Zdenko Lešić

**Zdenko Lešić** (2. januar 1934-18. maj 2018) bio je kritičar, esejist, prozajist. Diplomirao (1957) i doktorirao (1965), tezom o književnom djelu I. G. Kovačića, na Filozofskom fakultetu u Sarajevu, na kojem je bio profesor teorije književnosti do penzionisanja 2004. Redovni je član Akademije nauka i umjetnosti BiH od 2002. Njegov se naučni interes kretao od problema jezika u književnosti, teorije književne povijesti do teorije drame i književnosti avangarde. Pisao je i o hrvatskom pjesništvu, posebno o A. B. Šimiću, M. Krleži, T. Ujeviću i I. G. Kovačiću. Prevodio je s engleskoga za pozorište, a u novije doba i s korejskog jezika.

## Biografija 
Zdenko Lešić rođen je 1934. na otoku Ugljanu kraj Zadra. Djetinstvo je proveo na dalmatinskim otocima (Ugljan, Brač, Vis). Godine 1940. s roditeljima je došao u Sarajevo gdje je završio osnovnu, učiteljsku i višu pedagošku školu.

Od 1952. do 1954. radio je kao nastavnik u osnovnoj školi u Kreševu. Filozofski fakultet (Odsjek za historiju jugoslavenskih književnosti) završio je 1957. i bio odmah izabran za asistenta na predmetu Teorija književnosti. Godine 1965. odbranio je doktorsku disertaciju pod naslovom **Književno djelo Ivana Gorana Kovačića**. Iste godine izabran je za docenta na predmetu Teorija književnosti.

Godine 1971. izabran je za vanrednog, a 1977. za redovnog profesora Filozofskog fakuleta Sarajevo. U međuvremenu je kao nastavnik gostovao u *Školi za istočnoevropske i slavenske studije Londonskog Univerziteta (1967–1969)*, na *Columbia University u New Yorku (1974)* te na *Indiana University Bloomington, SAD (1987–1988)*.

Nakon dvije godine provedene u opkoljenom Sarajevu, krajem 1993. po pozivu *Britanskog Savjeta* prihvatio je da radi kao profesor na *Londonskom Univerzitetu*. U Londonu je ostao dvije godine, a zatim je odtišao u Seul (1996–1999.) na *Korejski univerzitet za strane studije* gdje je ostao tri godine. Godine 1999. vratio se u Sarajevo i bio ponovno izabran za redovnog profesora na predmetu Teorija književnosti na Filozofskom fakultetu. Penzionisan je 1. januara 2004. godine.

Lešićev naučni rad obuhvata široku oblast teorije književnosti i metodologije proučavanja književnosti (Jezik i književno djelo 1971, Moderna tumačenja književnosti, 1981; Književnost i njena istorija, 1985, Nova čitanja, 2003, Novi istoricizam i kulturni materijalizam 2003, Teorija književnosti, Sarajevo 2006, Beograd 2008; Suvremena tumačenja književnosti, 2007).

Posebno je značajan njegov trotomni prikaz historije dramskih teorija pod naslovom Teorija drame kroz stoljeća (tom I 1977, tom II 1979; tom III 1990). Kao književni historičar bavio se raznim pojavama u južnoslovenskim književnostima, od književnog djela Ivana Gorana Kovačića (Polja svjetla i tamna, 1971), preko poezije najznačajnih srpskih i hrvatskih pjesnika iz 20-tih godina XX stoljeća (Klasici avangarde), do pripovijedne književnosti u Bosni i Hercegovini (Pripovjedači, 1988, Pripovjedačka Bosna, u dva toma, 1990).

Lešić je autor 15 knjiga (od kojih su neke višetomne, a neke su doživjele više izdanja) te stotinjak naučnih i stručnih radova, objavljenih u različitim domaćim i stranim časopisima i zbornicima.

Autor je i dva romana (**Sarajevski tabloid**, Split 2001; **Knjiga o Tari**, Sarajevo 2004; Novi Sad 2009). Objavio je i više prijevoda s engleskog jezika.

Uz svoju naučnu, vršio je i neke društvene dužnosti, za što je odlikovan Ordenom zasluga za narod sa srebrenim zracima, a dobitnik je i Šestoaprilske nagrade grada Sarajeva te nagrade “Veselin Masleša” za naučni rad. Bio je član Savjeta Međunarodnog udruženja prevodilaca te osnivač i predsjednik PEN Centra BIH.

Za dopisnog člana ANUBiH izabran 1987, a za redovnog člana 2002. godine.

Lešić je preminuo 18. maja 2018. u Sarajevu, gdje je i sahranjen na gradskom groblju Bare.

## Objavljene knjige 
* Polja svijetla i tamna, 1971.
* Jezik i književno djelo, 1971, 1974, 1979, 1983, 1988.
* Teorija književnosti, 1972, 1974, 1975, 1977, 1980.
* Teorija drame kroz stoljeća I, 1977.
* Poezija i pozorište, 1978.
* Teorija drame kroz stoljeća II, 1979.
* Ivan Goran Kovačić, 1984.
* Književnost i njena istorija, 1985.
* Klasici avangarde, 1986.
* Pripovjedači, 1988.
* Pripovjedačka Bosna I i II, 1990.
* Teorija drame kroz stoljeća III, 1990.
* Djeca Atlantide, Glasovi iz bivše Jugoslavije, 1994.
* Sarajevski tabloid, 2001.
* Nova čitanja, 2003.
* Knjiga o Tari, 2004.
* Teorija književnosti, 2005.
* Suvremena tumačenja književnosti, 2006.

## Prevodi 
* Otto Jaspersen, JEZIK, NAROD I POJEDINAC, 1970.
* Joe Orton, PLJAČKA, drama, 1970.
* David Mercer, BELCEROVA SREĆA, drama, 1972.
* Tom Stoppard, PRAVI INSPEKTOR DOBERMAN, drama, 1974.
* Ch'on Sang Pyong, POVRATAK U NEBO, pjesme, s korejskog, sa Kim Ji-hyang.
* Glowacki, U LOVU NA ŽOHARE, drama, 1999.

## Nagrade
* **1972.** - Šestoaprilska nagrada grada Sarajeva;
* "Veselin Masleša", godišnja nagrada BiH za naučno djelo, 1973.
* Nagrada izdavačkog preduzeća "Svjetlost", 1986.
* Dvadesetsedmojulska nagrada BiH, 1986.
* Nagrada udruženja književnika BiH, 1987.
* Nagrada izdavačkog preduzeća "Veselin Masleša", 1988.
* Nagrada Željezare Sisak za najbolje esejističko djelo u SFRJ, 1989.
* Hellman-Hammet Fund for Free Expression Award, USA, 1993.

## Literatura 
* Dejan Duda, Lešić Zdenko, “Krležijana 1 (A-LJ), Leksikografski zavod ‘Miroslav Krleža’, Zagreb 1993, 5443.
* Veselko Koroman, Lešić Zdenko, “Veselko Koroman, Kronološka bio-bibliografija hrvatskih pisaca Bosne i Hercegovine”, Hrvatska misao II/6, Sarajevo 1998, 184.
* Mirko Marjanović, Lešić Zdenko, “Mirko Marjanović, Leksikon hrvatskih književnika Bosne i Hercegovine od najstarijih vremena do danas”, Hrvatska misao IV/14, Sarajevo 2000, 59.
* Stijepo Mijović Kočan, Lešić Zdenko, “Jugoslovenski književni leksikon, Drugo dopunjeno izdanje”, Matica srpska, Novi Sad 1984, 426.
* Miodrag Vulin, Lešić Zdenko, “Leksikon pisaca Jugoslavije III (K-LJ)”, Matica srpska, Beograd 1987, 643.
* Dopisni član Zdenko Lešić, “Individualne aktivnosti članova Akademije”, Ljetopis ANU BiH 26 (za 1998. i 1999.), Sarajevo 2000, 133.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*http://www.anubih.ba/index.php?option=com_content&view=article&id=156:zdenko-lei&catid=27:new-to-joomla&Itemid=54&lang=en 
*https://web.archive.org/web/20071027144528/http://www.openbook.ba/izraz/no12/12_zdenko_lesic.htm
*http://www.napolaputa.net/ucesnici/2008-godina/zdenko-lesic/ 
*https://web.archive.org/web/20130519123659/http://akt.ba/oznaka/zdenko-lesic
*https://web.archive.org/web/20120427174211/http://www.penbih.ba/kojeko/lesic.htm

Kategorija:Dobitnici Šestoaprilske nagrade
Kategorija:Rođeni 1934.
Kategorija:Bosanskohercegovački pisci
Kategorija:Članovi ANUBiH
Kategorija:Biografije, Ugljan
Kategorija:Odsjek za komparativnu književnost i bibliotekarstvo Filozofskog fakulteta u Sarajevu
Kategorija:Dekani Filozofskog fakulteta u Sarajevu
Kategorija:Članovi P.E.N. Centra Bosne i Hercegovine
Kategorija:Umrli 2018.