Sve o Evi

***Sve o Evi*** američki je dramski film snimljen 1950; scenarij i režiju je uradio Joseph L. Mankiewicz, a temelji se na kratkoj priči iz 1946. *Evina mudrost*, autorice Mary Orr. U filmu glume Bette Davis, kao Margo Channing, visoko cijenjena, ali ostarjela brodvejska zvijezda. Anne Baxter igra Eve Harrington, mladu obožavateljicu koja pomaže Channing i uvlači se u njen život. George Sanders, Celeste Holm, Hugh Marlowe, Barbara Bates, Gary Merrill i Thelma Ritter također se pojavljuju, a film postaje jedan od najranijih i značajnjih uloga Marilyn Monroe. Hvaljen od kritike u vrijeme izlaska, bio je nominiran za 14 Oscara (rekord koji nije bio oboren sve do 1997. i filma *Titanic*) i osvojio ih je ukupno 6, uključujući i onaj za najbolji film. Zaključno s 2012. godinom, *Sve o Evi* i dalje je jedini film u historiji Oscara koji je dobio četiri nominacije za ženske uloge (Davis i Baxter kao najbolje glumice, Holm i Ritter kao najbolje sporedne glumice). Godine 1990. film je izabran na čuvanje u Nacionalnom filmskom registru Sjedinjenih Američkih Država, a bio je među prvih 50 filmova koji su bili registrirani. *Sve o Evi* pojavio se pod brojem 16 na popisu Američkog filmskog instituta iz 1998. kao jedan od 100 najboljih američkih filmova.

## Radnja 
Na godišnjem banketu Društva Sarah Siddons, dominantni pozorišni kritičar Addison DeWitt, dramatičar Lloyd Richards, njegova supruga Karen, producent Max Fabian i legendarna glumica Margo Channing gledaju kako Eve Harrington prima najprestižniju pozorišnu nagradu. Karen se sjeća kada je Eva po prvi put ušla u njihove živote: jedne kišne oktobarske noći, Karen stiže u pozorište u kojem Margo glumi u Lloydovom komadu; Eve joj prilazi, i izjavljuje da je prisustvovala svakoj Margovoj predstavi. Dirnuta posvećenosti ove mlade žene prema Margo, Karen je odvodi iza pozornice. U Margovoj svlačionici, Eve opisuje svoje djetinjstvo na Srednjem zapadu i njen brak sa Eddiejem, radio tehničarem ratne avijacije koji je poginuo u ratu. Eve objašnjava da joj se život promijenio kad je slučajno vidjela Margo u ulozi u San Franciscu, i kad se pozorište preselilo u New York, Eva ih je slijedila. Režiser Bill Sampson, Margov mlađi ljubavnik, dolazi se pozdraviti prije odlaska u Hollywood kako bi režirao film. Eva prati Margo i Billa do aerodroma, i na taj način se ona njima dopadne te ju je Margo odvela u svoju sobu. Eva se ubrzo nudi kao njena pomoćnica, na nezadovoljstvo Margove sobarice, penzionisane vodviljske zabavljačice Birdie Coonan. Međutim, njihov odnos postaje napet, kada Eve organizira rođendansku zabavu kao dobrodošlicu za Billa ali ništa ne govori Margo o tome. Te noći na zabavi, Margo i Bill se svađaju zbog Eve, a on se ruga Margo zbog njene ljubomore i nesigurnosti zbog njene dobi.

Napetost između njih eskalira kad gosti počinju da dolaze, i Margo se napija i postaje preosjetljiva. Max odvodi Margo ustranu i kaže joj da je napravio glupost što je pristao na audiciju sa Addisonovom ljubavnicom, očaravajućom gospođicom Casswell a Margo obećava da će popričati s njom. Ona tada pita Maxa da dadne Evi posao u svojoj kancelariji. U međuvremenu, Eva kaže Karen da bi voljela da zamijeni Margovu glumicu koja je trudna, a Karen obećava da će razgovarati sa Maxom. Na dan audicije gospođice Casswell, Margo dolazi kasno i susreće se sa Addisonom u foajeu pozorišta. Addison joj kaže da se gospođica Casswell već priprema zajedno sa Margovom zamjenom, Eve, dodavši da Eve glumi briljantno. Margo se žestoko svađa sa Lloydom i optužuje Billa da je preko veze ubacio Eve. Kad su se osamili, Bill pita Margo da se uda za njega, ali kao i mnogo puta prije ona kaže ne, i on zatim odlazi. Lloyd ide kući i galami na  Karen zbog Evine izvedbe, i dodaje da čezne da Margo zauzme njeno mjesto. Podsjećajući da imaju dogovoreno da provedu vikend u prirodi sa Margo, Karen dolazi do ideje da nauči Margo lekciju, i onda poziva Eve.
Na kraju napetog vikenda, Lloyd i Karen voze Margo do željezničke stanice kada automobilu iznenada ponestaje goriva. Dok Lloyd ide po pomoć, Margo se izvinjava Karen zbog njenog lošeg ponašanja a Karen izgleda da je pogođena krivnjom. Eva nastavlja sa Margovom ulogom te noći, u prisustvu Addisona i nekoliko drugih kritičara, svi su pozvani to poslijepodne. Nakon predstave, Addison ide iza pozornice i čuje Eve kako u svojoj svlačionici nudi svoju predstavu Billu. Kad je Bill odbija, Addison dolazi i nudi da joj pomogne promovirati karijeru. Sljedećeg dana, Addisonova kolumna pjeva hvalospjeve o Eve i pravi podrugljive primjedbe o "ostarjeloj" glumici koja igra mladenačke uloge. Bill se vraća Margovoj i tješi je. Kasnije, Lloyd kaže Karen da bi volio odmah pokrenuti svoju sljedeću predstavu, sa Evom kao "Cora", koja je bila uloga Margove. Te večeri, nakon koncerta, Lloyd i Karen pridružuju se Billu i Margovoj u Cub Room, a Bill najavljuje da su on i Margo zaručeni. Konobar donosi hitnu poruku od Eve, tražeći od Karen da se vidi sa njom u toaletu. Eva pita za glavnu ulogu u Lloydovom novom komadu, dodajući da će Addison napisati istinu o propuštenim Margovim ulogama ako njen zahtjev nije ispunjen. Karen se razočarana vraća stolu, i onda čuje kako Margo izjavljuje da ne želi igrati ulogu "Core".

U noći otvaranja predstave u New Havenu, Eve kaže Addisonu da je Lloyd imao namjeru da je oženi i da napusti Karen. Na Evino iznenađenje, Addison hladno stavlja veto na njene planove, rekavši kako je otkrio njenu skandaloznu prošlost, te da mu je Karen rekla o njenom pokušaju ucjene. Addison joj govori da Karen pripada njemu, što Eva teško podnosi. Nazad na svečanosti dodjela nagrada, Eva drži skromni govor i obećava da će se vratiti u pozorište nakon njenog nastupa u Hollywoodu. Nakon banketa, Eva je umorna i depresivna, i vraća se u svoj stan, gdje zatiče mladu ženu po imenu Phoebe, koja je čeka u njenoj sobi. Phoebe kaže da je ona predsjednik jednog od Evinih klubova obožavalaca i je došla podzemnom željeznicom iz Brooklyna u nadi da će se sresti sa svojim idolom. Kad zazvoni zvono na vratima, iscrpljena Eva traži od Phoebe da se pobrine o stvarima. Phoebe otvara vrata Addisonu, koji je donio Evinu nagradu, koja je ostala u taksiju, i unosi je u spavaću sobu. Milujući nagradu s odlučnim sjajem u oku, Phoebe probava Evin ogrtač, stoji pred ogledalom, pozira i klanja se.

## Uloge 
* Bette Davis - Margo
* Anne Baxter - Eve
* George Sanders - Addison DeWitt
* Celeste Holm - Karen
* Gary Merrill - Bill Simpson
* Hugh Marlowe - Lloyd Richards
* Gregory Ratoff - Max Fabian
* Barbara Bates - Phoebe
* Marilyn Monroe - gđa. Casswell
* Thelma Ritter - Birdie 
## Nagrade 
### Oscari 
* Oscar za najbolji film
* Joseph L. Mankiewicz - Oscar za najbolju režiju
* George Sanders - Oscar za najbolju sporednu mušku ulogu
* Edith Head, Charles Le Maire - Oscar za najbolji kostim
* Thomas T. Moulton - Oscar za najbolji zvuk
* Joseph L. Mankiewicz  - Oscar za najbolji adaptirani scenarij  
### *Zlatni globus* 
* Joseph L. Mankiewicz - Najbolji scenarij 
### BAFTA 
* Najbolji film
### Ostale nagrade 
* Bette Davis - najbolja glumica - Kanski filmski festival
* Joseph L. Mankiewicz - specijalna nagrada žirija - Kanski filmski festival
* Joseph L. Mankiewicz - nagrada Udruženja američkih režisera
* Bette Davis - najbolja strana glumica - nagrada Udruženja filmskih kritičara Italije
* Najbolji film - nagrada Udruženja filmskih kritičara New Yorka
* Bette Davis - najbolja glumica - nagrada Udruženja filmskih kritičara New Yorka
* Joseph L. Mankiewicz - najbolji režiser - nagrada Udruženja filmskih kritičara New Yorka
* Joseph L. Mankiewicz - najbolji scenarista - nagrada Udruženja američkih pisaca

## Zanimljivosti 
* Claudette Colbert isprva je dobila ulogu Margo Channing, ali je pretrpjela napuknuće pršljena tokom snimanja filma Troje su došli kući i zatim se morala povući. Bette Davis je dobila ulogu, iako šef studija 20th Century Foxa Darryl F. Zanuck i Davis nisu nikako mogli podnijeti jedni druge.
* Darryl F. Zanuck imao je u mislima Marlene Dietrich, kao Margo Channing, Jeanne Crain kao Eve Harrington, i José Ferrera kao Addisona DeWitta. Režiser Joseph L. Mankiewicz je imao rani listu za ulogu Margo Channing koja je uključivala Claudette Colbert i Gertrude Lawrence. Kad je Crain zatrudnjela, Mankiewiczev konačni izbor za ulogu Eve Harrington je pao na Anne Baxter, jer ona je bila puno energičnija od Crainove. Ostale glumice koje su također bile u konkurenciji za ulogu Margo Channing, bile su Tallulah Bankhead, Susan Hayward i Donna Reed.
mini|Bette Davis i George Sanders – slika sa snimanja filma
* Za vrijeme snimanja filma, brak Bette Davis sa Williamom Grantom Sherryjem je bio u procesu raspadanja. Njen hrapavi glas u filmu je u velikoj mjeri zbog činjenice da su joj se povrijedile krvne žile u grlu zbog vikanja na njenog tadašnjeg supruga tokom jedne od njihovih mnogih svađa. Mankiewiczu se sviđao njen glas, tako da nije bilo potrebe da Davis mijenja boju glasa.
* Zsa Zsa Gabor dolazila je na snimanje zato što je bila ljubomorna na njenog supruga Georgea Sandersa tokom njegovih scena s mladom bezazlenom plavušom po imenu Marilyn Monroe. 
* Ingrid Bergman je bila još jedna glumica koja je imala ponudu za ulogu Margo Channing, ali ona se tada zaljubila u italijanskog režisera Roberta Rossellinija i nije htjela napustiti Italiju.
* Godine 1970. priča je adaptirana u brodvejski mjuzikl pod nazivom "Aplauz", a 1973. adaptirana je za TV film (Aplauz). Lauren Bacall je igrala Margo Channing. Kad je Bacallova napustila šou, glumica koja je preuzela ulogu je bila Anne Baxter, koja je igrala ulogu Eve u filmu.
* Film zauzima prvo mjesto sa najviše nominacija za Oscara sa 14 nominacija, i tako postavio rekord koji je dostigao samo film Titanic.
* Originalna priča "Mudrost Eve" se pojavila u "Cosmopolitan" magazinu 1946, a producirana je kao radio drama za NBC - ali svaki studio je odbacivao priču kao filmski projekt. Na kraju Fox je otkupio prava za 3.500 američkih dolara bez ikakvih ograničenja. Joseph L. Mankiewicz je kombinovao "Mudrost Eve“ sa pričom koju je on pisao o glumici koja se sjeća svog života kada je primala nagradu.
* Prema režiserovoj listi glumaca, budući stanari Bijele kuće Ronald Reagan i Nancy Davis bili su planirani za uloge Billa Sampsona i Eve Harrington.
* Bette Davis je priznala kasnije da je uloga koju joj je dodijelio Joseph L. Mankiewicz u ovom filmu spasila njenu karijeru od zaborava, nakon niza neuspješnih filmova. Rekla je u intervjuu 1983, "On me je uskrsnuo iz mrtvih."
* Bette Davis se zaljubila u Garyja Merrilla tokom snimanja ovog filma, a vjenčali su se u julu 1950, samo nekoliko sedmica nakon završetka snimanja. Usvojili su djevojčicu, koju su nazvali Margot.
* Citat iz filma: "Vežite pojaseve. Bit će burna noć" proglašen je kao broj 9 od ukupnog broja filmskih citata Američkog filmskog instituta.
* Bette Davis je snimila sve svoje scene za 16 dana.
* Iako je većina muzike originalna muzika Alfreda Newmana, muzika tokom scene u autu sa Karen i Margo je instrumentalna verzija "Liebestraum" ("Ljubav je san") Franza Liszta, ista ona muzika koju pijana, sentimentalna Margo traži da joj klavirista svira iznova i iznova tokom scene zabave. Smiješno je da kada ona opet čuje tu istu melodiju u autu (sada potpuno trijezna, naravno), ona kritikuje muziku kao "jeftinu sentimentalnost" i brzo je isključuje.
* Lik kojeg glumi Marilyn Monroe zove se gđica Casswell; Caswell je srednje ime Mary Orr, autorice kratke priče na kojoj se film temelji.
* Ironija je da je Joseph L. Mankiewicz znao vrlo malo o pozorišnom svijetu. Ali ipak, on je stvorio jedan od velikih klasika o tom svijetu. 
* Celeste Holm je tek nedavno napustila 20th Century Fox nakon spora oko ugovora sa Darrylom F. Zanuckom. koji ju je kraju ponovo zaposlio na Mankiewiczevo insistiranje. 
* Nakon što je saznao da je Bette Davis dobila ulogu, jedan od njenih bivših režisera, Edmund Goulding, nazvao je Mankiewicza i upozorio ga da će ga ona samljeti u fini prah. U stvari, Mankiewicz je otkrio da je ona bila jedna od najprofesionalnijih i najposlušnijih glumica s kojima je ikada radio.

## Kritike 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Filmovi iz 1950.
Kategorija:Filmovi na engleskom jeziku
Kategorija:Američki filmovi
Kategorija:Američki crno-bijeli filmovi
Kategorija:Američki dramski filmovi
Kategorija:Američki satirični filmovi
Kategorija:Filmovi u režiji Josepha L. Mankiewicza
Kategorija:Filmovi zasnovani na istinitim događajima
Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolju režiju
Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolju sporednu mušku ulogu
Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolji adaptirani scenarij
Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolji kostim
Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolje miksanje zvuka
Kategorija:Filmovi s radnjom u New York Cityju
Kategorija:Filmovi s radnjom u Connecticutu
Kategorija:Filmovi snimljeni u Connecticutu
Kategorija:Filmovi o glumcima
Kategorija:Filmovi o pozorištu
Kategorija:Filmovi 20th Century Foxa
Kategorija:Filmovi u Nacionalnom filmskom registru Sjedinjenih Američkih Država