Kotor

mini|desno|Kotor, rimokatolička katedrala "Sv. Tripun" jedan od najznačajnijih simbola grada Kotora, izgrađena kao ranokršćanska crkva 809. godine
mini|desno|Kotor, srpska pravoslavna crkva "Sv. Nikola"
**Kotor** (ćir. *Котор*) je grad i naseljeno mjesto, te sjedište općine u Crnoj Gori.

## Geografija
Kotor je stari primorski  grad i pitoreskna mediteranska luka u zalivu Boka kotorska. Glavni je i najznačajniji grad Boke.

Stara mediteranska kotorska luka, okružena gradskim zidinama, je vrlo dobro sačuvana i pod zaštitom je UNESCO-a, kao svjetska kulturna baština. U periodu 1420-1797. godine Kotor je sa okolinom pripadao Veneciji pa je venecijanski uticaj ostavio trag na gradskoj arhitekturi. Kotorski zaliv (Boka kotorska) jedan je od najdubljih i najdužih zaliva na Jadranskom moru pa se često naziva najjužnijim fjordom Evrope. U stvari, to je potopljeni kanjon rijeke. Grad natkriljuju litice planina Orjen i Lovćen.

## Historija
Prvi poznati  naziv današnjeg Kotora je bio  Ascrivium ili Ascruvium, koji potiče vrijeme antičkog Rima, kada se pominje (168. p.n.e.) kao *Acruvium*, u okviru rimske provincije Dalmacije.

Ascrivium  je bio utvrđen još početkom srednjeg vijeka, kada je imperator Justinijan I sazidao tvrđavu 535.,  nakon  proterivanja Gota, a  pretpostavlja se da je drugi grad podigao Konstantin Porfirogenit u 10. veku na uzvisinama  iznad prvog. Grad su 840. poharali Saraceni.

Današnje ime, Kotora potiče iz  9. vijeka.
Podatak je preuzet iz  djela Baltazara Splićanina, neosporno kasnog pisca, koji, u vezi sa zbivanjima u 9. stoljeću spominje *Bosansko kraljevstvo* i porijeklo imena današnjeg grada Kotor u Boki kotorskoj, koji je kao i Risan, tada bio u graničnom području jugoistočnog dijela Bosanskog Kraljevstva.
Prema oba izvora, prilikom imenovanja budućeg grada Kotor, u to vrijeme su  Ugri često upadali u Bosansko kraljevstvo i da su više puta opustošili  teritoriju bosanskog grada Kotora, koji je  u 2.  knjizi  svoje Geografije Gerard Rudniger označio kao *Vesekatro*, u blizini Banje Luke. Plemići iz bosanskog Kotora, po imenu Nedor, Miroslav i Vuksan, uz još neke druge, saznavši da se zida novi grad na moru, krenuše sa svom svojom imovinom velike vrijednost u zlatu i srebru prema poznatoj lokaciji , budući da je Bosansko Kraljevstvo bilo bogato rudama plemenitih metala. Kada su, prema navodima Mihajla Solinjanina (u opisu Dalmacije),  stigli  u Risan, razglasili su svoju  namjeru da tu podignu tvrđavu u kojoj će biti  sigurni. Kad su to doznali građani tadašnjeg naselja Askrivija, pozvali su da planirani trošak koji su ulože u izgradnju već započetog grada, "te da združeni žive kao pravi prijatelji i građani".

*"Bosanci, koji su to inače željeli, ne prihvatiše odmah ovaj prijedlog već poslije nekoliko dana odgovoriše da su spremni udovoljiti njihovom traženju, ali pod uslovom da se novi grad nazove imenom njihove otadžbine, Kotor. Ovo nisu prihvatili Askrivljani, ali se docnije (kaže Solinjanin), po nagovoru svog biskupa, složiše da bace žrijeb, te da tako odluče kojim imenom da se grad nazove. I žrijeb ispade u prilog Kotorana Bosanaca."*

Godine 1002., Kotor su  opljačkali Bugari, a kasnije ga njihov  car Samuilo predao Srbiji. Pod okriljem Srbije, a u savezu s Dubrovnikom, grad je sačuvao republikanske institucije, pravo da zaključuje ugovore i učestvuje u ratu.  Tada je bio episkopsko sjedište,  a u 13. stoljeću  ustanovljeni  su dominikanski i franjevački samostani, u namjeri  da zaustave  širenje Bogumilstva

U 14. stoljeću  trgovina grada *Cattaro*, kako se  tada zvao,   bila je  suparnička dubrovačkoj  i  mletačkoj.  Budući da je grad Kotor imao statut iz 1301., kojim se dokazuje da je uvijek imao status grada. Za vrijeme dinastije Nemanjića, Kotor je imao veliku autonomiju i povlastice. Pad Srbije 1389. ostavio je grad bez zaštite, a kako je naizmjenčno  padao pod  mletačku i  mađarsku okupaciju, konačno je 1420. došao pod mletačku vlast.

Kotor je bio pod opsadom Osmanlija 1538. i 1657. i okovan  kugom 1572.,  a gotovo je uništen u zemljotresima  koji su se desili 1563. i 1667. Po Sporazumu iz Kampo Formija iz 1797. prešao je pod  austrijsku vladavinu, ali je 1805., prema sporazumu iz Pressburga, dodijeljen Italiji, a nakon toga postao je dio francuskog carstva 1810.

U  1814.,  na  Bečkom kongresu, Kotor je vraćen Austriji. Pokušaji prisilne regrutacije  stanovništva bio je napušten 1869., ali je uspio 1881., što je izazvalo dvije kratkotrajne pobune u Krivošijama, na zapadnoj strani planine Orjen, dok je Kotor bio sjedište austrijskog štaba.

Tokom  Prvog svjetskog rata, Kotor je bio poprište žestokih borbi između Crne Gore i Austro-Ugarske.  Nakon 1918., Kotor je  uključen u Kraljevinu SHS, koja je 1929. promijenila ime u Kraljevina Jugoslavija. Poslije 1945. dio je  ondašnje FNRJ,  odnosno SFRJ, tj. SR Crne Gore. Nakon raspada bivše Jugoslavije, bio je u  SRJ, koja je zatim preimenovana u državnu zajednicu Srbija i Crna Gora.  Danas je Kotor najznačajniji grad u Boki, u samostalnoj državi – Republici  Crnoj Gori.

Dana 15. aprila 1979., Kotor je pretrpio  strahovit  zemljotres, koji je, kao i u ostalim gradovima Jadranske obale, nanio oštećenja stambenim, privrednim i kulturnim objektima. Rekonstrukcija je trajala preko 10 godina, među kojima su rekonstruisana i veoma važna zdanja: Katedrala Svetog Tripuna, Crkva Svetog Luke, Kneževa palata i druga.

## Stanovništvo 
Na popisu stanovništva 2011. godine općina Kotor imala je 22.601 stanovnika, od čega u samom Kotoru 961.

### Općina Kotor 
**Napomena**: *Nastala iz stare općine **Kotor** koja nije mijenjala granice.*

### Kotor (naseljeno mjesto)
**Napomena**: *U 1996. smanjeno za dijelove naselja koji su proglašeni za samostalna naseljena mjesta Škaljari i Špiljari za koja su podaci sadržani u tim naseljima.*

#### Popis 2011.
**Napomena**: *Oznaka Z predstavlja zaštićen podatak.*

#### Raniji popisi
**Napomena**: *U 1991. iskazano zajedno sa naseljima Škaljari i Špiljari koja su tada bila dijelovi naselja **Kotor**.*

## Galerija 

Datoteka:Montenegro-02421 - St. Nicholas' Church (10597363204).jpg|unutrašnjost crkve Sv. Nikole
Datoteka:Montenegro-02394 (10596710724).jpg|srpska pravoslavna crkva "Sv. Luka"
Datoteka:Cattaro, s. anna, 01.JPG|rimokatolička crkva "Sv. Ana"
Datoteka:Cattaro, s. chiara, esterno 01.JPG|rimokatolička crkva "Sv. Klara"
Datoteka:Cattaro, s. francesco 02.JPG|rimokatolička crkva "Sv. Franjo"
Datoteka:Cattaro, s. maria 03 campanile.JPG|rimokatolička crkva "Sv. Marija"
Datoteka:Crkva Gospa od Zdravlja (Kotor).jpg|rimokatolička crkva "Gospa od zdravlja"
Datoteka:Cattaro, san paolo 01.JPG|rimokatolička crkva "Sv. Pavao"
Datoteka:Kotor Montenegro-11 (30596925927).jpg|ulica
Datoteka:Kotor B1 (5).jpg|gradski trg
Datoteka:Kotor,Montenegro.jpg|ulica
Datoteka:Kotor B1 (6).jpg|gradski detalj
Datoteka:Kotor city walls.jpg|gradske zidine
Datoteka:Kotor, Montenegro - panoramio (6).jpg|gradski detalj
Datoteka:Kamienice na Placu Broni w Kotorze.jpg|Trg od Oružja
Datoteka:Kotor - archivum.JPG|arhiv
Datoteka:Museo Marítimo, Kotor, Bahía de Kotor, Montenegro, 2014-04-19, DD 31.JPG|muzej
Datoteka:Kotor Court house.JPG|zgrada suda
Datoteka:Kotor 3 576x768.JPG|stara gradska kuća
Datoteka:Kotor - panoramio - lienyuan lee (1).jpg|gradska vijećnica
Datoteka:Montenegro-02366 - Meneghello House (10596400834).jpg|stara gradska kuća "Meneghello"
Datoteka:Kotor old town entrance.jpg|ulaz u stari grad
Datoteka:Котор - panoramio - Дмитрий Мозжухин (2).jpg|gradske zidine i rijeka Škurda
Datoteka:Ruins of Fort of St John, Kotor 1.jpg|tvrđava "Sv. Ivan"
Datoteka:Brama Północna do Starego Miasta w Kotorze.jpg|sjeverna kapija
Datoteka:Cattaro, porta sud 05.JPG|južna kapija
Datoteka:Montenegro-02359 - Sea Gate (10596524423).jpg|morska kapija
Datoteka:Kotor, torre dell'orologio, 02.JPG|sahat-kula
Datoteka:Fakultet za pomorstvo.jpg|Pomorski fakultet
Datoteka:Marine Biology Institute.jpg|Pomorski Biološki institut
Datoteka:Grad Kotor.jpg|pogled na grad i zaliv
Datoteka:Kotor bay2.jpg|Bokokotorski zaliv
Datoteka:Boka Night, boats 06.jpg|festival "Bokeljska noć"
Datoteka:LENTrophy GA Mtp CAT-BUD presentation 24102009a.JPG|Vaterpolo akademija
Datoteka:Fort_Gorazda_aerial_view.jpg|tvrđava "Goražda"
Datoteka:Bokeljska mornarica.jpg|Bokeljska mornarica

## Također pogledajte
* Spisak općina u Crnoj Gori

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Gradovi u Crnoj Gori
Kategorija:Općine u Boki kotorskoj
Kategorija:Naselja u Boki
Kategorija:Svjetska baština u Crnoj Gori
*
Kategorija:Zaštićena područja osnovana 1979.