Grudni pršljenovi

**Grudni pršljenovi** – kod kičmenjaka – čine srednji segment kičmenog stuba, između vratnih i slabinskih pršljenova.
Posebno zbog slobodnog kopiranja starih javnih domena verzije, Grayove anatomije, još uvijek se susreće stari termin, koji je odavno zastario i dovodi u zabludu, a označava se kao leđna kičma.

Po posvojeničkim nazivima, opisuju se i kao toraksni ili torakalni pršljenovi.

Kod ljudi, ima dvanaest grudnih pršljenova slabinske srednje veličine, u odnosu na vratnih i slabinskih. Velčina im raste prema slabinskim; donji su mnogo veći od gornjih. Razlikuju se po prisuatvu površina za zglobljavanja na stranama tijela pršljena sa glavama rebara i površima na poprečnim nastavcima kod svih, osim jedanaestog i dvanaestog, za zglobljavanje sa rebarni kvrgama. Prema konvenciji, toraksni pršljenovi su T1-T12, a prvi (T1) nalazi se najbliže lobanji, a numeriranje ostalih ide niz kičmu prema slabinskom dijelu.

## Opća obilježja
Kao opće karakteristike, uzimaju se on drugog do osmog grudnog pršljena. Prvi i deveti do dvanaestog imaju određene posebnosti.

*Tijela pršljena u sredini regije grudnog koša, su u naprijed-nazadm kao i poprčno. Na krajevima grudne regije, oni liče na vratne i slabinske pršljenove. Oni su nešto deblji iza nego ispred, a iznad i ispod su obostrano konveksni ispred, duboko udubljeni iza, a malo suženi bočno i ispred. Oni predstavljaju, na obje strane, dva primarna demi-aspekta, jedan iznad, u blizini koren peteljke, a drugi ispod, ispred donjeg kičmenog urza. Ovi su prekriveni hrskavicom u ranim fazama, a kada su pršljenovi međusobno zglobljeni, uz učešće međuprpljenske vlaknaste hrskavice, imaju ovalne površine za prijem glava rebara..
thumb|500px|Grudni (toraksni) pršljenovi
Peteljke pršljenskih lukova su usmjerene unazad i malo gore, a donji pršljenski urezi su velikih dimenzija i dublji nego u bilo kojoj drugoj regiji kičmenog stuba..

*Ploče ili lamine pršljenskog luka su široke, debele, i uvučene&nbsp;– to jest, one se preklapaju u podnožju pršljenova kao pločice na krovu i povezuju sa peteljkom da okružuju i štite kičmenu moždinu.
*Međupršljenski otvori su mali i okrugli, po dva na svakoj međupršljenskoj razini; jedan za desni, a drugi za lijevi izlazeći korijen živca.
Pršljenski otvorri su veliki zadnji otvori na pršljenskom tijelu, poznati i kao *kičmeni kana *. Sadrži i štiti kičmenu moždinu u grudnoj razini.

*Trnoliki nastavci su dugi, trouglasti na vjenačnoj strani, usmjeren ukoso prema dolje, izlazeći iz lamine i završavajući se u kvržičastom kraju. Ovi nastavci se preklapapaju, od petog do osmog, ali manje koso usmjereni iznad i ispod.
*Gornji zglobni nastavci su tanke koštane ploče koje se projiciraju prema naprijed naprijed od sučeljavanjima peteljke i lamine; njihove zglobne površine su praktično ravne, a usmjerene prema unazad i malo bočno i gore.
*Donje zglobne površine su spojene u velikoj mjeri sa laminom, a projiciraju se malo izvan njihove donje granica; njihove površine su usmjerene naprijed i malo medijalno i prema dolje.
*Poprečni nastavci izlaze od luka iza i iznad gornjih zglobnih nastavaka i peteljke. Oni su debeli, snažni i velike dužine, usmjereni koso unazad i bočno, a svaki završava u stisnustim krajem, koji je na prednjoj strani mala, konkavna površina, za zglobljavanje sa glavom rebra.

## Obilježja nekih pršljenova
mini|300px|Grudni pršljenovi
Ggrudni pršljenovi kojih ima 12, zglobljavaju se zajedno preko veza koje se označavaju kao :
*međupršnjenski ili intervertebralni disk;
* gornji i donji zglobni nastavci;
*zajedničkim kičmeni ligament.
Oni imaju opštu strukturu kičmenog pršljena, ali sa specifičnim oznakama:
*gotovo cilindrično tijelo imaju sa svake strane na zadnjem dijelu periferije, dvije promarne površine, gornju i donju, polumjesečastog oblika za zglob sa glavom rebra;
* zaobljene i horizontalne peteljke više uvučene u donjem rubu;
*gornji zglobni nastavak s ravnom površinom unazad, izvan i iznad;
*donji zglobni nastavci čija je površina orijentirana naprijed, prema dolje i prema unutra;
*relativno velik poprečni nastavci sa površinom za zglobljavanje Imaoci sa kvrgom glave rebra;
*dugu trnoliki nastavak, debeo i nagnut oko 60 ° u odnosu na horizontalni i jednokvržični kraj;
*kičmeni otvor (foramen) koji je cilindričan.
Pokreti unutar regije grudnih pršljenova su ograničeni.
Specifičnosti pojedinih pršljenova su:
* T1 nosi dvije kašikasta nastavka na gornjoj strani tijelo i gornjeg rebarnog zglobljavanja sa cijelom zglobnom površinom glave prvog rebra;
* T10 nema nikakve donje primarne površine:
* T11 i T12 Imaju samo po jednu rebarnu površinu svake strane tijela pršljena za zglobljavanje sa cijelom zglobnom površinom odgovarajuće strane, a poprečni nastavci i su lišeni zglobnih površina;
* T12 ima donji zglobni nastavak sličnan onima kod slabinskih pršljenova:

## Ostale životinje
Kod ostalih životinja, broj grudnih pršljenova uveliko varira; for example, most marsupials have 13, but koalas have only 11. 12 do 15 je uobičajeno kod sisara, sa 18 do 20 kod konja, tapira, nosoroga i slonova, a krajnosti u sisara su neki ljenivci sa 25 i kitovi sa 9 grudnih pršljnova.

## Dodatne slike

Thoracic vertebrae animation.gif|Poćpžaj  grudnih pršljenova
Thoracic vertebrae animation2.gif|Isto. ali lijevo, ali su kosti oko pršljenov polutransparentne
Thoracic vertebrae - close-up - animation3.gif|Oblik  grudnih pršljenova
Thoracic vertebrae lateral7.png|Bočna površina  grudnih pršljenova – desna polovina grudnog skeleta nije prikazaana 
Illu vertebral column.svg|Kičmeni stub
Gray_111_-_Vertebral_column-coloured.png| Kičmeni stub
Gray303.png|Kičmeni lukovi tri grudna pršljena – prednja strana 
Gray314.png|Presjek poprečnorebarnog zgloba os trećeg do devetog grudnog pršljena
Gray82.png| Tipski grudni pršljen – odozgo 
Vertebra toracica.JPG|Grudni pršljenovi – odozgo 
Vertebra toracica inf.JPG| Grudni pršljenovi – odozdo 

## Takošer pogledajte
*Kičma
*Kičmeni pršljen

## Reference
## Vanjski linkovi
* Interactive tool to identify parts
* Photos at University of Utah
* SpineUniverse anatomical diagram

Kategorija:Skeletni sistem
Kategorija:Kosti grudnog koša
Kategorija:Kosti kičmenog stuba