Italijanski nacionalizam

[mini|desno|[Zastava Italije|Zastava Italije]]
**Italijanski nacionalizam** zasniva se na ideji da su Italijani etnički, kulturni i lingvistički nasljednici antičkih Rimljana, koji su naseljavali Apeninsko poluostrvo više od jednog milenija. Korijene vuče iz doba Renesanse. Italijanski nacionalizam je postao moćna politička snaga u 1830-im pod vodstvom Giuseppea Mazzinija. Bio je jedan od uzroka ujedinjenja Italije u 1860-im i 1870-im. Italijanski nacionalizam bio je značajan i u Prvom svjetskom ratu, kada su iredentisti prisvajali teritorije Austro-Ugarske. Italijanski fašisti došli su na vlast 1922. i vladali su sve do kapitulacije Italije u Drugom svjetskom ratu.
[mini|300px|desno|[Oltar domovine u Rimu]]

## Historija
### Od renesanse do 19. vijeka
[mini|150px|desno|[Niccolò Machiavelli]]
Korijeni italijanskog nacionalizma vežu se za renesansu, u doba kada se u Italiji oživljavao grčko-rimski stil kulture, filozofije i umjetnosti. Niccolò Machiavelli, diplomata i politički teoretičar, u svome djelu Vladar (1532) poziva Italijane da "zauzmu Italiju i oslobode je od Barbara", odnosno stranih sila koje su pokušavale okupirati Apeninsko poluostrvo.
### 1830–1848
[mini|150px|lijevo|[Giuseppe Mazzini]]
Jedna od najvažnijih figura u razvoju italijanskog nacionalizma bio je Giuseppe Mazzini koji je nacionalista postao u 1820-im. U svojoj političkoj karijeri, zalagao se za oslobođenje Italije od despotizma, aristokratskih privilegija, svešteničkog autoriteta i okupacije i indirektne kontrole od strane Austrije. Mazzini je antički Rim smatrao "hramom čovječanstva" i nastojao je ujediniti Italiju. Italijanski nacionalisti tog doba smatrali su da je rimske duhovne vrijednosti očuvala Rimokatolička crkva.

Vincenzo Gioberti se u svojim djelima 1843. zalagao za kreiranje federalne države Italije koju bi vodio papa.

Camillo Benso, budući premijer Kraljevine Sardinije i Kraljevine Italije, u 1840-im radio je kao urednik nacionalističkog lista *Il Risorgimento*. Benso je bio liberalni nacionalista i smatrao je da su sloboda, tolerancija, jednakost i individualna prava spojiva sa nacionalizmom.

[mini|150px|desno|[Giuseppe Garibaldi, istaknuti italijanski nacionalistički lider tokom Risorgimenta.]]
Pod uticajem ekonomskog nacionalizma, biznismeni i vlast zalagali su se za ujedinjenu Italiju. Revolucije 1848. pomogle su razvoju italijanske nacionalističke kulture. Liberalizacija novinskih zakona u Pijemontu dozvolila je nacionalističkim aktivnostima da procvjetaju.

Daniele Manin bio je prvi državnik koji je vjerovao u mogućnost italijanskog ujedinjenja, godinama prije nego što su Camillo Benso di Cavour i Giuseppe Garibaldi ujedinili Italiju putem diplomatskih i vojnih akcija. Tokom Pariskog kongresa 1856, Manin je pričao Cavouru o planovima i strategijama kojima bi se postiglo italijansko ujedinjenje. Cavour je smatrao ove planove uzaludnim i nakon sastanka pisao je kako je Manin pričao o "jedinstvu Italije i drugim besmislicama" ("''l'unità d'Italia ed altre corbellerie''").

### 1870–1922
[mini|150px|desno|[Francesco Crispi]]
Nakon što je ujedinjene Italije završeno 1870, vlada se suočila sa unutrašnjim problemima što je rezultovalo pribjegavanju ka kolonijalnoj politici kako bi se skrenula pažnja javnosti.

U ovim je godinama jedna od najznačajnijih figura italijanskog nacionalizma bio Francesco Crispi, čije su radnje za vrijeme dok je bio premijer okarakterisane kao patriotizam koji se pojavljivao u formi opsjednutosti za nacionalnim jedinstvom i odbranom od neprijateljskih stranih zemalja. Italija je pokorila Eritreju i Somaliju, ali je 15.000 Italijana poginulo u sukobu sa Etiopijom dok je ostatak bio primoran da se povuče. Italija je u ratu sa Osmanlijskim carstvom 1911. i 1912. osvojila Libiju i Dodekanez. Ovi pokušaji da se pridobije javnost propali su, a pobune i nasilni protesti bili su tako intenzivni da su mnogi posmatrači smatrali da mlada Kraljevina Italija  neće preživjeti.

Umorna zbog unutrašnjih sukoba u državi, grupa buržujskih intelektualaca predvođena Gabrielom d'Annunziom, Gaetanom Moscom i Vilfredom Paretom objavila je rat parlamentarnom sistemu, a njihova pozicija stekla je poštovanje među Italijanima. D'Annunzio je pozvao mlade Italijane da nasilnim radnjama okončaju parlamentarnu vladu. Italijansku nacionalističku asocijaciju osnovao je 1910. šovinista Enrico Corradini koji je naglasio potrebu za ratničkim junaštvom, potpunom žrtvom individualnosti i jednakosti za državu, disciplinom i poslušnošću u društvu i veličinom i moću antičkog Rima. Corradinijeve ekstremističke poglede oduševljeno su podržali mnogi Italijani.
[mini|150px|lijevo|[Gabriele d'Annunzio]]

Italija je na početku Prvog svjetskog rata bila neutralna, iako je od 1882. bila u savezu sa Njemačkom i Austro-Ugarskom. Italija 1915. staje na stranu Britanaca i Francuza i objavljuje rat Njemačkoj i Austro-Ugarskoj.

Nacionalistički ponos porastao je u Italiji u novembru 1918. nakon pobjede i osvajanja austro-ugarskih teritorija. Građani Rima proslavljali su pobjedu. Cijela populacija oslobođenog Trsta (140.000 ljudi) prisustvovala je dolasku Carla Petittija di Roreta, novog guvernera-generala Trsta, koji je došao ratnim brodom. D'Annunzio je odgovorio mobilizirajući 2.000 veterana rata koji su na silu zauzeli Rijeku. Ova je akcija naišla na međunarodnu osudu, ali ju je podržavala većina Italijana.
### Nakon Drugog svjetskog rata
[mini|150px|lijevo|[Carlo Azeglio Ciampi]]
Nakon pada fašizma i rođenja Republike, interes političara i širih masa u italijanski nacionalizam bio je relativno mali, uglavnom zbog veza koje je imao sa fašizmom i lošim sjećanjima iz Drugog svjetskog rata. Jedina veća i aktivna stranka koja je slijedila nacionalističku ideologiju bio je Italijanski socijalni pokret, koji je u ranim 1960-im postao četvrta najveća stranka u Italiji. U ovom periodu nacionalizam je posmatran kao ideologija potpuno povezana sa desničarskim političkim partijama i organizacijama. Dva bitna događaja oživjela su nacionalizam u Italiji. Prvi je bilo pitanje Trsta 1953, kada je italijanski zahtjev za potpunom kontrolom Trsta podržavao veći dio italijanskog društva, a drugi je bila kriza iz 1985. kada je Italija odbila SAD-u izručiti otmičare broda Achille Lauro, koji su bili povezani sa PLO-om. 
[mini|200px|desno|[Palazzo Vecchio u Firenci tokom proslave 150. godišnjice ujedinjenja Italije.]]

U 2000-im, nacionalizam je dobio umjerenu podršku društva, posebno tokom praznika kao što su Dan republike i Godišnjica oslobođenja. Carlo Azeglio Ciampi, bivši predsjednik Italije, često je veličao patriotizam među Italijanima spominjući u svojim govorima događaje kao što su ujedinjene Italije i Resistenza, i nacionalne simbole kao što su zastava i himna. 150. godišnjica ujedinjenja Italije 2011. pokazala je umjerenu podršku nacionalizmu u društvu. Nacionalističke ideologije prisutne su tokom anti-globalizacijskih protesta. Nacionalističke stranke u današnjoj Italiji su Braća Italije, Desnica i Plamen trobojke. U zadnje vrijeme, nacionalizam su u formi banalnog nacionalizma prihvatile i liberalna Naprijed Italija, centristička Unija centra i Demokratska stranka, koja pripada lijevom centru.

Italijanski nacionalizam naišao je na otpor i u samoj Italiji. Regionalizam je jak u regijama kao što su Furlanija-Julijska krajina, Napulj, Sardinija, Sicilija i Veneto. Podjela sjever-jug, izazvana ekonomskim razlikama (sjever Italije je industrijsko područje, a jug agrikulturalno), predstavlja prepreku ujedinjenom italijanskom identitetu.

## Simboli

Datoteka:Flag of Italy.svg|Građanska zastava Italije, dizajnirana 1797. Simbol italijanske nacije od ranog 19. vijeka i simbol Republike od 1946.
Datoteka:Flag of Italy (1861-1946).svg|Zastava Kraljevine Italije od 1861. do 1946. Koriste je italijanski monarhisti. 
Datoteka:War_flag_of_the_Italian_Social_Republic.svg|Ratna zastava Italijanske socijalne republike, inkarnacije fašističke Italije od 1943. do 1945, nakon kapitulacije fašističkog režima Kraljevine Italije. Koriste je italijanski neofašisti.

## Reference
Kategorija:Italijanski nacionalizam
Kategorija:Politika Italije