Fotolijaza

**Fotolijaze** (EC4.1.99.3) su enzimi popravka DNK koji popravljaju oštećenja uzrokovana izlaganjem ultraljubičastom svjetlu. Ovi enzimi zahtijevaju vidljivo svjetlo (sa ljubičastog/plavog kraja spektra) i za vlastitu aktivaciju  and for the actual DNA repair. Mehanizam popravka DNK koji uključuje fotolijaze naziva se fotoreaktivacija. Oni uglavnom pretvaraju pirimidinske dimere u normalan par pirimidinskih baza.

## Funkcija 
Fotolijaze vezuju komplementarne lance DNK  i prekidaju određene tipove pirimidinskih dimera koji nastaju kada par timinskih ili citozinskih baza na istom lancu DNK postane [[kovalentna veza] |kovalentno]] povezan. Dužina veze ove dimerizacije je kraća od dužine veze normalne strukture B-DNK koja proizvodi netačan šablon za replikaciju i transkripciju. Češća kovalentna veza uključuje formiranje ciklobutan skogmosta. Fotolijaze imaju visok afinitet za ove lezije i reverzibilno ih vezuju i pretvaraju nazad u originalne baze.

## Evolucija 
Fotoliaza je filogenetički stari enzim koji je prisutan i funkcionalan u mnogim vrstama, od bakterija preko gljiva do biljaka i do životinja. Fotolijaza je posebno važna u popravljanju oštećenja izazvanih UV-zračenjem u biljkama. Mehanizam fotolijaze više ne radi kod ljudi i drugih placentnih sisara koji se umjesto toga oslanjaju na manje efikasan popravak ekscizijom nukleotida, iako zadržavaju mnogo kriptohroma.

Fotoliaze su flavoproteini i sadrže dva kofaktora koji sakupljaju svjetlost. Mnoge fotolijaze imaju N-terminalni domen koji vezuje drugi kofaktor. Sve fotolijaze sadrže po dva elektrona redukovanu FADH–; podijeljeni su u dvije glavne klase na osnovu drugog kofaktora, koji može biti ili pterinski meteniltetrahidrofolat (MTHF) u "folatnim fotolijazama" ili deazaflavin 8-hidroksi-7,8-didemetil -5-deazariboflavin (8-HDF) u "deazaflavin- fotolijazama". Iako je samo FAD potreban za katalitsku aktivnost, drugi kofaktor značajno ubrzava brzinu reakcije u uvjetima slabog osvjetljenja. Enzim djeluje transferom elektrona u kojem se redukovani flavin FADH– aktivira svjetlosnom energijom i djeluje kao donor elektrona za razbijanje pirimidinskog dimera.

Na osnovu sličnosti sekvenci DNK, fotolijaze mogu se grupirati u nekoliko klasa:

* CPD fotolijaze klase 1 su enzimi koji obrađuju lezije ciklobutanskih pirimidin-dimera (CPD) od gram-negativnih i gram-pozitivnih bakterija, halofilnih archaea *Halobacterium halobium*.
* CPD fotolijaze klase 2 također obrađuju CPD lezije. Nalaze se u biljkama kao što su Thaleova grbaštica *Arabidopsis thaliana* i riža.
* Kriptohromi (Cry) biljaka i gljiva su slični CPD-ovima klase 1. Oni su fotoreceptori plavog svjetla koji posreduju ekspresije gena izazvane plavim svjetlom i modulaciju cirkadijskih ritmova.
* CPD lijaze klase 3 čine sestrinsku grupu biljnim kriptohromima, koji su zauzvrat sestrinska grupa za CPD klase 1.
* Cry-DASH grupa su CPD lijaze visoko specifične za jednolančanu DNK. Članovi uključuju *Vibrio cholerae*, X1Cry iz *Xenopus laevis* i AtCry3 iz *Arabidopsis thaliana*.

## Ljudski proteini koji sadrže ovaj domen 
Kriptohromi: CRY1 i CRY2

## Nomenklatura
sistematski naziv ove klase enzima je **dezoksiribociklobutadipirimidin pirimidin-lijaza**. Drugi nazivi u uobičajenoj upotrebi uključuju **fotoreaktivirajući enzim**, **DNK-fotolijaza**, **DNK-fotoreaktivirajući enzim**, **DNK ciklobutan-dipirimidin fotolijaza**, **DNK-fotolijaza**, **dezoksiribonukleinska fotolijaza**, **dezoksiribodipirimidin-fotoliaza**, **fotoliaza**, **PRE**, **PhrB fotoliaza**, **deoksiribonukleinska ciklobutan dipirimidin fotolijaza**, **phr A fotolijaza**, **dipirimidin fotolijaza (fotoosjetljiva)**, i **dezoksiribonukleat-pirimidinsks dimerns lijaza (fotoosjetljiva)**. Ovaj enzim pripada porodici lijaza, posebno u  klasi sveobuhvatnih ("catch-all") ugljik-ugljik lijaza.

## Reference
## Dopunska literatura 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi
*

Kategorija:EC 4.1.99
Kategorija:Popravak DNK
Kategorija:Enzimi poznate strukture
Kategorija:Flavinski enzimi