open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
5. august

**5. august / kolovoz (5. 8)** jest 217. dan godine po gregorijanskom kalendaru (218. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 148 dana.

## Događaji 
* 1992 – Masakr na Hrastovoj glavici
* 1995 – Hrvatska vojska oslobodila okupirani Knin u vojnoj operaciji "Oluja".

## Rođeni 
### 19. vijek 
* 1813 – Ivar Aasen, norveški pisac
* 1840 – Nikolaj Mandić, mitropolit zvorničko-tuzlanski i kasnije mitropolit dabrobosanski
* 1850 – Guy de Maupassant, francuski pisac

### 20. vijek 
* 1906 – John Huston, američki filmski režiser, scenarist i glumac
* 1950 – Rosi Mittermaier, njemačka alpska skijašica
* 1963 – Brian Sandoval, američki političar, bivši guverner Nevade
* 1976 – Damir Skomina, slovenski nogometni sudija
* 1983 – Alexandra Stoian, rumunska biatlonka
* 1992 – Amer Bekić, bosanskohercegovački nogometaš

## Umrli 
* 1848 – Pedro Vélez, meksički političar i pravnik
* 1889 – Fanny Lewald, njemačka književnica
* 1895 – Friedrich Engels, njemački sociolog, filozof i revolucionar
* 1940 – Frederick Albert Cook, američki istraživač i pisac
* 1955 – Carmen Miranda, portugalsko-brazilska pjevačica, plesačica i glumica
* 1962 – Marilyn Monroe, američka glumica, model i pjevačica
* 1986 – Himzo Polovina, bosanskohercegovački interpretator sevdalinki, tekstopisac, kompozitor i neuropsihijatar
* 1995 – Izet Nanić, zapovjednik 505. viteške brdske brigade
* 2000 – Alec Guinness, britanski glumac
* 2025 – Jorge Costa, portugalski nogometaš i trener

## Praznici 
* Dan pobjede i domovinske zahvalnosti u Hrvatskoj

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (5. august), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (5. august), *nytimes.com* 

august005
Toronto

**Toronto** je najnaseljeniji grad u Kanadi te glavni grad provincije Ontario. Nalazi se u Južnom Ontariju na sjeverozapadnoj obali jezera Ontario. Sa preko 2,5 miliona stanovnika, peti je najnaseljeniji grad u Sjevernoj Americi. Stanovnici Toronta sebe nazivaju *Torontonians* (engleski), odnosno *torontois* (francuski). Njegovo metropolitansko područje sa 5 miliona stanovnika je sedmi najveći urbani region u Sjevernoj Americi. Toronto je srce "Velikog Toronta" (engl. Greater Toronto Area odnosno GTA), i dio je gušće naseljenog regiona u Južnom Ontariju poznatom kao "Zlatna potkovica" (engl. Golden Horseshoe), što je dom za oko 8,1 miliona ljudi - otprilike 25% ukupnog stanovništva Kanade. Prema popisu iz 2011. godine, u urbanom dijelu Toronta je živjelo 5.132.794 a u metro području 5.583.064 stanovnika.

## Geografija 
Grad je dio Zlatne potkove regije Ontario – gusto naseljene regije s oko 7 miliona stanovnika. Oko 23% populacije Kanade živi upravo u ovom području, a oko 1/6 kanadskih radnih mjesta nalazi se u okvirima grada.

## Turizam 
Najviša građevina je CN toranj, visok preko 500 metara. Na iznenađenje arhitekata koji su gradili CN toranj zgrada je držala svjetski rekord preko 30 godina. Toronto Zoo je jedan od najvećih u svijetu. Dom je preko 5000 životinja i preko 460 različitih vrsta. Keramički muzej Gardiner je jedini muzej u Kanadi u potpunosti posvećen keramici, a kolekcija muzeja sadrži više od 2900 keramičkih djela iz Azije, Amerika i Evrope.

## Ekonomija 
Kao glavni grad Kanade u ekonomiji, smatra se kao "alfa" svjetski grad po Globalizaciji Svjetskih Gradova (GaWC) te je jedan od najznačajnijih financijalnih centara u svijetu.
Među vodeće sektore ekonomije spadaju finansije, poslovne usluge, telekomunikacije, zračno-kosmički prostor, transportacija, medija, umjetnost, televizijska produkcija, objavljivanje, software proizvodnja, medicinska istraživanja, obrazovanje, turizam, inženjerstvo, i sportska industrija.

## Također pogledajte 
* Chesswood Arena

## Reference 
Kategorija:Gradovi u Kanadi
Kategorija:Toronto
29. august

**29. august / kolovoz (29. 8)** jest 241. dan godine po gregorijanskom kalendaru (242. u prestupnoj godini). Do kraja godine još su 124 dana.

## Događaji 
* 1189. – Napisana Povelja Kulina bana.
* 1946. – Donesena Rezolucija Vijeća sigurnosti broj 8, o prijedlogu primanja  Narodne republike Albanije, Narodne republike Mongolije, Kraljevine Afganistana, Jordana, Irske, Portugala, Islanda, Sijama (današnjeg Tajlanda) i Švedske u članstvo Ujedinjenih nacija.

## Rođeni 
### 17. vijek 
* 1632 – John Locke, engleski filozof i empirist

### 20. vijek 
* 1915 – Ingrid Bergman, švedska filmska i pozorišna glumica
* 1935 – William Friedkin, američki režiser
* 1939 – Joel Schumacher, američki režiser, scenarist i filmski producent
* 1940 – Rinat Safin, sovjetski biatlonac, četverostruki svjetski prvak i olimpijski prvak u biatlonu
* 1942 – Sterling Morrison, američki gitarist
* 1947 – Mihalj Kertes, srbijanski političar
* 1954 – Željko Ivanković, bosanskohercegovački književnik i prevodilac
* 1956 – Víctor Figueroa, argentinski biatlonac
* 1958.
** Michael Jackson, američki pjevač i plesač
** Olga Odanović, srbijanska glumica
* 1969 – Gillian Hamilton, kanadska biatlonka
* 1973 – Ryōko Takahashi, japanska biatlonka

## Umrli 
* 1780 – Jacques-Germain Soufflot, francuski arhitekt
* 1904 – Murat V, osmanlijski sultan
* 1982 – Ingrid Bergman, švedska filmska i pozorišna glumica
* 2016 – Gene Wilder, američki glumac i komičar

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (29. august), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (29. august), *nytimes.com* 

august029
Vladimir Prelog

**Vladimir Prelog** (23. juli 1906 – 7. januar 1998) bio je hrvatsko-švicarski hemičar. Zajedno sa Johnom W. Conforthom za svoje radove iz oblasti stereoizomerije organskih molekula dobio je Nobelovu nagradu za hemiju 1975.

Rođen je u Sarajevu 1906, gdje je živio do 1915. Gimnaziju je završio u Zagrebu nakon što se porodica preselila tamo 1915, a nakon toga je studirao hemiju u Pragu, gdje je po završetku studija bio voditelj Laboratorijske firme G. J. Driza. Bio je direktor Zavoda za organsku hemiju Tehničkog fakulteta u Zagrebu, a od 1942. radio je u Saveznoj visokoj tehničkoj školi u Zürichu. Područje njegovih istraživanja bili su uglavnom heterociklički spojevi, alkaloidi i antibiotici. Glavno zanimanje bila mu je stereohemija molekula. Zaokupljao ga je problem prostorne građe molekula. Uveo je naziv hemijska topologija za područje stereohemije koje se bavi geometrijskim svojstvima molekula. Doprinio je objašnjenju strukture stereoida, kinina, strihnina i drugih alkaloida, a sintetizirao je mnoge organske spojeve. Njegovi radovi doprinijeli su razumijevanju prirode enzimskih reakcija.

## Reference
## Dodatna literatura 
* Prelog, Vladimir: *My 132 Semesters of Chemistry Studies*, Američko hemijsko društvo, Washington, D.C, 1991;  (autobiografija)

## Vanjski linkovi 
* Životopis napisan od samog Preloga  
* Prelogova biografija  na stranici ETH Zürich 

Kategorija:Rođeni 1906.
Kategorija:Umrli 1998.
Kategorija:Biografije, Sarajevo
Kategorija:Hrvatski naučnici
Kategorija:Hrvatski hemičari
Kategorija:Švicarski hemičari
Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za hemiju
Kategorija:Članovi ANUBiH
Kategorija:Članovi SANU
Kategorija:Članovi SAZU
Pohorje

**Pohorje** je planina u sjeverozapadnoj Sloveniji. Pretežno je obrasla crnogoričnim drvećem.

Proteže se između Drave na sjeveru te Dravsko-Ptujskog polja, na zapadu seže do Dravograda, a na istoku do Maribora, a na jugu do Slovenskih Konjica.

Različiti dijelovi planine imenovani su po obližnjim krajevima:
*Mariborsko Pohorje
*Zrečko Pohorje
*Slovengraško Pohorje
*Ribniško Pohorje.

Veći vodotoci su Lobnica, Bistrica, Pohorje (rijeka), Dravinja i Mislinja.

Najviši vrhovi su: 
*Rogla (1517 m)
*Črni vrh (1543 m)
*Velika Kopa (1522 m).

Poznata sportsko-rekreacijska središta su: Tri kralja, Bellevue, Bolfenk, Areh, Ribarska koča, Kope i Rogla.

Na skijaškom stadionu, u podnožju Pohorja (kod Maribora), održava se utrka za Svjetski kup u alpskom skijanju (za žene) Zlatna lisica.

Kategorija:Planine u Sloveniji
Nafta

mini|200px|Naftna platforma
**Nafta**, kao vrsta fosilnog goriva, je tamna i viskozna tekućina koja se obično pronalazi ispod površine Zemlje ili morskog dna. To je vrlo složena smjesa različitih spojeva, pretežno ugljikovodika alkanskog, cikloalkanskog i aromatskog reda čiji se sastav mijenja od nalazišta do nalazišta. Nagla potrošnja naftnih derivata je ubrzala razvoj metoda prerade nafte (frakciona destilacija, kreking, itd.). Danas nafta predstavlja sirovinu za proizvodnju pogonskog goriva motora, a također i kao sirovina u hemijskoj industriji. Hemijskom preradom nafte dobija se niz produkata koji se koriste u drugim oblastima industrije (sirovine za proizvodnju boja i lakova, rastvarači, itd.). Ova oblast se naziva petrohemijska industrija.

## Porijeklo nafte 
Od mnoštva teorija koje su se bavile porijeklom nafte, izdvajaju se dvije grupe teorija: biogena i nebiogena teorija. Prema biogenoj teoriji se smatra da je nafta nastala razgradnjom biljnih i životinjskih organizama u anaerobnim uslovima. Prema nebiogenoj teoriji, nafta je nastala od anorganskih spojeva ugljika u Zemljinom plaštu (metan, elementarni ugljik, ugljik dioksid, karbonati). Smatra se da su od ovih spojeva nebiogenim putem nastali ugljikovodici, koji napuštaju plašt i dolaze do površine ili se skupljaju kao rezervoari.

## Osobine nafte 
Nafta je viskozna tečnost čija se gustoća kreće od 0,72 - 1,0 g/cm3. Miris nafte zavisi od prisustva lahko isparljivih komponenata, a može biti neprijatan ukoliko je visok sadržaj sumporovih spojeva. Gustoća nafte zavisi od sastava: ako je prisutno više alifatskih ugljikovodika u odnosu na aromatske, gustoća je manja.

### Hemijski sastav 
Sastav sirove nafte se razlikuje u zavisnosti od nalazišta. Glavne komponenete su *alkani*, *cikloalkani* i *aromatski ugljikovodici*. Osim ugljikovodika u nafti mogu biti prisutni organski spojevi sa sumporom, kisikom i dušikom. Sirova nafta može sadržavati male količine vode (kao emulzija) i male količine metala. Zbog velikog broja ugljikovodika i mogućnosti izomerije, nafta može sadržavati na desetine hiljada različitih spojeva.

## Također pogledajte 
* Dizel gorivo
* Oktanski broj
* Yukos
## Vanjski linkovi
*  
* online e-Learning izvori o nafti iz IHRDC 
* In-depth: Brent and WTI crude oil. What makes price difference 


Kategorija:Fosilna goriva
Kategorija:Hemijske smjese
Coca-Cola

[mini|Flaširanje; tvornica Coca-Cola Canada Ltd; 8. januar 1941, [Montreal]]
**Coca-Cola** (fonol.: *koka-kola*) popularno je gazirano bezalkoholno piće koje proizvodi američko preduzeće Coca-Cola. Prodaje se u više od 200 država svijeta. Proizvodi se u Atlanti, Georgia. Danas se prodaje u nekoliko vrsta, kao što su Diet, Cherry, Vanilla ili Zero.

Napravio je američki farmaceut John Pemberton 1886. godine. U početku je bila patentirani lijek, ali kada je Pemberton u nju dodao karamelu – dobila je primamljiv okus i tako je nastao najpopularniji sok na svijetu.

Zaštitni znak "Coca-Cola" jedan je od najpoznatijih logoa na svijetu i znak zapadnjačkog životnog stila. Američki TV kanal "The History Channel" objavio je da je riječ *Coca Cola* druga najpoznatija riječ na svijetu (poslije riječi '''').

## Također pogledajte 
* Coca-Cola C2

## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Coca-Cola
Kategorija:Multinacionalne kompanije sa sjedištem u SAD-u
Kategorija:Američki izumi
France Prešeren

**France Prešeren** (3. decembar 1800 – 8. februar 1849) bio je slovenski pjesnik i pravnik.

Franc Prešeren danas važi za najvećeg slovenskog pjesnika. Njegova pjesma *Zdravljica*, napisana 1844. godine, je današnja državna himna Republike Slovenije.

Prešeren se rodio u kmetskoj porodici. Po sticanju diplome na bečkom pravnom fakultetu vratio se u Ljubljanu, gdje je radio kao advokat. Tu je i nastala većina njegovih pjesama.

Prešeren je tako postao prvi Slovenac, koji se kvalitetom svog pisanja mjerio sa svojim evropskim savremenjacima.

Životni put pjesnika obilježen je nesretnom zaljubljenošću u bogatu *Primicovu Juliju*, kojoj je posvatio svoj Sonetni vijenac (1834) i mnoge druge ljubavne pjesme.

Posebno je važan jer je obogatio književnost tako što je unio razne motive (npr. položaj pjesnika u društvu).

Potrebno je spomenuti da je stvorio pjesnički jezik, postavio temelje jezika slovenske književnosti i uključio slovensku književnost u evropsku.

## Život i djetinjstvo 
### Mladost i školstvo 
France Prešeren se je rodio kao treće dijete i prvi sin majke Mine i oca Šimna. Već jako rano je pokazao talent, zato su ga 1808. godine poslali stricu Jožefu koji je bio sveštenik. Od 1810. pohađao je osnovnu školu u Ribnici gdje je kao odličan učenik upisan u zlatnu knjigu. 1812. godine je školovanje nastavio u Ljubljani gdje je sljedeće godine krenuo u gimanziju. Nakon završene gimnazije je u Ljubljani završio još dva razreda tadašnje filozofije i 1821. otputovao u Beč gdje je završio još treći razred. Sljedeće godine se je upisao na bečki pravni fakultet. 1824. godine je porodici napisao pismo gdje je rekao da se je konačno upisao na studij prava. Došlo je do sukoba između roditelja zato što je majka željela da postane sveštenik.

Na odmorima se vraćao kući gdje je posjećivao svoje stričeve. Tamo se zaljubio u kćerku ugostitelja Zaliku Dolenc.

### Čop i Kranjska čbelica 
1828. godine je završio svoj studij i na ljeto otišao na Moravsku nakon toga se je vratio u Ljubljanu gdje je kod advokata Leopolda Baumgartnerja počeo obavljati dužnosti advokatskog pripravnika. Sljedeće godine je primio još neplaćeno radno mjestu u državnom uradu.

U Ljubljani se je sprijateljio sa profesorom Matijom Čopom, rođakom iz Žirovnice i odličnim poznavateljem svjetske književnosti.

France Prešeren je bio srednji pjesnik zbornika Kranjska čbelica.

## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Slovenski pisci
Kategorija:Slovenski pjesnici
Kategorija:Biografije, Žirovnica
Kategorija:Pjesnici romantizma
Kategorija:Rođeni 1800.
Kategorija:Umrli 1849.
Ptuj

mini|280px|Ptuj, rimokatolička crkva "Sv. Jurij"
**Ptuj** () je naseljeno mjesto i gradska općina, te službeni grad u Sloveniji, u Podravskoj regiji.

## Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Ptuj. Već u rimskom periodu Ptuj se razvio u izuzetno važnu trgovačku, carinsku i upravnu jedinicu. Godine 102. Ptuj je dobio status civilnog središta i naziv *Colonia Ulpia Traiana Poetovia*.

Godine 1376. Ptuj je dobio svoj gradski statut.

U 17. vijeku, kad su Turci zauzeli veći dio Ugarske, Ptuj je privredno potpuno propao.

U 19. vijeku mjesto je bilo izvan značajnijih saobraćajnica.

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, gradska općina Ptuj je imala 23.629 stanovnika, od čega u samom Ptuju 18.164.

### Gradska općina Ptuj 
**Napomena**: *Nastala iz stare općine Ptuj.*

### Ptuj (naseljeno mjesto) 
**Napomena**: *U 1955. povećano za naselje **Zgornji Breg** koje je ukinuto. U 1992. povećano za naselja Brstje, Budina, Krčevina pri Ptuju, Nova vas pri Ptuju, Orešje, Rabelčja vas, Rogoznica, Štuki, Vičava i Žabjak koja su ukinuta. U 1997. povećano za dio naselja Spodnja Hajdina (općina Hajdina). U 2006. povećano za dio naselja Grajena.*

## Galerija 

Datoteka:Ptuj Town Hall.JPG|gradska vijećnica
Datoteka:Ptuj (18) (5338693541).jpg|gradska arhitektura
Datoteka:Ptuj (17) (5338693215).jpg|centar
Datoteka:Ptuj (5338687325).jpg|gradski detalj
Datoteka:Ptuj - cerkev Marijinega vnebovzetja (nekdanja samostanska cerkev).jpg|rimokatolička crkva "Uspenje Marijino"
Datoteka:Ptuj Monastery.JPG|rimokatolički Minoritski samostan
Datoteka:Dráva ve městě Ptuj.JPG|most na Dravi
Datoteka:Brv za pešce na Ptuju (3).JPG|pješački most preko Drave
Datoteka:11 Mali grad (1).JPG|Mali grad
Datoteka:Ptuj (21) (5338794247).jpg|toranj
Datoteka:Ptujski grad 01.jpg|Ptujski grad
Datoteka:10 Prešernova ulica (5).JPG|Prešernova ulica
Datoteka:Ptuj Mestni trg.JPG|gradski trg
Datoteka:Ptuj (8634090813).jpg|Minoritski trg
Datoteka:Ptuj (42) (5338703079).jpg|Slovenski trg
Datoteka:Ptuj-train station.jpg|željeznička stanica
Datoteka:Postcard of Ptuj panoramics.jpg|Ptuj na staroj razglednici

## Također pogledajte
* Spisak gradskih općina u Sloveniji

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Gradovi u Sloveniji
Kategorija:Gradovi u Podravskoj regiji
*
Zdravljica

**Zdravljica** je pjesma koju je napisao France Prešeren. Sedma strofa pjesme je također himna Republike Slovenije.
## Tekst 
:1.
:Spet trte so rodile,
:prijat'lji, vince nam sladko,
:ki nam oživlja žile,
:srce razjasni in oko,
:ki utopi
:vse skrbi,
:v potrtih prsih up budi.

:2.
:Komu najpred veselo
:zdravljico, bratje, č'mo zapet'?
:Bog našo nam deželo,
:Bog živi ves slovenski svet,
:brate vse,
:kar nas je
:sinov sloveče matere!

:3.
:V sovražnike `z oblakov
:rodu naj naš'ga trešči grom!
:Prost, ko je bil očakov,
:naprej naj bo Slovencev dom;
:naj zdrobe
:njih roke
:si spone, ki jim še teže!

:4.
:Edinost, sreča, sprava
:k nam naj nazaj se vrnejo!
:Otrok, kar ima slava,,
:vsi naj si v roke sežejo,
:da oblast
:in z njo čast,
:ko pred, spet naša bosta last!

:5.
:Bog živi vas, Slovenke,
:prelepe, žlahtne rožice!
:Ni take je mladenke,
:ko naše je krvi dekle;
:naj sinov
:zarod nov
:iz vas bo strah sovražnikov!

:6.
:Mladen'či, zdaj se pije
:zdravljica vaša, vi naš up!
:Ljubezni domačije
:noben naj vam ne usmrti strup;
:ker po nas
:bode vas
:jo srčno branit' klical čas!

:7. (*Himna*)
:**Žive naj vsi narodi**
:'''ki hrepene dočakat' dan,**
:**da koder sonce hodi,**
:**prepir iz sveta bo pregnan,**
:**da rojak**
:**prost bo vsak,**
:**ne vrag, le sosed bo mejak!'''

:8.
:Nazadnje še, prijat'lji,
:kozarec zase vzdignimo,
:ki smo zato se zbrat'li,
:ker dobro v srcu mislimo.
:Dokaj dni
:naj živi
:Bog, kar nas dobrih je ljudi!

## Reference
Kategorija:Državne himne
Kategorija:Slovenija
Intermeco

* Intermezzo (himna), himna Bosne i Hercegovine
* Intermeco (muzika), muzički pojam
* *Intermezzo* (opera), opera Richarda Straussa 
* *Intermezzo* (film, 1936), film iz 1936.
* *Intermezzo* (film, 1939), remake iz 1939.
Eurosong 2004.

**Eurovision Song Contest 2004**, 49. izbor za Pjesmu Eurovizije, održan je u Istanbulu, Turska. Voditelji programa su bili Meltem Cumbul i Korhan Abay. U takmičenju je učestvovalo 36 država.

Internacionalno finale je po prvi put bilo podijeljeno u dva dijela. Polufinale je održano u srijedu, 12. maja. Zemlje koje su bile među deset najbolje plasiranih na prethodnoj Euroviziji, Eurovision Song Contest 2003, kao i "Velika četvorka" (Velika Britanija, Njemačka, Španija i Francuska) izravno su ušle u finale, bez učešća u polufinalu.

## Polufinale 
Polufinale je održano 12. maja 2004. na Stadionu Abdi Ipekci u Istanbulu.

## Finale 
Finale je održano na Stadionu Abdi Ipekci u Istanbulu 15. maja 2004.

## Vanjski linkovi 
* Oficijelna stranica

Kategorija:Eurosong
Kategorija:2004. u Turskoj
Kategorija:2004. u muzici
Kategorija:Muzika u Turskoj
*
Joseph von Fraunhofer

**Joseph von Fraunhofer** bio je njemački fizičar, optičar i izumitelj.

Usavršio je ahromatski objektiv teleskopa i metodu poliranja leća i ogledala optičkih instrumenata. Konstruisao je aparate za mjerenje talasnih dužina svjetlosti. Proučavajući Sunčev spektar otkrio je u njemu 576 tamnih apsorpcijskih crta (Fraunhoferove linije), a potiču od para i plinova u Sunčevoj atmosferi. Po njihovoj strukturi, položaju i širini može se izvesti zaključak o hemijskom sastavu Sunčeve atmosfere te o fizičkim uvjetima koji vladaju u njoj.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1787.
Kategorija:Umrli 1826.
Kategorija:Biografije, Straubing
Kategorija:Njemački fizičari
Kategorija:Njemački izumitelji
Ava Gardner

**Ava Gardner** bila je američka filmska glumica.

Nakon kurseva glume i dikcije, debituje na filmu 1942. Do 1947. već je dostigla status zvijezde nastupajući u pustolovnim i ljubavnim filmovima prosječne vrijednosti. Na filmskom platnu magnetična erotičnost tamnokose senzibilne ljepotice dolazi do punog izražaja, pa Gardner proglašavaju najljepšom glumicom na svijetu, što je potvrdila i ulogom u filmu *Bosonoga kontesa*.

Njene nezaboravne glumačke kreacije u filmovima iz pedesetih godina 20. stoljeća snimljenim po Hemingwayevim romanima – *Snjegovi Kilimanjara* i *Sunce se ponovo rađa* – pribavili su joj atribut tipične hemingvejevske junakinje. Likove impulzivnih, temperamentnih junakinja maestralno je odigrala u filmovima *Mogambo* i *Noć iguane*. Posljednju veću filmsku ulogu odigrala je 1980.

## Vanjski linkovi 
Kategorija:Rođeni 1922.
Kategorija:Umrli 1990.
Kategorija:Biografije, Smithfield (Sjeverna Carolina)
Kategorija:Američke glumice
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Engleske
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Irske
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Ulstera
3. august

**3. august / kolovoz (3. 8)** jest 215. dan godine po gregorijanskom kalendaru (216. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 150 dana.

## Događaji 
* 8 – Rimski general Tiberije pobijedio je Dalmate na rijeci Bathinus. (današnja rijeka Bosna ili Bosut)
* 1492 – Kristifor Kolumbo, španski moreplovac italijanskog porijekla, isplovio je na brodu „Santa Marija“ iz španske luke Palos de la Frontera na prvo putovanje prema zapadu na kojem je otkrio Ameriku.
* 1858 –  Engleski istraživač John Speke otkrio je jezero Viktorija, izvorište rijeke Nil.
* 1960 – Niger proglasio nezavisnost od Francuske.
* 2005 – Mahmoud Ahmadinejad postao šesti predsjednik Irana.

## Rođeni 
### 19. vijek 
* 1850 – Abby Langdon Alger, američka spisateljica i prevoditeljica

### 20. vijek 
* 1920. 
** P. D. James, britanska spisateljica
** Ljubo Kojo, bosanskohercegovački i jugoslavenski političar i 19. gradonačelnik Sarajeva
* 1929 – Muhamed Filipović, bosanskohercegovački historičar, pisac i filozof
* 1949 – Erato Kozakou-Marcoullis, kiparska političarka
* 1936 – Vice Vukov, hrvatski pjevač zabavne muzike
* 1956 – Suzana Đozo, bosanskohercegovačka novinarka
* 1963 – James Hetfield, frontmen grupe Metallica
* 1976 – Jelena Dubok, kazaška biatlonka

## Umrli 
* 1924 – Joseph Conrad, engleski prozaist poljskog porijekla
* 1933 – Dinko Šimunović, hrvatski književnik
* 1951 – Adolf Percl, hrvatski i jugoslavenski nogometaš
* 1995 – Ida Lupino, američka glumica
* 2008 – Aleksandar Solženicin, ruski pisac, dramatičar i historičar
* 2017 – Vilko Ovsenik, jugoslavenski i slovenski kompozitor

## Praznici 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
*Na današnji dan (3. august), *BBC.co.uk* 
*Na današnji dan (3. august), *nytimes.com* 

august003
2. august

**2. august / kolovoz (2. 8)** jest 214. dan godine po gregorijanskom kalendaru (215. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 151 dan.

## Događaji 
## Rođeni 
### 17. vijek 
* 1696 – Mahmud I, sultan Osmanskog Carstva

### 20. vijek 
* 1923 – Shimon Peres, izraelski političar
* 1942 – Leo Beenhakker, nizozemski nogometni trener
* 1968 – Olaf Mihelson, estonski biatlonac
* 1976 – Kati Wilhelm, njemačka biatlonka
* 1984 – J. D. Vance, američki političar
* 1988 – Mun Ji-hee, južnokorejska biatlonka
* 1991 – Anton Babikov, ruski biatlonac

## Umrli 
* 1589 - Henrik III, kralj Francuske, posljednji francuski monarh iz dinastije Valois
* 1907 – Nikolaj Mandić, mitropolit zvorničko-tuzlanski i kasnije mitropolit dabrobosanski
* 1921 - Enrico Caruso, italijanski operski pjevač
* 1922 – Alexander Graham Bell, britansko-američki izumitelj
* 1923 – Warren G. Harding, američki političar i predsjednik
* 1934 – Paul von Hindenburg, njemački državnik
* 1987 – Alfred Tuček, slovenski i jugoslavenski dirigent i kompozitor
* 2003 – Džemal Muminagić, bosanskohercegovački političar i 24. gradonačelnik Sarajeva

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
*Na današnji dan (2. august), BBC.co.uk 
*Na današnji dan (2. august), nytimes.com 

august002
Chris Penn

**Christopher Ryan Penn** (Kristofer Rajan Pen; 10. oktobar 1965 – 24. januar 2006) bio je američki filmski glumac.

## Biografija 
Christopher Ryan Penn je bio sin poznatog režisera Lea Penna i glumice Eileen Ryan, kao i brat glumca Sean Penna i muzičara Michael Penna. Živio je sa Steffianiom De La Cruz od 1993. do 1999. Za razliku od svog daleko poznatijeg brata Seana, Chris Penn nikada nije postao velika zvijezda, ali se, zahvaljujući svom dječačkom licu, s vremenom nametnuo kao jedan od najupečatljivijih karakternih glumaca u današnjem Hollywoodu.

Glumu je počeo studirati u dobi od 12 godina. Svoj debi imao je početkom 1980-ih u seriji filmova, od kojih je najpoznatiji mjuzikl "Footloose". Jedna od njegovih nezaboravnih uloga zasigurno je uloga gangstera Nice Guy Eddieja u "Psima iz rezervoara" (Reservoir Dogs), kultnom filmu Quentina Tarantina iz 1992. godine. Četiri godine kasnije, Penn je na Venecijanskom festivalu dobio Zlatnog lava za najbolju sporednu ulogu u filmu "Pogreb" Abela Ferrare.

Uz davanje glasa policajcu Eddieju Pulaskiju u video-igri "Grand Theft Auto: San Andreas", jedan od posljednjih projekata Chrisa Penna bio je "Juarez: Stages of Fear", film koji se bavi serijom od nekoliko stotina neriješenih ubistava žena na američko-meksičkoj granici. U tom filmu je Penn napravio svoj producentski debi.

## Smrt 
Penn je pronađen mrtav 24. januara 2006. u svom stanu blizu plaže u Santa Monici. Policija je izvijestila kako uzrok smrti nije poznat, ali da na tijelu zasad nisu pronađeni tragovi nasilja.

## Filmografija 
* *Aftermath* (2006)
* *King of Sorrow* (2006)
* *The Darwin Awards* (2006)
* *After the Sunset* (2004)
* *Starsky & Hutch* (2004)
* *Murder by Numbers* (2002)
* *Corky Romano* (2001)
* *Kiss Kiss (Bang Bang)* (2000)
* *Rush Hour* (1998)
* *The Funeral* (1996)
* *Mulholland Falls* (1996)
* *To Wong Foo, Thanks for Everything! Julie Newmar* (1995)
* *Fist Of The North Star* (1995)
* *Short Cuts* (1993)
* *True Romance* (1993)
* ''Beethoven's 2nd* (1993)
* *Best of the Best 2* (1993)
* *Reservoir Dogs* (1992)
* *Best of the Best* (1989)
* *At Close Range* (1986)
* *Pale Rider* (1985)
* *Footloose* (1984)
* *The Wild Life* (1984)
* *All the Right Moves* (1983)
* *Rumble Fish* (1983)
* *Charlie and the Talking Buzzard'' (1979)

## Vanjski linkovi 
* IMDB - Chris Penn
* Actor Chris Penn dead, no sign of foul play: report
* BBC News - Reservoir Dogs' Penn found dead

Kategorija:Američki glumci
Kategorija:Biografije, Los Angeles
Kategorija:Rođeni 1965.
Kategorija:Umrli 2006.
1. august

**1. august / kolovoz (1. 8)** jest 213. dan godine po gregorijanskom kalendaru (214. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 152 dana.

## Događaji 
* 1664 – Potpisan Vašvarski mir između Habsburške Monarhije i Osmanlijskog Carstva.
* 1937 – U Anindolu, kod Samobora održan Osnivački kongres Komunističke partije Hrvatske;

## Rođeni 
### 20. vijek 
* 1901 - Jaroslav Plecity, bosanskohercegovački i češki kompozitor
* 1924 – Abdullah bin Abdulaziz al-Saud, saudijski kralj
* 1943 – Dubravka Oraić Tolić, hrvatska pjesnikinja, esejistica, prevoditeljica i teoretičarka književnosti i kulture
* 1952 – Zoran Đinđić, srbijanski političar
* 1964 – Helga Øvsthus Fenne, norveška biatlonka
* 1965 – Aleksandar Tropnjikov, sovjetski, ruski i kirgiški biatlonac
* 1973 – Edurne Pasaban, španska alpinistkinja
* 1981 – Miracle Laurie, američka glumica
* 1984. 
** Bastian Schweinsteiger, njemački nogometaš
** Annelies Cook,  američka biatlonka.
* 1987 – Jakov Fak, hrvatski i slovenski biatlonac

### 21. vijek 
* 2005 – Julia Tannheimer njemačka biatlonka

## Umrli 
* 1137 – Luj VI Francuski, francuski kralj od 1108. do 1137.
* 1714 – Ana, kraljica Velike Britanije
* 1955 – Stanislav Vinaver, srpski književnik

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (1. august), BBC.co.uk 
* Na današnji dan (1. august), nytimes.com 

august001
7. august

**7. august / kolovoz (7. 8)** jest 219. dan godine po gregorijanskom kalendaru (220. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 146 dana.

## Događaji 
* 1945 – U Beogradu održano Treće zasjedanje AVNOJ-a.
* 1961 – German Titov, sovjetski kosmonaut, u svemirskom brodu *Vostok II* 17 puta obletio Zemlju.
* 1995 – Borci Petog korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine oslobodili Veliku Kladušu i time je prestala postojati samoproglašena Autonomna pokrajina Zapadna Bosna pod vodstvom Fikreta Abdića.

## Rođeni 
### 19. vijek 
* 1832 – Max Lange, njemački šahist i problemist

### 20. vijek 
* 1926 – Astrid Ivask, latvijsko-američka pjesnikinja
* 1937 – Tore Eriksson, švedski biatlonac
* 1938 – Petar Perica Vidić, bosanskohercegovački franjevac, svećenik, slikar i grafičar
* 1940 – Jean-Luc Dehaene, belgijski političar
* 1954 – Rajko Dujmić, hrvatski muzičar i kompozitor
* 1957 – Sabit Hadžić, bosanskohercegovački košarkaš i trener
* 1960 – David Duchovny, američki glumac
* 1978 – Vanda Božić, hrvatska glumica
* 1980 – Amel Ćurić, bosanskohercegovački pjevač

## Umrli 
* 1848 – Jacob Berzelius, švedski hemičar
* 1987 – Mihailo Apostolski, narodni heroj Jugoslavije
* 2023 – William Friedkin, američki režiser
* 2025 – Jim Lovell, američki astronaut

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (7. august), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (7. august), *nytimes.com* 

august007
6. august

**6. august / kolovoz (6. 8)** jest 218. dan godine po gregorijanskom kalendaru (219. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 147 dana.

## Događaji 
* 1890 – U zatvoru Auburn  u New Yorku, William Kemmler je postao prva osoba koja je smaknuta na električnoj stolici.
* 1928 – U Den Haagu završena druga šahovska olimpijada, na kojoj je po drugi put pobijedila ekipa Mađarske.
* 1945 – Bačena atomska bomba na Hirošimu, prvo korištenje nuklearnog oružja u ratu.
* 1995 – U pograničnom cazinskom naselju Tržačka Raštela hrvatskog generala Marijana Marekovića i dvojicu njegovih oficira na mostu na rijeci Korani dočekuju general Atif Dudaković komadant 5. korpusa ARBiH u pratnji pukovnika Ivana Prše zapovjednika HVO Bihać i pukovnika Mirsada Selmanovića načelnika Štaba 5. Korpusa. Time je deblokiran Bihaćki okrug. Višestruko je smanjena linija fronta, a jedinice 5 korpusa ARBiH su pregrupisane i usmjerene na oslobađanje privremeno okupirane teritorije BiH.
* 2005 – Otvoreno deseto Svjetsko prvenstvo u atletici 2005. u Helsinkiju.

## Rođeni 
### 19. vijek 
* 1881 – Alexander Fleming, britanski biolog

### 20. vijek 
* 1911 – Lucille Ball, američka glumica
* 1922 – Zlata Grebo, bosanskohercegovački sociolog,
* 1928 – Andy Warhol, američki slikar, novinar, filmski režiser i producent
* 1933 – Aleksandar Privalov, sovjetski biatlonac
* 1971 – Marcelo Vásquez, argentinski biatlonac
* 1975 – Ivica Grlić, bosanskohercegovački nogometaš
* 1977 – Maja Jurić, hrvatska glumica
* 1981 – Travie McCoy, američki pjevač i reper
* 1983 – Robin van Persie, holandski nogometaš

## Umrli 
### 17. vijek 
* 1637 – Ben Jonson, engleski dramatičar
* 1660 – Diego Velázquez, španski slikar

### 20. vijek 
* 1943 – Vladislav Skarić, bosanskohercegovački historičar
* 1944 – Marja Grolmusec, lužičkosrspka publicistkinja i članica socijalističkog otpora protiv nacističke vlade
* 1969 – Theodor Adorno, njemački filozof i sociolog

### 21. vijek 
* 2002 – Edsger Dijkstra, holandski kompjuterski naučnik
* 2019 – Tage Lundin, švedski biatlonac
* 2021 – Christian Dumont,francuski biatlonac

## Praznici 
* Dan nezavisnosti Bolivije

## Vanjski linkovi 
*Na današnji dan (6. august), BBC.co.uk  
*Na današnji dan (6. august), nytimes.com 

august006
12. august

**12. august / kolovoz (12. 8)** jest 224. dan godine po gregorijanskom kalendaru (225. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 141 dan.

## Događaji 
## Rođeni 
* 1762 – Đorđe IV, kralj Ujedinjenog Kraljevstva i kralj Hannovera
* 1769 – Ludwig Wilhelm Gilbert, njemački fizičar i hemičar
* 1860 – Klara Hitler, majka Adolfa Hitlera
* 1887 – Erwin Schrödinger, austrijski fizičar
* 1930 – George Soros, američki finansijski spekulant
* 1947 – Lolo Letalu Matalasi Moliga, poličar sa ostrva Američke Samoe
* 1962 – Domenico Messina, italijanski nogometni sudija
* 1971 – Pete Sampras, američki teniser
* 1979 – Zlatan Bajramović, bosanskohercegovački nogometaš
* 1990 – Mario Balotelli, italijanski nogometaš

## Umrli 
* 1633 – Jacopo Peri, italijanski kompozitor, orguljaš, pijanista i pjevač prelaznog perioda između renesansnog i baroknog stila
* 1648 – Ibrahim I, sultan Osmanskog Carstva
* 1827 – William Blake, engleski književnik, slikar i grafičar
* 1873 – Janoš Kardoš, slovenski evangelistički svećenik, pjesnik, pisac, prevodilac i političar u Mađarskoj
* 1900 – Wilhelm Steinitz, austrijsko-američki šahist, prvi službeni svjetski prvak
* 1955 – Thomas Mann, njemački književnik, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1929.
* 2000 – Loretta Young, američka glumica
* 2009 – Rashied Ali, američki bubnjar
* 2010 – Velimir Kljaić, hrvatski rukometni trener
* 2014 – Lauren Bacall, američka glumica

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (12. august), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (12. august), *nytimes.com* 

august012
11. august

**11. august / kolovoz (11. 8)** jest 223. dan godine po gregorijanskom kalendaru (224. u prestupnoj godini). Do kraja godine još su 142 dana.

## Događaji 
## Rođeni 
* 1814 – Ivan Mažuranić, hrvatski pjesnik i političar
* 1902 – Norma Shearer, kanadsko-američka glumica
* 1912 – Eva Ahnert-Rohlfs, njemačka astronomkinja
* 1943 – Pervez Musharraf, pakistanski predsjednik
* 1953 – Hulk Hogan, američki profesionalni hrvač, glumac i rok-basist
* 1962 – Bragi Ólafsson, islandski muzičar
* 1969 – Sunčana Zelenika Konjević, hrvatska glumica
* 1998 – Šejla Merdanović, bosanskohercegovačka alpska skijašica
* 2001 – Sanjin Pehlivanović, bosanskohercegovački bilijarist

## Umrli 
### 19. vijek 
* 1886 – Lydia Koidula, estonska književnica i pjesnikinja

### 20. vijek 
* 1988 – Ahmed Smajlović, bosanskohercegovački predavač, profesor, prevodilac i urednik časopisa *Islamska misao*

### 21. vijek 
* 2014 – Robin Williams, američki glumac
* 2018 – V. S. Naipaul, britanski književnik indijskog porijekla
* 2022 – Juri Mitev, bugarski biatlonac
* 2025 – Gabi Novak, hrvatska pjevačica

## Praznici 
* Dan nezavisnosti Čada

## Vanjski linkovi 
*Na današnji dan (11. august), *BBC.co.uk* 
*Na današnji dan (11. august), *nytimes.com* 

august011
13. august

**13. august / kolovoz (13. 8)** jest 225. dan godine po gregorijanskom kalendaru (226. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 140 dana.

## Događaji 
### 19. vijek 
* 1849 – Predajom u Világosu formalno okončana Mađarska revolucija 1848.

### 20. vijek 
* 1905 – Norveška postaje nezavisna nakon referenduma na kojem se gotovo 100% građana izjasnilo za osamostaljenje od Švedske.
* 1954 – Radio Pakistan prvi put emitira himnu Pakistana.
* 1960 – Centraloafrička Republika proglašava nezavisnost od Francuske.
* 1961 – Vlasti DDR-a (Istočne Njemačke) zatvaraju sve granične prelaze prema Zapadnom Berlinu i počinju izgradnju Berlinskog zida.
* 1992 – Donesena Rezolucija Vijeća sigurnosti broj 770, o  zahtjevu za poboljšanju humanitarne situacije u Sarajevu.

### 21. vijek 
* 2001 – Potpisan Ohridski sporazum nakon kratkotrajnih oružanih sukoba u Makedoniji.

## Rođeni 
### 18. vijek 
* 1752 – Marija Karolina Austrijska, napuljsko-sicilijanska kraljica

### 19. vijek 
* 1814 – Anders Jonas Ångström, švedski fizičar
* 1899 – Alfred Hitchcock, američko-britanski filmski režiser

### 20. vijek 
* 1918 – Frederick Sanger, britanski hemičar, dvostruki dobitnik Nobelove nagrade za hemiju
* 1926 – Fidel Castro, kubanski revolucionar i državnik
* 1945 – Aleksander Klima, poljski biatlonac
* 1946 – Joachim Meischner, istočnonjemački biatlonac
* 1952 – Gorica Popović, srbijanska glumica
* 1961 – Borjana Krišto, bosanskohercegovačka političarka
* 1968 – Gibonni, hrvatski kantautor
* 1970
** Bojčo Popov, bugarski biatlonac
** Alan Shearer, engleski nogometaš
* 1975 – Michelle Collard, kanadska biatlonka
* 1984 – Niko Kranjčar, hrvatski nogometaš
* 1996 – Susan Külm'*, estonska biatlonka

## Umrli 
### 19. vijek 
* 1863 – Eugène Delacroix, francuski slikar

### 20. vijek 
* 1910 – Florence Nightingale, britanska bolničarka i humanitarna radnica
* 1917 – Eduard Buchner, njemački hemičar
* 1946 – Herbert George Wells, engleski književnik
* 1984 – Tigran Petrosjan, sovjetski i armenski šahovski velemajstor
* 1995 – Karim Zaimović, bosanskohercegovački novinar i pisac
* 1999 – Jaime Garzón, kolumbijski novinar

### 21. vijek 
* 2018 – Zvonko Bego, hrvatski nogometaš
* 2022 – Desanka Kovačević-Kojić, historičarka, medievalista, akademik ANU BiH i SANU

## Praznici 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (13. august), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (13. august), *nytimes.com'' 

august013
10. august

**10. august / kolovoz (10. 8)** jest 222. dan godine po gregorijanskom kalendaru (223. u prestupnoj godini). Do kraja godine još su 143 dana.

## Događaji 
* 1793 – Louvre, dvorac francuskih kraljeva u Parizu i jedan od najvećih i najpoznatijih svjetskih muzeja, otvoren kao muzej.
* 2013 – U norveškom Tromsu počeo Svjetski šahovski kup 2013.

## Rođeni 
### 19. vijek 
* 1810 – Camillo Benso di Cavour, italijanski političar i borac za ujedinjenje Italije i njen prvi premijer
* 1874 – Herbert C. Hoover, američki političar i 31. predsjednik ove države
* 1877 – Frank Marshall, američki šahist
* 1894 – Alan Crosland, američki glumac i režiser

### 20. vijek 
* 1946 – Rifet Bahtijaragić, bosanskohercegovački književnik
* 1954 – Milena Žic-Fuchs, hrvatska lingvistica
* 1960 – Antonio Banderas, španski glumac, pjevač i filmski producent
* 1971 – Roy Keane, irski nogometaš i trener
* 1973 – Javier Zanetti, argentinski nogometaš
* 1975 – Janez Marič, nslovenski biatlonac
* 1982 – Madara Liduma, latvijska biatlonka
* 1983 – Wang Chunli,  kineska biatlonka
* 1986 – Aleksandra Vasiljević, bosanskohercegovačka biatlonka
* 1988 – Victoria Padial, španska biatlonka

## Umrli 
### 18. vijek 
* 1759 – Ferdinand VI, kralj Španije

### 19. vijek 
* 1896 – Otto Lilienthal, njemački inženjer i jedan od pionira letenja

### 20. vijek 
* 1915 – Henry Moseley, engleski fizičar
* 1932 – Rin Tin Tin, američki pas glumac
* 1945 – Robert Goddard, američki fizičar
* 1994 – Vladimir Melanjin, sovjetski biatlonac

### 21. vijek 
* 2014 – Kathleen Ollerenshaw, britanska matematičarka i astronomkinja
* 2019 – Jeffrey Epstein, američki finansijer i seksualni prestupnik
* 2021 – Mirjana Stefanović, srbijanska književnica

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (10. august), *BBC.co.uk*  
* Na današnji dan (10. august), *nytimes.com* 

august010
16. august

**16. august / kolovoz (16. 8)** jest 228. dan godine po gregorijanskom kalendaru (229. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 137 dana.

## Događaji 
* 1838 – Potpisan Baltalimanski sporazum.
* 1914 – Prvi svjetski rat: Cerska bitka.
* 1935 – U Varšavi počela šesta šahovska olimpijada, na kojoj je učestvovalo 20 država.
* 1960 – Kipar stekao nezavisnost od Ujedinjenog Kraljevstva.
* 1996 – Ponovno otvaranje Međunarodnog aerodroma Sarajevo za civilni saobraćaj.

## Rođeni 
### 19. vijek 
* 1815 – Ivan Bosco, italijanski svećenik, pedagog i katolički svetac
* 1882 – Risto Siliqi, albanski pjesnik
* 1832 – Wilhelm Wundt, njemački filozof i psiholog
* 1845 – Gabriel Lippmann, francuski fizičar

### 20. vijek 
* 1920 – Charles Bukowski, pjesnik, romanopisac
* 1928 – Atif Purivatra, teoretičar evolucije bošnjačkog nacionalnog identiteta
* 1950 – Neda Ukraden, bosanskohercegovačko-srpska pjevačica etno-popa
* 1955 – Hernán Carazo, kostarikanski biatlonac
* 1958 
** Madonna, američka pop pjevačica, tekstopisac, producentica i glumica
** Anne L'Huillier, francusko-švedska fizičarka
* 1983 – Krystyna Guzik, poljska biatlonka

### 21. vijek 
* 2001 – Jannik Sinner, italijanski teniser

## Umrli 
* 1948 – Babe Ruth, američki bejzbolaš
* 1977 – Elvis Presley, američki pjevač (*Kralj rokenrola*)
* 2018 – Aretha Franklin, američka džez-pjevačica
* 2023 – Beriz Belkić, bosanskohercegovački političar

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (16. august), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (16. august), *nytimes.com* 

august016
17. august

**17. august / kolovoz (17. 8)** jest 229. dan godine po gregorijanskom kalendaru (230. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 136 dana.

## Događaji 
* 1908 – Počelo 8. svjetsko prvenstvo u šahu između Tarrascha i Laskera.

## Rođeni 
### 19. vijek 
* 1893 – Mae West, američka glumica, pjevačica, komičarka, scenaristkinja i dramaturginja
* 1898 – Albert Sauer, prvi komadant koncentracijskog logora Mauthausen

### 20. vijek 
* 1911 – Mihail Botvinik, sovjetski šahovski velemajstor i osnivač čuvene sovjetske škole šaha
* 1932 – V. S. Naipaul, britanski književnik indijskog porijekla
* 1934 – Stanisław Szczepaniak, poljski biatlonac
* 1943 – Robert De Niro, američki filmski glumac, režiser i filmski producent
* 1952 – Nelson Piquet, bivši brazilski vozač Formule 1 i biznismen;
* 1955 – Slavica Knežević, hrvatska glumica
* 1957 – Alen Islamović, bosanskohercegovački rok-pjevač

## Umrli 
### 18. vijek 
* 1786 – Fridrik II Veliki, kralj Pruske

### 19. vijek 
* 1834 – Husein-kapetan Gradaščević, bosanski vojskovođa
* 1850 – José de San Martín, argentinski general i političar, prvi predsjednik Perua

### 20. vijek 
* 1977 – Delmer Daves, američki režiser i scenarist
* 1984 – Nenad Brixy, hrvatski novinar
* 1987 – Rudolf Hess, nacistički ratni zločinac, bliski Hitlerov saradnik

### 21. vijek 
* 2015 – Arsen Dedić, hrvatski kantautor zabavne muzike
* 2020 – Stanisław Styrczula, poljski biatlonac
* 2023 – Marko Vešović, crnogorsko-bosanskohercegovački pjesnik i kolumnist
* 2025 – Terence Stamp, britanski glumac

## Praznici 
* Dan nezavisnosti Indonezije (1945) i Gabona (1960)

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (17. august), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (17. august), *nytimes.com* 

august017
19. august

**19. august / kolovoz (19. 8)** jest 231. dan godine po gregorijanskom kalendaru (232. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 134 dana.

## Događaji 
* 1919 – Osamostaljene Afganistana od Ujedinjenog Kraljevstva.
* 1944 – Drugi svjetski rat: Pariz se oslobodio od njemačke okupacije.
* 1960 – Sovjeti lansirali Sputnik 5 u kojem su bili psi Belka i Strelka, 40-ak više miševa, 2 štakora te različite vrste biljaka.
* 2005 – Počela prva ikad održana rusko-kineska vojna vježba.

## Rođeni 
### 16. vijek 
* 1596 – Elizabeta Stuart, kraljica Češke

### 17. vijek 
* 1631 – John Dryden, engleski književnik

### 19. vijek 
* 1848 – Gustave Caillebotte, francuski slikar
* 1853 – Lawrence D'Orsay, britanski glumac
* 1871 – Orville Wright, američki pionir aviacije, konstruktor i graditelj aviona
* 1883 – Coco Chanel, francuska modna kreatorica

### 20. vijek 
* 1904 – Nikola Šop, hrvatski pjesnik
* 1930 – Frank McCourt, irsko-američki književnik
* 1940 – Johnny Nash, američki rege pjevač
* 1942 – Milan Vukić, bosanskohercegovački šahovski velemajstor
* 1946 – Bill Clinton, američki političar i državnik
* 1950 – Aino Kallunki, finska biatlonka;
* 1952 – Bodo Hombach, njemački političar
* 1953 – Nanni Moretti, italijanski režiser
* 1961 – Violeta Urmana, litvanska operska pjevačica
* 1963 – Joey Tempest, švedski pjevač
* 1969. 
** Matthew Perry, američko-kanadski glumac
** Adina Țuțulan-Șotropa, rumunska biatlonka i nordijska skijašica-trkačica
* 1971 – Mary Joe Fernandez, američka tenisačica
* 1973 – Mette-Marit Tjessem Høiby, norveška princeza
* 1990 – Kristel Viigipuu,  estonska biatlonka
* 1998 – Katarina Bogdanović, bosanskohercegovačka nordijska skijašica

### 21. vijek 
* 2001 – Darina Čalik, ukrajinska biatlonka

## Umrli 
* 14 – Cezar Augustus, rimski car
* 1580 – Andrea Palladio, italijanski arhitekta i graditelj
* 1662 – Blaise Pascal, francuski matematičar
* 1936 – Federico García Lorca, španski pjesnik i dramatičar
* 1937 – Ernest Rutherford, britanski fizičar
* 1968 -  George Gamow, sovjetski i američki polimat, teorijski fizičar i kosmolog
* 1994 – Linus Pauling, američki hemičar
* 1997 – Maja Dimitrijević, jugoslavenska glumica
* 2013 – Mirko Kovač, jugoslavenski pisac

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
*Na današnji dan (19. august), *BBC.co.uk* 
*Na današnji dan (19. august), *nytimes.com* 

august019
15. august

**15. august / kolovoz (15. 8)** jest 227. dan godine po gregorijanskom kalendaru (228. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 138 dana.

## Događaji 
* 1444 – Potpisan Segedinski mir između sultana Murata II Osmanlijskog carstva i Vladislava. kralja Mađarske.
* 1914 – Otvoren Panamski kanal.
* 1945 – Japan kapitulirao u Drugom svjetskom ratu.
* 1947 – Indija se osamostalila od Velike Britanije.
* 1990 – Jennifer Lawrence, američka glumica i producentica
* 1992 – Izet Nanić u Bužimu formirao 105. bužimsku udarnu krajišku muslimansku brigadu, koja će kasnije postati 505. viteška brdska brigada i postati kičma 5. korpusa ARBiH.

## Rođeni 
### 16. vijek 
* 1575 – Bartol Kašić, hrvatski pisac i lingvist

### 18. vijek 
* 1740 – Matthias Claudius, njemački književnik
* 1769 – Napoléon Bonaparte, francuski car
* 1771 – Walter Scott, škotski književnik

### 19. vijek 
* 1815 – Georgios Averoff, grčki industrijalac i filantrop aromunskog porijekla
* 1876 – Aleksandar Belić, srpski lingvist
* 1883 – Ivan Meštrović, hrvatski kipar i arhitekt
* 1888 – Thomas E. Lawrence, britanski arheolog (*Lawrence od Arabije*)
* 1896 – Gerty Cori, češko-austrijsko-američka biohemičarka

### 20. vijek 
* 1923 – Schimon Peres, izrealski državnik i nobelovac
* 1930 – Marija Makarovič, slovenska etnologinja
* 1934 – Nino Ferrer, francuski pjevač
* 1937 – Živko Radišić, srpski i bosanskohercegovački političar
* 1943 – Jean-Claude Viry, francuski biatlonac
* 1944 – Gianfranco Ferré, italijanski modni dizajner
* 1945 – Alain Juppé, francuski političar
* 1948 – Dževad Jahić, bosanskohercegovački lingvist
* 1955 – Afag Bashirgyzy, azerbejdžanska glumica
* 1961 – Andrew Paul, australski biatlonac
* 1972 – Ben Affleck, američki glumac

## Umrli 
### 15. vijek 
* 1498 – Izabela Aragonska i Kastiljska, portugalska kraljica

### 20. vijek 
* 1942 – Mithat Haćam, narodni heroj Jugoslavije
* 1980 – Giovanni Astegiano, italijanski biatlonac

### 21. vijek 
* 2000 – Ena Begović, hrvatska glumica
* 2014 – Sulejman Kupusović, bosanskohercegovački pozorišni i filmski režiser

## Praznici 
* Dan nezavisnosti (Indija, Južna Koreja, Republika Kongo Sjeverna Koreja)
* Dan državnosti Lihtenštajna
* Dan oružanih snaga Poljske
* Dan ustava (Ekvatorska Gvineja)
* Velika Gospa

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (15. august), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (15. august), *nytimes.com* 

august015
20. august

**20. august / kolovoz (20. 8)** jest 232. dan godine po gregorijanskom kalendaru (233. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 133 dana.

## Događaji 
* 917 – Bugarski car Simeon I pobijedio u ratu protiv Bizantije.
* 1950 – U Dubrovniku počela Deveta šahovska olimpijada, na kojoj je učestvovalo 16 država.
* 1991 – Estonija ponovo stekla nezavisnost.

## Rođeni 
### 16. vijek 
* 1561 – Jacopo Peri, italijanski kompozitor, orguljaš, pijanista i pjevač prelaznog perioda između renesansnog i baroknog stila

### 18. vijek 
* 1779 – Jacob Berzelius, švedski hemičar

### 19. vijek 
* 1827. 
** Josef Strauss, austrijski kompozitor i dirigent
** Charles de Coster, belgijski pisac 
* 1833 – Benjamin Harrison, američki političar i državnik
* 1847 – Bolesław Prus, poljski književnik

### 20. vijek 
* 1901 – Salvatore Quasimodo, italijanski pjesnik i prevodilac
* 1905 – Hasan Kikić, bosanskohercegovački književnik
* 1909 – Olga Rupcova, sovjetska šahistica
* 1935 – Midhat Riđanović, jugoslavenski i bosanskohercegovački lingvist i anglist
* 1936 – Alice i Ellen Kessler, njemačke zabavljačice (*Blizanke Kessler*)
* 1941 – Slobodan Milošević, srbijanski političar i ratni zločinac
* 1943 – Dragan Nikolić, srbijanski i jugoslavenski glumac
* 1944 – Rajiv Gandhi, indijski političar i državnik
* 1949 – Ivan Čavlović, bosanskohercegovački muzikolog, kompozitor i publicista
* 1951 – Nura Bazdulj-Hubijar, bosanskohercegovačka književnica
* 1961 
** Emir Hadžihafizbegović, bosanskohercegovački glumac
** Greg Egan, australski pisac naučne fantastike i programer
* 1965 – Erkki Latvala, finski biatlonac
* 1967 – Øystein Slettemark, danski  i grenlandski biatlonac i skijaški trkač norveškog porijekla
* 1970 – John Carmack, američki programer
* 1982 – Fani Stipković, hrvatska glumica, novinarka i TV voditeljica
* 1999 – Elvedina Muzaferija, bosanskohercegovačka alpska skijašica

## Umrli 
* 1917 – Adolf von Baeyer, njemački hemičar, dobitnik Nobelove nagrade za hemiju 1905.
* 1980 – Joe Dassin, američki pjevač
* 1995 – Hugo Pratt, italijanski autor stripova
* 2013 – Elmore Leonard, američki pisac
* 2023 – Howard Spodek, američki historičar

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (20. august), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (20. august), *nytimes.com* 

august020