Papua Nova Gvineja

**Papua Nova Gvineja** je država u Okeaniji. Zauzima istočnu polovinu ostrva Nova Gvineja te ostrva Bismarckovog arhipelaga Nova Britanija i Nova Irska) i sjevernih Solomona (Bougainville) s mnoštvom manjih ostrvca. Na zapadu graniči s indonezijskom pokrajinom Irian Jaya. Papua Nova Gvineja članica je Commonwealtha i britanska kraljica formalni je šef države.

Glavni i najveći grad države je Port Moresby.

## Historija 
Pretpostavlja se da su prvi naseljenici stigli na ostrva prije oko 60.000 godina iz jugoistočne Azije. Arheološki ostaci otkrivaju tragove intenzivne poljoprivrede stare oko 7000 godina, a ljudske intervencije u okolini naročito su vidljive u dolinama u centralnom gorju.

Španci i Portugalci došli su na ostrvo u prvoj polovini 16. vijeka i dali im imena *Papua* po malajskoj riječi za posebnu kosu Melanežana i *Nova Gvineja* smatrajući domoroce sličnima stanovnicima afričke Gvineje. Ostrva su detaljnije istražena i kolonizirana tek krajem 19. vijeka, kad je južnu polovinu današnje Papue Nove Gvineje zauzela Velika Britanija, a sjevernu Njemačka.

Tokom Prvog svjetskog rata Australija, kojoj je 1902. preneseno upravljanje Britanskom Novom Gvinejom zauzela je i njemačku koloniju, ali ih nije formalno ujedinila sve do 1946. Evropljani su prvi put stupili u neke dijelove unutrašnjosti Nove Gvineje tek u 30-im godinama 20. vijeka, otkrivši brojne nove etničke i jezične grupe.

Nakon proglašenja nezavisnosti 1975. u zemlji je vladala politička nestabilnost sa čestim izmjenama vlada. Od 1989. do 1998. trajao je gerilski rat za otcjepljenje ostrva Bougainvillea, na kojem se nalaze značajna nalazišta zlata; u njemu je poginulo oko 20.000 ljudi.

## Geografija 
desno|Karta Papue Nove Gvineje|mini|175x175piksel
Reljef je izuzetno raznolik. Uz južnu obalu Nove Gvineje nalaze se nizije koje ponegdje prelaze u velika močvarna područja. Planine središnjeg lanca koji se pruža u smjeru istok-zapad visinom prelaze 4000 m (najviši vrh Mount Wilhelm, 4509 m). Sjeverna obala je strmija i manje pristupačna od južne, s izuzetkom doline rijeke Sepik. Ostrva Bismarckovog arhipelaga i sjevernih Solomona su vulkanskog porijekla, s puno plodne zemlje. Velik dio površine Papue Nove Gvineje do visine od oko 1000 m prekriven je slabo pristupačnim tropskim kišnim šumama.

## Grb i zastava 
Grb Papue Nove Gvineje sadrži rajsku pticu iznad tradicionalnog koplja i bubnjeva.

Zastava Papue Nove Gvineje usvojena je 7. jula 1971. U donjoj dijagonalnoj polovini na crnoj pozadini nalazi se pet zvijezda koje predstavljaju sazviježđe *Južni krst*, a na gornjoj crvenoj polovini nalazi se silueta rajske ptice. Crvena i crna su tradicionalne boje mnogih ostrvskih plemena Papue Nove Gvineje. Crna-bijela-crvena također su bile boje Njemačkog carstva, koje je koloniziralo Novu Gvineju 1918. Rajska ptica također se nalazi i na državnom grbu.

Dizajn zastave osmislila je tada petnaestogodišnja Susan Huhume, čiji je crtež pobijedio na državnom takmičenju za izradu nove zastave 1971.

### Historijske zastave 

Datoteka:Flag of Papua New Guinea (1965–1970).svg|23px 1965-1970
Datoteka:Flag of Papua New Guinea 1970.svg|23px 1970-1971

## Vlada 
## Političke podjele 
## Privreda 
Većina stanovništva živi od poljoprivrede. Glavni izvozni proizvodi su nafta, zlato i bakar. BDP je u 2004. bio 2200 USD po stanovniku, mjereno po PPP-u.

## Stanovništvo 
Iako vladine procjene govore o populaciji zemlje od 9,4 miliona, u decembru 2022. objavljeno je da je njena populacija zapravo blizu 17 miliona.

Papua Nova Gvineja jedna je od etnički i jezično najheterogenijih zemalja svijeta. Stanovništvo se može podijeliti u dvije glavne grupe: Papuance, koji čine nešto više od 80% i Melanezijce, kojih ima nešto manje od 20%. U zemlji se govori više od 700 jezika, a službeni tok pisin i hiri motu služe kao *lingua franca*, jezici međusobnog sporazumijevanja različitih grupa. Većina stanovnika su protestanti, ima i dosta katolika, ali raširene su i domorodačke religije, a mnogi kršćani su zadržali elemente prijašnjih religija.

## Kultura 
Kultura Papue Nove Gvineje pod utjecajem je postojanja više od hiljadu različitih etničkih i kulturnih grupa. Zbog ove raznovrsnosti imamo i veliki broj stilova kulturnog izražavanja, a svaka od pojedinih grupa je stvorila svoju formu u umjetnosti, plesu, naoružanju, oblačenju, muzici, arhitekturi i ostalim vidovima ponašanja.

Većina ovih odvojenih grupa ima svoj vlastiti jezik. Ljudi obično žive u selima smještenim pored obrađenih polja. U nekim područjima love ili sakupljaju divlje biljke kao dodatak prehrani. Pojedinci koji su jako vješti u ribolovu, lovu ili obrađivanju zemlje uživaju veliko poštovanje i respekt ostatka zajednice.

Poznate su rezbarije u drvetu stanovnika s rijeke Sepik. Njihove rezbarije često su s motivima biljaka ili životinja i predstavljaju duh živog bića koje je izrezbareno.

mini|330x330piksel|Udio šumske površine u ukupnoj površini zemljišta, zemlje u vrhu (2021.). Papua Nova Gvineja ima osmi najveći postotak šumskog pokrivača na svijetu.
mini|Porodice jezika Papue Nove Gvineje, prema Timothy Usheru|187x187piksel
[mini|Jezičke porodice u Rossovoj koncepciji [Trans-Nova Gvineja|trans-novogvinejske porodice jezika. Pripadnost nekih istočnih ogranaka nije univerzalno prihvaćena.|218x218piksel]]
[lijevo|mini|[Huli narod|Huli perika sa Južne visoravni|268x268piksel]]
[lijevo|mini|[Bilum torba iz Goroke, provincija Eastern Highlands|177x177piksel]]
lijevo|mini|Stanovnik Boga-Boga, sela na jugoistočnoj obali kopna Papue Nove Gvineje|165x165piksel

## Također pogledajte 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
*  Ministra Papue Nove Gvineje
* Papua Nova Gvineja, auswaertiges-amt.de
* 

*
Kategorija:Ostrvske države
Kategorija:Države svijeta
Kategorija:Države engleskog govornog područja
Kategorija:Države članice Ujedinjenih nacija
Kategorija:Države i teritorije osnovane 1975.
Kategorija:Geografija Melanezije
*
Kategorija:Države u Okeaniji