SLC5A5

**Natrij/jodidni kotransporter**, poznat i kao **simporter natrija/jodida** (**NIS**), je protein koji je kod ljudi kodiran genom **SLC5A5**. To je transmembranski glikoprotein s molekulskom težinom od 87 k Da i 13 transmembranskih domena, koji u ćeliju transportira dva natrijeva kationa (Na+) za svaki jodidni anion (I–).

Korištenjem potvrđenog testa usvajanja radioaktivnog jodida (RAIU) *in vitro*, osim uobičajeno poznatih aniona poput perhlorata, organske hemikalije mogu također inhibirati usvajanje jodida putem NIS-a.

## Regulacija unosa joda 
Mehanizmi prijenosa joda usko su podređeni regulaciji ekspresije NIS-a. Postoje dva tipa obrazaca ekspresije NIS-a: pozitivna i negativna regulacija. Pozitivna regulacija ovisi o TSH koji djeluje transkripcijskim i posttranslacijskim mehanizmima. S druge strane, negativna regulacija ovisi o plazmatskim koncentracijama jodida.

### Propisna regulativa 
Na razini transkripcije, TSH regulira funkciju štitnjače kroz cAMP. TSH se prvo veže na svoje receptore koji su pridruženi G-proteinima, a zatim inducira aktivaciju enzima adenilat-ciklaza, koji će podići unutarćelijsku razinu cAMP-a. To može aktivirati faktor transkripcije CREB (vezanje cAMP odgovora na element) koji će se vezati za CRE (cAMP odgovor na element). Međutim, to se možda neće dogoditi i, umjesto toga, povećanje cAMP-a može pratiti aktivacija PKA (protein-kinaza A) i, kao rezultat, aktivacija transkripcijskog faktora Pax8, nakon fosforilacije.

Ova dva faktora transkripcije utiču na aktivnost NUE (**N**IS **U**pstream **E**nhancer), što je neophodno za pokretanje transkripcije NIS-a. Djelatnost NUE ovisi o četiri relevantna mjesta koja su identificirana mutacijskom analizom. Transkripcijski faktor Pax8 veže se na dva od ovih mjesta. Mutacije Pax8 dovode do smanjenja transkripcijske aktivnosti NUE. Još jedno mjesto vezanja je CRE, gdje se CREB veže, sudjelujući u NIS-ovoj transkripciji.

Suprotno tome, faktori rasta kao što su IGF-1 i TGF-β (koji je induciran od BRAF – V600E onkogena) suzbijaju ekspresiju NIS gena, ne dopuštajući da se NIS lokalizira u membrani.

### Posttranslacijska regulacija 
TSH također može regulirati unos jodida na posttranslacijskoj razini, jer, ako ga nema, NIS se može pribjeći iz bazolateralne membrane stanice u citoplazmu gdje više nije funkcionalan. Stoga se smanjuje unos jodida.

## Bolesti štitaste žlijezde 
Nedostatak transporta jodida unutar folikulskih ćelija može uzrokovati gušavost. Postoje neke mutacije DNK  u NIS-u, koje uzrokuju hipotireozu i dishormonogenezu štitnjače.

Šta više, antitijela anti-NIS pronađena su u tireoidnim autoimunskim bolestima. Korištenjem RT-PCR testova dokazano je da ne postoji ekspresija NIS-a u ćelijama karcinoma (koji tvori karcinom štitne žlijezde). Ipak, zahvaljujući imunohistohemijskim tehnikama, poznato je da NIS nije funkcionalan u tim ćelijama, jer je uglavnom lokaliziran u citosolu, a ne u bazolateralnoj membrani.

Također postoji veza između mutacije V600E onkogena BRAF i papilskog karcinoma štitnjače, koji ne može koncentrirati jod u svoje folikulske ćelije.

## Upotreba radiojoda (131I) 
Glavni cilj liječenja karcinoma ne-štitnjače je istraživanje manje agresivnih postupaka, koji bi također mogli pružiti manje toksičnosti. Jedna od ovih terapija temelji se na prenošenju NIS-a u ćelije raka različitog porijekla (dojke, debelo crijevo, prostata i druge) pomoću adenovirusa ili retrovirusa (virusni vektori). Ova genetička tehnika naziva se ciljanje gena. Kada se NIS prenese u ove ćelije, pacijent se liječi radiojodom (131I), što je rezultat niske stope preživljavanja  karcinomskih ćelija. Zato se od ovih terapija očekuje puno.

## Također pogledajte
* Simporter
* Porodica rastvornih nosača

## Reference 
## Dopunska literatura
* 
* 
* 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Vanjski linkovi
* 
* 

Kategorija:Porodica rastvornih nosača
Kategorija:Štitasta žlijezda
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 19