Nacionalnost

**Nacionalnost** je pravni odnos između osobe i države. Nacionalnost obično pruža određenu zaštitu osobi od strane države, te neke obaveze te osobe prema državi. Ta prava i dužnosti se razlikuju od zemlje do zemlje. Pojam *nacionalnost* se tehnički i pravno razlikuje od pojma državljanstvo, iako u većini modernih zemalja vrijedi da svi oni koji imaju nacionalnost određene zemlje postaju i državljani te zemlje. Takve odluke su dio *zakona o nacionalnosti*. U nekim slučajevima, određivanje nacionalnosti je također regulirano *javnim međunarodnim zakonom* – primjer je pakt o osobama bez državljanstva i *Evropska konvencija o nacionalnosti*.

U engleskom jeziku, ista riječ se koristi u smislu etničke grupe (grupa ljudi koji dijele zajednički etnički identitet, jezik, kulturu, porijeklo, historiju i sl.). Ovo značenje nacionalnosti nije definirano političkim granicama ili posjedovanjem pasoša i uključuje i nacije koje nemaju suverenu državu (kao što su Škoti, Velšani, Englezi, Baski, Kurdi, Tamili, Inuiti i Maori).

Pojedinci se mogu smatrati *vlasnicima* nacionalnosti grupa sa autonomnim statusom, a koje su prepustile određena prava nekoj višoj vladi. Član 15. Univerzalne deklaracije o ljudskim pravima navodi da "svako ima pravo na nacionalnost" i da "niko ne smije biti proizvoljno lišen svoje nacionalnosti niti prava da promijeni nacionalnost".

## Nacionalnost nasuprot etničnosti
Nacionalnost se ponekad koristi jednostavno kao alternativni naziv za etničnost/narodnost, baš kao što neki ljudi pretpostavljaju da su državljanstvo i nacionalnost identični pojmovi. U nekim zemljama, srodna riječ za *nacionalnost* na lokalnom jeziku može se shvatiti kao sinonim za etničnost. Za određivanje državljanstva, nacije na ovim područjima svijeta slijede načelo *jus sanguinis* (lat. *jus sanguinis* – pravo krvi), a ne *jus soli* (lat. *jus soli* – pravo države). Ove zemlje određuju nacionalnost osobe po njegovoj/njenoj etničnosti, a ne državljanstvu.

U nekoliko područja na svijetu, termin *nacionalnost* se može definirati na osnovu etničke pripadnosti, kao i samoopredjeljenja po kulturnim i porodičnim obilježjima, a ne na osnovu odnosa s državom ili trenutnom vladom. Naprimjer, postoje ljudi koji će reći da su Kurdi, odnosno *kurdske nacionalnosti*, iako uopće ne postoji kurdska suverena država, barem u ovom trenutku u historiji. U kontekstu bivšeg SSSR-a i bivše Jugoslavije, *nacionalnost* se često koristi kao prijevod termina ''nacional'nost* sa ruskog jezika i *narodnost* sa srpskohrvatskog jezika, koji se koriste i u značenju etničke grupe i u smislu lokalne pripadnosti tim (bivšim) državama.

Čak i danas, u Ruskoj Federaciji, na primjer, žive ljudi čija nacionalnost nije ruska, ali koji se smatraju ruskim subjektima i u skladu sa zakonima Federacije. Isto tako, izraz *nacionalnost Kine* se odnosi na kulturalne grupe u Kini. Španija je jedna nacija, kojoj pripadaju ljudi različitih nacionalnosti, koje same nisu politički priznate kao nacionalnosti (od strane države), ali se mogu smatrati manjim nacijama u okviru španske nacije. Španski zakon priznaje nacionalnosti autonomnih zajednica Andaluzije, Aragona, Balearskih ostrva, Kanarskih ostrva, Katalonije, Valencije, Galicije i Baskije (špan.*nacionalidades*).

## Nacionalnost nasuprot državljanstva
U velikom broju zemalja, nacionalnost je pravno poseban koncept u odnosu na državljanstvo, ili – nacionalnost je neophodan ali ne i dovoljan uslov da se ostvare puna politička prava unutar države ili druge vladavine.

U *Zakonu o nacionalnosti SAD-a* neke osobe rođene u SAD-u upravljaju imovinom ne kao državljani nego samo kao osobe koje posjeduju nacionalnost SAD-a (nisu građani). *Zakon o nacionalnosti Britanije* definira šest klasa britanske nacionalnosti, među kojima je "britanski državljanin" jedna od njih (i jedina čiji *vlasnici* imaju pravo na prebivalište u UK-u). Slično tome, u Republici Kini, poznatijoj kao Tajvan, status "*vlasnika* nacionalnosti bez registracije domaćinstva" se odnosi na ljude koji imaju nacionalnost Republike Kine, ali nemaju automatsko pravo na ulazak ili boravak u Tajvanu, te se ne kvalificiraju za građanska prava i dužnosti. Po *Zakonu o nacionalnosti Mexica*, Columbije, i nekih drugih zemalja Latinske Amerike, oni koji posjeduju nacionalnost neće postati državljani/građani dok ne budu imali navršenih 18 godina.

## Nacionalnost nasuprot nacionalnog identiteta
Nacionalni identitet je subjektivni osjećaj pripadnosti osobe jednoj državi ili jednoj naciji. Osoba može imati nacionalnost države, u smislu da je formalno i pravno povezana s njom, bez subjektivnog i emocionalnog osjećaja pripadnosti toj državi. S druge strane, osobe mogu osjećati da pripadaju jednoj državi bez ikakvog pravnog odnosa s istom. Naprimjer, djeca koja su dovedena u SAD ilegalno kada su bila prilično mlada i koja su odrasla u SAD-u u neznanju svog imigracijskog statusa, često imaju osjećaj američkog nacionalnog identiteta, unatoč tome što zakonski posjeduju nacionalnost druge države.

## Dvojna nacionalnost
Dvojna nacionalnost je pojava kada jedna osoba ima formalni odnos s dvije odvojene suverene države.

## Također pogledajte
* Nacionalizam
* Državljanstvo
* Etničnost
* Zemlja (država)
* Demonim
* Kultura
* Vlast
* Društvo
* Suverena država
* Ujedinjene nacije

## Reference
* White, Philip L. (2006). "Globalization and the Mythology of the Nation State," In A.G.Hopkins, ed. *Global History: Interactions Between the Universal and the Local* Palgrave Macmillan, pp.&nbsp;257–284. http://www.nationalityinworldhistory.net/ch1.html 

## Literatura
* Grossman, Andrew. *Gender and National Inclusion''
* Lord Acton, Nationality (1862)

Kategorija:Pravo
Kategorija:Politika
Kategorija:Politička geografija