Sindrom delecije 1q21.1

**Sindrom delecije 1q21.1 ** je rijetka strukturna  hromosomska mutacija  hromosoma 1. Ljudska ćelija ima jedan par identičnih hromosoma na poziciji  1 u hromosomskom setu. Kod sindroma delecije 1q21.1, jedan hromosom iz para nije potpun, jer mu nedostaje dio sekvence; edan hromosom ima normalnu dužinu, dok je drugi homolog  prekratak.

U odrednici 1q21.1, '1' označava hromozsom 1, 'q' predstavlja njegov dugi krak, a '21.1'  dio dugog kraka u kojem se nalazi delecija.

Sindrom je oblik varijacije broja kopija 1q21.1, i to delecija u distalnom području regije 1q21.1. CNV dovodi do vrlo varijabilnog fenotipa; manifestacije kod pogođenih su prilično raznolike. Neki ljudi koji imaju ovaj sindrom mogu normalno funkcionirati, dok drugi imaju simptome intelektualne invalidnosti i razne fizičke anomalije.

Mikrodelecija 1q21.1 je vrlo rijetko hromosomsko stanje. Sa ovom struktufrnom  hromosomskom mutacijom, u medicinskoj literaturi prijavljeno je samo 46 osoba,  od avgusta 2011.

## Simptomi i znaci
Kod pogođenih osoba, najčešće su uočeni slijedeći simptomi:
* Funkcionira samo jedan set gena na dva homologna hromooma 1 (haploinsuficijencija)
* Odsutan radijus trombocitopenije (TAR-sindrom), u slučaju delecije klase II
* Neurološko-psihijatrijski problemi: shizofrenija; epilepsija, problemi u učenju, kognitive smetnje u razvoju — blage do umjerene,  zaostajanje u razvoju — blago do umjereno (prekretnice poput dobi sjedenja, stajanja i hodanja; javljaju se kasnije u djetinjstvu); djeca pokazuju ataksijski hod i često padaju
* Dismorfizam: pomalo neobičan izgled lica, poremećen rast, skeletne malformacije, mala glava (mikrocefalija); istaknuto čelo, baburast nos,  duboko usađene oči,  široki palci i škiljiti ostali prsti, vrlo fleksibilni zglobovi, pseudoartroza klavikula (ključna kost ne razvija se normalno) (klasa II-delecija), dodstni poprečni nabor petog prsta
* Poremećaji spavanja

Nije jasno da li je lista simptoma potpuna. Zbog malog broja dosadašnjih slučajeva,  sindromu je poznato vrlo malo informacija. Sindrom može imati potpuno različite efekte na članove iste porodice.

Uobičajena delecija je između 1,0–1,9 Mb. Meford navodi da je standard za deleciju 1.35Mb.

## Uzroci
Uz mitozu, mejoza je jedan od procesa podjele ćelija kod ljudi. U mejozi, homologni parovi hromosoma se razdvajaju i kopija svakog para odlazi u jednu ćeliju ćerku. Na taj način će se broj hromosoma u svakoj ćeliji prepoloviti, a svi dijelovi na hromosomu (geni) ostaju nakon randomiziranja. Koja će informacija matične ćelije završiti u ćeliji kćeri odlučuje se čisto slučajno. Osim ovog slučajnog procesa, postoji i drugi slučajni proces. U ovom drugom nasumičnom procesu DNK će biti isprepletena na način da se dijelovi izostavljaju (delecija), dodaju (duplikacija), premještaju s jednog mjesta na drugo (translokacija) i invertiraju (inverzija). Ovo je uobičajen proces, koji dovodi do oko 0,4% varijacije u DNK. Objašnjava zašto čak i identični blizanci nisu genetički 100% identični.

Drugi slučajni proces može dovesti do genetičkih grešaka. U procesu delecije i duplikacije, hromosomi koji se spajaju u novoj ćeliji mogu biti kraći ili duži. Rezultat ove spontane promjene u strukturi DNK je varijacija broja kopija. Zbog varijacije broja kopija, u novoj ćeliji hromosomi različitih veličina mogu se kombinovati. Ako se to dogodi oko začeća, postaje prva ljudska ćelija (zigot) sa genetičkom varijacijom. Ovo može biti pozitivno ili negativno.

Na osnovu mejotskog procesa, sindrom se može pojaviti na dva načina.
* 1. spontana hromosomska mutacija (*de novo*): dva hromosoma se spajaju, od kojih jedan ima varijaciju broja kopija kao rezultat procesa mejoze.
* 2. roditelj je nesvjesni nositelj hromosoma sa varijacijom broja kopija i prenosi ga pri začeću djetetu, sa različitim posljedicama po dijete.

Zbog ove genetičke nenormalnosti, embrion može imati probleme u razvoju tokom prvih mjeseci trudnoće. Otprilike 20 do 40 dana nakon oplodnje „nešto pođe po zlu“ u izgradnji dijelova tijela i mozga, što dovodi do lančane reakcije.

## Genetika
thumb|right|500px|Struktura hromosomske regije 1q21.1

### Struktura 1q21.1
Struktura 1q21.1 je složena. Područje ima veličinu od približno 6 megabaza (Mb) (od 141,5 Mb do 147,9 Mb). Unutar 1q21.1 postoje dva područja u kojima se CNV mogu naći: proksimalno područje ili područje TAR (144,1 do 144,5) i distalno  (144,7 do 145,9). Sindrom delecije 1q21.1 obično se nalazi u distalnom području, ali je moguće preklapanje sa TAR-zonom. 1q21.1 ima višestruka ponavljanja iste strukture (područja sa istom bojom na slici imaju jednaku strukturu) Samo 25% strukture nije duplirano. Postoji nekoliko praznina u nizu. Za sada nema dostupnih informacija o DNK sekvenci u tim područjima. Praznine predstavljaju približno 700 kilobaza. U prazninama mogu biti i novi geni. Budući da su praznine još uvijek tema istraživanja, teško je pronaći tačne oznake početka i kraja delecije.

Zbog ponavljanja u 1q21.1, postoji veća šansa za nejednak krosingovera tokom mejoze. CNV se javljaju zbog nealelne homologne rekombinacije.

### Tipovi
Najčeća  delecija ograničeno je na distalno područje, deleciju  klase I.

U nekim slučajevima delecija je toliko velika da je zahvaćena i proksimalna oblast, takozvana delecija klase II. Postoje složeni slučajevi u kojima su zahvaćeni i proksimalni i distalni, dok je područje između normalno.

### Srodni geni
Geni povezani sa 1q21.1 delecijom u distalnom području su PDE4DIP, HYDIN2, PRKAB2, PDIA3P, FMO5, CHD1L, BCL9, ACP6, GJA5, GJA8, NBPF10, GPR89B, GPR89C, PDZK1P1 i NBPF11.

## Dijagnoza
Pojava ovakvih strukturnih hromosomskih mutacija *de novo* procjenjuje se na  oko 75% slučajeva. U 25% slučajeva jedan od roditelja je nositelj delecijskog  sindroma, bez uticaja na njen/njegov fenotip. Ponekad odrasli imaju blage probleme sa sindromom. Da bi se utvrdilo da li neki od roditelja ima sindrom, oba roditelja moraju biti testirana. U nekoliko slučajeva sindrom je identifikovan kod djeteta, zbog poremećaja u razvoju ili nekog drugog problema, a kasnije se ispostavilo da je pogođen i roditelj. U porodicama u kojima su na testu oba roditelja bila negativna na sindrom, šanse za drugo dijete sa sindromom su izuzetno niske. Ako je sindrom pronađen u porodici, šanse za drugo dijete sa sindromom su 50%, jer je sindrom autosomno dominantan.

Sindrom se može otkriti standardnom citogenetičkom 
analizom, na osnovu uočenih  G-pruga (vidi gornje slike hromosoma), što je prvi prioritet  genetičkog savjetovanjau. Drugi je pomoću fluorescentne *in situ* hibridizacije (koja je skuplja). Za roditelje sa djetetom sa sindromom, preporučljivo je da se konsultuju sa ljekarom prije narednih trudnoća.

## Upravljanje
Liječenje manifestacija primarno podraumijeva mjere podrške, a zatim : rutinsko liječenje pratećih poremećaja: oftalmoloških, kardioloških i neuroloških nalaza; govorne, radne i fizioterapije prema potrebi; specijalizovani programi učenja koji zadovoljavaju individualne potrebe; antiepileptike ili antipsihotike po potrebi.

Nadzor: rutinska pedijatrijska njega, rutinske razvojne procjene, praćenje specifičnog identifikovanog medicinskog problema 

## Prevalencija
Od oktobra 2012., Unique, međunarodna grupa i registar rijetkih hromosomskih poremećaja, ima 64 genetički potvrđena slučaja ove delecije širom svijeta..

 
Uobičajene varijacije gena BCL9, koji se nalazi u distalnom području, predstavljaju rizik od shizofrenije i mogu biti povezane s bipolarnim poremećajem i velikim depresivnim poremećajem.

Istraživanje se vrši na 10-12 gena na 1q21.1 koji proizvode DUF1220-lokacije. DUF1220 je nepoznati protein, koji je aktivan u neuronima mozga blizu neokorteksa. Na osnovu istraživanja majmun a i drugih sisar a, pretpostavlja se da je DUF1220 povezan sa kognitivnim razvojem (čovek: 212 lokacija, čimpanza: 37 lokacija, repati majmun: 30 lokacija, miš: jedna lokacija). Čini se da su DUF1220-lokacije na 1q21.1 u područjima koja su povezana s veličinom i razvojem mozga. Veličina i razvoja mozga povezani su s autizmom (makrocefalija) i shizofrenijom (mikrocefalija). Predloženo je da delecile  ili duplikacije gena koji proizvodi DUF1220-područja može uzrokovati poremećaje rasta i razvoja u mozgu 

## Reference
## Dopunska literatura
* Genetics of Mental Retardation, Karger. Knight S. (ed) Chapter One: 'A Parent's' Perspective' contains description and photos of female with 1q21.1 microdeletion
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi
* 1q21.1 deletion, GeneReviews NCBI Bookshelf
* Orpha.net

Kategorija:Geni na hromosomu 1
Kategorija:Hromosomi
Kategorija:Hematologija
Kategorija:Urođeni poremećaji

Kategorija:Sindromi koji utječu na nervni sistem
Kategorija:Životinjska razvojna biologija
Kategorija:Sindromi koji utječu na srce