open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
18. april

**18. april / travanj (18. 4)** jest 108. dan godine po gregorijanskom kalendaru (109. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 257 dana.

## Događaji 
* 1454 – Potpisan Carigradski sporazum između Osmanskog Carstva i Mletačke Republike koji je okončao mletačke težnje da eliminišu Osmansko Carstvo ili osvoje Carigrad.
* 1906 – Zemljotres jačine 7,8 Mw pogodio San Francisco, uništivši veći dio grada, zajedno s velikim požarom koji je uslijedio nakon zemljotresa.
* 1980 – Britanska kolonija Južna Rodezija postala nezavisna država Zimbabve sa Robertom Mugabeom kao premijerom. Prvi predsjednik zemlje bio je Canaan Banana. U isto vrijeme uvedena je i nova zastava Zimbabvea.

## Rođeni 
### 15. vijek 
* 1480 – Lucrezia Borgia, italijanska renesansna grofica

### 16. vijek 
* 1590 – Ahmed I, sultan Osmanskog Carstva

### 17. vijek 
### 18. vijek 
* 1772 – David Ricardo, britanski ekonomista holandsko-sefardskog porijekla;

### 19. vijek 
* 1819 – Franz von Suppé, austrijski kompozitor i dirigent
* 1874 – Ivana Brlić-Mažuranić, hrvatska književnica

### 20. vijek 
* 1907 – Tonko Šoljan, akademik, jugoslavenski ihtiolog,
* 1927 – Tadeusz Mazowiecki, poljski političar i državnik
* 1931 – Klas Lestander, švedski biatlonac.
* 1957 – Ferida Duraković, bosanskohercegovačka pjesnikinja
* 1962 – Varja Đukić, srbijanska glumica
* 1966. 
** Faketa Salihbegović-Avdagić, bosanskohercegovačka glumica
** Ksenija Marinković, hrvatska glumica
* 1968 – Olga Romasko, ruska biatlonka, trostruka svjetska prvakinja.
* 1989 – Bojan Bogdanović, hrvatski i bosanskohercegovački košarkaš
* 1990 – Wojciech Szczęsny, poljski nogometaš

## Umrli 
### 19. vijek 
* 1871 – Omer-paša Latas, vojni komadant osmanske vojske

### 20. vijek 
* 1955 – Albert Einstein, njemačko-švicarsko-američki fizičar, autor opće teorije relativnosti i dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1921.
* 1970 – Paul Renne, američki biatlonac
* 1987 – Marko Alaupović, bosanskohercegovački svećenik i vrhbosanski nadbiskup

### 21. vijek 
* 2011 – Ivica Vidović, hrvatski i jugoslavenski pozorišni, televizijski i filmski glumac
* 2016 – Pál Sajgó, mađarski biatlonac i skijaš-trkač
* 2025 – Nikola Pokrivač, hrvatski nogometaš

## Praznici 
* Međunarodni dan spomenika i spomeničkih cjelina
* Svjetski dan radioamatera

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (18. april), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (18. april), *nytimes.com* 

apr018
24. april

**24. april / travanj (24. 4)** jest 114. dan godine po gregorijanskom kalendaru (115. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 251 dan.

## Događaji 
* 1877 – Rusija objavila rat Osmanskom Carstvu.

## Rođeni 
### 19. vijek 
* 1856 – Philippe Pétain, francuski general, predsjednik Višijske Francuske
* 1896 – Marja Grolmusec, lužičkosrspka publicistica i članica socijalističkog otpora protiv nacističke vlade

### 20. vijek 
* 1906 – William Joyce, britanski fašistički političar, moderator nacionalnosocijalističkog radio programa *Germany Calling*
* 1934 – Shirley MacLaine, američka glumica
* 1942.
** Barbra Streisand, američka pjevačica i glumica
** Isao Ono, japanski biatlonac
* 1945 – Larry Tesler, američki računarski naučnik
* 1946 – Esko Karu, kanadski biatlonac
* 1952 – Jean-Paul Gaultier, francuski modni dizajner
* 1954 – Saša Popović, srbijanski muzičar, TV-voditelj i preduzetnik
* 1963 – Patrick Howdle, britanski biatlonac
* 1970 – Han Myung-hee, južnokorejski biatlonac
* 1975 – Sebastian Bieniek, njemački umjetnik, filmski redatelj i pisac
* 1976 – Jevgenija Ropelj, ruska i kirgistanska biatlonka
* 1977 – Valentina Pejčinova, bugarska biatlonka
* 1982 – Kelly Clarkson, američka pjevačica i televizijska voditeljica

## Umrli 
### 18. vijek 
* 1760 – Michele Mascitti, italijanski violinist i kompozitor

### 20. vijek 
* 1960 – Max von Laue, njemački fizičar
* 1983 – Jernej Zaplotnik,  jugoslavenski i slovenski alpinist

### 21. vijek 
* 2003 – Nüzhet Gökdoğan, turska astronomkinja i matematičarka
* 2010 – Nicolae Cristoloveanu, rumunski biatlonac
* 2011 – Sathya Sai Baba, indijski guru i vjerski vođa
* 2016 – Klaus Siebert, istočnonjemački biatlonac, trostruki svjetski prvak i osvajač Svjetskog kupa u biatlonu
* 2020 – Antica Menac, hrvatska lingvistica
* 2023 – Senahid Halilović, bosanskohercegovački lingvist
* 2025 – Andrzej Fiedor, poljski biatlonac

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (24. april), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (24. april), *nytimes.com* 

apr024
25. april

**25. april / travanj (25. 4)** jest 115. dan godine po gregorijanskom kalendaru (116. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 250 dana.

## Događaji 
* 1926 – U Teheranu krunisan Reza Pahlavi kao novi iranski šah.
* 1945 – U San Francisku počela Konferencija Ujedinjenih nacija o međunarodnoj organizaciji, koja je rezultirala potpisivanjem Povelje UN-a.
* 1945 – Njemački glavni zapovjednik u Genovi, general Gunther Meinhold, odbio naređenje da sruši luku i industrijske objekte i dogovorio se 25. aprila 1945, dva dana prije dolaska savezničkih trupa, da kapitulira. Ovaj dan slavi se u Italiji kao Dan oslobođenja.
* 2015 – Zemljotres magnitude 7,8 pogodio Nepal; poginule 8452 osobe, a povrijeđeno 19.009.

## Rođeni 
### 13. vijek 
* 1214 – Luj IX, francuski kralj
* 1228 – Konrad IV, njemački kralj
* 1284 – Edvard II, engleski kralj

### 16. vijek 
* 1599 – Oliver Cromwell, engleski državnik

### 19. vijek 
* 1857 – Ruggiero Leoncavallo, italijanski kompozitor
* 1861 – Ibrahim Maglajlić, bosanskohercehovački reisul-ulema
* 1874 – Guglielmo Marconi, italijanski inženjer i fizičar

### 20. vijek 
* 1917 – Ella Fitzgerald, američka džez pjevačica;
* 1904 – Huey Long, američki muzičar
* 1940 – Al Pacino, američki glumac i producent
* 1943 – Tony Christie, engleski pjevač
* 1945 – Björn Ulvaeus, švedski muzičar i član grupe ABBA
* 1946 – Vladimir Žirinovski, ruski nacionalist
* 1947 – Johan Cruijff, nizozemski nogometaš
* 1948 – Enver Marić, bosanskohercegovački nogometaš
* 1951 – Ervin Rustemagić, bosanskohercegovački izdavač stripova
* 1955 – Tatjana Briljina, sovjetska biatlonka
* 1961 – Miran Tepeš, slovenski skijaš-skakač
* 1969 – Renée Zellweger, američka glumica
* 1972 – Annette Sikveland, norveška biatlonka i dvostruka svjetska prvakinja
* 1976 – Vedrana Božinović, bosanskohercegovačka glumica i novinarka
* 1981 – Anja Pärson, švedska alpska skijašica

## Umrli 
* 1472 – Leon Battista Alberti, italijanski humanist, pjesnik, slikar, kipar, arhitekt, pravnik i matematičar
* 1595 – Torquato Tasso, italijanski pjesnik
* 1744 – Anders Celsius, švedski astronom
* 1995 – Ginger Rogers, američka glumica i plesačica
* 2022 – Dunja Dimitrijević, bosanskohercegovačka pijanistica

## Praznici 
* 1945 – Dan oslobođenja Italije u Drugom svjetskom ratu

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (25. april), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (25. april), *nytimes.com* 

apr025
28. april

**28. april / travanj (28. 4)** jest 118. dan godine po gregorijanskom kalendaru (119. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 247 dana.

## Događaji 
* 1789 – Pobuna na "Bountyju": svrgnuti kapetan William Bligh i njemu odanih 18 mornara prisiljeni napustiti brod u spasilačkom čamcu.

## Rođeni 
### 15. vijek 
* 1442 – Edvard IV, kralj Engleske

### 19. vijek 
* 1874 – Karl Kraus, austrijski prozaist, publicist i dramatik
* 1889 – António de Oliveira Salazar, portugalski diktator

### 20. vijek 
* 1908 – Oskar Schindler, njemački industrijalac
* 1916 – Ferruccio Lamborghini, italijanski konstruktor istoimenog automobila
* 1918 – Mahmud Traljić bošnjački historičar kulture, hafiz, bibliograf, bibliotekar, hroničar, autor
* 1922 – Pál Sajgó, mađarski biatlonac i skijaš-trkač
* 1926 – Harper Lee, američka spisateljica poznata po romanu *Ubiti pticu rugalicu*
* 1928 – Leah Rabin, izraelska političarka
* 1930 – James Baker, američki političar
* 1937 – Sadam Husein, irački političar i bivši predsjednik Iraka
* 1940 – Frederick Andrew, britanski biatlonac
* 1948 – Terry Pratchett, engleski pisac naučne fantastike
* 1956 – Hanka Paldum, bosanskohercegovačka pjevačica i interpretator bosanske sevdalinke
* 1961 – Anna Oxa, italijanska pjevačica
* 1968 – Jelena Bacevič, sovjetska i ruska biatlonka
* 1974 – Penelope Cruz, španska glumica
* 1978. 
** Fernando Rapallini, argentinski nogometni sudija
** Kim Ja-youn, južnokorejska olimpijska biatlonka
* 1981 – Jessica Alba, američka glumica
* 1987 – Laure Soulié, francuska i andorska biatlonka

## Umrli 
* 1853 – Ludwig Tieck, njemački književnik
* 1918 – Gavrilo Princip, bosanskohercegovačko-srpski nacionalist
* 1942 – Hermann Henking, njemački biolog
* 1945 – Benito Mussolini, italijanski političar, bivši premijer Italije i fašistički diktator;
* 1997 – Kamil Silajdžić, bosanskohercegovačkii imam i hafiz, otac Harisa Silajdžića
* 2012 – Matilde Camus, španska pjesnikinja

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (28. april), BBC.co.uk 
* Na današnji dan (28. april), nytimes.com 

apr028
27. april

**27. april / travanj (27. 4)** jest 117. dan godine po gregorijanskom kalendaru (118. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 248 dana.

## Događaji 
* 2018 – Pripadnici SIPA-e uhapsili Atifa Dudakovića, nekadašnjeg zapovjednika Petog korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine, te još 11 zvaničnika i pripadnika Petog korpusa zbog zločina protiv čovječnosti i ratnog zločina protiv civilnog stanovništva.

## Rođeni 
### 18. vijek 
* 1759 – Mary Wollstonecraft, engleska književnica irskog porijekla i borac za prava žena
* 1791 – Samuel Morse, američki izumitelj

### 20. vijek 
* 1910 – Šukrija Pandžo, bosanskohercegovački književnik
* 1932 – Anouk Aimée, francuska glumica
* 1941 – Fethullah Gülen, turski propovjednik
* 1947 – Irfan Horozović, bosanskohercegovački književnik
* 1959 – Sheena Easton, britanska pjevačica
* 1972 – Almedin Čiva, bosanskohercegovački nogometaš
* 1975 – Kazuyoshi Funaki, japanski skijaš-skakač
* 1991 – Lara Gut-Behrami, švicarska alpska skijašica
* 1993 – Timur Hamitgatin, kazahstanski biatlonac

## Umrli 
* 1521 – Ferdinand Magellan, portugalski moreplovac
* 1882 – Ralph Waldo Emerson, američki filozof, esejist i pjesnik
* 1938 – Edmund Husserl, njemački filozof

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (27. april), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (27. april), *nytimes.com* 

apr027
1710-e

Dekada **1710-ih** trajala je od 1. januara 1710. do 31. decembra 1719. godine.

## Događaji 
## Ličnosti 
### Rođeni 
### Umrli 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Decenije
26. april

**26. april / travanj (26. 4)** jest 116. dan godine po gregorijanskom kalendaru (117. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 249 dana.

## Događaji 
* 1933 – Hermann Göring izdao nalog za centralizaciju svih političkih policija pod nadzorom Gestapoa.
* 1986 – Nuklearna katastrofa u Černobilju.
* 1994 – Počeli prvi slobodni izbori u Južnoafričkoj Republici nakon završetka aparthejdskog režima. Trajali su do 29. aprila.
* 2002 – Robert Steinhäuser, bivši učenik gimnazije u njemačkom gradu Erfurtu, počeo pucati vatrenim oružjem na svoje bivše nastavnike i ostale učenike, ubivši 16 osoba prije nego što je počinio samoubistvo.
* 2018 – Historijski sastanak predsjednika Sjeverne i Južne Koreje Kim Jong-una i Moon Jae-ina u graničnom mjestu Panmunjom. Na sastanku je dogovoreno da se kasnije tokom te godine formalno završi Korejski rat.

## Rođeni 
### 2. vijek 
* 121 – Marko Aurelije, rimski car

### 6. vijek 
* 570 – Muhammed, Božiji poslanik po islamu

### 16. vijek 
* 1573 – Maria di Medici, francuska kraljica

### 18. vijek 
* 1798 – Eugène Delacroix, francuski slikar

### 19. vijek 
* 1812 – Alfred Krupp, njemački industrijalac i istraživač
* 1894 – Rudolf Hess, nacistički ratni zločinac, bliski Hitlerov saradnik
* 1889 – Ludwig Wittgenstein, austrijski filozof

### 20. vijek 
* 1917 – Ieoh Ming Pei, kineski arhitekt
* 1910 – Meša Selimović, bosanskohercegovačko-srpski književnik
* 1933 – Arno Allan Penzias, američki fizičar i radioastronom, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1978.
* 1935 – Florijan Mićković, bosanskohercegovački kipar
* 1940 – Giorgio Moroder, italijanski producent i kompozitor
* 1955 – Josip Dujmović, bosanskohercegovački novinar i muzički publicist
* 1960 – Roger Tylor, britanski muzičar (Duran Duran)
* 1961 – Leif Andersson, švedski biatlonac
* 1964 – Krista Lepik, estonska biatlonka
* 1966 – Ismet Bajramović "Ćelo", bivši zapovjednik Vojne policije Armije Republike Bosne i Hercegovine
* 1967 – Seppo Suhonen, finski biatlonac
* 1977 – Tom Welling, američki glumac
* 1978.
** Dejan Matić, srbijanski pjevač
** Saša Matić, srbijanski pjevač
* 1982.
** Lanny Barnes, američka biatlonka
** Tracy Barnes, američka biatlonka
* 1984 – Emily Wickersham, američka glumica
* 1989 – Lucille Ball, američka glumica

## Umrli 
### 12. vijek 
* 1196 – Alfons II, kralj Aragonije (1162–1196)

### 20. vijek 
* 1998 – Arif Pašalić, prvi zapovjednik Četvrtog korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine

### 21. vijek 
* 2017 – Jonathan Demme, američki režiser
* 2018 – Jon Engen, američki biatlonac i skijaš-trkač norveškog porijekla
* 2019 – Zlata Grebo, bosanskohercegovačka sociologinja

## Praznici 
* Svjetski dan intelektualnog vlasništva

## Vanjski linkovi 
*Na današnji dan (26. april), *BBC.co.uk* 
*Na današnji dan (26. april), *nytimes.com* 

apr026
30. april

**30. april / travanj (30. 4)** jest 120. dan godine po gregorijanskom kalendaru (121. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 245 dana.

## Događaji 
* 1006 – U sazviježđu Vuk otkrivena supernova SN 1006.
* 1789 – George Washington je položio zakletvu nakon izbora 4. februara na balkonu u Federalnoj dvorani u New Yorku kao prvi predsjednik SAD-a.
* 1938 – Prvo pojavljivanje animiranog lika Duško Dugouško.
* 2006 – Objavljena verzija 2.2.2 Apache web servera.
* 1947 – Donesena Rezolucija Vijeća sigurnosti broj 24, o prijedlogu primanja Mađarske u članstvo Ujedinjenih nacija.

## Rođeni 
### 14. vijek 
* 1310 – Kazimir III, poljski kralj

### 17. vijek 
* 1662 – Marija II, englesko-škotska kraljica

### 18. vijek 
* 1777 – Carl Friedrich Gauß, njemački matematičar, astronom i fizičar

### 19. vijek 
* 1865 – Max Heinrich Hermann Reinhardt Nettlau, njemačko-austrijski anarhist, historičar i biograf
* 1883 – Jaroslav Hašek, češki književnik
* 1893 – Joachim von Ribbentrop, njemački političar u doba nacionalsocijalizma

### 20. vijek 
* 1909 – Juliana I, holandska kraljica
* 1916 – Claude E. Shannon, američki izumitelj
* 1929 – Klausjürgen Wussow, njemački glumac (*Klinika Schwarzwald*)
* 1933 – Willie Nelson, američki kantautor
* 1946 – Carl XVI Gustaf, trenutni švedski kralj
* 1953 – Ibrahim Hajder, bosanskohercegovacki pjesnik
* 1955 – Zlatko Topčić, bosanskohercegovački književnik i scenarist
* 1956 – Lars von Trier, danski režiser
* 1963 – Jasmin Osmanagić bosanskohercegovački kompozitor
* 1968 – Verona Feldbusch, njemačka TV voditeljica
* 1972 – Bekim Sejranović, bosanskohercegovački i hrvatski pisac
* 1978 – Elvis Ćorić, bosanskohercegovački nogometaš
* 1998 – Samuela Comola, italijanska biatlonka

## Umrli 
### 17. vijek 
* 1671 – Fran Krsto Frankopan, hrvatski plemić i pjesnik

### 20. vijek 
* 1945
** Adolf Hitler, njemački diktator
** Eva Braun, životna saputnica Adolfa Hitlera
* 1985 – Jolanda Đačić, bosanskohercegovačka glumica

### 21. vijek 
* 2015 – Ben E. King, američki R'n'B i soul pjevač
* 2024 – Paul Auster, američki književnik i režiser

## Praznici 
* Koninginnedag (bosanski: *Kraljičin dan*), holandski nacionalni praznik povodom rođendana holandske kraljice

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (30. april), BBC.co.uk  
* Na današnji dan (30. april), nytimes.com 

apr030
29. april

**29. april / travanj (29. 4)** jest 119. dan godine po gregorijanskom kalendaru (120. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 246 dana.

## Događaji 
* 1429 – U Stogodišnjem ratu Ivana Orleanska s Étienneom de Vignollesom i nekoliko drugih muškaraca probila englesku odbranu kod Orléansa i oslobodila grad od Engleza.
* 2011 – Vjenčanje vojvode i vojvotkinje od Cambridgea, princa Williama i Kate Middleton.
* 2015 – Vojno odjeljenje višeg suda u nizozemskom gradu Arnhemu odbilo žalbu na raniju odluku da bivši zapovjednik nizozemskog bataljona Ujedinjenih nacija u Srebrenici Thom Karremans i njegovi pomoćnici neće biti procesuirani.

## Rođeni 
### 19. vijek 
* 1842 – Karl Millöcker, austrijski kompozitor
* 1854 – Henri Poincaré, francuski matematičar i teoretičar fizike
* 1899 – Duke Ellington, američki džez-muzičar

### 20. vijek 
* 1901 – Hirohito, japanski car
* 1907 – Fred Zinnemann, američki filmski režiser austrijskog porijekla
* 1951 – Yves Blondeau, francuski biatlonac i skijaš-trkač
* 1955 – Klaus Siebert, istočnonjemački biatlonac, trostruki svjetski prvak i osvajač Svjetskog kupa u biatlonu
* 1957 – Daniel Day-Lewis, britanski glumac
* 1958 – Michelle Pfeiffer, američka glumica
* 1959 – Antony McLeod, britanski biatlonac
* 1968 – Kolinda Grabar-Kitarović, hrvatska političarka
* 1970.
** Andre Agassi, američki teniser
** Uma Thurman, američka glumica
* 1982 – Marija Karan, srbijanska glumica
* 1987 – Jan Savicki, kazaški biatlonac

### 21. vijek 
* 2002 – Džejla Ramović, bosanskohercegovačka pjevačica

## Umrli 
### 20. vijek 
* 1949 – Slavko Rodić, Narodni heroj Jugoslavije
* 1951 – Ludwig Wittgenstein, austrijski filozof
* 1980 – Alfred Hitchcock, britansko-američki režiser

### 21. vijek 
* 2008 – Albert Hofmann, švicarski naučnik i hemičar
* 2017 – Vehid Gunić, bosanskohercegovački novinar, pisac, publicist, urednik i voditelj
* 2018 – Krista Kostial-Šimonović, hrvatska doktorica i akademkinja

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
*Na današnji dan (29. april), *BBC.co.uk* 
*Na današnji dan (29. april), *nytimes.com* 

apr029
1. maj

**1. maj / svibanj (1. 5)** jest 121. dan godine po gregorijanskom kalendaru (122. u prestupnoj godini). Do kraja godine još su 244 dana.

## Događaji 
* 1707 – Stupanjem na snagu Zakona o ujedinjenju osnovana Kraljevina Velika Britanija.
* 1900 – Izašao prvi broj časopisa *Behar*.
* 1927 – Izašao prvi broj časopisa *Novi behar*.
* 1948 – Masakr u Ajnuz-Zejtunu nad arapskim zarobljenicima.
* 1967 – Elvis Presley i Priscilla Ann Beaulieu stupili u brak nakon sedam godina veze.
* 2004 – Estonija postala članica Evropske unije.

## Rođeni 
### 13. vijek 
* 1218 – Rudolf I, kralj Njemačke

### 19. vijek 
* 1842 – Risto Milić, srpski pjesnik
* 1852 – Calamity Jane, junakinja američkih vesterna

### 20. vijek 
* 1911 – Gabriel Jakešević, bosanskohercegovački kompozitor
* 1924 – Anđelka Martić, hrvatska književnica i prevoditeljica
* 1927 – Éva Bednaj, mađarska slikarica
* 1928 – Hermina Pipinić, hrvatska glumica
* 1947 – Enes Kišević, bosanskohercegovački književnik i glumac
* 1964 – Olja Bećković, srbijanska glumica
* 1970 – Siegrid Pallhuber, italijanska biatlonka
* 1980 – Isabelle Geffroy, francuska pjevačica (Zaz)

## Umrli 
### 17. vijek 
* 1700 – John Dryden, engleski književnik

### 20. vijek 
* 1904 – Antonín Dvořák, češki kompozitor
* 1936 – Risto Siliqi, albanski pjesnik
* 1978 – Aram Hačaturjan, sovjetsko-armenski kompozitor

### 21. vijek 
* 2022 – Ivica Osim, jugoslavenski i bosanskohercegovački nogometaš i trener

## Praznici 
* Međunarodni praznik rada

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (1. maj), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (1. maj), *nytimes.com* 

maj001
2. maj

**2. maj / svibanj (2. 5)** jest 122. dan godine po gregorijanskom kalendaru (123. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 243 dana.

## Događaji 
### 19. vijek 
* 1895 – U Sarajevu počeo saobraćati prvi električni tramvaj, zamijenivši dotadašnji tramvaj na konjsku vuču, a saobraćao je od Željezničke stanice do Latinske ćuprije. Sarajevo je tako postalo prvi grad u Evropi koji je imao cjelodnevnu tramvajsku liniju. Linija je otvorena za Novu 1885. godinu kao probna, a tramvaje su tada pokretali konji. Prvi električni tramvaj imao je dvoja vrata, a mogao je primiti 24 putnika.

### 20. vijek 
* 1902 – Premijerno je prikazan prvi naučnofantastični film, *Put na mjesec*.
* 1992 – Napad na Sarajevo od strane JNA, koje su predvodili pukovnik JNA Milan Šuput i major Marko Labudović. Zapaljena je zgrada Pošte, otet je predsjednik Predsjedništva BiH Alija Izetbegović i delegacija koja ga je pratila.

## Rođeni 
### 17. vijek 
* 1660 – Alessandro Scarlatti, italijanski barokni kompozitor

### 18. vijek 
* 1729 – Katarina Velika, ruska carica, poznata i kao Katarina II

### 20. vijek 
* 1903 – Bing Crosby, američki pjevač i filmski glumac
* 1922 – Anatolij Dimarov, ukrajinski književnik
* 1930 – Vesna Bugarski, prva bosanskohercegovačka arhitektica
* 1943 – Mustafa Nadarević, bosanskohercegovački glumac
* 1945.
** Alija Dubočanin, bosanskohercegovački književnik
** Meho Baraković, bosanskohercegovački književnik
* 1946 – David Suchet, britanski glumac
* 1950 – Bianca Jagger, američka aktivistica za ljudska prava
* 1952 – Zdeněk Pavlíček, čehoslovački biatlonac
* 1959 – Sanna Grønlid, norveška biatlonka
* 1961 – Peter Doohan, australijski teniser
* 1972 – Irena Česneková, čehoslovačka i češka biatlonka
* 1975 – David Beckham, engleski nogometaš
* 1978 – Despina Vavatsi, grčka biatlonka
* 1983 – Tina Maze, slovenska alpska skijašica

## Umrli 
### 16. vijek 
* 1519 – Leonardo da Vinci, italijanski umjetnik, arhitekt, slikar, pronalazač i ekolog

### 19. vijek 
* 1846 – Giacomo Meyerbeer, njemački kompozitor

### 20. vijek 
* 1957 – Joseph McCarthy, američki političar
* 1925 – Johann Palisa, austrijski astronom

### 21. vijek 
* 2002 – Izet Sarajlić, bosanskohercegovački književnik
* 2011 – Osama bin Laden, lider Al-Kaide

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (2. maj), BBC.co.uk 
* Na današnji dan (2. maj), nytimes.com 

maj002
Baha'i

mini|Sjedište Kuće pravde

'''Bahá'í''' je monoteistička religija čiji pripadnici slijede učenja Bahá'u'lláh-a. Vjeruju da je Bog jedan, da sve religije potiču od istog Boga i da je čovječansvo jedno. Temeljna ideja je da je čovječanstvo poput jedne obitelji i da je došao dan ujedinjenja u jednu jedinstvenu zajednicu uz očuvanje kulturnih raznolikosti. Bahá'u'lláh (Iranac, čije ime na arapskom znači "Slava Božija") je učio da postoji samo jedan Bog koji čovječanstvu u svakom dobu pokazuje put, donosi svjetlo. Po Baha'i vjerovanju, svaka od velikih svjetskih religija, koja je čovječanstvu došla od Boga preko Njegovih odabranih Glasnika (... Mojsije, Krišna, Buda, Zaratustra, Isus, Muhamed...), predstavlja jednu etapu u nizu Božijih otkrivanja čovječanstvu. Baha'i vjeruju da je Bahá'u'lláh Glasnik našeg doba, što ne znači da nove Objave neće dolaziti u budućnosti.

Prema "The Britannica Book of the Year (1992)" Baha'i vjernici žive i djeluju u 247 zemalja svijeta, u više od 2100 etničkih, plemenskih i rasnih grupa, a procjena je da ima oko šest miliona vjernika.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* The Bahá'í World

Kategorija:Baha'i
5. maj

**5. maj / svibanj (5. 5)** jest 125. dan godine po gregorijanskom kalendaru (126. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 240 dana.

## Događaji 
* 1862 – Jedan francuski armijski korpus, koji je poslao car Napoleon III, poražen je u bici kod Puebla u počecima francuske intervencije u Meksiku od strane meksičke vojske. Ovaj dan obilježava se kao meksički nacionalni praznik *Cinco de Mayo*.

## Rođeni 
### 18. vijek 
* 1747 – Leopold II, njemačko-rimski car, ugarsko-hrvatski i češki kralj

### 19. vijek 
* 1813 – Sören Kierkegaard, danski filozof
* 1818 – Karl Marx, njemački filozof i političar
* 1864 – Henryk Sienkiewicz, poljski književnik
* 1882 – Douglas Mawson, australijski geolog i istraživač Antarktika

### 20. vijek 
* 1909 – Miklós Radnóti, mađarski književnik
* 1911 – Zofia Ridet, poljska fotografkinja
* 1919 – Georgios Papadopoulos, grčki diktator
* 1955 – Gavrilo Bobar, bosanskohercegovački privrednik i političar
* 1960 – Vlasta Ramljak, hrvatska glumica
* 1966 – Darin Binning, američki biatlonac
* 1968 – Dariusz Michalczewski, poljski bokser
* 1988 – Adele, britanska pjevačica i tekstopisac
* 1989 – Emilija Jordanova, bugarska biatlonka

### 21. vijek 
* 2002 – Ajša Rakiševa, kazahstanska biatlonka
* 2003 – Carlos Alcaraz, španski teniser

## Umrli 
* 1821 – Napoléon Bonaparte, francuski car
* 1995 – Mihail Botvinik, sovjetski šahovski velemajstor i osnivač čuvene sovjetske škole šaha
* 2014 – Timothy John Byford, engleski režiser, scenarist i autor
* 2024 – Etelka Kenéz Heka, mađarska haiku-pjesnica, spisateljica, književnica, autorka i pjevačica iz Hrvatske

## Praznici 
* Međunarodni dan babica
* Dan sjećanja na ubijenu djecu opkoljenog Sarajeva u periodu 1992.- 1995.

## Vanjski linkovi 
*Na današnji dan (5. maj), BBC.co.uk 
*Na današnji dan (5. maj), nytimes.com 

maj005
3. maj

**3. maj / svibanj (3. 5)** jest 123. dan godine po gregorijanskom kalendaru (124. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 242 dana.

## Događaji 
* 1494 – Kristofor Kolumbo otkrio je na svom drugom putovanju kao prvi Evropljanin karipsko ostrvo Jamajku, kome će Španci dati ime Santiago.
* 2008 – U Mjanmaru poginulo preko 22.000 ljudi nakon snažnog ciklona.

## Rođeni 
### 15. vijek 
* 1469 – Niccolo Machiavelli, italijanski političar, historičar i pjesnik

### 19. vijek 
* 1884 – Edhem Bičakčić, bosanskohercegovački političar i 9 gradonačelnik Sarajeva
* 1886 – Marcel Dupré, francuski kompozitor i književnik
* 1898 – Golda Meir, izraelska političarka

### 20. vijek 
* 1913 – Heinz Kohut, američki psihoanalitičar i osnivač autopsihologije
* 1919 – Pete Seeger, američki muzičar i aktivista
* 1931 – Aldo Rossi, italijanski arhitekt
* 1934 – Georges Moustaki, grčki kantautor i pjevač francuskih šansona
* 1979 – Simone Hauswald, njemačka biatlonka i svjetska prvakinja u biatlonu
* 1996 – Alex Iwobi, nigerijski nogometaš

## Umrli 
### 15. vijek 
* 1481 – Mehmed II, sultan Osmanlijskog carstva

### 20. vijek 
* 1935 – Sture Ohlin, švedski biatlonac
* 1942 – Elpida Karamandi, narodni heroj Jugoslavije
* 1945 – Albert Sauer, prvi komadant koncentracionog logora Mauthausen
* 1974 – Ljubica Janković, srpski etnomuzikolog
* 1977 – Milena Vasić Ražnjatović, srbijanska glumica i TV voditeljica
* 1987 – Dalida, francuska pjevačica i glumica italijanskih korijena

### 21. vijek 
* 2016 – Jadranka Stojaković, bosanskohercegovačka kantautorica

## Praznici 
* Svjetski dan slobode štampe

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (3. maj), BBC.co.uk 
* Na današnji dan (3. maj), nytimes.com 

maj003
7. maj

**7. maj / svibanj (7. 5)** jest 127. dan godine po gregorijanskom kalendaru (128. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 238 dana.

## Događaji 
* 1946 – Osnovana kompanija Tokyo Telecommunications Engineering, koja je kasnije postala poznata pod novim nazivom Sony.
* 1993 – Srpski nacionalisti minirali Ferhad-pašinu džamiju u Banjoj Luci.
* 2015 – Izabran britanski parlament.

## Rođeni 
### 18. vijek 
* 1704 – Carl Heinrich Graun, njemački kompozitor i tenorski pjevač

### 19. vijek 
* 1833 – Johannes Brahms, njemački kompozitor
* 1840 – Petar Iljič Čajkovski, ruski kompozitor
* 1861 – Rabindranath Tagore, bengalski pjesnik, slikar, filozof, pedagog i socijalni reformator
* 1892 – Josip Broz Tito, maršal, jugoslavenski predsjednik i državnik, suosnivač Pokreta nesvrstanih zemalja

### 20. vijek 
* 1901 – Gary Cooper, američki glumac
* 1919 – Eva Perón (*Evita*), argentinska političarka
* 1933 – Nexmije Pagarusha, jugoslavenska i albanska pjevačica i glumica
* 1946 – Thelma Houston, američka pjevačica i glumica
* 1956 – Jan Peter Balkenende, nizozemski političar i državnik
* 1960 – Francis Mougel, francuski biatlonac
* 1964 – Pjer Žalica, bosanskohercegovački režiser
* 1968 – Traci Lords, američka porno-glumica
* 1980 – Nina Kadeva, bugarska biatlonka
* 1987 – Petra Starčević, hrvatska biatlonka.
* 1993 – Ajla Tomljanović, hrvatsko-australska teniserka

## Umrli 
* 1915 – Elbert Hubbard, američki filozof i pisac
* 2023 – Jasmina Musabegović, bosanskohercegovačka spisateljica

## Praznici 
* Dan džamija u Bosni i Hercegovini

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (7. maj), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (7. maj), *nytimes.com* 

maj007
8. maj

**8. maj / svibanj (8. 5)** jest 128. dan godine po gregorijanskom kalendaru (129. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 237 dana.

## Događaji 
* 1886 – John Pemberton iz Atlante počeo s prodajom novog pića koje će kasnije postati poznato kao Coca-Cola.
* 1902 – Erupcijom vulkana Mont Pelée na Martiniqueu uništen grad Saint-Pierre, a poginulo je više od 30.000 ljudi.
* 1945 – Drugi svjetski rat: Njemačke snage prihvatile bezuvjetnu predaju. Otad se ovaj dan obilježava kao Dan pobjede.

## Rođeni 
### 19. vijek 
* 1884 – Harry Truman, američki političar i državnik
* 1898 – Alojzije Stepinac, zagrebački nadbiskup i kardinal

### 20. vijek 
* 1903 – Fernandel, francuski glumac i pjevač
* 1939 – Marina Trumić, bosanskohercegovačka pjesnikinja i književnica
* 1946 – Borislav Stjepanović, bosanskohercegovački glumac i režiser
* 1948 – Jadranka Elezović, hrvatska glumica
* 1965 – Tatjana Venčelovski, srbijanska glumica
* 1968 – Nevzet Nanić, komandir voda za specijalna djelovanja "Gazije"; brat komandira Izeta Nanića
* 1972 – Darren Hayes, australski pjevač
* 1975 – Enrique Iglesias, španski pop-pjevač
* 1994 – Marko Starčević, bosanskohercegovački nordijski skijaš
* 1999 – Džanan Musa, bosanskohercegovački košarkaš

## Umrli 
### 18. vijek 
* 1794 – Antoine Lavoisier, francuski hemičar

### 19. vijek 
* 1829 – Mauro Giuliani, italijanski gitarist, violončelist, pjevač i kompozitor
* 1842 – Jules Dumont d'Urville,  francuski moreplovac, istraživač i polarni istraživač
* 1873 – John Stuart Mill, engleski filozof i ekonomist
* 1880 – Gustave Flaubert, francuski književnik

### 20. vijek 
* 1904 – Eadweard Muybridge, američki fotograf
* 1988 – Robert Heinlein, američki pisac, aeronautički inženjer i mornarički oficir

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (8. maj), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (8. maj), *nytimes.com* 

maj008
10. maj

**10. maj / svibanj (10. 5)** jest 130. dan godine po gregorijanskom kalendaru (131. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 235 dana.

## Događaji 
* 1503 – Na svom četvrtom putovanju Kolumbo pristao na Kajmanska ostrva i dao im ime *Las Tortugas* (kornjače) zato što je na njima naišao na brojne morske kornjače.
* 1871 – Potpisan Frankfurtski sporazum, kojim je potvrđen i upotpunjen Versajski sporazum od 26. februara iste godine.
* 1940 – Drugi svjetski rat: Njemačka napala Belgiju, Nizozemsku i Luksemburg.
* 1970 – Otvoreno šesto Svjetsko prvenstvo u košarci 1970.
* 2014 – Austrija s pjesmom "Rise Like a Phoenix" pobijedila na Eurosongu.

## Rođeni 
### 17. vijek 
* 1697 – Jean-Marie Leclair, francuski kompozitor i violinist

### 18. vijek 
* 1760 – Claude Joseph Rouget de Lisle, francuski kompozitor, autor Marseljeze

### 19. vijek 
* 1876 – Ivan Cankar, slovenski književnik
* 1885 – Marko Alaupović, bosanskohercegovački svećenik i vrhbosanski nadbiskup
* 1899 – Fred Astaire, američki plesač, glumac i pjevač
* 1900 – Cecilia Payne-Gaposchkin, britanska i američka astronomka i astrofizičarka

### 20. vijek 
* 1901 – Pavla Jesih, slovenska planinarka i poduzetnica
* 1925 – Kuno Werner, istočnonjemački biatlonac, nordijski kombinatorac i skijaš-trkač
* 1931 – Ettore Scola, italijanski režiser
* 1930 – Adam Darius, američki plesač, pantomimičar, pisac i koreograf
* 1939 – Ivica Vidović, hrvatski i jugoslavenski pozorišni, televizijski i filmski glumac
* 1957.
** Sid Vicious, britanski pjevač
** Vladimir Aljikin, sovjetski biatlonac i  olimpijski prvak u biatlonu
* 1958 – Harri Kirvesniemi, finski skijaš-trkač
* 1960 – Bono, irski kantautor i frontmen rock-grupe U2
* 1963 – Stefan Höck, zapadnonjemački biatlonac
* 1965 – Linda Evangelista, kanadski top-model
* 1966 – Anne Elvebakk, norveška biatlonka
* 1967 – Antje Harvey, bivša istočnonjemačka i njemačka biatlonka i nordijska skijašica-trkačica
* 1969 – Olivier Marteel, belgijski snukerski sudija
* 1985 – Bojan Puzigaća, bosanskohercegovački nogometaš
* 1987 – Emmanuel Emenike, nigerijski nogometaš
* 1990 – Ivana Vuleta, srbijanska skakačica u dalj
* 1992 – Zhang Yan, kineska biatlonka
* 1997 – Michela Carrara, italijanska biatlonka

## Umrli 
### 17. vijek 
* 1696 – Jean de La Bruyère, francuski pisac

### 18. vijek 
* 1774 – Luj XV, kralj Francuske
* 1787 – William Watson, britanski ljekar i naučnik

### 20. vijek 
* 1977
** James Jones, američki književnik
** Joan Crawford, američka glumica

### 21. vijek 
* 2005 – Vida Pavlović, pjevačica romske i srbijanske narodne muzike
* 2006 – Roderick Tuck, britanski biatlonac i skijaš-trkač
* 2022
** Bob Lanier, američki košarkaš i trener
** Leonid Kravčuk, prvi predsjednik Ukrajine (1991–1994)
*2023 - Ibro Mangafić, bosanskohercegovački kompozitor i muzički pedagog
*2024 - Dževad Šabanagić, bosanskohercegovački violinista i koncertmajstor

## Praznici 
* Svjetski dan lupusa

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (10. maj), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (10. maj), *nytimes.com* 

maj010
9. maj

**9. maj / svibanj (9. 5)** jest 129. dan godine po gregorijanskom kalendaru (130. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 236 dana.

## Događaji 
* 1923 – Počela Druga zemaljska konferencija Komunističke partije Jugoslavije u Beču.
* 1429 – Ivanka Orleanka pobjeđuje engleske trupe koje su držale Orléans pod opsadom.
* 1945 – Kapitulacija Njemačke u Drugom svjetskom ratu.
* 1950 – Robert Schuman predstavio prijedlog za stvaranje organizirane Evrope, neophodne za održavanje mira. Taj prijedlog, poznat kao Schumanova deklaracija, smatra se početkom stvaranja onog što danas poznajemo pod imenom Evropska unija. Otad se ovaj datum slavi kao Dan Evrope.
* 2004 – Čečenski predsjednik Ahmed Kadirov ubijen u bombaškom napadu u Groznom. Vođa pobunjenika Šamil Basajev kasnije priznao da je odgovoran za to ubistvo.

## Rođeni 
### 19. vijek 
* 1837 – Adam Opel, osnivač auto-firme "Opel"
* 1874 – Howard Carter, britanski arheolog

### 20. vijek 
* 1924 – Bulat Okudžava, ruski kantautor i šansonjer
* 1936 – Albert Finney, britanski glumac
* 1917 – Janko Balorda, narodni heroj Jugoslavije
* 1936 – Glenda Jackson, britanska glumica i političarka
* 1940 –  George Ede, kanadski biatlonac
* 1945 – Josef Heynckes, njemački nogometaš i trener
* 1946 – Candice Bergen, američka glumica
* 1949 – Billy Joel, američki kantautor
* 1958 – František Chládek, čehoslovački biatlonac
* 1963 – Sanja Doležal, hrvatska pjevačica
* 1968 – Nataša Pirc Musar, slovenska pravnica, novinarka i političarka, peta predsjednica Slovenije

## Umrli 
### 19. vijek 
* 1805 – Friedrich Schiller, njemački književnik

### 20. vijek 
* 1931 – Albert Abraham Michelson, američki fizičar poljskog porijekla
* 1959 – Hamdija Kreševljaković, bosanskohercegovački historičar i pisac
* 1986 – Tenzing Norgay, nepalski planinar i alpinist

### 21. vijek 
* 2016 – Lamija Hadžiosmanović, bosanskohercegovačka orijentalistica i filologinja
* 2017.
** Ivo Totić, bosanskohercegovački i hrvatski pjesnik
** Robert Miles, švicarsko-italijanski muzičar i kompozitor
* 2020 – Little Richard, američki pjevač, klavirist i kantautor

## Praznici 
* Dan pobjede nad fašizmom
* Dan Evrope (Evropska unija)

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (9. maj), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (9. maj), *nytimes.com* 

maj009
12. maj

**12. maj / svibanj (12. 5)** jest 132. dan godine po gregorijanskom kalendaru (133. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 233 dana.

## Događaji 
* 1743 – Marija Terezija okrunjena kao kralj Češke.
* 1926 – Norvežanin Roald Amundsen, Italijan Umberto Nobile i Amerikanac Lincoln Ellsworth prelijeću avionom Sjeverni pol.
* 1991 – Održan Referendum o statusu SAO Krajine.
* 1997 – Potpisivanjem mirovnog sporazuma od strane ruskog predsjednika Borisa Jeljcina i čečenskog predsjednika Aslana Mashadova završava prvi čečenski rat. Politički status Čečenije ovim sporazumom još nije bio razjašnjen.
* 2015.
** Američka korporacija Verizon za 4,4 milijarde dolara kupila AOL, nekadašnjeg pionira interneta.
** Slika Pabla Picassa ''Les femmes d'Alger* prodana na aukciji u New Yorku za rekordnih 180 miliona dolara.

## Rođeni 
### 15. vijek 
* 1401 – Shōkō, 101. japanski car

### 19. vijek 
* 1820 – Florence Nightingale, britanska bolničarka i humanitarna radnica
* 1828 – Dante Gabriel Rossetti, engleski slikar i pjesnik
* 1842 – Jules Massenet, francuski kompozitor
* 1845 – Gabriel Fauré, francuski kompozitor

### 20. vijek 
* 1907 – Katharine Hepburn, američka glumica
* 1910 – Karlo Bulić, hrvatski glumac
* 1921 – Joseph Beuys, njemački slikar
* 1925 – Nada Miletić, jugoslavenski i bosanskohercegovački arheolog i historičar umjetnosti
* 1928 – Burt Bacharach, američki kompozitor i pijanist
* 1929 - Nada Ludvig-Pečar, bosanskohercegovačka kompozitorica
* 1932 – Stanley Plotkin, američki liječnik
* 1946 – Daniel Libeskind, američki arhitekt
* 1948 – Steve Winwood, britanski muzičar
* 1962 – Emilio Estevez, američki glumac
* 1966 – Bebel Gilberto, brazilska kantautorica
* 1971 – María Giro, argentinska biatlonka.
* 1974 – Olga Melnik, ruska biatlonka
* 1976 – Elvira Aljukić, bosanskohercegovačka glumica
* 1981 – Rami Malek, američki glumac i režiser
* 1988 – Marcelo, brazilski nogometaš
* 1990 – Panagiota Tsakiri, grčka biatlonka i nordijska skijašica-trkačica
* 1996 – Marko Šljivić, bosanskohercegovački alpski skijaš

### 21. vijek 
* 2003 – Ivan Šaranić, hrvatski nogometaš
* 2016 – Božidar Matić, bosanskohercegovački političar i akademik

## Umrli 
* 1182 – Waldemar I, danski kralj
* 1884 – Bedřich Smetana, češki kompozitor i dirigent
* 1911 – Vasilij Osipovič Ključevski, ruski historičar i pisac
* 1970 – Nelly Sachs, njemačka književnica
* 2014 – Hans Rudolf Giger, švicarski umjetnik
* 2025 – Vlastimil Hort, čehoslovačko-njemački šahovski velemajstor

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (12. maj), *BBC.co.uk*  
* Na današnji dan (12. maj), *nytimes.com'' 

maj012
4. maj

**4. maj / svibanj (4. 5)** jest 124. dan godine po gregorijanskom kalendaru (125. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 241 dan.

## Događaji 
* 1780 – U Epsonu (Engleska) održane prve konjičke utrke.
* 1881 – Otto von Bismarck u njemačkom parlamentu najavio svoj program državnog socijalizma, prema kojem je 1883. donesen zakon o zdravstvenom, a 1889. o penzijskom osiguranju.
* 1990 – Latvija objavljuje obnovu svoje nezavisnosti od Sovjetskog Saveza nakon 50 godina sovjetske vlasti.
* 1996 – Čelnik konzervativaca José María Aznar postao premijer Španije, čime je okončana trinaestogodišnja vladavina socijalista.

## Rođeni 
### 11. vijek 
* 1008 – Henrik I, francuski kralj

### 17. vijek 
* 1654 – Kangxi, kineski car
* 1678 – Pir Nureddin al-Džerrahi, osnivač istoimenog derviškog reda u Istanbulu

### 18. vijek 
* 1718 – Jean-Philippe Loys de Cheseaux, švicarski astronom

### 19. vijek 
* 1879 – Leonid Mandelstam, ruski fizičar

### 20. vijek 
* 1924 – Nenad Brixy, hrvatski novinar
* 1928 – Hosni Mubarak, egipatski general, političar i državnik
* 1929 – Audrey Hepburn, američka glumica
* 1939 – Amos Oz, izraelski književnik
* 1944 – Monika Bleibtreu, njemačka glumica
* 1951 – Jackie Jackson, američki pjevač
* 1961.
** Luis Herrera, kolumbijski biciklist
** Charles Plamondon, kanadski biatlonac
* 1973 – Katrin Apel, istočnonjemačka i njemačka biatlonka
* 1987 – Cesc Fàbregas, španski nogometaš
* 1996 – Andrea Komšić, hrvatska alpska skijašica

## Umrli 
* 1604 – Claudio Merulo, italijanski kompozitor
* 1912 – Nettie Stevens, američka genetičarka
* 1980 – Josip Broz Tito, jugoslavenski političar, suosnivač Pokreta nesvrtanih zemalja
* 1986 – Branko Belan, hrvatski filmski režiser, teoretičar filma, filmski i televizijski kritičar, romanopisac i novelist
* 2002 – Dane Škerl, slovenski kompozitor i dirigent
* 2012 – Adam Yauch, američki muzičar i režiser

## Praznici 
* Međunarodni dan vatrogasaca
* Svjetski dan astme

## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (4. maj), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (4. maj), *nytimes.com* 

maj004
14. maj

**14. maj / svibanj (14. 5)** jest 134. dan godine po gregorijanskom kalendaru (135. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 231 dan.

## Događaji 
* 1926 – U Beču započeo Treći kongres Komunističke partije Jugoslavije;
* 1943 – Japanska podmornica potopila australijski bolnički brod *Centaur* kod obale Queenslanda; poginulo 268 ljudi (medicinsko osoblje i civili).
* 1948 – Uspostavljena država Izrael odlukom UN-a.
* 2015.
** Viši sud u Beogradu donio odluku kojom je Draža Mihailović rehabilitiran.
** Na Tehničkom univerzitetu u Dresdenu (Njemačka) pušten u rad superračunar HRSK-II. HRSK-II posjeduje 43.000 procesora, 2000 hard diskova i sposoban je obavljati 1,5 bilijardi računskih operacija u sekundi. Otpadna toplota superračunara, putem razmjenjivača, koristi se za grijanje obližnjih prostorija; time se planira ukupna godišnja ušteda od 250.000 eura.

## Rođeni 
### 16. vijek 
* 1553 – Margareta od Valoisa, kraljica od Francuske i Navarre i vojvotkinja od Valoisa

### 17. vijek 
* 1666
** Carlo Emanuele II, kralj Sardinije
** Vittorio Amadeo II, kralj Sicilije

### 19. vijek 
* 1868 – Magnus Hirschfeld, njemački istraživač seksualnosti
* 1872 – Mihail Cvet, ruski botaničar

### 20. vijek 
* 1922 – Franjo Tuđman, hrvatski državnik i historičar, prvi predsjednik samostalne Republike Hrvatske
* 1930 – Stane Brovet, admiral JNA
* 1941 – Ivar Nordkild, norveški biatlonac
* 1944 – George Lucas, američki filmski režiser, producent i scenarist;
* 1945 – Yochanan Vollach, izraelski nogometaš
* 1963 – Bruno Hofstätter, austrijski biatlonac
* 1964 – Spas Zlatev, bugarski biatlonac i skijaš-trkač
* 1968 – Sanja Domazet, srbijanska spisateljica, novinarka i univerzitetski profesor
* 1969 – Cate Blanchett, australijska glumica
* 1974 – Vaso Butozan, prvi rektor Univerziteta u Sarajevu i prvi predsjednik ANUBiH
* 1980 – Mervana Jugić-Salkić, bosanskohercegovačka teniserka

## Umrli 
### 7. vijek 
* 649 – Papa Teodor I

### 20. vijek 
* 1912 – August Strindberg, švedski pisac, slikar i fotograf
* 1940 – Emma Goldman, litvanska feministkinja
* 1987 - Rita Hayworth, američka filmska glumica
* 1991 – Aladár Gerevich, mađarski mačevalac
* 1998 – Frank Sinatra, američki pjevač i glumac

### 21. vijek 
* 2018 – Tom Wolfe, američki pisac i novinar
* 2021 - Ivan Čavlović, bosanskohercegovački muzikolog, kompozitor i publicista

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (14. maj), *BBC.co.uk*  
* Na današnji dan (14. maj), *nytimes.com* 

maj014
13. maj

**13. maj / svibanj (13. 5)** jest 133. dan godine po gregorijanskom kalendaru (134. u prestupnoj godini). Do kraja godine još su 232 dana.

## Događaji 
* 1607 – Engleski trgovci osnovali Jamestown, prvo stalno englesko naselje u Sjevernoj Americi.
* 1948 – Masakr u Ebu Šuši nad palestinskim civilima.
* 2000 – Na magistralnoj cesti M17, kod mjesta Zli brijeg općina Kakanj, autobus "Buco-transa" pao s mosta; poginula 43 putnika.
* 2014 – Poginulo više od 200 rudara u rudniku uglja u blizini turskog grada Manise.

## Rođeni 
### 17. vijek 
* 1625 – Carlo Maratta, italijanski slikar

### 18. vijek 
* 1717 – Marija Terezija, nadvojvotkinja Austrije, kraljica Ugarske, Češke i Hrvatske, carica Svetog Rimskog Carstva

### 19. vijek 
* 1842 – Arthur Sullivan, engleski kompozitor i dirigent
* 1857 – Ronald Ross, engleski ljekar
* 1882 – Georges Braque, francuski slikar, predstavnik kubizma
* 1888 – Inge Lehmann, danska seizmologinja i geofizičarka zaslužna za otkriće Zemljinog unutrašnjeg jezgra.

### 20. vijek 
* 1941 – Senta Berger, austrijska glumica
* 1948 – Ivica Matić, bosanskohercegovački i jugoslavenski filmski scenarist i režiser
* 1954 – Johnny Logan, irski pjevač ("Mr. Eurosong")
* 1961 – Dennis Rodman, američki košarkaš
* 1981 – Asmir Avdukić, bosanskohercegovački nogometni golman
* 1983 – Anna Maria Uusitalo, švedska biatlonka
* 1991 – Anders Fannemel, norveški skijaš-skakač
* 1993 – Stefan Kraft, austrijski skijaš-skakač

## Umrli 
### 19. vijek 
* 1812 – Johannes Matthias Sperger, austrijski kompozitor

### 20. vijek 
* 1930 – Fridtjof Nansen, norveški istraživač, zoolog i diplomat, dobitnik Nobelove nagrade za mir 1922.
* 1961 – Gary Cooper, američki glumac

### 21. vijek 
* 2014 – Malik Bendjelloul, švedski režiser alžirskog porijekla, dobitnik Oscara za najbolji dokumentarni film
* 2019 – Doris Day, američka glumica i pjevačica
* 2022 – Svjetlana Panjutina, sovjetska i ruska biatlonka
* 2024 – Alice Munro, kanadska spisateljica
* 2025
** José Mujica, urugvajski političar i 62. predsjednik Urugvaja
** Muhamed Sinvar, vođa Hamasa u Pojasu Gaze

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
* Na današnji dan (13. maj), *BBC.co.uk* 
* Na današnji dan (13. maj), *nytimes.com* 

maj013
16. maj

**16. maj / svibanj (16. 5)** jest 136. dan godine po gregorijanskom kalendaru (137. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 229 dana.

## Događaji 
* 1639 – Potpisan Zuhapski mir između Osmanlijskog i Safavidskog Carstva.
* 1916 – Potpisan Sykes–Picotov sporazum, tajni dogovor između vlada Velike Britanije i Francuske o podjeli kolonijalnih interesa na Bliskom istoku.
* 1992 – Aktiviranjem minsko-eksplozivnih sredstava prilikom povlačenja JNA uništila bihaćki aerodrom Željava, koji je bio najveći vojni podzemni aerodrom za avione u Evropi i nekadašnja baza JNA.

## Rođeni 
### 19. vijek 
* 1898 – Desanka Maksimović, srbijanska pjesnikinja, književnica i prevoditeljica

### 20. vijek 
* 1905 – Henry Fonda, američki glumac
* 1912 – Irina Benua, ruski arhitekt i restaurator
* 1917 – George Gaynes, američki glumac
* 1931 – Peter Levi, britanski naučnik i pisac
* 1934 – Louis Romand, francuski biatlonac
* 1937 – Herbert Kirchner, istočnonjemački biatlonac
* 1938 – Ivan Sutherland, američki računarski naučnik
* 1953 – Pierce Brosnan, irski glumac
* 1968 – Kenneth Rudd, britanski biatlonac
* 1969.
** David Boreanaz, američki glumac, producent i režiser
** Hildegunn Fossen-Mikkelsplass, norveška biatlonka
* 1970 – Gabriela Sabatini, argentinska teniserka
* 1973 – Tori Spelling, američka glumica
* 1974 – Laura Pausini, italijanska pjevačica i tekstopisac
* 1975 – Anna Sprung, ruska i austrijska biatlonka
* 1977 – Emiliana Torrini, islandska pjevačica
* 1978 – Olga Zajceva, ruska biatlonka

## Umrli 
* 1696 – Marijana Austrijska, kastiljsko-aragonska kraljica
* 1926 – Mehmed VI, osmanlijski sultan
* 1953 – Jean Baptiste Reinhardt, belgijski džezist
* 1990 – Alija Sirotanović, udarnik i rudar-rekorder iz Breze
* 2012 – Bećir Drnda, bosanskohercegovački flautista
* 2019 – I. M. Pei, kinesko-američki arhitekt
* 2020 – Pilar Pellicer, meksička glumica

## Praznici 
## Vanjski linkovi 
*Na današnji dan (16. maj), *BBC.co.uk* 
*Na današnji dan (16. maj), *nytimes.com* 

maj016