Bekim Fehmiu

**Bekim Fehmiu** (rođen 1. juna 1936. – umro 15. juna 2010.) je bio jedan od značajnijih jugoslavenskih pozorišnih i filmskih glumaca albanskog porijekla. Bio je prvi istočnoevropski glumac koji je glumio u Hollywoodu tokom hladnog rata.

## Biografija 
### Rane godine 
Bekim Fehmiu je rođen u Sarajevu, u tadašnjoj Kraljevini Jugoslaviji. Fehmiu porodica je porijeklom iz Đakovice, na Kosovu. Njegov otac Ibrahim usvojio je svoj srednjoškolski nadimak Fehmiu kao prezime, kojim je zamijenio svoje pravo ime Imer Halili. Porodica se preselila u Skadar, Albanija, gdje su proveli tri godine, a 1941. vratili su se u Jugoslaviju u Prizren, Kosovo, gdje je Bekim proveo djetinjstvo. Bio je dio glumačkog kluba u srednjoj školi u Prizrenu, a nakon diplome postao je član *Okružnog narodnog pozorišta u Prištini*, jedinog profesionalnog pozorišta na albanskom jeziku u Jugoslaviji. Diplomirao je na Fakultetu dramskih umjetnosti u Beogradu, u klasi profesora Mate Miloševića.

### Glumačka karijera 
Bekim Fehmiu se pojavio u 41 filmu koji su bili snimljeni u periodu od 1953. do 1998. godine. 
Njegov prvi veliki prodor na filmsku scenu bio je sa filmom iz 1967. godine "Skupljači perja", u kojem je prikazan suptilan portret romskog života. Ovaj film je na Kanskom filmskom festivalu osvojio dvije nagrade i bio nominiran za nagradu Oscar. 
Nakon uloge odigrane na romskom jeziku u filmu Skupljači perja, bio je veoma tražen od strane stranih režisera, uključujući i američke.
Poznat po svom macho pojavljivanju i blagom maniru, Fehmiua su tada zapadne filmadžije pozvali da potpiše ugovor s osvajačem filmske nagrade Oskar producentom Dinom De Laurentiisom. De Laurentiis ga je 1968. godine odredio da glumi ulogu Odiseja u uglednoj mini seriji Odiseja. Bio je to prvi veliki filmski uspjeh italijanske televizije i proslavilo je Fehmiua u nekim dijelovima Evrope. 
Fehmiu se činio spremnim da ostvari slavu i u Hollywoodu, ali je njegov prvi američki film pod nazivom The Advanturers, bio slabo ocijenjen kod filmskih kritična. Također, film je imao slabu prodaju ulaznica u kino dvoranama u SAD-a, a sve ovo je "upropastilo bilo kakve šanse da Fehmiu postigne filmsku slavu u Hollywoodu kakvu je imao u Evropi". Godine 1971. glumio je u akcijskom westernu Dezerter u  režiji Burta Kennedyja. 1973. godine igrao je ulogu zauzetog oca u filmu Raimonda Del Balzoa Posljednji snijeg proljeća, a zatim je 1975. igrao ulogu bivšeg političara Aleksandra Diakima u filmu Dozvola za ubistvo, s Avom Gardner i Dirkom Bogardeom. 1976. glumio u ulozi izmišljeno ubijenog pilota Luftwaffea, Hansa Reitera u filmu Salon Kitty režisera Tinta Brassa, zajedno s Helmutom Bergerom, Ingrid Thulin i Teresom Ann Savoy. Portretirao je palestinskog ekstremistu u političkom trileru Johna Frankenheimera iz 1977. godine pod nazivom Crna nedjelja. Uprkos holivudskim filmovima koji su postigli mali uspjeh, dobro se snašao u evropskim umjetničkim kino kućama, kao i u pozorištu, njegovom omiljenom mediju.

## Baština 
thumb|Lik Bekima Fehmiua na srbijanskoj poštanskoj markici.
Fehmiu je u svojoj međunarodnoj karijeri nastupao sa brojnim filmskim zvijezdama, kao što su: John Huston, Ava Gardner, Charles Aznavour, Irene Papas, Claudia Cardinale, Olivia de Havilland, Robert Shaw, Fernando Rey, Dirk Bogarde i Candice Bergen. Nakon filma "The Adventurers", nije dobio dobre kritike, i nije uspio da prodre u Holivud.
Prvi je kosovski Albanac koji je bio pozorišni i filmski glumac, a nastupao je i snimao širom bivše zajedničke države. Imao je niz uloga koje su promijenile historiju kinematografije Jugoslavije i ostavio je trag svojim snimanjima u inostranstvu.

Njegove uloge su zapažene u filmovima: *Specijalno vaspitanje*, *Skupljači perja*, *Odisej* poznat kao *The Adventures of Ulysses*, *Black Sunday*, *Hot years*, *Dezerter* i *Roj*.
Glumio je na: srpskohrvatskom, albanskom, španskom, engleskom, francuskom, italijanskom i makedonskom jeziku.
Godine 2001., u izdanju Samizdat B92 objavljena je knjiga memoara Bekima Fehmiu, sa naslovom *Blistavo i strašno*, koja opisuje njegov život od rođenja 1936. u Sarajevu, sve do 1955. kada se pridružio prištinskom teatru.

## Filmografija
**Opštinsko dete* (1953)
**Saša* (1962)
**Pod isto nebo* (1964)
**Neprijatelj* (1965)
**Ko puca otvoriće mu se* (1965)
**Klakson* (1965)
**Devojka* (1965)
**Roj* (1966)
**Morgan: A Suitable Case for Treatment* (1966)
**Vreme ljubavi* (1966)
**Tople godine* (1966)
**Protest* (1967)
**Skupljači perja* (1967)
**Uzrok smrti ne pominjati* (1968)
**Prljave ruke* (1968, TV film)
*''L'Odissea* (1968, međunarodna TV serija)
**The Adventurers* (1970)
**Klopka za generala* (1971)
**The Deserter* (1971)
**Paljenje Rajhstaga* (1972, TV film)
**Libera, amore mio...* (1973)
**The Last Snows of Spring* (1973)
**Il testimone deve tacere* (1974)
**Cagliostro* (1974)
**Il gioco della verità* (1974)
**Deps* (1974)
**Košava* (1974)
**Pavle Pavlović* (1975)
**Permission to Kill* (1975)
**Salon Kitty* (1976)
**Disposta a tutto* (1977)
**Black Sunday* (1977)
**Specijalno vaspitanje* (1977)
**Stići pre svitanja* (1978)
**Partizanska eskadrila* (1979)
**I vecchi e i giovani* (1979, mini serijal)
**Široko je lišće* (1981)
**La Voce* (1982)
**Sarâb* (1982)
**Crveni i crni* (1985)
**Poslednja priča* (1987, TV-film)
**Un bambino di nome Gesù* (1987, TV mini serijal)
**Disperatamente Giulia* (1989, TV mini serijal)
**Il cuore e la spada'' (1998, TV film)

## Reference
## Vanjski linkovi
*   
*
* intervju na engleskom
* autobiografija "Blistavo i strasno"
* ocjena u novinama New York filma "The Adventures of Ulysses"
* intervju u časopisu "Vreme" 

Kategorija:Jugoslavenski glumci
Kategorija:Biografije, Sarajevo
Kategorija:Rođeni 1936.
Kategorija:Umrli 2010.