1945.

**1945.** (MCMXLV) bila je uobičajena godina koja je počela u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru, 1945. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 945. godina drugog milenija, 45. godina 20. stoljeća i šesta godina 1940-ih.

1945. označila je kraj Drugog svjetskog rata i pad nacističke Njemačke i Japanskog Carstva. To je ujedno i godina oslobođenja koncentracijskih logora i jedina u kojoj je u borbi korišteno atomsko oružje.

## Događaji 
* Književnik Ćamil Sijarić izabran za poziciju sekretara Suda narodne časti u Banjoj Luci.
* Gradski narodni odbor Sarajeva donosi odluku o postepenom rušenju Baščaršije, misleći da stari trgovački centar nema ulogu u modernom gradu.
* Bošnjački aktivist Ademaga Mešić je zbog aktivnosti koje se protive interesima Komunističke vlasti osuđen na doživotnu robiju.
* Prva dramska predstava poslije oslobođenja Zagreba – *Najezda* Leonova u izvedbi Kazališta narodnog oslobođenja.
* Objavljeni romani Ive Andrića "Na Drini ćuprija", "Travnička hronika" i "Gospođica", napisani u Beogradu tokom rata.

### Januar 
* Održana 2. dodjela "Zlatnog globusa";
* 27. januar – Od strane sovjetske Crvene Armije oslobođen nacistički koncentracioni logor Auschwitz.

### Februar 
* 4–11. februar – Održana Konferencija u Jalti.

### Mart 
### April 
* 1. april – Iskrcavanjem američkih trupa na japanski otok Okinava počela posljednja etapa u prodiranju savezničkih snaga prem Japanu u Drugom svjetskom ratu.
* 3. april – U Skoplju otvoreno Makedonsko narodno pozorište sa predstavom "Platon Krečet", sovjetskog pisca Aleksandra Kornejčuka;
* 4. april – Crvena armija (SSSR) oslobodila Mađarsku.
* 6. april – Partizani oslobodili Sarajevo.
* 30. april – Hitler počinio samoubistvo.

### Maj 
* 1. maj – Oslobođenje Trsta.
* 8. maj – Njemačka potpisala kapitulaciju.
* 9. maj – Dan pobjede nad fašizmom.
* 15. maj – Završene ratne operacije u Jugoslaviji i Drugi svjetski rat.

### Juni 
* 26. juni – U San Francisku završena Konferencija Ujedinjenih nacija o međunarodnoj organizaciji, čiji je rezultat bilo potpisivanje Povelje UN-a, koja je stupila na snagu 24. oktobra.

### Juli 
* 16. juli – Prva test-eksplozija atomske bombe sa 6&nbsp;kg plutonija izvedena u Alamogordu (Novi Meksiko).

### August 
* 6. august i 9. august – Atomski napad na Hiroshimu i Nagasaki.
* 7. august – U Beogradu održano Treće zasjedanje AVNOJ-a.

### Septembar 
### Oktobar 
* 24. oktobar – Na snagu je stupila Povelja UN-a, kojom je osnovana Organizacija Ujedinjenih naroda.
mini|188x188piksel|18. oktobar – Počinju Nirnberški procesi, nakon zatvaranja Buchenwalda.

### Novembar 
* 11. novembar – Na prvim poslijeratnim izborima izabrana Ustavotvorna skupština Demokratske Federativne Jugoslavije.
* 13. novembar – Charles de Gaulle izabran za predsjednika Francuske.
* 15. novembar – Gabriela Mistral postala prva Latinoamerikanka koja je dobila Nobelovu nagradu za književnost.
* 16. novembar – Osinivanje UNESCO-a, specijalizirane agencije Ujedinjenih nacija
* 20. novembar – Započelo suđenje 24 nacistička kriminalca u Palači Pravde u Nürnbergu.
* 20. novembar – Saveznička Kontrolna komisija dozvolila preseljenje 6 miliona Nijemaca iz Austrije, Poljske i Mađarske u Zapadnu Njemačku.
* 27. novembar – Norveška postala članica Ujedinjenih Naroda.

### Decembar 
* 29. decembar –  Na trećem zasjedanju AVNOJ-a u Beogradu službeno ime Demokratska Federativna Jugoslavija (DFJ) je promjenjeno u Federativna Narodna Republika Jugoslavija (FNRJ), da bi konačno državna zajednica 7. aprila 1963. dobila ime Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija (SFRJ).

## 1945. u temama 
### Književnost 
* Objavljena *Gospođica* Ive Andrića
* Objavljena *Travnička hronika* Ive Andrića
* Objavljena knjiga poema *Stojanka majka Knežopoljka* Skendera Kulenovića

## Rođeni 
* Datum nepoznat – Ivan Čerešnješ, bosanskohercegovački i izraelski arhitekt

### Januar
* 2. januar – Slobodan Praljak, bosanskohercegovački i hrvatski general te penzionisani general major Hrvatske vojske i Hrvatskog vijeća odbrane
* 10. januar – Rod Stewart
* 20. januar – Momčilo Krajišnik, bosanskohercegovački političar i ratni zločinac
* 29. januar – Cambin Danzan, mongolski biatlonac.
* 30. januar – Karen Gorney

### Februar 
* 5. februar  – Józef Różak, poljski biatlonac
* 6. februar – Bob Marley, jamajkanski pjevač
* 9. februar – Mia Farrow, američka glumica
* 17. februar – Meliha Husedžinović, jugoslavenska i bosanskohercegovačka historičarka umjetnosti
* 20. februar – George Smoot, američki astrofizičar i kosmolog, dobitnik Nobelove nagrade 2006.
* 22. februar – Ivan Kordić, bosanskohercegovački i hrvatski književnik, književni kritičar i novinar

### Mart 
* 2. mart – Tomislav Dretar, bosanskohercegovački pisac, književni kritičar, novinar i političar
* 8. mart – Ladislav Žižka, čehoslovački biatlonac
* 13. mart – Anatolij Timofejevič Fomenko, ukrajinski matematičar
* 14. mart – Marko Vešović, crnogorsko-bosanskohercegovački pjesnik i kolumnist
* 18. mart – Rapko Orman, bosanskohercegovački pjesnik
* 19. mart – Josip Osti, bosanskohercegovačko-slovenski književnik, esejist, književni kritičar i prevodilac
* 24. mart – Munib Maglajlić, bosanskohercegovački historičar književnosti
* 30. mart – Eric Clapton, britanski gitarist i pjevač

### April 
* 10. april – Gerhard Gehring, zapadnonjemački biatlonac i skijaš-trkač
* 21. april – Dževad Šabanagić, bosanskohercegovački violinista i koncertmajstor
* 24. april – Larry Tesler, američki računarski naučnik

### Maj 
* 2. maj
** Alija Dubočanin, bosanskohercegovački književnik
** Meho Baraković, bosanskohercegovački književnik
* 9. maj – Josef Heynckes, njemački nogometni trener i nogometaš.
* 14. maj – Yochanan Vollach, Izraelski nogometaš
* 20. maj – Anton Zeilinger, austrijski fizičar i nobelovac
* 21. maj  – Zoja Bašarina, jakutska književna kritičarka, i filologinja
* 30. maj – Pero Zubac - bosanskohercegovački, srbijanski i jugoslavenski pisac

### Juni 
* 9. juni – Dunja Dimitrijević, bosanskohercegovačka pijanistica
* 13. juni – Malcolm Hirst, britanski biatlonac
* 17. juni – Eddy Merckx, belgijski biciklist

### Juli 
* 9. juli – Dean Koontz, američki pisac
* 10. juli – Ron Glass, američki glumac
* 26. juli – Jeffrey Stevens, britanski biatlonac
* 30. juli – Patrick Modiano, francuski pisac

### August 
* 13. august – Aleksander Klima, poljski biatlonac
* 21. august – Hans-Gert Jahn, istočnonjemački biatlonac

### Septembar 
* 1. septembar – Haris Silajdžić, bosanskohercegovački političar i državnik
* 2. septembar – Rizo Džafić, bosanski književnik, znanstvenik, književni kritičar i historičar književnosti
* 8. septembar – Omer Pobrić, bosanskohercegovački kompozitor i izvođač sevdalinki
* 11. septembar – Franz Beckenbauer, njemački nogometaš
* 25. septembar – Yrjö Salpakari, finski biatlonac
* 26. septembar – Bryan Ferry, britanski pjevač i tekstopisac

### Oktobar 
* 2. oktobar – Don McLean, američki kantautor i gitarist
* 23. oktobar – Michel Vautrot, francuski nogometni sudija
* 24. oktobar – Peter Karns, američki biatlonac
* 27. oktobar – Kjell Hovda, norveški biatlonac

### Novembar 
* 18. novembar – Roger Bean, britanski biatlonac

### Decembar 
* 16. decembar
** Željko Bebek, bosanskohercegovački pjevač
** Muhamed Šator, bosanskohercegovački lingvist
* 24. decembar – Lemmy Kilmister, britanski muzičar, član Motörheada

## Umrli 
### Januar
* 13. januar – Dositej Vasić, vladika niški i prvi mitropolit zagrebački, srpske pravoslavne crkve.
* 22. januar – Else Lasker-Schüler, njemačka književnica

### Februar 
### Mart 
### April 
* 12. april – Franklin D. Roosevelt, američki političar i državnik, 32. predsjednik Sjedinjenih Američkih Država
* 28. april – Benito Mussolini, italijanski političar, bivši premijer Italije i fašistički diktator;
* 30. april – Eva Braun, životna saputnica Adolfa Hitlera

### Maj 
* 3. maj –  Albert Sauer, prvi komadant koncentracionog logora Mauthausen;
* 23. maj – Heinrich Himmler, njemački nacistički političar i glavni šef SS-a

### Juni 
* 29. juni – Mustafa Busuladžić, bošnjački intelektualac

### Juli 
### August 
### Septembar 
* 20. septembar – Eduard Wirths, nacistički liječnik u koncentracionom logoru Dachau

### Oktobar 
### Novembar 
### Decembar 
* 4. decembar – Thomas Hunt Morgan, američki evolucijski biolog, genetičar i embriolog

## Nobelove nagrade 
*Fizika
**Wolfgang Pauli, Austrija
*Hemija
**Artturi Virtanen, Finska
*Fiziologija ili medicina
**Alexander Fleming, Ujedinjeno Kraljevstvo
**Ernst B. Chain, Ujedinjeno Kraljevstvo
**Howard Florey, Australija
*Književnost
**Gabriela Mistral, Čile
*Mir
**Cordell Hull, SAD

## Reference 
## Dodatna literatura 
* Ian Buruma. *Year Zero: A History of 1945* (Penguin Press; 2013) 368 pages; pokriva oslobođenje, osvetu, dekolonizaciju i uspon Ujedinjenih naroda. excerpt
* International News Service, *It Happened In 1945 The Essential Year Book* (1946)
* Keith Lowe. *Savage Continent: Europe in the Aftermath of World War II* (2012) excerpt and text search
* McDannald, A. H. ed. *The Americana Annual 1946* (1946) events of 1945 online; enciklopedijski godišnjak globalna pokrivenost u 950pp
* Walter Yust, ed. *10 Eventful Years, 1937 – 1946* Chicago: Encyclopædia Britannica, 1947, 4 vol., encyclopedia yearbook online

## Vanjski linkovi 
* https://archive.org/details/isbn_0313243085