Bibliotekar

**Bibliotekar** je osoba koja profesionalno radi u biblioteci pružajući korisnicima pristup informacijama, a ponekad i društveno ili tehničko programiranje, ili instrukcije o informatičkoj pismenosti.

Uloga bibliotekara se tokom vremena uveliko promijenila, a proteklo stoljeće posebno je uvelo mnoge nove medije i tehnologije. Od najranijih biblioteka u drevnom svijetu do modernog informacijskog čvorišta, postojali su čuvari i diseminatori informacija koje se čuvaju u skladištima podataka. Uloge i odgovornosti uveliko variraju u zavisnosti od vrste biblioteke, specijalnosti bibliotekara i funkcija potrebnih za održavanje zbirki i njihovo stavljanje na raspolaganje korisnicima.

Obrazovanje za bibliotekarstvo se mijenjalo tokom vremena kako bi odražavalo promjene uloga.

## Historija 
### Drevni svijet 
Sumerani su bili prvi koji su obučili službenike da vode evidenciju računa. "Gospodari knjiga" ili "čuvari ploča" bili su pisari ili sveštenici koji su bili obučeni da rukuju ogromnom količinom i složenošću ovih zapisa. Obim njihovih specifičnih dužnosti je nepoznat.

Negde u 8. veku pre nove ere, Asurbanipal, kralj Asirije, stvorio je biblioteku u svojoj palati u Ninivi u Mezopotamiji. Asurbanipal je bio prvi pojedinac u historiji koji je uveo bibliotekarstvo kao profesiju.

Pred kraj Rimske republike i početak Rimskog Carstva, bilo je uobičajeno da rimski aristokrati drže privatne biblioteke u svojim domovima. Mnogi od ovih aristokrata, poput Cicerona, zadržali su sadržaj svojih privatnih biblioteka za sebe, samo se hvaleći ogromnošću njegove zbirke. Drugi, kao što je Lucullus, preuzeli su ulogu pozajmljivača bibliotekara dijeleći svitke u svojoj kolekciji.

### Srednji vijek i renesansa 
Hrišćanski Manastiri u Evropi su zaslužni za održavanje institucija biblioteka u životu nakon pada Rimskog carstva. U to vrijeme prvi kodeks (knjiga za razliku od svitka) postaje popularan: pergamentni kodeks. U manastirima je ulogu bibliotekara često obavljao nadzornik skriptorijuma gde su monasi prepisivali knjige od korice do korice. Monah po imenu Anastasije  preuzeo je titulu *Bibliothecarius* (doslovno "bibliotekar") nakon svojih uspješnih prijevoda grčkih klasičara. Tokom ovog perioda uveden je i sistem pultova, u kojem su knjige bile vezane za stolove radi sigurnosti. Klasifikacija i organizacija knjiga u ovom periodu uglavnom je vršena po predmetima i po abecednom redu, a materijal je katalogiziran korištenjem osnovnih kontrolnih lista. Kasnije u tom periodu, pojedinci poznati kao bibliotekari započeli su formalniju katalogizaciju, inventarizaciju i klasifikaciju. U Engleskoj 1870-ih godina otvorena je nova radna pozicija za žene u bibliotekama; rečeno je da su zadaci "izuzetno pogodni za djevojke i žene". Do 1920, žene i muškarci su bili podjednako brojni u bibliotečkoj profesiji, ali su žene napredovale do 1930. i činile 80% do 1960. Faktori koji su uzrokovali tranziciju uključivali su demografske gubitke u Prvom svjetskom ratu, odredbe *Zakona o javnim bibliotekama iz 1919*, djelatnost izgradnje biblioteka *Carnegie United Kingdom Trust-a* i zagovaranje zapošljavanja u bibliotekama *Centralnog biroa za zapošljavanje žena.* U Ujedinjenom Kraljevstvu, dokazi upućuju na to da je konzervativna vlada počela da zamjenjuje profesionalne bibliotekare neplaćenim volonterima u periodu 2015-2016.

### Pandemija COVID-19 u SAD 
Tokom pandemije COVID-19 u Sjedinjenim Državama 2020, mnogi bibliotekari su bili privremeno raseljeni jer su biblioteke širom zemlje bile pogođene zatvaranjem, u nastojanjima da se kontroliše širenje bolesti SARS-CoV-2. Za to vrijeme bibliotečke usluge bile su u velikoj potražnji, jer su članovi biblioteka bili zatvoreni u karantenu,, ali sa ograničenim pristupom zgrade, većina javnih bibliotečkih članova prebacuje se na digitalni sadržaj, internetsko učenje i virtuelne programe.]

Kako je kriza eskalirala, postojala je velika potražnja za praćenjem kontakata, a CDC je ranije imenovao bibliotekare kao ključno javno zdravstveno osoblje koje će podržati istraživanje slučajeva COVID-19 i praćenje kontakata, pa su se mnogi bibliotekari i bibliotečko osoblje dobrovoljno prijavili za pomoć u traženju kontakata. Bibliotekari su također podržavali svoju zajednicu na druge načine, kao što je upravljanje telefonskim linijama za hitne slučajeve i pomoć u skloništima za beskućnike, za koje su mogli da zadrže otvorenim, dok su drugi bili na određeno vreme na odsustvu.

Bibliotečki rezervni korpus formiran je tokom pandemije COVID-19. Bila je to globalna mreža bibliotekara volontera, specijaliziranih za univerzitetske biblioteke i medicinske biblioteke, koji su služili kao "prvi odgovorni za informacije" u borbi protiv Infodemije kao direktne posljedice pandemije COVID-19. Volonteri *Librarian Reserve Corps Literature Enhancement and Metadata Enrichment (LIME)*, predvođeni Jessicom Callaway, proveravali su, indeksirali i pomogli u širenju resursa o COVID-19 raznim organizacijama, uključujući *Globalnu mrežu upozorenja i odgovora na epidemiju (GOARN)* i Svjetsku zdravstvenu organizaciju. Od novembra 2021, Bibliotečki rezervni korpus je provjerio preko 60.000 publikacija koje se odnose na COVID-19.

## Reference 

Kategorija:Bibliotekarstvo