Oogonija

**Oogonija** je mala diploidna ćelija, koja po sazrijevanju formira primordijalni folikul u ženskim fetusima ili ženske (haploidna ili diploidna) gametangije određenih talofita.

## Sisarski fetus 
Oogonije nastaju u velikom broju mitoza, u ranom razvoju fetusa. U ljudi se počinju razvijati između 4. i 8. sedmice iz klicinih (primordijalnih) ćelija i prisutni su u plodu sa između 5. i 30. sedmica.

### Struktura
Normalne oogonije u ljudskim jajnicima sfernog su ili ovoidnog oblika i nalaze se među susjednim somatskim ćelijama i oocitima u različitim fazama razvoja. Oogonija se može razlikovati od susjednih somatskih ćelija, pod elektronskim mikroskopom, posmatranjem  ćelijskih jedara. Oogonijalna jefra sadrže nasumično disperzirani fibrilarni i zrnati materijal, dok somatske ćelije imaju kondenzovanije jedro koje stvara tamnije granice oblika pod mikroskopom. Oogonijskaa jedra također sadrže  istaknuta gusta jedarca. Hromosomski materijal u jedru mitotički podijeljene oogonije pokazuje se kao gusta masa okružena vezikulama  ili dvostrukim membranama.

Citoplazma oogonija izgleda slično kao kod i okolnih somatskih ćelija i slično sadrži velike okrugle mitohondrije sa bočnim kristama. Međutim, endoplazmatski retikulum (E.R.) oogonije je vrlo nerazvijen i sastoji se od nekoliko malih vezikula. Neki od njih sadrže cisterne sa ribosomima  i nalaze se u blizini Golgijevog aparata.  Tokom četvrte ili pete sedmice razvoja, gonade se počinju diferencirati. U nedostatku hromosoma Y, gonade će se diferencirati u jajnike. Kako se jajnici diferenciraju, razvijaju se i urastajuće strukture zvane kortikalne vrpce. Ovdje se sakupljaju primordijalne klicine ćelije. Primarni oociti će proći oogenezu u procesu mejoze. Međutim, primarni oociti se zadržavaju u profazi 1 prve mejoze i ostaju u tom stadiju sve do početka puberteta  u odrasle žene. To je u suprotnosti s muškim primordijalnim klicinim ćelijama koje su pr rođenju zatečene u spermatogonijskoj fazi i ne ulaze u spermatogenezu i mejozu da bi nastali primarni spermatociti do puberteta u odraslog muškarca.

Nakon što se ženske (XX) klicne ćelije sakupe u nediferenciranoj gonadi, potrebna je nadregulacija *Stra8* za diferencijaciju klicinih ćelija u oogonije i na kraju ulazak u mejozu. Jedan glavni faktor koji doprinosi regulaciji * Stra8 * je pokretanje signalnog puta β-katenina preko RSPO1, koji je odgovoran i za diferencijaciju jajnika. Budući da se RSPO1 proizvodi u somatskim ćelijama, ovaj protein djeluje na klicne ćelije na  parakrini način. *Rspo1*, međutim, nije jedini faktor u regulaciji *Stra8*. Mnogi drugi faktori su pod nadzorom i ovaj modus  još uvijek se procjenjuje..  Ove se klicne ćelije koriste za obnavljanje plodnosti kod miševa promičući stvaranje folikula i održavanje kod ranije neplodnih miševa. Također se vrše istraživanja o mogućoj regeneraciji germ linija kod primata. Mitotski aktivne ženskih ljudskih germ ćelija mogu biti vrlo korisne za nove metode razvoja matičnih ćelija embriona koje uključuje transfer jedra u zigot. Upotreba ovih funkcionalnih oogonija može pomoći stvaranju linija specifičnih za određenog pacijenta pomoću ovog metoda.

#### Kontroverza 
Postoji značajna kontroverza u vezi s postojanjem matičnih ćelija sisara. Kontraverza se krije u negativnim podacima koji potiču iz mnogih laboratorija u Sjedinjenim Državama. Višestruki pristupi za provjeru postojanja oogonijskih matičnih ćelija dali su negativne rezultate, a nijedna istraživačka grupa u Sjedinjenim Državama nije uspjela reproducirati početne nalaze.

## Neke talofite
* počinje se širiti kroz ćelijski zid. Vještačke boje označavaju hlorofil (plavo) i DNK (crveno).]]
U fikologiji i mikologijiu, **oogonija**  se odbnosi na ćensku  gametangiju aki spoj sa muškom (pokretnom ili nepokretnomom) i ženskim gametom učestvuje u ovoj strukturi.

Kod *Oomycota* i nekih drugih organizama, ženska oogonija i muški ekvivalent anteridija, rezultat su seksualne sporalacije, tj. razvoja struktura unutar kojih će se dogoditi mejoza. Haploidna jedra (gamete) nastaju mejozom unutar antheridije i oogonije, a kada dođe do oplodnje, nastaju diploidne oospore koji će s vremenom klijati u diploidnom somatskom stadiju životnog ciklusa talofita.

U mnogim algama (npr. rodu *Chara'') glavna biljka je haploidna; oogonija i antheridija formiraju i stvaraju haploidne gamete. Jedini diploidni dio životnog ciklusa su spore (oplođena jajna ćelija), koje prolaze mejozu da bi nastale haploidne ćelije koje se razvijaju u nove biljke. Ovo je haplontski životni ciklus (sa zigotnom mejozom).

### Struktura 
Oogonije određenih vrsta talofita obično su okrugle ili ovoidne, sa sadržajima  su podeljenim u nekoliko jednojdarnih oosfera. To je za razliku od muške antheridije koja je izdužena i sadrži nekoliko jedara.

Kod heterotalusnih vrsta, oogonija i antheridija smještene su na hifama i granama različitih kolonija talofita. Oogonija ove vrste može se oploditi samo antheridijom iz druge kolonije i osigurava da samooplodnja nije moguća.  Suprotno tome, homotalusne vrste imaju oogoniju i antheridiju ili na istoj grani hifa ili na zasebnim granama, ali unutar iste kolonije.

### Oplodnja 
U uobičajenom načinu oplodnje  kod određenih vrsta talofita, anteridija će se vezati za oogoniju. Anteridija će tada formirati oplodne cijevi koje će povezati antheridijskuu citoplazmu sa svakom oosferom unutar oogonije. Haploidno jedro (gamet) iz antheridija će se tada preneti kroz oplodnu cijev u oosferu i spojiti sa haploidnim jedrom oosfere formirajući diploidnu oosporu. Tada je oospora spremna klijati i razviti se u odraslu diploidnu somatsku fazu.

## Reference
## Vanjski linkovi
* Diagram at University of Toronto

Kategorija:Germinativne ćelije
Kategorija:Razmnožavanje