Alija Bejtić

**Alija Bejtić** (Kukavice kod Rogatice, 1. maj 1920 – Sarajevo, 7. juli 1981) bio je bosanskohercegovački i jugoslovenski historičar kulture, orijentalista i publicista.

## Biografija 
Rođen je 1. maja 1920. godine u selu Kukavice kod Rogatice u istočnoj Bosni. Osnovnu školu završio je u Rogatici, a školovanje nastavio u Gazi Husrev-begovoj medresi, koju je završio 1943. godine, te tri godine kasnije dopunski ispit na Prvoj muškoj realnoj gimnaziji u Sarajevu. Diplomirao je na Arhitektonskom odsjeku Tehničkog fakulteta u Zagrebu 1955. godine sa radom *„Povijest i umjetnost Foče na Drini“*.

Nakon završetka studija zapošljava se u Zemaljskom zavodu za zaštitu spomenika kulture i prirodnih rijetkosti u Sarajevu, gdje ostaje do 1957. godine, a potom i u Urbanističkom zavodu Bosne i Hercegovine. Najveći dio radnog vijeka Bejtić proveo je u radu na zaštiti i konzervaciji spomenika kulture. U tom smislu njegov najveći profesionalni doprinos bio je u periodu između 1966. i 1977. godine, kada je obavljao dužnost direktora sarajevskog Gradskog zavoda za zaštitu spomenika kulture, sa čijeg je mjesta dao značajan doprinos zaštiti sarajevskih spomenika, naročito arhitektonsko-urbanističkog ansambla Baščaršije. Njegova studija *„Stara sarajevska čaršija jučer, danas i sutra — osnove i smjernice za regeneraciju“* je našla svoju praktičnu primjenu u podlozi plana uređenja Baščaršije.

Nakon odlaska iz Gradskog zavoda za zaštitu, prelazi u Orijentalni institut u Sarajevu gdje radi u zvanju naučnog savjetnika.

Bibliografija Alije Bejtića broji preko 420 jedinica (među kojima i 11 zasebnih djela), počevši od 1939. godine kada izdaje svoj prvi rad *„Dolazak Omer-paše u  Bosnu“* u Novom Beharu. Tematski njegov se opus dijeli na tri grupe: 
# radovi iz historije i materijalne kulture Bosne i Hercegovine iz osmanlijskog perioda (koji su uopšte njegov najzančajniji doprinos historiji i historiji umjetnosti);  
# prevodilački radovi; 
# radovi na izučavanju književnog i folklornog blaga, naročito lirske i epske muslimanske narodne pjesme.

Od važnosti za jugoslovensku orijentalistiku i historiju ističu se radovi u kojima se rasvjetljava lik, uloga i djelatnost pojedinih ličnosti iz perioda Bosne i Hercegovine pod osmanlijskom vlašću. To su radovi: *„Bosanski namjesnik Mehmed paša Kukavica i njegove zadužbine u Bosni“* (Prilozi za orijentalnu filologiju i istoriju (POF) VI—VII, Sarajevo, 1956—57, 77—114); *„Elči hadži Ibrahim-pašin vakuf u Travniku“* (el-Avdije, V/1942, 7, 165—179, 8-10, 277—240 i 11—12, 276—288); *„Sarajlija Abdulah Drnišlija i  njegov zbornik bosanskih memorijala 1672—1719“* (Radovi — ANUBiH, Odjeljenje društvenih nauka, knjiga19, Sarajevo 1977, 201—241).

Interesovanje za kulturnu historiju i poznavanje orijentalnih jezika, Bejtića su odvele i u tada slabo proučenu tematiku bosanskohercegovačke kulturne baštine na orijentalnim jezicima. Plod naučnoistraživačkog rada, koji zauzima važno mjesto u domaćoj orijentalistici i historiji književnosti, su radovi o ličnostima i stvaralaštvu jednog broja stvaralaca na orijentalnim jezicima, do tada malo poznatih u domaćoj orijentalistici: *„Pjesnik Sabit Alaudin Užičanin kao sarajevski kadija i bosanski mula“* (Anali Gazi Husrevbegove biblioteke, II—III/1974, 3—20); *„Ljubuški i Ljubušaci u Kačićevu Razgovoru ugodnom naroda slovinskoga“* (Radovi ANUBiH, Odjeljenje društvenih nauka, knj.19, Sarajevo, 1977, 243—267).

Bejtić je doprinio i izučavanju historije pojedinih naselja u BiH iz vremena Osmanlijskog carstva. Posebno se ističu radovi: *„Spomenici osmanlijske arhitekture u Bosni i Hercegovini“* (POF III—IV/1952—53, 229—296); *„Povijest i umjetnost Foče na Drini“* (Naše starine, III/1956, 23—74, IV/1957, 33—62); *„Nova kasaba u Jadru — Građevno-urbanistički razvoj naselja kao tipa karavanske varoši“* (Godišnjak društva istoričara Bosne i Hercegovine XI/1960, 225—250); *„BanjaLuka pod turskom vladavinom — arhitektura i teritorijalni razvitak grada u XVI i XVII vijeku“* (Naše starine, I/1953, 91—117); *„Rudo i rudski kraj kroz vjekove“* (Rudo-Spomenica povodom 30. godina Prve proleterske brigade, Sarajevo 1971, 179—240); *„Podaci za kulturnu povijest vezirskog grada Travnika“* (Naše  starine, II/1954, 151—166), i mnogi drugi radovi.

Prikupljajući i proučavajući narodno književno i folklorno stvaralaštvo dao je znatan prilog i folklornoj baštini: *„Prilozi proučavanju naših narodnih pjesama“* (dva dijela) (Bilten Instituta za proučavanje folklora, 2/1953, 387—405, 3/1955, 105—124); U rukopisu je ostao neobjavljen rad: *„Zbirka epskih i lirskih pjesama“*.

Zbog svog obilnog naučno-istraživačkog rada iz oblasti osmanistike izabran je za dopisnog člana Istanbulskog instituta i Instituta za islamsku umjetnost u Ankari, dok je njegov doprinos zaštiti i regeneraciji Baščaršije polučio dobijanje grupne 27-julske nagrade SR Bosne i Hercegovine 1976. godine. Bejtić je učestvovao i na brojnim tematskim skupovima u Jugoslaviji i van nje, a sarađivao je i sa brojim naučnim ustanovama: Akademijom nauka Bosne i Hercegovine, Enciklopedijom Jugoslavije, Enciklopedijom likovnih umjetnosti (gdje su zapaženi njegovi doprinosi, kao i u Enciklopediji leksikografskog zavoda). Iza sebe je ostavio i brojne neobljavljene radove.
Preminuo je 7. jula 1981. godine u Sarajevu.

## Izabrana bibliografija 
### Knjige 
* 

### Radovi u časopisisma 
*  
*  
* 

## Reference 
## Literatura 
*  
*  
* 
* 
*  
* 
* 

Kategorija:Rođeni 1920.
Kategorija:Umrli 1981.
Kategorija:Biografije, Sarajevo
Kategorija:Biografije, Rogatica
Kategorija:Jugoslavenski orijentalisti
Kategorija:Bosanskohercegovački publicisti
Kategorija:Bosanskohercegovački naučnici
Kategorija:Bosanskohercegovački orijentalisti