open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Irina Antanasijević

**Irina Antanasijević** rođena u Severodonjecku, SSSR, 27. juna 1965, kao Irina Nikolajevna Antanasijevič () je ruski i srpski filolog, književni kritičar, prevodilac.  Doktor filoloških nauka od 2002. i profesor od 2004. Počasni doktor Tjumenjskog univerziteta. Naučna interesovanja su joj: folklor i postfolklor, vizuelna književnost i vizuelni tekst, poetika stripa, ilustracija, književnost za djecu, historija ruske emigracije.

## Biografija 
Rođena u gradu Severodonjeck, Luganska oblast, Ukrajinska SSR, SSSR. Po dolasku u Jugoslaviju živjela je u Splitu, a od 1991-1999. u Prištini. Radila je kao lektor, a zatim asistent za rusku književnost na Filološkom fakultetu Univerziteta u Prištini. Doktorsku disertaciju  "Pejzaž u ruskom i srpskom epskom" odbranila je 1999. Napustila je Prištinu u junu 1999. i preselila se u Niš. Radila je kao profesor ruske književnosti na Filozofskom fakultetu u Nišu, a nastavila da radi na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Prištini (sa sjedištem u Kosovskoj Mitrovici). Godine 2002. odbranila doktorsku tezu "Poetika tužbalice". Inicijator otvaranja Odjeljenja za slavistiku sa balkanistikom na Filološkom fakultetu u Nišu (od 2002. godine Odjeljenje za ruski jezik i književnost). Profesor ruske književnosti na Filološkom fakultetu Univerziteta u Beogradu. Član Uređivačkog Odbora časopisa *Gradina* do 2009. Član Uređivačkog Odbora časopisa *Facta universitatis* do 2010. Član Uređivačkog Odbora časopisa *Slavistika*. Član Uređivačkog Odbora časopisa *Научный результат, Серия Социальные и гуманитарные исследования.*.

## Bibliografija 
;Monografije 
* *Pejzaž u ruskoj i srpskoj narodnoj epici*, Prosveta, Niš.  126 s. 
* *Poetika ruskih tužbalica*, Niš, Prosveta.  210 s. 
* *Фольклор и авангард: символы и явления*, Niš, Gradac: Despot Book.  253 str.
* *Русский комикс Королевства Югославия*, Novi Sad, Komiko.  340 str. 
* *Русская классика в картинках*, Белград: Филологический факультет Белградского университета, 2015 (Beograd : Belpak), Библиотека Язык и литература. Серия Русская эмиграция в Белград; kn. 

;Riječnici 
* *Leksikon opštih reči i izraza*, Budva, Kuća knjige.  753 s. 
* *Rečnik rusko-srpski srpsko-ruski*, Budva, Kuća knjige.  832 s. 
* *Razgovornik rusko-srpski srpsko-ruski*, Budva, Kuća knjige.  192 s.

;Udžbenici i priručnici 
* *Ruski jezik za studente biologije i ekologije*, Niš — Istočno Sarajevo.  190 s. 
* *Ruski jezik za studente fizike*, Niš — Istočno Sarajevo, 2001, UDK: 808. 2:53(075. 8), 185 s.

## Priznanja 
* Zvanje *Gospa od duha i humora* (Gašin sabor, 2018), dodeljuju Centar za umetnost stripa Beograd pri Udruženju stripskih umetnika Srbije i Dečji kulturni centar Beograd
* *Medalja Puškina* (Rusija, 2021) – za veliki doprinos promociji ruskog jezika i ruske kulture u Srbiji.

## Reference 
Kategorija:Biografije, Severodonjeck
Kategorija:Rođeni 1965.
Kategorija:Srpski folkloristi
Kategorija:Ruski folkloristi
Kategorija:Ruski filolozi
Kategorija:Srpski filolozi
Kategorija:Živi ljudi
RNR4

**Ribosomska RNK4**, znana i kao **RNR4**, je ljudski  gen sa hromosoma 21.

U studiji iz 2002., saspitivali su usklađenu evoluciju ribosomske RNK u interspecifičnom hibridu endofita *Epichloë* (Lp1) i njegovim progenitorima (Lp5 i E8). Pokazano je da su 5S rrn geni organizirani kao dispergirane kopije. Klonirane sekvence gena 5S otkrile su dvije potporodice koje pokazuju 12% divergencije sekvence, sa supstitucijama koje formiraju koevoluirajuće parove koji održavaju sekundarnu strukturu i vjerovatno funkciju. Uočeni obrasci sekvenci nisu u potpunosti u skladu ni sa usklađenom ni sa klasičnom evolucijom. 5S rrn geni su slični sa tandemski raspoređenim genima rDNK, uprkos tome što se nalaze izvan rDNK sekvenci.

Također je  ispitana usklađenost evolucije rDNK. Lp1 ima sekvencu rDNK samo iz jednog progenitora i sadrži više sekvenci rDNK. Koristeći 5S rrn gene kao hromosomske markere, predloženo je da je međulokusna homogenizacija zamijenila svu sekvencu Lp5 rDNK sa E8 sekvencom u hibridu. Čini se da je ova interlokusna homogenizacija bila brza i efikasna i prva je demonstracija homogenizacije hibridnog interlokusa kod gljiva.

Ljudska rDNK formira sekvence na pet parova hromosoma i homogenizovana je usklađenom evolucijom kroz rekombinaciju i konverziju gena (lokusi RNR1, RNR2, RNR3, RNR4, RNR5 (OMIM: 180450). Homogenizacija, međutim, nije savršena, tako da postaje moguće proučavati njenu efikasnost unutar gena, unutar i između sekvenci, mjerenjem i upoređivanjem varijacija sekvence DNK. Prethodne studije sa nasumično kloniranim genom]skim fragmentima DNK pokazale su da različiti dijelovi gena evoluiraju različitim brzinama, ali nisu omogućile poređenje sekvenci rDNK izvedenih iz specifičnih hromosoma. Do sada su kloniranii i sekvencirani fragmente rDNK iz specifičnih akrocentričnih hromosoma da bi se:
:(1) proučavals homogenizacija duž rDNK i 
:(2) uporedila  homogenizacija unutar hromosoma i između homolognih i nehomolognih hromosoma. 
Dobijeni rezultati pokazali su visoku homogenost među regulatornim i kodirajućim regijama rDNK na svim hromosomima, iznenađujuću homogenost među susjednim distalnim ne-rDNK sekvencama i postojanje jedne do tri veoma divergentne intergenske klase razmaka unutar svake sekvence.

## Reference
## Dopunska literatura
* Nucleolus organizer regions are chromosomal regions crucial for the formation of the nucleolus, located on the short arms of the acrocentric chromosomes 13, 14, 15, 21 and 22
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Ljudski geni
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Nekodirajuća RNK
Kategorija:RNK
Kategorija:Ribosomska RNK
Kategorija:Ribozimi
Kategorija:Proteomika
Discogs

mini
**Discogs** (skraćeno za diskografije ) je web stranica i baza podataka prikupljenih informacija o audio snimcima, uključujući komercijalna izdanja, promotivna izdanja i izdanja koja nisu objavljena ili nisu objavljena. Iako je sajt prvobitno kreiran sa ciljem da postane najveća onlajn baza podataka elektronske muzike, stranica sada uključuje izdanja u svim žanrovima u svim formatima. Nakon što je baza podataka otvorena za doprinose javnosti, rok muzika je počela da postaje najzastupljeniji žanr na listi. Na dan 11. februar 2022.,  Discogs sadrži preko 14,9 miliona izdanja, od preko 7,9 miliona izvođača, preko 1,8 miliona izdavača, doprinose sa preko 617,000 korisničkih naloga saradnika — ovi brojevi stalno rastu jer korisnici stalno dodaju prethodno nenavedena izdanja na sajt. Discogs serveri, koji se trenutno nalaze pod imenom domene **discogs.com**, u vlasništvu su Zink Media, Inc. i nalaze se u Portlandu, Oregon, Sjedinjene Američke Države. 

## Reference 
Kategorija:Muzičke baze podataka
PSMG1

**Proteasomski sklop šaperona 1** jest protein koji je kod ljudi kodiran genom **PSMG1** sa hromosoma 21.

U jednoj studiji iz  identificirani su i okarakterizirani geni iz EST2-HMG14 regije iz ljudskog hromosoma 21 koji su potencijalno odgovorni za neka od obilježja Downovog sindroma (DS). Sekvenciranje genomskog uzorka sa kozmidnim klonom A1047 koji se nalazi u ETS2-HMG14 regiji hromosoma 21 dovelo je do identifikacije i sekvenciranja nove cDNK od 1.080 bp. Ova cDNK sadrži potencijalni otvoreni okvir čitanja od 867 bp koji predviđa protein od 288 aminokiselina bogat leucinom sa molekulskom težinom od 32,8 kD.

Northern blot i RT-PCR analiza pokazuju da je ekspresija ovog novog gena visoka u sjemenicima i u ljudskojoj leukemijskoj T-ćelijskoj liniji Jurkat i niža u drugim tkivima, uključujući sva proučavana fetusna tkiva. Nazvali smo ovaj novi gen c21-LRP (protein bogat leucinom hromosoma 21) i, zbog svoje lokacije u DS-2 regiji, mogao bi biti kandidat za neke od anomalija DS. Eksperimenti mapiranja suzili su lokaciju c21-LRP gena između markera D21S343 i D21S268 iz hromozoma 21. Analiza c21-LRP proteina predviđa dvije transmembranske spirale i otkriva nekoliko znakova i potencijalnih homologija s poznatim proteinima koji upućuju na nekoliko potencijalnih uloga za ovaj protein.

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je  288 aminokiselina, a molekulska težina  32 854 Da.
 

1020304050
MAATFFGEVVKAPCRAGTEDEEEEEEGRRETPEDREVRLQLARKREVRLL
RRQTKTSLEVSLLEKYPCSKFIIAIGNNAVAFLSSFVMNSGVWEEVGCAK
LWNEWCRTTDTTHLSSTEAFCVFYHLKSNPSVFLCQCSCYVAEDQQYQWL
EKVFGSCPRKNMQITILTCRHVTDYKTSESTGSLPSPFLRALKTQNFKDS
ACCPLLEQPNIVHDLPAAVLSYCQVWKIPAILYLCYTDVMKLDLITVEAF
KPILSTRSLKGLVKNIPQSTEILKKLMTTNEIQSNIYT

## Reference
## Dopunska literatura
*
*
*
*
*
*
*

Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
RUNX1

**Runt-srodni transkripcijski faktor 1** (**RUNX1**), znan i kao  **protein 1 akutne mijeloidne leukemije** (AML1) ili **podjedinica alfa-2 jezgarno vezanog faktora** (CBFA2) jest protein koji je kod ljudi kodiran genom **RUNX1**  sa hromosoma 21.

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je  453 aminokiseline, a molekulska težina  48.737 Da. Prepoznavanje DNK postiže se petljama 12-lančanog β-barela i C-terminalnog "repa" (ostaci 170 – 177), koji se stežu oko kičme šećernog fosfata i uklapaju se u glavne i male spirale DNK. Specifičnost se postiže direktnim ili vodenim kontaktima sa bazama. RUNX1 može da veže DNK kao monomer, ali njegov afinitet vezivanja za DNK povećava se 10 puta ako se heterodimerizuje sa faktorom vezivanja jezgra β (CBFβ), također preko runt domena. U stvari, porodica RUNX naziva se često α-podjedinicama, zajedno sa vezivanjem zajedničke β-podjedinice CBFβ, RUNX se može ponašati kao heterodimerni faktori transkripcije koji se zajednički nazivaju jezgarno vezujući faktori (CBFs).

Utvrđeno je da je konsenzusno vezujuće mjesto za CBF sekvenca od 7 bp PyGPyGGTPy. Py označava pirimidin koji može biti ili citozin ili timin.

## Funkcija
RUNX1 je transkripcijski faktor koji reguliše diferencijaciju hematopoetskih matičnih ćelija u zrele krvne ćelije. Osim toga, ima važnu ulogu u razvoju neurona koji prenose osjećaj boli. Pripada porodici gena vezanih za transkripcijski faktor (RUNX) koji se takođe nazivaju faktori jezgarnog vezivanja-α (CBFα). RUNX proteini formiraju heterodimerni proteinski kompleks sa CBFβ koji omogućava povećano vezivanje DNK i stabilnost kompleksa.

## Klinički značaj
Hromosomske translokacije koje uključuju gen *RUNX1* povezane su s nekoliko tipova leukemija uključujući akutnu mijeloblastnu leukemiju sa sazrijevanjem]] (M2 AML). Mutacije u *RUNX1* upletene su u slučajeve raka dojke.

## Interakcije 
Pokazano je da RUNX1 reaguje sa:
* C-Fos,
* SUV39H1
* TLE1, 
* VDR. i
* Stat3

## Također pogledajte
* RUNX2
* RUNX3

## Reference
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjsi linkovi 
* 
* 
* 

Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Transkripcijski faktori
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
Sistem upravljanja vodama u Augsburgu

**Augsburški sistem upravljanja vodama**' je naziv više infrastrukturnih objekata u Augsburgu i okolini koji svjedoče o važnosti i historiji upravljanja vodama u ovom južnonjemačkom gradu tokom različitih epoha. Proglašeni su UNESCO-ovom Svjetskom baštinom 6. jula 2019.

Sistem je nastao prije sedam stoljeća i vremenom se mijenjao i usavršavao u uzastopnim fazama kroz primjenu inovativnog hidrauličkog inženjeringa, a tehničke raznolikosti su i danas prisutne. Strogo razdvajanje vode za piće i procesne vode uvedeno je još 1545. godine, mnogo prije nego što su istraživanja utvrdila da je nečista voda uzrok mnogih bolesti. Mnoge ideje o vodosnabdijevanju i proizvodnji vode, po prvi put su testirane i implementirane u Augsburgu.

Sistem sadri 22 objekta: 
* Vodene tokove i kanale za tekuću vodu, 
* Ledene kanale, koji su dio istorijske mreže kanala Augsburga i prvobitno su služio kao obilazni kanal za led, čime nije dolazilo do oštećenja turbina tokom zime. Danas su sportska borilišta 
* Najstariji vodovod na Crvenoj kapiji (Roten Tor) je najstariji postojeći vodovod u Njemačkoj, a vjerovatno i u srednjoj Evropi. Više od 460 godina, od 1416. do 1879. godine, služio je za opskrbu Augsburga pitkom vodom. Danas je sa vodotornjem iz 17. stoljeća u kojem su se nalazile mašine za pumpanje koje su pokretali vodeni točkovi spomenik u Augsburgu.  
* vodotoranj za fontanu 
* Brane 
* vodovod sa dubokim bunarima koji su se napajali podzemnom vodom i 10 hidroelektrana.

Ovo zaštićeno područje (svjetska baština) je okruženo tampon zonom. U slučaju vodotoka, sastoji se od trake širine 5 metara sa obje strane vodotoka. Većina pojedinačnih objekata također ima samo usku tampon zonu. Objekti u istorijskom starom gradu, i u centru grada pripadaju tampon zoni. U tampon zonu je uvrštena i gradska šuma radi bolje zaštite izvorišnih tokova. Ukupno, tampon zona ima površinu od oko 3.204 hektara.

Senkelbach.jpg|Kanal Senkel u gradu
Eiskanal passing Corkscrew entering Carousel.jpg|Ledeni kanali se od OI 1972 koriste kao staza u kanuu na divljim vodama
Augsburg Wassertürme am Roten Tor vom Handwerkerhof.jpg|Vodotornjevi kod Crvene kapije 
Unterer Brunnenturm.JPG|Toranj za fontane 
Werre-Wehr.jpg|Brana
  
## Reference 
Kategorija:Svjetska baština u Njemačkoj
Kozolec

180px|mini|desno|Kozolec toplar u Motniku u Tuhinjskoj dolini

**Kozolec** je građevina obično od drveta, otvorena s jedne ili više strana, koja služi za sušenje žita ili sijena, uobičajena za područje Slovenije. Kozolec je značajno arhitektonsko rješenja za seoske predjele. Razlikuju se dvije vrste: jednodijelni kozolec i dvodijelni, često nazvan *toplar*. Većina kozoleca je u Sloveniji, ali i u dijelovima Austrije (Koruška) naseljenim Slovencima kao nacionalnom mnanjinom, kao i u sjeveroistoku Italije. Najpoznatiji kozolci su u Studoru, u blizini Bohinjskog jezera. U blizini Muzeja kozelceva () kod Šentruperta na Dolenjskem, nalazi se Simončičev toplar, koji je jedini dobio status  Kulturnog spomenika Slovenije.

## Imena 
U gornjem dijelu doline Gailtal i području općine Gitschtal, kozolec se naziva *Köse* ili *Kese*. U gornjem dijelu Oberes Drautal i u dolini Oberes Mölltal, naziva se najčešće
*Hilge*. U Švicarskoj se naziva *Histe* oder *Kornhiste* (, ), dok se kao *Talina* nazivaju kozolci koji se nalaze na sunčanoj strani štale.

## Nastanak 
Kozolci su nastali iz potrebe za sušenjem pokošene trave na vlažnim i kišnim područjima. Iz početka je pokošena trava slagana na oguljeno mlado drvo visine 2-2,5 m, gdje bi se ostavile grane od 20 cm, koje bi držale travu. U nekim su područjima, postavljala tri drveta u obliku trostrane piramide, pa bi se na njima sušilo sijeno. 

## Galerija

Slika:Kozuc.jpg|Napušteni kozolec kod sela Olševek
Slika:Kozolec-BrdoPriKranju.jpg|Dvostruiki kozolec
Slika:Zagradec (3979622942).jpg|Kozolec u Zagradcu
Slika:Kozolec.jpg|jednostrani kozolec
Slika:Toplar - Dobeno.jpg|Toplar na Dobenem
Slika:Bistrica, Šentrupert - kozolec od daleč.jpg|Simončičev kozolec u Bistrici (Opčina Šentrupert)
Slika:Rogatec kozolec.jpg|Toplar u Rogatecu
Slika:789, Turiška vas 1, Kozolec na domačiji 1.jpg|Križno povezan kozolec u Slovenj Gradcu.

## Literatura 
* Thomas Reitmaier: *Chischner, rescana und talina – Trockengestelle im Schweizer Alpenraum.* In: *Harpfe, Zeitschrift für Landeskunde.* Bd. 3, 2011, S. 49–54.
* Konrad Huber: *Über die Histen- und Speichertypen des Zentralalpengebietes: Eine sach- und sprachgeschichtliche Untersuchung* (=&nbsp;*Romanica Helvetica.* Bd. 19). Zürich und Genf 1944.
* Karl C. Berger: *Von der Harpfe.* In: Rudolf Ingruber (Hrsg.): *Osttirol. Geschichte – Volkskunde – Kunst.* Studien-Verlag, Innsbruck u. a. 2005, ISBN 3-7065-4050-9, S. 71–88.
* Renzo Rucli: *Kozolec. Monumento dell’architettura rurale / Spomenik ljudske arhitekture.* Cooperativa Lipa editrice, S. Pietro al Natisone 1998 (zweisprachig italienisch, slowenisch).
* Martin Steiner: *Eine kleine Kulturgeschichte der Harpfen.* In: *Kärntner Bauernkalender.* 2008, , S. 216–219.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Kozolci
Kategorija:Slovenski folklor
Kategorija:Arhitektura u Sloveniji
Ostap Višnja

**Ostap Višnja**, () rođen kao Pavlo Mihajlovič Gubenko (), 13. novembra 1889. u Hrunu, Poltavska gubernija u Ruskoj Imperiji (danas Ukrajina) bio je ukrajinski književnik i satiričar.

## Biografija 
[180px|mini|desno|Novčić od 2 [Ukrajinska hrivnja|hrivnje iskovan 2014. godine povodom 125-godišnjice rođenja Ostapa Višnje.]]
Ostap Višnja se rodio na seoskom gazdinstvu u selu Čečva, u blizini Hruna (danas u ukrajinskoj Sumskoj oblasti), kojem selo danas pripada, kao mlađi brat pisca i humoriste Vasilija Čečvejanskog. Nakon završene osnovne škole odlazi u Kijev na Vojnu medicinsku školu, koju završava 1907. kao feldšer, liječnik komu je težište na liječenju ranjenih vojnika. Kasnije je radio kao pomoćni ljekar u Ruskoj carskoj vojsci, a nakon toga u kirurškom odjelu bolnice koja je pripadala željeznici Pivdeno-Sahidna Salisnzija. Od 1917. godine studira na Univerzitetu u Kijevu, ali uskoro napušta studij i počinje da se bavi novinarstvom i pisanjem. Godine 1918. mobilisan je u armiju Ukrajinske Narodne Republike, a 1919. godine je zarobljen od boljševika, te je zatvoren u zatvoru u Harkovu do 1921. godine.

Svoje prvo djelo "Demokratske reforme Denikina" objavio je 2. novembra 1919. godien pod pseudonimom P. Hrunski u kamjaneckim novinama "Narodnaja Volja". Slijedećih godina postaje jedan od značajnih satiričnih i humorističnih pisaca Sovjetskog Saveza. Zbog navodnog kontrarevolucionarnog djelovanja i terorizma uhapšen je 1934. godine i zatvoren u Gulag, tako da je svoju književnu karijeru mogao nastaviti tek 1943. godine. Rehabilitiran je 1955. godine, a slijedeće godine je umro u Kijevu. Sahranjen je na groblju Bajkovo u Kijevu.

## Privatni život 
Višnja je bio oženjen s sovjetskom i ukrajinskom glumicom Varvarom Masljočenko. Njihov sin Vjačeslav Gubenko je bio doktor u Kijevskom okrugu.

## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Ukrajinski pisci
Kategorija:Biografije, Hrun
Kategorija:Rođeni 1899.
Kategorija:Umrli 1956.
Kategorija:Sovjetski pisci
EDEM2

**ER-degradacijskopojačavajući alfa-manozidazoliki protein** jest enzim koji je kod ljudi kodiran genom **EDEM2** sa hromosoma 20.

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 578 aminokiselina, a molekulska težina  64.753 Da.
 

1020304050
MPFRLLIPLGLLCALLPQHHGAPGPDGSAPDPAHYRERVKAMFYHAYDSY
LENAFPFDELRPLTCDGHDTWGSFSLTLIDALDTLLILGNVSEFQRVVEV
LQDSVDFDIDVNASVFETNIRVVGGLLSAHLLSKKAGVEVEAGWPCSGPL
LRMAEEAARKLLPAFQTPTGMPYGTVNLLHGVNPGETPVTCTAGIGTFIV
EFATLSSLTGDPVFEDVARVALMRLWESRSDIGLVGNHIDVLTGKWVAQD
AGIGAGVDSYFEYLVKGAILLQDKKLMAMFLEYNKAIRNYTRFDDWYLWV
QMYKGTVSMPVFQSLEAYWPGLQSLIGDIDNAMRTFLNYYTVWKQFGGLP
EFYNIPQGYTVEKREGYPLRPELIESAMYLYRATGDPTLLELGRDAVESI
EKISKVECGFATIKDLRDHKLDNRMESFFLAETVKYLYLLFDPTNFIHNN
GSTFDAVITPYGECILGAGGYIFNTEAHPIDPAALHCCQRLKEEQWEVED
LMREFYSLKRSRSKFQKNTVSSGPWEPPARPGTLFSPENHDQARERKPAK
QKVPLLSCPSQPFTSKLALLGQVFLDSS

## References
## Dopunska literatura
*
*
*
*
*
*
*

## Vanjski linkovi
Kategorija:Geni na hromosomu 20
Kategorija:Enzimi Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
Anatolij Dimarov

**Anatolij Dimarov**, (, ) rođen kao Anatolij Andrejevič Harasjuta (), 2. maja 1922. u Mirgorodu, USSR, SSSR (danas Ukrajina) bio je ukrajinski književnik.

## Biografija 
Anatolij Dimarov se rodio na seoskom gazdinstvu u selu Hutir, u blizini Mirgoroda (danas u ukrajinskoj Poltavskoj oblasti)  kao Anatolij Andrejevič Harasjuta. Otac mu je bio bogati zemljoposjednik, a majka kćerka sveštenika. Da bi izbjegao deportaciju u Sibir, otac je napustio porodicu, te su mu djeca preuzela drugo prezime. Nakon što je maturirao, mobiliziran je u Crvenu armiju, i učestvovao u Drugom svjetskom ratu kao vojnik. Od 1946. godine je postao član Komunističke partije Sovjetskog Saveza, Umro je u bolnici Feofanija u Kijevu. Sahranjen je na groblju Bajkovo u Kijevu.

## Filmovi 
Po motivima njegovih djela snimljena su četiri filma:
* 1991 - "Izgoj"
* 1991 - "Ukrajinska vendeta"
* 2011 - "Riven sekretnosti 18"
* 2020 - "I budut ljudi"

## Nagrade 
* Orden otadžbinskog rata
* Medalja za zasluge u ratu
* Medalja "20-godišnjica pobjede u Velikom otadžbinskom ratu 1941-45."
* Medalja "30-godišnjica pobjede u Velikom otadžbinskom ratu 1941-45."
* Medalja "40-godišnjica pobjede u Velikom otadžbinskom ratu 1941-45."
* Medalja "50-godišnjica pobjede u Velikom otadžbinskom ratu 1941-45."
* Medalja "60-godišnjica pobjede u Velikom otadžbinskom ratu 1941-45."
* Medalja "Za pobjedu nad Njemačkom"
* Medalja "Veteran rada"
* Medalja "50 godina oružanih sila SSSR"
* Medalja "60 godina oružanih sila SSSR"
* Medalja "70 godina oružanih sila SSSR"
* Medalja "1500 godina Kijeva"
* Medalja "60-godišnjica oslobođenja Ukrajine od fašističke okupacije"
* 1981 - Ševčenkova nacionalna nagrada Ukrajine
* 2006 - Orden kneza Jaroslava mudroga V klase

## Privatni život 
## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Ukrajinski pisci
Kategorija:Biografije, Mirgorod
Kategorija:Rođeni 1922.
Kategorija:Umrli 2014.
Kategorija:Sovjetski pisci
Kategorija:Dobitnici "Ševčenkove nacionalne nagrade Ukrajine"
Kategorija:Nosioci "Ordena kneza Jaroslava mudroga"
Skijaški skokovi na Zimskim olimpijskim igrama 2022.

Takmičenja u **skijaškim skokovima** na **ZOI 2022.** u Pekingu održana su u skakačkom kompleksu Snježni Ruyi u Zhangjiakouu od 5. do 14. februara.

U julu 2018. Međunarodni olimpijski komitet uvrstio je takmičenje mješovitih timova u olimpijski program, povećavši broj skakačkih takmičenja na pet.

## Kvalifikacije 
Maksimalni dozvoljeni broj takmičara koji su se mogli kvalificirati za skakačka takmičenja iznosio je 105 (65 muškaraca i 40 žena). Kvote su dodijeljene prema olimpijskom spisku za dodjelu kvota, koji se računa prema plasmanu u Svjetskom kupu, Kontinentalnom kupu i Grand Prixu u posljednje dvije sezone zajedno (2020/21. i 2021/22).

## Raspored takmičenja 
Sva vremena su po zoni UTC+8.

## Zemlje učesnice 
Učestvovalo je sveukupno 103-oje takmičara iz 22 zemlje, uključujući takmičare iz Rusije kojima je Međunarodni olimpijski komitet dozvolio da se takmiče pod zastavom Ruskog olimpijskog komiteta nakon što su dokazali da su čisti od doping-skandala u toj zemlji. (U zagradama je broj takmičara iz svake zemlje posebno.)

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

*Napomena: Budući da su se od kineskih takmičara za Igre kvalifikovali samo jedan skakač i dvije skakačice, u takmičenju mješovitih timova njihovu ekipu dopunio je nordijski kombinatorac.*

## Osvajači medalja 
Kanada je 7. februara osvojila bronzanu medalju u takmičenju mješovitih timova, što je prva olimpijska medalja za tu zemlju u ovom sportu.

### Bilans medalja 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanična knjiga rezultata – skijaški skokovi 

Kategorija:2022. u skijaškim skokovima
*
2022.
Tokajski vinogradi

**Tokajski vinogradi** smješteni su u podnožju planine Zemplén, u severoistočnoj Mađarskoj, duž rijeke Bodrog i na ušću rijeke Bodrog u Tisu. Trijanonskim mirom iz 1920. godine, jedan manji dio istorijske vinske regije pripao je Slovačkoj.

Istorijski zapisi pokazuju da su vinogradi u Tokaju osnovani još u 12. vijeku, ali postoje dokazi o ranijem uvođenju proizvodnje vina u ovoj regiji. Brojni stručnjaci tvrde da je vinogradarstvo na području Tokaja moglo početi još u keltsko doba, odnosno prije nove ere. Okamenjeni list grožđa pronađen u Erdőbényeu i koji datira iz kasnog 3. stoljeća nove ere, ukazuje na postojanje vinogradarstva u rimsko doba. 
 
Pravna osnova razgraničenja vinske regije među prvima je u svijetu i datira iz 1737. godine kada je dekretom kralja Mađarske ovo područje uspostavljeno kao zatvorena vinska regija. Vino Tokaji postaje sve važnija roba za regiju od 17. stoljeća, a njegov izvoz je bio glavni izvor prihoda vladajućih prinčeva Transilvanije kojoj je regija Tokaj pripadala u to vrijeme. Prihodi od sve poznatijeg vina Tokaji Aszú pomogli su u plaćanju ratova za nezavisnost vođenih protiv austrijske habsburške vladavine.

## Svjetska baština 
Istorijski kulturni pejzaž Tokajske vinske regije upisan je 2002. godine na UNESCO-ovu listu svetske baštine.
Veličina svjetske baštine zajedno sa tampon zonom 88.124 ha (13.245 ha i 74.879 ha) i administrativno se nalazi na teritoriji od 27 naselja , dakle ukupno ). Cijeli krajolik, njegova organizacija i karakter posebno su oblikovani u interakciji sa hiljadugodišnjom i još uvijek živom tradicijom proizvodnje vina.

Jedinstvena kombinacija topografskih, ekoloških i klimatskih uslova Tokajske vinske regije, sa svojim vulkanskim padinama, močvarama  i hrastovim šumama stvara posebnu mikroklimu koja pogoduje uzgoju grožđa i specijalizovanu proizvodnju vina. Sve ove karakteristike omogućile su razvoj vinograda, farmi, sela, malih gradova i istorijske mreže vinskih podruma isklesanih ručno u pretežno vulkanskim stijenama. 
Postoje dvije osnovne vrste podruma u Tokaju: zasvođeni i iskopani. Socio-kulturna, etnička i vjerska raznolikost stanovnika, zajedno sa posebno poznatim Tokajskim vinom, doprinijeli su bogatom i raznolikom kulturnom naslijeđu regije. 

File:TokajHetszoloFotoThalerTamas.jpg
File:Bormúzeum - Tolcsva, 2014.06.18 (3).JPG
File:Wine Cellar in Slovakian Tokaj.jpg
File:Bormúzeum - Tolcsva, 2014.06.18 (10).JPG

## Reference 
Kategorija:Svjetska baština u Mađarskoj
RRP1B

**RRP1B**, skraćena verzija od  homolog B proteina 1 kodiranog prerađenom ribosomskom RNK, znan i kao  **KIAA0179**, jest ljudski gen sa hromosoma 21.

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 758 aminokiselina, a molekulska težina  84.428 Da.
 

1020304050
MAPAMQPAEIQFAQRLASSEKGIRDRAVKKLRQYISVKTQRETGGFSQEE
LLKIWKGLFYCMWVQDEPLLQEELANTIAQLVHAVNNSAAQHLFIQTFWQ
TMNREWKGIDRLRLDKYYMLIRLVLRQSFEVLKRNGWEESRIKVFLDVLM
KEVLCPESQSPNGVRFHFIDIYLDELSKVGGKELLADQNLKFIDPFCKIA
AKTKDHTLVQTIARGVFEAIVDQSPFVPEETMEEQKTKVGDGDLSAEEIP
ENEVSLRRAVSKKKTALGKNHSRKDGLSDERGRDDCGTFEDTGPLLQFDY
KAVADRLLEMTSRKNTPHFNRKRLSKLIKKFQDLSEGSSISQLSFAEDIS
ADEDDQILSQGKHKKKGNKLLEKTNLEKEKGSRVFCVEEEDSESSLQKRR
RKKKKKHHLQPENPGPGGAAPSLEQNRGREPEASGLKALKARVAEPGAEA
TSSTGEESGSEHPPAVPMHNKRKRPRKKSPRAHREMLESAVLPPEDMSQS
GPSGSHPQGPRGSPTGGAQLLKRKRKLGVVPVNGSGLSTPAWPPLQQEGP
PTGPAEGANSHTTLPQRRRLQKKKAGPGSLELCGLPSQKTASLKKRKKMR
VMSNLVEHNGVLESEAGQPQALGSSGTCSSLKKQKLRAESDFVKFDTPFL
PKPLFFRRAKSSTATHPPGPAVQLNKTPSSSKKVTFGLNRNMTAEFKKTD
KSILVSPTGPSRVAFDPEQKPLHGVLKTPTSSPASSPLVAKKPLTTTPRR
RPRAMDFF

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Ljudski geni
Kategorija:RNK
Kategorija:Ribosomska RNK
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
Streets of Philadelphia

mini|Bruce Springsteen
"**Streets of Philadelphia**" je pjesma koju je napisao i izveo američki rok muzičar Bruce Springsteen za film *Philadelphia* (1993) u kojem glumi Tom Hanks, rani mainstream film koji se bavi HIV/AIDS-om. Objavljena kao singl 1994. godine, pjesma je bila hit u mnogim zemljama, posebno u Austriji, Kanadi, Francuskoj, Njemačkoj, Islandu, Irskoj, Italiji i Norveškoj, gdje je bila na prvom mjestu top lista singlova. U Sjedinjenim Državama, singl je zauzeo deveto mjesto na *Billboard* Hot 100.

Pjesma je dobila priznanje i osvojila Oskara za najbolju originalnu pjesmu  i četiri nagrade Grammy: pjesma godine, najbolja rock pjesma, najbolja rock vokalna izvedba, solo i najbolja pjesma napisana posebno za film ili televiziju. Godine 2004. završila je na 68. mjestu u AFI-jevom istraživanju 100 Years...100 Songs najboljih melodija u američkoj kinematografiji.

Pjesma je uvrštena među 500 pjesama koje su oblikovale rokenrol u Kući slavnih rokenrola.

Muzički spot za pjesmu, koji su režirali Jonathan Demme i njegov nećak Ted Demme u decembru 1993. godine, počinje prikazivanjem Springsteena kako hoda pustim gradskim ulicama, praćen užurbanim parkom i školskim dvorištem, isprepletenim snimcima iz filma. Nakon brzog snimka Rittenhouse Squarea, završava se Springstinom koji šeta rijekom Delaware, s mostom Benjamina Franklina u pozadini. Tom Hanks je također vidljiv kao glavni lik kojeg igra u filmu, gledajući kako Bruce počinje posljednji stih. Jedna novinska recenzija nazvala je to "najtužnijom trakom ove decenije".

Vokalna numera za video je snimljena uživo sa skrivenim mikrofonom, na unaprijed snimljenu instrumentalnu numeru. Ovu tehniku, prikladnu za emocionalno intenzivne pjesme za koje bi konvencionalno sinhroniziranje usana u video-snimcima izgledalo posebno lažno, koristio je John Mellencamp dijelom u svom videu "Rain on the Scarecrow" iz 1985. i Springsteen u svom videu "Brilliant Disguise" iz 1987., pjevajući pjesmu direktno u kameru dok sjedi na ivici svoje stolice na zvučnoj bini Sandy Hook, New Jersey.

## Reference 
* 

Kategorija:Singlovi iz 1994.
Kategorija:Pjesme Brucea Springsteena
Kategorija:Rok-balade
Kategorija:Kultura u Philadelphiji
Kategorija:CS1 upotrebe (njemački)
DNAJC5

**Homolog člana 5 DnaJ  natporodice C**, također poznat i kao **cisteinski string protein** ili **CSP** jest protein koji je kod ljudi kodiran genom **DNAJC5** sa hromosoma 2o. Po prvi puta opisan je 1990.

## Gen 
Kod ljudi, gen se nalazi na dugom kraku hromosoma 20 (20q13.33) na Watsonovom (pozitivni+om) lancu. Dug 40.867 nukleobaza, a kodirani protein ima 198 aminokiselina sa predviđenom molekulskom težinom od 22.149 kiloDa (kDa). Težina zrelog proteina je 34 kDa.

Ovaj gen je visoko konzerviran i nalazi se i kod beskičmenjaka i kod kičmenjaka. Kod ljudi, pseudogen ovog gena nalazi se na kratkom kraku hromosoma 8.

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je  198 aminokiselina, a molekulska težina  22.149 kDa. DNAJC5 ima ulogu u stimuliranju egzocitoza.

## Funkcija 
Kodirani protein je član porodice J proteina. Ovi proteini funkcionišu u mnogim ćelijskim procesima, tako što regulišu aktivnost ATPaza, 70 kDa-skih proteina toplotnog šoka (Hsp70). DNAJC5 je faktor zamjene guaninskih nukleotida za Gα proteine. CSPα ima ulogu u membranskom prometu i savijanju proteina, a pokazalo se da ima neurodegenerativna svojstva. Poznato je da ima ulogu u cistastoj fibrozi i Huntingtonovoj bolesti.  Sintaksin 1A, membranski SNARE (topivi N-etilmaleimid-senzitivni faktor vezani protein receptor) kritičan za neurotransmisiju, formira kompleks sa CSPα, G- proteinom i N-tip kalcijskog kanala. Huntingtin možda može istisnuti i sintaksin 1A i CSPα iz kanala N-tipa. CSP stupa u interakciju sa proteinom senzora kalcija sinaptotagminom 9 preko svog linkerskog domena.

Protein 14 u interakciji s huntingtinom, palmitoil-transferaza, potreban je za egzocitozu i ciljanje CSP-a na sinapsnim vezikulama. Ostaci palmitoila prenose se na ostatke cisteina. Ako su ovi ostaci mutirani, ciljanje na membranu je smanjeno ili izgubljeno. Pacovski CSP formira kompleks sa Sgt (SGTA) i Hsc70 (HSPA8) koji se nalaze na površini sinapsne vezikule. Ovaj kompleks funkcionira kao ATP- ovisni šaperon koji reaktivira denaturirane supstrate. Nadalje, čini se da je kompleks Csp/Sgt/Hsc70 važan za održavanje normalne sinapse.

INjegova ekspresija se može povećati upotrebom litija. Kvercetin podstiče formiranje stabilnih dimera CSPα-CSPα.

Protein cisteinske žice povećava osjetljivost na kalcij kod egzocitoze neurotransmitera.

## Interakcije 
Pokazalo se da DNAJC5 reaguje sa regulatorom transmembranske provodljivosti cistadte fibroze.

## Klinički značaj 
Mutacije ovog gena mogu uzrokovati neuronsku ceroidnu lipofuscinozu.

## Reference
## Dopunska literatura 
*
*
*
* 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Vanjski linkovi 
* GeneReviews/NCBI/NIH/UW entry on Neuronal Ceroid-Lipofuscinosis

Kategorija:Geni na hromosomu 20
Kategorija:Proteini toplotnog šoka
Kategorija:Košaperoni
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
RRP1

**Homolog A  proteina 1 prerade ribosomske RNK** jest protein koji je kod ljudi kodiran genom **RRP1**  sa hromosoma 21.

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 461 aminokiselina, a molekulska težina  52.839 Da.
 

1020304050
MVSRVQLPPEIQLAQRLAGNEQVTRDRAVRKLRKYIVARTQRAAGGFTHD
ELLKVWKGLFYCMWMQDKPLLQEELGRTISQLVHAFQTTEAQHLFLQAFW
QTMNREWTGIDRLRLDKFYMLMRMVLNESLKVLKMQGWEERQIEELLELL
MTEILHPSSQAPNGVKSHFIEIFLEELTKVGAEELTADQNLKFIDPFCRI
AARTKDSLVLNNITRGIFETIVEQAPLAIEDLLNELDTQDEEVASDSDES
SEGGERGDALSQKRSEKPPAGSICRAEPEAGEEQAGDDRDSGGPVLQFDY
EAVANRLFEMASRQSTPSQNRKRLYKVIRKLQDLAGGIFPEDEIPEKACR
RLLEGRRQKKTKKQKRLLRLQQERGKGEKEPPSPGMERKRSRRRGVGADP
EARAEAGEQPGTAERALLRDQPRGRGQRGARQRRRTPRPLTSARAKAANV
QEPEKKKKRRE

## Funkcija
Protein kodiran ovim genom je pretpostavljeni homolog kvašćčeve ribosomske RNK koji obrađuje protein RRP1. Kodirani protein je uključen u kasne faze nukleologeneze na kraju mitoza i može biti potreban za stvaranje 28S rRNK.

## Reference
## Dopunska literatura
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

Kategorija:Geni na hromosomu 21
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
Kiss from a Rose

mini|**Seal**
"**Kiss from a Rose**" je pjesma sa Sealovog drugog istoimenog albuma. Pjesma je prvi put objavljena kao singl u julu 1994. godine i uključena u film *The NeverEnding Story III* te godine. Ponovo je objavljen godinu dana kasnije 1995. kao dio soundtracka filma *Batman Forever*, što mu je pomoglo da se nađe na vrhu ljestvica u Sjedinjenim Državama i Australiji. Također je dospio u prvih 10 u nekoliko drugih zemalja, uključujući Kanadu, Francusku, Island i Norvešku. Na dodjeli Grammy nagrada 1996. osvojio je nagrade za ploču godine, pjesmu godine i najbolju mušku pop vokalnu izvedbu.

"Kiss from a Rose" je napisana 1987. godine, nekoliko godina prije objavljivanja Sealovog istoimenog debitantskog albuma iz 1991. godine. Nakon što je napisao pjesmu, Seal se osjećao "posramljenim zbog toga" i "bacio je traku u ćošak". Seal je nije predstavio producentu Trevoru Hornu sve do snimanja za *Seal II*. Seal je 2015. rekao za pjesmu: „Da budem iskren, nikad nisam bio toliko ponosan na nju, iako mi se sviđa ono što je Trevor uradio sa snimkom. Pretvorio je tu traku iz mog ugla u još 8 miliona prodatih ploča i moje ime je postalo poznato." 

"Kiss from a Rose" je bio drugi singl snimljen sa soundtracka filma *Batman Forever* i bio je na vrhu američke *Billboard* Hot 100 jedne sedmice u augustu 1995. godine. Takođe je otišla na četvrto mjesto na UK Singles Chart, gde je prvobitno dostigla 20. mesto 1994. godine. Takođe je nominovana za MTV filmsku nagradu za najbolju pjesmu iz filma 1996. godine.

*Music & Media* prokomentarisao je: „Zapečaćeno poljupcem, evo vam balada i po! Ima pravi patos i nezaobilazne violine. Trn, potreban da se pokaže iskrenost, dolazi od oštrog alt saksofona."  Alan Džons iz *Music Week* -a je napisao: „Sealov veličanstveni „Kiss From A Rose“ – sada podnaslov „Love Theme From Batman Forever“ – vratio se samo godinu dana nakon svog prvog izdanja kada je dostigao 19. Kompleksna, ali melodična pjesma, ostala je glavna radio stanica otkako je prvi put objavljena i spremna je da eksplodira." 

Zagonetni stihovi pjesme bili su predmet debate od objavljivanja. Godine 2015. Seal je dao provjereni komentar na unos "Kiss from a Rose" na web stranici Genius, jednostavno rekavši: "Izbjegavao sam da objašnjavam ove tekstove više od 25 godina. Neću sada to početi raditi." 

## Muzički video 
Proizvedene su dvije verzije muzičkog spota:

* Originalna verzija smještena je u fotografskom studiju, a zajedno su je režirali Matthew Rolston i William Levin. Film *Blowup* iz 1966. godine bio je u velikoj mjeri referenciran u videu.
* Drugu verziju režirao je Joel Schumacher i Seal izvodi pjesmu pored Bat-Signala, prošaranu isječcima iz filma *Batman Forever*. Ovo je poznatiji video za pjesmu. Direktor fotografije ove verzije muzičkog spota bio je Neil Abramson.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Singlovi iz 1995.
Kategorija:Seal
Hollókő

**Hollókő** je selo u okrugu Nógrád, otprilike 90 kilometara sjeveroistočno od Budimpešte, glavnog grada Mađarske. Leži u dolini planine Cserhat, okružen niskim vrhovima. Naseljeno je pripadnicima etničke grupe Paloka (mađarski: Palóc)

Sredinom 13. stoljeća, nakon mongolske invazije, izgrađen je dvorac Hollókő, radi zaštite područja od budućih napada. U to vrijeme područje oko tvrđave držala je vlastelinska porodica Kačiš. Dvorac se prvi put spominje u zapisima 1310. godine.

Na kraju osmanske okupacije (1683.) dvorac i selo su napušteni, a sadašnje selo je uspostavljeno ispod. Razvijalo se postepeno tokom 18. i 19. vijeka gradnjom kuća sa obe strane jedne ulice. Naredne generacije su gradile svoje kuće iza uskih porodičnih parcela, progresivno povećavajući izgrađenu površinu. Štale su građene odvojeno od sela, na rubovima polja. Godine 1782. Hollókő je još uvijek bilo tipično jednoulično selo. Kasnije se razvila druga ulica istočno od glavne ulice. Plan iz 1885. godine pokazuje da je topografija već bila kao na današnjem planu. Veličina obrađene zemlje je dostigla svoj maksimum do sredine 19. vijeka i stoga selo nije moglo dalje rasti. Neki ograničeni rast je ponovo počeo 1960. godine i sada je strogo kontrolisan.

Selo je povremeno bilo pustošeno požarom. Posljednji od ovih požara datira iz 1909. godine, nakon čega su kuće obnovljene uglavnom prema tradicionalnim tehnikama seoske arhitekture: kuće od drveta na kamenoj podlozi s grubo malterisanim, bijelim zidovima, pojačane visokim drvenim galerijama sa stupovima i balkonima, sa ulične strane zaštićene nadvišenim trijemovima. Stanovnici nikada nisu ispoštovali dekret iz 1783. kojim se zbog lake zapaljivosti zabranjivala upotreba drveta za gradnju.

### Svjetska baština 
Selo je upisano 1987. godine na UNESCO-ovu listu svetske baštine. Staro selo, koje je namjerno očuvano, živi je primjer seoskog života prije početka intenzivne poljoprivrede 20. stoljeća. Seosku graditeljsku cjelinu, koja se prostire na 145 ha, čini 55 stambenih objekata, ekonomski objekti i crkva.

File:Hollókő - Castle.jpg|Ostaci tvrđave
File:Hollókö Dorfkern 24.JPG
File:Hollókő (17).jpg
File:Costume traditionnel, Lowicz, Poland.jpg

## Reference 
Kategorija:Svjetska baština u Mađarskoj
Josep Borrell

mini|299x299piksel|Borrell 2020.
**Josep Borrell Fontelles** (rođen 24. aprila 1947) španski je političar koji je obavljao dužnost visokog predstavnika Unije za vanjske poslove i sigurnosnu politiku od 2019. do 2024. Član Španske socijalističke radničke partije (PSOE), bio je predsjednik Evropskog parlamenta od 2004. do 2007. i ministar vanjskih poslova, Evropske unije i saradnje u Vladi Španije od 2018. do 2019. godine.

Rođen i odrastao u katalonskom selu La Pobla de Segur, Borrell, po obrazovanju inženjer aeronautike i ekonomista, kao i profesor matematike. U politiku je ušao 1970-ih kao član PSOE Tranzicije Španije ka demokratiji, a nastavio je da služi na nekoliko istaknutih pozicija tokom vlade Felipea Gonzaleza, prvo u Ministarstvu ekonomije i finansija kao generalni sekretar za budžet i javnu potrošnju (1982–1984) i državni sekretar za finansije (1984–1991), zatim se pridružio Vijeću ministara kao ministar javnih radova i transporta (1991–1996). U opoziciji nakon izbora 1996, Borrell je neočekivano pobijedio na predizborima PSOE 1998. i postao vođa opozicije i imenovani premijerski kandidat stranke do podnošenja ostavke 1999. godine. Potom se preselio u evropsku politiku, postajući član Evropskog parlamenta tokom zakonodavnog perioda 2004–2009. i obavljajući funkciju predsjednika Evropskog parlamenta u prvoj polovini mandata.

Vratio se u Vijeće ministara Španije u junu 2018. godine, kada je imenovan za ministra vanjskih poslova, Evropske unije i saradnje u Sánchezovoj vladi. U julu 2019, Borrell je najavljen kao kandidat Evropskog vijeća koji će biti imenovan za visokog predstavnika Unije za vanjske poslove i sigurnosnu politiku. Na dužnost je stupio u decembru 2019.

## Reference 
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Rođeni 1947.
Kontrola autoriteta

U bibliotečkoj nauci, **kontrola ovlaštenja** je proces koji organizuje bibliografske informacije, na primjer u bibliotečkim katalozima korištenjem jednog, različitog pisanja imena (naslova) ili numeričkog identifikatora za svaku temu. Riječ *autoritet* u *kontroli autoriteta* proizlazi iz ideje da su imena ljudi, mjesta, stvari i pojmovi *ovlašteni,* tj. uspostavljeni u jednom posebnom obliku. Ovi jedinstveni naslovi ili identifikatori se konzistentno primjenjuju u katalozima koji koriste odgovarajući ovlašteni fajl, i primjenjuju se na druge metode organiziranja podataka kao što su veze i unakrsne reference.

Katalogizatori dodeljuju svakom predmetu – kao što je autor, tema, serija ili korporacija – određeni jedinstveni identifikator ili naziv naslova koji se zatim koristi dosljedno, jedinstveno i nedvosmisleno za sve reference na isti predmet, čime se uklanjaju varijacije iz različitih pravopisa, transliteracija, ili pseudonimi. Jedinstveno zaglavlje može voditi korisnike do svih relevantnih informacija uključujući srodne ili povezane teme. sa drugim datotekama unutar njih je posao bibliotekara i drugih katalogizatora informacija. Shodno tome, kontrola autoriteta je primjer kontrolisanog rječnika i bibliografske kontrole.
[desno|mini| [Diana Spencer|Princeza Diana je opisana u jednom nadležnom dosijeu kao "Windsor, Diana, princeza od Velsa" što je službeni naslov.]]

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Metapodaci
Kategorija:Bibliotekarska klasifikacija
Lucey–Driscollov sindrom

**Lucey–Driscollov sindrom** je autosomno recesivni metabolički poremećaj koji utiče na enzime uključene u metabolizam bilirubina. To je jedan od nekoliko poremećaja klasifikovanih kao prolazna porodična neonatusna nekonjugirana hiperbilirubinemija.

## Uzrok
Uobičajeni uzrok je urođen, ali može biti uzrokovan i majčinim steroid ima koji se prenose preko majčinog mlijeka na novorođenče. Razlikuje se od žutice povezane sa dojenjem (dojena beba imaju viši nivo bilirubina od one hranjene formulom).

## Genetika
.]]

Za kongenitalni oblik Lucey-Driscoll sindroma, odgovorna je mutacija u genu UGT1A1, također povezanim sa Crigler-Najjarovim i Gilbertovim sindromom.

Mutirani genski lokus za ovaj poremećaj metabolizma bilirubina nalazi se na citogenetičkoj poziciji 2q37.1.

## Tretman
Liječenje je prema neonatusnoj žutici, a uključuje fototerapiju i razmjenske transfuzije. Ako se ne liječi, Lucey-Driscoll sindrom može dovesti do napada, kernicterusa, pa čak i smrti.

Nakon liječenja, većina pacijenata neće imati dodatnih komplikacija.

## Reference
## Vanjski linkovi 
* - prolazna porodična ovorođenačka hiperbilirubinemija, uključujući i žuticu

Kategorija:Geni na hromosomu 2
Kategorija:Hepatologija
Kategorija:Autosomno recesivni poremećaji
Kategorija:Sindromi
Kategorija:Poremećaji metabolizma hema
Rotorov sindrom

**Rotorski sindrom ** (također poznat kao **hiperbilirubinemija Rotorovog tipa**) je rijedak uzrok miješanog direktne (konjugirane) i indirektne (nekonjugirane) hiperbilirubinemije, relativno benignog, autosomnog recesivnog poremećaja metabolizma  bilirubina, obilježenog  nehemolitskom žuticom zbog hroničnog povećanja pretežno konjugiranog bilirubina.

Rotor sindrom može pogoršati toksične nuspojave lijeka irinotecana.

## Patofiziologija
Rotorov sindrom je uzrokovan mutacijama u dva proteina odgovorna za transport bilirubina i drugih spojeva iz krvi u jetru, kako bi se metabolizirali i očistili iz tijela. Za nastanak ovog stanja potrebne su mutacije u oba gena. Geni *SLCO1B1* i *SLCO1B3* daju uputstva za stvaranje sličnih proteina, nazvanih polipeptid za transport organskog aniona 1B1 (OATP1B1) i polipeptid koji prenosi organski anion 1B3 (OATP1B3) . Oba proteina nalaze se u ćelijama jetre; oni prenose bilirubin i druge spojeve iz krvi u jetru kako bi se mogli ukloniti iz tijela. U jetri, bilirubin se rastvara u probavnoj tečnosti koja se zove žuč, a zatim se izlučuje iz tijela. Mutacije gena *SLCO1B1* i *SLCO1B3* koje uzrokuju Rotorov sindrom dovode do abnormalno kratkih, nefunkcionalnih proteina OATP1B1 i OATP1B3 ili njihovog potpunog odsustva. Bez funkcije bilo kojeg transportnog proteina, bilirubin se manje efikasno preuzima u jetri i uklanja iz tijela. Nakupljanje ove supstance dovodi do žutice kod osoba sa Rotorovim sindromom.

## Dijagnoza
Za dijagnosticiranje Rotorovog sindroma znak je povećana konjugirana hiperbilirubinemija. Ne postoji izrazita crna pigmentacija jetre kao što se vidi kod sličnog, Dubin-Johnsonovog sindroma. Mutacije gena *SLCO1B1* i *SLCO1B3* rezultiraju potpunim funkcionalnim nedostatcima oba proteinska proizvoda (OATP1B1 i OATP1B3).

Rotorov sindrom je uglavnom dijagnoza isključenja.

## Također pogledajte
*Žutica
* Metabolizam bilirubina
* Gilbertov sindrom
* Crigler–Najjarov sindrom

## Reference
## Vanjski linkovi 
* 
* 
* Spomenuto u 

Kategorija:Geni na hromosomu 12
Kategorija:Sindromi
Kategorija:Poremećaji metabolizma hema
Kategorija:Rijetke bolesti
Kategorija:Autosomno recesivni poremećaji
Kategorija:Hepatologija
Neolitske katakombe na Malti

**Neolitske katakombe na Malti** (Hipogeum u Ħal Saflieni) otkrivene su 1902. godine na brežuljku iznad luke u Valeti, u gradu Paola, Malta. Pripadaju megalitskom hramu u Hal Saflieni. Riječ je o jedinstvenom prahistorijskom spomeniku, u čija tri nivoa su pronađeni posmrtni ostaci 6.000 - 7.000 osoba, sa ličnim ukrasima i keramičkim sudovima. Groblje je bilo korišćeno kroz Żebbuġ, Ġgantija i Tarxien faze malteške neolitske prahistorije, u vremenu od oko 4000 do 2500 godina p.n.e. Smatra se da je hipogeum bio svetilište i nekropola.

Podzemno groblje je niz od tri nivoa komora, isklesanih u mekom krečnjaku, koristeći samo oruđe od kremena i opsidijana i rogova životinja. Gornji nivo je i najstariji, i u njega se ulazi sa vanjskog puta. Na njegovim bočnim stranama urezano je više otvora i komora za sahranjivanje mrtvih. Dva niža nivoa takođe su u potpunosti isklesana u prirodnoj stijeni. Nešto prirodnog dnevnog svjetla je dopiralo do srednjeg nivoa kroz mali otvor sa gornjeg nivoa, ali je vještačko osvjetljenje sigurno korišteno za kretanje kroz prostorija srednjeg i najnižeg nivoa, koji je 10,60 m ispod današnjeg nivoa tla. 

Jedna od najupečatljivijih karakteristika hipogeuma Ħal Saflieni je u imitaciji arhitekture nadzemnih megalitskih hramova. Karakteristike uključuju lažne uvale, inspirisane trilitonskim vratima i prozorima. Što je najvažnije, neke od prostorija imaju tavanice sa jednim prstenom od klesanog kamena koji se nadvija nad onim ispod i imitira krov od klesanog zida. 

Na lokalitetu su pronađene keramičke posude ukrašene zamršenim dizajnom, dugmad od školjki, kamene i glinene perle i amajlije, kao i male uklesane životinje i ptice koje su se izvorno mogle nositi kao privjesci. Najupečatljiviji nalazi su kamene i glinene figurice koje prikazuju ljudske figure, od kojih je najpoznatija ona koja prikazuje ženu koja leži na krevetu, popularno poznata kao "Dama koja spava". Ova figura je sama po sebi umjetničko djelo.
## Svjetska baština 
Podzemno groblje je 1980. godine uvršteno na UNESCO-ovu listu svetske baštine. To je jedini poznati evropski primjer podzemnog 'labirinta' iz oko 4.000 do 2.500 godina p.n.e. Kvalitet njegove arhitekture i izvanredno stanje očuvanosti čine ga bitnim prahistorijskim spomenikom. Hipogeum u Ħal Saflieni je jedno od najbolje očuvanih arheoloških lokaliteta iz doba neolita. Izuzev pojedinih dijelova nadzemnog ulaza, svi ostali nalazi, uključujući arhitektonske detalje i oslikane zidne dekoracije, ostali su netaknuti.

Hipogeum je otkriven slučajno 1902. godine kada su radnici probili njezin krov pri radovima na izgradnji cisterne za stambeno naselje. Od 1992. do 1996. godine ulaz u hipogeum je bio zatvoren zvog restauratorskih radova, a od ponovnog otvorenja ulaz je dozvoljen za samo 80 posjetilaca dnevno. Na ulaznice se čeka i po nekoliko nedjelja.
## Reference 
Kategorija:Svjetska baština na Malti
Kategorija:Neolitski arheološki lokaliteti
Jadranko Stanković

**Jadranko Stanković** jeste bosanskohercegovački muzičar, koji je najveći dio svoje sviračke karijere proveo u Sarajevu. Najpoznatiji je kao basist sarajevskih rock grupa Formula 4 i Bijelo dugme. Najviše vremena proveo je svirajući već navedeni muzički instrument u hard rock grupi Formula 4. Prije toga svirao je sa manje poznatim muzičkim sastavima *Sekcija* i *Rok*. Prve ozbiljnije nastupe imao je sa grupom *Jutro*, nakon što je na mjestu basiste zamijenio Zorana Redžića. Grupa *Jutro* zvanično mijenja naziv u *Bijelo dugme* 1. januara 1974. godine. Jadranko Stanković kratko je ostao u *Bijelom dugmetu*, a nakon povratka u sastav Zorana Redžića, vraća se u hard rock grupu *Formula 4* predvođenu gitaristom Ljubišom Racićem jednim od veoma značajnih muzičara sarajevske pop rock scene.

## Literatura 
* Petar Janjatović EX YU ROCK enciklopedija 1960-2006

## Reference 
Kategorija:Bosanskohercegovački muzičari
Kategorija:Biografije, Sarajevo
Kategorija:Basisti
Kategorija:Jugoslavenski muzičari
Kategorija:Živi ljudi