open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fluid

**Fluid** je definisan kao supstanca koja se kontinualno deformiše (teče) pod dejstvom tangencijalnog napona, bez obzira koliko je mali njegov intenzitet. Sve tečnosti i svi plinovi su fludi. U fluide se ubrajaju tečnosti, plinovi, plazme i, u nekim slučajevima, plastična čvrsta tijela.
Termin "fluid" se često koristi kao sinonim za "tečnost". Ova upotreba može biti pogrešna i čak ponekad neprikladna.

Tečnosti formiraju slobodnu površinu (to jest, površinu koju nije formirao spremnik u kojem se tečnost nalazi), dok plinovi to ne čine. Razlika između čvrstih tijela i fluida nije potpuno očita. Razlika se uočava izračunavanjem viskoznosti supstance. Za *Silly Putty* se može smatrati da se ponaša kao čvrsto tijelo ili kao fluid, u zavisnosti od vremenskog perioda unutar kojeg je posmatran. Međutim, *Silly Putty* se tačno svrstava u grupu viskoelastičnih fluida.

Fluidi imaju slijedeće osobine:
* ne opiru se deformaciji, ili se blago opiru istojo (zbog viskoznosti), i
* imaju mogućnost da teku (također se može reć da imaju sposobnost da poprime oblik spremnika u kojem se nalaze).

Ove osobine su tipično funkcija njihove nemogućnosti da podnose tangencijalni napon u statičkoj ravnoteži.

U zavisnosti od odnosa između tangencijalnog napona i veličine deformacija i njhovih derivacija, fluidi se mogu okarakterisati kao:

* Newtonov fluidi: gdje je napon direktno proporcionalan velčini deformacije, te
* Nenewtonov fluidi: gdje je napon proporcionalan veličini deformacije, njegovim većim stepenima i derivacijama.

Ponašanje fluida može se opisati Navier-Stokesovim jednačinama - skupu parcijalnih diferencijalnih jednačina koje su bazirane na:

* Kontinuitet (zakon održanja mase),
* Zakon održanja količine kretanja
* Zakon održanja momenta količine kretanja
* Zakon održanja energije.

Proučavanjem fluida bavi se mehanika fluida, koja je podijeljena na dinamiku fluida i statiku fluida, u zavisnosti da li se fluid kreće ili ne kreće.

## Također pogledajte 
* Materija
* Tekućine
* Plin

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Fluid mechanics Concept Map from Georgia State University

Kategorija:Mehanika fluida
Nacionalni parkovi i parkovi prirode u Bosni i Hercegovini

Ukupna površina zaštićenog područja Bosne i Hercegovine iznosi 57.83694 hektara, što predstavlja 1,13% njene ukupne teritorije. U Bosni i Hercegovini postoje četiri nacionalna parka, pet parkova prirode i tri zaštićena krajolika. Ovo je spisak područja zaštićenih odgovarajućim nivoima vlasti Bosne i Hercegovine, na nivou entiteta, i s različitim kategorizacijama.

## Nacionalni parkovi 

Datoteka:Sutjeska Mountains.jpg|Sutjeska
Datoteka:KozarackiKamen.jpg|Kozara
Datoteka:Waterfall on Una river in Martin Brod.jpg|Una
Datoteka:Бањска стена - Тешке боје.jpg|Drina

## Parkovi prirode 

Datoteka:Bardača Nature reservoir.jpg|Bardača 
Datoteka:Blidinjsko polje a Blidinjsko jezero mezi pohorimi Cvrsnica.jpg|Blidinje
Datoteka:Hutovo Blato, mokrad a vyznamne hnizdiste ptactva v jizni He.jpg|Hutovo blato
Datoteka:Vodopad Skakavac2.jpg|Skakavac
Datoteka:Vrelo Bosne Park in Sarajevo.JPG|Vrelo Bosne

## Zaštićeni krajolici 

Datoteka:Bijambare početak.jpg|Bijambare
Datoteka:Miljacka Gorge from Trebević.jpg|Kanjon Miljacke
Datoteka:Trebević from Hum.jpg|Trebević

## Reference 
## Vanjski linkovi 
*Nacionalni park Una
*Nacionalni park Sutjeska 
*Nacionalni park Kozara
*Nacionalni park Drina
*Park prirode Hutovo blato
*Park prirode Blidinje

Kategorija:Geografija Bosne i Hercegovine
St. Jakob-Park

**St. Jakob-Park** je sportski stadion u Baselu. To je najveći nogometni stadion u Švicarskoj i domaći teren FC Basela. Stadion je otvoren 2001, a prvobitno je imao 38.500 sjedećih mjesta, da bi kapacitet bio povećan radi Evropskog prvenstva 2008. na 42.500.

Vlasnik stadiona je *Genossenschaft SJP*.

UEFA je ovaj stadion ocijenila sa 4 zvjezdice.

## Euro 2008. 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
*Stranica Basel Uniteda
*Stranica FC Basela
*Saint Jakob and Me from JustCantBeatThat.com
*St. Jakob-Park na *allstradiums.ru* 

Kategorija:Nogometni stadioni u Švicarskoj
Kategorija:Sport u Baselu
Kategorija:FC Basel
Kategorija:Građevine i strukture u Baselu
Kategorija:Turističke atrakcije u Baselu
Kategorija:Stadioni Evropskog prvenstva u nogometu 2008.
Bar

* Bar (Crna Gora), grad u Crnoj Gori
* Bar (jedinica), jedinica za pritisak
* Bar (prostor), prostor za služenje pića, naročito alkoholnih
* Stari Bar, grad u općini Bar, Crna Gora
Rikard, 1. vojvoda od Yorka

**Rikard, 1. vojvoda od Yorka i 1. vojvoda od Norfolka** (17. august 1473 - ?) bio je engleski princ iz 15. vijeka.

Rikard je bio šesto dijete te drugi i posljednji sin kralja Eduarda IV i Elizabeth Woodville. Rođen je u Shrewsburyu 17. augusta 1473. godine. Među njegovom starijom braćom i sestrama bili su kralj Eduard V i Elizabeta od Yorka, koja će kasnije brakom postati engleska kraljica.

Već godinu dana po rođenju data mu je titula vojvode od Yorka. Otada pa do danas tradicija je da se drugorođenom sinu engleskog, a kasnije i britanskog, suverena daje ta titula. Dana 15. januara 1478. godine sklopljen je brak između četverogodišnjeg princa Rikarda i šestogodišnje bogate nasljednice, Anne de Mowbray, 8. grofice od Norfolka. Pošto Anne nije mogla naslijediti očevo vojvodstvo Norfolk, Rikard je proglašen vojvodom od Norfolka 1481. godine.
mini|lijevo|200px|Rikard od Yorka i njegov brat, kralj Edvard V
Rikardov otac umire 9. aprila 1483. godine, te njegov stariji brat Edvard postaje engleski kralj, a kako je tada još bio dijete i bez svoje djece, Rikard je postao presumirani nasljednik engleske krune, odnosno prvi u nasljednom nizu. Međutim, ta situacija nije potrajala. Robert Stillington je svjedočio da je Rikardov otac obećao brak ledi Eleanor Butler 1461. godine, a ona je bila živa u trenutku sklapanja braka Rikardovih roditelja, što znači da je njihov brak bio nevalidan i značio bigamiju. Rikardov istoimeni amidža, Rikard, vojvoda od Gloucestera, podržao je ovo svjedočenje i natjerao parlament da proglasi svu djecu njegovog umrlog brata i kraljice majke Elizabeth vanbračnom i stoga nepodobnom da naslijede krunu, čime je on postao engleski kralj 25. juna 1483. godine.

Desetogodišnji Rikard od Yorka i njegov stariji brat, trinaestogodišnji zbačeni kralj, poslani su u Tower of London sredinom 1483. godine i tada im se gubi svaki trag. Tokom 1490-ih nekoliko ljudi je tvrdilo da su Rikard, ali svi se danas smatraju varalicama kako ih je smatrao i Tudorski režim. Sedamdesetih godina sedamnaestog vijeka u Toweru su pronađena dva malena kostura za koja neki vjeruju da su ostaci Rikarda i Eduarda, ali to nikada nije potvrđeno. Kosturi su sahranjeni u Westminsterskoj opatiji.

Kategorija:Yorkisti
Kategorija:Vojvode od Yorka
Kategorija:Vojvode od Norfolka
Vilmoš Tkalec

**Vilmoš Tkalec** ( rođen je u Turnišču u Prekmurju, u današnjoj Mađarskoj oko 8. januara, 1894. Taklec je bio vladar Republike Prekmurje 1919. Prekmurje danas pripada Sloveniji.

Pred Prvi svjetski rat radio je u Črenšovcima  kod Lendave. Godine 1917. kao austrougarski vojnik borio u Rusiji.

Godine 1919. godine mađarski komunisti su proglasili Mađarsku sovjetsku republiku, Tkalec je bio trgovac u Murskoj Soboti, ali i dodatno krijumčario u Štajersku. 29. maja proglasio je Republiku Prekmurje, ali ga prekomurski Slovenci nisu poduprijeli, te su mađarski, zatim srpski vojnici srušili republiku.

Tkalec je pobjegao u Austriju. Godine 1920. radio je u mjestu Nagykarácsony. Tkalec je umro je u Budimpešti, 27. maja 1950.

## Također pogledajte 
* Republika Prekmurje

## Vanjski linkovi
* Göncz László: Muravidék, 1919

Kategorija:Slovenski političari
Kategorija:Mađarski političari
Kategorija:Biografije, Turnišće
Kategorija:Rođeni 1894.
Kategorija:Umrli 1950.
Karolina od Braunschweiga

**Karolina od Braunschweiga** (*Caroline Amalie Elisabeth*; 17. maj 1768 - 7. august 1820) je bila njemačka princeza te druga supruga Georgea IV koja je brakom postala britansko-hanoverska kraljica.

Roditelji su joj bili Karlo Vilim, vojvoda Braunschweiga, i britanska princeza, Avgusta Fridrika od Velsa, najstarija sestra kralja Georgea III.

## Princeza od Velsa 
Za kraljevog najstarijeg sina i prijestolonasljednika, svoga prvog rođaka Georgea, udala se 8. aprila 1795. godine u Londonu. Udajom za njega postala je princeza od Velsa. Njen novi muž ju je smatrao neprivlačnom i prljavom, te je sumnjao da nije bila djevica kada su se vjenčali. On sam je već bio tajno oženjen Mariom Fitzherbert; međutim, taj brak je kršio Akt o kraljevskim brakovima iz 1772. što je brak činilo nevažećim i zakonski nepostojećim.

Karolina je svog muža smatrala jednako neprivlačnim. George je kasnije običavao govoriti kako su imali snošaj samo tri puta tokom 26 godina dugog braka: dva puta prve bračne noći i jednom druge noći. Tajna istraga je pokazala da to dijete nije Karolinino.

Godine 1814. Karolina je napustila Ujedinjeno Kraljevstvo i putovala Evropom, gomilajući svome mužu u Londonu dugove i nalazeći nove ljubavnike. U ovom periodu njena kćerka, koja je bila udata za princa Leopolda od Saskokoburga i Saalfelda, umrla je na porodu, rađajući mrtvorođenog sina. Karolinu je o gubitku pismom obavjestio zet.

## Kraljica 
mini|200px|lijevo|Karolina od Braunschweiga

Smrt svekra, u trenutku koje je njen muž postao kralj kao George IV a ona kraljica, dovela je Karolinu nazad u Ujedinjeno Kraljevstvo. Odbila je Georgeove novčane ponude da ostane van njegovog kraljevstva. Došla je na ostrvo 6. juna i dočekala ju je podrška naroda, a George je tražio od svojih ministara da je se riješe. Parlamentu je predložen zakon kojim se poništava brak Georgea i Karoline i njoj oduzima titula kraljice, zbog toga što nije bila vjerna mužu. Zakon je prihvaćen u Domu lordova, ali nije ni predložen Donjem domu jer je George bio siguran da će tu biti odbijen. Karolina je izjavila da jeste bila nevjerna sa jednim muškarcem, mužem gospođe Fitzherbert - odnosno Georgem. Održano je suđenje nakon kojeg je prijedlog zakona odbačen.

George je kao datum svoje krunidbe postavio 21. juli 1821. godine. Običaj je da kraljeva žena bude krunisana zajedno sa svojim mužem, te se Karolina pojavila na ceremoniji, ali joj ulaz u Westminstersku opatiji nije bio dopušten. Uprkos Georgeovom nezadovoljstvu, Karolina je ostala veoma popularna u narodu.

## Smrt 
U noći krunidbe Karolina se razboljela i povraćala. Umrla je tri sedmice poslije, 7. augusta 1820. godine. Tačan uzrok njene smrti nije nikada bio utvrđen, ali ona sama je bila uvjerena da je otrovana. Znajući da umire, zabranila je autopsiju. Kako njen brak nije nikada poništen, do kraja života je ostala kraljica Ujedinjenog Kraljevstva i Hanovera. Zatražila je da bude sahranjena u svojoj domovini, Braunschweigu.

## Reference 
Kategorija:Supružnici britanskih vladara
Kategorija:Princeze od Velsa
Kategorija:Velfovci
Tugra

[mini|desno|300px|Tugra [Osmansko Carstvo|osmanskog sultana Mahmuda II. Ona znači: *Mahmud han, sin Abdülhamidov, zauvjek pobjednik*. Ispisano je:  - خان بن
عبدالحميد
دائماً]]
**Tugra** je kaligrafski amblem ili potpis sultana Osmanskog Carstva koji se nalazio na svim zvaničnim dokumentima i prepiscima. Također je bila urezana na njegov pečat i utisnuta na novčiće iskovane tokom njegove vladavine. Tugra bi bila oblikovana početkom sultanove vladavine i dvorski kaligraf bi je iscrtavao na pisane dokumente. Prva tugra je pripadala sultanu Orhanu I (vl. 1324-1359), drugom vladaru Osmanskog Carstva. Ona se zatim razvijala i dostigla klasičan oblik tugrom sultana Sulejmana Veličanstvenog (vl. 1520-1566). Tugre su imale sličnu funkciju kao kartuš u starom Egiptu. Svaki osmanski sultan je imao sopstvenu tugru.

## Vizualni elementi tugre 
mini|lijevo|200px|Vizualni elementi tugre
Tugra ima karakterističnu formu: dvije petlje na lijevoj strani, tri okomite crte u sredini, odozdo ispis u vidu stoga i dva produžetka sa desne strane. Svaki element ima svojstveno značenje, a zajedno čine oblik koji se lako prepoznaje kao tugra.

Sultanovo ime se ispisuje u donjem dijelu, koji se zove *sere*. U prvom periodu ovo je moglo biti jednostavno kao “Orhan, sin Osmanov” u prvoj tugri iz 1326. U slijedećim periodima imenu nosioca i njegovog oca se dodaju i počasne titule i molitve.

Petlje na lijevoj strani tugre se zovu *beyze*, od arapske riječi za jaje. Neka tumačenja tvrde da su *beyze* predstavljale dva mora nad kojima su vladali sultani: spoljna, veća, petlja za Sredozemno more i unutrašnja, manja, za Crno more.

Okomite crte na vrhu tugre se zovu *tug*, tj. “motka za zastavu”. Tri tuga označavaju nezavisnost. Linije S-oblika koje prelaze preko tugova se zovu *zülfe* i one, uz vrhove tugova koji također gledaju udesno, označavaju da vjetrovi pušu sa istoka na zapad, što je tradicionalan pravac kretanja Osmanlija.

Crte na desnoj strani tugre se zovu *hancere* i označavaju mač (handžar), simbol vlasti, moći i snage.

## Također pogledajte 
* Osmansko Carstvo
* Sultani Osmanskog Carstva
* Islamska kaligrafija

Kategorija:Simboli
Kategorija:Osmansko Carstvo
Henrik Fridrik, princ od Velsa

**Henrik Fridrik, princ od Velsa** (19. februar 1594 – 6. novembar 1612) bio je najstariji sin škotsko-engleskog  kralja Jakova VI i I i Ane od Danske.

## Škotski prestolonasljednik 
Rođen je u zamku Stirling u Škotskoj i odmah po rođenju, kao prijestolonasljednik, dobio tiutle vojvode od Rothesaya, grofa od Carricka, barona od Renfrewa i gospodara ostrva. Imena je dobio po djedu po ocu – Henriku od Albanya, i djedu po majci – danskom kralju Fridriku II.

## Engleski prestolonasljednik 
Po dolasku njegovog oca na engleski tron 1603. automatski je postao engleski prestolonasljednik i dobio titulu vojvode od Cornwalla, a 4. juna 1610. dodijeljena mu je titula princa od Velsa zajedno sa njenim pratećim titulama. Bio je prvi zajednički nosilac šest automatskih i dviju dodjeljivanih škotskih i engleskih prijestolonasljedničkih titula.

## Smrt 
Henrik Fridrik je umro u dobi od osamnaest godina, a opisi bolesti koja je uzrokovala njegovu smrt podsjećaju na tifus. Sahranjen je u Vestminsterskoj opatiji. Na mjestu prijestolonasljednika zamijenio ga je mlađi i mnogo manje popularan brat koji će nakon smrti njihovog oca postati kralj Karlo I. Sve Henrikove titule prešle su Karlu koji je do tada živio u njegovoj sjeni, ali mu je titula princa od Velsa data tek četiri godine poslije Henrikove smrti.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Prinčevi od Velsa
Kategorija:Engleski prinčevi
Kategorija:Škotski prinčevi
Kategorija:Stuarti
Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju

mini|435x435piksel|
**Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju** je sporazum kojim se regulišu prava i obaveze zemlje koja je otpočela proces pridruživanja Evropskoj uniji. Da bi stupio na snagu sporazum moraju da ratifikuju pojedinačno sve članice Evropske unije, kao i zemlja budući kandidat.

Sporazumom se regulišu obaveze zemlje budućeg kandidata za članstvo u Evropskoj uniji, prvenstveno u pogledu donošenja određenih zakona i njihove implementacije kao i ispunjenja određenih standarda u domenu kvaliteta državne uprave i kapaciteta institucija.
Evropska unija sa svoje strane znatno olakšava pristup svojem tržištu kompanijama iz zemlje potpisnice, pruža tehnički i finansijsku podršku iz pristupnih fondova unije.

## Proces asocijacije i stabilizacije 
U donjoj tabeli je dat kratak prikaz u kojoj fazi porcesa stabilizacije i asocijacije se nalaze pojedine republike bivše Jugoslavije i Albanija.

(zagrade): najraniji mogući datum
 1  Sa Crnom Gorom su pregovori počeli u novembru 2005. dok je još bila u uniji sa Srbijom. Posebni pregovori su vođeni sa članicama državne zajednice Srbije i Crne Gore po pitanjima iz nadležnosti republika članica. Mandat za direkte pregovore sa Crnom Gorom je usvojen u julu 2006., a direkni pregovori su otpočeli  26. septembra 2006 i zaključeni 1. decembra 2006.https://web.archive.org/web/20070228122030/http://www.iht.com/articles/ap/2006/12/01/europe/EU_GEN_Montenegro_EU.php

 2  Sa Srbijom su pregovori počeli u novembru 2005. dok je još bila u uniji sa Crnom Gorom. Posebni pregovori su vođeni sa članicama državne zajednice Srbije i Crne Gore po pitanjima iz nadležnosti republika članica. .
: Sa Kosovom (dok se ne utvrdi status), pregovori o mehanizmu praćenja stabilizacije  (Stabilisation Tracking Mechanism) su počeli 2003. i dalje traju.

## Također pogledajte 
* CEFTA

Kategorija:Evropska unija
Kategorija:Sporazumi Bosne i Hercegovine
Kategorija:Sporazumi Hrvatske
Kategorija:Sporazumi Srbije
Kategorija:Sporazumi Crne Gore
Kategorija:Sporazumi Albanije
Kategorija:Sporazumi Sjeverne Makedonije
Kategorija:Sporazumi Kosova
Grb Transilvanije

mini|desno|300px|Grb Transilvanije
**Grb Transilvanije** je grb Transilvanije kao historijske regije, Grb je usvojen 1659. godine. U gornjem dijelu grba se nalazi crni turul na plavoj podlozi koji predstavlja Mađare. Pored njega se nalaze sunce i polumjesec koji predstavljaju Sekelje. U donjem dijelu se nalazi sedam crvenih tornjeva na žutoj podlozi koji simboliziraju utvrde transilvanijskih Saksonaca. Između ova dva dijela se nalazi crveno polje.

Ovaj grb danas je sastavni dio grba Rumunije.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Transilvanija
Kategorija:Transilvanija
Temza

**Temza** (engl. *River Thames* [temz]) je rijeka u južnoj Engleskoj, koja protiče kroz London. Druga je po dužini rijeka u Velikoj Britaniji, nakon rijeke Severn. Duga je 346&nbsp;km.

I pored toga što je uveliko poznata te ima relativno veliku dužinu toka, ne može se ubrojati u najveće evropske rijeke. Pored toga, protičući kroz London, teće veoma sporo te, u poređenu sa drugim evropskim rijekama ima relativno mali protok od oko 66 m3/s što je gotovo 3 puta manje od prosjeka rijeke Bosne.

Zanimljivo je da u kanadskoj provinciji Ontario postoji rijeka s istim imenom, a na njoj se također nalazi gradić s imenom London.

U prošlosti, Temza je često plavila okolna područja, a od 1980 u Woolwich Reachu napravljena je najveća brana protiv poplava na svijetu. Poplave Temze su uzrokovane promjenama plime i oseke. Nakon katastrofalne poplave 1953 poginulo je preko 3000 osoba. Preko Temze izgrađeno je mnogo mostova, od kojih je najpoznatiji londonski Tower Bridge.

## Također pogledajte 
* Parobrod

Kategorija:Rijeke u Engleskoj
Kategorija:Sjevernomorski sliv
Psihijatrijska bolnica Trenton

**Psihijatrijska bolnica Trenton** državna je psihijatrijska ustanova smještena u gradovima Trenton i Ewing, u saveznoj državi New Jersey, Sjedinjene Američke Države. U ranijim periodima djelovala je pod nazivima *Državna bolnica New Jersey u Trentonu* , a prvobitno je osnovana kao *Državni azil za duševne bolesnike New Jerseya*.

Bolnicu je 15. maja 1848. godine osnovala Dorothea Lynde Dix. Bila je to prva javna psihijatrijska bolnica u saveznoj državi New Jersey, kao i prva psihijatrijska ustanova projektovana prema principima Kirkbrajdovog plana. Arhitekta bolničkog kompleksa bio je John Notman, škotsko-američki arhitekta.
mini|262x262piksel|Psihijatrijska bolnica Trenton
Tokom mandata prvog upravnika bolnice, dr. Horacea A. Buttolpha, u ustanovu je primljeno i liječeno 86 pacijenata. Godine 1907. dužnost medicinskog direktora preuzeo je dr. Henry Cotton. Zastupajući teoriju prema kojoj su infekcije osnovni uzrok mentalnih bolesti, Cotton je naložio uklanjanje zuba i drugih dijelova tijela za koje se smatralo da mogu postati izvor infekcije kod pacijenata. Ove prakse dovele su do stotina smrtnih slučajeva i hiljada trajno osakaćenih i mutiliranih pacijenata. Takvo naslijeđe nije prestalo njegovim odlaskom iz Trentona 1930. godine niti njegovom smrću 1933. godine; naprotiv, vađenje zuba pacijentima u Trentonovom azilu ostalo je uobičajena praksa sve do 1960. godine.

## Također pogledajte 
* Plan Kirkbride

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Psihijatrijske bolnice u Sjedinjenim Američkim Državama
Državna bolnica Taunton

**Državna bolnica Taunton** () (zvanično poznata kao **Državna bolnica za ludake u Tauntonu** - *State Lunatic Hospital at Taunton*) je psihijatrijska bolnica sagrađena 1851. u Tauntonu u Massachusettsu, SAD.

Većina zgrada je sagrađena u neoklasicističkom stilu koji je dizajnirao arhitekta Elbridge Boyden.

Većina zgrada je prazna od 1975, ali bolnica je nastavila smještanje mentalno bolesnih, maloljetnih prestupnika i podružnica raznih državnih agencija. Na nesreću, većina napuštenih zgrada je zapuštena.

19. marta 2006, vatra je uništila dio originalne zgrade.

## Reference 
Kategorija:Psihijatrijske bolnice u Sjedinjenim Američkim Državama
Adžigolski svjetionik

mini|desno|200px|Adžigolski svjetionik
**Adžigolski svjetionik** (ukr. *Аджигольський маяк*) je svjetionik u Ukrajini. Visok je 64 metra, a nalazi se blizu sela Ribaljče (*Рибальче*), Golopristanjski reon, Hersonska oblast, u Ukrajini. Napravljen je 1911. po projektu inženjera Volodimira Gligoroviča Šuhova. Naziv svjetionika dolazi od rta Adžigol (Аджигол), koji se nalazi u estuariju Dnjepra.

Ovo je čudesna uspravna, hiperboloidna, čelična struktura.
U centru građevine se nalazi visoka cijev koja je okružena žičanom konstrukcijom. Svjetlost sa ove građevine se vidi do 31&nbsp;km udaljenosti.

## Reference 
* Adžigolski svjetionik - video, 2010

Kategorija:Svjetionici u Ukrajini
Vladimir Jovanović

**Vladimir Jovanović** (rođen 8. jula 1971) jest crnogorski novinar i pisac.

Diplomirao je politikologiju na Fakultetu političkih nauka. Radio za nezavisni nedeljnik *Monitor* iz Podgorice.

Za vrijeme 1990-ih, kao beogradski dopisnik, obrađivao je vojno-političke i druge treme, uključujući ratove u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini.

Također bio vojno-politički komentator nedjeljnika *NIN*, magazina *Intervju*, specijalizovane agencije na engleskom jeziku *V.I.P. news service*, te u to vrijeme jedinog nezavisnog srbijanskog dnevnog lista *Naša Borba*.

U svojim tekstovima razotkrivao je tajne logističke i obavještajne veze koje je Vojska Republike Srpske (VRS) održavala s Beogradom.

Prvi je, u tadašnjoj Saveznoj Republici Jugoslaviji, objavio sistematizirane činjenice kako Armija Republike Bosne i Hercegovine (ARBiH) tokom vremena izgrađuje sve uspješnije odbrambene kapacitete i prognozirao kraj vojne dominacije VRS-a.

Jovanović je posebno obrađivao strategijske reference koje je imao Peti korpus ARBiH-a i potencirao ličnu ulogu i sposobnost njegovog zapovjednika Atifa Dudakovića.

U februaru 2007. uhapsio ga je MUP Crne Gore jer je to naredio Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju s namjerom da bude krunski svjedok u završnici Veselinu Šljivančaninu, majoru Jugoslavenske narodne armije (JNA), ali je on odbio da svjedoči.

## Djela 
* *Petrovdanski sabor 1941.* (2011)
* *Srce tame: Uloga Vlade Crne Gore u ratnoj 1991. godini* (2011)
* *Crnogorska pravoslavna crkva između Petrograda i Carigrada (1766–1918) (2013)*

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1971.
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Crnogorski novinari
Miraš Dedeić

**Miraš Dedeić** (Ramovo Ždrijelo, Durmitor, Crna Gora, 8. novembar 1938. godine), poznat i pod imenom **Mitropolit Mihailo**) je drugi poglavar kanonski nepriznate Crnogorske pravoslavne crkve. Kao lider ove samoproglašene vjerske zajednice koristi naziv: Arhiepiskop cetinjski i Mitropolit crnogorski, poglavar Crnogorske pravoslavne crkve mitropolit Mihailo.

Prema nacionalnosti Mihailo je Crnogorac, a osim crnogoskog jezika, govori italijanski, ruski i grčki jezik. Vladičanska katedra se nalazi u Cetinju .

Prvi poglavar samoproklamovane i kanonski nepriznate Crnogorske pravoslavne crkve, Antonije Abramović je preminuo 1996. a Mihailo ga je naslijedio na Badnji dan  1997. godine.

Prije nego što je postao sveštenik, Dedeić je diplomirao na Teološkom fakultetu Univerziteta u Beogradu 1969. godine, a zatim je bio suplent monaške škole u Manastiru Ostrog. Završio je postdiplomske studije na Papskom orijentalnom institutu u Rimu 1973. godine a potom pohađao Rusku duhovnu akademiju Svetoga Sergija u Zagorsku. Radio je pri državnim arhivima u SFRJ, Italiji i SSSR-u.

Rukopoložen za mirskog pravoslavnog svećenika juna 1988. u Beču, u crkvi Sv. Trojice, od strane Mitropolita Austrije i egzarha Italije i Mađarske Hrizostoma, uz pratnju episkopa Austrijskoga Mihaila Hristopulisa, grčkoga arhimandrita Svete Gore, arhimandrita ruskoga i bugarskoga i bio pravoslavni paroh Vaseljenske carigradske patrijaršije u Rimu gdje je kasnije i proizveden u arhimandrita. Tokom devedesetih godina zbog kanonskih prijestupa i zloupotrebe svešteničkog položaja raščinjen je i zabranjeno mu je obavljanje crkvenih poslova.

U crkvi Sv. Paraskeve u Sofiji, 1998. godine, hirotonisan je od strane takođe nekanonskih i nepriznatih vjerskih organizacija iz Ukrajine i Bugarske, koji djeluju u okviru tzv. Alternativnog Sinoda Bugarske pravoslavne crkve i samoproglasio se za episkopa.

U Cetinju, 31. oktobra 1998. godine, Mihailo je intronizovan za mitropolita nepriznate i nekanonske Crnogorske pravoslavne crkve.

Srpska pravoslavna crkva u Crnoj Gori, kao i sve ostale pravoslavne crkve, na čelu sa Vaseljenskom Patrijaršijom, ne priznaju kanonsku utemeljenost kao ni postojanje Crnogorske pravoslavne crkve.

## Reference 
* Zvanični link Crnogorske pravoslavne crkve https://web.archive.org/web/20080612130548/http://www.moc-cpc.org/
* Ustav Sv. Sinoda autokefalne Crnegorske crkve iz 1904. godine https://web.archive.org/web/20070820191058/http://www.montenegro.org/pictures/charter.gif

Kategorija:Pravoslavni svećenici
Kategorija:Religija u Crnoj Gori
Kategorija:Biografije, Ramovo Ždrijelo, Durmitor
Kategorija:Rođeni 1938.
Stadion "Ernst Happel"

290px|mini|desno|Stadion "Ernst Happel"
**Stadion "Ernst Happel"** (do 1992. poznat kao *Praterstadion* ili *Bečki stadion*) u Beču najveći je nogometni stadion u Austriji.

Ima kapacitet od 50.865 gledalaca i ubraja se u kategoriju stadiona s 5 zvjezdica. Na njemu austrijska nogometna reprezentacija igra svoje domaće utakmice, a bečki klubovi svoje utakmice u evropskim takmičenjima. U sklopu Evropskog prvenstva u nogometu 2008. ovdje je odigrano 7 utakmica, između ostalih, i finale ovog takmičenja.

Stadion je u vlasništvu grada Beča.

Na ovom stadionu koncerte su održali mnogobrojni muzičari, između ostalih, Rolling Stones, David Bowie, Michael Jackson, Pink Floyd, U2, Tina Turner, Elton John, Guns N' Roses, Eros Ramazzotti, Bruce Springsteen i mnogi drugi.

Kategorija:Nogometni stadioni u Austriji
Kategorija:Sport u Beču
Ernst Happel
Kategorija:Građevine u Beču
Uran (čvor)

*Uran, sedma planeta u Sunčevom sistemu
*Uran (mitologija), grčki bog neba, po kome je nazvana planeta
*Uranij, hemijski element
Elizabeta od Škotske

**Elizabeta Stuart** (19. august 1596 - 13. februar 1662) je bila supruga palatinskog izbornika Fridrika V.

## Mladost 
Elizabeta Stuart je bila drugo dijete i najstarija kćerka kralja škotskog kralja Jakova VI i Ane od Danske. Kada se rodila njen otac još uvijek nije bio kralj Engleske, ali pošto se nadao da će naslijediti to kraljevstvo, svoju prvu kćerku je nazvao po ostarjeloj engleskoj kraljici Elizabeti I. Elizabeta Stuart je imala šest godina kada je njena imenjakinja preminula i svoje kraljevstvo ostavila Elizabetinom ocu, što je nju učinilo mnogo poželjnijom mladenkom.
mini|lijevo|Elizabeta Stuart kao desetogodišnjakinja
Godine 1605. ekstremni engleski katolici su skovali zavjeru čiji je cilj bio ubiti Elizabetinog oca i protestantsku braću, te nju, kao katolkinju Elizabetu II, postaviti na englesko i škotsko prijestolje. Zavjera nije uspjela, a sama Elizabeta nije nikada sjela na englesko prijestolje.

## Brak 
Dana 14. februara 1613. godine udala se za Fridrika V, tada kneza izbornika Palatinata, te postala palatinska kneginja izbornica. Fridrik je bio lider Protestantske unije, unije koja je okupljala protestantske zemlje članice Svetog Rimskog Carstva, a Elizabetin otac je ovim brakom želio ojačati veze svojih kraljevina, čiji je on bio prvi, odnosno treći protestantski monarh. Godine 1619. Fridriku je ponuđena češka kruna i on ju je prihvatio, ali njegova vladavina nije dugo trajala, samo jednu zimu, zbog čega je Elizabeta ostala poznata kao *Kraljica Zime*.

## Udovištvo i smrt 
Kada su bili protjerani, bivši kraljevski par se skrasio u Hagu, gdje je Fridrik preminuo 1632. godine. Elizabeta je ostala u Holandiji čak i nakon što je njen sin, Karlo I Ludovik, preuzeo očev elektorat. Po restauraciji monarhije u Engleskoj i Škotskoj otišla je u posjetu kralju Karlu II, sinu svoga pogubljenog brata Karla I. Tamo je i preminula, te je sahranjena u Vestminsterskoj opatiji, opatiji gdje su se tradicionalno sahranjivali engleski monarsi i njihovi supružnici.

## Naslijeđe 
Potomci Elizabete Stuart preko njenog najmlađeg djeteta, kćerke Sofije koja je postala izbornica Hanovera, zavladali su novoosnovanom kraljevinom Velikom Britanijom po smrti kraljice Ane i izumiranju dinastije Stuart.

## Također pogledajte 
* Tridesetogodišnji rat

Kategorija:Stuarti
Kategorija:Supružnici čeških vladara
Kategorija:Engleske princeze
Kategorija:Škotske princeze
Zarazni goveđi keratokonjunktivitis

**Zarazni keratokonjuktivitis goveda** (**IBK**) je infekcija oka kod goveda uzrokovana najčešće bakterijom *Moraxella bovis*. Bolest je veoma zarazna i pojavljuje se u cijelom svijetu. Najčešće se pojavljuje u uslovima aglomeriranog držanja i intenzivne proizvodnje mesa i mlijeka. Bolest napada pretežno mlade jedinke, a morbidnost iznosi 10-70%. Osim goveda mogu oboliti koze, ovce i neka divljač.

## Uzročnik 
Najčešći uzročnik ove bolesti je *Moraxella bovis*, a osim nje uzročnici mogu biti bakterije i rikecije iz rodova *Mycoplasma* i *Neisseria*.

Kod ovaca uzročnici ove bolesti su *Chlamydophila pecorum*, *Colesiota conjuctivae*, *Mycoplasma spp.*, *Neisseria ovis*, a kod koza *Mycoplasma agalactiae* i *Mycoplasma conjuctivae*.

Bolest se prenosi direktnim putem ili indirektno pomoću muha.

## Simptomi 
Bolest je pretežno akutnog toka i brzo se širi. Mogu biti zahvaćeni jedno ili oba oka. Najčešći simptomi koji se javljaju su fotofobija, blefarospazam i epifora, praćeni u početku seroznim, a kasnije mukopurulentnim konjuktivitisom. Bolest je praćena i karakterističnim keratitisom i pojavom centralno postavljenog ožiljka na sredini rožnjače oko koje se počinje razvijati panus. Mogu se javiti i blefaritis i depigmentacija limbusa.

Ostali simptomi koji mogu pratiti ovo oboljenje su poliartritis, infekcija vimena i materice, smanjen apetit, povećana tjelesna temperatura do 41&nbsp;°C, smanjenje lučenja mlijeka.

## Predisponirajući faktori 
Od predisponirajućih faktora za pojavu bolesti izdvajaju se pretjerano izlaganje suncu (UV zracima), povećana koncentracija prašine, suhe biljke i velika vegetacija koje mogu mehanički oštetiti oko, prisutnost neke infekcije kao što je infektivni rinotraheitis ili telazioza, nedostatak vitamina A.

## Dijagnoza 
Dijagnoza se bazira na karakterističnim promjenama na oku i sistemskim poremećajima, nakon čega se izoluje uzročnik i vrši detekcija PCR metodom.

Diferencijalno dijagnostički treba isključiti infektivni rinotraheitis.

## Terapija 
Terapija se vrši antibioticima, i to u zavisnosti od uzročnika mogu se koristiti tetraciklin, ampicilin, penicilin, gentamicin i kanamicin.

## Vanjski linkovi 
* Infektivni keratokonjuktivitis u Merckovom veterinarskom priručniku 

Kategorija:Bolesti goveda
Tunel sjevernih ostrva

mini|desno|300px|Ulaz u tunel

**Tunel sjevernih ostrva** (*Norðoyatunnilin*) je sa 6.300m najduži tunel na Farskim ostrvima. Povezuje grad Leirvík na Eysturoyu ispod tjesnaca Leirvíksfjørður sa gradom Klaksvík na Borðoy-u.

Tunel sjevernih ostrva je drumski tunel sa dvije trake i završen je u aprilu 2006. Zvanično otvaranje je bilo 29. aprila.

Plan za tunel koji bi povezao ostrvo Eysturoy i ostrvo Borðoy nije nov. Kancelarija za javne poslove (*Landsverkfrøðingurin*) je 1988. istraživala prolaz Leirvíksfjørður. Godinu ranije, su napravljeni planovi za alternativna mjesta za tunel. Dalja istraživanja su pokazala da će tunel biti ekonomski održiv. Petnaest godina poslije prvih istraživanja počeli su radovi na tunelu. Tunel je dugačak 6,3 km i spušta se na dubinu od 150m ispod dubine mora. Maksimalan nagib je oko 6 %.
## Vanjski linkovi
*UF.fo - "Tunnel to Northern Islands now open for all Traffic"  (3. maj, 2006)
*Tunnil.fo - Službena web stranica
*The opening of Norðoyatunnilin April 29. 2006 
*Another image gallery of the opening 

Kategorija:Tuneli na Farskim ostrvima
Marko Vešović (književnik)

**Marko Vešović** (1945 - 2023) rođen u mjestu Pape kod Bijelog Polja (Crna Gora), bio je bosanskohercegovački i crnogorski književnik koji je živio i radio u Sarajevu.

Gimnaziju je završio u Bijelom Polju, Filozofski fakultet u Sarajevu. Postdiplomski studij završio je na Filološkom fakultetu u Beogradu. Kao profesor radio u sarajevskoj srednjoj Autosaobraćajnoj školi i u gimnaziji “Pero Kosorić”. Desetak godina Marko Vešović bio je profesor na Filozofskom Fakultetu u Sarajevu; zatim je niz godina bio urednik u Izdavačkoj kući “Veselin Masleša”. Na Filozofski fakultet vratio se 1992.godine. Deset godina kasnije odbranio je  doktorsku disertaciju “Jezik u poeziji Radovana Zogovića“ na svom matičnom fakultetu. Marko Vešović objavio je preko 30 knjiga poezije i proze, pjesničkih prevoda, esejistike i polemika.

Knjiga "Razgovori s Markom" autora Almina Kaplana, koja se bavi Markovim životom, objavljena je 2022. godine. Umro je u Sarajevu 17. augusta 2023. godine.

## Bibliografija 
* Nedjelja, 1970; 
* Osmatračnica, 1976; 
* Sijermini sinovi, 1979; 
* Rodonačelnik (roman), 1982,
* Četvrti genije (polemika), 1988,
* Knjiga ratne proze Smrt je majstor iz Srbije, 1994
* Kralj i olupina, 1996
* Na ledu zapisano, 1997.
* Bosanska priča, 2002,
* Polska konjica, 2003,
* Markovi konaci, 2004,
* Rastanak s Arencanom, 2007,
* Dok prelazim u mumiju, 2007,
* Tunjo veliki i u Tunje mali, 2009,
* Knjiga žalbi, 2010,
* Polish cavalry. 2011,
* Tamo smo gdje nismo, 2014,
* Njih tri, 2016,
* Bijeli glog iz Papa : izabrane pjesme, 2016,
* Grana sa groba Petrarkina, 2016,
* Tri knjige: Poljska konjica: Knjiga žalbi: Po suhu đemija , 2022

## Nagrade
***1970.** Brankova nagrada;
***1971.** Nagrada Trebinjskih večeri poezije 
***1979**. Nagrada ”Svjetlosti”
***1982.** Nagrada ”Svjetlosti”
***1989.** Nagrada ”Svjetlosti”
***1993**. Fund for Free Expression Award, U.S.A. 
***1997.** Otvoreno društvo BiH SOROS za knjigu eseja

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Marko Vešović, PEN Centar u Bosni i Hercegovini 
* Marko Vešović, FTV (2021)
* Marko Vešović, tumač pjesništva (Miljenko Jergović , Ajfelov most, 2011)
*Kaplanovi razgovori s Vešovićem: U vječnoj potrazi za savršenom riječ (2022)
*PBS Interview: Marko Vešović 
*Marko Vešović Karadžiću 1992. godine: Od vaših zločina ljudska pamet staje, a usta se kamene (klix.ba) 
*Pisac Marko Vešović otkriva za „Avaz": Završio sam dvije knjige, a jedna je „Knjiga bez Gordane" 
*MARKO VEŠOVIĆ “SLOVO O ĆAMILU  
*Marko Vešović: Što uzaludnije, to ljudskije

Kategorija:Bosanskohercegovački pisci
Kategorija:Crnogorski pisci
Kategorija:Dobitnici Brankove nagrade
Kategorija:Rođeni 1945.
Kategorija:Biografije, Bijelo Polje
Kategorija:Odsjek za komparativnu književnost i bibliotekarstvo Filozofskog fakulteta u Sarajevu
Kategorija:Članovi P.E.N. Centra Bosne i Hercegovine
Kategorija:Umrli 2023.
Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Sarajevu
Vladimir Srebrov

**Vladimir Srebrov** bio je bosanskohercegovački i srbijanski pjesnik, književnik i političar. Prije i poslije rata radio kao bibliotekar na Filozofskom fakultetu u Sarajevu. Godine 1990. bio jedan od osnivača Srpske demokratske stranke kao lider militantnog dijela SDS-a nazvanog Mlada Bosna. Međutim ubrzo napušta SDS, kada mijenja i političku orjentaciju. Tokom rata ostao je u Sarajevu aktivno politički angažovan podržavajuću građansku opciju u BiH. U prvim danima napada na Sarajevo javno se obraća građanima Sarajeva, srpske nacionalnosti, u kojim ih poziva na vjernost Republici Bosni i Hercegovini, na distanciranje od napadača na grad Sarajevo i BiH.

## Zarobljavanje 
Drugog septembra 1992. Srebrov odlazi na Jahorinu, kako bi sa srpskom stranom pregovarao o prestanku razaranja grada i otvaranju koridora preko Ilidže za dopremanje hrane opkoljenom Sarajevu. Međutim, srpske snage ga hapse , zatvaraju u zatvor Kula, prebijaju, lomeći mu rebra i vilicu, tako da naredna tri mjeseca nije mogao da hoda bez štaka. U zatočeništvu je proveo 39 mjeseci, a dio toga perioda dug 13 mjeseci bio je u samici. Oslobođen je u razmjeni zarobljenika zajedno sa još nekoliko osoba između kojih su bili dvoje turskih novinara Munira Ačin i Ali Kočak. Razmjena je obavljena 21. oktobra 1995. na sarajevskom aerodromu uz prisustvo civilne policije UNPROFOR-a i Međunarodnog pokreta Crvenog krsta i Crvenog polumjeseca. Razmijenjen je uoči pregovora o miru koji su se odvijali u Daytonu, SAD.

Po izlasku iz Kule, Srebrov je izjavio da je jedan od onih koju su ga uhapsili rekao: "Volio bih da te koljem uz svirku gusala".

## Poslijeratni period 
Nakon rata je nastavio sa političkim angažovanjem kao nezavisni politički kandidat bez većeg uspjeha na izborima. Umro je u Sarajevu 1999. u 45-toj godini života.

## Djela 
* *Breze na asfaltu*
* *Usta velikog grada*
* *Crni zamak*
* *Prisilni izbor*

## Nagrade 
* Nagrada "Petar Kočić" (1974)

## Također pogledajte 
* RAM Plan

## Reference 
## Vanjski linkovi
* Intervju sa Srebrovom
* Audio foto arhiv Srebrov, audio izjave Vladimira Srebrova.

Kategorija:Biografije, Požarevac
Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Bosanskohercegovački pisci
Kategorija:Političari Srpske demokratske stranke
Kategorija:Rođeni 1954.
Kategorija:Umrli 1999.
Kategorija:Srpski pisci
Piroliza

**Piroliza** je razlaganje supstance pod uticajem visoke temperature bez uticaja drugih agenasa (oksidacionih ili redukcionih sredstava). Najčešće se pirolizom složena hemijska jedinjenja raspadaju na prostija jedinjenja. Pirolizu je relativno teško ispitivati zbog brojnih reakcija koje je istovremeno odvijaju a koje je teško kontrolisati.

Piroliza je važan industrijski proces koji se koristi za:

*dobijanje monomera iz polimera u reciklaži plastike
*za proizvodnju keramičkih materijala
*za proizvodnju materijala visoke termičke otpornosti

## Također pogledajte 
* Dekstrin

## Reference 
## Vanjski linkovi 
Kategorija:Hemijski procesi
Kategorija:Organske reakcije
Deksketoprofen

**Deksketoprofen** je lijek iz grupe nesteroidnih antiupalnih lijekova. Proizvodi ga farmaceutska kompanija Menarini, pod trgovačkim imenom **Keral**. U Ujedinjenom Kraljevstvu je dostupan po imenom *dexketoprofen trometamol*, ali nije dostupan bez liječničkog recepta.
Kompanija BERLIN-CHEMIE distribuira lijek pod registriranim imenom Dexomen i dostupan je u Bosni i Hercegovini bez ljekarskog recepta.
Dexomen (deksketoprofen trometamol), je lijek brzog i snažnog dijelovanja i sadrži istu aktivnu supstancu kao i ketoprofen s tim da se u ovom lijeku  nalazi samo desni izomer ketoprofena te je to razlog za prefiks dex. Desni izomer jedini ima željena analgetska i antiupalna svojstva dok je lijevi samo odgovoran za komplikacije od strane želudačne sluznice. Upotrebom samo desnog izomera se doza ketoprofena može prepoloviti (25&nbsp;mg umjesto 50&nbsp;mg). 
## Indikacije
Koristi se kao sredstvo za kratkoročni tretman slabijih i umjerenih bolova, uključujući dismenoreju.

## Doziranje
Odrasle osobe: 12,5&nbsp;mg dnevno svakih 4-6 sati, *ili* 25&nbsp;mg svakih 8 sati; maksimalno 75&nbsp;mg dnevno. Starije osobe: na početku tretmana maksimalno 50&nbsp;mg dnevno. Ne preporučuje se upotreba pri liječenju djece.
Za postizanje brzog i optimalnog učinka, naročito kod akutne boli, lijek je najbolje uzeti na prazan želudac.

Kategorija:Karboksilne kiseline
Kategorija:Nesteroidni antiupalni lijekovi
Pseća kućica

mini|desno|300px|Pseća kućica
**Pseća kućica** je malo sklonište, najčešće građeno u obliku male kuće, namjenjeno za pse. Kućica služi za boravak psa i kao zaštita od vremenskih nepogoda. Kuća ne bi trebala da bude ni prevelika (zobg gubitka toplote) ni premala (zbog skučenosti).

Kućice mogu služiti samo kao spavaonice za jednog psa, ili mogu biti veće pa služiti za čuvanje više pasa, kao i za uzgoj pasa.

Kategorija:Životinjska skloništa
Kategorija:Pseća oprema
Silvia Sommerlath

**Silvia, kraljica Švedske** (rođena kao **Silvia Renate Sommerlath** 23. decembra 1943 ) je supruga kralja Carla XVI Gustafa Švedskog.

Rođena je u Heidelbergu, u Njemačkoj za vrijeme Drugog svjetskog rata, kao kćerka Nijemca Walthera Sommerlatha i Brazilke Alice Soares de Toledo. Silvijinog oca se optuživalo da je član Nacističke partije, što je on opovrgavao. Nakon rata Silvijina porodica je preselila u Brazil. Silvia je odgajana u gradu São Paulo od 1947. do 1957. godine, nakon čega su se opet vratili u Njemačku.

## Karijera 
Prije braka sa švedskim kraljem, Silvia je radila u Argentinskom konzulatu u Minhenu. Vodila je XX Olimpijske igre u Minhenu 1972. godine i XII Zimske olimpijske igre u Innsbrucku 1976. godine.

Kraljica Silvia je obučeni prevodilac i, pored maternjeg njemačkog i portugalskog jezika, govori francuski, španski i engleski jezik. Poznaje i znakovni jezik za gluhe osobe.

## Brak 
Tokom Olimpijskih igara 1972. godine Silvia je upoznala Carla Gustafa, krunskog princa od Švedske. Po smrti njegovog dede, kralja Gustafa VI Adolfa 1973. godine, Carl Gustaf je postao kralj kao Carl XVI Gustaf i bio ustoličen 19. septembra iste godine. 
 
Kralj Carl XVI Gustaf je objavio svoje zaruke sa Silvijom 12. marta 1976. godine. Vjenčanje je održano tri mjeseca kasnije, 19. juna, u katedrali Storkyrkan u Štokholmu. Bilo je to prvo vjenčanje vladajućeg švedskog monarha od 1797. godine (prethodni monarsi su na tron dolazili već vjenčani). Da je kralj Carl XVI Gustaf oženio Silviju za života svoga dede izgubio bi mjesto u nasljednom nizu, pošto je Gustaf VI Adolf vjerovao da princ mora oženiti princezu. Iz istog razloga se, iste godine kada i on, Carlov amidža oženio Velšankom skromnog porijekla i sa kojom je bio u vezi desetljećima. Noć prije vjenčanja popularna švedska grupa ABBA na švedskoj televiziji otpjevala je pjesmu *Dancing Queen* u čast Silvije, iako sama pjesma nije bila napisana za nju.

Kraljica Silvia je rodila troje djece, dvije kćeri i sina. Njen sin, princ Carl Philip, je bio prestolonasljednik sve do zamjene zakona koji je sinovima davao prednost nad kćerima makar one bile starije zakonom koji osigurava prvo mjesto u nasljednom nizu najstarijem djetetu bez obzira na spol, tako da je njeno najstarije dijete, princeza Victoria, postala prijestolonasljednica.

Novinari su mnogo puta primijetili da kralj pogrešno piše svoje ime - u zvaničnim dokumentima i prilikom posjete rudnika bakra kada se pogrešno potpisao na kamen. Kraljica Silvia je u televizijskom intervjuu priznala da njen suprug pati od disleksije, poremećaja sposobnosti čitanja i pisanja.

## Interesi 
Kraljica Silvia dijeli mužev interes za prirodu. Voli vrtlarstvo i zajedno sa mužem održava park koji je kupila njegova nana, Viktorija Badenska. Kraljica također uživa u operi, teatru i koncertima.

## Također pogledajte 
* Bernadotte (dinastija)

## Reference 
Kategorija:Supružnici švedskih vladara
Brnjica

[mini|desno|300px|[Njemački ovčar sa brnjicom]]
**Brnjica** je sprava koja se stavlja preko životnjske njuške (najčešće pseće) i spriječava je da otvara usta.

Brnjice se najčešće koriste kod netreniranih pasa, i velikih i malih, da se spriječi neželjeno lajanje i griženje. Brnjice moraju biti dobro svezane da ne bi slučajno otpale. Postoje šuplje brnjice sa omogućenom cirkulacijom zraka i koje dozvoljavaju psu da dahće, kao i brnjice za fiksaciju koje totalno zatvaraju usta.

Osim pasa brnjice se koriste kod konja. Postoje dvije vrste konjskih brnjica, jedna koja spriječava ugrize, a druga koja se koristi da spriječi konja da uzima hranu u slučaju npr. laminitisa.

## Također pogledajte 
* Elizabetanska kragna

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Pseća oprema
Endokard

mini|desno|300px|Dio endokarda
**Endokard** () je naziv za unutrašnji sloj srčanog zida i odgovara endotelu krvnih sudova. Endokard prekriva mnogo voluminozniji miokard, koji je zadužen za kontrakcije srca. Vanjski sloj zida se naziva epikard, koji je okružen malom količinom tečnosti unutar perikarda.

## Građa 
Površina endokarda može biti glatka i ravna, ili izbočena u obliku gredica koje se nazivaju *trabeculae carneae*. U razini ušća endokard se izbočuje i oblikuje duplikature koje imaju oblik listića (*cuspis*) ili polumjesečastih zalistaka (*valvula semilunaris*). Ti listići oblikuju zaliske (*valva*) na atrioventrikularnim ušćima.

## Također pogledajte 
* Srce
* Miokard

## Reference
Bölkow Bo 105

**Bölkow Bo 105** (**MBB Bo 105**) je lagani, dvomotorni, višenamjenski helikopter koji je počela proizvoditi kompanija Bölkow u Štutgartu, Njemačka. Proizvodnju je nastavila kompanija Messerschmitt-Bölkow-Blohm, koja je postala članica Eucoptera od 1991. Eucopter je nastavio proizvodnju do 2001. godine, nakon čega je prozvodna linija zamjenjena helikopterom Eurocopter EC 135. Proizvedeno je preko 1.500 ovih helikoptera. Države koje koriste ovaj helikopter kao primarni su Njemačka, Holandija i Španija.

## Razvoj
Helikopter je prvi put poletio 16. januara 1967. u Ottobrunnu u Njemačkoj. Njemačko civilno zrakoplovstvo je helikopter certificiralo 1970. godine nakon čega slijedi proizvodnja za njemačke policijske agencije. 1972. helikopter je dobio dozvolu za izvoz u SAD.

Bo 105C je razvijen 1972. za potrebe njemačke vojske kao laki helikopter za izviđanje, uvedeno ih je 100 komada u upotrebu 1977. godine. Ovi helikopteri su bili naoružani protivoklopnim raketama HOT. 1976. razvijen Bo 105CB za potrebe holandskog ratnog zrakoplovstva, ovi modeli su pogonjeni  Allison 250-C20B motorima, osim toga imali su proširenje trupa kako bi se mogli izvoditi hitni medicinski postupci.

## Karakteristike 
desno|400 px
* Posada: 1 ili 2 pilota
* Kapacitet: 4
* Dužina: 11.86 m
* Prečnik rotora: 9.84 m
* Visina: 3.00 m
* Težina (prazan): 1.301&nbsp;kg
* Teret: 1.199&nbsp;kg
* Maksimalna težina pri uzletanju: 2.500&nbsp;kg
* Napajanje: 2× Allison 250-C20B turbo motori, 298&nbsp;kW svaki
* Najveća brzina: 242&nbsp;km/h
* Domet: 564&nbsp;km

## Korisnici
thumb|Njemački Bo 105 u letu.
thumb|Bo 105 meksičke ratne mornarice.
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Helikopteri
Milošću Božijom

[mini|Kovanica s likom [Elizabeta II|Elizabete II i natpisom "dei gratia".]]
**Milošću Božijom** ili **Po milosti Božijoj** (latinski: ***Dei gratia***, skraćeno *D.G.*) nije samostalna titula već uobičajeni uvod u punu titulu suverena. Ovim se izrazom branila ideologija Božanskog prava kraljeva - da kralj ili kraljica vladaju jer ih je izabrao sam Bog.

Ovaj izraz su prvi upotrebljavali antički paganski perzijski kraljevi, a zatim su ga helenistički nasljednici Aleksandra Makedonskog prenijeli u Evropu.

Iako su danas sve evropske monarhije ustavne monarhije, izraz "Milošću Božijom" je i dalje dio punih titula danskih, lihtenštajnskih, holandskih i britanskih monarha. Izraz "Milošću Božijom" se više ne koristi u Belgiji, Švedskoj, Norveškoj, Monaku i Luksemburgu. Zakonom određena titula španskog monarha je jednostavno *"Kralj Španije"*, ali dugačka lista tradicionalnih titula španskih monarha i dalje uključuje izraz "Milošću Božijom".

Naprimjer, trenutna puna titula kraljice Elizabete II od Ujedinjenog Kraljevstva glasi: *Elizabeta II, milošću Božijom, Ujedinjenog Kraljevstva Velike Britanije i Sjeverne Irske i Njenih drugih kraljevstava i teritorija kraljica, poglavar Commonwaltha, branitelj vjere*.

Izraz "Milošću Božijom" su koristili i diktatori poput Francisca Franca i Olivera Cromwella.

Kategorija:Monarhija