Italijani u Bosni i Hercegovini

**Italijani u Bosni i Hercegovini** su građani italijanskog porijekla, koji uglavnom žive i rade na teritoriji cijele Bosne i Hercegovine. Njihova historija na ovim prostorima traje još od vremena Bosansko-hercegovačkog ustanka (1875), kada se veći broj garibaldinaca borio u redovima ustaničke vojske. Nakon poplava koje su pogodile Italiju 1882. godine, Italijani naseljavaju područje Banja Luke, Prnjavora, Laktaša, Čelinca, Dervente, Konjica, Tuzle i Sarajeva. Sa sobom su donijeli svoju kulturu, običaje, tradiciju i jezik koji su se i danas zadržali. U naseljenom mjestu Štivor, od ukupnog broja stanovništva, Italijani čine većinu.

Italijani su jedna od sedamnaest službenih nacionalnih manjina u Bosni i Hercegovini, a njihove interese zastupaju predstavnici i delegati u Vijecu nacionalnih manjina pri Parlamentu Bosne I Hercegovine i u Savezu nacionalnih manjina na nivou entiteta RS.

## Historija 
mini|255x255piksel|Prvi italijanski doseljenici u Štivoru
Tokom Nevesinjske puške (1875), među stranim dobrovoljcima nalazio se i veći broj Italijana, koji su u najvećem broju bili skoncentrisani u četi Vida Milanovića. Prema podacima Đure Dobrića, učitelja iz Knina, koje je 1951. dostavio Muzeju Srba u Hrvatskoj, u ustanku je bio priličan broj garibaldinaca. Tokom aprila 1876. u ustanički logor u Crne Potoke došao je jedan Talijanac, kako su ga ustanici zvali. Jedan od Italijana u ustanku bio je Napoleon Pizani.

Većina Italijana u Bosnu su došla nakon strahovitih poplava koje su 1882. pogodile Italiju, ostavivši za sobom pustoš, razrušene kuće, uništene puteve i ljetinu. Nemogućnost opstanka na tim prostorima prisilila je hiljade, ponajviše mladih, radno sposobnih ljudi, da bolji život potraže van granica svoje domovine. Mnogi od njih iz najugroženijih pokrajina kao što su Trentino, Friuli-Venezia Giulia i Veneto, završiće svoj put na širem području Banja Luke, Mahovljanima kraj Laktaša, Štivoru pored Prnjavora. Prva grupa Italijana od 25 porodica došla je u septembru 1883. godine u selo Mahovljani. Od tadašnjih vlasti dobijaju nešto zemlje i stoke, sjeme, sadnice voća i vinove loze i po starom receptu iz rodnog kraja počinje proizvodnja vina i rakije, modernizacija poljoprivrede i voćarstva, grade se nove kuće i uvećavaju imanja.

Doseljenici iz Italije bavili su se poljoprivredom, stočarstvom, a bilo ih je i koji su bili šumski radnici, prerađivači drveta, građevinari, i drugo. Bavili su se svojim obrtom, a sposobniji, kao preduzetnici, osnivali su preduzeća, pilane, gradili pruge i slično. U selu Šibovska blizu Štivora, gdje su živjeli Nijemci, 1902. godine otvorena je prva osnovna škola u kojoj se učio i italijanski jezik. Danas se u Štivoru još uvijek govori italijanski jezik sa dijalektom, kraja odakle su došli.

Najviše traga u Banja Luci ostavio je grof Gian Vito Del Mestri koji je stigao iz italijanske Medee, postojbine ove plemićke loze od prve polovine 16. vijeka. Upravo je grof podigao i prvu modernu ciglanu u Banja Luci, a posvetio se i vinogradarstvu. Grof Del Mestri, koji je bio član gradskog vijeća i počasni italijanski konzul. Porodice koje su došle iz Italije i takođe ostavile vidljiv trag u gradu na Vrbasu su i porodica Paskolo koja je takođe imala ciglanu, Soravie su bili poznati građevinski preduzetnici, a porodica Orlando graditelji i poznati automehaničari. je smještena u Mahovljanima kod Laktaša, a u Štivoru kod Prnjavora, se nalazi Crkva Svetog Ivana Krstitelja.

Drugo udruženje Italijana u Bosni je Udruženje građana „Trentini Di Stivor“ iz Štivora. Kada su prvi italijanski doseljenici naselili područje oko Prnjavora, sa sobom su donijeli i tradiciju obilježavanja svečanog perioda uoči korizme. Tradiciju koja traje preko stodvadeset godina. Javna proslava je parada u kojoj maskirani učesnici šetaju i plešu.

## Rasprostranjenost 
Po popisu stanovništva 2013. u Bosni i Hercegovin, u Republici Srpskoj je živjelo 248 Italijana. U prnjavorskom naseljenom mjestu Štivor, predstavljaju najbrojniju etničku zajednicu. Italijani nastanjuju sljedeće opštine i gradove:

## Značajne ličnosti 
* **Alesandra Delšašo Lepir**, delegat u četvrtom sazivu Vijeća naroda Republike Srpske iz reda ostalih naroda.
* **Đan Vito Del Mestri**, grof koji je stigao iz italijanske Medee i podigao prvu modernu ciglanu u Banjaluci.
* **Franjo Rover**, predsjednik Saveza nacionalnih manjina Republike Srpske.

## Reference 
Bosna i Hercegovina
Kategorija:Etničke grupe u Bosni i Hercegovini
Kategorija:"Ostali" u Bosni i Hercegovini
*