Tireoidni hormoni

thumb|350px|Sinteza tireoidbnih hormona
[thumb|right|200px|Tiroksin (T4, farmaceutski [levotiroksin).]] 
[thumb|right|200px|[Trijodotironin (T3, farmaceutski liotironin).]]
thumb|right|200px|Tiroksin (T4)
thumb|right|200px|Trijodotironin (T3)
**Tiroidni hormoni** su trijodotironin (**T3**) i tiroksin (**T4**), na tirozinu bazirani hormoni koje proizvodi štitasta žlijezda. Prvenstveno su odgovorni za regulaciju metabolizma. Za proizvodnju T3 i T4 neophodan je hemijski element jod. Nedostatak joda dovodi do umanjene proizvodnje ovih horfmona, uvećanja tiroidnog tkiva, što uzrokuje bolest poznatu kao gušavost (struma). Glavni oblik tiroidnog hormona u krvi je tiroksin (T4), koji ima duži poluživot od T3. Odnos T4 i T3 oslobođenih u krvi je oko 20 : 1. T4 se konvertira do aktivnog T3 (tri do četiri puta potentnijeg od T4) u ćelijama, putem dejodinacije (5'-jodinaze). Daljom dekarboksilacijom i dejodinacijom formiraju sejodotironamin (**T1a**) i tironamin (**T0a**).

Hormoni štitnjače se općenito dobro podnose.Hormoni štitnjače obično nisu opasni za trudnice ili dojilje, ali ih treba davati pod nadzorom ljekara. U stvari, ako žena koja ima hipotireozu ostane neliječena, njeno dijete ima veći rizik od urođenih mahana. Kad je trudna, žena sa slabo funkcionirajućom štitnjačom također će morati povećati dozu hormona štitnjače. Jedan izuzetak je da hormoni štitnjače mogu pogoršati srčana stanja, posebno kod starijih pacijenata; stoga liječnici mogu započeti liječenje ovih pacijenata nižom dozom i mijenjati je do veće, kako bi izbjegli rizik od srčanog udara.
*Tireoglobulin sintetizira se u hrapavom endoplazmatskom retikulumu i slijedi sekretorni put da bi egzocitozom ušao u koloid u lumenu folikula štitnjače. 
*U međuvremenu, natrij-jodida (Na/I) simporter pumpa jodid (I – ) aktivno u ćelijama , koji je prethodno prošao kroz endotel po uglavnom nepoznatim mehanizmima.
*Ovaj jodid prenosi transporter pendrin u folikulski lumen iz citoplazme, navodno putem pasivnog transporta.
*U koloidu, iodid (I−) se oksidira u jodin (I0), uz katalizu putem enzima zvanog tireoid-peroksidaza.
*Jodin (I0) je veoma reaktivan pa jodinizira tireoglobulin u tirozilski ostatak u njegovom proteinskom lancu (ukupno sadrži otprilike 120 tirozilnih ostataka).
*U „konjugaciji“ susjedni tirozilni ostaci se uparuju.
*Tiroglobulin ponovo ulazi u folikulsku ćeliju, putem endocitoze.
*Proteoliza različitim proteazaa oslobađa molekule tiroksina i trijodotironina
*Izliv tiroksina i trijodotironina iz folikulnih ćelija, koji se čini uglavnom kroz monokarboksilatni transporter (MCT) 8 i 10, ali najnovije studije pokazuju da monokarboksilatni transporter (MCT) 8 i 10 imju glavnu ulogu u izlivanju tiroidnih hormona iz ćelija štitnjače.

Tiroglobulin (Tg) je dimerni protein od 660 kDa, koji se proizvodi u folikulnim ćelijama i u potpunosti upotrebljava se u potpunosti u štitastoj žlijezdi. Tiroksin se proizvodi vezanjem atoma joda u prstenaste strukture a tirozinskog ostatak ovog proteina; tiroksin (T4) sadrži četiri atoma joda, dok trijodotironin (T3), inače identičan T4 , ima jedan atom joda manje po molekuli. Protein tiroglobulina čini otprilike polovinu sadržaja proteina u štitastoj žlijezdi. Svaka molekula tiroglobulina sadrži približno 100&ndash;120 tirozinaskih ostataka, od kojih je mali broj (3 i T 4. Stoga svaka molekula proteina tiroglobulina na kraju daje vrlo male količine hormona štitnjače (eksperimentalno je primijećeno da je to reda veličine 5&ndash;6 molekula ili T4 ili T3 po originalnoj molekuli tiroglobulina). U ovom procesu, natrij se transportuje s jodidom sa bazolateralne strane membrane u ćeliju, a zatim koncentrira u folikulima štitnjače do oko trideset puta veće koncentracije od one u krvi. Tada se u prvoj reakciji kataliziranoj putem enzima tiroperoksidaza, tirozinski ostaci proteinog tiroglobulina jodiraju na njihovim fenolskim prstenima, u jednom ili oba položaja, *orto* do fenolne hidroksilne grupe, dajući monoiodotirozin (MIT) , odnosno diiodotirozin (DIT). Ovo uvodi1&ndash; 2 atoma elementarnog joda, kovalentno vezanog, po ostatku tirozina. Dalje spajanje dva potpuno jodirana ostatka tirozina, također katalizira tiroperoksidaza, a daje peptidni (još uvijek peptid-vezan za peptid) prekursornog tiroksina, a spajanje jedne molekule MIT i jedne molekule DIT daje uporedivi prekursor trijodotironin: 
* peptidni MIT + peptidni DIT → peptidni trijodotironin (otpušten kaoT3)
* 2 peptidni DIT → peptidni tiroksin (otpušten kao T4)

### Periferna
Smatra se da je tiroksin prohormon i rezervoar najaktivnijeg i glavnog hormona štitnjače T3. Jodotironin dejodinaza pretvara T4 prema potrebi u tkivima. Nedostatak dejodinaze može imitirati hipotireozu zbog nedostatka joda. T3 je mnogo aktivniji od T4 iako je prisutan u manjim količinama od T4.

### Pokretanje proizvodnje kod fetusa 
Tireotropin-oslobađajući hormon (TRH) se oslobađa iz hipotalamusa nakon 6 - 8 sedmica, a tireoid-stimulirajući hormon (TSH) fetusne hipofize vidljiv je do 12 sedmice trudnoće, a i fetusna proizvodnja tiroksina (T4) dostiže klinički značajan nivo u 18.–20. Sedmici. Fetusni trijodotironin (T3) ostaje nizak (manje od 15&nbsp;ng/dL) do 30. Sedmice trudnoće i povećava se na 50&nbsp;ng /dL u terminu porođaja.

### Nedostatak joda 
Ako jod nedostaje u prehrani, štitnjača neće moći stvoriti tireoidne hormone. Nedostatak tiroidnih hormona dovest će do smanjenja negativne povratne informacije prtema hipofizi, što će dovesti do povećane proizvodnje hormona koji stimulira štitnjaču, što dovodi do njenog povećanja (rezultirajuće zdravstveno stanje naziva se *endemskim koloidomom gušavosti*). To ima za posljedicu povećanje posobnosti štitnjače prihvatanje više jodida, nadoknađujući nedostatak joda i omogućavajući mu proizvede odgovarajuće količine hormona štitnjače.

## Cirkulacija i transport 
### Transport u plazmi 
Najveći dio tiroidnog hormona koji cirkulira u krvi jvezan je za transportne proteine. Samo veoma mala frakcija cirkulirajućih hormona je slobodna (nevezana) i biološki aktivna, zbog čega mjerenje koncentracije slobodnih tiroidnih hormona ima veliku dijagnostičku vrijednost.

### Membranski transport 
Tiroidni hormoni ne mogu proći kzoz polupropusnu ćelijsku membranu putem pasivnog transporta, poput drugih lipofilnih supstanci. Jod u *o*-poziciji pojačava kiselost fenolne OH-grupe, proizvodeći negativno nabijene, pri fiziološkom pH. Međutim, najmanje 10 različitih aktivnih, zavisnih od energije i genetički reguliranih jodotironinskih transportera identificirano je kod ljudi. Oni osiguravaju višu razinu intracelularnog tiroidnih hormona od one u krvi.

### Unutarćelijski transport 
Malo se zna o unutarćelijskoj kinetici tiroidnih hormona. Nedavno je pokazano da kristalin CRYM veže 3,5,3′-trijodotironin *in vivo*.

## Reference 
## Također pogledajte
* Hormon
* Štitasta žlijezda

## Vanjski linkovi 
* Find TH response elements in DNA sequences 
* Triiodothyronine bound to proteins 
* Thyroxine bound to proteins

Kategorija:Hormoni
Kategorija:Jodirani derivati tirozina
Kategorija:Hormoni štitaste žlijezde
Kategorija:Aromatične aminokiseline
Kategorija:Endokrinologija
Kategorija:Štitasta žlijezda