open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Prijezda II Kotromanić

**Ban Prijezda II Kotromanić ** (tvrđava Zemunik 1233 ili 1242 – Srebrenik 1290) šesti je poznati vladar samostalne bosanske države. Bio je jedini sin bana Prijezde I koji je nosio njegovo ime.
Rođen je u tvrđavi Zemunik 1233. ili 1242. Roditelji su mu bili slavonska plemkinja Elizabeta i bosanski ban Prijezda I Kotromanić, koji su imali još četvero djece:
* Stjepana, koji je umro prije 1239;
* Stjepana Kotromana, koji je postao nasljednik Prijezde II;
* Katarinu, koja je bila udana za Ladislava ili Radoslava Blagajskog ili Stjepana Vidočkog;
* Vuka, koji je umro prije 1287.
Prijezda je više puta bio spomenut još dok je vladao ban Matej Ninoslav. Za vrijeme očeve vladavine bio je njegov saputnik i Prijezda I proglasio ga je svojim suvladarom i njegovim zakonitim nasljednikom, ali kasnije je tu čast dobio njegov mlađi brat Stjepan I Kotromanić. Početkom februara Prijezda I odrekao se vlasti te državu podijelio na tri dijela:
* dio između Save, Bosne i Vrbasa na upravu je dobio Prijezdin brat Stjepan sa sjedištem u Jajcu;
* Prijezda je dobio dio između Drine, Bosne i jezgra stare Bosne, uključujući i Vrhbosnu, ali su Usora i Soli poklonjeni Ugarskoj;
S bratom Stjepanom I dijelio je vlast u Bosni do 1290. Poslije toga Prijezda II više se ne spominje, a na čelu bosanske države ostaje samo Stjepan I.

Zaštitnikom dinastije Kotromanića smatrao se sveti Grgur (Georgije) Nazijanski, tj. Grigorije Bogoslov.

Ban Prijezda iza sebe nije ostavio potomke.

## Također pogledajte 
* Spisak bosanskih vladara

Kategorija:Bosanski banovi
Prijezda II
Stjepan Vuk Kotromanić

**Stjepan Vuk Vladislavić Kotromanić** ( 1345 - 1375 ) je deseti poznati vladar samostalne Bosanske države. Bio je sin Vladislava Kotromanića i Jelene Šubić. Postavljen je na vlast nakon pobune protiv njegovog starijeg brata, bana Tvrtka, 1366. godine. Već sljedeće godine njegov brat je vraćen na vlast.
## Porijeklo i porodica 
Vuk je rođen 1345 . godine najvjerovatnije u Bobovcu ili Srebreniku .Pored Vuka Vladislav i Jelena su imali još jedno sigurno djete :
* Stjepan Tvrtko I , kralj Bosne

Ali neki Vladislavu i Jeleni pripisuju još dvije kćerke :

* Katarinu Celjsku
* Mariju Helfenštajnsku
Treba navest da je Vuk možda imao vanbračnog polubrata Dabišu Starog .
## Vladavina 
Vuk je 1366.godine uz pomoć bosanskog plemstva zabacio svog starijeg brata Tvrtka s položaja bana  Tvrtko i njegova majka Jelena pobijegli na ugarski dvor kod kralja Ludovika Velikog . Već sljedeće godine Tvrtko je vraćen na vlast zahvljujući Ludoviku .
## Posljedni spomen 
Vuk se posljedni put spominje 8 . decembra 1374. godine na vjenčanju Tvrtka I njegove buduće supruge Droteje Doroslave Bdinsko - Bugarske
## Potomstvo 
Neki smatarju da je Vuk Banić bio sin Vuka , dok neki misle da je sin Tvrtka .

## Preci 
## Također pogledajte 
* Spisak bosanskih vladara

Stjepan Vuk
Kategorija:Bosanski banovi
Stjepan I Kotromanić

**Stjepan I Kotromanić** je bio bosanski ban i  sedmi poznati vladar samostalne Bosanske države.

## Brak i potomstvo 
Stjepan I je bio oženjen Jelisavetom Nemanjić, kćerkom srpskog kralja Stefana Dragutina i ugarske princeze Katarine. S njom je imao više od šestero djece, među kojima su:

* Stjepan II, ban Bosne
* Vladislav
* Ninoslav, čija se kćerka Marija (1333 - 27. april 1403 udala za helfenštajnskog grofa Ulriha oko 1352. godine
* Katarina, supruga zahumskog župana Nikole, i
* Marija, supruga određenog Ludovika. 

## Reference 
## Relevantni članci 
* Spisak bosanskih vladara

Kategorija:Kotromanići
Kategorija:Bosanski banovi
Muzej Sarajeva

**Muzej Sarajeva** osnovan je 1949. godine sa zadatkom da prikuplja, proučava, čuva, publikuje i prezentira društvenu, ekonomsku i kulturnu historiju Sarajeva od najstarijih vremena do danas.

Prvobitna lokacija u koju je muzej bio smješten je bila zgrada Vijećnice odnosno potkrovlje te zgrade. Već 1954. godine muzeju je dodijeljena zgrada bivše Sudačko-šerijatske škole (u blizini Baščaršije) i u njoj je bio smješten do 1993. Potom zgrada biva vraćena vlasniku da bi bila korištena kao objekat Fakulteta islamskih nauka, a muzej i njegove postavke se smještaju u vlastiti depandans prostor Starog hrama (gdje je već bio smješten Muzej Jevreja BiH). Postoje naznake da bi muzej mogao dobiti prostor Brusa bezistana za postavu izložbi (već i koristi privremeno taj prostor od 2000. godine). Nema naznaka o dodjeli posebne (matične) zgrade za potrebe cijelog muzeja.

Tokom rata u Bosni i Hercegovini svi eksponati muzeja su, zahvaljujući zalaganju njegovih radnika, spašeni i izmješteni u prostor Starog hrama.

Muzej posjeduje preko četiri hiljade knjiga, dvadeset hiljada fotografija, a izlaže i sljedeće tematske zbirke: arheološku, umjetničku, etnografsku, orijentalnu, jevrejsku, austro-ugarsku, zbirku 20. stoljeća, zbirku legata Stjepana Mezea, zbirku pomoćnih predmeta.

## Depandansi 
Depandansi ovog muzeja jesu:
* Brusa bezistan
* Muzej Sarajevo 1878–1918.
* Muzej Jevreja BiH
* Svrzina kuća
* Despića kuća

## Voditelji zbirki muzeja 
* Adnan Muftarević
* Mirsad Avdić
* Amra Madžarević
* Indira Kučuk-Sorguč
* Moamer Šehović
* Hamdija Dizdar
* Žanka Dodig
* Igor Radovanović
* Edin Veletovac
* Goran Grebo

## Vanjski linkovi 
*Zvanični sajt

Kategorija:Građevine u Sarajevu
Kategorija:Turizam u Sarajevu
Kategorija:Muzeji osnovani 1949.
Kategorija:Muzeji u Sarajevu
Antimaterija

**Antimaterija** je materija sačinjena od elementarnih čestica koje su po svojim osobinama suprotne "klasičnim" česticama (mogu se nazvati elementarne antičestice). Suprotno elektronu stoji pozitron - pozitivno naelektrisana čestica koja se okreće u suprotnom smjeru u odnosu na elektron i ima obrnuto magnetno polje, a neke osobine, poput mase ili spina, su im jednake. Nasuprot protonu i neutronu stoje antiproton i antineutron.

Materija i antimaterija ne mogu postojati jedna pored druge. Kada se nađu zajedno međusobno se poništavaju (anihilicija) uz oslobađanje velike količine energije u obliku gama zračenja ili drugih čestica.
mini|desno|200px|Otkriće pozitrona. (*Physical Review*, Vol.43, str. 491; *American Physical Society*, 5. mart 2008.)
Postojanje antičestica i antimaterije prvi je postulirao engleski naučnik Paul Dirac (1902-1984), uvodeći 1928. godine koncept pozitivno naelektrisanog elektrona, tj. pozitrona, čije je postojanje eksperimentalno potvrđeno 1932. Od 1955. godine, kada su pomoću akceleratora čestica uočeni antiproton i antineutron, eksperimentalno je detektovan i čitav niz antičestica.

Krajem devedesetih godina prošlog vijeka u CERNu i Fermilabu sintetizovan je antivodik - prvi antiatom. Kod običnog vodika oko protona koji predstavlja atomsko jegro kruži jedan elektron. Kod antivodika oko antiprotona kruži antielektron (pozitron).

Kao što kombinacijom čestica nastaje materija, tako i kombinacijom odgovarajućih antičestica nastaje antimaterija. Naprimjer, stabilan atom antivodika može da nastane vezivanjem pozitrona za antiproton. Njegove osobine bi trebale biti identične osobinama običnog hidrogena. Zaista, atom antivodika je proizveden u sudarima antiprotona sa mlazom atoma ksenona. U sudaru antiprotona sa atomskim jezgrom ksenona ponekad dođe do stvaranja para elektron-pozitron. Pri tome, može da se dogodi (mada vrlo rijetko) da brzina i pravac kretanja novonastalog pozitrona budu bliski brzini i putanji antiprotona. Tada pod uticajem privlačne sile između pozitrona (pozitivne čestice) i antiprotona (negativne čestice) nastaje atom antihidrogena. Izolovan atom antihidrogena stabilan je koliko i izolovan atom hidrogena.

Međutim, u sudaru sa običnom materijom dolazi do njegovog poništavanja. Pošto se čestice kreću brzinom bliskom brzini svjetlosti, vrijeme života antivodika u aparaturi reda je veličine 4 × 10−8 s, koliko antiatomu treba da prevali desetak metara i poništi se u sudaru sa zidom aparature. Zbog toga se antimaterija ne može naći na Zemlji u prirodnom stanju, osim u malim količinama kao rezultat radioaktivnosti ili kosmičkog zračenja. Danas se ulažu veliki napori da se proizvedeni atomi antivodika zarobe u električnom i magnetnom polju, dakle, da se izoluju od obične materije i tako im se produži vijek u mjeri koja će dozvoliti detaljnije ispitivanje atomskih osobina. Proizvodnjom prvih atoma antivodika odškrinuta su vrata sistematskom ispitivanju antisvijeta.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Croeos
* CERN laboratorija 
* Stranica positron.edu.au
* CERN Spotlight članak

Kategorija:Materija
Valuta

mini|Novčanice iz različitih država
**Valuta** je riječ italijanskog porijekla koja označava novčanu jedinicu neke zemlje (sredstvo plaćanja u toj zemlji). U valutu spada papirni i kovani novac koji izdaje država ili banka i u opticaju služi kao sredstvo razmjene i zakonsko sredstvo plaćanja. Svaka država obično ima svoju valutu. Bosanskohercegovačka valuta zove se konvertibilna marka, američka dolar, valuta Evropske unije je euro itd. Ove različite valute imaju priznate vrijednosti i njima se trguje među narodima na tržištu stranih valuta, koje određuje relativne vrijednosti raznih valuta. Valute u ovom smislu su definisane vladama i svaki tip ima ograničeni opseg prihvatljivosti.

Valute mogu da budu klasifikovane u dva monetarna sistema: dekretni novac i robni novac u pojedinim političkim nadležnostima, što znači da se ne mogu odbiti pri isplati duga. Drugima se jednostavno trguje zbog njihove ekonomske vrijednosti. Digitalna valuta je stekla popularnost sa povećanjem zastupljenosti računara i interneta.

## Historija 
### Rana valuta 
Valuta je evoluirala iz dva osnovna izuma, oba od kojih su se javila oko 2000 p. n. e. Originalno, novac je bio forma potvrde prijema, predstavljajući žitarice uskladištene u hramskim žitnicama u Sumeru u drevnoj Mezopotamiji i zatim starom Egiptu.

U tom prvom stadijumu valute, metali su korišteni kao simboli za predstavljanje vrijednosti uskladištene u obliku robe. To je formiralo osnovu za trgovinu u Plodnom polumjesecu tokom perioda od preko 1500 godina. Međutim, kolaps trgovinskog sistema Bliskog istoka je ukazao na manu: u eri gdje nije bilo mjesta gdje je sigurno otpremiti dragocjenosti, vrijednost cirkulišućeg medijuma mogla je biti pouzdana onoliko koliko i sile koje su branile te zalihe. Trgovina se mogla voditi jedino u delokrugu vojne kredibilnosti. Do kraja bronzanog doba, međutim, serija međunarodnih ugovora je uspostavila bezbjedan prolaz trgovcima širom istočnog Sredozemlja, na području koje se prostiralo od minojske Krete i Mikene na sjeverozapadu do Elama i Bahreina na jugoistoku. Nije poznato šta je korišćeno kao valuta u tim razmjenama, ali je moguće da su oksidne oblikovane poluge od bakra, proizvedene na Kipru, možda korištene kao valuta.

## Također pogledajte 
* Krivotvoreni novac
* Specijalna prava vučenja
* ISO 4217
* Spisak valuta po državama

## Literatura 
* 
* 
* Jones, Robert A. "The Origin and Development of Media of Exchange." Journal of Political Economy 84 (Nov. 1976): 757-775.
* Bowman, John S. . *Columbia Chronologies of Asian History and Culture*.
* 
* 
* 
* 
* Keen, Steve (February 2015). "What Is Money and How Is It Created?"
* Graziani, Augusto (1989), *The Theory of the Monetary Circuit*, Thames Papers in Political Economy, Spring: str. 1–26.
* 
* 
* 
* 
* 
* Coletta, Paolo E. "Greenbackers, Goldbugs, and Silverites: Currency Reform and Politics, 1860-1897,” in H. Wayne Morgan (ed.), The Gilded Age: A Reappraisal. Syracuse, NY: Syracuse University Press, (1963). str. 111.-139.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Also published as: 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Reference 
Kategorija:Valute
31. januar

**31. januar / siječanj (31. 1)** jest 31. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 334 dana (335 u prijestupnoj godini).

## Događaji 
* 1783 – Astronom William Herschel otkrio da je zvijezda Omicron 2 Eridani u stvari trostruka i da postoje Omicron 2 Eridani B (bijeli patuljak) i Omicron 2 Eridani C (crveni patuljak)
* 1895 – Lord Rayleigh i William Ramsay objavili otkriće novog hemijskog elementa, argona.
* 1946 – Jugoslavija proglašava novi ustav po uzoru na SSSR i osniva šest konstitutivnih republika (NR Bosna i Hercegovina, NR Hrvatska, NR Makedonija, NR Crna Gora, NR Srbija i NR Slovenija).
* 1976 – Održano 15. svjetsko prvenstvo u biatlonu u muškoj konkurenciji, u italijanskom gradu Antholzu;
* 2006 – Vijeće Evropske unije u Briselu imenovalo Christiana Schwarz-Schillinga za specijalnog predstavnika Evropske unije za Bosnu i Hercegovinu
* 2015 – Požar izbio u biblioteci ruskog Instituta za društvene nauke u Moskvi, gdje se nalazi više od 14 miliona knjiga.

## Rođeni 
### 17. vijek 
* 1673 – Ludwig Maria Grignion de Montfort, francuski redovnik i osnivač istoimenog katoličkog reda

### 18. vijek 
* 1797 – Franz Schubert, austrijski kompozitor

### 19. vijek 
* 1865 – Henri Desgrange, urednik francuskih sportskih novina ''L'Auto* i osnivač utrke Tour de France

### 20. vijek 
* 1921 – Mario Lanza, američki tenor
* 1923 – Norman Mailer, američki književnik
* 1928 – Dušan Džamonja, jugoslavenski i hrvatski kipar.
* 1935 – Kenzaburo Oe, japanski književnik i dobitnik Nobelove nagrade za književnost
* 1938 – Beatrix, nizozemska kraljica
* 1941 – Jessica Walter, američka glumica
* 1943 – Špela Rozin, slovenska glumica
* 1950 – Nikolaj Kruglov, sovjetski biatlonac
* 1966 – Gregor Avsenik, slovenski gitarist i kompozitor
* 1970 – Minnie Driver, britanska glumica
* 1979 – Felix Sturm, (alias Adnan Ćatić), njemački bokser bosanskohercegovačkog porijekla
* 1981 – Justin Timberlake, američki pjevač i pop-zvijezda
* 1982 – Helena Paparizou, grčka pjevačica
* 1996 – Regina Ermits, estonska biatlonka

## Umrli 
* 1994 – Tomanija Đuričko, srbijanska glumica
* 1995 – George Stibitz, američki istraživač

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (31. januar), *BBC.co.uk*  
* Na današnji dan (31. januar), *nytimes.com'' 

*-31
Carigrad

**Carigrad** (staroslavenski: Цѣсарьградъ; crkvenoslavenski: Царьгра̀дъ; ; ; ) slavensko je ime za Konstantinopolj, glavni grad Bizantijskog Carstva, grad koji se danas nalazi u Turskoj i zove se Istanbul.

Drugi slavenski naziv je Konstantinov grad (staroslavenski i crkvenoslavenski: Константинь градъ; crkvenoslavenski: Константиноградъ) i on je neposredni prevod grčkog naziva grada (Κωνσταντινούπολη).

Carigrad je staroslavenski prevod grčke riječi Βασιλὶς Πόλις. Spajanjem slavenskih riječi "car" (za "Cezara/Imperatora") i "grad" nastao je "Carev grad".

Bugari su prilagodili riječ za Trnovgrad (Търновград – Tarnovgrad), jedne od prijestonica bugarskog cara, ali nakon pada Balkana pod osmanlijsku vlast, bugarska riječ je korištena samo kao još jedan naziv za Konstantinopolj.

## Također pogledajte 
* Konstantinopolj
* Novi Rim
* Istanbul

## Reference 
Kategorija:Bizantijsko Carstvo
Kategorija:Osmansko Carstvo
Kategorija:Bivši glavni gradovi
Pale (Federacija Bosne i Hercegovine)

**Pale** (prije **Pale-Prača**) jedna je od tri općine Bosansko-podrinjskog kantona Goražde. Centar općine je naselje Prača. Geografski položaj, plodno tlo, pogodna klima, šume bogate raznom divljači i šumskim plodovima davale su ljudima u davna vremena dobre uslove za život tako da se i danas mogu naći ostaci civilizacije iz srednjeg vijeka.

## Geografija 
Prača i Hrenovica su smještene na obalama rijeke Prače u veoma plodnoj dolini, opasane planinama Jahorinom nadmorske visine oko 1900 m i Romanijom nadmorske visine oko 1400 m te visovima: Crnim rajskim vrhom, Klekom i Borovcom. Udaljena je od sjedišta kantona, grada Goražde, oko 40&nbsp;km.

U općini se nalazi 15 naselja: Brdarići, Brojnići, Bulozi, Čeljadinići, Čemernica, Datelji, Donja Vinča, Kamenica, Komrani, Prača, Hrenovica, Srednje, Šainovići, Turkovići i Vražalice.

## Historija 
Naselje Prača se nalazi na trasi ceste koja se spominje u raznim historijskim periodima. Komunikaciju su prvi uspostavili ilirsko pleme Dezitijati, koji su nastanjivali ovo područje pred sam kraj bronzanog doba. Iz trgovačkih odnosa Ilira i Grka razvila se grčka kolonija u Prači. O tome svjedoči pronađeni novac, isti kao i iz grčke kolonije Thasos.

Rimljani su uspostavili frekventnu saobraćajnicu koja je povezivale tadašnju Naronu (Metković) sa Podrinjem i Podunavljem.

U srednjem vijeku u naselju je bilo smješteno vrlo važno trgovište, jer je samo naselje predstavljalo raskrižje putnih pravaca koji su, između ostalog, vodili za Borač, rezidenciju porodice Radinovića-Pavlovića. U 14. vijeku je potpuno razvijeno trgovište sa dubrovačkom kolonijom. Na lokalitetima sela Komrani, Cemernica i drugim mjestima i danas se nalazi veliki broj stećaka. U blizini Prače nalaze se ostaci drevnog grada Pavlovac kojim je vladala neobična vladarka Jerina.

U srednjem vijeku, ovuda prolazi trasa historijskog bosanskog druma, tzv. "Bosanske džade", koji iz srednje Evrope prolazi kroz Hrvatsku, Bosnu i Srbiju. Trasa ove ceste je preko Prače, Goražda i Novog Pazara povezivala Sarajevo sa Carigradom. Kasnije je austrougarska uprava na istoj trasi podigla uskotračnu prugu.

### Nacionalni spomenici 
Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine za općinu Pale se nalazi sljedeći spomenik:
* ″Semiz Ali-pašino turbe sa haremom Semiz Ali-pašine džamije″ (graditeljska cjelina).

## Stanovništvo 
### Nacionalni sastav stanovništva – općina Pale (FBiH)
## Također pogledajte 
*Prača

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt općine Pale
* Općina Pale-Prača na zvaničnoj stranici BPK

*
Kategorija:Općine Bosne i Hercegovine
Kategorija:Općine Federacije Bosne i Hercegovine
Kategorija:Općine u Bosansko-podrinjskom kantonu
Kategorija:Bivše prigradske općine Sarajeva
Septembar

**Septembar** je deveti mjesec godine po julijanskom i gregorijanskom kalendaru, treći od četiri mjeseca koji traje 30 dana, a četvrti od pet mjeseci koji traje manje od 31 dana. Septembar na sjevernoj hemisferi i mart na južnoj hemisferi su sezonski ekvivalentni. Na sjevernoj hemisferi početak meteorološke jeseni je 1. septembra. Na južnoj hemisferi početak meteorološkog proljeća je 1. septembra.

Septembar označava početak crkvene godine u Pravoslavnoj crkvi. Početak je školske godine u mnogim zemljama sjeverne hemisfere, u kojoj se djeca vraćaju u školu nakon ljetnog raspusta, ponekad i prvog dana u mjesecu.

Septembar (od latinskog septem, "sedam") je prvobitno bio sedmi od deset mjeseci u najstarijem poznatom rimskom kalendaru, kalendaru Romula c. 750. p. n. e, sa martom (latinski Martius) prvim mjesecom u godini do možda čak 451. p. n. e. Nakon kalendarske reforme koja je početkom godine dodala januar i februar, septembar je postao deveti mjesec, ali je zadržao ime. Imao je 29 dana do Julijanske reforme, koja je dodala dan.

Starorimski praznici za septembar uključuju *Ludi Romani*, koji se prvobitno slavio od 12. septembra do 14. septembra, a kasnije je produžen od 5. septembra do 19. septembra. U 1. vijeku p. n. e, dodat je dodatni dan u čast Julija Cezara 4. septembra. *Epulum Jovis* je održavan 13. septembra. *Ludi Triumphales* održavan je od 18. do 22. septembra. *Septimonijum* se slavio u septembru, a po kasnijim kalendarima 11. decembra. Ovi datumi ne odgovaraju modernom gregorijanskom kalendaru.

Septembar je u kalendaru Karla Velikog nazvan "mjesec žetve". Septembar dijelom odgovara *Fructidoru*, a dijelom *Vendémiaireu* P*rve francuske republike*. Septembar se u Švicarskoj naziva *Herbstmonat*, mjesec žetve. Anglosaksonci su mjesec zvali *Gerstmonath*, mjesec ječma, koji se tada obično žanje. Slavenski oblik u bosanskom jeziku je **rujan** po *rjuju*, rikanju jelena koji se u to doba pare.

Britansko carstvo je 1752. usvojilo gregorijanski kalendar. U Britanskom carstvu te godine nakon 2. septembra je odmah uslijedio 14. septembar.

Ravnodnevica se dešava u ovom mjesecu, a oko nje se organizuju određena obilježavanja. To je jesenji ekvinocij na sjevernoj hemisferi, a proljetni ekvinocij na južnoj hemisferi. Datumi mogu varirati od 21. septembra do 24. septembra (u UTC).

## Reference
Oktobar

**Oktobar** je deseti mjesec godine po julijanskom i gregorijanskom kalendaru i šesti od sedam mjeseci koji traje 31 dan.

Osmi mjesec u starom Romulovom kalendaru c. 750. p. n. e, oktobar je zadržao svoje ime (od latinskog i grčkog ôctō što znači "osam") nakon što su januar i februar ubačeni u kalendar koji su prvobitno stvorili Rimljani. U Starom Rimu, jedan od tri *Mundus pateta* bi se održao 5. oktobra, *Meditrinalia* 11. oktobra, *Augustalia* 12. oktobra, *October Horse* 15. oktobra i *Armilustrium* 19. oktobra. Ovi datumi ne odgovaraju modernom gregorijanskom kalendaru. Među Anglosaksoncima je bio poznat kao *Winterfylleth* (Ƿinterfylleþ), jer je u ovom mjesecu zima trebala početi.

Oktobar se obično povezuje sa sezonom proljeća u dijelovima južne hemisfere i jeseni u dijelovima sjeverne hemisfere, gdje je sezonski ekvivalent aprilu na južnoj hemisferi i obrnuto.

**Listopad** je slavenski naziv u bosanskom jeziku nazvan po lišću koje opada u tom mjesecu.

## Reference
Novembar

**Novembar** je jedanaeseti i pretposljednji mjesec u godini po julijanskom i gregorijanskom kalendaru, četvrti i posljednji od četiri mjeseca koji traju 30 dana, a peti i posljednji od pet mjeseci kraćih od 31 dan. Novembar je bio deveti mjesec u kalendaru Romula c. 750 p. n. e. Novembar je zadržao ime (od latinskog novem što znači "devet") kada su januar i februar dodani u rimski kalendar. Na bosanskom i hrvatskom jeziku, novembar je prvi **studeni** mjesec u godini.

Novembar je mjesec kasnog proljeća na južnoj hemisferi i kasne jeseni na sjevernoj hemisferi. Stoga je novembar na južnoj hemisferi sezonski ekvivalent maju na sjevernoj hemisferi i obrnuto. U starom Rimu, *Ludi Plebeii* se održavao od 4. do 17. novembra, *Epulum Jovis* je održan 13. novembra, a proslave *Brumalije* su počele 24. novembra. Ovi datumi ne odgovaraju modernom gregorijanskom kalendaru.

Novembar su Anglosaksonci nazivali *Blōtmōnaþ*. *Brumaire* i *Frimaire* su bili mjeseci na koje je padao novembar u francuskom republikanskom kalendaru.

Novembarske meteorske kiše uključuju *Andromedide*, koje se javljaju od 25. septembra do 6. decembra i uglavnom dostižu vrhunac oko 9.-14. novembra, *Leonide*, koje se javljaju od 15. do 20. novembra, *Alfa monocerotide*, koje se javljaju od 15. do 25. novembra sa vrhuncem na 21.–22. novembra, *Sjeverni Tauridi*, koji se javljaju od 20. oktobra do 10. decembra, *Južni Tauridi*, se javljaju od 10. septembra do 20. novembra, i *Fenicidi*; koji se dešavaju od 29. novembra do 9. decembra sa vrhuncem 5-6. decembra. *Orionids*, koji se javlja krajem oktobra, ponekad traje do novembra.

Zapadni horoskopski znakovi za novembar su Škorpija (23. oktobar – 21. novembar) i Strijelac (22. novembar – 21. decembar).

## Reference
Decembar

**Decembar** je dvanaeseti i posljednji mjesec u godini po julijanskom i gregorijanskom kalendaru i ujedno je posljednji od sedam mjeseci koji ima dužinu 31 dan.

Decembar je dobio ime po latinskoj riječi *decem* (što znači deset) jer je prvobitno bio deseti mjesec u godini u kalendaru Romula c. 750 p. n. e. koja je počela u martu. Zimski dani nakon decembra nisu bili uključeni ni u jedan mjesec. Kasnije su od bezmjesečnog perioda stvoreni mjeseci januar i februar i dodani na početak kalendara, ali je decembar zadržao ime.

**Prosinac** je slavenski naziv u bosanskom jeziku prema glagolu *prosinuti*, jer se poslije zimskog solisticija dani duže i bivaju svjetliji.

U Starom Rimu, kao jedna od četiri *Agonalije*, ovaj dan u čast *Sol Indigesa* održan je 11. decembra, kao i *Septimontium*. *Dies natalis* (rođendan) održan je u hramu *Tellus* 13. decembra, *Consualia* je održana 15. decembra, *Saturnalia* je održana 17.–23. decembra, *Opiconsivia* je održana 19. decembra, *Divalia* je održana 21. decembra, *Larentalia* je održana 1. decembra 23., a *dies natalis Sol Invictus* održan je 25. decembra. Ovi datumi ne odgovaraju modernom gregorijanskom kalendaru.

Anglosaksonci su decembar–januar nazivali *Ġēolamonaþ* (moderni engleski: "Yule month"). Francuski republikanski kalendar sadržavao je decembar unutar mjeseci *Frimaire* i *Nivôse*.

Decembar sadrži zimski solsticij na sjevernoj hemisferi, dan sa najmanje dnevnih sati, i ljetni solsticij na južnoj hemisferi, dan sa najviše dnevnih sati (isključujući polarne regije u oba slučaja). Decembar na sjevernoj hemisferi je sezonski ekvivalent junu na južnoj hemisferi i obrnuto. Na sjevernoj hemisferi početak astronomske zime je tradicionalno 21. decembar ili dan solsticija.

Kiše meteora koje se javljaju u decembru su *Andromedidi* (25. septembar – 6. decembar, vrhunac oko 9. novembra), *Canis-Minoridi* (4. decembar – 15. decembar, vrhunac oko 10. – 11. decembra), *Berenicidi Koma* (12. decembar – 23. decembar, sa vrhuncem oko 16. decembra), *Delta Cancrids* (14. decembra do 14. februara, glavni pljusak od 1. januara do 24. januara, vrhunac 17. januara), *Geminidi* (13.–14. decembra), *Monocerotida* (7. decembra do 20. decembra, vrhunac 9. decembra. Ovaj pljusak takođe može početi u novembru), *Fenicidi* (od 29. novembra do 9. decembra, sa vrhuncem oko 5./6. decembra), *Kvadrantidi* (obično januarski pljusak, ali može početi i u decembru), *Sigma hidridi* (4-15. decembar) i *Ursidi* (od 17. decembra do 25./26. decembra, sa vrhuncem oko 22. decembra).

Horoskopski znakovi za mjesec decembar su Strijelac (do 21. decembra) i Jarac (od 22. decembra nadalje).

## Reference
8. januar

**8. januar / siječanj (8. 1)** jest 8. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine još je 357 dana (358 u prijestupnoj godini).

## Događaji 
* 871 – Bitka za Ashdown – Ethelred od Wessexa pobjeđuje dansku armiju.
* 1198 – Inocentije III postaje papa.
* 1297 – Monako proglašava nezavisnost.
* 1537 – Osnovana Gazi Husrev-begova medresa u Sarajevu.
* 1679 – Robert Cavelier de La Salle otkrio Niagarine vodopade.
* 1815 – Britansko-američki rat 1812.: Bitka za New Orleans - Andrew Jackson vodi američke snage u pobjedi nad Britancima.
* 1838 – Alfred Vail demonstrira telegraf.
* 1863 – Američki građanski rat: Druga bitka za Springfield
* 1867 – Afroamerikanci dobijaju pravo glasa u Washingtonu.
* 1912 – Osnovan Afrički nacionalni kongres.
* 1916 – Prvi svjetski rat: Saveznici se povlače iz Galipolja.
* 1926 – Abdul-Aziz ibn Saud postaje kralj Hidžaza i preimenuje ga u Saudijsku Arabiju.
* 1959 – Fidel Castro preuzeo vlast na Kubi.
* 1961 – U Francuskoj održan referendum kojim je podržana politika Charlesa de Gaullea u Alžiru.
* 1977 – Sovjetska svemirska misija *Luna 21*.
* 1993 – Potpredsjednik vlade Bosne i Hercegovine Hakija Turajlić ubijen je dok je u pratnji UN-a putovao za aerodrom, od strane srpskih paravojnih formacija.
* 1994 – Ruski kosmonaut Valerij Poljakov ostaje na svemirskoj stanici Mir do 22. marta 1995, odnosno rekordnih 437 dana.
* 2016 – Uhvaćen meksički narkobos Joaquin Guzmán i šef kartela Sinaloa, poznatiji pod nadimkom El Chapo, nakon što je u junu 2015. pobjegao iz strogo čuvanog zatvora.
* 2017 –  Održana 74. dodjela "Zlatnog globusa".
* 2023 – Pristalice bivšeg predsjednika Brazila Jaira Bolsonara, nezadovoljne njegovim porazom na predsjedničkim izborima 2022, upale u Vrhovni savezni sud, Nacionalni kongres i Predsjedničku palaču u Brasíliji.

## Rođeni 
### 16. vijek 
* 1589 – Ivan Gundulić, dubrovački književnik

### 17. vijek 
* 1601 – Baltasar Gracián y Morales, španski pisac i mislilac

### 19. vijek 
* 1864 – Eduard VII, engleski kralj

### 20. vijek 
* 1905 – Giacinto Scelsi, italijanski kompozitor
* 1913 – Cvijetin Mijatović, predsjednik Predsjedništva Jugoslavije
* 1923 – Jelisaveta Andrejević Aneta, narodni heroj Jugoslavije
* 1935 – Elvis Presley, američki pjevač i glumac (''King of Rock'n'Roll*)
* 1937 – Shirley Bassey, britanska pjevačica
* 1947 – David Bowie, britanski rok-muzičar i glumac
* 1967 – R. Kelly, američki pjevač i muzičar
* 1969 – Valentina Cerbe-Nesina, ukrajinska biatlonka
* 1973 – Sean Paul, jamajčanski *reggae* pjevač

### 21. vijek 
* 2002 – Maya Cloetens, francuska i od 2002. belgijska biatlonka

## Umrli 
* 1324 – Marco Polo, venecijanski trgovac i putopisac
* 1642 – Galileo Galilej, italijanski fizičar i astronom
* 1905 – Josip Belušić, hrvatski izumitelj
* 1996 – François Mitterrand, francuski državnik
* 2005 – Suvad Katana, bosanskohercegovački nogometaš
* 2007 – Iwao Takamoto, japansko-američki animator

## Praznici 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (8. januar), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (8. januar), *nytimes.com'' 

*-08
11. januar

**11. januar / siječanj (11. 1)** jest 11. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 354 dana (355 u prijestupnoj godini).

## Događaji 
* 1886 – Počeo meč za prvog službenog svjetskog prvaka u šahu između Zukertorta i Steinitza.
* 1993 – Počela akcija "Munja 93" 105. bužimske brigade kao prva značajna pobjeda boraca Armije RBiH. U borbama je poginulo oko 150 neprijateljskih vojnika, zarobljene značajne količine naoružanja i municije i 4 neprijateljska vojnika.
* 2015.
** Održana 72. dodjela "Zlatnog globusa".
** U drugom krugu šestih predsjedničkih izbora u Hrvatskoj pobijedila Kolinda Grabar-Kitarović, čime je postala prva žena na funkciji predsjednika Republike Hrvatske.
* 2016 – FIFA je po peti put proglasila Argentinca Lionela Messija najboljim nogometašem svijeta.
* 2017 – Planirano otvorenje Svjetskog prvenstva u rukometu u Francuskoj.

## Rođeni 
### 19. vijek 
* 1853 – Gustav Falke, njemački književnik

### 20. vijek 
* 1906 – Albert Hofmann, švicarski naučnik i hemičar;
* 1930 – Rod Taylor, australijski glumac
* 1934 – C. A. R. Hoare, britanski informatičar
* 1963 – Mia Begović, hrvatska glumica
* 1970 – Mustafa Sandal, turski pop-pjevač
* 1971 – Mary J. Blige, američka pjevačica soula i R&B-a
* 1972 – Amanda Peet, američka glumica
* 1973 – Tetjana Vodopjanova, ukrajinska biatlonka
* 1983 – Kaisa Mäkäräinen, finska biatlonka 
* 1984 – Ana Frolina, bivša ruska i od 2015. godine južnokorejska biatlonka.
* 1987 – Jamie Vardy, engleski nogometaš
* 1991 – Katharina Komatz, austrijska biatlonka.
* 1994 – Vasilij Podkoritov,kazahstanski biatlonac

## Umrli 
* 1494 – Domenico Ghirlandaio, italijanski slikar
* 1928 – Thomas Hardy, engleski književnik
* 1941 – Emanuel Lasker, njemački šahist i matematičar

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (11. januar), BBC.co.uk 
* Na današnji dan (11. januar), nytimes.com 

*-11
13. januar

**13. januar / siječanj (13. 1)** jest 13. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine još su 352 dana (353 u prijestupnoj godini).

## Događaji 
* 1898 – Emile Zola objavio članak "J'accuse".
* 1915 – Zemljotres magnitude 7,5 pogodio Avezzano, Italija u kojem je poginulo približno 30.000 osoba.
* 1978 – Održana prva utrka Svjetskog kupa u biatlonu u prvoj sezoni 1977/78.

## Rođeni 
### 18. vijek 
* 1734 – Luka Sorkočević, dubrovački kompozitor i diplomat

### 19. vijek 
* 1864 – Wilhelm Wien, njemački fizičar
* 1866 – Vasilij Kalinjikov, ruski kompozitor
* 1891 – Julio Baghy, mađarski glumac, pisac i esperantista
* 1892 – Mohammad Ali Jamalzadeh, iranski književnik

### 20. vijek 
* 1930 – Waltraut Seitter, njemačka astronomkinja
* 1969 – Stephen Hendry, škotski snukeraš, sedmostruki svjetski prvak
* 1970 – Marco Pantani, italijanski biciklist
* 1976 – Srđana Šimunović, hrvatska glumica
* 1977 – Orlando Bloom, britanski glumac
* 1986 – Joannie Rochette, kanadska klizačica na ledu

## Umrli 
### 20. vijek 
* 1929 – Marie Andree-Eysn, austrijska folkloristica, botaničarka i kolekcionarka
* 1941 – James Joyce, književnik
* 1945 – Dositej Vasić, vladika niški i prvi mitropolit zagrebački, srpske pravoslavne crkve
* 1994 – Goran Ipe Ivandić, bosanskohercegovački bubnjar

### 21. vijek 
* 2012 – Rauf Denktaş, predsjednik Turske republike Sjeverni Kipar
* 2017 – Miki Jevremović, jugoslavenski i srbijanski pjevač
* 2023 – Julian Sands, britanski glumac

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (13. januar), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (13. januar), *nytimes.com* 

*-13
12. januar

**12. januar / siječanj (12. 1)** jest 12. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine još su 353 dana (354 u prijestupnoj godini).

## Događaji 
* 2016 – U bombaškom napadu u Istanbulu poginulo 10 osoba, od čega devet njemačkih državljana.

## Rođeni 
### 18. vijek 
* 1746 – Johann Heinrich Pestalozzi, švicarski pedagog

### 19. vijek 
* 1812 – Edouard Séguin, francuski liječnik i pedagog
* 1822 – Étienne Lenoir, francuski istraživač
* 1876 – Jack London, američki književnik
* 1878 – Ferenc Molnár, mađarski novinar
* 1893 – Hermann Göring, njemački nacistički političar

### 20. vijek 
* 1901 – Natko Katičić, hrvatski pravnik
* 1907 – Sergej Pavlovič Koroljov, sovjetski konstruktor raketa
* 1910 – Luise Rainer, njemačko-američko-britanska glumica
* 1928 – Ruth Brown, američka rhytm&blues-pjevačica
* 1944 – Vlastimil Hort, čehoslovačko-njemački šahovski velemajstor
* 1951 – Kirstie Alley, američka glumica
* 1952 – Shen Li-Chien, tajvanski biatlonac i skijaš-trkač
* 1969 – Robert Prosinečki, hrvatski nogometaš
* 1970 – Zack de la Rocha, američki muzičar (Rage Against the Machine)
* 1978 – Björn Thors, islandski glumac, producent i režiser
* 1981 – Katja Haller, italijanska biatlonka
* 1988 – Mirela Videk, hrvatska glumica
* 1990 – Nihad Đedović, bosanskohercegovački košarkaš
* 1990 – Sergej Karjakin, ukrajinsko-ruski šahovski velemajstor
* 1992 – Zayn Malik, britanski pjevač i tekstopisac

## Umrli 
### 20. vijek 
* 1976 – Agatha Christie, britanska književnica
* 1983 – Gerhard Barkhorn, njemački pilot
* 1986 – Marcel Arland, francuski romanopisac
* 1999 – Milan Jeličanin, bosanskohercegovački kompozitor i dirigent

### 21. vijek 
* 2010 – Faruk Jažić, bosanskohercegovački muzičar, producent, autor, kompozitor i interpretator
* 2014 – Zdenko Škrabalo, hrvatski ljekar, akademik i bivši ministar vanjskih poslova Hrvatske
* 2021 – Bariša Krekić, hrvatski historičar i bizantolog
* 2022 – Anatolij Aljabjev, sovjetski biatlonac, dvostruki olimpijski prvak u biatlonu

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (12. januar), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (12. januar), *nytimes.com* 

*-12
10. januar

**10. januar / siječanj (10. 1)** jest 10. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine još je 355 dana (356 u prijestupnoj godini).

## Događaji 
* 1920 – Osnovana je Liga naroda.
* 2016
** Na 73. dodjeli "Zlatnog globusa", nagradu za najbolju dramu osvojio je film *Povratnik* u režiji Alejandra Gonzáleza Iñárritua.
** Od 10. do 23. januara održano Evropsko prvenstvo u vaterpolu 2016. u Srbiji u Beogradu.
** Od 10. do 22. januara održano Evropsko prvenstvo u vaterpolu za žene 2016. u Srbiji u Beogradu.

## Rođeni 
* 1480 – Margarete od Austrije, austrijska princeza i vladarica Holandije
* 1729 – Lazzaro Spallanzani, italijanski naučnik
* 1869 – Grigorij Rasputin, ruski mistik
* 1876 – Thomas Alva Edison, američki inovator
* 1902 – Dobriša Cesarić, hrvatski pjesnik
* 1916 – Rato Dugonjić, bosanskohercegovački političar
* 1934 – Leonid Kravčuk, prvi predsjednik Ukrajine (1991–1994)
* 1945 – Rod Stewart, britanski pjevač
* 1949 – George Foreman, američki bokser

## Umrli 
* 1862 – Samuel Colt, američki izumitelj
* 1914 - Zulejda Ida Latas, prva kompozitorka u Osmanskom carstvu
* 1917 – Buffalo Bill, vodič i tragač u američkoj vojsci, plaćeni borac protiv Indijanaca
* 1957 – Gabriela Mistral, čileanska književnica
* 1971 – Gabrielle "Coco" Chanel, francuska modna kreatorka, pionirka u svijetu mode
* 2000 – Neda Arnerić, srbijanska glumica
* 2005 – Ilija Antunović, narodni heroj Jugoslavije
* 2006 – Fadil Toskić, bosanskohercegovački pjevač
* 2016 – David Bowie, britanski muzičar
* 2023.
** Jeff Beck, britanski gitarist
** Konstantin II, kralj Grčke

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (10. januar), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (10. januar), *nytimes.com* 

*-10
19. januar

**19. januar / siječanj (19. 1)** jest 19. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine još je 346 dana (347 u prijestupnoj godini).

## Događaji 
* 1983 – Klaus Barbie, bivši šef Gestapoa u Lyonu i traženi nacistički ratni zločinac (nadimak "Lionski mesar"), uhapšen u Boliviji, gdje je živio kao Klaus Altmann.

## Rođeni 
### 18. vijek 
* 1736 – James Watt, škotski izumitelj
* 1798 – Auguste Comte, francuski matematičar i filozof

### 19. vijek 
* 1809 – Edgar Allan Poe, američki književnik
* 1839 – Paul Cézanne, francuski slikar
* 1868 – Gustav Meyrink, austrijski književnik

### 20. vijek 
* 1920 – Javier Pérez de Cuéllar, peruanski političar i generalni sekretar Ujedinjenih nacija
* 1921 – Patricia Highsmith, američka književnica
* 1935 – Sten Eriksson, švedski biatlonac
* 1943 – Janis Joplin, američka kantautorica
* 1946
** Dolly Parton, američka kantri-pjevačica
** Mauri Röppänen, finski biatlonac i olimpijski sportski strijelac.
* 1948 – Admiral Mahić, bosanskohercegovački književnik
* 1949 – Robert Palmer, britanski pjevač
* 1952 – Irfan Mensur, srbijanski režiser i glumac
* 1960 – Žarko Laušević, srbijanski glumac
* 1962 – Milomir Stakić, ratni zločinac
* 1970
** Christina Eklund, švedska biatlonka
** Catarina Eklund, švedska biatlonka
* 1977 – Nada Šargin, srbijanska glumica
* 1980 – Jenson Button, britanski vozač Formule 1
* 1997 – Edin Atić, bosanskohercegovački košarkaš

## Umrli 
* 1938 – Branislav Nušić, srbijanski književnik
* 1970 – Hamza Humo, bosanskohercegovački književnik
* 1975 – Sulejman Kemura, reisul-ulema
* 2000 – Hedy Lamarr, američka glumica i izumiteljica
* 2021 – Osman-Faruk Sijarić, bosanskohercegovački violinista i profesor na Muzičkoj akademiji u Sarajevu
* 2026
** Senka Veletanlić. bosanskohercegovačka i jugoslavenska pjevačica
** Mladen Bartolović, bosanskohercegovački nogometni trener i nogometaš

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (19. januar), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (19. januar), *nytimes.com* 

*-19
18. januar

**18. januar / siječanj (18. 1)** jest 18. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 347 dana (348 u prijestupnoj godini).

## Događaji 
* 1871 – Njemačka se ujedinila.
* 2016 – Sedam država Evropske unije zbog izbjegličke krize ukinulo Šengenski sporazum.
* 2017 – U London prvi put stigao kineski teretni voz, prešavši razdaljinu od 12.000 kilometara.

## Rođeni 
### 18. vijek 
* 1795 – Ana Pavlovna, nizozemska kraljica

### 19. vijek 
* 1892 – Oliver Hardy, američki komičar
* 1900 – François de Menthon, glavni francuski tužilac u Nirnberškom procesu

### 20. vijek 
* 1904 – Cary Grant, englesko-američki glumac
* 1911 – Danny Kaye, američki glumac i pjevač
* 1914 – Arno Schmidt, njemački književnik i prevodilac
* 1938 – Nives Kavurić-Kurtović, hrvatska slikarka
* 1944 – Alexander Van der Bellen, austrijski političar i trenutni predsjednik Republike Austrije
* 1954. 
** Lotfi Bouchnak,  tuniski pjevač, svirač uda i kompozitor
** Ismeta Dervoz-Krvavac, bosanskohercegovačka pjevačica i TV-voditeljica Radiotelevizije Sarajevo
* 1955.
** Kevin Costner, američki glumac i producent
** Dario Džamonja, bosanskohercegovački novinar i pisac kratkih priča
* 1957 – Celestino Midali, italijanski biatlonac
* 1966 – Aleksandar Halifman, ruski šahovski velemajstor
* 1970 – Helena Garabíková,čehoslovačka i češka biatlonka.
* 1974 – Igor Bacal, moldavski biatlonac
* 1982 – Ariadne Artiles, španski model
* 1986. 
** Valentina Semerenko, ukrajinska biatlonka,
** Vita Semerenko, ukrajinska biatlonka,
* 1998 – Milena Todorova, bugarska biatlonka

## Umrli 
### 19. vijek 
* 1862 – John Tyler, američki političar i predsjednik

### 20. vijek 
* 1936 – Rudyard Kipling, engleski književnik
* 1961 - Jaroslav Plecity, bosanskohercegovački i češki kompozitor
* 1977
** Džemal Bijedić, bosanskohercegovački političar
** Carl Zuckmayer, njemački književnik
* 1987 – Sergio Blažić, hrvatski pjevač i član rok-grupe Atomsko sklonište
* 1997 – Henry Hermansen, norveški biatlonac i nordijski skijaš-trkač

### 21. vijek 
* 2016 – Glenn Frey, američki muzičar, član Eaglesa
* 2023 – Ivan Kordić, bosanskohercegovački i hrvatski književnik, književni kritičar i novinar

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (18. januar), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (18. januar), *nytimes.com* 

*-18
21. januar

**21. januar / siječanj (21. 1)** jest 21. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine još su 344 dana (345 u prijestupnoj godini).

## Događaji 
## Rođeni 
### 13. vijek 
* 1277 – Galeazzo I Visconti, milanski regent (1322–1328)

### 14. vijek 
* 1338 – Karlo V, francuski kralj

### 18. vijek 
* 1763 – Augustin Robespierre, francuski političar

### 19. vijek 
* 1895 – Cristobal Balenciaga, španski kreator visoke mode

### 20. vijek 
* 1905 – Christian Dior, francuski modni kreator
* 1905 – Wanda Wasilewska, poljska književnica
* 1924 – Benny Hill, britanski komičar
* 1937 – Rade Mihaljčić, historičar, akademik SANU i ANURS
* 1941 – Plácido Domingo, španski tenor
* 1951 – Jeff Koons, američki pop-art umjetnik
* 1952 – Billy Ocean, trinidadski muzičar
* 1953 – Paul Allen, suosnivač kompanije "Microsoft"
* 1954 – Thomas de Maizière, njemački političar
* 1956 – Geena Davis, američka glumica
* 1960 – Halid Muslimović, bosanskohercegovački pjevač narodne muzike
* 1961 – Małgorzata Ruchała, poljska biatlonka i nordijska skijašica-trkačica
* 1963 – Hakeem Olajuwon, američki košarkaš nigerijskog porijekla
* 1977 – Tatsumi Kasahara, japanski biatlonac
* 1978 – Edita Malovčić, austrijska glumica i pjevačica
* 1982 – Vladislav Veselinov, bosanskohercegovački rukometaš

## Umrli 
### 18. vijek 
* 1774 – Mustafa III, sultan Osmanlijskog Carstva

### 19. vijek 
* 1815 – Matthias Claudius, njemački književnik
* 1851 – Albert Lortzing, njemački kompozitor

### 20. vijek 
* 1924 – Vladimir Iljič Lenjin, sovjetski marksist i revolucionar
* 1950 – George Orwell, engleski književnik
* 2002 – Josef Malínský, čehoslovački biatlonac
* 2006 – Ibrahim Rugova, bivši predsjednik Kosova i vođa najjače kosovske stranke
* 2015 – Kemal Monteno, bosanskohercegovački kantautor

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (21. januar), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (21. januar), *nytimes.com* 

*-21
16. januar

**16. januar / siječanj (16. 1)** jest 16. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 349 dana (350 u prijestupnoj godini).

## Događaji 
* 1387 – Ubijena Elizabeta Kotromanić, kraljica Ugarske-Poljske i kći bosanskog bana Stjepana II Kotromanića.
* 1979 – Šah Muhamed Reza Pahlavi napušta Iran zbog Islamske revolucije i ide u izbjeglištvo u Egipat.

## Rođeni 
* 1298 – Ladžin, sultan egipatskih Mameluka
* 1728 – Niccolò Piccinni, italijanski kompozitor
* 1841 – Vasilij Osipovič Ključevski, ruski historičar i pisac
* 1853 – André Michelin, francuski proizvođač guma
* 1901 – Fulgencio Batista, kubanski političar i diktator
* 1908 – Ethel Merman, američka glumica i pjevačica
* 1915 – Ivo Bojanovski, jugoslavenski arheolog
* 1924 – Aleksandar Tišma, srbijanski književnik
* 1931 – Johannes Rau, njemački političar i predsjednik
* 1932 – Dian Fossey, liječnica i američka zoologinja
* 1933 – Susan Sontag, američka književnica i novinarka
* 1935 – Inger Christensen, danska pjesnikinja, romanopisac, esejista i urednica
* 1961 – Hari Varešanović, bosanskohercegovački kantautor zabavne muzike
* 1974 – Kate Moss, britanska manekenka
* 1979 – Aaliyah, američka R'n'B-pjevačica
* 1987 – Piotr Żyła, poljski skijaš-skakač
* 2006 – Lana Pudar, bosanskohercegovačka plivačica

## Umrli 
* 1387 – Elizabeta Kotromanić, kći bosanskog bana Stjepana II
* 1962 – Ivan Meštrović, hrvatski skulptor i arhitekt
* 1979 - Milan Prebanda, hrvatski i bosanskohercegovački kompozitor
* 2002 – Milutin Kukanjac, general JNA
* 2017 – Eugene Cernan, američki astronaut
* 2023 – Gina Lollobrigida, italijanska glumica
* 2025 – David Lynch, američki režiser

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (16. januar), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (16. januar), *nytimes.com* 

*-16
24. januar

**24. januar / siječanj (24. 1)** jest 24. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 341 dana (342 u prijestupnoj godini).

## Događaji 
* 1742 – Karlo Albert Bavarski izabran za cara Svetog rimskog carstva i kralja Njemačke, postavši tako Karlo VII.
* 1984 – Predstavljen prvi Apple Macintosh lični računar.

## Rođeni 
### 1. vijek 
* 76 – Hadrijan, rimski car

### 17. vijek 
* 1670 – William Congreve, engleski dramaturg i pjesnik
* 1679 – Christian Wolff, njemački filozof

### 18. vijek 
* 1712 – Fridrik II Veliki, pruski kralj
* 1732 – Pierre Augustin Caron de Beaumarchais, francuski dramaturg
* 1746 – Gustav III, švedski kralj
* 1779 – Elizabeta Aleksejevna, ruska carica
* 1787 – Christian Ludwig Brehm, njemački ornitolog

### 19. vijek 
* 1828 – Ferdinand Cohn, njemački botaničar i mikrobiolog
* 1864 – Marguerite Durand, francuska novinarka i borac za prava žena
* 1887 – Žanka Stokić, srbijanska glumica
* 1900 – René Guillot, francuski književnik

### 20. vijek 
* 1933 – Asim Ferhatović, bosanskohercegovački nogometaš
* 1941 – Neil Diamond, američki kantautor
* 1943 – Sharon Tate, američka glumica
* 1943 – Ion Țeposu, rumunski biatlona
* 1944 – Anita Pallenberg, italijanska glumica i modna kreatorica
* 1944 – Kåre Hovda, norveški biatlonac
* 1950 – Daniel Auteuil, francuski glumac
* 1954 – Miroslav Soviš, čehoslovački biatlonac
* 1958 – Frank Ullrich, istočnonjemački biatlonac, devetostruki svjetski prvak i olimpijski prvak u biatlonu.
* 1959 – Nastassja Kinski, njemačka glumica
* 1961 – Franjo Jakovac, jugoslavenski biatlonac
* 1977 – Michelle Hunziker, švicarska TV-voditeljica i manekenka
* 1987 – Luis Suárez, urugvajski nogometaš
* 1994 – Daniel-André Tande, norveški skijaš-skakač

## Umrli 
* 41 – Kaligula, rimski car
* 1002 – Oton III, car Svetog rimskog carstva
* 1125 – David IV, car Gruzije
* 1366 – Alfons IV, kralj Aragonije
* 1595 – Ferdinand II, nadvojvoda Austrije
* 1924 – Marija Adelajda, velika vojvotkinja Luksemburga
* 1965 – Winston Churchill, britanski političar i državnik
* 1983 – George Cukor, američki režiser
* 2006 – Chris Penn, američki glumac

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (24. januar), BBC.co.uk 
* Na današnji dan (24. januar), nytimes.com 

*-24