open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sibiu (okrug)

**Sibiu** () je jedan od 41 okruga Rumunije. Nalazi se u centralnom dijelu države, unutar historijske regije Transilvanije. 
Prostire se na površini od 5.432&nbsp;km2 i okrug je srednje veličine. Prema podacima od 31. 10. 2011. godine u okrugu je živjelo 375.992 stanovnika. Prosječna gustina je 69 stanovnika po km2 i niža je u odnosu na nacionalni prosjek.

Glavni i najveći grad je Sibiu.

## Geografija 
Na jugu okruga nalazi se Karpatsko gorje (Južni Karpati) s planinom Făgăraș (s vrhom iznad 2500 m), Lotru i Cindrel koje čine do 30% površine okruga. Rijeka Olt protiče kroz planinske predjele okruga Sibiu, formirajući jednu od najfrekventnijih saobraćajnih veza između Transilvanije i Vlaške. Na sjevernoj strani se nalazi Transilvanijska visoravan.

Najvažnije rijeke koje protiču kroz okrug su Olt na jugu s glavnim pritokama Cibin i Târnava na sjeveru.

Graniči sa sljedećim rumunskim okruzima: Mureș na sjeveru, Brașov na istoku, Argeş na jugoistoku, Vâlcea na jugu i okrugom Alba na zapadu.

## Demografija 
Prema popisu stanovništva Rumunije zaključno sa 31. 10. 2011. u Okrugu je živjelo 375.992 stanovnika što je prosječna gustina od 69 stanovnika po km2.

Etnički sastav stanovništva bio je sljedeći:
* Rumuni - 91,25%
* Romi – 4,76%
* Mađari – 2,89%
* Nijemci (Transilvanijski Saksoni) – 1,09%
* ostali – 0,1%

Prema stepenu urbanizacije Okrug Sibiu je 5. u Rumuniji sa 277.574 stanovnika u urbanim naseljima (ili 65,8%) i 144.150 (34,2%) stanovnika koji žive u ruralnim naseljima.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica okruga

Sibiu
Kategorija:Sibiu (okrug)
Radovan Višković

**Radovan Višković** (Milići, 1. februar 1964) jest bosanskohercegovački i srpski političar i bivši predsjednik Vlade Republike Srpske od 2018. do 2025. Potpredsjednik je Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD), te bivši zastupnik u Narodnoj skupštini Republike Srpske od 2006. do 2018.

## Raniji život 
Višković je rođen 1. februara 1964. godine u mjestu Buljevići kod Vlasenice, koje danas pripada općini Milići. Nakon završetka osnovne škole u Sarajevu steče zvanje saobraćajnog tehničara. Nakon toga studira na Saobraćajnom fakultetu Univerziteta u Sarajevu (smjer drumski transport), gdje je diplomirao 1990. Postdiplomske studije je završio 2005. godine na Tehničkom fakultetu u Zvorniku, a 2015. je doktorirao na Saobraćajnom fakultetu u Doboju.

Po završetku studija Višković postaje asistent na Saobraćajnom fakultetu u Sarajevu, posao kojeg obavlja sve do početka rata u Bosni i Hercegovini. 1996. se zaposluje u kompaniji Boksit u rodnim Milićima, gdje je prije preuzimanja dužnosti premijera RS bio izvršni direktor za sektor saobraćaja.

## Politička karijera 
Radovan Višković je dugogodišnji član Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD), koji ga je 2004. kandidovao za mjesto odbornika u Skupštini općine Milići. Na lokalnim izborima uspio je osvojiti dovoljno glasova za ulazak u lokalni parlament.

Dvije godine kasnije, na Općim izborima u BiH 2006. godine, uspješno je se kandidovao na mjesto zastupnika u Narodnoj skupštini Republike Srpske (NS RS). Višković se i na idućim izborima uspjeva izboriti za mjesto u NSRS. Od 2010. godine bio je nosilac liste SNSD-a za svoju izbornu jedinicu 7, a poslije općih izbora 2014. postao je i predsjednik kluba zastupnika svoje stranke u entitetskom parlamentu.

Na zadnjim općim izborima 2018. godine, Višković je osvojio rekornih 11.725 ličnih birača, te je preko kompenzacione liste po četvrti put uspio osvojiti mandat u NSRS-u. Nakon objave rezultata, član Predsjedništva BiH i predsjednik SNSD-a Milorad Dodik je saopštio da bi Radovan Višković trebao preuzeti dužnost novog predsjednika Vlade Republike Srpske. 20. novembra 2018. je izabran za mandatara nove vlade RS.

## Privatni život 
Radovan Višković je pravoslavne vjere, oženjen i otac dvoje djece.

## Reference 
Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Političari Saveza nezavisnih socijaldemokrata
Kategorija:Rođeni 1964.
Kategorija:Biografije, Milići
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Političari Republike Srpske
Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Sarajevu
Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Istočnom Sarajevu
Saziv Vijeća ministara Bosne i Hercegovine (Zoran Tegeltija)

Nakon općih izbora 2018. u Bosni i Hercegovini, izabrani su novi članovi trinaestog saziva Vijeća ministara Bosne i Hercegovine, a za predsjedavajućeg je izabran Zoran Tegeltija, član Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD). Osim njega izabrano je još devet ministara i njihovi zamjenici.

## Članovi 
Članovi Vijeća ministara su:

## Također pogledajte 
* Vijeće ministara BiH
* Spisak predsjednika vlada Bosne i Hercegovine
*Zoran Tegeltija
*Ministarstvo vanjske trgovine i ekonomskih odnosa Bosne i Hercegovine
*Ministarstvo finansija i trezora Bosne i Hercegovine
*Ministarstvo civilnih poslova Bosne i Hercegovine
*Ministarstvo pravde Bosne i Hercegovine
*Ministarstvo vanjskih poslova Bosne i Hercegovine
*Ministarstvo komunikacija i prometa Bosne i Hercegovine
*Ministarstvo za ljudska prava i izbjeglice Bosne i Hercegovine
*Ministarstvo sigurnosti Bosne i Hercegovine
*Ministarstvo sigurnosti Bosne i Hercegovine

## Vanjski linkovi 
* Zvanična stranica Vijeća ministara Bosne i Hercegovine

## Reference 
13
Kategorija:Vlade osnovane 2019.
Kategorija:2019. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:2020. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:2021. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:2022. u Bosni i Hercegovini
Kategorija:2023. u Bosni i Hercegovini
Somatska hipermutacija

**Somatska hipermutacija**  (**SHM**) je ćelijski mehanizam pomoću kojeg se imunski sistem prilagođava novim stranim elementima koji se suočavaju s njim (npr. mikrobi), kao što je vidljivo tokom promjene klase imunoglobulina. Glavna komponenta procesa sazrevanja afiniteta, SHM diversificira B-ćelijske receptore koji se koriste za prepoznavanje stranih elemenata (antigena) i omogućava imunskom sistemu da prilagodi svoj odgovor na nove prijetnje tokom životnog vijeka organizma. Somatska hipermutacija uključuje programirani proces mutacije koji utiče na varijabilne regije imunoglobulinskih gena. Za razliku od germ-mutacija, SHM utjiče samo na pojedine organizme imunske ćelije, a mutacije se ne prenose u potomstvo organizma. Pogrešna somatska hipermutacija je vjerovatni mehanizam u razvoju ćelijskih limfoma i mnogih drugih kancera.

## Ciljanje 
Kada B-ćelija prepozna antigen, ona se stimulira za dijeljenje  (ili proliferacij). Tokom proliferacije, lokus receptora B-ćelije prolazi kroz iznimno veliku brzinu somatskih mutacija koja je veća za bar  105–106 veća od normalne mutabilnosti u genomu. Sveukupni rezultat procesa hipermutacije postiže se ravnotežom između popravljanja grešaka i popravka visoke vjernosti koplementiranja. Ova usmjerena hipermutacija omogućava izbor B-ćelija koje eksprimiraju imunoglobulinske receptore koji imaju poboljšanu sposobnost prepoznavanja i vezivanja određenog stranog antigena.

## Također pogledajte
* Sazrevanje afiniteta
* Anergija
* Imunski sistem
* Imunoglobulin

## References
## Vanjski linkovi
* 

Kategorija:Imunološki sistem
Kategorija:Antitijela
Fagocit

neutrofila pomoću skenirajućeg elektronskog mikroskopa u procesu fagocitoze *Bacillus anthracis*, bakterije antraksa (narandžasto)]]
**Fagociti** su bijela krvna zrnca koja štite organizam putem razgradnje (fagocitozom) štetnih stranih čestica, bakterija, i mrtvih ili umirućih ćelija. Imenovane su prema latiniziranim grčkim riječima *phagein* =da jede + *-cit* = sufiks za „ćeliju“. Esencijalno su značajni za borbu protiv infekcija i za naknadnu imunost. Fagociti su važni širom životinjskog carstva i visoko su razvijeni kod kičmenjaka. Jedan litar ljudske krvi sadrži oko šest milijardi fagocita. Fagocite je otkrio 1882 Ilja Iljič Mečnikov dok je studirao larve morske zvezde. Mečnikov je nagrađen za ovo otkriće Nobelovom nagradom za fiziologiju ili medicinu 1908. godine. Fagocite imaju  mnoge vrste organizama. NekI ameboidi se ponašaju kao makrofagni fagociti, što sugerira da su se fagociti pojavili rano tokom evolucije živih bića.

Kod čovjeka i životinja, fagociti se nazivaju „profesionalnim“ ili „neprofesionalnim“ u zavisnosti od toga koliko su efikasni prilikom  fagocitoze. U profesionalne fagocite se uvrštavaju neutrofili, monociti, makrofagi, dendritske ćelije i mastociti. Glavna razlika između profesionalnih i neprofesionalnih fagocita je što profesionalni  na površini imaju molekulske receptore koji mogu otkriti štetne objekte, kao što su bakterije, koji se normalno ne nalaze u tijelu. Fagociti su presudni u borbi protiv infekcija, kao i za održavanje zdravog tkiva, jer uklanjaju mrtve i umiruće ćelije koje su dosegle kraj njihovog životnog veka.

Tokom infekcije, hemijski signali privlače fagocite do mjesta napada pathogena. Te hemikalije mogu da potiču od bakterija ili od drugih fagocita koji su već prisutni. Fagociti se kreću po modelu zvanom hemotaksija. Kad dođu u kontakt sa bakterijama, površinski fagocitni receptori vežu se za njih. Nakon toga, slijedi  fagocitno „gutanja“ bakterija (fagocitoza). Neki fagociti ubijaju progutane patogene putem oksidanasa ili dušik-monoksida. Nakon fagocitoze, makrofazi i dendritske ćelije mogu isto tako da učestvuju u prezentaciji antigena, procesu kojim fagociti premještaju dijelove razgrađenog materijala na svoju površinu. Taj materijal se tako prezentira drugim ćelijama imunskog sistema. Neki fagociti zatim odlaze u tjelesne limfne čvorove i prikazuju materijal bijelim krvnim zrncima zvanim limfociti. Ovaj proces je važan za formiranje imunosti. Međutim, mnogi patogeni su evoluirali metode za izbegavanje napada fagocita.

## Također pogledajte
*Fagocitoza

## Reference 
## Bibliografija
* 
* 
*  Website
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjski linkovi 
* 

Kategorija:Leukociti
Kategorija:Imunološki sistem
Brod (prijelaz)

[mini|250p|Most [Ovčiji brod kod Nevesinja]]
**Brod** je stariji naziv za mjesto gdje se prelazila rijeka. Toponimi s takvim imenom pojavljuju se većinom u Crnoj Gori, Albaniji, Bosni i Hercegovini, Srbiji i Hrvatskoj.

## Historija 
Srednjovjekovni čovjek je rječne tokove uglavnom savladavao korištenjem brodova, gazova i mostova. Brod je označavao mjesto gdje su ljudi imali običaj prelaziti rijeku. U povelji Đurđa Crnojevića od 14. decembra 1492. navedeni su *Moranski brod* i *Ovčiji brod* na Sušici, dok se *Bijeli brod* na rijeci Matici dva puta javlja kao graničnik imanja Šćepana Malonšića. Iz navedenih primjera vidi se da su brodovi popisivani s imenom. Naziv su dobijali prema rijeci na kojoj su bili, obližnjem selu, namjeni, starosti, izgledu i tome slično. Ova praksa javlja se i u kancelariji Nemanjića, Lazarevića i Brankovića. Pretpostavlja se da je *Ovčiji brod* služio za prijelaz stoke. Kao međnik zabela Botunj u Svetostefanskoj hrisovulji, zabilježen je *Govedarjev brod* na Cijevni, a sela Dabar na ravaničkom vlastelinstvu *Goveđi brod* na Mlavi. Cetinjski ljetopis u jednom od tekstova iz 17. stoljeća spominje u Crmnici *Veliki Brod* kao i *Miholj brod* i *Goveđi brod*. Posljednji patrijarh srpski, pred drugo ukidanje Pećke patrijaršije 1766, Vasilije Brkić u svojoj knjizi iz 1771. *Opis turski oblasti i u njima hrišćanskih naroda, a naročito naroda srpskog*, pišući o Prizrenu, navodi da se u vrijeme obilnih kiša rijеka ne može *proiti* (preći) bez mostova. Glagoli *proiti*, *proći*, *preći*, *broditi*, *prebroditi* u uskoj su etimološkoj vezi.

U vrijeme Rimskog Carstva današnji Slavonski Brod zvao se *Marsonia*, a od 1244. do 1934. *Brod na Savi*, tj. prijelaz na Savi. Tragovi još iz rimskog doba pokazuju da je ovdje oduvijek bio prijelaz preko rijeke, pa se zato Brod ponekad naziva "sjevernim vratima Bosne". Na tu činjenicu upučuje i sam naziv grada, koji je nekada nosio ime "*Brood* na Savi" ("Brood" – iskvareno od "prohod", "prijelaz", *prebroditi*). Identično su i drugi nazivi mjesta dobili ime: Brodarevo na rijeci Lim, Danjski Brod na Drimu, nekada Brod Zrinjski na Uni, Brod Moravice kod Kupe, Brod na Kupi, Brođani i Stari Brod na Kupi, Brodarica kod Morinjskog zaljeva, Brod i Stari Brod na Drini, Kokin Brod na Uvcu, Martin Brod kod utoka Unca u Unu, Brodac Gornji i Brodac Donji pored Save, Brod (Brčko)... Ka Sloveniji i u Sloveniji (kajkavski kraj) slični su nazivi pod imenima: Bregana i Obrežje (u Srijemu ima mjesto Obrež na Savi), Breg pri Litiji, Breg, Brege, Dolnje Brezovo, Breg ob Savi, Brezje... Jedan od starih mostova u Bosni i Hercegovini (kod Nevesinja) nosi naziv Ovčiji brod.

## Reference 
Kategorija:Vodeni transport
Vojin Mitrović

**Vojin Mitrović** (Brodac Donji, Bijeljina, 27. 4. 1961.) je srpski političar i bivši ministar komunikacija i prometa Bosne i Hercegovine.

## Biografija 
Vojin Mitrović rođen je 27. aprila 1961. od oca Rajka i majke Marije. Rođen je u selu Brodac Donji, kod Bijeljine. Osnovnu i srednju školu završava u rodnom mjestu, a zatim odlazi na Fakultet tehničkih nauka u Novom Sadu gdje je stekao diplomu mašinskog inžinjera. Magistrirao je 1999. godine, a doktorirao 2007. godine. Nakon diplomiranja 1984. godine kratko je radio kao asistent na Fakultetu tehničkih nauka u Novom Sadu. Posle toga počinje da radi u fabrici "Majevica" u Bačkoj Palanci. Sledeće radno mjesto mu je u Fabrici savitljivih cijevi i vratila "*Panaflex*", koja je tada poslovala pod imenom *"UNIS Mladost"*. Tu je radio do 1992. godine kada dolazi na funkciju direktora svoje novoosnovane firme *"Oktan promet"*. Nakon devet godina u procesu privatizacije kupuje jedan dio *"Panaflexovih"* akcija, a 2007. godine njegova firma kupuje dio tog preduzeća.

U svom vlasništvu ima i firme *"Šipad komerc"* i *"Oktan promet"*. Obje firme se nalaze u Bijeljini. Ove firme imaju akcije u javnim preduzećima "Pošte Srpske", "Komunalac a. d. Bijeljina" i "PD Semberija".

Član Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) postao je 2005. godine, da bi 2012. godine istupio iz nje. Pred Opće izbore u Bosni i Hercegovini dvije godine kasnije postaje član Narodnog demokratskog pokreta (NDP), te na tim izborima u oktobru dobija poslanički mandat u Narodnoj skupštini Republike Srpske. Međutim, mjesec dana nakon izbora istupa iz NDP-a i postaje opet član SNSD-a.

Član je Nadzornog odbora bijeljinskog javnog preduzeća "Komunalac".

## Stranačka pripadnost 
## Također pogledajte 
* Republika Srpska
* Narodna skupština Republike Srpske

## Reference 
Kategorija:Političari Saveza nezavisnih socijaldemokrata
Kategorija:Političari Narodnog demokratskog pokreta
Kategorija:Rođeni 1961.
Kategorija:Biografije, Bijeljina
Kategorija:Bosanskohercegovački ministri komunikacija i prometa
Kategorija:Živi ljudi
Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Novom Sadu
Bistrica (Saranda)

**Bistrica** (alb. *Lumi i Bistricës*) je rijeka na jugozapadu Albanije.

Rijeka svoj tok završava u Jonskom moru kod grada Sarande. Naziv je slavenski i znači bistra rijeka.
mini|Mapa sa slivovima albanskih rijeka: Bistrica se nalazi na krajnjem jugu.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* https://web.archive.org/web/20140112205802/http://www.expedialb.com/en/sarande.html

Kategorija:Rijeke u Albaniji
Vojvodstvo Svetog Save

**Vojvodstvo Svetog Save** ili **Hercegovina Svetog Save** (), jest kasna srednjovjekovna država koja je postojala dok je trajalo osmanlijsko osvajanje Balkana. Vladari su bili Stjepan Vukčić i njegov sin Vladislav, iz plemićke porodice Kosača, i obuhvatali su značajan dio moderne Bosne i Hercegovine, a proširili su se i na primorske dijelove Hrvatske između današnje Dubrovnika i Omiša, istočne Crne Gore i dijelove današnjeg Srbije.

Stjepan je sebe imenovao *Hercegom Svetog Save* po prvom srpskom arhiepiskopu, Svetom Savi. Naslov je njemačkog porijekla, *Herzog* što znači *vojvoda*. Stjepanova titula kasnije će dati ime današnjoj regiji Hercegovine, pošto su Osmanlije nazvali osvojenu pokrajinu po njemu.

## Historija 
Stjepan Kosača je 15. februara 1444. godine potpisao ugovor sa Alfonsom V, kraljem Aragona i Napulja, i time postao njegov vazal u zamjenu za pomoć protiv bosanskog kralja Stjepana Tomaša, vojvode Ivaniša Pavlovića i Mletačke Republike. Istim ugovorom Stjepan je obećao plaćati danak Alfonsu umjesto Osmanlijskom sultanu, što je činio do tada.

U dokumentu upućenom caru Frederiku III 20. januara 1448. godine, Stjepan Vukčić Kosača se nazvao *Vojvoda Svetog Save*, *Gospodar Huma i obale* i V*eliki knez*, te prisilio bosanskog kralja da ga prizna kao takvog. Titula *Vojvoda Svetog Save* imala je značajnu vrijednost za javnost, jer su Savine relikvije u manastiru Mileševa, čudotvornim smatrali ljudi svih kršćanskih vjera u regionu.

Stjepan Vukčić je umro 1466, a naslijedio ga je najstariji sin Vladislav Hercegović. Konačno, Vladislav će 1482. biti poražen od osmanlijskih snaga koje je predvodio najmlađi sin Stjepana Vukčića, Ahmed-paša Hercegović Kosača, koji je prije toga prešao na islam, nakon čega će teritorija potpasti pod Hercegovački sandžak.

## Vladari 
* Stjepan Vukčić Kosača, 1435–1466 
* Vladislav Hercegović, 1466–1483 
* Vlatko Hercegović 
* Balša Hercegović (titular)

## Također pogledajte 
* Osmanlijska Bosna 
* Stara Hercegovina

## Literatura 
* 
* 

## Reference 
Kategorija:Srednjovjekovna Bosna
Kategorija:Države i teritorije osnovane 1440.
Kategorija:Države i teritorije ukinute 1483.
Kategorija:Historija Srbije u srednjem vijeku
Kategorija:Historija Crne Gore u srednjem vijeku
Kategorija:Historija Hrvatske u srednjem vijeku
Kategorija:Historija Crne Gore po temama
Kategorija:Historija Srbije po temama
Kategorija:Historija Hrvatske po temama
Metastaza

**Metastaza**, ili **metastatska bolest** ili **metastazna bolest**, je širenje kancera iz jednog organa ili dijela na ostale, nesusjedne organe ili tjelesne regije. Nova mjesta oboljenja, koja se na taj način formiraju, nazivaju se metastazama (ponekad skraćeno "mets"). Ranije se smatralo da samo maligne ćelije tumora i infekcije imaju sposobnost prelaska u metastaze, ali to stanovište je, nakon nedavnih istraživanja, promijenjeno. Inače, termin metastaza je grčkog porijekla sa značenjem "premještanje", od μετά - *meta* = sllijedeći" i  στάσις - *stasis* = postavljanje.

Kancer se javlja nakon progresije genetičkih oštećenja čak i samo jedne ćelije, tako da se proizvode nove, u obliku nekontrolirane proliferacije. Ta pojava, putem mitoza, formira primarni heterogeni tumor. Tumorske ćelije vremenom podliježu metaplaziji, nakon koje slijede dosplazija i anaplazija, rezultirajući u maligni fenotip. To omogućava intravazaciju ka cirkulaciji, kojoj slijedi ekstravazacija na drugo mjesto za tumorigenezu.

Pojedine ćelije kancera stiču sposobnost probijanja zidova limfnih i/ili krvnih sudova, nakon čega mogu cirkulirati kroz krvotok (cirkulirajuće ćelije tumora) do drugih mjesta i tkiva u tijelu. Ova proces je poznat kao *limfatsko* ili *hematogeno* širenje.

Nakon dospijevanja takvih ćelija na drugo mjesto, one repenetriraju sud ili zidove i nastave se umnožavati i formiraju novi, klinički uočljiv tumor. Taj novi je poznat kao metastatski ili *sekundarni* tumor. Metastaza je jedno od tri prepznatljiva obilježja malignosti (za razliku od benignih tumora). Većina neoplazama mogu da metastaziraju, mada u različitim mjerama (npr. bazaliomi rijetko metastaziraju).

Kad tumorske ćelije metastaziraju, novi tumor se naziva *sekundarni* ili *metastatski* tumor, a njegove ćelije su slične ćelijama originalnog tumora. To znači, naprimjer, da ako rak dojke metastazira u plućima, sekundarni tumor se sastoji od malignih ćelija dojki, a ne od abnormalnih ćelija pluća. Tumor pluća se tad naziva *metastatski rak dojke*, a ne *rak pluća*.

## Također pogledajte
*Karcinom

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Q&A: Metastatic Cancer  – from the National Cancer Institute
* Invasion and Metastases – from *Cancer Medicine* e.5
* How Cancer Grows and Spreads – an interactive Flash presentation that explores the progression of a carcinoma from a single cell to metastasis; from Children's Hospital Boston
* The MetaCancer Foundation – resources and support for metastatic cancer survivors and their caregivers
* Metastatic Breast Cancer Network 
* Children's Cancer Research Charity for Metastatic Cancer in Kids

Kategorija:Onkologija
Ljiljana Lašić

**Ljiljana Lašić** (Kragujevac, 17. decembra 1946.) je jugoslavenska i srbijanska pozorišna, televizijska i filmska glumica.

## Život i karijera 
Djetinjstvo je provela u beogradskom naselju Neimar, a Fakultet dramskih umetnosti Beograd je upisala iz prvog pokušaja u klasi profesora Minje Dedića, zajedno sa: Svetlanom Bojković, Petrom Božovićem i Brankom Milićevićem Kockicom. Igrala je u mnogim beogradskim pozorištima, a skoro četiri decenije bila je stalni član Beogradskog dramskog pozorišta. Početkom sedamdesetih godina 20. vijeka dobila je ulogu *Tine*, u seriji Pozorište u kući, koja joj donosi veliku popularnost na prostorima bivše SFRJ. Uprkos uspješnoj televizijskoj i pozorišnoj karijeri, glumila je u samo pet filmova. Pored glume, Ljiljana Lašić se bavi i pisanjem scenarija za pozorišne predstave, a napisala je i nekoliko zbirki pjesama. Početkom devedesetih godina dvadesetog vijeka bila je politički aktivna. Za scenario predstave *Jasmin na stranputici*, dobila je nagradu *Zlatni ćuran* na *Danima komedija* u Jagodini. Široj javnosti je poznata i po ulozi Lele Marković u seriji Bolji život. Scenograf Vladislav Lašić joj je muž sa kojim ima sina Đorđa. 

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1946.
Kategorija:Biografije, Kragujevac
Kategorija:Jugoslavenske glumice
Kategorija:Srbijanske glumice
Rada Đuričin

**Rada Đuričin** (31. maj 1934. - 4. septembar 2024.) bila je jugoslavenska i srbijanska glumica.

## Život i karijera 
Rođena je 31. maja 1934. u Vršcu. Roditelji su joj bili Mileva i Marinko, pravoslavni sveštenik. Diplomirala je 1958. na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu, u klasi sa Nikolom Simićem, Ružicom Sokić i Batom Živojinovićem i 1961. na Filozofskom fakultetu u Beogradu srpski jezik i književnost. Debitovala je na sceni Narodnog pozorišta u Beogradu 1958. glavnom ulogom u predstavi *Dnevnik Ane Frank*. Bila je članica ansambla JDP-a od 1959.

Bila je u braku sa Dragoslavom Popovićem, nekadašnjim profesorom nuklearne fizike na Elektrotehničkom fakultetu u Beogradu s kim ima sina Radana koji je filmski snimatelj.

Preminula je 4. septembra 2024. u Beogradu.

## Reference 
Kategorija:Rođeni 1934.
Kategorija:Umrli 2024.
Kategorija:Jugoslavenske glumice
Kategorija:Srbijanske glumice
Kategorija:Biografije, Vršac
Dolj (okrug)

**Dolj** () je jedan od 41 okruga Rumunije. Nalazi se u južnom dijelu države, unutar historijske regije Oltenije. 
Prostire se na površini od 5.562&nbsp;km2 i okrug je srednje veličine. Prema podacima od 31. 10. 2011. godine u okrugu je živjelo 660.544 stanovnika. Prosječna gustina iznosi 89 stanovnika po km2.

Glavni i najveći grad je Craiova, 6. najveći grad Rumunije

## Geografija 
Cjelokupno područje Okruga nalazi se unutar ravnice Dunava koji na jugu formira južne granice okruga i ujedno državnu granicu s Bugarskom. Područje okruga u pravcu sjever-jug presjeca rijeka Jiu. Ostale rijeke su manje poznate a s obzirom na Dunav i ravničarski reljef Okrug obiluje manjim jezerima i kanalima. Na oko 6% područja Okruga prostire se pustinja.

Graniči sa sljedećim rumunskim okruzima: Olt na istoku, Gorj i Vâlcea na sjeveru i okrugom Mehedinți na zapadu. Osim toga na jugu graniči i s bugarskim oblastima: Vidin, Montana i Vraca.

## Demografija 
Prema popisu stanovništva Rumunije zaključno sa 31. 10. 2011. u Okrugu je živjelo 660.544 stanovnika što je prosječna gustina od 89 stanovnika po km2.

Etnički sastav stanovništva bio je sljedeći:
* Rumuni - preko 96%
* Romi – 3%
* ostali – oko 1%

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica okruga

Dolj
Kategorija:Dolj (okrug)
Tesla, Inc.

**Tesla, Inc.** (ranije **Tesla Motors, Inc.** ), američka je automobilska i energetska kompanija sa sjedištem u Palo Altu u Kaliforniji . Kompanija se specijalizirala za proizvodnju električnih automobila i, putem svoje podružnice SolarCity, proizvodnju solarnih panela . Upravlja s više pogona za proizvodnju i montažu, poput Gigafactory 1  u blizini Renoa, Nevada, i glavnog pogona za proizvodnju vozila u tvornici Tesla  u Fremontu, u Kaliforniji . Od 2019. godine, Tesla prodaje Model S, Model X, i Model 3 automobile. Prihvata rezervacije za vozila Model Y, Roadster (2020),, Cybertruck, i Semi  . Tesla također prodaje Powerwall, Powerpack, i Megapack  baterije, solarne panele, solarne ploče za krov, i neke srodne proizvode.

mini|245x245piksel| Tesla je proizvođač najprodavanijih putničkih automobila na svijetu u 2018. godini. Prikazana je cjelokupna linija za 2019.
mini|Prototip tesla Roadster 2020 na predstavljanju u novembru 2017. godine.

## Historija 
Teslu su osnovali jula 2003. godine, inženjeri Martin Eberhard i Marc Tarpenning, pod imenom Tesla Motors. Naziv kompanije je počast inženjeru Nikoli Tesli . U ranom finansiranju Serije A, Tesla Motorsu pridružili su se Elon Musk, JB Straubel i Ian Wright, i  svima  je retroaktivno dozvoljeno da sebe nazivaju suosnivačima kompanije. Musk, koji je ranije bio predsjedavajući i sadašnji izvršni direktor, rekao je da je zamislio Tesla Motors kao tehnološku kompaniju i nezavisnog proizvođača automobila, čiji je cilj na kraju ponuditi električne automobile po cijenama pristupačnim prosječnom potrošaču. U februaru 2004. tri osnivača su privukla ulaganja u iznosu od 7,5 miliona dolara, a Elon Musk je uložio 6,5 miliona dolara. Musk je postao predsjednik odbora direktora i imenovao Eberharda za izvršnog direktora.

Prototipovi prvog automobila Tesla su zvanično predstavljeni  javnosti 19. jula 2006. godine u Santa Monici u Kaliforniji.

U 2006. Musk je uspio prikupiti 100 miliona dolara. Kao rezultat toga, Tesla je počela proizvodnju svog prvog Roadstera 2008.

Tesla je u januaru 2010. dobila zajam od 465 miliona dolara od američkog Ministarstva energetike, koji je kompanija otplatila 2013.

Tesla je u maju 2010. započela izgradnju fabrike u Fremontu u Kaliforniji za proizvodnju modela S.

Tesla je započela inicijalnu javnu ponudu (IPO) na NASDAQ 29. juna 2010. i prikupila 226 miliona dolara, postavši prva američka automobilska kompanija koja je izašla na IPO nakon Ford Motor-a 1956.

Tesla je započela proizvodnju svog drugog automobila, modela S, u junu 2012. Tesla je počela prodavati sedan Model 3 u julu 2017. godine.

Tesla Motors je skratio ime na Tesla u februaru 2017. godine.

14. marta 2019. Je predstavljen  novi električni automobil Tesla Model Y.

Tesla, Uber i 26 drugih američkih kompanija su osnovale u novembru 2020. Udruženje za transport nulte emisije (ZETA), koje će lobirati za povećanje broja električnih vozila u SAD-u.

Kapitalizacija kompanije je premašila 1 trilion dolara 25. oktobra 2021.

## Reference 
Kategorija:Američki proizvođači automobila
Kategorija:Pages with unreviewed translations
Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.

{{Infokutija Svjetski kup (zimski sportovi)
| takmičenje                   = Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.

| takmičenje1                  = Ukupno: 
| pobjednik1                   =   (1)  
| takmičenje2                  = Pojedinačno:
| pobjednik2                   =    
| takmičenje3                  = Sprint:
| pobjednik3                   =     
| takmičenje4                  = Potjera:
| pobjednik4                   =     
| takmičenje5                  = Masovni start:
| pobjednik5                   =  }   
| takmičenje6                  = Štafeta:
| pobjednik6                   =       
| takmičenje7                  = Kup nacija:
| pobjednik7                   =        
| takmičenje8                  = 
| pobjednik8                   = 
| takmičenje9                  =
| pobjednik89                  = 

| mjesto                       =  10   10
| pojedinačna_takmičenja       =  27   27
| timska_takmičenja            =  5   5
| otkazana_takmičenja          =  -   -
| zaustavljena_takmičenja      = 

| države                       =  36   34
| sportisti                    = 

| posljednja                   = 2005/06.
| sljedeća                     = 2007/08.
}}
**Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.** bilo je 30. po redu takmičenje biatlonaca za Svjetski kup u biatlonu u organizaciji Međunarodnog biatlonskog saveza (IBU). Sezona je počela 29. novembra 2006. u Östersundu u Švedskoj, a završena 18. marta 2007. u Hanti-Mansijsku u Rusiji. U ovoj sezoni, takmičenja su održavana po 25-i put u ženskoj konkurenciji. Takmičenja u muškoj konkurenciji održana su u disciplinama pojedinačno na 20 km, sprint 10 km, potjera 12,5 km, štafeta 4 × 7,5 km i masovni start, a u ženskoj pojedinačno na 15 km, sprint 7,5 km, potjera 10 km, masovni start i štafeta 4 × 6 km. Vrhunac takmičenja bilo je Svjetsko prvenstvo u italijanskom Antholzu. Utrke sa svjetskog prvenstva su brojane za plasman u Svjetskom kupu. Pobjednik Svjetskog kupa u muškoj konkurenciji postao je po prvi put, Nijemac Michael Greis, dok je u ženskoj konkurenciji prvi put pobijedila Njemica Andrea Henkel.

## Kalendar takmičenja 
## Bodovanje 
Od sezone 2000/01, pa sve do sezone 2007/08. koristio se novi sistem bodovanja u kome pobjednik dobija 50 bodova, drugi 47, treći 43 itd. Ovaj sistem je zamijenio stari sistem od sezone 1984/85. po kojem je pobjednik dobijao 30 bodova, drugi 26, treći 24 i svaki sljedeći plasman bod manje.

## Muškarci 
### Rezultati 
### Tabele 
### Pojedinačni rezultati 
## Žene 
### Rezultati 
### Tabele 
### Pojedinačni rezultati 
## Takmičari 
## Pobjede u Svjetskom kupu 

; Muškarci

; Žene

## Napomene 
## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službena stranica IBU-a
* Službena stranica sa bankom podataka IBU-a

Kategorija:2006. u biatlonu
Kategorija:2007. u biatlonu
Kategorija:Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.
Vizije kćeri Albionovih

mini|Ilustracija na početku Blakeovog djela *Vizije kćeri Albionovih* (1793), u kojem kritizira judeističke i hrišćanske vrijednosti braka.
***Vizije kćeri Albionovih*** () pjesma je Williama Blakea iz 1793, koja je objavljena kao knjiga s njegovim ilustracijama. Kratak je i ran primjer njegovih proročkih knjiga i djelimičan nastavak *Knjige o Theli*.

## Priča 
Veći dio pjesme govori o ženskom liku pod imenom Oothoon, koju se naziva "nježnom dušom Amerike", i njenom seksualnom iskustvu. S. Foster Damon (*A Blake Dictionary*) pretpostavio je da je Blakea nadahnulo djelo *Odbrana ženskih prava* Mary Wollstonecraft iz 1792. godine.

Oothoon je zaljubljena u Theotormona, koji prikazuje čednog muškarca lažno uvjerenog u svoju pravednost. Oothoon poželi Theotormona, ali je iznenada siluje Bromion. Nakon tog čina ni Bromion ni Theotormon ne žele imati nikakve veze s njom.

## Simbolika 
Imena likova prikazuju njihove simboličke uloge, što je tipično za Blakea. Theotormonovo ime vuče porijeklo iz grčke riječi "theos", koja znači bog, i latinske riječi "tormentum", koja znači "mučiti". Ime njegovog suparnika Bromiona grčkog je porijekla i znači "onaj koji riče".

Bromion prikazuje strastvenog muškarca kojeg prožima vatra požude. Oothoon prikazuje ženu iz Blakeovog društva koja nije imala prava nad svojom seksualnošću. Blakeove kćeri Albionove gledaju na zapad, prema Americi, jer je vjerovao da je ondje odlučeno da će se jednog dana ukinuti svi oblici diskriminacije. U Americi bi rase živjele u skladu i žene bi mogle imati pravo nad svojom seksualnošću. U isto vrijeme Blake primjećuje da se Amerika oslobodila britanske vlasti, ali da i dalje zagovara ropstvo.

Blake se poslužio Platonovom alegorijom pećine u *Vizijama kćeri Albionovih* kako bi prikazao da tri lika nikako ne razumiju istinsku prirodu stvarnosti jer ih stalno sputavaju konvencije. Smatra se da je Theotormon misticirani oblik Johna Stedmana, čiju je knjigu, koja govori o njegovom iskustvu s ropstvom i brutalnošću u Surinamu na obali Južne Amerike, Blake u to vrijeme ilustrirao.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Informacije o postojećim primjercima pjesme ilustriranih rukom i uporedbe među njima na sajtu arhive Williama Blakea
* Tekst *Vizija kćeri Albionovih* 
*Digitalni faksimil *Vizija kćeri Albionovih* uz *Knjigu o Theli*, Lowell *EC75.B5815.793va.  Biblioteka Houghton na univerzitetu Harvard

Kategorija:Poezija Williama Blakea
Kategorija:Knjige iz 1793.
Luka Radetić

**Luka Radetić** (1917—1982) bio je bosanskohercegovački i jugoslavenski partizanski borac, kasnije proglašen za narodnog heroja Jugoslavije,  23. jula 1953.

## Biografija i ratni put
Radetić (Ilije) Luka rođen je 15. marta 1917. godine u Ćukovcu, Skender-Vakuf, ondašnja općina Kotor-Varoš. Prvo obrazovanje je vjerovatno stekao u rodnom selu. Prije rata bavio se zemljoradnjom, a u NOB-u stupio je 27. jula 1941. godine u ustaničku četu koju je predvodio Dujko Komljenović. U  SKJ primljen je oktobra 1941. U prvim borbenim akcijama,  dokazao se kao neustrašiv borac. Učestvovao je u borbi za oslobođenje Skender-Vakufa, te Šipraga, Maslovara, Vrbanjaca, Obodnika, 1941. Učestvovao je i u oslobođenju Kotor-Varoši, 19. februara 1942..

Kada se dogodio  četnički puč u Maslovarama, 8. aprila 1942., kada je ubijen komesar čete Idriz Maslo, Luka je uspio da pobegne. U objašnjenju okolnosti pod kojim je poginuo Komesar, u  pismu Slavku Odiću, Radetić javlja:

Prilikom osnivanja obnovljenog 4. krajiškog NOP odreda, 2. februara 1943. godine na Petrovom polju, Luka je postavljen za zamjenika komandira 3. čete, ali je uskoro ponovo ranjen u borbi protiv četnika. Poslije liječenja, postavljen za komandira iste čete.  Prilikom napada na neprijateljsko uporište u Kotor-Varoši, maja 1942., ušao je sa četom u grad, zarobio 15. domobrana i 5 ustaša, vodom u kojem je bio  u izviđaanju, razoružao je I zarobio više od 30 četnika. 
Tokom majskih borbi 1943. Protiv ustaša i četnika na području Lipovca, gdje je Banjalučki odred držao borbeni položaj i štitio slobodnu teritoriju uz svakodnevne borbe bio je i Luka.

U borbi za oslobođenje Banjaluke, krajem decembra 1943. godine, Radetić je, sa svojom četom u sastavu Banjalučkog odreda, na Karanovcu postigao odlične rezultate. Samo u jednom jurišu, zahvaljujući hrabrosti, prisilio je jednu domobransku jedinicu da se preda, a oni koji su dali otpor bili su potučeni. Poslije uspješnih borbi postao je komandant bataljoha a potom i komandant Banjalučkog odreda. U proljeće 1944. godine Luka je učestvovao u progonu četnika iz doline Neretve. U tim borbama njegov Odred uništio je više od 200 četnika, a on je učinio nekoliko podviga u toku ovih borbi. Tako je, komandujući samo s jednim vodom , razoružao više desetina četnika, da bi u povratku s jednim suborcem, tokom borbenih aktivnosti, pregazio Neretvu i na drugoj strani rijeke uništio veliku grupu četnika. U ovoj borbi je teško ranjen.
 
Od stupanja u  partizane, sve do penzioniranja, Radetić je bio na svim hijerarhijskim starješinskim pozicijama do komandanta odreda: desetar ustaničke jedinice, vodnik, zamjenik komandira čete, komandir čete, komandant bataljona i izvjesno vrijeme zamjenik komandanta Banjalučkog partizanskog odreda, a potom njegov komandant.

## Također pogledajte
*NOB
*NOVJ
*Partizani

## Reference
Kategorija:Rođeni 1917.
Kategorija:Nosioci Ordena narodnog heroja
Kategorija:Jugoslavenski partizani
Kategorija:Bosanskohercegovački partizani
Kategorija:Umrli 1982.
Zora Vidović​

**Zora Vidović** (rođena 17. novembra 1954) bosanskohercegovačka je srpska političarka i ministrica finansija Republike Srpske, članica Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) te bivša zastupnica u Narodnoj skupštini Republike Srpske.

## Raniji život 
Zora Vidović je rođena 17. novembra 1954. u Donjim Srđevićima, općina Srbac. Osnovnu školu i gimnaziju pohađa u rodnom gradu, nakon čega se upisuje na Ekonomski fakultet Univerziteta u Beogradu, gdje je 1978. diplomirala.

Nakon završetka studija vraća se u rodno mjesto, gdje postaje finansijska rukovoditeljica u preduzeću Stirokart. Nakon toga, Vidović obnaša direktorsku funkciju u srbačkoj Upravi prihoda, lokalnoj filijali Banjalučke banke (današnje Nove Banke), Balkan Investment Banke i mikrokreditnoj organizaciji Mikrokredit.

Vidović je od 2011. do imenovanja za entitetsku ministricu finansija bila direktorica Poreske uprave Republike Srpske.

## Politička karijera 
Zora Vidović je članica Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD), koji ju je 2000. uspješno kandidirao za zastupnicu Narodne skupštine Republike Srpske iz izborne jedinice I. Mandat joj je trajao do 28. novembra 2002. godine.

Na općim izborima u Bosni i Hercegovini 2006. Vidović je ponovo bila kandidatkinja za sedmi saziv NSRS, te je osvojila dovoljno glasova za ulazak u entitetski parlament, gdje je bila zastupnica sve do 14. novembra 2010.

Nakon općih izbora 2018. i izbora Radovana Viškovića za novog mandatara Vlade Republike Srpske, Vidović je predložena za novu ministricu finansija Republike Srpske. Narodna skupština Republike Srpske izabrala ju je na tu funkciju 18. decembra, a 21. decembra je i službeno preuzela dužnost nove ministrice, nasljeđujući Zorana Tegeltiju.

## Privatni život 
Vidović živi u Srpcu. Ima dvije kćerke i tri unuka.

## Reference 
Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Političari Saveza nezavisnih socijaldemokrata
Kategorija:Rođeni 1954.
Kategorija:Ministri Republike Srpske
Kategorija:Političari Republike Srpske
Kategorija:Biografije, Srbac
Kategorija:Živi ljudi
Banjalučkih osam sekretara SKOJ-a

Djelovanje **banjalučkih osam sekretara Mjesnog komiteta SKOJ-a** odvijalo se u periodu od proljeća 1941. do 28. septebbra 1944. godine, uz pomoć tri člana MK KPJ Banjaluka, koji su bili "zaduženi za rad SKOJ-a".Sekretari SKOJA bili su:
#Rudi Kolak, od kraja 1939. do druge polovine juna 1941.;
#Mujo Delić u junu 1941., veoma kratko, do odlaska u oru`anu borbu; 
#Rada Vranješević, od kraja juni do kraja jula 1941;
#Zaga Umičević,  od kraja jula do polovine oktobra 1941;
#Zumra Ćejvan, od 24. maja do jula 1942;
#Nevenka Dadasović,
#Mehmedalija-Dalko Dervić, od avgusta do novembra 1942. - "do hapšenja",
#Alija Maglajlić, od novembra 1943. do 28. septembra 1944. 

U MK KPJ Banjaluka, za rad SKOJ-a i omladine bili su "zaduženi":
#Nevenka Dadasović, od juna do avgusta 1942; 
#Munir Kadić, od 1943. do maja 1944. godine;
#Ishak Maglajlić, od kraja maja do 28. septembra 1944. godine.

## Također pogledajte
*SKOJ

## Reference
Kategorija:Banja Luka
Kategorija:Jugoslavenski partizani
Prolimfocit

**Prolimfocit** je bijelo krvno zrnce s određenim stanjem ćelijske diferencijacije u limfocitopoezi. U 20. stoljeću se vjerovalo da redoslijed općeg sazrijevanje mijenja ćelije iz limfoblasta u prolimfocite, a zatim u limfocite (limfocitni niz),, te da je svaki preteča posljednjeg. Danas se vjeruje da diferencijacija ćelija u limfocitnoj liniji nije uvijek jednostavno hronološka, ​​već ovisi o izloženosti u antigenima, tako da, naprimjer, limfociti mogu postati limfoblasti.

Veličina prolimfocita je između 10 i 18&nbsp;µm.

## Također pogledajte
*Limfoblast
*Leukocit
* Pluripotentna hemopoetska matična ćelija
* Prolimfocitna leukemija

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Histologija na hematologyatlas.com (pronađena u šestom redu) 

Kategorija:Limfociti
Kategorija:Ćelije
Kategorija:Imunološki sistem
Timocit

**Timociti** su hematopoetske potomačke ćelije koje su prisutne u timusu. 
## Funkcija 
**Timopoeza** je proces u timusu pomoću kojeg se timociti diferenciraju u zrele T-limfocite. Primarna funkcija timocita je stvaranje T-limfocita (T-ćelije). Timus pruža induktivno okruženje koje omogućava razvoj i selekciju fiziološki korisnih T-ćelija. Procesi beta selekcije, pozitivne selekcije i negativne selekcije oblikuju populaciju timocita u periferni bazen T-ćelija koje su sposobne odgovoriti na strane patogene i imunski su tolerantni prema autoantigenima.

## Faze sazrijevanja 
Timociti su klasificirani u više različitih stadija sazrijevanja temeljenih na ispoljavanju ćelijskih površinskih markera. Najranija faza razvoja timocita je dvostruko negativna (negativna i za CD4 i CD8), koja se u novije vrijeme bolje opisuje kao linijski-negativna i koja se može podijeliti u četiri podfaze. Sljedeća velika faza je dvostruko pozitivna faza (pozitivna i za CD4 i za CD8). Posljednja faza sazrijevanja je jednoznačno pozitivna (pozitivna ili za CD4 ili za CD8).

## Proces sazrijevanja
## Reference
Kategorija:Limfociti
Parovi (reality show)

***Parovi*** srpski je bio reality show koji se emitovao od 24. decembra 2010. godine do 11. jula 2021. godine na Happy TV. Cilj učesnika ovog realityja je da za nekoliko mijeseci pokušaju da prevaziđu sva izbacivanja kako bi došli do finalne epizode realityja, u kojoj će pokušati osvojiti prvo mjesto i novčanu nagradu.

## Koncept 
Tokom prve dve sezone rijaliti se fokusirao na prave parove, ali od treće sezone koncept se menja zbog poteškoća oko nalaženja parova. Sledećih nekoliko godina, postojali su kastinzi i ljudi sa dugim i interesantnim životnim pričama izabrani su da učestvuju u realityju. Kuća u kojoj se učesnici nalaze sadrži potpuno opremljenu kuhinju, baštu, spavaću sobu, kupatilo, kao i veliku dnevnu sobu, veliki bazen i tajnu sobu. Glavna nagrada varira i može dostići 250.000 evra, ali i mnogo manje, između 15.000 - 30.000 evra. Učesnici su uglavnom iz raznih država sa Balkana.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* Službeni sajt
* 

Kategorija:Srbijanske reality TV-serije
Kategorija:Srbijanske TV-serije sa početkom prikazivanja 2010.
Kategorija:TV-emisije na srpskom jeziku
Mustafa Šipraga

**Mustafa Šipraga** (Šiprage, 1927. — Kotor-Varoš, 1943)  bio je  jedan od prvih ustanika u šipraškoj dolini i posthumni dobitnik Partizanske spomenice 1941. 

## Biografija
Mustafa Šipraga, rođen je u Šipragama, kao drugo dijete (od petero) u begovskoj porodici Mine (rođ. Zuhrić) i Muje Šiprage.   Četverorazrednu osnovnu školu završio je u Šipragama. Drugi svjetski rat je dočekao sa 14 godina, kao volonter u mjesnoj brijačnici, koja je bila očevo vlasništvo.

Nakon nekoliko incidentnih izjava o slabim izgledima da se dugoročno održi vladajuća NDH, skupa, sa godinu dana starijim bratom, Omerom odlazi u partizansku četu pod nazivom “Četa sa Djevojačke ravni” (kasnije prozvana i kao Imljanska i/ili Šipraška četa).

Četa je osnovana 10. novembra 1941. na Djevojačkoj ravni, gdje su napravljene barake za više od 100 ljudi. Odmah je grupa od 40 ustanika zauzela položaj prema okupiranim Šipragama u kojima je bila oružnička – domobranska  posada. U prvoj polovini novembra 1941. opkolili su „oružničku postaju“  u Maslovarama, kojoj su kotarske vlasti NDH iz Kotor Varoša poslale pomoć u hrani i streljivu. Na cesti Kotor Varoš – Maslovare, u Obodniku, kod Obodničkog visa, 17. novemra 1941., četa je  napravija zasjedu za transport  opskrbe i  napala domobransku pratnju. Poslije kraće borbe, domobrani su se povukli u Kotor Varoš. U toj borbi je poginuo zapovjednik Imljanske čete Branko Božić, a na njegovo mjesto postavljen je Husein Alagić. Već poslije osnivanja, organiziran je sastanak sa Borjanskom i Blatničkom četom na kojem je odlučeno da će te tri čete napasti selo Gornje Korićane (zaselak Baltići) koje drži hrvatska vojska. Na sastanku je dogovoren i napravljen plan napada.

Ovaj napad zabilježen je u nekoliko NDH izvora, u kojima se vidi njihova interpretacija ove akcije:
 
Oba brata su se tu iskazala kao izuzetno hrabri borci; Mustafa 1942. prelazi u  Četrvrti krajiški NOP odred. Poginuo je neutvrđenog dana u maju 1943. (kao petnaestogodišnjak) u prvom od više pokušaja za oslobođenje Kotor-Varoša.

## Epilog
U znak sjećanja na hrabrost svog suborca, Općinska organizacija kotorvaroških boraca , 1960-ih godina, izgradila je kuću njegovoj majci i dodijelili joj doživotni "borački dodatak".

## Također pogledajte
*Šiprage

## Reference
Kategorija:Drugi svjetski rat
Kategorija:Partizani
Kategorija:Kotor-Varoš
Limfoblast

__NOTOC__
**Limfoblast** je modifikovani neaktivirani limfocit sa izmenjenom ćelijskom morfologijom. Nastaje kada je limfocit aktiviran antigenom (iz ćelija koje prezentiraju antigene) i povećava se u volumenu rastom jedr i citoplazme, kao i novom iRNK, kao i sintezom proteina. Limfoblast se tada počinje dijeliti dva do četiri puta svakih 24 sata tokom 3-5 dana, pri čemu jedan limfoblast čini otprilike 1000 klonova svog originalnog neupotrebljenog limfocita, pri čemu svaki dijeli izvorno jedinstvenu specifičnost antigena. Konačno, djeljive ćelije se diferenciraju u efektorske ćelije, poznate kao plazma-ćelije (za B-ćelije), citotoksične i T-pomoćne ćelije.
Limfoblasti se takođe mogu odnositi na nezrele ćelije koje obično  diferenciraju i formiraju zrele limfocite.
Obično se limfoblasti nalaze u koštanoj srži, ali kod akutne limfoblastične leukemije (SVE), limfoblasti se nekontrolirano šire i nalaze se u velikom broju u perifernoj krvi.
Veličina limfoblasta je između 10 i 20&nbsp;µm.
Iako se obično limfoblast odnosi na ćeliju prethodnicu pri sazrijevanju leukocita, upotreba ovog termina ponekad nije dosljedna. Konzorcij za istraživanje hronične limfocitne leukemije definira limfoblast kao "limfocit koji je postao veći nakon što ga je stimulirao antigen. Limfoblasti izgledaju kao nezreli limfociti, a nekad se smatralo da su prelursorne ćelije". Kada se govori o leukemiji, "blast" se koristi kao skraćenica za limfoblaste.
Limfoblasti se mogu mikroskopski razlikovati od mijeloblasta po manje izraženim jedarcima, više kondenzirnog hromatina i nedostatkom citoplazmatskih granula. Međutim, ove morfološke razlike nisu apsolutne i definitivna dijagnoza se oslanja na antitijela -  imunostaniranje zbog prisustva jedinstvenih klastera diferencijacije receptora.
## Galerija 

 slika:Illu blood cell lineage.jpg|Linija krvnih ćelija

## Također pogledajte
*B-ćelija
*Limfocit

## References 
Kategorija:Ćelije krvi
Kategorija:Imunologija
Ćelije ubice

**Prirodne ćelije ubice**, **ćelije ubice** ili *NK-ćelije*  (engleski **N**atural **K**iller)  važna su komponenta urođenog imunskog sistema za odbranu organizma protiv stranih antigena. Pored regulacije imunskih odgovora, njihova funkcija je i uništavanje zaraženih ćelija i ćelija raka, Nisu to fagocitne ćelije,  ih negó uništavaju antigene napadom na njihovu plazma-membranu što uzrokuje citolizu.

Vjeruje se da ove ćelije prepoznaju ciljanu ćeliju prepoznavanjem abnormalnog glikokaliksa i da  da  prepoznaju onda kada zaražene ili tumorske ćelije  naruše klasu I MHC-a , koja inhibira delovanje NK-ćelija.

Pored saznanja da su prirodne stanice ubojice efektori urođene imunosti, nedavna istraživanja otkrila su informacije o aktivirajućim i inhibicijskim NK-ćelijskim receptorima koji imaju važnu funkcijsku ulogu, uključujući samopodnošljivost i održavanje aktivnosti NK-ćelija. NK-ćelije takođe imaju ulogu u adaptacijskoj  imunosti; brojni eksperimenti pokazali su njihovu sposobnost lahkog prilagođavanja neposrednom okruženju i formiranju antigena specifičnog imunskog pamćenja, osnovnog za odgovor na sekundarne infekcije istim antigenom.

## Mikroanatomija 
.]]
Pod  optičkim mikroskopom, ćelije ubice izgledaju poput limfocita napunjenih citoplazmatskim granulama, zbog čega su bile poznate kao i kao LGG ćelije (Large Granular Limfocyte). Morfološki se gotovo ne razlikuju od velikih limfocita, osim granula koje sadrže.

Pomoću elektronskog mikroskopa karakteristične su njihove granule i njihova struktura. Razlagajuće  granule (za lizu) koje se nalaze u citoplazmi NK-ćelije su sekrecijski lizosomi .To znači da imaju karakteristike i organela lizosomskih ćelija i za specijalne sekretorne me Nhanizme NK-ćelije. Rezultat je organela s dvostrukom funkcijom, specijaliziranom za destruktivne aktivnosti zbog lizosomalnih svojstava, a isto tako ima i pridružene sekrecijske funkcije.
.

## Fiziologija
NK-ćelije ne eksprimiraju posebni membranski receptor limfocita, receptor T-limfocita (TCR) koji je tipiski membranski imunoglobulin B, CD3 limfocit i sl.). Poznate su i kao nulta ćelija. Osim toga, kao ni T-ćelije, ne sazrijevajuj u  timusu . Razvijaju se u koštanoj srži i nemaju karakteristične površinske markere B i T-limfocita,niti fenotipski ispoljavaju  ćelijske  markere koji tradicijski identificiraju ostale subpopulacije limfocita. U membranama ispoljavaju samo CD2, CD16 i LFA-1, razlikujući ih od T-ćelija koje  uvijek imaju CD3 + i CD16 -. Smješteni su uglavnom u  krvotoku i slezeni, a rijetko u drugim tkivima..
## Funkcije
NK-granulirani limfociti prepoznaju se po sposobnosti prepoznavanja i ubijanja tumorskih ćelija ili zaraza virusima i bakterijama, bez potrebe za senzibiliziranjem antígena.
NK-ćelije ubice imaju sposobnost razlikovanja ćelija zaraženih virusom , odnosno tumorskih koje su pretrpjele maligne transformacije. U stanju su prepoznati koje su ćelije domaćina, a koje strane.

NK-ćelije aktivirane interleukinima-2 u laboratoriji nazivaju se LAK stanice .

## Također pogledajte
*B-ćelija
*T-ćelija

## Reference
## Vanjski linkovi
Kategorija:Ljudske ćelije
Kategorija:Imunološki sistem
Kategorija:Limfociti