Mahir Domi

**Mahir Domi** (Elbasan, 12. mart 1915 – Tirana, 19. oktobar 2000) bio je albanski lingvista, profesor i akademik. Bio je jedan od organizatora i glavnih učesnika Kongresa albanskog pravopisa, i član komisije za praćenje odgovorne za primjenu pravopisnih pravila standardnog albanskog jezika.

## Biografija 
Rodio se u Elbasanu 12. marta 1915. Srednju školu započeo je u tamošnjoj normanskoj školi, a završio ju je u francuskom liceju u Korçëu 1937. Nakon toga se upisao na Univerzitet Grenoble u Francuskoj, odakle je diplomirao klasičnu filologiju 1941. godine. Iste godine je počeo da predaje u Normalnoj školi u Elbasanu, a kasnije je postao njen direktor. Od 1947. počinje da radi u Institutu nauka (kao raniji prethodnik Albanske akademije nauke) i predavač na Visokom pedagoškom institutu u Tirani. Mahir Domi učestvovao je kao kourednik u *rječniku albanskog jezika* () 1954. godine. Osnivanjem Univerziteta u Tirani (UT) postavljen je na čelo Katedre za albanski jezik (1957–1962), a također i za gramatičku i dijalektološku sekciju Instituta za jezik i književnost ( ) tokom 1957–1991. Predavao je predmete "Sintaksa albanskog jezika", "hIstorijska morfologija albanskog jezika" i "Historija albanologije ". Bio je jedan od osnivača Akademije nauka i član njenog predsjedništva.

Mahirova naučna aktivnost pokriva mnoge oblasti filologije: gramatiku (sintaksu i morfologiju), historiju jezika, historiju albanologije, dijalektologiju i onomastiku, normativnu lingvistiku, jezičku kulturu, naučnu kritiku, historiju književnosti itd. Rukovodio je radom za uspostavljanje kartoteke gramatike i važnim djelom *Gramatika e gjuhës shqipe* (Gramatika albanskog jezika), u dva toma; bio je njen glavni urednik, te koautor i urednik drugog toma (Sintaksa). Izradio je akademske udžbenike *Morfologjia historike e shqipes* (Istorijska morfologija albanskog jezika) iz 1961. godine, *Sintaksa e gjuhës shqipe* (Sintaksa albanskog jezika), I dio 1968. i II dio 1969. godine. Također je doprinuo nizom naučnih članaka i istraživanja o općim temama albanske sintakse i njenog strukturalnog razvoja. U oblasti historije književnosti, Mahir je pisao članke i istraživanja o porijeklu albanskog jezika, njegovoj povezanosti sa drugim balkanskim jezicima, posebno sa rumunskim, tj. *Prapashtesa ilire dhe shqipe, përkime dhe paralelizma* (ilirski i albanski prefiksi, korespondencije i paralelizmi) iz 1974. godine, *Konsiderata mbi tiparet e përbashkëta të shqipes me gjuhët ballkanike dhe tire* dijele balkanski jezik preko drugih karakteristika albanskog jezika (Considerata mbi studimin) jezici i njihovo proučavanje) iz 1975., *Mbi disa përkime dhe paralelizma sintaksore shqipe-rumune* (Preko nekih albansko-rumunskih korespondencija i paralelizama) iz 1977., *Probleme të historisë së formimit të gjuhës shqipe, de* formiranje jezika, postignuća i zadaci) iz 1982.

Kao jedna od najznačajnijih ličnosti u lingvistici, Mahir je bio član komisija koje obavljaju zadatak standardizacije albanskog pravopisa, 1956. i 1967. godine, suorganizator i učesnik Pravopisnog kongresa novembra 1972. godine, član komisije za praćenje. za primenu novih pravopisnih pravila i koautor *Drejtshkrimi i gjuhës shqipe* (Pravopis albanskog jezika) iz 1973. godine, *Fjalori drejtshkrimor* (Pravopisni riječnik) iz 1976. godine, *Rregullat e pikësimit nëshqipeën* albanskog jezika (Pravopis na albanskom jeziku) 1981 (drugo izdanje 2002).

Mahir je učestvovao u mnogim komisijama koje su radile na izradi rječnika terminologija iz različitih oblasti, između ostalih *Fjalori i termave të gjuhësisë* (Rječnik lingvističkih pojmova) iz 1975. godine. Bio je organizator i glavni saradnik u radu koji je rezultirao izdavanjem *Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe* (Dijalektički atlas albanskog jezika), *Dialektologjia shqiptare* (Albanska dijalektika), oba djela od velikog značaja. Bio je i inicijator prikupljanja onomastičke građe, koautor upitnika za zbirku toponimije i članaka o njima.

Mahir je također proučavao staru albansku književnost pisanu arapskim pismom, i doprinuo je književnosti u glavnom djelu *Historia e letërsisë shqipe* (Historija albanske književnosti), vol. I iz 1959. godine, u izdanju Univerziteta u Tirani, a bio je urednik drugog toma iz 1983. u izdanju Akademije nauka Albanije. Kao *recensé*, on je doprinuo razvoju kulture naučne kritike u Albaniji.

## Nagrade i priznanja 
* "Mësues i Popullit" (Narodni učitelj).
* "Çmimi i Republikës i shkallës së parë" (prvorazredna republička nagrada), dva puta.

## Također pogledajte 
* Albanska književnost
* Shaban Demiraj
* Androkli Kostallari
* Eqrem Çabej
* Idriz Ajeti

## Reference 
Kategorija:Umrli 2000.
Kategorija:Rođeni 1915.
Kategorija:Albanski lingvisti
Kategorija:Univerzitet u Tirani
Kategorija:Biografije, Elbasan