Stephen Fry

**Stephen John Fry** (*Stiven Fraj*, rođen 24. augusta, 1957.) jeste engleski glumac, pisac, novinar, komičar, televizijski voditelj, režiser i upravnik fudbalskog kluba  Norwich City Football Club. Pažnju je prvi put privukao 1982. godine na prezentaciji "The Cellar Tapes" tokom Cambridge Footlights Revue, zajedno sa Hugh Lauriejem, Emmom Thompson i Tony Slatteryjem. Sa Lauriejem je nastupao kao duo Fry and Laurie, i bio je koscenarista u humorističkoj emisiji *A Bit of Fry and Laurie*: Zajedno su nastupali i u naslovnim ulogama u *Jeeves and Wooster*.

Kao solo glumac, Fry je igrao glavnu ulogu u filmu *Wilde*, zatim je glumio Melchetta u seriji *Blackadder*, kao i u glavnoj ulozi u seriji *Kingdom*. Fry je, takođe, bio voditelj kviza *QI*. Bio je voditelj i serije *Stephen Fry in America*, koja ga prikazuje kako putuje kroz 50 američkih država u toku šest epizoda.

Osim rada na televiziji, Fry se bavi i pisanjem; objavljuje kolumne i članke u časopisima i novinama, napisao je četiri romana i autobiografiju, *Moab Is My Washpot*. Često se pojavljuje na radiju BBC 4, igrajući u seriji *Absolute Power* i čest je gost u igrama kao što su *Just a Minute* i u ''I'm Sorry I Haven't a Clue'', gdje je bio jedan od tri voditelja koji su naslijedili voditelja Humphrey Lytteltona.

## Biografija 
Fry je rođen u Hampsteadu u Londonu, 24. augusta, 1957. godine, kao sin Marianne Eve Fry (née Newman) i Alan John Fry, koji je bio engleski fizičar i izumitelj. Njegovi baka i djed po majci, Martin i Rosa Neumann, a tetka njegove majke i njeni rođaci su umrli u Auschwitzu.

Nakon izlazka iz zatvora nastavio je sa školovanem i počeo je pripreme za upis na Cambridge. Nakon prijemnog, dobio je stipendiju Queens' College-a na Cambridgeu. Tokom studija priključio se amaterskoj glumačkoj grupi Cambridge Footlights, učestvovao je u takmičenju *University Challenge* i dobio je diplomu iz engleske književnosti. Na Cambidgeu je sreo svog budućeg saradnika i prijatelja, Hugh Laurieja.

## Karijera 
### Televizija 
mini|Fry na potpisivanju autobiografije, London, 2009.

Fryova karijera na televiziji je započela 1982, prenosom *The Cellar Tapes*, revije grupe Footlights iz 1981. godine, koju su napisali Fry, Hugh Laurie, Emma Thompson i Tony Slattery. Revija je privukla pažnju televizije Granada, koja je, želeći da ponovi uspjeh BBC-eve serije ''Not the Nine O'Clock News*, angažirala Frya, Laurija i Thompsonovu da glume uz Bena Eltona u seriji *There's Nothing to Worry About!.* Druga sezona, pod imenom *Alfresco*, bila je emitirana 1983., a treća 1984. godine. Fry i Laurie su izgradili reputaciju komičnog dua. Godine 1983. BBC im je ponudio show *The Crystal Cube*, koji je prestao da se daje poslije prve sezone. Fry i Laurie su se pojavili u jednoj epizodi serije *The Young Ones*, 1984. i Fry je glumio u seriji *Happy Families*. Tokom 1986. i 1987. Fry i Laurie su izvodili skečeve na showu *Saturday Live*.

Godine 1986. BBC je ponudio Fryu i Laurieu još jednu emisiju, koja će postati *A Bit of Fry and Laurie*. Emisija je imala 26 epizode, podijeljene u 4 sezone, koje su se emitirale od 1986. do 1995. i bile su veoma uspješne. Tokom ovog perioda, Fry je glumio u *Blackadder II* kao Lord Melchett, i pojavljivao se u *Blackadder the Third* kao Duke of Wellington, i vratio se za seriju *Blackadder Goes Forth* kao general Melchett. Godine 1988. postao je redovni takmičar u popularnoj improvizacijskoj radijskoj komediji, *Whose Line Is It Anyway?*. Međutim, kada je premještena na televiziju, pojavio se samo tri puta, dva puta u prvoj i jednom u devetoj sezoni.

Između 1990. i 1993. Fry je glumio Jeevesa u *Jeeves and Wooster*, zajedno sa Hugh Lauriejem.

Godine 2000. Fry je glumio profesora Bellgrovea u seriji *Gormenghast* na BBC-u.

#### QI 
Godine 2003. počeo je da vodi *QI'', panelnu igru, koja je postala jedna od najgledanijih zabavnih programa na britanskoj televiziji. Godine 2006. dobio je Rose d'Or za "Najbolji takmičarski show" za svoj rad na ovoj emisiji.

#### Druge serije 
Godine 2006. Fry je snimio dokumentarnu emisiju *The Secret Life of the Manic Depressive*, koja je dobila nagradu Emmy. Narednedne godine snimio je dokumentarac na temu HIV/AIDS-a, *HIV and Me*. Također, 2006. pojavio se u seriji o genealogiji, *Who Do You Think You Are?*, prateći svoje genealoško stablo do svojih jevrejskih predaka u Slovačkoj. Njegov šestodjelni putopis *Stephen Fry in America* počeo je 12. oktobra, 2008. na BBC-u. Petodjelna serija, *More Fry in America*, je planirana za BBC4, koja sadrži dublje analize, koje Fry nije mogao da ubaci u originalnu seriju zbog manjka vremena.

Fry je učestvovao i u prirodnjačkim emisijama: radio je naraciju za *Spectacled Bears: Shadow of the Forest* za BBC-evu seriju *Natural World*, 2008. Fry se pojavljivao sa zoologom Mark Carwardineom, gdje njih dvojica istražuju ugrožene vrste; neki od ovih snimaka se pojavljuju u seriji *Last Chance to See*. Konačna emisija je emitirana tokom 2009.

Od 2007. do 2009. Fry je glumio i bio je izvršni producent u drami *Kingdom*, koja je emitovana tri sezone na ITV1. Glumio je psihijatra u američkoj seriji *Bones*.

Fry je 7. maja, 2008. održao predavanje na temu budućnosti javnog televizijskog servisa u Ujedinjenom kraljevstvu, koje je kasnije snimljeno za emitovanje.

Fry se pojavljuje i kao narator engleske verzije španske dječije animirane serije, *Pocoyo*.

### Film 
Nakon filmskog debija u filmu iz 1985., *The Good Father*, Fry je imao malu ulogu u *A Fish Called Wanda*, a zatim u glavnoj ulozi u ''Peter's Friends* Kennetha Branaghe, 1992. godine.

U romantičnoj komediji, I.Q. iz 1994. igrao je ulogu Jamesa Morelanda. Pojavljujući se kao Oscar Wilde (koji mu je bio idol od djetinjstva) u filmu iz 1997. godine, *Wilde*, ispunio je ulogu za koju je rečeno da je rođen. Godine 2001. igrao je u filmu Roberta Altmana, *Gosford Park* i u holandskom filmu *De ontdekking van de hemel*, režisera  Jeroen Krabbéa prema knjizi Harry Mulischa.

Godine 2003. Fry je imao svoj režiserski debi sa filmom *Bright Young Things*, koji je sam adaptirao prema romanu *Vile Bodies*. Godine 2001. počeo je da bude domaćin dodele nagrada BAFTA, i to je radio do 2006. Iste godine je napisao libreto i dijaloge za filmsku adaptaciju Kennetha Branaghe opere *The Magic Flute*.

Fry se redovno pojavljuje u filmovima; najčešće u obradama književnih klasika. Bio je narator u filmu filmskoj verziji iz 2005. romana *The Hitchhiker's Guide to the Galaxy*, a 2005. godine pojavio se još i u *A Cock and Bull Story*, zasnovanom na romanu *Tristram Shandy*, i u filmu *V for Vendetta*. Godine 2006. glumio je u filmu *Stormbreaker*, a 2007. se pojavio u vlastitom liku kao voditelj kviza u filmu  *St Trinian's*. Godine 2007, Fry je napisao scenarij za remake filma *The Dam Busters* reditelja Peter Jacksona.

Godine 2008. učestvovao je u filmu koji slavi 25. rođendan GNU-a, *Happy Birthday to GNU*. Bila mu je ponuđena uloga u filmu *Valkyrie*, ali nije mogao učestvovati. Fry je glumio u Burtonovoj verziji *Alice in Wonderland*, kao The Cheshire Cat, pored Johnny Deppa, Helene Bonham Carter i Anne Hathaway.

### Pozorište 
Fry je napisao predstavu *Latin!* (ili *Tobacco and Boys*) za Edinburgh Festival, 1980. godine, gdje je dobio nagradu "Fringe First". Predstava je ponovo igrana 2009. godine u Londonu u režiji Adama Spreadbury-Maher. *The Cellar Tapes*, iz 1981, je dobila Perrier Comedy Award. Godine 1984. Fry je adaptirao veoma uspješan mjuzikl iz 1930-ih, *Me and My Girl*, za West End, gdje se igrala osam godina.

Igrao je u predstavi Simona Graya, *Cell Mates*, koju je napustio nakon samo tri dana igranja na West Endu, nakon tuče na sceni. Kasnije je ovaj incident objašnjavao kao hipomaničnu epizodu u dokumentarcu o bipolarnom poremećaju. Godine 2007. Fry je napisao božićnu pantomimu, *Cinderella*, koja se igrala u Londonu.

Nakon tri nastupa u Australiji, Fry je najavio "nešto kao stand-up" nastup u Royal Albert Hallu u Londonu, septembra, 2010.

### Audio knjige 
Snimio je britanske verzije svih dijelova serijala o Harryju Potteru, autorice J. K. Rowling. Također, snimio je audio knjigu za *The Hitchhiker's Guide To The Galaxy*. Čitao je i neke od svojih knjiga, kao što je *The Stars' Tennis Balls*.

### Videoigre 
Fry je posudio glas Reaveru u videogiri *Fable II* i bio je pripovjedač igre *LittleBigPlanet*. Bio je, također, narator za prve četiri igre *Harry Potter*(*Philosopher's Stone*, *Chamber of Secrets*, *Prisoner of Azkaban* i *Goblet of Fire*). Najavljeno je da će ponoviti ulogu naratora u *LittleBigPlanet 2* i *Fable 3*, 2010. godine.

### Reklame 
Fry se pojavljivao u brojnim reklamama za kompanije i proizvode kao što su Marks and Spencer, Twinings, Kenco, Vauxhall, Direct Line, Calpol, Heineken, Alliance & Leicester, After Eights i Orange Mobile.

### Književnost 
Nakon objavljivanja prvog romana, *The Liar* (1993), Fry je bjavio još tri romana i nekoliko drugih dijela, kao i jednu autobiografiju. *Making History* (1997) jeste smješten u alternativnu realnost u kojoj je otac Adolfa Hitlera neplodan i njegova zamjena se pokazuje kao efikasniji Führer. Knjiga je osvojila nagradu Sidewise za alternativnu istoriju. *The Hippopotamus* (1994) se fokusira na Edwarda (Ted/Tedwarda) Wallacea i njegov boravak kod prijatelja Lorda Logana na seoskom imanju u Norfolku. *The Stars' Tennis Balls* (2000) jeste moderna verzija romana *Le Comte de Monte-Cristo*. Fryova knjiga, *The Ode Less Travelled: Unlocking the Poet Within* je vodič u pisanje poezije.

Kada piše prikaze knjiga za *Tatler*, Fry piše pod pseudonimom Williver Hendry, urednik *Najčudnijeg prijateljstva: Korespondencija Lorda Alfreda Douglasa i Jacka Dumpseya*. Nekada je bio kolumnista za *The Listener* i *The Daily Telegraph*. Danas piše nedeljnu kolumnu o tehnici za subotnje izdanje *The Guardiana*. Njegov blog je privukao više od 300.000 posjetilaca samo u prve dvije sedmice.

### Fudbal 
Fry je 13. augusta, 2010. postao član odbora direktora fudbalskog kluba Norwich City Football Club. Kao dugogodišnji navijač i redovni posjetilac utakmica, Fry je izjavio da je veoma sretan i ponosan zbog ulaska u direktorski odbor.

### Twitter 
Fry je dobio značajan uticaj preko društvene mreže Twitter. Fry često dobija ponude za promociju na njegovom nalogu, koji često pada zbog ogromnog prometa i velikog broja pratilaca. Fry često koristi svoj uticaj da promoviše nedovoljno vidljive muzičare i autore (što je često praćeno velikim porastom prodaje ili posjete njihovim sajtovima) ili da proširi vijesti koje se tiču medija i politike, kao što je bila oštra kritika koju je uputio kolumnisti Jan Moiru iz *Daily Mail''-a povodom njegovog teksta o preminulom članu grupe Boyzone, Stephenu Gatelyju.

Fry je 15. novembra, 2009. godine dosegao broj od 1.000.000 pratilaca na Twitteru. Ovaj događaj je obilježio humorističnim video blogom u kome se njegov klon, 'Step Hen Fry' javlja iz 2034. godine, kada su govori MySpace, Facebook i Twitter spojeni u 'Twit on MyFace'.

### Priznanja 
mini|Stephen Fry, London, 2009.

Fry je 1995. postao počasni doktor na univerzitetu Dundee, koji je imenovao svoju studentsku asocijaciju prema njegovom romanu *The Liar*. Fry je mecena pozorišne grupe Lip Theatre Company. Također, bio je dvije uzastopne godine Rektor Univerziteta Dundee. Fry je dobio u počasnu diplomu sa Univerziteta Anglia Ruskin u Cambridgeu, 2005. i imenovan je u počasnog predsjednika udruženja Cambridge University Quiz Society i za počasnog člana Queens' Collegea na Cambridgeu. On je mecena pozorišta Norwich Playhouse i potpredsjednik društva The Noël Coward Society. U julu 2010. imenovan je u počasnog člana Cardiff University-a.

Decembra, 2006. našao se na šestom mjestu BBC-eve top liste živih ikona. Čitaoci *Radio Times*-a su ga izglasali za najinteligentnijeg čovjeka na televiziji. Pink List novina *Independent on Sunday* imenovala ga je za drugu najuticajniju gej osobu u Britaniji u maju 2007. Prethodine godine našao se na 23. mjestu iste liste. Iste godine (2007), časopis *Broadcast* svrstao ga je na 4. mjesto najuticajnijih ljudi sa ekrana, opisujući ga kao polimata i "nacionalno blago".

BBC Four mu je posvetio dvije večeri programa 2007. povodom njegovog 50. rođendana. Prvo veče je sadržalo šesdesetominutni dokumentarac, *Stephen Fry: 50 Not Out*. Drugo veče je sadržalo interviju sa Mark Lawsonom i polusatnu emisiju *Stephen Fry: Guilty Pleasures*. *Stephen Fry Weekend* je imao takvu gledanost da je u toku septembra program repriziran na kanalu BBC Two.

Grupa dan le sac vs Scroobius Pip ga pominje u pjesmi "Thou Shalt Always Kill", u tekstu: "thou shalt not question Stephen Fry".

Tvrdi se da Fry drži britanski rekord u broju izgovaranja reči "fuck" u emisijama uživo.

## Privatni život 
Fry se trudio da svoju homoseksualnost sačuva kao tajnu tokom svog tinejdžerskog perioda u srednjoj školi. Fry tvrdi da nije imao seks 16 godina, od 1979. do 1995. Kada mu je postavljeno pitanje kada je prvi put spoznao svoju seksualnu orijentaciju, Fry je odgovorio: "Mislim da se to desilo kada sam izašao iz materice. Okrenuo sam se i pogledao u svoju majku i pomislio, 'Ovo je posljednji put da ulazim u ovo.'" Fry je bio 14 godina u vezi sa svojim bivšim partnerom, Danielom Cohenom. U julu 2010. je objavljeno da je u vezi sa glumcem Stevenom Webbom. Živi u Londonu i vozi TX4 londonski taksi.

Fry aktivno podržava Laburističku partiju već dugo godina i pojavljivao se u političkoj emisiji sa Hugh Lauriejem i Michelle Collinsom u novembru 1993. Uprkos tome, nije glasao na izborima 2005. godine, jer se nije slagao sa stavom u vezi sa ratom u Iraku nijedne partije. Iako je hvalio Blair/Brownovu vladu, kritikovao je njihov koncept "trećeg puta". Blizak je sa Princem Charlesom i bio je gost na njegovom vjenčanju sa Camillom 2005. godine.

Fry je prijatelj sa britanskim glumcem i komičarem, Rowanom Atkinsonom i bio je kum na njegovom vjenčanju. Također je dobar prijatelj sa glumcem Johnom Millsom. Bio je kum na vjenčanju Hugha Lauriea i krstio je svo troje njegove djece.

Fry je veoma zainteresovan za digitalnu tehnologiju i tvrdi da je kupio treći Macintosh koji je prodat u UK-u (njegov prijatelj Douglas Adams je kupio prva dva) i u šali kaže da nikada nije vidio smartphone koji nije kupio. Fry navodi Wikipediju kao jedan od njegovih omiljenih sajtova, "jer volim da saznam da sam umro i da sam trenutno u baletu u Kini, kao i mnoge druge tačne i važne informacije koje nam Wikipedia donosi."

## Bibliografija 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (to be published in the UK Sep 13, 2010)

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Zvanični sajt
* 
* 
* 

Kategorija:Rođeni 1957.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Biografije, London
Kategorija:Britanski glumci
Kategorija:Naratori i naratorke audio knjiga
Kategorija:Engleski glumci
Kategorija:Engleski Jevreji
Kategorija:Engleski komičari
Kategorija:Engleski pisci
Kategorija:Engleski režiseri
Kategorija:Engleski blogeri
Kategorija:Engleski voditelji
Kategorija:Engleski radijski glumci
Kategorija:Engleski pisci naučne fantastike
Kategorija:Engleski scenaristi
Kategorija:Gej glumci
Kategorija:Gej pisci
Kategorija:LGBTQ režiseri i režiserke
Kategorija:LGBTQ komičari i komičarke
Kategorija:LGBTQ scenaristi i scenaristkinje
Kategorija:LGBTQ televizijske ličnosti
Kategorija:LGBTQ osobe iz Engleske
Kategorija:Osobe sa bipolarnim poremećajem
Kategorija:Harry Potter
Kategorija:Rektori univerziteta Dundee
Kategorija:Dobitnici Nagrade "Sidewise"