotrebu, kao što je unutrašnji pregled složenih tehničkih sistema, koriste se boroskopi. Oni su slični endoskopima.
* Zajednica za planiranje i arhitekturu koristi arhitektonsku endoskopiju za prethodnu vizualizaciju maketa predloženih zgrada i gradova.
* Endoskopi su također alat koristan u pregledu mproviziranih eksplozivnih naprava od strane osoblja za deaktiviranje bombi.
* Policija koristi endoskope za provođenje nadzora kroz uske prostore.

## Rizici
Glavni rizici su infekcija, prekomjerna sedacija, perforacija ili kidanje sluznice želuca ili jednjaka i krvarenje. Iako perforacija uglavnom zahtijeva operaciju, određeni slučajevi se mogu liječiti antibioticima i intravenskim tekućinama. Krvarenje se može javiti na mjestu biopsije ili uklanjanja polipa. Takvo obično manje krvarenje može se jednostavno zaustaviti samo od sebe ili se može kontrolirati kauterizacijom. Operacija je postala neophodna. Perforacija i krvarenje su rijetki tokom gastroskopije.

Drugi manji rizici uključuju reakcije na lijekove i komplikacije povezane s drugim bolestima koje pacijent može imati. Shodno tome, pacijenti trebaju obavijestiti svog ljekara o svim alergijskim sklonostima i medicinskim problemima. Povremeno, mjesto injekcije sedativa može postati upaljeno i osjetljivo na kratko vrijeme. Ovo obično nije ozbiljno, a topli oblozi nekoliko dana obično su korisni. Iako se bilo koja od ovih komplikacija može pojaviti, svaka od njih se javlja prilično rijetko. Ljekar može dalje razgovarati s pacijentom o rizicima u vezi s posebnom potrebom za gastroskopijom.

## Nakon endoskopije
Nakon postupka, pacijenta će posmatrati i pratiti kvalificirana osoba u sobi za endoskopiju ili prostoru za oporavak dok značajan dio lijeka ne prestane djelovati. Povremeno, pacijent ima blagu upalu grla, koja može reagirati na ispiranje grla fiziološkom otopinom ili čaj od kamilice. Može trajati sedmicama ili se uopće ne pojaviti.

Pacijent može imati osjećaj nadutosti od udisanog zraka koji je korišten tokom postupka. Oba problema su blaga i prolazna. Kada se potpuno oporavi, pacijentu će biti rečeno kada da se vrati svojoj uobičajenoj prehrani (vjerovatno u roku od nekoliko sati) i bit će mu dozvoljeno da ga odvede kući. Tamo gdje je korištena sedacija, većina ustanova nalaže da pacijenta kući odvede druga osoba i da ne vozi ili rukuje mašinama do kraja dana. Pacijenti koji su imali endoskopiju bez sedacije mogu otići bez pomoći.
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* The Atlas of Gastrointestinal Endoscopy endoatlas.com
* El Salvador Atlas of Gastrointestinal Endoscopy
* Gastrolab: Site in English, Swedish and Finnish with gastrointestinal endoscopy photolibrary 
* Preventing cross-contamination from flexible endoscopes massdevice.com
* Advances in Endoscopy  advancedimagingpro.com

Kategorija:Medicinska dijagnostika

Kategorija:Dijagnostička gastroenterologija