Svemirska prašina

]]

**Svemirska prašina**, poznata i kao **vanzemaljska**, **kosmička** ili **zvjezdana prašina**, jest prašina koja je u svemiru ili koja je pala na Zemlju. Većina čestica svemirske prašine ima veličinu između nekoliko molekula i 0,1&nbsp;mm (100 μm), kao što su mikrometeoroidi. Veće čestice nazivaju se meteoroidi. Svemirska prašina se dalje može razlikovati po svom astronomskom položaju: međugalaktička prašina, međuzvjezdana prašina, međuplanetarna prašina (kao u zodijačkom oblaku) i cirkumplanetarna prašina (kao u planetarnom prstenu). Postoji nekoliko metoda za mjerenje svemirske prašine.

U Sunčevom sistemu, međuplanetarna prašina uzrokuje zodijačku svjetlost. Prašina Sunčevog sistema uključuje prašinu kometa, planetarnu prašinu (kao što je sa Marsa), asteroidnu prašinu, prašinu iz Kuiperovog pojasa i međuzvjezdanu prašinu koja prolazi kroz Sunčev sistem. Procjenjuje se da hiljade tona svemirske prašine svake godine stigne do Zemljine površine, a većina zrna ima masu između 10−16 kg (0,1 pg) i 10−4 kg (0,1 g).

Svemirska prašina sadrži neka složena organska jedinjenja (amorfne organske čvrste materije sa mješanom aromatično-alifatskom strukturom) koje zvijezde mogu prirodno i brzo stvoriti. Manji dio prašine u svemiru je "zvjezdana prašina" koja se sastoji od većih vatrostalnih minerala koji su se kondenzirali kao materija koju ostavljaju zvijezde.

Međuzvjezdane čestice prašine sakupila je svemirska letjelica Stardust, a uzorci su vraćeni na Zemlju 2006.

## Proučavanje i značaj 
Svemirska prašina nekada je samo smetala astronomima, jer zaklanja objekte koje su željeli posmatrati. Kada je počela infracrvena astronomija, uočeno je da su čestice prašine značajne i vitalne komponente astrofizičkih procesa. Njihova analiza može otkriti informacije o pojavama poput formiranja Sunčevog sistema. Na primjer, svemirska prašina može uzrokovati gubitak mase kada se zvijezda bliži kraju svog života, igrati ulogu u ranim fazama formiranja zvijezda i može formirati planete. U Sunčevom sistemu, prašina igra glavnu ulogu u zodijačkoj svjetlosti, Saturnovom B prstenu, vanjskim difuznim planetarnim prstenima okoJupitera, Saturna, Uranua i Neptuna i kometama.

Interdisciplinarno proučavanje prašine objedinjuje različite naučne oblasti: fiziku (fizika čvrstog stanja, elektromagnetnu teoriju, fiziku površine, statističku fiziku, termičku fiziku), fraktalnu matematiku, površinsku hemiju na zrncima prašine, meteoritiku, kao i sve grane astronomije i astrofizike. Ova različita istraživačka područja mogu se povezati sljedećom temom: čestice svemirske prašine evoluiraju ciklično; hemijski, fizički i dinamički. Evolucija prašine prati puteve na kojima Univerzum reciklira materijal, u procesima analognim svakodnevnim koracima recikliranja s kojima su mnogi ljudi upoznati: proizvodnja, skladištenje, prerada, sakupljanje, potrošnja i odlaganje.

Posmatranja i mjerenja kosmičke prašine u različitim regijama pružaju važan uvid u procese recikliranja Univerzuma; u oblacima difuznog međuzvjezdanog medija, u molekularnim oblacima, u okozvjezdanoj prašini mladih zvjezdanih objekata i u planetarnim sistemima kao što je Sunčev sistem, gdje astronomi razmatraju prašinu u njenom najrecikliranijem stanju. Astronomi akumuliraju posmatračke 'snimke' prašine u različitim fazama njenog života i s vremenom formiraju potpuniju sliku o složenim koracima recikliranja svemira.

Parametri kao što su početno kretanje čestice, svojstva materijala, interakcija plazme i magnetnog polje određivali su dolazak čestice prašine na detektor prašine. Mala promjena bilo kojeg od ovih parametara može dati značajno drugačije dinamičko ponašanje prašine. Stoga se može saznati odakle je taj objekt došao i šta je u intervenirajućem mediju.

## Reference 
Kategorija:Svemirska prašina
Kategorija:Astronomski objekti
Kategorija:Planetologija