Mohamed al-Fayed

**Muhamed Al-Fayed (**1929-2023) bio je egipatski biznismen čije su boravište i glavni poslovni interesi, od sredine 1960-ih godina bili locirani u Velikoj Britaniji.

Njegovi poslovni interesi uključivali su vlasništvo nad hotelom Ritz Paris, robnom kućom Harrods i Fulham Football Clubom (Fulham FC) u Londonu. U vrijeme smrti 2023. godine, Fayedovo bogatstvo procijenjeno je na 2 milijarde dolara, što ga je činilo 1.493-om, najbogatijom osobom na svijetu.

Fayed je iz braka sa Samirom Khashoggi, sa kojom je bio oženjen od 1953. do 1956. godine, imao sina Dodija. Dodi je bio u vezi sa Dijanom, princezom od Velsa, u vrijeme kada su oboje poginuli u saobraćajnoj nesreći u Parizu 1997. godine.

## Rani život i porodica 
Mohamed Al-Fayed, je rođen u kvartu Roshdy u Aleksandriji, u Kraljevini Egipat kao najstariji sin Egipćanina iz Asyuta, po zanimanju učitelja u osnovnoj školi. Al-Fayedova godina rođenja je sporna. Na njegovoj web-stranici, alfayed.com je pisalo da je rođen 1933, ali je Ministarstvo trgovine otkrilo da je njegov datum rođenja 27. januar 1929. Web stranica je 2011, promijenila godinu njegovog rođenja iz 1933. u 1929.

Fayed je od 1954. do 1956. bio oženjen Samirom Khashoggi. Radio je sa bratom svoje supruge, trgovcem oružjem iz Saudijske Arabije i biznismenom Adnanom Khashoggijem. Godine 1985. Fayed se oženio finskom socijalistkinjom i bivšom manekenkom Heini Wathén, sa kojom je dobio četvero djece: kćeri Jasmine, rođenu 1980. i Camillu, rođenu 1985. i sinove Karima, rođenog 1983. i Omara, rođenog 1987. godine.

Početkom 1970-ih počeo je koristiti "Al-Fayed" umjesto "Fayed". Njegova braća Ali i Salah slijedili su taj primjer u vrijeme akvizicije kuće Fraser 1980-ih, iako su  kasnih 1980-ih obojica sebe jednostavno nazivala "Fayed". Pretpostavljalo se da je Fayedov dodatak "Al" trebao implicirati aristokratsko porijeklo, poput "de" na francuskom ili "von" na njemačkom, iako Al nema iste društvene konotacije u arapskom jeziku.

## Velika Britanija 
### Rano poslovanje 
[mini| Voštana skulptura Al-Fayeda, [Madame Tussauds, London, juli 2009.]]
Fayed i njegova braća su osnovali brodsku kompaniju u Egiptu prije nego što su njeno sjedište premjestili u Genovu, u Italiji, sa kancelarijama u Londonu.

Oko 1964. godine Fayed je uspostavio bliske odnose sa haićanskim liderom Françoisom Duvalierom, poznatim kao "Papa Doc" i zainteresirao se za izgradnju Rafinerije nafte Fayed-Duvalier na Haitiju. Takođe se družio sa geologom Georgeom de Mohrenschildtom. Fayed je prekinuo boravak na Haitiju šest mjeseci kasnije kada se uzorak "sirove nafte" koji su dali haićanski saradnici pokazao kao melasa niskog kvaliteta.

Fayed se potom preselio u Englesku, gdje je živio u centru Londona. Fayed je omogućio da britanske kompanije poput Costain Group, čiji je postao direktor,

Fayed i njegova braća su od Rolanda 'Tiny' Rowlanda, šefa Lonrhoa, 1984. kupili  30% udjela u House of Fraser, grupi koja je uključivala londonsku trgovinu Harrods. On i njegova braća su 1985. kupili preostalih 70% House of Fraser za 615 miliona funti. Rowland je tvrdio da su braća Fayed lagala o svom porijeklu i bogatstvu, te je izvršio pritisak na vladu da se otvori istraga o njima. Pokrenuta je istraga Odjela za trgovinu i industriju (DTI). Iako je kasniji izvještaj DTI-a bio kritički intoniran, protiv Fayeda nije ništa poduzeto. Dok su mnogi vjerovali sadržaju izvještaja, drugi su smatrali da je politički motivisan. Rowland je opisao svoj odnos sa porodicom Fayed u knjizi *Heroj od nule*.

Rowland je 1998. optužio Fayeda za krađu papira i dragulja iz sefa u Harrodsu. Iako je Fayed uhapšen, optužbe protiv njega su odbačene. Rowland je umro 1998. Fayed je tužio Metropolitansku policiju zbog hapšenje 2002, ali je izgubio spor.

Iako je Al-Fayed ponovo pokrenuo humoristički časopis *Punch* 1996, časopsi je ugašen 2002. godine.

Al-Fayed je dva puta bezuspješno podnio zahtjev za britansko državljanstvo, 1994. i 1999. godine. Pretpostavljalo se da je njegova svađa sa Rowlandom doprinijela što je ptvi put odbijen.

## Poslovni interesi 
desno|mini| 75 Rockefeller Plaza, New York
Al-Fayedovi poslovni interesi su uključivali:

* Hôtel Ritz Paris 
* Dvorac i imanja Balnagowan, Škotsko gorje 
* 75 Rockefeller Plaza, New York City – izgrađenu 1947. godine  kojom upravlja i iznajmljuje je RXR Realty.

## Smrt Dodija Fayeda 
### Pozadina i odnos sa princezom Dijanom 
Lejdi Dijana Spencer udala se 1981. za britanskog prestolonasljednika Čarlsa, princa od Velsa (sada kralj Čarls III), postavši princeza od Velsa. Dijana je bila međunarodna slavna ličnost i često je posjećivala Harrods. Al-Fayed i Dodi su prvi put upoznali Dijanu i Čarlsa u julu 1986, na polo turniru koji je sponzorirao Harrods.

Dijana i Čarls su se razveli 1996, nakon uglavnom burnog braka. Dijanu je sa njenim sinovima Vilijamom i Harijem, polovinom 1997, Al-Fayed ugostio na jugu Francuske. Fayed je kupio jahtu *Jonikal* koja je kasnije preimenovana u *Sokar*. Dodi i Dijana su kasnije krenuli na privatno krstarenje *Jonikalom,* a paparci su objavili fotografije para u zagrljaju. Dijanin prijatelj, novinar Richard Kay, potvrdio je da se Dijana nalazi u "prvoj ozbiljnoj romansi" nakon razvoda.

Dodi i Dijana su otišli na drugo privatno krstarenje *Jonikalom* u trećoj sedmici avgusta, a vratili su se sa Sardinije u Pariz 30. avgusta. Kasnije tog dana, par je večerao u Ritzu, nakon što su zbog ponašanja novinara otkazali rezervaciju u restoranu. Planirali su da prenoće u Dodijevom stanu u blizini Trijumfalne kapije. U pokušaju da prevare paparace, auto mamac je napustio prednji dio hotela, dok su Dijana i Dodi krenuli iz zadnjeg dijela hotela Mercedes-Benzom kojim je upravljao Henri Pol.

### Teorije zavjere 
Od februara 1998. Al-Fayed je tvrdio da je nesreća rezultat zavjere, a kasnije da je nesreću inscenirao MI6 po uputama princa Filipa, vojvode od Edinburga. Njegove tvrdnje je sud odbacio, ali je Fayed uložio žalbu na presudu.

Operacija Paget, odnosno istraga policije Metropolitana, završena 2006, također nije pronašla dokaze o zavjeri. Za operaciju Paget, Al-Fayed je predočio 175 "tvrdnji o zavjeri".

Novinar Dominic Lawson je napisao u *Independentu* 2008. da je Al-Fayed pokušao osmisliti "zavjeru kako bi prikrio prave okolnosti" smrtnih slučajeva uzrokovanih nesrećom "u kojoj je učestvovao pijani vozač (zaposlenik Paris Ritza Muhameda Fayeda)." Imao je "izuzetan uspjeh u uvjeravanju tabloida, posebno *Daily Expressa*, da zavjeri daju dodatni zamah."

Al-Fayed je finansijski podržao *Unlawful Killing* (2011), dokumentarni film koji pokazuje njegovu verziju događaja. Film nije zvanično prikazan zbog mogućnosti tužbi za klevetu.

## Smrt 
Al-Fayed je umro u Londonu 30. avgusta 2023. u 94. godini. Navedeno je da je uzrok smrti starost. Sahranjen je u Barrow Green Courtu, gdje i njegov sin Dodi, nakon džume u londonskoj centralnoj džamiji.

## U popularnoj kulturi 
Al-Fayeda je u 5. sezoni serije *The Crown* glumio Salim Daw.

Kategorija:Articles with hCards
Kategorija:Biografije, Aleksandrija
Kategorija:Umrli 2023.
Kategorija:Rođeni 1929.