Genom

[thumb|350px|Diploidna [hromosomska garnitura (jedarni dio genoma) čovjeka (*2n*=46). Na slici su hromosomi muškarca. (Mitohondrijska DNK i mitohondrijski hromosom nisu prikazani.)]] 
U modernoj molekularnoj biologiji i genetici **genom** je genetički materijal organizma. Kodiran je ili u DNK ili, kod RNK virusa, u RNK. Objedinjuje i gene i nekodirajuću DNK, nekodirajuće sekvence DNK/RNK. Naziv *genom* je prvi koristio  Hans Winkler, profesor botanike na Univerzitetu u Hamburgu, Njemačka, 1920. godine.*Oxford English Dictionary* sugerira da je ovo ime nastalo spajanjem riječi *gen* i *hromosom*. Uz ovu, nekoliko srodnih riječi u biologiji (sa sufiksom *–om*) čine sistematiziranu cjelinu, kao što su: biom, rizom i savremeniji naziv konektom.

Neki organizmi imaju više kopija hromosoma: diploidni, triploidni, tetraploidni i tako dalje. U klasičnoj genetici takvo stanje se obično pojavljuje kod organizama sa spolnim razmnožavanjem (eukariota, kod kojih gameti imaju upola manji broj hromosoma nego somatske ćelije, a genom je kompletna cjelina hromosoma diploidne ćelije.

Odvajanje genetičkog materijala u gamete se postiže odvajanjem rekombiniranih (krosing-over) homologa tokom mejoze. Kod haploidnih organizama, uključujući i ćelije bakterija, arhea, organele  (mitohondrije i hloroplaste) ili viruse, koji na sličan način sadrže gene u jednom ili nizu kružnih ili linearnih lanaca DNK (ili RNK za RNK nekih virusa). Isto tako, naziv *genom* može se primijeniti i konkretno, a to znači da ono što je pohranjeno u kompletnom jedru (*nukleusni genom*), kao i za ono što je pohranjeno u organelama koje sadrže vlastitu DNK, kao *mitohondrijski genom* ili *hloroplastni genom*. Pored toga, genom se može sastojati i od nehromosomskih genetičkih elemenata, kao što su virusi, plazmidi i transpozoni.

Kad se kaže da je genom kod biseksualnih vrsta *sekvenciran*, to se obično odnosi na utvrđivanje sekvence jedne grupe autosoma, a i svih spolnih hromosoma koji zajedno predstavljaju oba moguća spola. Odnosi se i na jednospolne vrste, kada se opisuje kao *genom sekvenca*. Kolokvijalni izraz *genetička kozmetika* se ponekad koristi da označi genom određenog pojedinca ili organizma.

Nauka koja proučava opštih osobina genoma srodnih organizama naziva se genomika, koja se razlikuje od genetike, koja uglavnom proučava osobine pojedinačnih gena ili grupe gena. Obje procjenjuju bazne parove, a broj gena se mijenja od jedne do druge vrste. Postoji samo gruba uzajamna povezanost između te dvije vrste poznata kao paradoks C-vrijednosti. Trenutno, najveći poznati broj gena je oko 60.000 (protozoa, koje uzrokuju *trihomonijazu*), što je tri puta više nego u ljudskom genomu.

## Veličina genoma 
Analogiju veličine ljudskog genoma (pohranjene DNK korisno je pogledati u poređenju sa proporcijama hipotetske knjige: 
* Knjiga (genom) će sadržavati 23 poglavlja (hromosoma); 
* Svako poglavlje sadrži 48-250 miliona slova (A, C, G, T), bez razmaka; 
* Knjiga ukupno sadrži više od 3,2 milijarde slova; 
* Knjiga se uklapa u ćelijski nukleus veličine sićušne čestice; 
* Barem jedan primjerak knjige (svih 23 poglavlja) sadržan je u većini ćelija našeg tijela. Jedini izuzetak kod ljudi su zreli eritrociti kod kojih se tokom razvoja jedro razgrađuje pa zato i nemaju genom.
***Veličina genoma odabranih organizama**

## Također pogledajte 
*Gen
*Genomika
*Genotip
*Jedro
*Kariologija
*Hromosomska garnitura
*Citogenetika

## Reference 
Kategorija:Genetičko mapiranje
Kategorija:Genomika
Kategorija:DNK
Kategorija:Metilacija