SHBG

**Spolnohormonski vezani globulin** (**SHBG**) ili **spolnosteroidno-vezani globulin** (**SSBG**) je glikoprotein koji se veže za androgene i estrogene. Ostali steroidni hormoni, kao što su  progesteron, kortizol i drugi kortikosteroidi vezani su transkortinom. SHBG se nalazi u svih kičmenjaka, osim u ptica.

## Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je  402  aminokiseline, a molekulska težina 43.779 Da..

1020304050
MESRGPLATSRLLLLLLLLLLRHTRQGWALRPVLPTQSAHDPPAVHLSNG
PGQEPIAVMTFDLTKITKTSSSFEVRTWDPEGVIFYGDTNPKDDWFMLGL
RDGRPEIQLHNHWAQLTVGAGPRLDDGRWHQVEVKMEGDSVLLEVDGEEV
LRLRQVSGPLTSKRHPIMRIALGGLLFPASNLRLPLVPALDGCLRRDSWL
DKQAEISASAPTSLRSCDVESNPGIFLPPGTQAEFNLRDIPQPHAEPWAF
SLDLGLKQAAGSGHLLALGTPENPSWLSLHLQDQKVVLSSGSGPGLDLPL
VLGLPLQLKLSMSRVVLSQGSKMKALALPPLGLAPLLNLWAKPQGRLFLG
ALPGEDSSTSFCLNGLWAQGQRLDVDQALNRSHEIWTHSCPQSPGNGTDA
SH

## Funkcija 
Testosteron i estradiol cirkuliraju u krvotoku, labavo vezani uglavnom za serumski albumin (~ 54%), a u manjoj mjeri čvrsto vezani za SHBG (~ 44%). Samo vrlo mali udio od oko 1 – 2% je nevezan ili "slobodan", te je samim tim biološki aktivan i sposoban ući u ćelije i aktivirati svoj receptor. SHBG inhibira funkciju ovih hormona. Dakle, na bioraspoloživost spolnih hormona utiče nivo SHBG. Relativni afinitet vezivanja različitih spolnih steroida za SHBG je u pravcu  dihidrotestosteron (DHT) > testosteron > androstenediol > estradiol > estron. DHT se veže za SHBG s oko 5&nbsp;puta afinitetom testosterona i oko 20&nbsp; puta afinitetom estradiola. Estron-sulfat i estriol također su slabo vezani za SHBG. Za SHBG vezano je Manje od 1% progesterona.

Nivo SHBG obično je oko dva puta veći kod žena nego kod muškaraca. Kod žena SHBG služi za ograničavanje izloženosti i androgenima i estrogenima.

## Biosinteza 
SHBG uglavnom proizvodi jetra i oslobađa ga u krvotok. Ostala mjesta koja proizvode SHBG uključuju mozak, maternicu, testise i posteljicu.  SHBG proizveden iz testisa naziva se androgen-vezujući protein.

## Gen 
Gen za SHBG naziva se *Shbg*,  koji se nalazi na hromosomu 17 Preklapajući  na komplementarnom lancu DNK je gen za člana porodice 2 spermidina/spermina N1-acetiltransferaze (SAT2). U blizini su geni za p53 i ATP1B2 i mentalna retardacija fragilnog  X, autosomni homolog 2 (FXR2) na komplementarnom lancu. Postoji osam egzona, od kojih egzon 1 ima tri varijacije nazvane 1L, 1T i 1N, koje pokreću tri promotora: PL, PT i PN.  SHBG dolazi s 1L, 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 8 egzona, povezanih zajedno. Varijacija uključuje SHBG-T kojem nedostaje egzon 7, ali s egzonom 1T, koji promovira promotor PT na suprotnom lancu, kojeg dijeli s onim za SAT2.

## Aktivacija promotora 
Mehanizam aktiviranja promotora za SHBG u jetri uključuje hepatocitni jedarni faktor 4 alfa (HNF4A) vezanjem za DR1 poput cis-elementa koji zatim stimulira proizvodnju. Natječe se s HNF4A na trećem mjestu promotora PPARG-2,  koji smanjuje kopiranje gena u iRNK. Ako je nivo HNF4A nizak, tada se COUP-TF veže na prvo mjesto i isključuje proizvodnju SHBG-a.

## Proteini 
Globulin koji veže spolni hormon je homodimerni, što znači da ima dva identična peptidna lanca koja čine njegovu strukturu. Sekvenca aminokiselina je ista kao i za androgen-vezujući protein, ali koji ima različite oligosaharide i nastaje u testisima.

SHBG ima dva domena nalik na laminin G, koji čine džepove za vezanje hidrofobnih molekul<. Steroidi su vezani LG-domenom na amino kraju proteina.

### Metali
Za povezivanje dva elementa dimera potreban je ion kalcija. Također se i ion  cinka koristi za orijentaciju inače neorganiziranog dijela peptidnog lanca. bila je  smanjena regulacija HNF4, hepatocitnog nuklearnog faktora 4.

## Krvne razine
Razvijeni su eeferentni opsezi za testove krvi za SHBG:

## Klinički značaj 
### Visok ili nizak nivo 
Razine SHBG-a *smanjuju* androgeni, davanjem anaboličkih steroida, sindrom policistnih jajnika, hipotireoza, pretilost, Cushingov sindrom i akromegalija. Niski nivoi SHBG povećavaju vjerovatnoću za dijabetes tipa 2.  Nivo SHBG-a se *povećava* sa estrogenim stanjima (oralna kontracepcija, trudnoća, hipertireoza, ciroza, anorexia nervosa i određenim droga ma. Dugotrajno ograničenje kalorija od više od 5o% povećava SHBG, dok istovremeno smanjuje slobodni i ukupni testosteron i estradiol. Ograničenje kalorija ne utiče na DHEA-S, koji nema afinitet za SHBG. Sindrom policistnih jajnika povezan je s insulinskom rezistencijom, a višak insulina smanjuje SHBG, što povećava nivo slobodnog testosterona.

U maternici ljudski fetus ima nizak nivo SHBG, što omogućava povećanu aktivnost spolnih hormona. Nakon rođenja, nivo SHBG raste i ostaje na visokom nivou tokom djetinjstva. U pubertetu se nivo SHBG prepolovljuje kod djevojčica, a kod dječaka spušta na četvrtinu. Promjenu u pubertetu pokreće hormon rasta, a njegova pulsibilnost se razlikuje kod dječaka i djevojčica. U trudnica u trećem tromjesečju trudnoće nivo SHBG eskalira na pet do deset puta više od uobičajenog nivoa za ženu. Hipoteza je da ovo štiti od efekta hormona koji proizvodi fetus.

Gojazne djevojčice vjerovatnije će imati ranu menarhu zbog nižih razina SHBG. Takvi efekti očito uključuju direktno djelovanje na ćelijskom nivou, gdje je postalo očito da ćelijske membrane određenih tkiva sadrže specifične SHBG receptore visokog afiniteta.

### Lijekovi 
Oralni kontraceptivi koji sadrže etinilestradiol mogu kod žena povećati nivo SHBG za 2–4 puta i smanjiti koncentraciju slobodnog testosterona za 40 do 80%. Mogu se koristiti za liječenje simptoma bolesti hiperandrogenizma, kao što su akne i hirzutizam.

Neki lijekovi, poput određenih anaboličkih steroida, kao što su mesterolon i danazol i određeni progestini poput levonorgestrel ai noretisterona, imaju visok afinitet za SHBG i mogu se vezati za njega i istisnuti endogene steroide s njega, povećavajući time slobodne koncentracije ovih endogenih steroida. Procijenjeno je da bi terapeutski nivoi danazola, metiltestosterona, [fluoksimesterona levonorgestrela i noretisterona zauzimali ili istiskivali testosteron 83–97%, 48–69%, 42–64%, 16– 47% i 4–39% mjesta vezanja za SHBG, dok bi drugi s malim afinitetom za SHBG, poput [etinilestradiola, ciproteron-acetata i medroksiprogesteron- acetata, zauzimali ili istiskivali iz testosterona 1% ili manje mjesta vezanja za SHBG.

## Endogeni steroidi
### Mjerenje
Prilikom provjere serumskog estradiola ili testosterona može se odrediti ukupni nivo koji uključuje slobodne i vezane frakcije ili se slobodni dio može izmjeriti sam. Globulin koji veže spolni hormon može se mjeriti odvojeno od ukupnog udjela testosterona.

Indeks slobodnog androgena izražava odnos testosterona prema SHBG i može se koristiti za sumiranje aktivnosti slobodnog testosterona. Najbolji test za testosteron je biodostupni testosteron.

### Afinitet i vezanje 
## Sinonimi
SHBG je poznat pod raznim različitim imenima, kao što su:

* Globulin vežan za spolni hormon (SHBG)
* Spolni globulin koji veže steroide (SSBG, SBG)
* Proteini koji vežu seksualne steroide (SBP, SSBP)
* Protein koji veže androgen (ABP)
* Estradiol-vezujući protein (EBP)
* Testosteron – estradiol koji vežu globulin (TeBG, TEBG)

## Reference
## Dopunska literatura
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Glikoproteini
Kategorija:Ljudski proteini
Kategorija:Geni na hromosomu 17