open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Walking Contradiction

**"Walking Contradiction"** jest pjesma američke rok-grupe Green Day. Objavljena je kao peti i posljednji singl s njihovog četvrtog albuma *Insomniac* i završna je pjesma na albumu. Pjesma je dostigla 21. mjesto na Modern Rock Tracks u augustu 1996.

## Spot 
Video je režirao Roman Coppola. Veći dio je snimljen u San Pedru u Los Angelesu u Kaliforniji. Video prikazuje trojicu članova Green Daya koji hodaju kroz grad dok ležerno izazivaju nesreće, eksplozije i haos, a nisu svjesni svojih postupaka. Na kraju videa, sva tri člana sastaju se jedni s drugima i ulaze u automobil i odlaze dok se zgrada urušava. Spot je nominiran za nagradu Grammy 1997. u kategoriji "Najbolji muzički video, kratki oblik".

## Ljestvice 
## Druge verzije 
* Verzija uživo pojavljuje se na EP-u Green Daya  iz 1996, *Bowling Bowling Bowling Parking Parking*.
* Cheekface je snimio svoju verziju za dobrotvorni album *Jesus Christ Supermarket: A Compilation to Celebrate 25 Years of Green Day’s Insomniac.* Naslov kompilacije odnosi se na naslov koji je razmatran za *Insomniac*, ali nije korišten.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Tekst pjesme  na MetroLyrics

Kategorija:Singlovi iz 1996.
Kategorija:Pjesme iz 1996.
Kategorija:Pjesme Green Daya
Kategorija:Singlovi Reprise Recordsa
Mario Draghi

**Mario Roberto Draghi** (rođen 3. septembra 1947) italijanski je ekonomist, centralni bankar i političar koji je obavljao dužnost premijera Italije od februara 2021. do oktobra 2022. godine. Prethodno je bio predsjednik Evropske centralne banke između 2011. i 2019. godine. Draghi je također bio prvi predsjednik Odbora za finansijsku stabilnost od 2009. do 2011. i guverner Banke Italije od 2006. do 2011. godine.

## Karijera
Nakon duge karijere akademskog ekonomista u Italiji, Draghi je tokom 1980-ih radio i za Svjetsku banku u Washingtonu D.C., a 1991. se vratio u Rim da bi postao generalni direktor italijanskog trezora. Tu je ulogu napustio nakon decenije da bi se pridružio Goldman Sachsu, gdje je ostao do imenovanja za guvernera Banke Italije 2006. godine. Njegov mandat guvernera poklapao se s Velikom recesijom 2008, a usred toga izabran je za prvog predsjednik Odbora za financijsku stabilnost, globalni postavljač standarda koji je zamijenio Forum o finansijskoj stabilnosti.

Obje te uloge napustio je nakon imenovanja od strane Evropske komisije 2011. godine za predsjednika Evropske centralne banke. Predsjedavao je tom institucijom tokom cijele krize u eurozoni, a postao je poznat širom Evrope izjavom da će biti spreman učiniti "sve što je potrebno" da spriječi pad eura. Časopis *Forbes* Draghija je 2014. godine stavio na listu osme najmoćnije osobe na svijetu. Časopis *Fortune* ga je 2015. rangirao kao "drugog najvećeg svjetskog vođu". U maju 2019. Paul Krugman ga je opisao kao nedvojbeno „najvećeg centralnog bankara modernog doba“. Štoviše, zahvaljujući svojoj monetarnoj politici, smatra se "spasiteljem eura" tokom evropske dužničke krize. Neki su ga mediji nazvali *Super Mariom*, nadimkom koji je populariziran za vrijeme njegova predsjedanja Evropskom centralnom bankom, kada su mu brojni izvori pripisivali da je igrao ključnu ulogu u borbi protiv krize u eurozoni.

Dana 3. februara 2021. godine, usred pandemije COVID-a 19, italijanski predsjednik Sergio Mattarella pozvao je Draghija da formira novu vladu, nakon ostavke Giuseppea Contea. Nakon uspješnih pregovora sa strankama, uključujući Ligu, Pokret pet zvjezdica i Demokratsku stranku, Draghi je zvanično imenovan za premijera 13. februara, zalažući se da će nadgledati efikasnu provedbu ekonomskog poticaja COVID-a 19.

## Reference
## Vanjski linkovi
*

Kategorija:Rođeni 1947.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, Rim
Kategorija:Italijanski ekonomisti
Kategorija:Italijanski političari
Henleyjev indeks pasoša

**Henleyjev indeks pasoša** (**HPI**) globalna je rang-lista država po slobodi putovanja za njihove građane. Ustanovljen je 2006. kao Indeks viznih restrikcija Henleyja & Partnera (HVRI), a modificiran i preomenovan u januaru 2018. Firma "Henley & Partners" pruža rang-listu 199 svjetskih pasoša po broju država u koje njihovi vlasnici mogu putovati bez vize. U saradnji s Međunarodnom asocijacijom za zračni transport (IATA) i zasnovano na službenim podacima iz njihove globalne baze podataka "Henley & Partners" analizira vizne regulacije svih država i teritorija od 2006.

## Henleyjev indeks pasoša za 2026. 
## Definicija Indeksa 
Kao što je navedeno, HPI rangira pasoše po tome u koliko se zemalja može putovati s njima bez vize. U obzir se uzimaju sve države i teritorije u IATA-inoj bazi podataka. Međutim, budući da pasoše ne izdaju sve teritorije, daleko je manje pasoša na rang-listi nego odredišta u odnosu na koja se zahtjevi podnose.

## Također pogledajte 
* The Passport Index

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Rang-lista pasoša

Kategorija:Indeksi
Kategorija:Organizacije povezane s putovanjima
Kategorija:Pasoši
Kategorija:Putne isprave
Feminizacija (biologija)

**Feminizacija** – u  biologiji i medicini – je razvoj u organizmu fizičkih karakteristika koje su obično jedinstvene za ženku date vrste. Ovo može predstavljati normalan razvojni proces, koji doprinosi seksualnoj diferencijaciji. Feminizaciju mogu izazvati i faktori okoline, a ovaj je fenomen primijećen kod nekoliko životinjskih vrsta. U slučaju transrodne hormonske terapije, ona se namjerno vještački izaziva.

## Patološka feminizacija 
Kod životinja, kada se feminizacija dogodi kod mužjaka ili u neprimjerenoj razvojnoj dobi, to je često zbog genetičkog ili stečenog poremećaja endokrinog sistema. U ljudi, jedna od najčešćih manifestacija abnormalne feminizacije je ginekomastija, neprimjeren razvoj dojki, što može biti rezultat povišenog nivoa feminizirajućih hormona kao što je estrogeni. Nedostatak ili blokada hormona virilizacije (androgeni) također može doprinijeti feminizaciji. U nekim slučajevima, „visoki“ nivoi androgena mogu proizvesti oba efekta virilizacije (povećana tjelesna dlakavost, produbljeni glas, povećana mišićna masa, itd.) i efekti feminiziranja (ginekomastija) jer se androgeni mogu pretvoriti u estrogene pomoću aromataze u perifernim tkivima.

Kod insekata, do feminizacije može doći nasljeđivanjem reproduktivnih manipulirajućih endosimbionata. Ovo promovira nasljeđivanje endosimbionata jer ih majke prenose na njihova jajašca. Kao takvi, što je više ženskih osoba inficiranih endosimbiontima, to se endosimbionti više prenose na sljedeću generaciju.

## Također pogledajte 
* Defeminizacija
* Virilizacija

## Reference 
## Vanjski linkovi
Kategorija:Endokrinologija
Kategorija:Fiziologija životinja
Nagrada "Carol Burnett"

**Nagrada Carol Burnett** počasna je nagrada Zlatnog globusa koju dodjeljuje Udruženje holivudskih stranih novinara (HFPA) za izvanredan doprinos televiziji kako na ekranu tako i van njega."

## Historija 
Upravni odbor HFPA odabire dobitnike na osnovu njihovog rada i trajnog utjecaja koji su postigli tokom njihove televizijske karijere na industriju i publiku. Nagrada se smatra ekvivalentom filmskom priznanju Nagrada "Cecil B. DeMille". Prvi put je predstavljena na ceremoniji 76. dodjele Zlatnog globusa u januaru 2019. godine, a ime je dobila u čast svoje prve dobitnice, glumice i filmske pionirke Carol Burnett.

## Spisak dobitnika
## Bilješke 
## Reference 
## Vanjski linkovi
* Zvanična web-stranica

Kategorija:Zlatni globus
Kategorija:Dobitnici Nagrade "Carol Burnett"
Kategorija:Nagrade za životno djelo
Kategorija:Carol Burnett
Svjetski kup u alpskom skijanju 1978/1979.

**Svjetski kup u alpskom skijanju 1978/1979.** je bila dvanaesta sezona Svjetskog kupa u alpskom skijanju održana u organizaciji Međunarodne skijaške federacije (FIS). Niz takmičenja u disciplinama spust, slalom i veleslalom započeo je u Austrija 9. decembra 1978. a završio 19. marta 1979. u Japanu. Pobjednik u muškoj konkurenciji bio je Švicarac Peter Lüscher, a u ženskoj pobijedila je po šesti put nakon sezona 1971/72, 1972/73, 1973/74, 1974/75 i 1975/76 Austrijanka Annemarie Moser-Pröll.

## Bodovanje 
## Kalendar 
### Muškarci 
### Žene 
## Rezultati 
### Muškarci 
#### Ukupno 
:***Vidi cijelu tabelu***

#### Spust 
:***Vidi cijelu tabelu***

#### Veleslalom 
:***Vidi cijelu tabelu***

#### Slalom 
:***Vidi cijelu tabelu***

#### Kombinacija 
Za natjecanja u kombinaciji (spust i slalom) su bodovane četiri utrke.

### Žene 
#### Ukupno 
:***Vidi cijelu tabelu***.

#### Spust 
:***Vidi cijelu tabelu***
U ovoj sezoni bodovani su pet najboljih rezultata. 

#### Veleslalom 
:***Vidi cijelu tabelu***

#### Slalom 
:***Vidi cijelu tabelu***
U ovoj sezoni bodovani su pet najboljih rezultata.

#### Kombinacija 
Za natjecanja u kombinaciji (spust i slalom) su bodovane tri utrke.

### Kup nacija 
#### Ukupno 
#### Muškarci 
#### Žene 
## Pobjede 
;Muškarci

;Žene

## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
*FIS-ski.com – Stanje u svjetskom kupu u alpskom skijanju 1979.

1979
Kategorija:1978. u alpskom skijanju
*
Kategorija:1979. u alpskom skijanju
Kategorija:Svjetski kupovi u zimskim sportovima 1978/1979.
Površinski ćelijski receptor

struktura  G-protein spregnutog receptora]]
**Površinski ćelijski receptori** (**membranski receptori**, **transmembrannski receptori**) su receptori koji su ugrađeni u plazmamembranu ćelija. Djeluju u ćelijskoj signalizaciji primanjem (vezanjem za) vanćelijske molekule.  To su specijalizirani integralni membranski proteini, koji omogućavaju komunikaciju između ćelije i vanćelijskog prostora. Vanćelijske  molekule mogu biti hormoni, neurotransmiteri, citokini, faktori rasta, molekula ćelijske adhezije ili hranjivi sastojak; oni reagiraju s receptorima tako da izazovu promjene u metabolizmu i aktivnosti ćelije. U procesu transdukcije signala, ligand utiče na kaskadnu hemijsku promenu kroz ćelijsku membranu.

## Struktura i mehanizam 
Mnogi membranski receptori su transmembranski proteini. Postoje razni tipovi, uključujući glikoproteine i lipoproteine. Poznate su stotine različitih receptora, a mnogi još trebaju biti proučeni. Transmembranski receptori se obično klasificiraju na osnovu njihove tercijarne (trodimenzijske) strukturre. Ako je trodimenzijska struktura nepoznata, mogu se klasificirati na osnovu membranske tipologije. U najjednostavnijim receptorima, polipeptidni lanci jednom prelaze lipidni dvosloj, dok drugi, poput G-protein spregnutog receptora, prelaze sedam puta. Svaka ćelijska membrana može imati nekoliko tipova membranskih receptora, sa različitim površinskim rasporedom. Pojedinačni receptori mogu se različito rasporediti na različitim položajima membrane, ovisno o tipu membrane i ćelijskoj funkciji. Receptori su često okupljeni na površini membrane, umjesto da budu ravnomjerno raspoređeni.

Dva su modela predložena da objasne mehanizam djelovanja transmembranskih receptora.
* *Dimerizacija*: Model dimerizacije sugerira da prije vezanja liganda receptori postoje u monomernom obliku. Kada dođe do vezanja agonista, monomeri se kombiniraju i formiraju aktivni proteinski dimer.
* *Rotacija*: Vezanje liganda za vanćelijski dio receptora inducira rotaciju (konformacijska promjena) dijela transmembranskih spirala receptora. Rotacija mijenja dijelove receptora koji su izloženi na unutarćelijskoj strani membrane, mijenjajući način na koji receptor može komunicirati s drugim proteinima unutar ćelije.

## Također pogledajte 
* Drugi glasnik
* Neuromodulator

## Reference 
## Vanjski linkovi
*IUPHAR GPCR Database 
* 

Kategorija:Transmembranski receptori
Kategorija:Ćelijska signalizacija
Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2021.

**Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2021.** je 46. svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju, koje se održava u italijanskom gradu Cortina d'Ampezzo od 7. do 21. februara 2021. Ovo je nakon SP 1932. i SP 1956. treći put da se Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju održava u Cortini d'Ampezzo.

## Države učesnice 
## Raspored 
Takmičenja se održavaju u ukupno 13 disciplina.

*Sva vremena su po lokalnom vremenu (UTC+1).*

## Rezultati 
### Muškarci 
### Žene 
### Mješovito 
## Osvajači medalja
## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
*
Kategorija:2021. u alpskom skijanju
Kategorija:Sportska takmičenja u Italiji
2021
Kategorija:2021. u Italiji
Kategorija:Alpsko skijanje u Italiji
Eleonora Engleska, grofica Bara

**Eleonora Engleska** (francuski *Aliénor*) bila je engleska plemkinja, rođena 18. juna 1269. godine. Eleonorini roditelji bili su engleski kralj Edvard I (*Edward*) i njegova prva žena, Eleonora Kastiljska.
102px|mini|lijevo|Eleonora Engleska
Eleonora Engleska bila je zaručena za aragonskog kralja Alfonsa III, premda do braka nije došlo. Dana 20. septembra 1293, Eleonora se udala za francuskog plemića, Henrika III, grofa Bara te su dobili sina i kćer – sin je postao Edvard I, grof Bara (nazvan po svom dedi), dok je kći bila Ivana od Bara, grofica Surreya.

Grofica Eleonora umrla je 29. augusta 1298, u Gentu te je pokopana u Vestminsterskoj opatiji i prikazana na porodičnom stablu dinastije Plantagenet.

## Reference 
Kategorija:Engleske princeze
Kategorija:Plantageneti
Progestogen

**Progestogeni**, ponekad označeni kao  **progestageni** ili **gestageni**, su klasa steroidnih hormona koji se vežu i aktiviraju progesteronski receptor  (PR). Progesteron je glavni i najvažniji gestagen u tijelu. Progestogeni su imenovani po svojoj funkciji u održavanju trudnoće (tj.*progestacijski*), iako su prisutni i u drugim fazama estrousnog i menstruacijskih ciklusa.

Progestogeni su jedN od tri tipa seksualnih hormona, a ostali su estrogen poput estradiola i androgen a/ anaboličkih steroida poput testosterona. Pored toga, oni su jedna od pet glavnih klasa steroidnih hormona, a ostali su androgeni, estrogeni, glukokortikoidi i mineralokortikoidi, kao i neurosteroidi. Sve endogene progestogene karakterizira njihov osnovni skelet od 21 ugljika, nazvan pregnanski skelet (C21). Na sličan način, estrogeni posjeduju estranski (C18), a androgeni, androstannski skelet  (C19). 

Termini *progesteron*, *progestogen* i *progestin* pogrešno se koriste naizmjenično i u naučnoj literaturi i u kliničkim uvjetima.Progestini su sintetski progestogeni i koriste se u medicini. Glavni primjeri progestina uključuju 17α-hidroksiprogesteron derivat medroksiprogesteron-acetata i derivata 19-nortestosterona noretisterona. Progestini su strukturni analog  progesterona i slično imaju progesterogenu aktivnost, ali se  na razne načine razlikuju od progesterona, po farmakološkim svojstvima. 
	
Pored uloge kao prirodnih hormona, progestogeni se koriste kao lijekovi, naprimjer u hormonskoj terapija terapiji menopauze i transrodnoj hormonskoj terapiji za transrodne žene; za informacije o progestogenima kao lijekovima, pogledajte članke progesteron i progestogen.

## Tipovi i primjeri 
Najvažniji progestogen u tijelu je progesteron (P4). Other endogenous progestogens, with varying degrees of progestogenic activity, include 16α-hydroxyprogesterone (16α-OHP), 17α-hidroksiprogesteron (17α-OHP) (vrlo slab), 20α-dihidroprogesteron (20α-DHP), 20β-dihidroprogesteron (20β-DHP), 5β-dihidroprogesteron (5β-DHP) (vrlo slab), 3β-dihidroprogesteron (3β-DHP), 11-dezoksikortikosteron (DOC), i 5α-dihidrodezoksikortikosteron (5α-DHDOC). Svi su metaboliti progesterona, nizvodno od progesterona u smislu biosinteze.

## Biološka funkcija 
Glavna tkiva zahvaćena progestagenima uključuju maternicu, vaginu, grlić maternice, dojku, testise i mozak. Glavna biološka uloga progestogena u tijelu je u ženskom i muškom reproduktivnom sistemu, sa uključenjem u regulaciju menstrucijskog ciklusa, održavanje trudnoće i pripremu mliječnih žlijezda za laktaciju i dojenje nakon porođaja kod žena; kod muškaraca progesteron utiče na spermiogenezu, kapacitivnost sperme i sintezu testosterona. Gestageni imaju efekte i na druge dijelove tijela. Za razliku od estrogen, progestogeni imaju malu ili nikakvu ulogu u feminizacijI.

## Reference
## Dopunska literatura
*  
* 

## Vanjski linkovi
* 
* The Nomenclature of Steroids
* The Million Women Study

Kategorija: Hormoni
Kategorija:Trudnički hormoni
Kategorija: Gestageni
Kategorija: Spolni hormoni
Kategorija: Hormoni  hipotalamusno-hipofizno-gonadne osovine
Kategorija:Endokrinologija
Estron-sulfat

**Estron-sulfat**, poznat i kao  **E1S**, **E1SO4** i **estron 3-sulfate**, ije prirodni, endogeni steroid,  estrogen-ester i konjugat.

Pored uloge prirodnog hormona, estron-sulfat se koristi i kao lijek, naprimjer u hormonskoj terapiji menopauze.

## Biološka funkcija 
Sam E1S je biološki neaktivan, sa manje od 1% relativnog afiniteta vezanja estradiola za ERα i ERβ. Međutim, može setransformirati pomoću enzima steroid sulfataza, također poznatog i kao estrogen-sulfataza, u estrone, odnosno estrogene. Istovremeno, estrogen-sulfotransferaza, uključujući SULT1A1 i SULT1E1, pretvaraju estron u E1S, što rezultira ravnotežom između dva steroida u različitim tkivima. U skladu s tim, utvrđeno je da E1S transaktivira estrogenski receptor u fiziološki važnim koncentracijama. To je smanjeno uz istovremenu primjenu irosustata (STX-64), inhibitora steroidne sulfataze, što ukazuje na važnost transformacije estron-sulfata u estron u estrogenosti E1S. 

Za razliku od nekonjugiranih estradiola i estrona, koji su lipofilni spojevi, E1S  anion  je hidrofilni. Kao rezultat toga, dok su estradiol i estron u stanju da lako difundiraju kroz lipidni dvosloj ćelija, E1S nije u mogućnosti proći kroz ćelijsku membranu.

E1S, koji služi kao prekursor i međuprodukt za estron i estradiol, može biti uključen u patofiziologiju estrogen-povezane bolesti, kao što su rak dojke, benigna bolest dojke, rak endometrija, rak jajnika, rak prostate i rak debelog creva. Zato inhibitor enzima steroidne sulfataze i 17β-hidroksisteroidne dehidrogenaze i inhibitori OATP, koji sprečavaju aktivaciju E1S u estron i estradiol, od interesa su za potencijalno liječenje takvih stanja. 

**Napomene**: **Koncentracija** steroida u cirkulaciji određuje se brzinom kojom se on luči iz žlijezda, brzinom metabolizma prekursora ili prehormona u steroid i brzinom kojom ga tkiva izlučuju i metaboliziraju. **Stopa sekrecije** steroida odnosi se na ukupno lučenje spoja iz žlijezde po jedinici vremena. Stope sekrecije procjenjivane su uzorkovanjem venskog izliva iz žlijezde tokom vremena i oduzimanjem arterijskog i perifernog venskog hormona. **Metabolički klirens** steroida definira se kao količina krvi koja je u potpunosti očišćena od hormona u jedinici vremena.**Stopa proizvodnje** steroidnog hormona odnosi se na ulazak u krv spoj iz svih mogućih izvora, uključujući sekreciju iz žlijezda i pretvorbu prohormona u steroid koji nas zanima. U stabilnom stanju količina hormona koja ulazi u krv iz svih izvora bit će jednaka brzini kojom se uklanja  (stopa metaboličkog klirensa) pomnožena sa koncentracijom u krvi (stopa proizvodnje = stopa metaboličkog klirensa × koncentracija). Ako je mali doprinos metabolizma prohormona cirkulacijskom bazenu steroida, tada će se stopa proizvodnje približiti brzini sekrecije. **Izvori**: Vidi predložak.

## Reference
## Dopunska literatura
* 

Kategorija:Estrani
Kategorija:Estrogeni
Kategorija:Estronski esteri
Kategorija:Ljudski metaboliti
Kategorija:Prolijekovi
Kategorija:Fenolski esteri
Kategorija:Hormoni
Transdukcija signala

thumb|upright=2.5|right|Pregled puteva transdukcije  signala
**Transdukcija signala**, **prijenos signal** ili **signalizirajuća kaskada** – u biologiji − je mehanizam kojim se konvertiraju mehanički/hemijski ćelijski stimulusi u specifični ćelijski odgovor.&nbsp; Prijenos signala započinje sa receptorskim signalom, i završava se sa promenom čelijske funkcije.

Transmembranski receptori premoštavaju ćelijsku membranu, i izlažu dio receptora izvan i dio unutar ćelije.&nbsp; Hemijski signal se vežee za vanjski dio receptora, mijenjajući njegov oblik i prenoseći drugi signal unutar ćelije.&nbsp; Neki hemijski glasnici, kao što je testosteron, mogu prolaziti kroz ćelijsku membranu i da se direktno vežu za receptore u citoplazmi ili jedru.

U pojedinim signalnim putevima postoji kaskada signala u ćeliji.&nbsp; Sa svakim korakom kaskade, signal može biti pojačan, tako da inicijalno slabisignal može izazvati veliki odgovor.&nbsp; Konačno, signal uzrokuje ćelijsku promjenu, u ekspresiji DNK u jedru ili u aktivnosti enzima u citoplazmi.

Ovi procesi mogu se odvijati u toku nekoliko milisekundi (za ionski fluks), minuta (za proteinski i lipid-posredovanu kinaznu kaskadu), sati, ili dana (za ekspresiju gena).

## Reference 
## Dopunska literatura 
* 
* 
*  
* 

## Vanjski linkovi 
* Netpath - prijenos signala kod ljudi 
* Transdukcija signala - Virtualna biblioteka biohemije i ćelijske biologije 
* TRANSPATH(R)  
* 
* www.Redoxsignaling.com

Kategorija:Citologija
Kategorija:Ćelijska signalizacija
Kategorija:Neurohemija
Kategorija:Transdukcija signala
James P. Allison

alt=James P. Allison|mini|James P. Allison (2018)|186x186piksel
**James Patrick Allison** (rođen 7. augusta 1948) američki je imunolog i nobelovac koji zauzima mjesto profesora i predsjedavajućeg katedre imunologije i izvršnog direktora platforme za imunoterapiju u MD Anderson Centru za rak na Univerzitetu u Teksasu.

Allison je bio najmlađi od trojice sinova Constance Kalula (Lynn) i Alberta Murphyja Allisona. Njegov nastavnik matematike u osmom razredu inspirisao ga je da se posveti karijeri u nauci, provođenjem ljeta u ljetnom programu obuke iz nauke koji je finansirala Nacionalna fondacija za nauku na Univerzitetu Teksasa u Austinu, te završivši srednjoškolski studij biologije putem dopisnog kursa u srednjoj školi Alice. Allison je stekao diplomu prvostupnika mikrobiologije na Univerzitetu Teksasa u Austinu 1969. godine, gdje je bio član bratstva Delta Kappa Epsilon.

Doktorirao je filozofiju iz bioloških nauka 1973. godine, također na Univerzitetu Teksasa u Austinu, kao student G. Barrieja Kitta.lijevo|mini|360x360px| Terapija raka inhibicijom negativne imunološke regulacije (CTLA4, PD1)Njegova otkrića dovela su do novih tretmana karcinoma za najsmrtonosnije karcinome. Također je direktor naučnog savjetodavnog vijeća Instituta za istraživanje raka (CRI). Dugo ga zanimaju mehanizmi razvoja i aktivacije T-ćelija, razvoj novih strategija za imunoterapiju tumora, i prepoznat je kao jedan od prvih ljudi koji su izolirali protein kompleksa antigenskog receptora T-ćelija.

Godine 2014. dobio je Nagradu za prodor u naukama o životu ; 2018. je podijelio Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu sa Tasukuom Honjom.

Prema kvantitativnoj analizi, Allison je bio najviše rangirani dobitnik najprestižnijih međunarodnih nagrada za nauku u periodu 2010–2019, primivši 13 od 40 najboljih takvih nagrada u bilo kojoj oblasti nauke.

Godine 1982. Allison je prvi otkrio T-ćelijski receptor. Allisonovo istraživanje s ciljem razjašnjavanja mehanizama T-ćelijskih odgovora provedeno je 1990-ih na Univerzitetu Kalifornija, Berkeley. Početkom 1990-ih, pokazao je da CTLA-4 djeluje kao inhibitorna molekula koja ograničava T-ćelijske odgovore. Godine 1996. Allison je prvi pokazao da blokada antitijelima inhibitornog molekula T-ćelija (poznatog kao CTLA-4 ) može dovesti do pojačanih antitumorskih imunoloških odgovora i odbacivanja tumora.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Academic Home Page
* Howard Hughes Medical Institute bio 
* James P. Allison publikacije indeksirane na Google Scholar
* James P. Allison on Nobelprize.org including the Nobel Lecture December 7, 2018 *Immune Checkpoint Blockade in Cancer Therapy: New insights, opportunities, and prospects for cures*

Kategorija:Rođeni 1948.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, Alice (Texas)
Kategorija:Američki imunolozi
Terpenoid

**Terpenoidi**, koji se ponekad nazivaju i **izoprenoidi**, velika su i raznovrsna klasa organske hemikalije koje se prirodno javljaju sa spojevima sa 5 ugljičnih izoprena i izoprenskih polimerina zvanim terpeni. Većina su multiciklične strukture s funkcionalnim grupama koje sadrže kisik. Oko 60% poznatih prirodnih proizvoda su terpenoidi .  Iako se ponekad koriste naizmenično sa terpenima, terpenoidi sadrže dodatne funkcionalne grupe, obično sadrže O.  Terpeni su hidrokarboni.

Biljni terpenoidi se koriste zbog aromatskih kvaliteta i imaju ulogu u tradicijskim biljnim lijekovima. Terpenoidi doprinose mirisu eukaliptusa, okusima cimeta, karanfilića i đumbira, žutoj boji suncokreta  i crvenoj boji u paradajzima. Poznati terpenoidi uključuju citral, mentol, kamfor, salvinorin A u biljci * Salvia divinorum *, kanabinoid  u kanabisu, ginkgolidima i bilobalidima u *Ginkgo biloba* i kurkuminoidi pronađeni u kurkuma i sjemenkama gorušice. Provitamin beta karoten je derivat terpena koji se naziva karotenoid.

Steroidi i steroli u životinja su biološki proizvedeni od terpenoidnih prekursora. Ponekad se terpenoidi dodaju u proteine, npr. da bi se pojačalo njihovo vezanje za ćelijsku membranu; ovo je poznato kao izoprenilacija.

## Struktura i klasifikacija 
Terpenoidi su modificirani terpeni, pri čemu su metilne grupe  pomaknute ili uklonjene ili su dodani kisikovi atomi. Neki autori šire koriste termin "terpen" da bi obuhvatili terpenoide. Baš kao i terpeni, i terpenoidi se mogu klasificirati prema broju izoprenskih jedinica koje čine matični terpen: 

Terpenoidi se mogu klasificirati i prema tipu i broju cikličnih struktura koje sadrže: linearne, aciklične, monociklične, bicikličke, triciklične, tetracikličke, pentacikličke ili makrociklične.

Taxol.svg|Paklitaksel je diterpenoidni lijek protiv raka
Terpineol alpha.svg|Terpineoli su monoterpenoidi.
(S)-Humulone.svg|thumb|Humuloni su klasificirani kao seskviterpenoidi.
All-trans-Retinol2.svg|Retinol je diterpenoid.
Beta-thujaplicin.png|Hinokitiol je monoterpenoid, tropolonski derivat.
Limonin.svg|Limonin, obični limonoid, je triterpenoid.
Geosmin_Structural_Formulae.svg|Geosmin je seskviterpenoid.

## Biosinteza 
Terpenoidi, barem oni koji sadrže alkoholnu funkcionalnu grupu, često nastaju hidrolizom karbokactionskih intermedijera proizvedenih iz geranil-pirofosfata. Analogno hidrolizi međuprodukata iz farnezil-pirofosfata daje seskviterpenoid e, a hidrolizom međuprodukata iz geranilgeranil-pirofosfata daje diterpenoide, itd.
.

## Također pogledajte 
* Lista antioksidanasa u hrani
* Lista fitohemikalija u hrani
* Ishrana
* Fitohemija
* Sekundarni metaboliti

## Reference 
## Vanjski linkovi
*IUPAC nomenclature of terpenoids


Kategorija: Komunikacija biljaka
Acetiltransferaza

:2.3.1.6)]]
- kompleks (EC broj:2.3.1.9)]]
**Acetiltransferaza** ili **transacetilaza**  je tip  transferaznih enzima koji prenosi acetil grupu.

Primjeri uključuju:
*Histon-acetiltransferaza uključujući CBP histon acetiltransferaza
* Holin-acetiltransferaza
* Levomicetin-acetiltransferaza
* NatA-acetiltransferaza
* NatB-acetiltransferaza 
* Hloramfenikol-acetiltransferaza
* Serotonin N-acetiltransferaza

## Također pogledajte
* Aciltransferaza
* Acetilacija

## Reference
## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Transferaze
Kategorija:Enzimi
Unutarćelijski receptor

**Unutarćelijski receptori** su receptori koji se nalaze unutar ćelije, umjesto na površini ćelijske membrane. Primjeri takvih receptora su klasa jedarnih receptora lociranih u jedru i citoplazmi i IP3 receptor na endoplazmatskom retikulumu. Ligandi koji se vezuju za njih su obično intracelularni sekundarni glasnici poput inozitol-trisfosfata (IP3) i vanćelijski  lipofilni hormoni, npr. steroidni. Pojedini inutarkrini peptidni hormoni su također unutarćelijski receptori.

## Primjeri 
*Transkripcijski faktori
*Jedarni receptori
*Ostali
** Sigma1 (neurosteroidi)
** IP3 receptor (inozitol-trifosfat, IP3)

## Također pogledajte
* Receptor
* Steroidni hormon

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* *Nuclear Receptor* journal homepage
* Nuclear receptor resource  at Georgetown University
* Nuclear receptor signalling atlas  (NURSA, open-access journal)

Kategorija:Unutarćelijski receptori
Kategorija:Receptori
Endogen

Riječ  **endogeno** (grčki ἐνδ – endo = unutra, od γένος – génos = generirano interno) znači da nešto proizlazi iz unutrašnjih uzroka ili djeluje prema unutra ili prema van iz sistema. Suprotno tome je egzogeno (=vanjsko). Te se riječi koriste u raznim naukama.

## Etimologija 
Riječ se sastoji od grčkih komponenata riječi *endo *  ἐνδ = iznutra i sufiksa "–gen" (γένος *ganos* = porijeklo). Endogeno, dakle, znači da je nešto nastalo unutrašnjim uzrocima. Ako se riječ koristi u prirodnim naukama i medicini, obično se odnosi na uzroke koji proizlaze iz samog organizma, djelujući na tijelo iznutra. Ovo može opisati materijale, supstance, bakterije, viruse ili procese, naprimjer. Riječ endogeni koristi se i u drugim predmetnim područjima.

## Upotreba u raznim naukama 
* U botanici endogeni biljni dijelovi su oni dijelovi biljaka koji ne nastaju iz slojevi tkiva na površini, već unutar biljaka. Kako rastu, onda prodiru u vanjske (egzogene) slojeve tkiva.
* Geologija takođe imenuje endogene procese, to jest procese koji nastaju u unutrašnjosti zemlje, putem unutrašnjih sila poput napetosti i toplote.
* Medicina govori o endogenim supstancama, bolestima ili patogenima, kada se pojave unutar živog bića.
* U virusologiji govori se o endogenim virusima ako su u stanju da se integrišu u genom svoje ćelije domaćina. Primjeri su endogeni retrovirusi (najpoznatiji HIV) i određeni gigantski virusi u  NCLDV. 
* U psihijatriji endogene psihoze ili psihopatije skupni izraz za bolesti koje su uzrokovane više unutrašnjim sastavom nego vanjskim utjecajima.
* Psihologija govori o endogenim faktorima ili procesima koji proizilaze iz psihološkog raspoloženja odoba.
* U sociologiji to je karakterizacija društvene promjene  uzrokovane unutar društva (opozicija: *egzogena* društvena promjena uzrokovana drugim društvima)
* U statistici endogene varijable označavaju one faktore čije karakteristike treba objasniti ili predvidjeti uzročnim ili modelom strukturne jednadžbe.
* U ekonomiji, varijable se nazivaju endogenima ako predstavljaju zavisnu varijablu u modelu. Njihova vrijednost rezultat je strukture modela i egzogenih varijabli modela. Također pogledajte test endogenosti, endogena varijabla, Hausmanov test specifikacije, regresiona analiza diskontinuiteta, linearni modeli podataka i instrumentalna procjena varijable.

## Reference
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Apstrakcije
Kategorija: Riječi
Kategorija:Grekizmi
Harvey J. Alter

mini|Alter 2020.
**Harvey James Alter** (rođen 12. septembra 1935.) američki je medicinski istraživač, virusolog, ljekar i dobitnik Nobelove nagrade, koji je najpoznatiji po svom radu koji je doveo do otkrića virusa hepatitisa C.

Alter je bivši šef odjela za zarazne bolesti i pomoćni direktor za istraživanje Odjela za transfuzijsku medicinu Kliničkog centra Warren Grant Magnuson u Nacionalnom institutu za zdravstvo (NIH) u Bethesdi, Maryland. Sredinom 1970-ih, Alter i njegov istraživački tim pokazali su da većina slučajeva post-transfuzijskog hepatitisa nije posljedica virusa hepatitisa A ili hepatitisa B. Radeći samostalno, Alter i Edward Tabor, naučnik iz američke Uprave za hranu i lijekove, istraživanjima prenosa na šimpanzama dokazali su da je novi oblik hepatitisa, u početku nazvan "ne-A, ne-B hepatitis", uzrokovao infekcije i da je uzročnik je vjerovatno bio virus. Ovaj je rad na kraju doveo do otkrića virusa hepatitisa C 1988. za koji je podijelio Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu 2020, zajedno s Michaelom Houghtonom i Charlesom M. Riceom.
mini|Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu 2020: Seminalni eksperimenti HJ Altera, M Houghtona i CM Rice-a koji su doveli do otkrića HCV-a kao uzročnika ne-A, ne-B hepatitisa.
## Reference 
Kategorija:Rođeni 1935.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, New York
Kategorija:Američki ljekari
Kategorija:Američki virolozi‏
5α-Dihidroprogesteron

**5α-Dihidroprogesteron** ili **5α-DHP**, **alopregnanedion**, ili  **5α-pregnan-3,20-dion**,  je  endogeni progestogen i neurosteroid koji se sintizira iz progesterona. Također je intermedijer u sintezi alopregnanolona i izopregnanolona iz progesterona.

5α-DHP se metabolizira aldo-keto reduktaza (AKR) AKR1C1, AKR1C2 i AKR1C4 s visokom katalitičkom efikasnošću. AKR1C1 preferencijalno formira 20α-hidroksi-5α-pregnan-3-on, dok AKR1C2 preferencijalno formira alopregnanolon.

5α-DHP je agonist progesteronskog receptora i pozitivni alosterični modulator receptora GABAA (iako sa afinitet za ovaj receptor smatra relativno niskim (u poređenju sa 3α-hidroksiliranim progesteronskim metabolitima,  kao što su alopregnanolon i pregnanolon)). Također je utvrđeno da djeluje kao negativni alosterični modulator receptora GABAA-rho. Utvrđeno je da steroid ima 82% afiniteta progesterona za progesteronski receptor u maternici rezus majmuna. Smatra se da 5α-dihidroprogesteron ima oko 33% relativnog progestogenskog potencijala. Pored toga, slab je agonist recegnana X-receptora (PXR) (EC50  > 10.000 μM), sa približno šest puta manjom relativnom potencijom za njegov 5β-izomer, 5β-dihidroprogesteron.

Alopregnanolon se transformira natrag u 5α-DHP, pomoću enzima  3α-hidroksisteroid oksidoreduktaza, a konverzija alopregnanonlona u 5α-DHP odgovorna je za progestogenu aktivnost alopregnanonlona. 5α-DHP, preko progesteronskog receptora i alopregnanolon preko receptora GABAA</sub djeluju zajedno da induciraju lordoza kod životinja.

## Također pogledajte
* 3α-Dihidroprogesteron
* Epipregnanolon
* 3β-Dihidroprogesteron
* Alopregnanediol

## Reference 
Kategorija:Neurosteroidi
Kategorija:Progestogeni
Kategorija:Agonisti receptora za trudnoću
Kategorija:Diketoni
Kategorija:Trudnoća
Kategorija:Hormoni
Hipoderma

**Potkožno tkivo** (potkožno, ispod kože), također zvano **hipoderma**, **hipoderm** (*subcutis* = potkoža, u smislu ispod derme). To je najdonji sloj pokrovnog sistema kod kičmenjaka. Tipovi ćelija koje se nalaze u hipodermi su fibroblasti, masne ćelije i makrofagi. Hipoderma je izvedena iz mezoderma, ali za razliku od dermisa, nije izvedena iz dermatomne regije mezoderma. U artropodima, hipoderma je epiderni sloj ćelija koji luči hitinsku kutikulu. Termin se također odnosi na sloj ćelija neposredno ispod epiderme biljaka.

Hipoderma je ispod dermisa koji je ispod epiderme. Koristi se uglavnom za skladištenje masti.

Ovaj sloj tkiva  je neposredno ispod dermisa kože kičmenjaka. Često se naziva potkožnim tkivom. Hipoderma se sastoji prvenstveno od rastresitog vezivnog tkiva. Sadrži veće krvne sudove i nerve od onih koji se nalaze u dermisu.

## Struktura 
* Vlaknaste vrpce učvršćuju kožu za duboku fasciju
* Kožni nervi
* Zglobne žlijezde, u prostoru iznad zglobova, kako bi se olakšao nesmetan prolaz gornje kože
* Fini, ravni listovi mišića na određenim lokacijama, uključujući vlasište, lice, šaku, bradavicu i skrotum, zvani *panniculus carnosus*

Kod nekih životinja, poput kitova i hibernirajućih sisara, hipoderma je važan izolacijski sloj i / ili zaliha hrane.

U nekim biljkama, hipoderma je sloj ćelija neposredno ispod epiderme listova. Često je mehanički ojačana, naprimjer, u  bora, čineći dodatni zaštitni sloj ili tkivo za skladištenje vode.

### Potkožna mast
Potkožno masno tkivo je najrasprostranjeniji sloj potkožnog tkiva. Sastoji se od adipocita koji su grupirani u lobule odvojene vezivnim tkivom. Broj adipocita varira između različitih dijelova tijela, dok njihova veličina varira u skladu s prehrambenim stanjem tijela. Djeluje kao podloga i kao rezerva energije, kao i za manji dio termoregulacije putem izolacije. Potkožna masnoća nalazi se odmah ispod kože, za razliku od utrobne masti koja se nalazi u peritoneumskoj šupljini i može se izmjeriti pomoću tjelesne masti vilica, kako bi se dobila okvirna procjena ukupne tijelesne adipoznosti.

## Klinički značaj
### Injekcije
Injekcija u potkožno tkivo je način primjene koji se koristi za lijekove kao što je insulin: jer je visoko vaskularno tkivo koje brzo apsorbira lijekove. Smatra se da je potkožna injekcija najučinkovitiji način davanja nekih lijekova, kao što su ljudski hormoni rasta. Baš kao što potkožno tkivo može skladištiti masno tkivo, ono može pružiti i dobar prostor za skladištenje lijekova koji se trebaju postupno oslobađati jer je protok krvi ograničen.

### Bolesti 
* Potkožni apsces
* Potkožni tumor

## Također pogledajte
*Epiderma
*Derma

## Reference
Kategorija:Anatomija kože
Kategorija:Anatomija čovjeka
Egzogenost

U raznim kontekstima, **egzogenija** ili **egzogenost** (grč. ἔξω – égzō  = izvan + γένεια – *géneia* = porijeklo) je činjenica radnje ili predmeta koji potiču izvana. Suprotno je endogenost ili endogenija, činjenica da je sistem pod unutrašnjim uticajem.

* U ekonomskim modelima, **egzogena** promjena je ona koja dolazi izvan modela i po njemu je neobjašnjiva .
* U ekonometriji, endogena slučajna varijabla je korelirana sa  pojamom greške u ekonometrijskom modelu, dok je egzogena varijabla slučajna i korelirana sa pojmom greške u ekonometrijskom modelu, dok egzogena varijabla nije.
* U biologiji, egzogeno kontrastno sredstvo u medicinskom snimanju, naprimjer, je tečnost ubrizgana u pacijenta intravenski što poboljšava vidljivost patoloških promjena, poput tumora. Egzogeni faktor je bilo koji materijal ili uticaj koji je prisutan i aktivan u nekom organizmu ili živoj ćeliji, ali koji je nastao izvan tog organizma, za razliku od endogenog faktora.
** Egzogeni faktori u medicini uključuju i patogene i terapeutike.
** DNK unesena u ćelije putem transfekcije ili virusne transdukcije egzogeni je faktor.
** Kancerogeni su egzogeni faktori.
* U geografiji i geologiji, egzogeni procesi se odvijaju izvan Zemlje i svih ostalih planeta. Vremenske prilike, erozija, transport i sedimentacija glavni su egzogeni procesi.
* U  psihologiji, egzogeni podražaji su vanjski podražaji bez svjesne namjere.  Primjer za to je pažnja koju privlači trepćuće svjetlo na periferiji vidnog polja.
* U ludologiji, proučavanju igara, egzogeni predmet je sve izvan same igre. Prema tome, masovna višeigračka internetska igra imala bi egzogenu vrijednost ako bi je učesnici kupovali novcem iz stvarnog svijeta, a ne valutom unutar igre (iako bi  troškovi u igri bili endogeni).
* U nauci o materijalima, egzogeno svojstvo supstance proizlazi iz vanjskih ili egzogenih uticaja, kao što je nano-dopirani materijal.
* U filozofiji ishodište postojanja sebe ili svog identiteta, koje proizlazi ili se održava izvan prirodnog područja ili područja pod uticajem, egzogeno je.

## Reference 
## Vanjski linkovi
*

Kategorija: Etimologija
Kategorija:Riječi
Tasuku Honjo

**Tasuku Honjo** (本庶 佑, Honjo Tasuku, rođen 27. januara, 1942) jeste Japanski ljekar naučnik i imunolog. Podijelio je Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu za 2018, i najpoznatiji je po identifikaciji programiranog proteina ćelijske smrti 1 (PD-1).
Poznat je i po molekularnoj identifikaciji citokina: IL-4 i IL- 5, kao i otkriće aktivacijom inducirane citidin deaminaze (AID) koja je bitna za rekombinaciju klasnih prekidača i somatsku hipermutaciju.

Izabran je za stranog saradnika Nacionalne akademije nauka Sjedinjenih Država (2001.), za člana Njemačke akademije prirodnih naučnika Leopoldina (2003.), a također i za člana Japanske akademije (2005.).

Godine 2018. dobio je Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu zajedno s Jamesom P. Allisonom. On i Allison zajedno su 2014. osvojili Tang nagradu za biofarmaceutske nauke za isto postignuće.

## Život i karijera 
lijevo|mini|200x200piksel| Na Nobelovoj konferenciji za štampu u Stockholmu, decembar 2018.
Honjo je rođen u Kyotu 1942. Diplomirao je 1966. na Medicinskom fakultetu, Kyoto University, gdje je 1975. dobio Ph.D. diplomu medicinske hemije pod nadzorom Yasutomi Nishizuke i Osamu Hayaishi-ja.
lijevo|mini|200x200piksel| Terapija raka inhibicijom negativne imunološke regulacije (CTLA4, PD1)
Honjo je uspostavio osnovni konceptualni okvir rekombinacije prekidača klase. Uspio je u kloniranju cDNA IL-4  i IL-5  citokina uključenih u prebacivanje klasa i alfa-lanac IL-2 receptora 1986, a dalje je otkrio AID  2000, demonstrirajući njegovu važnost u rekombinaciji prekidača klasa i somatske hipermutacije .

Honjo je 1992. prvi put identificirao PD-1 kao inducibilni gen na aktiviranim T-limfocitima, a ovo otkriće je značajno doprinijelo uspostavljanju principa imunoterapije raka blokadom PD-1.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1942.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Japanski ljekari
Kategorija:Japanski imunolozi
Kategorija:Biografije, Kyoto
100 (broj)

**Broj sto (100)** je prvi i najmanji trocifreni broj. Broj sto je broj koji slijedi poslije najvećeg dvocifrenog broja 99 (devedeset i devet).

Broj sto se rimskim brojevima piše kao C.

Sljedeći broj nakon 100 je 101 (sto jedan) ili (sto i jedan), a sljedeća stotica je 200.

## U matematici 
* kvadrat broja 10.
* složen broj, faktoriše se na proste činioce kao 22 • 52 = 100.
* broj koji u procentima predstavlja cjelinu - 100%.
* zbir kubova prva četiri prirodna broja: 100 = 13 + 23 + 33 + 43.

## U nauci 
* atomski broj fermija.
* temperatura na Celzijusovoj skali pri kojoj ključa voda, pri pritisku vazduha na površini mora.

## U sportu 
* Utrka na 100 metara je atletska disciplina.

## Ostalo 
* broj godina u jednom stoljeću.
* broj telefona policije u sljedećim državama: Grčka, Indija, Izrael i Nepal.
* broj telefona hitne pomoći i vatrogasaca u Belgiji.

## Reference 

Kategorija:Cijeli brojevi
Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (mješovito)

**Utrka u mješovitoj štafeti** na Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2021, održala se se 10. februara 2021. na slovenskoj Pokljuki.

## Rezultati
Početak utrke je bio u 14:30 po lokalnom vremenu (CET).

## Napomene
## Reference
Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.
Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 10 km

**Utrka u sprintu na 10&nbsp;km** na Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2021. u muškoj konkurenciji održala se 10. februara 2021. na slovenskoj Pokljuki.

## Rezultati 
Početak utrke je bio u 14:30. Prvih 60 takmičara kvalifikovali su se za utrku u potjeri 14. februara 2021.(Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu (UTC+1))

## Reference
Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.
Egzokrina žlijezda

**Egzokrine žlijezde** su žlijezde koje luče tvari na površinu epitela, putem kanala. Primjeri egzokrinih žlijezda uključuju znojne, pljuvačne, sise, cerumenske, suzne, lojne, prostatu i sluznice. Egzokrine žlijezde jedna su od dvija tipa  žlijezda u ljudskom tijelu, a druge su endokrine žlijezde, koje svoje proizvode izlučuju direktno u krvotok. Jetra i gušterača su i egzokrine i endokrine žlijezde; one su egzokrine  jer izlučuju proizvode – žuč i gušteračin sok –  u ljudski gastrointestinalni trakt kroz niz kanala, a endokrine jer izlučuju druge tvari izravno u krvotok.

## Klasifikacija 
### Struktura 
Egzokrine žlijezde sadrže žljezdani i kanalski dio čije se strukture mogu koristiti za klasifikaciju žlijezda.
* Dio kanala može biti razgranat (nazvan složeni) ili nerazgranati (nazvan jednostavnim).
* Žljezdani dio može biti cjevasti ili acinarni, ili može biti kombinacija oba (zvanog tubuloacinar, tj. cjevastoaninarni). Ako se žljezdani dio grana, tada se žlijezda naziva razgranata žlijezda.

### Način lučenja 
Na osnovu načina na koji se njihovi proizvodi luče, egzokrine žlijezde mogu biti apokrine, holokrine ili merokrine žlijezde.
* Merokrina sekrecija – ćelije izlučuju svoje supstance egzocitozom; naprimjer, acinarne ćelije gušterače.
* Apokrina sekrecija – dio ćelijske membrane koji sadrži pupoljke izlučivanja.
* Holokrina sekrecija – cijela ćelija se raspada da bi izlučila svoju supstancu; naprimjer, lojne žlijezde kože i nosa.

### Proizvod 
* Serozne ćelije luče protein, često enzim. Primjeri uključuju želučane ćelije i Panetova ćelija
* Mukozna ćelije luče sluzi. Primjeri uključuju Brunnerovu žlijezdu, jednjačke i pilorusne žlijezde 
* Mješovite žlijezde luče i proteine i sluz. Primjeri uključuju pljuvačne žlijezde: iako je parotidna žlijezda 20% pretežno serozna, sublingvalna žlijezda 5% uglavnom sluzna, a podvilična žlijezda 70% mješovita, uglavnom serozna žlijezda.
* Lojna žlijezda luči sebum, lipidni proizvod. Te žlijezde su poznate i kao uljne žlijezde, npr. Fordyceove pjege i Meibomove žlijezde.

## Dodatne slike 

Gray1033.png|Presjek ljudskog jednjaka
Gray1172.png|Disekcija laktacijske dojke  

## Također pogledajte
* Znojna žlijezda
* Lojna žlijezda

## Reference
## Vanjski linkovi
*Diagram at mhhe.com

Kategorija:Egzokrine žlijezde
Kategorija:Anatomija čovjeka
Michael W. Young

**Michael Warren Young** (rođen 28. marta 1949) američki je biolog i genetičar. Više od tri decenije posvetio je istraživanju proučavanja genetski kontroliranih obrazaca spavanja i budnosti kod *Drosophila melanogaster*.

Na Univerzitetu Rockefeller, njegova laboratorija je dala značajan doprinos u polju hronobiologije identificirajući ključne gene koji su povezani s regulacijom unutrašnjeg sata odgovornog za cirkadijske ritmove. Uspio je razjasniti funkciju *periodnog* gena koji je neophodan da bi muha pokazala normalne cikluse spavanja. Young-ovoj laboratoriji se pripisuje i otkrivanje *bezvremenskih* i *dvostrukih* gena, što stvara proteine koji su također neophodni za cirkadijski ritam. Dobitnik je Nobelove nagrade za fiziologiju ili medicinu za 2017, zajedno s Jeffreyem C. Hallom i Michaelom Rosbashom "za njihova otkrića molekularnih mehanizama koji kontrolišu cirkadijski ritam".

Godine 1971. diplomirao je biologiju na Univerzitetu u Teksasu u Austinu. Za vrijeme njegovog boravka ovdje, bio je fasciniran istraživanjima usredotočenim na *Drosophilu* . Tokom diplomskog rada saznao je za rad Rona Konopke i Seymoura Benzera s cirkadijskim mutantima *Drosophile*, što je dovelo do njegovog budućeg rada na kloniranju *periodičnog gena* . 
mini|Periodični i bezvremenski proteini vezuju se zajedno kako bi stvorili stabilizirani dimer, koji omogućava paru da uđu u jezgru. Fosforilacija perioda dvostrukim vremenom inicira degradaciju.

## Reference 
Kategorija:Biografije, Miami
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Rođeni 1949.
Kategorija:Američki biolozi
Kategorija:Američki genetičari
Grecizam

**Grecizmi** ili  **helenizmi** su riječi ili izraz koji potiču iz grčkog jezika i koristi se u drugim jezicima. Većina evropskih jezika sadrži velik broj helenizama, od kojih su mnogi moderno skovane riječi iz starogrćkog korijena.

## Helenizmi u bosanskom jeziku 
U bosanskom jeziku, helenizmi su obično naučni ili tehnički izrazi,  riječi iz grčkog koje se izgovaraju praktično na isti način i može se primijetiti da ih  postoji mnogo, kao što su 
*atom, muzika, melodija, harmonija, fizika, dijagram, teorija, hipoteza, mikro (=mali), makro (=veliki), euforija, alegorija, kontroverza, etika, estetika, politika, ekonomija, demokratija, strategija, taktika, tema, terapija, hidrologija.
Riječi koje počinju ili završavaju na:
***logija**, grafija, patija, telefon, bio, tele, psiho, teo, geo, trava, hemo, meta.
Neke su helenizme Rimljani preveli na svoj latinski  jezik, prema semantičkom praćenju i na taj način ih prenijeli, a samim tim i na bosanski jezik, na način da smo često imaju dvije riječi da označe istu stvarnost. Na primjer, grčko *metamorfoza*, sastavljen od prefiksa *meta* -, korijena *morf* i sufiksa *za*, prevedeno je na latinski *transformatio*, sastavljeno od prijevoda grčkog prefiksa *meta* – prema latinskom, *trans* – latinskog leksema za *oblik*, ekvivalentno grčkom *morfo* + latinski sufiks – *tio*, koji ima iste funkcije kao i grčki *osis*, što rezultira bosanskom dubletskom metamorfozom / transformacijom. Helenizmi su posebno zastupljeni u nauci, osobito u  medicini, jer su Grci (Hipokrat, Galen, Dioskorid) prvi napisali na ovu temu.

Helenizmi imaju neke probleme u njihovoj adaptaciji na bosanski i ostale evropske  jezike, posebno u fonetici i morfologiji. Naprimjer, nezgodno je oblikovati množinu grčkih riječi koje se završavaju na  *s* i teško ih je razlikovati od njihove jednine: *la*, *las* *sis*,  *tesis*.

## Također pogledajte 
* Anglizam
* Germanizam
* Latinizam
* Turcizam

## Reference 
## Vanjski linkovi
* Diccionario médico-biológico, histórico y etimológico

Kategorija:Grčki jezik
5 α-Androstandion

**5 α-Androstandion**, poznat i kao **5-androstandion** ili kao **5α-androstan-3,17-dion**,  se prirodno javlja u  androstanskim (5α-androstan) steroidima i endogenim metabolitima androgena poput testosterona, dihidrotestosterona (DHT), dehidroepiandrosterona (DHEA) i androstenediona. It is the C5 epimer of etiocholanedione (5β-androstanedione). Ima određenu androgenu) aktivnost.

## Reference
## Vanjski linkovi
* Androstanedione (HMDB0000899) - Human Metabolome Database

Kategorija:Hormoni
Kategorija:Steroidni metaboliti
Kategorija:Androgeni i anabolički steroidi
Kategorija:Androstani
Kategorija:Ketoni
Kategorija:Steroidi