T-90

**T-90** (objekat 188) je zadnji model T-serije koji je ruska armija uvrstila u svoje naoružanje 1992. godine. T-90S je nastao direktno od poznatog T-72BM modela sa poboljšanjima u svim aspektima i proizvodi se u firmi "Uralvagonzavod". Koncept vozila je isti kao i prethodni modeli ruskih tenkova.

## Razvoj
Krajem osamdesetih godina konstruktori tenkova u Njižnjem Tagilu počeli su rad na projektu modernizirane varijante tenka T-72B, s ciljem da se vatrena moć, pokretljivost i oklopna zaštita dovedu na nivo sličan tenku T-80U (koji je razvijen u konkurentskom birou u Sankt Petersburgu). Tokom razvoja vozilo je bilo označeno Objekt 188. Tenk je prošao državna ispitivanja 1989. godine, a manja serijska proizvodnja je počela u novembru 1993. u tvornici "Uralvagonzavod". Ruska vojska je tenk prvobitno označila T-72BU, ali je zatim oznaka promijenjena u T-90.

## Opis
thumb|lijevo|T-90 prilikom vojne vježbe.
### Naoružanje
T-90 je opremljen topom – lanserom 2A46M glatke cijevi kalibra 125&nbsp;mm, koji je stabilisan u dvije ose sa termalnom oblogom. Top ima mogućnost da se zamjeni bez skidanja kupole. S obzirom da se radi o topu glatke cijevi, stabilizacija granata se vrši krilcima koja se otvaraju kada granata napusti cijev. Borbeni komplet se sastoji od 43 granate. 22 granate su smještene u autopunjaču. Municija 125&nbsp;mm je dvodjelna, što znači da je zrno fizički odvojeno od čahure. Pri punjenju autopunjač prvo ubacuje zrno u cijev, a nakon toga eksplozivno punjenje. Nakon ispaljenja granate u cijevi ostaje dno čahure koje se izbacuje izvlakačem kada se top vraća u početni položaj i izbacuje van vozila kroz otvor koji se nalazi na zadnjem gornjem dijelu kupole. Vrste granata koje se nalaze u borbenom kompletu su APFSDS oznake 3BM46 „Svinets“ (Armour – Piercing, Fin – Stabilised, Discarding Sabot) u prevodu podkalibarni kinetički penetrator koji se sastoji od podkalibarnog zrna koje nema niti upaljač, niti eksploziv. Težina kompletnog zrna je 20,4&nbsp;kg, težina projektila 7,05&nbsp;kg, početna brzina 1750 metara u sekundi. Probojna moć penetratora na homogenu čeličnu ploču pod uglom od 90 stepeni je 600mm. HEAT oznake 3VBK-25 (High Explosive, Anti-Tank) je kumulativno zrno ukupne težine 29&nbsp;kg, samog zrna 18,4&nbsp;kg, početne brzine 915 metara u sekundi. Probojna moć granate na homogenu čeličnu ploču pod uglom od 90 stepeni je 650mm. HE – Frag oznake 3VOF36 je visoko eksplozivno zrno koje je namijenjeno uništavanju žive sile, fortifikacija i lahko oklopljenih ciljeva. Ukupna težina je 33&nbsp;kg, samog projektila 23&nbsp;kg, početna brzina 850 metara u sekundi. Pored „klasičnih“ granata postoji mogućnost lansiranja protivoklopne rakete (ATGM) oznake 9M119 Refleks NATO oznake AT-11 Sniper-a operativne od 1985. godine i modernizovane verzije 9M119M Refleks-M NATO oznake AT-11 Sniper-b operativne od 1992. Oba modela su poluautomatski laserski vođeni projektili (SACLOS) sa visokim procentom pogotka od 0,8. Verzija 9M-119 ima domet od 75-4000 metara. Potrebno vrijeme do maksimalne dužine leta je 16 sekundi. Bojeva glava je kumulativna. Penetracija kroz homogenu čeličnu ploču pod uglom od 90 stepeni je 650 – 700&nbsp;mm. Verzija 9M-119M ima domet od 75-5000 metara, a potrebno vrijeme do maksimalne dužine leta je 17.6 sekundi. Bojeva glava je tandem kumulativna namijenjena za uništavanje ERA oklopa. Penetracija kroz homogenu čeličnu ploču pod uglom od 90 stepeni je 700 – 750&nbsp;mm a sa ERA oklopom umanjeno za 50mm. Postoji mogućnost gađanja niskoletećih helikoptera do maksimalne dužine leta rakete.

Spregnuti mitraljez sa topom je model PKTM kalibra 7,62x54R mm. Borbeni komplet iznosi 2000 metaka. Na kupoli kod otvora komandira je postavljen teški mitraljez model Kord kalibra 12,7x108 mm. Borbeni komplet je 300 metaka. Sa ovim mitraljezom se upravlja pomoću komandi koje se nalaze kod komandira, tako da nije više potrebno da se komandir izlaže neprijateljskoj vatri.
*: Dostavljeni u maju 2016.
*
*: indijska vojska trenutno koristi 620 T-90 tenkova koji su naručeni na temelju tri različite narudžbe. Prve dvije narudžbe iz Rusije su iznosile 310 odnosno 300 tenkova (2000. i 2006.). Također, Indija namjerava opskrbiti svoju vojsku s još dodatnih 1.000 tenkova koji bi se proizvodili kod kuće do 2020. godine. Prva pošiljka od 10 domaćih tenkova je dostavljena u kolovozu 2009. 354 novih T-90MS tenkova bilo bi raspoređeno u šest indijskih tenkovskih pukovnija na kineskoj granici.
*: ruska vojska je tokom 2012. koristila 436 T-90A i 307 T-90 tenkova.
*: Sirijska vojska koristi T-90 tenkove koje je dobila od Rusije za vrijeme ofanzive na Halep 29. novembra 2015.
*: tokom 2010. je naručeno deset T-90S tenkova ukupno vrijednih 30 miliona USD dok je 2011. naručeno dodatnih 30 tenkova

## Reference 
## Vanjski linkovi
*Tenk T-90M Proboj (Televizija Zvjezda - Zvanični kanal) 

Kategorija:Ruski tenkovi