Lac represor

dimernog LacI'*:  Dva monomera (od ukupno četiri) sarađuju u vezivanju svake sekvence DNK operatora. Monomeri (crveni i plavi) sadrže DNK vezujuće i jedrene domene (obilježene) koji su povezane linkerom (obilježen). Tetramerizacijski heliks C-terminala nije prikazan. Represor je prikazan u kompleksu sa DNK operatora (zlato) i ONPF (zeleno), antiinduktorskim ligandom (*tj. stabilizatorom vezivanja DNK)]]
'''*lac* represor'* (LacI) je protein koji se vezuje za DNK i inhibira ekspresiju gena koji kodira proteine uključene u metabolizam laktoze u bakterijama. Ovi geni su potisnuti kada laktoza nije dostupna ćeliji, čime se osigurava da bakterija ulaže energiju samo u proizvodnju neophodnog mehanizma za unos i korištenje laktoze kada je  prisutna. Kada laktoza postane dostupna, prvo se pretvara u alolaktozu pomoću β-galaktozidaze (lacZ) u bakterijama. Sposobnost vezivanja za DNK lac represora vezanog sa alolaktozom je inhibirana zbog alosterne regulacije, čime se mogu eksprimirati geni koji kodiraju proteine uključene u unos i korištenje laktoze.

## Funkcija 
*lac* represor (LacI) djeluje heliks-obrt-heliks motiv u svom DNK-vezujućem domenu, vezujući bazu specifično za glavni žljeb operatorske regije *lac* operona, sa osnovnim kontaktima također napravljenim od ostataka alfa-heliksa povezanih sa simetrijom, "zglobnih" spirala, koje duboko vežu u mali žlijeb. Ovaj vezani represor može smanjiti transkripciju Lac proteina, tako što okluzira RNK-polimerazno mjesto vezivanja ili podstiče DNK petlju. Kada je laktoza prisutna, alolaktoza se vezuje za *lac* represor, uzrokujući alosternu promjenu njegovog oblika. U svom promijenjenom stanju, *lac* represor nije u stanju da se čvrsto veže za svog srodnog operatora. Dakle, gen je uglavnom isključen u odsustvu induktora i uglavnom uključen u prisutnosti induktora, iako stepen ekspresije gena ovisi o broju represora u ćeliji i od afiniteta represora za vezivanje DNK. Izopropil β-D-1-tiogalaktopiranozid (IPTG) je često korišćeni mimik alolaktoze koji se može koristiti za indukciju transkripcije gena reguliranih *lac* represorom.

## Struktura 
Strukturno, *lac* proteinski represor je homotetramer. Tačnije, tetramer sadrži dvije podjedinice koje se vezuju za DNK sastavljene od po dva monomera (dimer dimera). Svaki monomer se sastoji od četiri različita regiona:)
*C-terminalni **tetramerizacijski region** (koji spaja četiri monomera u snop alfa-heliksa)

Vezanje DNK događa se preko N-terminalnog heliks-okret-heliks motiva i ciljano je na jednu od nekoliko sekvenci DNK operatora (poznate kao O1, O 2 i O3). Operatorska sekvenca O1 preklapa se malo sa promotorom, što povećava afinitet RNK-polimeraze za sekvencu promotora, tako da ne može ući u elongaciju i ostaje u abortivnoj inicijaciji. Osim toga, budući da svaki tetramer sadrži dvije podjedinice koje se vezuju za DNK, vezivanje višestrukih sekvenci operatora putem jednog tetramera inducira DNK petlju.

## Kinetika vezivanja i odvezivanja DNK 
LacI pronalazi DNK svog ciljnog operatora iznenađujuće brzo. *In vitro* pretraga je 10–100 puta brža od teorijske gornje granice za dvije čestice koje traže jedna drugu putem difuzije u tri dimenzije (3D). Da bi se objasnila brza pretraga, pretpostavljena je hipoteza da LacI i drugi transkripcijski faktor (TF) pronalaze svoja mjesta vezivanja olakšanom difuzijom, kombinacijom slobodne difuzije u 3D i 1D-klizanja na DNK. Tokom klizanja, represor je u kontaktu sa spiralom DNK, klizi okolo i prati njen glavni žlijeb, što ubrzava proces pretraživanja, produžujući ciljnu dužinu kada TF klizi na operatora sa strane. *In vivo* eksperimenti s jednom molekulom sa ćelijama *E.coli* testirali su sada i verificirali model olakšane difuzije i pokazali da TF skenira u prosjeku 45 bp tokom svakog kliznog događaja, prije nego što se TF spontano odvoji i nastavi sa istraživanjem genoma u 3D. Eksperimenti *in vivo* i *in vitro* pokazali su da je ta vjerovatnoća prepoznavanja operatora koji se mijenja sa sekvencom DNK, dok se vrijemeostajanja TF u vezanoj konformaciji na operatoru manje mijenja sa sekvencom. TF često napušta redoslijed koji je namijenjen regulaciji, ali na jakom ciljnom mjestu, gotovo uvijek napravi vrlo kratko putovanje prije nego što ponovo pronađe put nazad. Na makroskopskoj skali, ovo izgleda kao stabilna interakcija. Ovaj mehanizam vezivanja objašnjava kako proteini koji se vezuju za DNK uspijevaju brzo pretražiti ćelijski genom, bez da se predugo zaglave u sekvencama koje liče na pravu metu.

Simulacija molekulske dinamike sa svim atomima sugerira da transkripcijski faktor nailazi na barijeru od 1 *kBT* tokom klizanja i 12* kBT* za disocijaciju, što implicira da će represor kliziti preko 8 bp u prosjeku prije disocijacije. *In vivo* model pretraživanja za lac represor uključuje prijenos međusegmenata i skakanje, kao i gužvanje drugim proteinima koji genom u ćelijama "E.coli"  čine manje dostupnim za represor . Postojanje skakanja, gdje protein isklizne iz glavnog žlijeba DNK kako bi sletio u drugi obližnji žlijeb duž lanca DNK, dokazano je direktnije *in vitro*, gdje je uočeno da lac represor zaobilazi operatore, okrenuvši orijentaciju i rotirajući dužim korakom od perioda od 10,5 bp DNK dok se kreće duž njega.

## Otkriće
*lac* represor su prvi izolirali Walter Gilbert i Benno Müller-Hill 1966. Oni su pokazali da je *in vitro* protein vezan za DNK koja sadrži *lac'' operon, i da je oslobodio DNK kada IPTG (analog alolaktoze).

## Također pogledajte
*Lac operon

## Reference 
## Vanjske veze 
* 
*Više informacija na: the lac repressor molecule  on protein database
* Lac Repressor in Proteopedia.

Kategorija:Ekspresija gena
Kategorija:Bakterijski proteini