HFE (gen)

**Ljudski regulacijski protein homeostaze gvožđa**, poznat **protein HFE**,  jest protein koji je kod ljudi kodiran genom  **HFE**. Gen *HFE* nalazi se na kratkom (p) kraku kromosoma 6 na lokaciji 6p22.2 

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 348 aminokiselina, а molekulska težina  40.108 Da.

1020304050
MGPRARPALLLLMLLQTAVLQGRLLRSHSLHYLFMGASEQDLGLSLFEAL
GYVDDQLFVFYDHESRRVEPRTPWVSSRISSQMWLQLSQSLKGWDHMFTV
DFWTIMENHNHSKESHTLQVILGCEMQEDNSTEGYWKYGYDGQDHLEFCP
DTLDWRAAEPRAWPTKLEWERHKIRARQNRAYLERDCPAQLQQLLELGRG
VLDQQVPPLVKVTHHVTSSVTTLRCRALNYYPQNITMKWLKDKQPMDAKE
FEPKDVLPNGDGTYQGWITLAVPPGEEQRYTCQVEHPGLDQPLIVIWEPS
PSGTLVIGVISGIAVFVVILFIGILFIILRKRQGSRGAMGHYVLAERE

## Funkcija 
Protein kodiran ovim genom je membranski protein sličan proteinima MHC klase I i asocira na beta-2 mikroglobulin (beta2M). Smatra se da ovaj protein funkcionira tako da regulira cirkulaciju unosa gvožđa, regulirajući interakciju receptora transferina s transferinom.

Gen * HFE * sadrži sedam egzona u rasponu od 12 kb. Puna dužina transkripta predstavlja šest egzona.

Protein HFE sastoji se od 343 aminokiseline. Postoji nekoliko komponenti, u nizu: signalni peptid (početni dio proteina), vanćelijsko područje vezivanja receptora transferina (α1 i α2), dio koji podsjeća na molekule imunoglobulina (α3), transmembransko područje koje usidruje protein u ćelijsku membranu i kratki citoplazmatski rep.

HFE je istaknut u apsorpcijskim ćelijama tankog crijeva, epitelnim ćelijama želuca, tkivnim makrofagima, te krvnim  monocitima i granulocitima, i sincitiotrofoblastima, transportnom tkivu  gvožđa u posteljici.

## Klinički značaj 
Poremećaj skladištenja gvožđa nasljedna hemohromatoza (HHC) je autosomno recesivni genetički poremećaj koji je obično posljedica defekata ovog gena.

Genetička varijanta koja uzrokuje bolest najčešće je povezana s hemohromatozom p.&nbsp;C282Y. Oko 1/200 ljudi sjevernoevropskog porijekla ima dvije kopije ove varijante; oni, posebno muškarci, imaju veliki rizik od razvoja hemohromatoze. Ova varijanta može biti i jedan od faktora koji mijenjaju fenotip Wilsonove bolesti, zbog čega se simptomi bolesti pojavljuju ranije.

Učestalosti alela *HFE* C282Y u etnički raznolikim populacijama a kavkazoida u zapadnoj Evropi su 5-14% a u Sjevernoj Americi nehispanoidni kavkazoidi imaju 6-7%. C282Y postoji kao polimorfizam samo u zapadnoevropskoj populaciji kavkazoida i njihovih  derivata, iako je C282Y mogao nastati nezavisno kod nekavkazoida izvan Evrope.

*HFE* H63D je kosmopolitski, ali se javlja najvećom učestalošću kod kavkazoida evropskog porijekla. Učestalost alela H63D u etnički raznolikoj populaciji Zapadne Evrope iznosi 10-29%. and in North American non-Hispanic whites are 14-15%.

Otkrivene su najmanje 42 mutacije koje uključuju *HFE*-ove introne i egzone, od kojih većina u osoba s hemohromatozom ili članova njihove porodice. Većina ovih mutacija je rijetka. Mnoge mutacije uzrokuju ili vjerovatno uzrokuju fenotipove hemohromatoza, često u složenoj heterozigotnosti s *HFE* C282Y. Druge mutacije su ili sinonimne ili njihov učinak na fenotipove sa gvožđem, ako ih ima, nije dokazan.
Njegov primarni način djelovanja je regulacija hormona skladištenja gvožđevog hepcidina.

## Nokaut-miš  *Hfe* 
Moguće je  deletirati dio ili cijeli gen od inzteresakoji  kod miševa (ili drugih pokusnih životinja) kao sredstvo za proučavanje funkcije gena i njegovih proteina. Takvi se miševi nazivaju "nokaut-miševima" s obzirom na ideletirani gen. *Hfe* je mišji ekvivalent gena ljudskee hemohromatoze *HFE*. Protein koji kodira *Hfe* je Hfe. Homozigotni miševi (dvije abnormalne kopije gena) za ciljano izbacivanje svih šest transkribiranih *Hfe* egzona označeni su kao *Hfe*–/–. Svojstva koja su u vezi sa gvožđem kod miševa  *Hfe*–/– , uključujući povećanu apsorpciju gvožđa i opterećenje jetre gvožđem, nasljeđuju se po autosomno recesivnom obrascu. Dakle, *Hfe*–/– mišji model simulira važne genetičke i fiziološke abnormalnosti *HFE* hemohromatoze. Takođe su stvoreni miševi koji su homozigotni za misens mutaciju u *Hfe* (C282Y). Ovi miševi odgovaraju osobama s hemohromatozom koje su homozigotne za *HFE* C282Y. Ovi miševi razvijaju opterećenje gvožđem koje je manje ozbiljno od opterećenja miša *Hfe*–/–.

## *HFE* mutacije i preopterećenje gvožđem kod ostalih životinja 
Crni nosorog (*Diceros bicornis*) dobijaija preopterećenje gvožđem. Kako bi se utvrdilo je li gen *HFE* crnih nosoroga podvrgnut mutaciji kao adaptivni mehanizam za poboljšanje apsorpcije gvožđa iz heane siromašne gvožđem, Beutler et al. sekvencirali su cijelu *HFE* šifrirajuću regiju četiri vrste nosoroga (po dvije listojedne i  ispaši). Iako je *HFE* dobro konzerviran među vrstama, pronađene su brojne nukleotidne razlike između nosoroga i čovjeka ili miša, od kojih su neke promijenile podrazumijvajuće aminokiseline. Samo jedan alel, p.S88T crnog nosoroga, bio je kandidat koji bi mogao negativno utjecati na funkciju HFE.  p.S88T javlja se u visoko konzerviranoj regiji uključenoj u interakciju HFE i TfR1.

## Također pogledajte
*Genska mutacija HFE H63D
*Hemohromatoza

## Napomena
## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
* 
* 

Kategorija:Geni na hromosomu 6
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika