Direktorijski sistem

**Direktorijska republika** jest država kojom upravlja kolegij od više ljudi koji zajednički vrše ovlasti šefa države i/ili šefa vlade .

U političkoj historiji izraz **direktorija**, na francuskom ''*, primjenjuje se na visoke kolegijalne državne institucije sastavljene od članova pod nazivom direktor. Rani direktorijski sistemi bili su Ambrozijanska republika (1447-1450), Češki ustanak (1618-1620), Konfederacija Nove Engleske (1643-1686), djelimično u Prvom periodu Nizozemske Republie (1650-1672), Ustav Pensilvanije 1776. i Direktorij 1795–1799 u Francuskoj. Francuski direktorij inspirisan je Ustavom Pensilvanije iz 1776. godine, koji je istaknuto sadržavao kolegijalno Vrhovno izvršno vijeće od 12 članova s predsjednikom *primus inter pares* (prvi među jednakima). Varijante ovog oblika vladavine, zasnovane na francuskom modelu, uspostavljene su i u evropskim regijama koje je Francuska osvojila tokom Francuskih revolucionarnih ratova. Direktorijski sistemi imaju nižu metričku vrijednost predsjedništva u odnosu na predsjedničke sisteme zbog manje koncentracije političke moći u rukama jednog pojedinca. Vojne hunte se razlikuju od direktorijskog sistema po tome što nisu birane. Korištenje sortiranja za odabir više rukovodilaca može dovesti do direktorijskog sistema.

## Trenutni direktorijski sistemi 
* : Savezno vijeće i ekvivalentni rukovodioci svakog kantona
* : Predsjedništvo San Marina (Dvovlašće)
* : Predsjedništvo Bosne i Hercegovine (Trijumvirat)
* : Evropsko vijeće i Evropska komisija

### Direktorijska republika u Švicarskoj 
Trenutno, jedina zemlja koja potpuno koristi ovaj oblik vlasti je Švicarska (i u manjoj mjeri San Marino), gdje direktorije upravljaju svim nivoima uprave, federalnim, kantonalnim i općinskim. Na prvi pogled, Savezno vijeće Švicarske može izgledati kao tipična parlamentarna vlada, međutim, to nije vijeće ministara, već kolegij šefova država. Sadašnji predsjednik Konfederacije je zapravo samo *primus inter pares'' (prvi među jednakima) sa predstavničkim funkcijama, posebno za diplomatiju sa drugim državama, bez ikakve moći usmjeravanja ili koordinacije aktivnosti kolega. Savezno vijeće Švicarske bira Savezna skupština na četiri godine, a sastoji se od sedam članova, među kojima je jedan predsjednik, a jedan potpredsjednik po principu rotacije, iako su ove funkcije u normalnim okolnostima simbolične. Veza između švicarskog sistema upravljanja i predsjedničkog sistema je još očiglednija za kantonalne vlade, gdje su trenutno svi direktori pojedinačno direktno birani od strane birača.

## Bivši direktorijski sistemi 
U prošlosti su zemlje s izabranim direktorijama uključivale:

* Češki ustanak od 1618. do 1620. godine
*  Konfederacija Nove Engleske od 1643. do 1686
*  Commonwealth Engleske od 1649. do 1653. godine
*  Nizozemska Republika - djelomično u prvom periodu bez vladara od 1650. do 1672.
*  - Vrhovno izvršno vijeće Komonvelta Pensilvanije od 1777. do 1790.
*  Prva Francuska Republika - Direktorij Francuske od 1795. do 1799. godine
*  - Gradska hunta legata i hunta visoke vlade od 1821. do 1823.
*  Rimska republika - od 1849. do 1850. (Trijumvirat)
*  Ukrajinska Narodna Republika- Direktorij Ukrajine od 1919. do 1920. 
*  - nacionalno administrativno vijeće i nacionalno vijeće vlade od 1952. do 1967. godine

## Također pogledajte 
* Politika Švicarske
* Politika San Marina
* Politika Bosne i Hercegovine
* Savezno vijeće Švicarske
* Državni kongres San Marina
* Predsjedništvo Bosne i Hercegovine
* Izvršna vlast (vlada)
* Kolegijalnost
* Atinska demokratija

## Reference