N-vezana glikozilacija

'''*N*- vezana glikozilacija** – u biohemiji – je vezivanje oligosaharida, ugljikohidrata koji se sastoji od nekoliko molekula šećera, ponekad zvanih i glikani, na atom dušika (amidni dušik asparaginskog (Asn) ostatatka proteina), u procesu koji se naziva ***N*- glikozilacija'*. Ovaj tip veze je važna i za strukturu

Unutar imunskog sistema, *N*-vezani glikani na površini imunske ćelije pomažu diktirati taj obrazac ćelijske migracije, npr. imunske ćelije koje migriraju na kožu imaju specifične glikozilacije koje pogoduju prelasku na to mjesto.

## Klinički značaj 
Promjene u *N*- vezanoj glikozilaciji povezane su s različitim bolestima, uključujući reumatoidni artritis, dijabetes tipa 1, Crohnobvu bolest, i karcinome.
 
Mutacije u 18 gena uključenih u *N*-vezanu glikozilaciju rezultiraju raznim bolestima, od kojih svećina odnosi na nervni sistem.

## Značaj u terapijskim proteinima 
Mnogi terapijski proteini na tržištu su antitijela, koja su *N*-vezani glikoproteini. Naprimjer, Etanercept, Infliximab i Rituximab su *N*-glikozilirani terapijski proteini.

thumb|280px| Razlika između glikana koji proizvode ljudskih i životinjskih ćelija. Ljudskim ćelijama nedostaje Neu5Gc kapa.

Važnost *N*-vezane glikozilacije postaje sve evidentnija na području lijekova. Iako bakterijski ili kvasni sistemi u proizvodnji proteina imaju značajne potencijalne prednosti, npr. visok prinos i niska cijena, problemi nastaju kada je protein od interesa glikoprotein. Većina prokariotskih ekspresijskih sistema, poput *E. coli* ne može izvesti posttranslacijske modifikacije. S druge strane, eukariotski ekspresijski domaćini, kao što su kvasci i životinjske ćelije, imaju različite obrasce glikozilacije. Proteini proizvedeni u ovim ekspresijskim domaćinima često nisu identični ljudskim proteinima i stoga uzrokuju imunogene reakcije kod pacijenata. Naprimjer, *S. cerevisiae* (kvasac) često proizvodi imunogene glikane s visokom razinom manoze.

Sistemi ekspresije sisara koji nisu ljudski, poput CHO ili ćelija NS0 imaju potrebne mehanizme za dodavanje složenih glikana ljudskog tipa. Međutim, glikani proizvedeni u ovim sistemima mogu se razlikovati od glikana proizvedenih u ljudi, jer se mogu zatvoriti *N*-glikolilneuraminskom (Neu5Gc) i *N*- acetilneuraminskom kiselinom (Neu5Ac), dok ljudske ćelije proizvode samo glikoproteine koji sadrže *N*-acetilneuraminsku kiselinu. Nadalje, životinjske ćelije također mogu proizvoditi glikoproteine koji sadrže epitop galaktoza-alfa-1,3-galaktoza, koji može izazvati ozbiljne alergijske reakcije, uključujući anafilaksijski šok, kod ljudi koji imaju alergiju alfa-gal.

Ovi nedostaci riješeni su s nekoliko pristupa, poput uklanjanja puteva koji stvaraju te glikanske strukture genetičkim nedostacima. Nadalje, drugi ekspresijski sistemi genetički su projektirani za proizvodnju terapijsih glikoproteina "N"-vezanim glikanima kooji su slični ljudskim. Tu spadaju kvasci poput *Pichia pastoris*, ćelijske linije insekata, zelene biljke, pa čak i bakterije.

## Također pogledajte 
*Glikozilacija
* Ekspresija gena
* *N*- Glikoziltransferaza

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* GlycoEP: In silico Platform for Prediction of *N*-, *O*- and *C''-Glycosites in Eukaryotic Protein Sequences
* 

Kategorija:Organska hemija
Kategorija:Biohemija