Rade Mihaljčić

**Rade Mihaljčić** (21. 1. 1937 - 26. mart 2020) bio je historičar, akademik SANU i ANURS. Većina njegovih radova bavi se srednjovekovnom Srbijom, posebno Srpskim carstvom i Kosovskom bitkom.

## Biografija 
Rođen je 21. januara 1937. u Srednjoj Jurkovici, u blizini Bosanske Gradiške, Kraljevina Jugoslavija. Osnovnu školu je  završio u Sisku i Kotor Varoši, a gimnaziju u Banjoj Luci. Studij historije završio je na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Od 1962. radio je na istom fakultetu prošavši do penzionisanja sva zvanja. Magistrirao je (*Selišta, prilog istoriji naselja u srednjovekovnoj srpskoj državi*) 1965, a doktorirao (*Kraj Srpskog carstva*) 1971. Pokretač je serije *Stari srpski arhiv* koja pod tim nazivom obrađuje historijsku građu iz srednjovjekovne historije Srbije i Bosne i časopisa *Građa o prošlosti Bosne* gdje se objavljuje diplomatska građa srednjovjekovne Bosne).

Predmet naučnog interesa Mihaljčića je srednjovjekovna srpska historija, uglavnom iz razvijenog srednjeg vijeka. Ti radovi su značajni za proučavanje odnosa između Bosne i Srbije u tom periodu. Objavio je veći broj radova, a objavljena su i njegova sabrana djela. Među najvažnijim radovima su *Kraj Srpskog carstva* (1975, 1989), *Lazar Hrebeljanović, istorija, kult, predanje* (1984), *Junaci Kosovske legende* (1989), *Sabrana dela Radeta Mihaljčića*, I-VI (2001-2002).

Umro je 26. maja 2020. u Beogradu.

## Djela 
### Monografije 
* Mihaljčić, Rade, *Kraj Srpskog carstva*. Beograd: Srpska književna zadruga, 1975, 1989, 1989, 2001
* *Lazar Hrebeljanović, istorija, kult, predanje*, 1984, 1989, 1989, 2001
* *Junaci kosovske legende*, 1989, 1989, 1993, 2001
* *The Battle of Kosovo in History and in Popular Tradition*, 1989.
* *Bezimeni junak*, 1995.
* *Boj na Kosovu u bugaršticama i epskim pesmama kratkog stiha*, 1995, zajedno sa J. Ređep
* *Prošlost i narodno sećanje*, 1995; *Srpska prošlost i narodno sećanje*, 2001.
* *Izvorna vrednost stare srpske građe*, 2001.
* *Vladarske titule oblasnih gospodara — prilog vladarskoj ideologiji u starijoj srpskoj prošlosti*, 2001.
* *Zakoni u starim srpskim ispravama*, 2006.

### Historijski atlasi 
* *Istorijski atlas za 6. razred osnovne škole*, Zavod za udžbenike, Beograd, 2008. (koautor sa Markom Šuicom i Snežanom Knežević)

### Članci 
* Selišta. Prilog istoriji naselja u srednjovekovnoj srpskoj državi, Zbornik FF u Beogradu IX-1 (1967) 173–224.
* Gde se nalazio grad Petrus?, Prilozi KJIF 34, 3–4 (1968) 264–267.
* Bitka kod Aheloja, Zbornik FF u Beogradu XI-1 (1970) 271–275.
* Vojnički zakon, Zbornik FF u Beogradu XII-1 (1974) 305–309.
* Knez Lazar i obnova srpske države, O knezu Lazaru, Beograd 1975, 1–11.
* Stavilac, IČ XXIII (1976) 5–21.
* Ćirković, Sima; Mihaljčić, Rade (1981). „Osvajanja i odolevanja: Dušanova politika 1346-1355”. Istorija srpskog naroda. 1. Beograd: Srpska književna zadruga. str. 541—556.
* Mihaljčić, Rade (1981). „Početak Uroševe vladavine - spoljni napadi”. Istorija srpskog naroda. 1. Beograd: Srpska književna zadruga. str. 566—572.
* Mihaljčić, Rade (1981). „Dva carstva”. Istorija srpskog naroda. 1. Beograd: Srpska književna zadruga. str. 573—582.
* Mihaljčić, Rade (1981). „Car i kralj: Neuspešno savladarstvo”. Istorija srpskog naroda. 1. Beograd: Srpska književna zadruga. str. 583—592.
* Mihaljčić, Rade (1981). „Marička bitka”. Istorija srpskog naroda. 1. Beograd: Srpska književna zadruga. str. 593—602.
* Mihaljčić, Rade (1982). „Doba oblasnih gospodara”. Istorija srpskog naroda. 2. Beograd: Srpska književna zadruga. str. 21—35.
* Mihaljčić, Rade (1982). „Kosovska bitka”. Istorija srpskog naroda. 2. Beograd: Srpska književna zadruga. str. 36—46.
* L‘État Serbe et l‘universalisme de la seconde Rome, Da Roma alla terza Roma, Roma, Constatinopoli, Mosca, Roma 1983, 375–386.
* Djed, Dmitar Zvinimir, Dorf, Lexikon des Mittelalters III-6, München 1985; Dabiša, III-7 (1985); Drijeva, III-7 (1985); Lazar Hrebeljanović, V (1990)
* Otroci, IG 1-2 (1986) 51–57.
* Istorijska podloga izreke „Od Kulina bana“, IG 1-2 (1992) 7–13.
* Vladarska titula gospodin, IG 1-2 (1994) 29–36.
* Kosovska legenda kao istorijski izvor, Godišnik na Sofiiski universitet „Sv. Kliment Ohridski“ 86–5 (1992–1993), Sofija 1995, 51–59.
* La corégence dans l’État des Nemanić, Σύμμεικτα 11 (Αθήνα 1997) 215–227.
* Prezimena izvedena od titula, Raskovnik 87–88 (proleće–zima 1997), Tematski zbornik Marko Kraljević, istorija, mit, legenda, Beograd 1998, 9–34.
* Mara Hrebeljanović, Danica 2000, Beograd 1999, 127–147.
* Gospodar — vladarska titula Ivana Crnojevića, Zapisi 3–4 (1999) 7–15.
* Dušanov zakonik u sudskoj praksi, Dušanov zakonik — 650 godina od njegovog donošenja, Banja Luka 2000, 35–50.
* Povelja kralja Stefana Tvrtka I Kotromanića knezu i vojvodi Hrvoju Vukčiću Hrvatiniću, Stari srpski arhiv (SSA) 1 (Beograd 2002) 117–129.
* Mihaljčić, Rade (2003). „Hrisovulja cara Uroša melničkom mitropolitu Kirilu”. Stari srpski arhiv. 2: 85—97.
* Mljetske povelje cara Uroša, SSA 3 (2004) 71–87.
* Hrisovulja cara Uroša manastiru Hilandaru, SSA 4 (2005) 151–160.
* Hrisovulja cara Uroša manastiru Hilandaru o daru kaluđera Romana, SSA 5 (2006) 139–148.
* Slovo braće Brankovića manastiru Hilandaru, SSA 6 (2007) 151–166 (koauporski sa Irenom Špadijer).
* Povelja Stefana Ostoje Dubrovčanima, Građa o prošlosti Bosne (GPB) 1 (Banja Luka 2008) 123–135.
* Povelja kralja Ostoje kojom potvrđuje ranije darovnice Dubrovniku, SSA 7 (2008) 163–173 (u štampi).

## Literatura 
* Редакција, Михаљчић Раде, “Енциклопедија српске историографије (Приредили Сима Ћирковић и Раде Михаљчић)”, Београд 1997, 520-521.
* Vučelić Milorad, Istorija i legenda (Rade Mihaljčić govori za NIN), NIN 2000, Beograd 30. 04. 1989., 62-63.
* ... Beleška o autoru, “Rade Mihaljčić, Junaci kosovske legende”, BIGZ, Istorijsko-memoarska dela, Beograd 1989., 313.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1937.
Kategorija:Biografije, Gradiška
Kategorija:Članovi ANURS
Kategorija:Bosanskohercegovački historičari
Kategorija:Srbijanski historičari
Kategorija:Umrli 2020.
Kategorija:Članovi SANU
Kategorija:Članovi Udruženja književnika Srbije