Svepalestinski protektorat

**Svepalestinski protektorat** ( također poznat kao **Protektorat Gaze**, bila je kratkotrajna klijentska država s ograničenim priznanjem, koja odgovara području modernog Pojasa Gaze, osnovana na područjima bivše Mandatne Palestine koju je zauzelo Kraljevstvo Egipat tokom Arapsko–Izraelskog rata 1948.  Protektorat je proglašen 22. septembra 1948. u gradu Gazi, a formirana je i Svepalestinska vlada. Predsjednik administracije sa sjedištem u Gazi bio je Amin al-Husseini, bivši predsjedavajući Visokog arapskog komiteta, dok je premijer bio Ahmed Hilmi Paša. U decembru 1948, samo tri mjeseca nakon proglašenja, Svepalestinska vlada je premještena u Kairo i nikada joj nije bilo dozvoljeno da se vrati u Gazu, što ju je učinilo vladom u egzilu. Daljnjom rezolucijom Arapske lige da se Pojas Gaze stavi pod službenu zaštitu Egipta 1952, Vlada Svepalestinskog protektorata je postepeno lišena svog autoriteta. Vlada je nominalno raspuštena 1953, iako je palestinski premijer, Hilmi Paša, nastavio prisustvovati sastancima Arapske lige u njeno ime. Godine 1959. protektorat je de jure spojen s Ujedinjenom Arapskom Republikom, dok je Gaza de facto pretvorena u vojno okupacijsko područje Egipta.

Iako je od svog osnivanja bila de facto egipatska marionetska država, postoje razlike u mišljenjima o tome da li je Sveppalestinski protektorat predstavljao neuspjeli, ali istinski pokušaj stvaranja nezavisne palestinske arapske države ili je od samog početka bio samo fasada za egipatsku okupaciju dijela ili cijele bivše Mandatne Palestine. Iako je  Svepalestinska vlada tvrdila da ima jurisdikciju nad cijelim teritorijama bivše Britanske Obale, njena efektivna jurisdikcija ni u jednom trenutku nije se protezala izvan Pojasa Gaze, pri čemu je Zapadna obala pripojena Transjordanu, a ostatak je držao Izrael. Vlada Svepalestinskog protektorata se u potpunosti oslanjala na egipatsku vladu za finansiranje i na UNRWA-u za ublažavanje teškog položaja palestinskih izbjeglica u Pojasu Gaze. Tokom većeg dijela svog postojanja, vlada Svepalestinskog protektorata bila je pod de facto egipatskom upravom, iako Egipat nikada nije podnio zahtjev za bilo koju palestinsku teritoriju niti je aneksirao. Egipat nije ponudio državljanstvo Palestincima u Gazi. Palestincima koji žive u Pojasu Gaze i Egiptu izdavani su pasoši Svepalestinske vlade, a onima koji žive u Pojasu Gaze nije bilo dozvoljeno da se slobodno kreću u Egipat. Međutim, ove pasoše je priznalo samo šest arapskih zemalja.

## Naziv 
Prema izraelskom akademiku Zviju Elpelegu, termin "Svepalestinski" je skovan kako bi se spriječile bilo kakve moguće kritike jordanskog kralja Abdullaha I da uspostavljanje palestinske vlade znači prihvatanje plana podjele.

## Raspad i posljedice 
Godine 1959. protektorat je *de jure* pripojen Ujedinjenoj Arapskoj Republici, dok je de facto Gaza pretvorena u vojno okupacijsko područje Egipta.

Godine 1957, Osnovnim zakonom Gaze uspostavljeno je Zakonodavno vijeće koje je moglo donositi zakone koji su dostavljani Visokom generalnom administratoru na odobrenje. Godine 1962. održani su izbori u Gazi pod egipatskom okupacijom, a u vijeće je izabrano 22 palestinska člana.

## Bilješke 
## Reference 
*
Kategorija:Historija Palestine
Kategorija:Historijska geografija Palestine
Svepalestinski protektorat
Svepalestinski protektorat
Svepalestinski protektorat
Kategorija:1990-e u Palestini
Kategorija:Bivše republike u Aziji