Grgur Nikolić

**Grgur (Vukosalić) Nikolić** (1403-1436), humski vlastelin, knez, otac Vukoslav Nikolić, brat Radoje Nikolić, sinovi Vuk i Vukašin Nikolić (Grgurović), imao je sestru koja se udavala 1403. godine.

Grgur (Vukosalić) Nikolić sin je Vukoslava Nikolića. Njegov otac Vukoslav stradao je u bosansko-dubrovačkom ratu 1403. godine. Novembra 1403. godine Dubrovčani javljaju Grguru Nikoliću da njegovi ljudi mogu doći u Ston da urede grob njegovog oca Vukoslava (da stave ploču na očev grob). To je prva jasna informacija o Grguru Nikoliću koji je poslije oca preuzeo upravljanje porodicom. Krajem 1403. godine Grgur je udavao sestru čije ime nije navedeno a zabilježeno je da je u Dubrovniku zbog toga nabavljao poklone i svadbenu opremu.

Područje kojim je gospodario Grgur Nikolić prostiralo se na lijevoj obali Neretve kako se to može vidjeti iz informacije iz početka 1412. godine. Konkretnije to je područje župe Popovo i Žaba. Najčešće su u izvorima informacije koje govore o ljudima Grgura Nikolića sa područja Popova. Marta 1417. godine Radovac Stojčić iz Popova, čovjek Grgura Nikolića obavezao se Vidoju Bogosaliću iz Poljica, inače čovjeku dubrovačkog vlastelina Nikolina Gundulića i braće, da će dati dva perpera i četiri groša do praznika svetog Jurja a radi plaćanja trećine krave koju je opljačkao zajedno sa braćom Miroslavom i Radojkom Brajkovićem iz Šćenice, inače ljudima vlastelina Vukoslava Jamometića. Krajem 1419. godine podignuta je tužba protiv sinova Branka Miolčića braće Milobrata, Miokana i Miloša (Brankovića), ljudi Grgura Nikolića zbog pljačke tri vola i svinje u Popovu. Novembra 1421. godine podignuta je tužba protiv Budeča Petkovića, braće Bogavca i Bogete Sedlarića i Dobrašina Petkovića, ljudi Grgura Nikolića iz Popova zbog pljačke novca i stvari te ranjavanja izvršenog kod Vjetrenice. Decembra 1421. godine braća Novak i Pavle Cvjetković iz Popova, ljudi kneza Grgura Nikolića optuženi su za pljačku magarca vrijednosti osam perpera. Septembra 1424 Miobrat Gušić iz Popova, čovjek kneza Grgura Nikolića primio je od dubrovačkog vlastelina Teodora Prodanelića na uzgoj i zajedničku zaradu 20 košnica pčela. Maja 1426. godine Vlatko Vrljavić iz Popova, čovjek Grgura Nikolića optužen je za ubistvo konja dubrovačkog vlastelina Ivana Crijevića a koji je bio na uzgoju kod Krasoja Popovića. Sredinom januara 1428. godine u jednoj tužbi spomenuti su Stjepan Milatović, Milić Tomašević, braća Radonja, Radovac, Vukša i Vukašin Vojsalić, braća Dobrilo i Doberko Miokanić, braća Kerman i Bagilj Pribienović, braća Radovac i Radojko Strešimirović, svi iz Popova, ljudi kneza Grgura Nikolića. Januara 1429. godine za tešku pljačku i ranjavanje izvršeno u Ostružnici na granici sa Novim zemljama optuženi su braća Radivoj i Radoslav Rakčić, Radelja Bičetić, Božidar Lilković, Radivoj Radosalić i Radivoj Rusan, ljudi Grgura Nikolića iz Popova. Rahac i njegov sin Vrnjas iz Popova, ljudi Grgura Nikolića optuženi su oktobra 1433. godine da su ukrali vola u Popovu. Decembra 1433. godine Radosav Tvrtković, Milovac Lilković i Radovac Dobrovojević iz Popova, ljudi kneza Grgura Nikolića optuženi su za pljačku tri ovce.

Česte su i informacije o ljudima kneza grgura Nikolića iz pojedinih naselja, naročito u okviru Popova. Svoje ljude Grgur Nikolić imao je u naselju Grebci, u popovskoj Površi na granici sa Dubrovnikom kod Osojnika. Krajem novembra 1422. godine spominje se njegov čovjek Novak Ilić iz sela Grebci koji je primio stoku (svinje) na čuvanje i uzgoj od dubrovačkog vlastelina Laurencija Sorkočevića. Marta 1428. godine podignuta je tužba protiv braće Radiča, Radoja i Radoslava Vuković, Radojka Božićković, Vukše Grubić i Radovca Ilić iz sela Grebci zbog teškog napada izvršenog u Slivnici i na granici kod Osojnika.   Decembra 1426. godine podignuta je tužba zbog pljačke vola Ratka, sina Bogdana Radovanića zvanog Grande (Veliki), a koji je bio na čuvanju i uzgoju kod Radoja Belenića iz Površi, čovjek Grgura Nikolića. Iz Površi su i Bogdan Radivojević i Mladen Stanihnić ljudi grgura Nikolića koji su optuženi marta 1427. godine za pljačku jednog vola. Radivoj Bogošević, Cvjetko Dobrovojković i Branko Gojković iz Mišljena, ljudi Grgura Nikolića optuženi su oktobra 1434. godine za pljačku izvršenu u Mišljenu. Braća Ljuben Tolil Bogmilović, ljudi Grgura Nikolića u tužbi iz septembra 1418. godine bili su svjedoci za pljačku izvršenu u Dubljanima . Vukas Kovilović iz Slavkovića iz Orašja, čovjek kneza Grgura Nikolića oktobra 1426. godine primio je od dubrovačkih vlastelina braće Nikole i Marina Prodanelića sporazumno četiri krave na čuvanje i uzgoj.. U tužbi iz decembra 1419. godine spomenuti su braća Bogdan i Radak Milišić iz Prosijeka, Pribio Petrović iz Šćenice i Vladoje Cvjetković iz Golubinca, svi ljudi Grgura Nikolića. Godine 1434, spomenut je kao čovjek Grgura Nikolića Dobrosav Miomanović iz Zavale  ,  novembra 1423. godine Ivan Pripković iz Oraha ,  marta 1433 godine Ivko Radašinović iz Poljica , oktobra 1423, godine Mladen Vraničić iz Hotnja  ,  novembra 1426. godine braća Vlatko i Umiljen Vrlačić iz Žakova   , juna 1423. godine braća Vlatko, Mladien, Milihna i Vlađ Stanihnić  zvani Slavogostić iz Jasenica . Dobrilo Budojević, Ljubiša Stojković, Nadihna Tomašević i Perkiam Sematović, označeni su januara 1436. godine kao ljudi knezova Grgurevića iz Zavale i Velike Vasi. . Sa područja Slivna su Vukac Dragošević spomenut marta 1406. godine  i Pervinac Zapović spomenut septembra 1411. godine.

Nikolići su na svojim posjedima za vazale imali i Vlahe. Očuvane su informacije za Vlahe Kutloviće. Juna 1425. godine spomenuti su Rakoje Božićković i Vukašin Vojsalić, vlasi Kutlovići, ljudi kneza Grgura Nikolića. Oni su optuženi od strane Konavljana zbog pljačke i ranjavanja.   Grgur Nikolić imao je svoje ljude vlahe na području Žakova u Popovu.   Poznato je da su tamo bili Vlasi Bobani.

Od 1414. godine Nikolićima je opet pripalo pravo na ubiranje mogoriša, godišnjeg tributa kojeg su Dubrovčani plaćali za korištenje zemlje i vinograda na području Popova. Mogoriš je njima isplaćivan uz odobrenje bosanskog kralja. Primjer za kompletnu procedure podizanja mogoriša jeste dolazak Radoslava Ivanovića, poslanika Grgura Nikoliića 1436. godine kada tribute podiže za sedam godina.

Grgur Nikolić je iskoristio sukob Pavlovića i Kosača te osmanske upade u Bosnu i uveo carine pred Stonom koje ranije nisu postojale. Bosanski kralj Stjepan Ostoja boraveći u Bišću marta 1418. g. ukida navedenu carinu: „koju im je postavio car’nu Gr’gur Nikolik u Popovu”   Pritješnjen Grgur Nikolić je morao ukinuti spornu carinu jula 1418. godine  Grgur je pokušavao da se oslobodi moćnoga susjeda i seniora vojvode Sandalja Hranića Kosače, ali mu to nije uspijelo. Njegovi napori 1414-1420. godine bili su bezuspješni i na kraju se morao pomiriti sa svojim seniorom. Poslije Sandaljeve smrti 1435. godine Grgur i njegov brat Radoje ostali su vjerni Stjepanu Vukčiću Kosači.

Grgur Nikolić je umro jula 1436. godine. Krajem mjeseca jula 1436. godine Dubrovčani izražavaju saučešće nasljednicima zbog smrti Grgura Nikolića.

## Reference 
## Literatura
* Михаило Динић, Хумско-требињска властела, Српска академија наука и уметности, Посебна издања 397, Одељење друштвених наука 54, Београд 1967.

Kategorija:Nikolići