Feritin

**Feritin** je univerzalni unutarćelijski protein koji skladišti gvožđe i oslobađa ga na kontrolisan način. Protein proizvode gotovo svi živi organizmi, uključujući arheje, bakterije, alge, više biljke i životinje. To je primarni *unutarćelijski protein za skladištenje gvožđa* i kod prokariota i eukariota, održavajući željezo u rastvorljivom i netoksičnom obliku. Kod ljudi djeluje kao pufer protiv nedostatka gvožđa i preopterećenja gvožđem.
 
Feritin se nalazi u većini tkiva kao citosolni protein, ali male količine se luče u serum gdje funkcionira kao nosač željeza. Feritin u plazmi je također indirektni marker ukupne količine gvožđa uskladištenog u tijelu; stoga se serumski feritin koristi kao dijagnostički test za anemiju zbog nedostatka željeza. Agregirani feritin se pretvara u toksični oblik gvožđa koji se zove hemosiderin.
 
Feritin je globulasti protein, kompleks od 24 proteinske podjedinice koje formiraju šuplji nanokavez s višestrukim interakcijama metal-protein. Ferritin that is not combined with iron is called **apoferritin**.
 
## Gen 
Feritinski geni su visoko konzervirani između vrsta. Svi geni feritina kičmenjaka imaju po tri introna i četiri egzona. U ljudskom feritinu, introni su prisutni između aminokiselina ostataka 14 i 15, 34 i 35, i 82 i 83; pored toga, postoji od jedne do dvije stotine neprevedenih baza na oba kraja kombinovanih egzona.
 
## Struktura
Feritin je šuplji globulasti protein mase 474&nbsp;kDa i sastoji se od 24 podjedinice. Obično ima unutrašnji i vanjski promjer od oko 8 odnosno 12&nbsp;nm. The nature of these subunits varies by class of organism:
* U kičmenjacima, podjedinice su dva tipa, laki (L) i teški (H), koje imaju prividnu molekulsku masu od 19&nbsp;kDa, odnosno i 21&nbsp;kDa; njihove sekvence su homologne (oko 50% identične).
* In the parasite *Schistosoma*, two types are present: one in males, the other in females.
 
Utvrđeno je da se ljudski mitohondrijski feritin, MtF, eksprimira kao proprotein. Kada ga mitohondrija preuzme, prerađuje ga u zreli protein sličan feritinima koji se nalaze u citoplazmi, koje sastavlja da formira funkcionalne feritinske ljuske. Za razliku od drugih ljudskih feritina; čini se da nema introna u svom genetičkom kodu. Rendgenskodisfrakcijska studija je otkrila da je njegov prečnik 1,70 angstroma (0,17&nbsp;nm), da sadrži 182 ostatka i da je 67% heliksni. Mitohondrijski feritinski Ramachandranov plot pokazuje da je njegova struktura uglavnom alfa-heliksna sa niskom prevalencijom beta-listova.
 
## Funkcija
### Skladište gvožđa 
thumb|Usvajanje gvožđa kroz trostruki kanal feritina
Feritin je prisutan u svakom tipu ćelije. Funkcija i struktura eksprimiranog feritina varira u različitim tipovima ćelija. Ovo se prvenstveno kontroliše količinom i stabilnošću iRNK , ali i promjenama u načinu na koji se iRNK pohranjuje i koliko se efikasno transkribuje.  Jedan od glavnih pokretača za proizvodnju mnogih feritina je samo prisustvo gvožđa; Otuda kičmenjaci imaju razrađen skup zaštitnih mehanizama za vezivanje gvožđa u različitim tkivnim odjeljcima. Unutar ćelija, željezo se pohranjuje u proteinskom kompleksu, kao feritin ili srodni kompleks hemosiderina. Apoferitin se vezuje za slobodno fero gvožđe i skladišti ga u feri stanju. Kako se feritin akumulira u ćelijama retikuloendotelnog sistema, formiraju se proteinski agregati kao hemosiderin. Gvožđe u feritinu ili hemosiderinu može se ekstrahovati za oslobađanje od putem RE ćelija, iako je hemosiderin manje dostupan. U uslovima stanjs ravnoteže, nivo feritina u krvnom serumu korelira sa ukupnim zalihama gvožđa u tijelu; stoga je serumski feritin FR5Rl najpogodniji laboratorijski test za procjenu zaliha željeza.
 
Budući da je željezo važan mineral u mineralizaciji, feritin se koristi u ljusci organizama kao što su mehkušci da kontroliše koncentraciju i distribuciju željeza, čime se oblikuje morfologija i boja ljuske.  Takođe ima ulogu u hemolimfi Polyplacophora, gdje služi za brzi transport željeza do mineralizirajućih radula.
 
Gvožđe se oslobađa iz feritina za upotrebu razgradnjom feritina, koju uglavnom vrše lizosomi.

## Normalni rasponi 
Normalan nivo feritina u krvi, koji se naziva referentni raspon određuju mnoge laboratorije za ispitivanje. Opseg feritina može varirati između laboratorija, ali tipski rasponi bi bili između 30 i 300&nbsp;ng/mL (=μg/L) za muškarce i 30-160&nbsp;ng/mL (=μg/L) za žene. Vrijednost manja od 50 smatra se nedostatkom gvožđa.

 
## Također pogledajte 
* Bakterioferitin
* DNK-vezujući protein
* Feritinski laki lanac
* Transferin
 
## Reference 
## Vanjski  linkovi 
* 
* Ferritin at Lab Tests Online
* 
* 
* 
 

Kategorija:Geni na hromosomu 5
Kategorija:Geni na hromosomu 13
Kategorija:Geni na hromosomu 19
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Proteomika
Kategorija:Metabolizam željeza
Kategorija:Testovi krvi
Kategorija:Hemijska patologija
Kategorija:Proteini akutne faze
Kategorija:Skladišni proteini