Sindrom Cornelije de Lange

**Sindrom Cornelije de Lange** (**CdLS**) je genetički poremećaj. Osobe s ovim sindromom doživljavaju niz fizičkih, kognitivnih i medicinskih izazova u rasponu od blagih do teških. Sindrom ima vrlo raznolik fenotip, što znači da pogođeni imaju različite karakteristike i izazove. Tipska obilježja CdLS-a uključuju debele ili dugačke obrve, mali nos, nizak rast, zaostajanje u razvoju, dug ili gladak filtrum, tanku gornju usnu i spuštena usta.

Sindrom je dobio ime po nizozemskoj pedijatrici Corneliji Catharini de Lange, koja ga je opisala 1933. godine.

Često se naziva **Brachmann de Langeov sindrom** ili **Bushijev sindrom**, a poznat je i kao **Amsterdamska patuljastost**. Njegova tačna učestalost nije poznata, ali se procjenjuje na 1/10.000 do 1/30.000.

## Znakovi i simptomi
Fenotip CdLS je veoma raznolik i opisan je kao spektar; od klasičnog CdLS-a (sa većim brojem ključnih karakteristika) do blagih varijacija sa samo nekoliko karakteristika. Neki ljudi će imati mali broj funkcija, ali nemaju CdLS.

Djeca sa CdLS često pate od poteškoća gastrointestinalnog trakta, posebno od gastroezofagusnog refluksa. Poznato je da su povraćanje, povremeni loš apetit, zatvor, proljev ili nadutost plino vima redovnost u slučajevima kada su problemi sa GI traktom akutni. Simptomi mogu varirati od blagih do teških.

Osobe sa CdLS-om mogu ispoljavati ponašanja koja su opisana kao "slično autistima", uključujući samostimulaciju, agresiju, samopovređivanje ili snažnu sklonost strukturiranoj rutini. Problemi u ponašanju u CdLS-u nisu neizbježni. Mnogi od njih povezani su reaktivni (tj., nešto se događa u tijelu ili okolini osobe da bi izazvalo takvo ponašanje) i ciklični (dolazi i odlazi). Često, osnovni medicinski problem, bol, socijalna anksioznost, okolinski stres ili stres kod njegovatelja mogu biti povezani s promjenom ponašanja. Ako je uzrok bol ili medicinski problem, nakon liječenja, ponašanje se normalizuje.

Postoje dokazi za neke znake preranog starenja, uključujući rani razvoj Barrettovog jednjaka, osteoporozu u tinejdžerskim godinama, prerano sijedenje kose i neke promjene na koži lica uzrokuje stariju pojavnost u odnosu na hronološko doba.

## Uzroci
Smatra se da je velika većina slučajeva posljedica spontanih genetičkih mutacija.

Od 2018. godine potvrđeno je da je 500 genetičkih mutacija povezano s ovim stanjem,  koje se javljaju na sedam različitih gena. U oko 30% slučajeva CdLS-a genetićki uzrok ostaje neotkriven. Velike varijacije u fenotipu pripisuju se visokom stepenu somatskog mozaicizma u CdLS, kao i različitim genima i tipovima mutacija. Iz tog razloga ljudi sa CdLS-om mogu imati vrlo različit izgled, sposobnosti i povezane zdravstvene probleme. Dokazi o vezanosti za hromosomsku poziciju 3q26.3 su mješovi.

Genetičke promjene povezane sa CdLS su identificirane u genima *NIPBL*, *SMC1A* i *SMC3*, kao i nedavno identificiranim genima *RAD21* i *HDAC8*.  Sve ove genetičke promene koje se javljaju kod pacijenata sa CdLS utiču na proteine koji funkcionišu na kohezinskom  putu. Posebno, defektna popravka DNK može biti u osnovi znakova preranog starenja.

Sindrom Cornelije de Lange (CdLS) zahvata mnoge različite sisteme tijela, a liječenje često obavlja tim ljekara i drugih zdravstvenih radnika. Liječenje ovog stanja varira u zavisnosti od znakova i simptoma prisutnih kod svake osobe. Može uključivati: 4-5.

## Historija
Prvi dokumentovani slučaj zabilježio je Winfried Robert Clemens Brachmann (1888–1969), 1916. njemački ljekar koji je pisao o različitim karakteristikama bolesti kod svog 19-godišnjeg pacijenta, a slijedi  ga 1933. Cornelia Catharina de Lange (1871–1950), nizozemska pedijatrica po kojoj je bolest dobila ime. CdLS bio je poznat i kao Brachmann-de Langein sindrom.

## Reference 
## Vanjski linkovi 
* GeneReviews/NCBI/UW/NIH entry on Cornelia de Lange syndrome
* 

Kategorija:Geni na hromosomu 5
Kategorija:Jedarne bolesti
Kategorija:Sindromi koji utječu na stas
Kategorija:Rijetki genetički sindromi
Kategorija:Sindromi s kraniofacijalnim abnormalnostima
Kategorija:Sindromi s rascjepom usne i/ili nepca