ADP-faktor ribozilacije

[thumb|280px|Distribucija ARF-a u živom [makrofagu, naglašavajući Golgijev aparat.]]
**ADP-faktori ribozilacije** (**ARF**) su članovi ARF porodice GTP-vezujućih proteina iz natporodice Ras. Proteini porodice ARF su sveprisutni u eukariotskim ćelijama, a u ćelijama sisara identifikovano je šest visoko konzerviranih članova porodice. Iako su ARF rastvorljivi, općenito se povezuju sa membranama zbog miristoilacija N-terminala Oni funkcionišu kao regulatori vezikulskog prometa i remodeliranja aktina.

Mali ADP ribozilacijski faktor (Arf) GTP-vezujući proteini su glavni regulatori biogeneze vezikula u unutarćelijskom prometu. Oni su osnivači rastuće porodice koja uključuje Arl (Arf-like), Arp (Arf-srodne proteine) i daljinski srodne Sar (povezane sa sekrecijom i Ras-srodne proteine). Arf proteini kruže između neaktivnih GDP-vezanih i aktivnih GTP-vezanih oblika koji se selektivno vezuju za efektore. Klasični strukturni GDP/GTP prekidač karakterizira se konformacijskim promjenama u takozvanim regijama prekidača 1 i prekidača 2, koji se čvrsto vezuju za gama-fosfat GTP-a, ali slabo ili nikako za GDP nukleotid. Strukturne studije Arf1 i Arf6 otkrile su da, iako ovi proteini imaju konformacijske promjene prekidača 1 i 2, odstupaju od drugih malih GTP-vezujućih proteina po tome što koriste dodatni, jedinstveni prekidač za propagiranje strukturnih informacija s jedne strane proteina na drugu.

Strukturni ciklusi GDP/GTP ljudskih Arf1 i Arf6 karakterišu jedinstvenu konformacijsku promjenu koja utiče na beta2beta3 lance koji povezuju prekidač 1 i prekidač 2 (međuprekidač), kao i na amfipatijski spiralni N-terminal. U Arf1 i Arf6 vezanim za GDP, međuprekidač se uvlači i formira džep za koji se veže spirala N-terminal, a potonji služi kao molekulski sklop za održavanje neaktivne konformacije. U GTP-vezanom obliku ovih proteina, međuprekidač prolazi kroz pomak registra s dva ostatka koji povlači prekidač 1 i prekidač 2 prema gore, vraćajući aktivnu konformaciju koja može vezati GTP. U ovoj konformaciji, međuprekidač izlazi iz proteina i istiskuje N-terminalnu kopču, zatvarajući njen džep za vezivanje.

## Regulatorni proteini
ARF se redovno povezuju s dvije vrste proteina, onima koji su uključeni u katalizu razmjene GTP/GDP i onima koji služe drugim funkcijama. ARF djeluju kao regulatorna podjedinica koja kontroliše sklop omotača u proteinu omotača I (COPI) i vezikule obložene klatrinom.

### GTP/GDP proteini za razmjenu
ARF se vezuje za dva oblika gvanozin-nukleotida, gvanozin.trifosfata (GTP) i gvanozin-difosfata (GDP). Oblik ARF molekula zavisi od oblika za koji je vezan, što mu omogućava da služi u regulatornom kapacitetu. ARF zahtijeva pomoć drugih proteina kako bi se prebacio između vezivanja za GTP i GDP. GTPaza-aktivirani proteini (GAP-i) prisiljava Arf da hidrolizira vezu GTP za GDP, a faktor zamjene guaninskih nukleotida prisiljava ARF da usvoji novu  molekulu GTP, umjesto vezanog GDP-a .

### Ostslii proteini
Ostali proteini stupaju u interakciju s ARF, ovisno o tome da li je vezan za GTP ili GDP. Aktivni oblik, ARF*GTP, vezuje se za proteine omotača vezikula i adaptere, uključujući protein omotača I (COPI) i različite fosfolipide. Poznato je da se neaktivni oblik vezuje samo za klasu transmembranskih proteina.

Različiti tipovi ARF-a vezuju specifično različite vrste efektorskih proteina.

## Filogenija
Postoji šest poznatih sisarskih ARF proteina, koji su podijeljeni u tri klase ARF-a:

* klasa 1: , , 
* klasa 2: , 
* klasa 3: . (Vidi također ARF6)

## Struktura
ARF su mali proteini veličine približno 20 kDa. Sadrže dva preklopna regiona, koji mijenjaju relativne pozicije između ciklusa GDP/GTP-vezivanja. ARF su često miristoilirani u svom N-terminalnom području, što doprinosi njihovoj membranskoj povezanosti.

## Primjeri 
Ljudski geni koji kodiraju proteine koji sadrže ovaj proteinski domen uključuju:
* ARF1 ARF3 ARF4 ARF5 ARF6 ARFRP1
* ARL1 ARL2 ARL2L1 ARL3 ARL4A ARL4C ARL4D ARL5 ARL5A ARL5B
* ARL10 ARL11 ARL13A ARL13B ARL14 ARL15 ARL16 ARL17 
* ARL6 ARL7 ARL8A ARL8B ARL9
* MGC57346
* SAR1A SAR1B SAR1P3 SARA1 TRIM23

## Također pogledajte
* Brefeldin A

## Reference
## Dopunska literatura
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Proteinski domeni
Kategorija:Periferni membranski proteini